# data[].attributes.body
Odszukujecie swoją klasę, w zależności od tego gdzie jesteśmy z materiałem w poszczególnych postach będziecie mieli
- materiały do obejrzenia/przeczytnia/ itp
- zadania do wykonania (z terminem)

Zadania będę sukcesywnie uzupełniać :), po każdym uzupełnieniu będzie informacja na librusie.

# data[].attributes.body
Z informacji, które cały czas się pojawiają wnioskuję, że trzeba będzie na dobre rozpocząć naukę zdalną.
Mam pomysł i mam nadzieje, że i Wam to będzie odpowiadało ;)
Dlatego proszę każdego z Was o napisanie wiadomości ze swoim adresem mailowym na librusa lub maila:
geografia.zsp3@gmail.com
W temacie ma być Wasze Imię i nazwisko oraz klasa
Informacja nie dotyczy klasy 2 tp

# data[].attributes.headline
Czytanie mapy topograficznej - może się przydać do tych ćwiczeń, które Wam już wysłałam

# data[].attributes.subject
Czytanie mapy topograficznej - może się przydać do tych ćwiczeń, które Wam już wysłałam

# data[].attributes.body
Instrukcja krok po kroku jak rozwiązywać różne typy zadań

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czytanie mapy jest bardzo przydatną umiejętnością nie tylko dla dobrego geografa, ale dla w zasadzie każdego człowieka. Dzięki dobremu rozumieniu treści przedstawionych na mapie, jesteśmy w stanie skutecznie podróżować i pozyskiwać rozmaite informacje.
Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów)
Wprowadzenie do geografii

VI Czytanie różnych rodzajów map

Zanim rozpocznie się odczyt mapy, należy najpierw określić na mapie współrzędne geograficzne. Zdecydowana większość map już w momencie wykonania zorientowana jest w kierunku północnym - tzn górna część mapy ciągnie się w kierunku północnym (czasami nawet na mapie znajduje się strzałka kierunku północy lub można ją znaleźć w legendzie). Aby prawidłowo posługiwać się mapą w terenie, konieczne jest zorientowanie mapy czyli takie ustawienie mapy, aby było możliwe określenie położenia w terenie i prawidłowe korzystanie z mapy.

Mapę orientuje się wykorzystując kierunek północy. Do tego potrzebna jest nam busola lub kompas, które przykładamy wzdłuż pionowego boku rozłożonej mapy lub wzdłuż dowolnego południka - jeżeli na mapie znajduje się siatka kartograficzna. Następnie kompas wraz z mapą obracamy w taki sposób, aż igła magnetyczna wskaże kierunek północy.

Przykładowe ustawienie kompasu przy orientowaniu mapy

Źródło: https://6pdhpuzzle.files.wordpress.com/2010/11/azymut.jpg

Po określeniu kierunku północy, możemy także określić położenie w terenie wybranych obiektów na mapie i własną pozycję. W tym celu wykonuje się orientację topograficzną tzn. odszukujemy w rzeczywistości obiekty oznaczone na mapie i określamy szacunkową odległość do nich (np. w podziale na strefy "blisko", "po środku", "daleko").

Orientowanie topgoraficzne

Źródło: http://kontrast.wpt.kpswjg.pl/terenoznawstwo/grafika1/orientowanie4.jpg

Jednym z istotnych pojęć, które może pojawić się w trakcie terenowych prac z mapą jest azymut. Jest to kąt między kierunkiem na dany punkt (linią przebiegającą od naszej pozycji przez punkt, którego azymut chcemy określić), a kierunkiem północy (linią przebiegającą od naszej pozycji w kierunku północy) liczony w prawo od kierunku północy.

Określanie azymutu kierunku na obiekt względem kierunku północy

Źródło: http://www.radartutorial.eu/01.basics/pic/bearing.print.png
1. Czytanie mapy topograficznej
Mapy topograficzne wykonane są z reguły w dość dużej skali (typowe rozmiary to 1:25 000 lub 1:10 000, choć przyjmuje się że mapami topograficznymi są te ze skalą większą od 1:200 00). Tematem mapy topograficznej jest topografia terenu, czyli szczegółowo przedstawione powierzchniowe elementy Ziemi.

Zapoznaj się z poniższą mapą topograficzną i wykonaj zadania (kliknij, aby powiększyć)

Źródło: Matura z geografii 2018 - https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2015/Arkusze_egzaminacyjne/2018/formula_od_2015/geografia/Zalacznik.pdf
Zadanie 1 - Korzystając z mapy powyżej określ współrzędne geograficzne punktu A. Rozwiązanie krok po kroku:

Punkt znajduje się idealnie na przecięciu równoleżnika i południka - wystarczy odczytać ich wartości.

Zgodnie z zasadami określania położenia punktu, najpierw określamy szerokość geograficzną, a potem długość geograficzną. Po prawej stronie mapki widzimy na ramce wartość szerokości geograficznej - 50°05'N (bo mapa jest zorientowana ku północy). Z kolei nad obiektem A widzimy wartość długości geograficznej - 19°42'E (bo wartości rosną w kierunku wschodnim).

Prawidłowa odpowiedź: Współrzędne punktu A to: 50°05'N 19°42'E.
Zadanie 2 - Korzystając z mapy oblicz rzeczywistą w linii prostej odległość między parkingiem zlokalizowanym bezpośrednio przy Autostradzie A4 i jaskinią znajdującą się w Parku Tenczyńskim.
- UWAGA! W celu poprawnego dokonania pomiaru linijką zalecamy otwarcie mapy w pełnej rozdzielczości (kliknij na obrazku) -
Rozwiązanie krok po kroku:

Sprawdzamy oznaczenie parkingu i jaskini w legendzie mapy.

Lokalizujemy parking - symbol w polu 1E.

Lokalizujemy jaskinię - symbol w polu 1D.

Mierzymy odległość linijką - powinno wyjść 2,6 cm.

Przekształcamy skalę liczbową (1:25 000) do mianowanej: 1 cm - 25 000 cm => 1 cm - 250 m.

Obliczamy odległość rzeczywistą: 2,6 *250 m = 650 m.

Prawidłowa odpowiedź: Odległość w linii prostej od parkingu do jaskini wynosi 650 metrów.
Zadanie 3 - Korzystając z kroczka* oblicz rzeczywistą długość trasy biegnącej z parkingu w Mnikowie pod wzgórzem Kochanka do kapliczki na skrzyżowaniu dróg w Baczynie wzdłuż zielonego szlaku rowerowego.
*Kroczek - to cyrkiel o dwóch iglicach, stosowany do mierzenia długości tras na mapach.
Rozwiązanie krok po kroku:

Lokalizujemy na mapie parking (pole F2) oraz kapliczkę (pole D2).

Wyznaczamy trasę wzdłuż zielonego szlaku rowerowego.

Bierzemy do ręki kroczek i ustawiamy jego rozstaw na 1 cm.

Powoli przemieszczamy kroczek z parkingu wzdłuż trasy do kapliczki, licząc liczbę posunięć.

Wynik powinien oscylować około 16 kroków (w zależności od precyzji z jaką wykonaliśmy zadanie). Jeżeli przyjęliśmy większą, bardziej precyzyjną skalę - wynik może być wyższy.

Obliczamy długość trasy: 16 * 250 m = 4000 m = 4 km.

Prawidłowa odpowiedź: Długość trasy z przystanku do kapliczki zielonym szlakiem rowerowym wynosi około 4 km.
Zadanie 4 - Korzystając z mapy oblicz rzeczywistą powierzchnię obszaru przemysłowego w Zalasie. Wynik podaj w kilometrach kwadratowych. Rozwiązanie krok po kroku:
- UWAGA! W celu poprawnego dokonania pomiaru linijką zalecamy otwarcie mapy w pełnej rozdzielczości (kliknij na obrazku) -

Sprawdzamy w legendzie sposób oznaczenia terenów przemysłowych.

Lokalizujemy miejscowość Zalas i znajdujący się tam obszar przemysłowy (pole 1B).

Obszar ma kształt prostokąta. Mierzymy długość jego boków. Wymiary to 0,3 cm na 0,9 cm.

Obliczamy pole powierzchni prostokąta: 0,3 cm*0,9 cm = 2,7 cm².

Podnosimy skalę mapy do kwadratu: 1 cm - 250 m => 1 cm² = 62 500 m²

Obliczamy powierzchnię rzeczywistą obszaru przemysłowego: 2,7 * 62 500 m² = 168 750 m².

Wiemy, że 1 km² = 1 000 000 m².

Przekształcamy wynik na kilometry kwadratowe: 168 750 m² / 1 000 000 m² = 0,168750 km².

Zadanie 5 - Rozwiązanie krok po kroku: Obecnie staw koło Baczyna niemal całkowicie zniknął, ale w przeszłości jego powierzchnia wynosiła nawet 0,95 ha (widoczne na mapie). Oblicz powierzchnię tego zbiornika na mapie.
Prawidłowa odpowiedź: Powierzchnia obszarów przemysłowego w Zalasie wynosi 0,168750 km².

1 cm² - 62 500 m²
x - 9500 m²

Obliczamy powierzchnię jeziora na mapie: 9500 / 62 500 = 0,152 cm².
6.1. Wymień 3 sygnatury, których użyto do oznaczania powierzchni w polu 1E. Rozwiązanie krok po kroku:
Prawidłowa odpowiedź: Powierzchnia tego zbiornika na mapie wynosi 0,152 cm².

Zadanie 6 - Korzystając z legendy załączonej do mapy powyżej, odpowiedz na poniższe pytania:
6.2. Wymień 3 obiekty oznaczone za pomocą sygnatur liniowych, zlokalizowane w zachodniej części Czułowa (3E). Rozwiązanie krok po kroku:

Lokalizujemy pole 1E.

Korzystając z legendy sprawdzamy jakie sygnatury wykorzystano. Wśród sygnatur powierzchniowych daje się dostrzec: pomarańczowe pola (zabudowa mieszkaniowa), zielone pola (las) oraz pole białe z zielonymi kropkami (sad).

Prawidłowa odpowiedź: Wykorzystano sygnatury: zabudowy mieszkaniowej, lasu i sadu.
6.3. Wymień 3 obiekty oznaczone za pomocą sygnatur punktowych, zlokalizowanych w miejscowości Chrosna (pole G2). Rozwiązanie krok po kroku:

Lokalizujemy pole 3E.

Korzystając z legendy sprawdzamy jakie sygnatury wykorzystano. Wśród sygnatur liniowych zauważamy: pomarańczowe, żółte i białe linie z obwódką o zróżnicowanych szerokościach - drogi (kilka kategorii), niebieską linię przerywaną (strumień okresowy) oraz zieloną linię ciągłą (granica parku krajobrazowego).

Prawidłowa odpowiedź: Wykorzystano sygnatury: dróg, strumienia okresowego, granicy parku krajobrazowego.

Lokalizujemy pole G2.

Korzystając z legendy sprawdzamy jakie sygnatury wykorzystano. Wśród sygnatur punktowych zauważamy: symbol przystanku autobusowego, symbol sklepu, symbol źródła.

7.1. Znajdź na mapie najwyższy szczyt. Podaj jego wysokość bezwzględną i pole w którym się znajduje. Rozwiązanie krok po kroku:
Prawidłowa odpowiedź: Wykorzystano sygnatury: przystanku autobusowego, sklepu, źródła.
7.2. Oblicz różnicę wysokości między najwyższym punktem Kochanka, a punktem Góra Opatrzności. Rozwiązanie krok po kroku:
Zadanie 7 - Korzystając z mapy wykonaj zadania związane z wysokością terenu:

Prawidłowa odpowiedź: Najwyższy szczyt mierzy 380 m.n.p.m. i znajduje się w polu C2.
7.3. Wykonaj profil terenu (przekrój topograficzny) między najwyższymi punktami w polach C1 i D1. Rozwiązanie krok po kroku:

Lokalizujemy punkt Kochanka (295 m.n.p.m. - pole F2) i punkt Góra Opatrzności (326 m.n.p.m. - pole D2).

Obliczamy różnicę wysokości odejmując od wartości większej - wartość mniejszą: 326 m.n.p.m. - 295 m.n.p.m. = 31 m.

Prawidłowa odpowiedź: Patrz rysunek powyżej. 7.4. Na podstawie profilu terenu wykonanego w zadaniu 7.3. oblicz wysokość względną najwyższego wzniesienia pola D1, przyjmując za początek wzniesienia brzeg stawu koło Baczyna. Rozwiązanie krok po kroku:
Prawidłowa odpowiedź: Różnica wysokości między tymi punktami to 31 m.

Lokalizujemy najwyższe punkty - 306 m.n.p.m. w polu C1 i 342 m.n.p.m. w polu D1.

Łączymy punkty linią ciągłą.

W miejscu przecięcia narysowanej linii z poziomicami - rysujemy linie w dół na wolne pole (najlepiej przyłożyć kawałek kartki i odrysować tylko miejsca przecięcia by nie zniszczyć mapy. Taki zabieg pozwoli nam zachować rzeczywiste odległości między sczytywanymi wysokościami.

Stosujemy przewyższenie (stosunek skali pionowej wykresu do jego skali poziomej), w celu bardziej obrazowego przedstawienia różnicy wysokości. W naszym przypadku 1 cm skali pionowej wykresu będzie odpowiadał 40 m wysokości w terenie (a skala pozioma jest zachowana z mapy - 1 cm - 250 m w terenie.

Zaznaczamy na przygotowanym rysunku wysokości sczytanie z poziomic. Nie wszystkie poziomice są oznaczone, ale do ich określenia wystarczy nam znajomość cięcia poziomicowego - czyli informacji co ile metrów narysowano poziomice. Cięcie poziomicowe na tej mapie wynosi 10 metrów.

Łączymy naniesione punkty starając się odwzorować przebieg profilu terenu adekwatnie do zmian na mapie.

Prawidłowa odpowiedź: Wysokość względna wzniesienia wynosi 77 metrów. 7.5. Na podstawie wykonanego profilu terenu oblicz średni spadek terenu na odcinku z najwyższego punktu pola D1 do podnóża na brzegu zbiornika. Wynik podaj w %. Rozwiązanie krok po kroku: Prawidłowa odpowiedź: Średni spadek terenu na tym odcinku wynosi 9,06%.*

Wysokość względna wzniesienia to wysokość od podnóża do szczytu.

Zaznaczamy na wykonanym wcześniej profilu początek wzniesienia i szczyt. Wysokość podnóża musimy oszacować.

Dzięki wykonanemu profilowi doskonale widać, gdzie zaczyna się wzniesienie.

Obliczamy różnicę wysokości: 342 m.n.p.m. - 265 m.m.p.m. = 77 m.

*Na mapie można także określić deniwelację. To różnica wysokości względnej miedzy najwyżej i najniżej położonym punktem na danym obszarze.

*Taka odpowiedź w praktyce oznacza, że średnio na każde 100 pokonanych metrów odległości z punktu wyższego do punktu niższego, teren spada o 9,06% różnicy wysokości między punktami.

Zadanie 8 - Korzystając z mapy oraz zdjęcia poniżej, odpowiedz na pytania:
Rozwiązanie krok po kroku:
Zdjęcie lotnicze okolic przedstawionych na mapie
8.1. Podaj nazwę obiektu przedstawionego numerem 1: Rozwiązanie krok po kroku:
Źródło: https://www.google.pl/maps/; Sabina C, 2009.
Prawidłowa odpowiedź: Kopalnia porfiru Zalas. 8.2. W jakim kierunku geograficznym w stosunku do punktu 1, położony jest punkt 2? Rozwiązanie krok po kroku:

Zanim przejdziemy do odpowiadania na kolejne pytania, należy od razu zlokalizować na mapie treści przedstawione na zdjęciu. Po dokładnym zanalizowaniu, zauważymy, że są to elementy (głownie) zlokalizowane w polu B1 oraz częściowo B2 i C1.

Następnie należy rozpatrzeć zorientowanie zdjęcia, tj. kierunki geograficzne.

Prawidłowa odpowiedź: W kierunku zachodnim. 8.3. Jakim rodzajem sygnatury przedstawiono na mapie obiekt zaznaczony na zdjęciu numerem 3? Rozwiązanie krok po kroku:

To duży obiekt powierzchniowy o charakterze wyrobiskowym. Na całej mapie jest tylko jeden taki obiekt.
Prawidłowa odpowiedź: Sygnaturą powierzchniową. 8.4. Jaki element infrastruktury oznaczony numerem 4 przedstawiono na zdjęciu? Rozwiązanie krok po kroku: Prawidłowa odpowiedź: Tory kolejowe. 8.5. Podaj nazwę miejscowości oznaczonej na zdjęciu numerem 5. Rozwiązanie krok po kroku:

Zdjęcie niemal idealnie oddaje kierunek północny, a punkt 2 jest położony na lewo od punktu 1.
Prawidłowa odpowiedź: Frywałd. 2. Czytanie mapy turystycznej

Znajdujemy na mapie obiekt nr 3 - to obszar zabudowy przemysłowej w Zalasie.

Szukamy najbliższej miejscowości na wschód od kopalni na mapie.

Sczytujemy jej nazwę.

Mapa turystyczna to mapa tematyczna przeznaczona dla osób odwiedzających dane miejsce. Zazwyczaj jest to mapa topograficzna o szczególnym uwzględnieniu informacji turystycznych, choć mapy turystyczne powstają w różnych skalach. W legendzie czasem zupełnie pomija się zróżnicowanie lub istnienie obiektów oczywistych dla odbiorcy, a nieistotnych z punktu widzenia tematu mapy.

Zapoznaj się z poniższą mapą turystyczną i wykonaj zadania (kliknij, aby powiększyć)
1.1. Zaplanuj trasę wycieczki pieszej z Rowów do Czołpina z wykorzystaniem najkrótszego szlaku turystycznego. Rozwiązanie krok po kroku:
Źródło: http://www.wiking.edu.pl/upload/geografia/images/mapa_turystyczna.gif
Prawidłowa odpowiedź:
Zadanie 1 - Korzystając z mapy powyżej wykonaj polecenia:
1.2. Oblicz ile zajmie pokonanie trasy z Rowów do Czołpina, zakładając, że będziecie się poruszać ze średnią prędkością 3 km/h po trasie zbliżonej do liniowej. Rozwiązanie krok po kroku: Prawidłowa odpowiedź: Pokonanie tej trasy zajmie około 7 godzin i 40 minut. 1.3. Wymień obiekty turystyczne, które można zobaczyć w okolicy miejscowości Czołpino. Rozwiązanie krok po kroku:

Pierwszy krok to lokalizacja miejscowości, w których rozpoczyna się i kończy wycieczka. Rowy są na samym lewym końcu mapy - to nasz punkt początkowy. Z kolei Czołpino znajduje się nieopodal jeziora Łebsko, nieco w dół od symbolu latarni morskiej.

Opisując przebieg wycieczki należy uwzględnić jaką trasą się poruszamy i w jakim kierunku geograficznym. Warto wymienić mijane po różnych stronach obiekty przyrodnicze i antropogeniczne.

Prawidłowa odpowiedź: leśniczówka, latarnia morska, wędrujące wydmy. Zadanie 2 - Podaj nazwę największego zbiornika wodnego w tej okolicy, którego fragment możemy zobaczyć na mapie. Rozwiązanie krok po kroku:
Wycieczka wyruszy z Rowów nad Jeziorem Gardno i będzie kierować się na północny wschód w kierunku Czołpina czerwonym szlakiem turystycznym, niemal cały czas przez obszar leśny. Początkowo droga wiedzie wzdłuż brzegu Jeziora Gardno, które mijamy po prawej stronie (od południa). Następnie po lewej stronie (od północy) będziemy mijać jeziora: Dołgie Małe i Dołgie Duże, idąc wzdłuż kanału Gardno-Łebsko. Koniec wycieczki nieopodal leśniczówki w Czołpinie. Cały czas będziemy przebywać na terenie Słowińskiego Parku Narodowego, dlatego należy postępować z poszanowaniem przyrody.
Prawidłowa odpowiedź: Morze Bałtyckie. 3. Czytanie mapy samochodowej

Należy zlokalizować na mapie Czołpino.

Wyszukujemy obiekty w bezpośrednim sąsiedztwie nazwy miejscowości i sprawdzamy ich oznaczenia w legendzie.

To pytanie jest podchwytliwe. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że największe na mapie jest Jezioro Łebsko, ale w rzeczywistości największym zbiornikiem w tej okolicy jest Morze Bałtyckiego, które tylko częściowo zmieściło się na mapie.

Mapa samochodowa (zwana również mapą drogową) to kolejny rodzaj mapy tematycznej. Mapa może być w dużej skali (np. drogi powiatu czy województwa) lub zupełnie małej (drogi międzynarodowe, drogi kontynentu). Kluczową informacją na mapie samochodowej jest sieć drogowa wraz z rangami dróg. Inną istotną informacją są nazwy miejscowości, czasami na mapie przedstawia się także inne elementy orientacyjne np. pokrycie terenu (zwłaszcza las), obiekty wodne. Niektóre mapy zwierają także informacje o infrastrukturze towarzyszącej np. parkingach, punktach obsługi podróżnych czy innej infrastrukturze na którą można się przesiąść, zwłaszcza lotniskach.

Zapoznaj się z poniższą mapą drogową (z elementami administracyjnymi) i wykonaj zadania (kliknij, aby powiększyć)
Rozwiązanie krok po kroku:
Źródło: https://www.pomoceszkolne.edu.pl/woj-podkarpackie-scienna-mapa-administracyjno-samochodowa.html
Prawidłowa odpowiedź: Łańcut, Przeworsk, Jarosław. Zadanie 2 - Chciałbyś pojechać na wycieczkę, ale zależy Ci na czasie. Podaj nazwę najbliższego dużego miasta w innym województwie, do którego można dojechać z Rzeszowa za pomocą Autostrady A4. Rozwiązanie krok po kroku: Prawidłowa odpowiedź: Tarnów. Zadanie 3 - Oceń, który kraj jest skomunikowany z województwem podkarpackim większą liczbą dróg - Słowacja czy Ukraina? Rozwiązanie krok po kroku:
Zadanie 1 - Wybierasz się w podróż z Rzeszowa do Przemyśla. Będziesz podróżował drogami krajowymi - 94 oraz 77. Wymień nazwy 3 dużych miast, przez które będziesz przejeżdżał .
Prawidłowa odpowiedź: Lepiej skomunikowana jest Ukraina.

Zlokalizuj na mapie Rzeszów i Przemyśl.

Sprawdź w legendzie, w jaki sposób oznaczono drogi krajowe (drogi główne).

Znajdź na mapie i sprawdź przebieg DK 94 oraz DK 77.

Sprawdź, jakie miasta miniesz po drodze.

Sprawdź w legendzie, w jaki sposób oznaczono największe miasta na tej trasie.

Zobacz jak przebiega granica województwa podkarpackiego ze Słowacją i z Ukrainą.

Sprawdź ile dróg łączy województwo podkarpackie ze Słowacją, a ile z Ukrainą.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czytanie różnych rodzajów map | Geografia24.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Czytanie mapy jest bardzo przydatną umiejętnością nie tylko dla dobrego geografa, ale dla w zasadzie każdego człowieka. Dzięki dobremu rozumieniu treści przedstawionych na mapie, jesteśmy w stanie skutecznie podróżować i pozyskiwać rozmaite informacje. Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów) Zanim rozpocznie się odczyt mapy, należy najpierw określić na mapie współrzędne geograficzne.

# data[].attributes.body
Mniej więcej na środku strony instrukcja krok po kroku jak nie pomylić długości i szerokości geograficznej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ustalanie położenia geograficznego jest jednym z najważniejszych współczesnych zadań geografii. Każdy punkt na ziemi określany jest za pomocą szerokości i długości geograficznej w stopniach kątowych.
Spis tematów (kliknij, aby przejść do wyboru tematów)
Wprowadzenie do geografii

IV Współrzędne geograficzne

Współrzędne w geografii mają charakter numeryczny i informują o oddaleniu punktu badanego od punktu odniesienia. Każdy punkt na Ziemi określany jest za pomocą dwóch współrzędnych - szerokości geograficznej i długości geograficznej, do określania których służą równoleżniki i południki.

Współrzędne geograficzne określa się w stopniach kątowych (°). Każdy 1° dzieli się na mniejszą jednostkę pomocniczą - minuty - ( '). 1° = 60′. W geografii (zwłaszcza szkolnej) rzadko stosuje się wartości niższe niż jedna minuta, jednak dla potrzeb precyzyjnych pomiarów każdą minutę dzieli się na 60 sekund - 1′ = 60″. Oznacza to, że 1° = 60′ = 3600″.
1. Równoleżniki i południki
1) Równoleżnik - to okrąg obiegający ziemię, którego środkiem jest oś Ziemi. Najdłuższym równoleżnikiem jest równik ~40 075 km, kolejne równoleżniki są tym krótsze im bliżej są biegunów. Na biegunie północnym i południowym równoleżniki są punktami i mają długość 0. Podróżując wzdłuż południka przemieszczamy się na zachód (W) lub na wschód (E), ale same równoleżniki w określaniu położenia punktu służą do wskazywania położenia na północy (N) lub południu (S). Istnienie równoleżników ma charakter umowny. Istnieje kilka szczególnych równoleżników:

równik (0°) - najdłuższy równoleżnik.

zwrotnik raka (23°26'N) i zwrotnik koziorożca (23°26'S) - granice strefy międzyzwrotnikowej.

granica koła podbiegunowego północnego 66°34'N i południowego 66°34'S.

biegun północny (90°N) i biegun południowy (90°S) - punkty.

2) Południk - to półokrąg łączący ze sobą biegun północny i biegun południowy (najkrótszą możliwą drogą). Długość każdego południka to około 20 000 km. Podróżując wzdłuż południka przemieszczany się na północ (N) lub południe (S), ale same południki w określaniu położenia punktu służą do wskazywania położenia na zachodzie (W) lub wschodzie (E). Istnienie południków ma charakter umowny - pomocniczy. Istnieją dwa szczególne południki - południk początkowy zwany południkiem zerowy (0°) oraz południk 180° - dokładnie po drugiej stronie Ziemi od południka zerowego. Południk początkowy w przeszłości (do 1984 r.) przechodził przez dzielnice Londynu - Greenwhich, dlatego często był też nazywany południkiem Greenwhich. Obecnie południk zerowy znajduje się 102 metry na wschód od południka Greenwhich.

Cechy równoleżników i południków - podobieństwa i różnice

Źródło: Opracowanie własne.

Układ wybranych równoleżników i południków

Źródło: http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=949

Układ równoleżników i południków na globusie (kuli Ziemskiej) nosi nazwę siatki geograficznej. Z kolei siatka geograficzna przeniesiona z globusa na dwuwymiarową mapę (czyli układ równoleżników i południków na płaszczyźnie - mapie) nosi nazwę siatki kartograficznej.

Porównanie siatki geograficznej i siatki kartograficznej

Źródło: https://static.epodreczniki.pl/portal/f/res-minimized/R1IW7DUlkkUqy/7/960/25EzlwNvLGkw206erKheMV1Qsbv4bCHl.png
2. Szerokość i długość geograficzna
1) Szerokość geograficzna definiowana jest jako kąt między płaszczyzną równika i półprostą przechodzącą przez punkt na powierzchni Ziemi. W bardziej potocznym rozumieniu, jest to odległość kątowa punktu od równika po łuku. Szerokość geograficzną określają równoleżniki i wynosi ona między 0° a 90° N (północ) lub 90°S (południe).

Niektóre szerokości geograficzne doczekały się zabawnych nazw - nawiązujących do specyfiki geograficznej np:

ryczące czterdziestki - obszar częstych sztormów między 40°S a 50°S.

wyjące pięćdziesiątki - obszar jednych z najsilniejszych wiatrów na Ziemi miedzy 50°S a 60°S.

bezludne sześćdziesiątki - obszar między 60°S i 70°S całkowicie pozbawiony stałej ludzkiej obecności.

końskie szerokości - obszary wyżowe około 30°N i 30°S, gorące, bezdeszczowe i bezwietrzne.

2) Długość geograficzna jest rozumiana jako kąt dwuścienny między półpłaszczyzną południka 0°, a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na Ziemi. W bardziej potocznym rozumieniu, jest to odległość kątowa punktu od południka 0° po łuku. Długość geograficzną określają południki i wynosi ona między 0° a 180° W (zachód) lub 180°E (wschód).

Szerokość i długość geograficzna przedstawiona graficznie

Źródło: https://static.epodreczniki.pl/portal/f/res-minimized/RzzCDAUMasqFL/11/960/fnHPcdVWlgebBkLGJRXZTBABNhujxppn.png
3. Określanie współrzędnych geograficznych punktu
1) Zasady określania położenia punktu

Każdy punkt na ziemi posiada dwie współrzędne - szerokość geograficzną oraz długość geograficzną. Podstawową zasadą wyznaczania współrzędnych jest podawanie zawsze najpierw szerokości geograficznej,a następnie długości geograficznej. Prawidłowy zapis w geografii powinien uwzględniać kąt w stopniach oraz minutach. Należy podać także kierunki geograficzne korzystając ze skrótów anglojęzycznych - NSWE. W takim zapisie np. Warszawa ma współrzędne: 52°13′N 21°00′E - co oznacza położenie na szerokości geograficznej północnej 52 stopni i 13 minut oraz długości geograficznej wschodniej 21 stopni, 0 minut.

Podział Ziemi na współrzędne geograficzne

Źródło: https://staticopracowania.iplsc.com/opracowania_prod_static/images/185158/wsp%C3%B3%C5%82rz%C4%99dne_geograficzne.jpg

2) Przykładowe zadania z określania położenia punktu na siatce kartograficznej
Zadanie 1 - na siatce poniżej określ położenie punktów A, B, C, D (tylko stopnie, bez minut)
Źródło: Opracowanie własne.
Rozwiązanie zadania krok po kroku:
Źródło: Opracowanie własne

Należy rozpocząć od określenia współrzędnych kolejnych równoleżników i południków. W tym zadaniu równoleżniki występują co 10°, a południki co 20°. Ponieważ liczba południków i równoleżników jest nieskończenie duża, można określić w takim zadaniu dowolne z nich.

Poza samymi współrzędnymi należy także prawidłowo odczytać kierunki świata (N/S i W/E) - co ułatwiają umieszczone na rysunku równoleżnik 0° i południk 0°.

Po ustaleniu współrzędnych siatki kartograficznej, należy dokonać prawidłowego odczytu poszczególnych punktów - najpierw odczytując szerokość geograficzną, a więc współrzędną z osi pionowej, a następnie długość geograficzną - współrzędną z osi poziomej.

Jeżeli punkt leży dokładnie pomiędzy liniami siatki - należy przyjąć wartość środkową pomiędzy wartościami znanymi. Np. D leży dokładnie w połowie drogi między 40°S i 50°S - współrzędna wynosi więc 45°S, analogicznie druga współrzędna leży dokładnie pomiędzy 20°W i 40°W więc wynosi 30°W.

Należy pamiętać o prawidłowym zapisie z uwzględnieniem kierunków geograficznych.

Prawidłowe odpowiedzi: A = 0° 70°E, B = 30°N 0°, C = 45°N 160°W, D = 45°S 30°W.
Zadanie 2 - na siatce poniżej określ położenie punktów A i B (stopnie i minuty)
Źródło: Opracowanie własne.
Rozwiązanie zadania krok po kroku:

Podobnie jak w zadaniu pierwszym - określamy współrzędne linii siatki. W tym zadaniu linie szerokości geograficznej przebiegają co 0°20′, a długości geograficznej co 0°10′. Wiemy to - na podstawie ilości linii pomiędzy pełnymi stopniami kątowymi.

Ustalamy kierunki świata. Na grafice niestety nie mamy przecięcia południka 0° i równika, wobec tego musimy wymyślić, która część całej siatki kartograficznej została przedstawiona w zadaniu. Współrzędne szerokości geograficznej rosną „w dół", a więc w kierunku południowym - pierwszą współrzędną będzie więc S. Z kolei współrzędne długości geograficznej rosną „w lewo", a więc w kierunku zachodnim - drugą współrzędną będzie więc W.

Ustalamy współrzędne punktów - pamiętając o zapisie kierunków świata.

B leży dokładnie pomiędzy znanymi nam równoleżnikami i południkami. Podobnie jak w zadaniu 1 należy określić ich wartość - jako środkową pomiędzy znanymi wartościami.

Prawidłowe odpowiedzi: A = 6°20'S 8°10'W, B = 5°30'S 7°45'W.

3) Przykładowe zadania z określania położenia punktu na mapie

Źródło: https://static.epodreczniki.pl/portal/f/res-minimized/RgE6I9OqU9pkY/7/960/23sEhhH6qqSgvDS0uWMqjc9j4rCsHDGs.png
Zadanie 3 - Określ współrzędne geograficzne miejscowości Chania (Khania) na greckiej wyspie Krecie - z dokładnością do 1 minuty (stopnie i minuty). Rozwiązanie zadania krok po kroku:

Współrzędne siatki zostały już podane.

Kierunki świata zostały wskazane.

Wystarczy dokonać odczytu współrzędnych. Chania znajduje się minimalnie na północ od równoleżnika 35°30'N oraz minimalnie na wschód od południka 24°E.

Prawidłowa odpowiedź: Współrzędne Chani (Khani) to 35°31'N i 24°01'E.
Zadanie 4 - Odszukaj na mapie Krety miasto i podaj jego nazwę, jeżeli wiesz, że jego współrzędne wynoszą 35°12'N i 26°06'E. Rozwiązanie zadania krok po kroku:

Najpierw odszukujemy równoleżnika 35°, następnie oszacowujemy, gdzie może przebiegać równoleżnik 35°12′.

Następnie szukamy południka 26° i szacujemy, gdzie może przebiegać południk 26°06'E.

Podajemy nazwę miejscowości na przecięciu znalezionego równoleżnika i południka.

Prawidłowa odpowiedź: Miasto o tych współrzędnych to Sitia.
4. GPS w określaniu współrzędnych geograficznych
O ile określenie położenia punktu na mapie jest możliwe w dość łatwy i precyzyjny sposób, w geografii odwiecznym problemem było precyzyjne określenie położenie obiektów bez dostępu do map, albo obiektów na nich niezaznaczonych np. pozostających w ciągłym ruchu. Przełomem było stworzenie w latach 70-tych systemu GPS czyli Global Positioning System.

System oparty jest na pracy krążących wokół Ziemi satelitów nawigacyjnych. Dzięki emitowanemu sygnałowi radiowemu (zawierającemu informację o pozycji i dokładnym czasie), można obliczyć odległość satelity od naziemnego odbiornika. Jeżeli odbiornik znajdzie się w zasięgu minimum 4 satelitów, można określić jego położenie - szerokość geograficzną, długość geograficzną i wysokość nad poziomem morza. Im więcej satelitów obejmie swoim zasięgiem dany odbiornik, tym dokładniej ustalana jest jego pozycja. Aby każdy punkt na Ziemi mógł znaleźć się w zasięgu minimum 4 satelitów, potrzeba dokładnie 24 satelitów na orbicie - obecnie jest ich znacznie więcej.

Określanie dokładnego położenia geograficznego może być przydatne w czasie prowadzenia badań terenowych. W tym celu można skorzystać np. z witryny internetowej google maps (maps.google.pl). Załóżmy, że prowadziliśmy badania w Warszawie pod Salą Kongresową Pałacu Kultury i Nauki - tuż przy przejściu dla pieszych wzdłuż ulicy Emilii Plater. Po zaznaczeniu miejsca w których staliśmy, google podaje nam dokładne współrzędne punktu zapisane w postaci numerycznej.

Nawet bez wychodzenia z domu, możemy określić położenie dowolnego punktu

Źródło: https://www.google.pl/maps (widok satelity)

Podobne możliwości stwarzają nam także liczne aplikacje telefoniczne. Jedną z nich jest również google maps. Aby uzyskać własne położenie należy:

Włączyć aplikację google maps.

Uruchomić funkcję GPS w telefonie.

Po naciśnięciu przycisku lokalizacji w prawym dolnym rogu ekranu, google wyświetli naszą aktualną pozycję na ekranie w postaci niebieskiej kropki.

Położenie w momencie tworzenia tego artykułu

Źródło: Aplikacja google maps

Jeżeli chcemy określić dokładne współrzędne dowolnego miejsca, przytrzymujemy palcem punkt, który nas interesuje (może to być nasza aktualna pinezka lub dowolne inne miejsce). Jeżeli wskażemy inną lokalizację niż nasza - możemy także zobaczyć czas dotarcia do tego miejsca za pomocą różnych środków transportu i sugerowaną trasę.

Współrzędne geograficzne dworca kolejowego w Tczewie

Źródło: Aplikacja google maps

Rozwijając panel dolny palce, mamy także możliwość zapisania tej pozycji w pamięci telefonu.

Inne aplikacje przydatne w określaniu położenia GPS można łatwo znaleźć w Internecie lub z pomocą sklepu z aplikacjami Google Play.

Niektóre aplikacje z funkcją GPS dostępne w Google Play

Źródło: https://play.google.com/store/search?q=gps&c=apps&hl=pl

Niektóre z tych aplikacji mają ciekawe funkcje - poza określaniem położenia mierzą np. pokonany dystans czy pozwalają na zapisywanie szczegółowych lokalizacji.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ustalanie położenia geograficznego jest jednym z najważniejszych współczesnych zadań geografii. Każdy punkt na ziemi określany jest za pomocą szerokości i długości geograficznej w stopniach kątowych.

# data[].attributes.body
Kiedyś chcieliście zrobić pracę z aplikacją Geoportal, ale później pojawiły się z Waszej strony duże opory (z tego co pamiętam niektórzy mieli zbyta mało pamięci w telefonach, ze to zainstalować ...). Teraz jest czas żeby te telefony poczyścić ze zbędnych rzeczy:)
Do dzieła zatem :)
PS. Tak ta aplikacja w waszych telefonach wygląda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aplikacja Geoportal Mobile zapewnia dostęp do usług danych przestrzennych OGC i GeoServices REST.
Geoportal Mobile zapewnia dostęp do rejestrów państwowych udostępnianych przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii za pośrednictwem usług Geoportal.gov.pl.
Ponadto w aplikacji zintegrowano moduł Krajowej Mapy zagrożeń Bezpieczeństwa (KMZB), który pozwala na zgłaszanie Policji zdarzeń i zauważonych zagadnień związanych z bezpieczeństwem.

Aplikacja umożliwia:
* dostęp do usług zbiorów danych przestrzennych,
* wyszukiwanie i lokalizację działek ewidencyjnych,
* dodawanie usług, wybór kompozycji mapowych,
* wyszukiwanie obiektów geograficznych, w tym adresów.

Aplikacja umożliwia użytkownikowi przeglądanie kompozycji mapowych oraz dostarcza następujące funkcje:
* In Case of Emergency (ICE pol. w nagłym wypadku) - pozwala użytkownikowi wysłać SMS z powiadomieniem o nagłym wypadku do wybranej osoby,
* Nawigacja w oknie mapy - zasięg mapy zostanie zmieniony (przesunięty, zwiększony, zmniejszony) zgodnie z działaniem wykonanym przez użytkownika,
* Przeglądanie usług kafelkowanych - wyświetlona zostaje mapa zawierająca treść udostępnianą przez kafelkowane usługi danych przestrzennych,
* Dodawanie zewnętrznych usług WMS - usługa umożliwia rozszerzenie kompozycji mapowych o usługi WMS rejestru usług systemu,
* Wyszukiwanie adresów, działek oraz punktów osnowy - wyszukane obiekty mogą zostać zlokalizowane w oknie mapy,
* Pomiar długości linii rysowanej na mapie,
* Pomiar powierzchni i obwodu poligonu narysowanego na mapie,
* Udostępnij lokalizację - umożliwia użytkownikowi udostępnianie aktualnej pozycji lub wybranej lokalizacji jako link do aplikacji wyświetlającego wskazane współrzedne na mapie,
* Rejestrowanie i zapisywanie trasy - umożliwia użytkownikowi rejestrację i śledzenie własnej trasy na mapie na podstawie sygnału GPS, a także jej zapisanie, wyświetlanie oraz wysłanie w formacie KML,
* Wskazywanie punktu na mapie - wskazuje lokalizację na podstawie współrzędnych e w wybranym odwzorowaniu,
* Identyfikacja adresów, miejscowości i działek - użytkownik wykorzystując gest Long Press (długie naciśnięcie) na mapie ma możliwość pobrania informacji o obiektach we wskazanym punkcie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Geoportal Mobile - Aplikacje w Google Play

# data[].attributes.attachment_link.description
Aplikacja Geoportal Mobile zapewnia dostęp do usług danych przestrzennych OGC i GeoServices REST. Geoportal Mobile zapewnia dostęp do rejestrów państwowych udostępnianych przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii za pośrednictwem usług Geoportal.gov.pl. Ponadto w aplikacji zintegrowano moduł Krajowej Mapy zagrożeń Bezpieczeństwa (KMZB), który pozwala na zgłaszanie Policji zdarzeń i zauważonych zagadnień związanych z bezpieczeństwem.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ludzie żyją na ziemi od 200 tysięcy lat, a dominują góra od kilku tysięcy. Dinozaury dominowały przez 160 milionów lat! Jakie były? Gdzie mieszkały? Jak wyglądała ziemia za ich czasów? Gdzie odnaleziono „polskie dinozaury"?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

W tym odcinku przedstawiamy zasadę działania dwóch odnawialnych źródeł energii wody i wiatru na przykładzie...

Moja lista Usuń z mojej listy

W tym odcinku przedstawiamy zasadę działania dwóch odnawialnych źródeł energii wody i wiatru na przykładzie... ROZWIŃ

W tym odcinku przedstawiamy zasadę działania dwóch odnawialnych źródeł energii wody i wiatru na przykładzie farmy wiatrowej (Wojciechowo) i elektrowni szczytowo - pompowej (Żarnowiec). Zwiększanie różnorodności źródeł energii pociąga za sobą nowe wyzwania, takie jak dynamiczne zarządzanie mocą elektrowni konwencjonalnych, które są niezbędne nie tylko jako podstawowe wciąż źródło energii elektrycznej, ale także do zabezpieczenia braków mocy dostarczanej ze źródeł odnawialnych. ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak to działa? - Jak działa elektrownia wodna i farma wiatrowa

# data[].attributes.attachment_link.description
W tym odcinku przedstawiamy zasadę działania dwóch odnawialnych źródeł energii wody i wiatru na przykładzie farmy wiatrowej (Wojciechowo) i elektrowni szczytowo - pompowej (Żarnowiec). Zwiększanie różnorodności źródeł energii pociąga za sobą nowe wyzwania, takie jak dynamiczne zarządzanie mocą elektrowni konwencjonalnych, które są niezbędne nie tylko jako podstawowe wciąż źródło energii elektrycznej, ale także do zabezpieczenia braków mocy dostarczanej ze źródeł odnawialnych.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym...

Moja lista Usuń z mojej listy

Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym... ROZWIŃ

Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym kawałku ziemi, ale dziś tego gruntu robi się coraz mniej. Nowoczesne technologie pomagają wydajniej uprawiać rośliny i lepiej hodować zwierzęta, ale presja na środowisko naturalne wciąż wzrasta. Czy właśnie dlatego w przyszłości staniemy się kosmicznymi rolnikami? ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.description
Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym kawałku ziemi, ale dziś tego gruntu robi się coraz mniej. Nowoczesne technologie pomagają wydajniej uprawiać rośliny i lepiej hodować zwierzęta, ale presja na środowisko naturalne wciąż wzrasta. Czy właśnie dlatego w przyszłości staniemy się kosmicznymi rolnikami?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym...

Moja lista Usuń z mojej listy

Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym... ROZWIŃ

Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym kawałku ziemi, ale dziś tego gruntu robi się coraz mniej. Nowoczesne technologie pomagają wydajniej uprawiać rośliny i lepiej hodować zwierzęta, ale presja na środowisko naturalne wciąż wzrasta. Czy właśnie dlatego w przyszłości staniemy się kosmicznymi rolnikami? ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.description
Współczesne rolnictwo jest na rozdrożu. Kiedyś pozwoliło nam zmienić styl życia i osiąść na jednym kawałku ziemi, ale dziś tego gruntu robi się coraz mniej. Nowoczesne technologie pomagają wydajniej uprawiać rośliny i lepiej hodować zwierzęta, ale presja na środowisko naturalne wciąż wzrasta. Czy właśnie dlatego w przyszłości staniemy się kosmicznymi rolnikami?

# data[].attributes.body
Możecie robić po 2 osoby (ale konsultujecie się internetowo lub telefonicznie)
Zrobione prace proszę przesłać na adres geografia.zsp3@gmail.com
Termin - 24 marca

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Użytkowniku,

Wygląda na to, że używasz dodatku do swojej przeglądarki, który blokuje reklamy.
Aby móc oglądać materiał prosimy o jego wyłączenie.
Dziękujemy! Redakcja TVP VOD

WYŁĄCZ BLOKADĘ

Wystarczy rozejrzeć się wokół siebie, aby stwierdzić, że wszędzie jest dość płasko. Jednak już starożytni...

Moja lista Usuń z mojej listy

Wystarczy rozejrzeć się wokół siebie, aby stwierdzić, że wszędzie jest dość płasko. Jednak już starożytni... ROZWIŃ

Wystarczy rozejrzeć się wokół siebie, aby stwierdzić, że wszędzie jest dość płasko. Jednak już starożytni Grecy wiedzieli, że Ziemia jest okrągła. W dzisiejszym odcinku pokażemy, że nie trzeba lecieć w kosmos, aby udowodnić, że nasza planeta jest kulą. Na własne oczy przekonamy się jak wykorzystać do tego statki pływające po morzach czy cień rzucany przez Ziemię. ZWIŃ

Moja lista Usuń z mojej listy

Moja lista Usuń z mojej listy

# data[].attributes.attachment_link.description
Wystarczy rozejrzeć się wokół siebie, aby stwierdzić, że wszędzie jest dość płasko. Jednak już starożytni Grecy wiedzieli, że Ziemia jest okrągła. W dzisiejszym odcinku pokażemy, że nie trzeba lecieć w kosmos, aby udowodnić, że nasza planeta jest kulą. Na własne oczy przekonamy się jak wykorzystać do tego statki pływające po morzach czy cień rzucany przez Ziemię.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak to możliwe że potrafimy wylądować na powierzchni Księżyca, nurkować na samo dno oceanów, modyfikować genetycznie rośliny i zwierzęta, a nie potrafimy przewidzieć na kilka dni do przodu pogody? Co takiego skomplikowanego jest w ziemskiej atmosferze? Czy jej nieprzewidywalność jest związana z działalnością człowieka?

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak to możliwe że potrafimy wylądować na powierzchni Księżyca, nurkować na samo dno oceanów, modyfikować genetycznie rośliny i zwierzęta, a nie potrafimy przewidzieć na kilka dni do przodu pogody? Co takiego skomplikowanego jest w ziemskiej atmosferze? Czy jej nieprzewidywalność jest związana z działalnością człowieka?

# data[].attributes.attachment_link.description
Ludzie żyją na ziemi od 200 tysięcy lat, a dominują góra od kilku tysięcy. Dinozaury dominowały przez 160 milionów lat! Jakie były? Gdzie mieszkały? Jak wyglądała ziemia za ich czasów? Gdzie odnaleziono „polskie dinozaury"?

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Zrobione zadanie (tylko kolejne litery) proszę przesłać na adres geografia.zsp3@gmail.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Poniższe wydarzenia ułóż w takiej kolejności, aby utworzyły logiczny ciąg.

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Zrobione zadanie (tylko kolejne litery) proszę przesłać na adres geografia.zsp3@gmail.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Poniższe wydarzenia ułóż w takiej kolejności, aby utworzyły logiczny ciąg.

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.body
Obejrzyj program i odpowiedz na poniższe pytania.
Termin - 24 marca
Podpowiedź - możesz też odpowiedzi udzielać w trakcie oglądania filmu
Uwaga - ocenie podlega pierwsza przesłana praca

# data[].attributes.body
Zadanie z GIS-u umieszczone w klasie 1 ttp mogą zrobić wszystkie osoby chętne

# data[].attributes.headline
Dane statystyczne ze świata nt coronovirusa- COVID-19

# data[].attributes.subject
Dane statystyczne ze świata nt coronovirusa- COVID-19

# data[].attributes.attachment_link.title
COVID - Coronavirus Statistics - Worldometer

# data[].attributes.attachment_link.description
Daily and weekly updated statistics tracking the number of COVID-19 cases, recovered, and deaths. Historical data with cumulative charts, graphs, and updates.

# data[].attributes.body
Zbiory zadań do poszczególnych przedmiotów
Wysyłam wszystko - Wy jak ogarniecie swoje główne przedmioty. Popatrzcie w geografię - fajne wskazówki do tego jak rozwiązywać zadania

# data[].attributes.attachment_link.description
Strona startowa > Egzamin maturalny > Egzamin maturalny w Formule 2022 > Materiały dodatkowe > Materiały dla uczniów i nauczycieli > Zbiory zadań

# data[].attributes.body
dla uczniów
Trzeba się zalogować i korzystać :). Z tego co tak trochę weszłam to sporo wykresów i ogólnie grafiki tam macie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Trudno wyobrazić sobie życie bez muzyki. Wpływa ona na emocje, wprawia w dobry nastrój, sprawia przyjemność, aktywizuje lub wycisza. Nie bez powodu mówi się też, że łagodzi obyczaje. Może zastanawiacie się, czy muzyka pomaga w nauce? Czy jej rodzaj ma znaczenie? Przy jakiej muzyce odrabiać lekcje, uczyć się matematyki lub polskiego? I czy w ogóle słuchanie muzyki podczas nauki może poprawić koncentrację i pamięć i sprawić, że przyswajanie wiedzy będzie łatwiejsze?

# data[].attributes.attachment_link.description
Trudno wyobrazić sobie życie bez muzyki. Wpływa ona na emocje, wprawia w dobry nastrój, sprawia przyjemność, aktywizuje lub wycisza. Nie bez powodu mówi się też, że łagodzi obyczaje. Może zastanawiacie się, czy muzyka pomaga w nauce? Czy jej rodzaj ma znaczenie? Przy jakiej muzyce odrabiać lekcje, uczyć się matematyki lub polskiego?

# data[].attributes.body
Rejestrujcie się - warto :)
Drodzy Nauczyciele, Rodzice, Uczniowie! Nie chcemy, aby zamknięcie szkół oznaczało brak dostępu do map.
Wykorzystujcie więc za darmo wszystkie nasze mapy, które przenieśliśmy już na platformę. Jest ich obecnie 75. (...)
Przekazujcie kupon promocyjny (na obrazku👇) innym nauczycielom, rodzicom i uczniom do pracy w domu. (...)Powodzenia!
Link bezpośredni do rejestracji: https://platforma.meridianprime.online/register

# data[].attributes.attachment_link.description
Drodzy Nauczyciele, Rodzice, Uczniowie! Nie chcemy, aby zamknięcie szkół oznaczało brak dostępu do map. 
Wykorzystujcie więc za darmo wszystkie nasze mapy, które przenieśliśmy już na platformę. Jest...

# data[].attributes.body
wirtualny spacer

# data[].attributes.body
Wykłady z niektórych zagadnień omawianych na lekcjach do wykorzystania jako powtórzenia

# data[].attributes.body
Wszystkiego nie obejrzałam, bo nie dałam rady (i mi się spodobało). Nie mam jak ja Wam tłumaczyć, ale ta Pani całkiem fajnie mówi - może już to znaleźliście :)?
TŁUMACZENIE OBLICZEŃ TEŻ WIDZIAŁAM :)

# data[].attributes.body
Bomba geograficzna w jednym miejscu. Full materiałów i baaardzo obszernych pełnych wiedzy, zdjęć i grafiki w jednym prezentacji. Czasem może zbyt dokładna, ale jeśli czegoś nie rozumiecie - tu warto sięgnąć

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Realizując zakres rozszerzony z geografii powinieneś/powinnaś znać większość ważnych obiektów geograficznych zamieszczonych na mapie świata - jeżeli tak nie jest to musisz tę umiejętność ćwiczyć.

W tym celu zostały opracowane szczegółowe mapy zawierające wybrane obiekty geograficzne umieszczone na tej i na kolejnych podstronach:

część 1 - "Krainy i regiony, szczyty górskie i wulkaniczne, pustynie, przylądki, półwyspy, wyspy, cieśniny, zatoki, morza i rowy oceaniczne",

część 2 - "Hydrografia: rzeki i jeziora",

Do powyższych map przygotowane zostały także różnorodne mapy konturowe (zamieszczone są na poszczególnych podstronach - w formie polecanych map konturowych lub zbiorczo na podstronie "3.1. Mapy konturowe oraz inne" .

Dodatkowo przygotowane zostały narzędzia (testy on-line) sprawdzające Twoją wiedzę zamieszczone na podstronie z quizami: GEOGRAFIA - QUIZY: 2.1. Krainy, szczyty, pustynie....

W ramach poniższej podstrony możliwe jest pobranie materiałów pomocniczych do nauki mapy fizycznej świata - część 1: "Krainy i regiony, szczyty górskie i wulkaniczne, pustynie, przylądki, półwyspy, wyspy, cieśniny, zatoki, morza i rowy oceaniczne". Dedykowane są one dla uczniów którzy realizują geografię w zakresie rozszerzonym. Wydruk materiałów w celu nauki nie jest konieczny, ale jeżeli ktoś chciałby mapki takie wydrukować to sugeruję wydruk w formacie A3 (w formacie A4 niektóre nazwy mogą być nieczytelne). Materiały te należy traktować jako wykaz obiektów koniecznych do opanowania (na mapach pt. 1. Mapa Fizyczna Świata - "hipsometryczna - wersja pełna polecana" wyszczególnione zostały obiekty obowiązujące na zaliczeniu).

PONIŻEJ PRZEDSTAWIONE ZOSTAŁY WSZYSTKIE ARKUSZE MAP (W FORMACIE JPG; PREFEROWANY FORMAT WYDRUKU A3) MOŻESZ ŚCIĄGAĆ KAŻDĄ OSOBNO LUB WSZYSTKIE RAZEM SPAKOWANE WINZIP'EM.

MAPA ŚWIATA - "Krainy, szczyty, pustynie, przylądki, półwyspy, wyspy, cieśniny, zatoki, morza i rowy oceaniczne" - do pobrania (ZIP)

- - - WSZYSTKIE MAPY SPAKOWANE W PLIK ZIP - - -

1. Mapa Fizyczna Świata - "hipsometryczna - wersja pełna polecana"

2. Mapa Fizyczna Świata - "ćwiczebna, konturowa - hipsometria"

Wszystkie obiekty geograficzne zawarte na powyżej przedstawionych mapach, w celu ułatwienia Ci nauki, zostały specjalnie wyróżnione na mapach konturowych. Materiały te możesz przeglądać bezpośrednio poprzez tą stronę (wersja HTML5 materiałów) lub świągnąć/przeglądać za pomocą programu/wtyczki PDF (wersja PDF materiałów).

# data[].attributes.attachment_link.description
Realizując zakres rozszerzony z geografii powinieneś/powinnaś znać większość ważnych obiektów geograficznych zamieszczonych na mapie świata - jeżeli tak nie jest to musisz tę umiejętność ćwiczyć.

# data[].attributes.body
Kochani, ktoś o Was pomyślał (ja taka zdolna nie jestem) - Zadania z matury 2019 i 2018 przeniesione do quizizz. Powodzenia :)

# data[].attributes.attachment_link.description
Free gamified quizzes on every subject that students play in class and at home. Pick an existing quiz or create your own for review, formative assessment, and more.