# data[].attributes.body
Persónuleikaröskun er geðröskun sem felur í sér óhollt mynstur hugsunar, virkni og hegðunar. Hún á sér stað þegar að persónuleiki fer að hafa neikvæð áhrif og truflar daglegt líf einstaklingsins. Röskunin er langvarandi hegðunarmynstur sem byrjar annað hvort seint á unglingsaldri eða snemma á fullorðinsaldri. Einstaklingur sem eru með þessa röskun upplifa mikinn vanlíðan og erfiðleika og stundum vita einstaklingarnir ekki einu sinni að þeir séu að glýma við röskun. Þessar manneskjur eiga oft mjög erfitt með umhverfi, samskipti og tengsl. Það eru til um það bil 10 mismunandi gerðir persónuleikaraskana og allar mismunandi á sinn hátt.

# data[].attributes.body
Sjálfhverf persónuleikaröskun eða narcissistic personality disorder (NPD) á ensku er alvarleg persónuleikaröskun sem myndast oftast seinna á lífsleiðinni. Aðili með þessa röskun hefur mikla þörf fyrir aðdáun, beinir sökina yfir á aðra og sýnir enga sem litla samkennd tengt tilfinningum og þörfum annara. Hann trúir því að hann sé mjög "einstakur" og en er hreinlega hrokafullur. Þetta hefur mikil áhrif á þætti í lífi einstaklingsins eins og í samböndum, vinnunni eða jafnvel í skólanum. Samt sem áður er einstaklingurinn með lélegt sjálfsálit og gagnrýni frá öðrum getur verið einstaklingnum mjög erfið.

Ef þú myndir þurfa að lýsa einstakling með þessa röskun myndirðu nota orðin: hrokafullur krefjandi, niðurlægjandi og stjórnsemi.

# data[].attributes.body
Greining er oftast gerð með einhvers konar spurningalistum um einkennin og hvort þú tengir við þau eða með greiningarviðtölum hjá sálfræðing sem dæmi. Samkvæmt bandaríska geðlæknafélaginu um geðraskanir eru 9 greiningarviðmið og ef þú uppfyllir 5/9 af þeim viðmiðum ertu talin vera með röskunina.

# data[].attributes.body
Það geta verið margar orsakir fyrir því að við upplifum persónuleikaröskun. Það eru til dæmis:

Genin þín: Ákveðin persónuleikaeinkenni geta borist til þín af foreldrum þínum eða öðrum ættingjum.

Umhverfið þitt: Felst í því umhverfi sem þú ólst upp í, tengsl þitt við fjölskyldumeðlimi

Áfall í bernsku: Það getur verið lélegt uppeldi, jafnvel misnotað þig sem barn eða beitt þér líkamlegu eða andlegu ofbeldi. Talið er að öskur hafi mikil áhrif á börn.

Mikil viðbrögð: Fólk sem er með næmni fyrir hlutum eins og : ljósi, hávaða og svo framvegis. Geta myndað með sér feiminn persónuleika og kvíða.

Það getur líka verið:

- Greining um hegðunarröskun í æsku
- Breyting í efnafræði á uppbygginu heilans.

# data[].attributes.body
Margir sem glýma við þess röskun eru tregir til að viðurkenna að þeir eigi við vandamál að stríða og eiga oft erfitt við að leita sér hjálpar. Meðhöndlunin er krefjandi en það eru nokkrir möguleikar í boði sem hægt er að gera

Samtöl við sálfræðing: sálfræðimeðferð- getur veirð hópmeðferð, með fjölskyldu eða einstaklings

- Talað um ástandið þitt
- Skapið þitt
- Tilfinningar
- Takast á við streitu
- Stjórnað truflunum

Lyfjameðferðir: Ekkert eitt ákveðið lyf sem meðhöndlar persónuleikaraskanir, en ýmis hjálpa við einkennin sem fylgja röskuninni.

- Þunglyndislyf: gagnlegt fyrir þunglyndi, reiði, hvatvísi, pirring, vonleysi og fleira.
- Stemmningsjöfnun: skapsveiflur sem jafna úr pirringi, hvatvísi og árásagirni.
- Geðrofslyf: hjálpa ef einkennin eru að missa samband við raunveruleikann
- Kvíðastillandi lyf: ef þú ert með kvíða, æsing eða svefnleysi
Hitt geðlækni

Meðferðaráætlanir á sjúkrahúsum eða jafnvel geðdeild:

- Þetta er gert ef þú getur ekki séð um sjálfan þig
- Bráð hætt að þú skaðar þig eða aðra
- Færð þá skjól, dagskrá, mat, lyf og allt sem þörf er á

# data[].attributes.body
- Trú að þú sért sérstakur og mikilvægari en aðrir

- Miklar fantasíur um kraft og velgengni

- Að viðurkenna ekki þarfir og tilfinningar annarra-skortir samkennd

- Búast við stöðugu hrósi og aðdáun

- Ósanngjarnar væntingar um greiða og kosti

- Hroki

-Öfund

-Gerir lítið úr öðrum eins og að leggja í einelti

# data[].attributes.body
Karlar greinast oftar með þetta en konur

Þessi röskun var fundin upp árið 1898

1% heimsins eru með röskunina

Greinist oftast á fullorðinsaldri

Um 11,1% Íslendinga er með einhverja persónuleikaröskun

# data[].attributes.headline
Dæmi um einstakling með sjálfhverfa persónuleikaröskun:

# data[].attributes.subject
Dæmi um einstakling með sjálfhverfa persónuleikaröskun:

# data[].attributes.body
Sigga telur sig vera mjög einstaka og miklu betri en allir aðrir. Hún er mjög ástfangin af ákveðinni fyrirmyndargerð af sjálfri sér og býst við alltof miklum væntingum frá öðrum. Sigga kann ekki að viðurkenna þarfir og tilfinningar annarra og er oft frekar hrokafull og öfundar aðra. Hún á í erfiðleikum með mannleg samskipti og reynir oftast að gera lítið úr vinum sínum til þess að líða betur með sjálfan sig. Það er erfitt fyrir hana að taka gagnrýni frá öðrum og þarf alltaf að hafa það besta í öllu, hvort sem það sé: besti bíllinn, úlpan eða síminn. Innst inni hefur Sigga samt leynilega tilfinningu um óöryggi, skömm og lítið sjálfstraust sem engin veit samt að.

# data[].attributes.headline
Afhverju á maður að leita sér hjálpar með þessa röskun?

# data[].attributes.subject
Afhverju á maður að leita sér hjálpar með þessa röskun?

# data[].attributes.body
Það er gott að leita sér hjálpar vegna þess að margir neikvæðir fylgikvillar fylgja röskuninni. Eins og sambandserfiðsleikar, vandamál í vinnu og skóla, mikill kvíði og þunglyndi sem getur leitt til sjálfsvígshugsanna, líkamleg heilsufarsvandamál og getur misnotað bæði lyf og áfengi.
Þessir þættir geta verið hættulegir og erfiðir fyrir einstakling að glýma við, þess vegna er því gott að leita sér hjálpar.

# data[].attributes.body
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/narcissistic-personality-disorder/symptoms-causes/syc-20366662

https://is.nsp-ie.org/trastornos-de-la-personalidad-egocentrismo-2a26c0d-448

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=279

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/personality-disorders/diagnosis-treatment/drc-20354468

https://www.sane.org/information-stories/facts-and-guides/narcissistic-personality-disorder

https://www.medscape.com/answers/1519417-101764/what-are-the-dsm-5-diagnostic-criteria-for-narcissistic-personality-disorder-npd