# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Filmowa adaptacja jednej z najpopularniejszych polskich sztuk teatralnych, w reżyserii Andrzeja Wajdy. Całość ozdabiają: piękne zdjęcia Pawła Edelmana i świetna muzyka Wojciecha Kilara.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zemsta - filmy fabularne, Oglądaj na TVP VOD

# data[].attributes.attachment_link.description
Filmowa adaptacja jednej z najpopularniejszych polskich sztuk teatralnych, w reżyserii Andrzeja Wajdy. Całość ozdabiają: piękne zdjęcia Pawła Edelmana i świetna muzyka Wojciecha Kilara.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lekcja 2 Temat: “Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka”. O kim mówi prawdę i kogo sądzi satyra ”Żona modna”?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Świtezianka" (2018)

Krótkometrażowy film, będący adaptacją dzieła Adama Mickiewicza o tym samym tytule. Obraz utrzymuje się w konwencji istnego thrillera romantycznego, w którym świat współczesny przeplata się z rzeczywistością XIX-wiecznych pieśni ludowych.

Opis filmu

Michał, 16-letni pasjonat fotografii, wybiera się wraz z rodziną na wakacyjny wypoczynek. Kiedy dojeżdżają do domu letniskowego, chłopak wybiera się do lasu, gdzie z zainteresowaniem obserwuje otaczającą go przyrodę. Szczególną uwagę Michała zwraca sarna, która początkowo zdaje się nieskrępowana bliską obecnością człowieka. Kiedy chłopak zaczyna coraz śmielej za nią podążać, zwierzę ucieka w gęstwiny. To wydarzenie jeszcze bardziej intryguje Michała. Młody fotograf wchodzi w gęste pnącza i rozchylając kolejne gałęzie, kontynuuje poszukiwania sarny. Zajęty założonym celem, nie zauważa, że znajduje się w mrocznym tunelu, który prowadzi go do tajemniczej, znacznie gęstszej i wyższej części lasu. Po chwili Michał znajdzie się w ciemnym, wilgotnym i starym borze, okalającym urokliwe jezioro.

Obsada filmu

W rolach głównych występują:

Nikodem Rozbicki („Bejbi blues", „Listy do M. 2", „Wszyscy moi przyjaciele nie żyją") jako Michał,
Patrycja Gacka jako Świtezianka

Kto jeszcze zagrał w filmie „Świtezianka"?

Marek Pędowski jako Tata Michała,
Bożena Pędowska jako Mama Michała,
Paula Szpakowska,
Sandra Kościelniak,
Anna Ołdak,
Dominika Pasternak,
Justyna Święs

Reżyseria

Reżyserią filmu krótkometrażowego „Świtezianka" wspólnie zajmowały się Julia Bui Ngoc - rzeźbiarka, aktorka, reżyserka, tancerka i choreografka oraz Mai Bui Ngoc - producentka i operatorka filmowa. Siostry, córki Polki i Wietnamczyka, często współpracują w ramach prowadzonych przez siebie projektów artystycznych; prowadzą kolektyw Bui Film specjalizujący się w sztuce wideo art.

Scenariusz

Autorką skryptu do thrillera „Świtezianka" jest Julia Bui Ngoc. Jako scenarzystka pracowała nad takimi filmami jak „Kriss de Valnor", „Agnozja", czy „Lucid Dreams". Bui Ngoc występuje również jako aktorka. Na ekranie można oglądać ją w produkcjach „Ciacho", „Lucid Dreams" i „Kriss de Valnor".

Kraj produkcji

Polski thriller „Świtezianka" został nagrany i wyprodukowany w Polsce.

Zdjęcia

Za zdjęcia do krótkometrażowej „Świtezianki" odpowiada Mai Bui Ngoc.

Tytuł angielski

„The Nixie"

Adaptacje

„Świtezianka", to film inspirowany utworem Adama Mickiewicza o tym samym tytule, ujętym w zbiorze „Ballady i romanse" z 1822 roku.

Czas trwania filmu

Polski film krótkometrażowy „Świtezianka" z 2018 roku trwa 16 minut.

Nagrody i nominacje

Film „Świtezianka" był nominowany do OFFskara w kategorii Najlepszy montaż, nagrody First Shot festiwalu Kołobrzeg Suspense, do Nagrody Publiczności przeglądu SplatFilmFest i statuetki konkursowej festiwalu Dwa Brzegi.

Gdzie obejrzeć film „„Świtezianka""?

Cały film „Świtezianka" online oglądaj w tvp.vod.pl.

# data[].attributes.attachment_link.title
Świtezianka - filmy fabularne, Oglądaj na VOD TVP

# data[].attributes.attachment_link.description
„Świtezianka" (2018) Krótkometrażowy film, będący adaptacją dzieła Adama Mickiewicza o tym samym tytule. Obraz utrzymuje się w konwencji istnego thrillera romantycznego, w którym świat współczesny przeplata się z rzeczywistością XIX-wiecznych pieśni ludowych. Opis filmu Michał, 16-letni pasjonat fotografii, wybiera się wraz z rodziną na wakacyjny wypoczynek.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zakazane piosenki 1947 ‧ Wojenny/Musical

# data[].attributes.attachment_link.title
Warszawa we wrześniu 1939. Tak wyglądało życie w bombardowanej stolicy. Te zdjęcia zostają w pamięci

# data[].attributes.attachment_link.title
Warszawa we wrześniu 1939 roku. Początek wojny.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Polska Agencja Prasowa / Polish Press Agency

# data[].attributes.attachment_link.title
Barbara Wachowicz o wystawie „Kamyk na szańcu" i bohaterach „Kamieni na szaniec"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aleksander Kamiński przez całe swoje życie głosił i propagował idee skautowskie. Był pedagogiem, harcmistrzem, żołnierzem Armii Krajowej, twórcą formacji Szarych Szeregów oraz autorem wydanej konspiracyjnie podczas okupacji książki "Kamienie na szaniec".

Aleksander Kamiński

jako działacz harcerski, organizator Szarych Szeregów, osobiście znał bohaterów swojej książki, był świadkiem ich działań; łączyła go z nimi przyjaźń.

Aleksander Kamiński urodził się 28 stycznia 1903 r. w Warszawie. Dwa lata później wyjechał z rodzicami do Kijowa.

+info

Zasłużony nauczyciel

Kamienie na szaniec

Wojenne losy

+info

+info

+info

Źródła

# data[].attributes.body
MULT-PDKL-CGDH

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Romantyczne spotkania pod modrzewiem., Próby rozszyfrowania tożsamości dziewczyny., Oświadczyny strzelca., Wątpliwości co do wierności młodzieńca., Przysięga złożona ukochanej., Ostrzeżenia dziewczyny., Nagłe odejście dziewczyny., Pojawienie się dziewicy niezwykłej urody., Próba wierności - kuszenie., Zdrada strzelca., Kara za załamanie przysięgi..

# data[].attributes.attachment_link.description
Romantyczne spotkania pod modrzewiem., Próby rozszyfrowania tożsamości dziewczyny., Oświadczyny strzelca., Wątpliwości co do wierności młodzieńca..

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy znasz rodzaje i gatunki literackie? 6th - 8th Grade Quiz | Quizizz

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy znasz rodzaje i gatunki literackie? quiz for 6th grade students. Find other quizzes for Other and more on Quizizz for free!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy słowa szesnastowiecznego poety są wciąż aktualne? Jan Kochanowski Pieśń XIV (Księgi wtóre).

Zapisz kilka ważnych informacji podczas oglądania filmu o poecie.

Kim był Jan Kochanowski?

Znajdź w tekście uzasadnienie!

Podręcznik, str.235

Kto jest adresatem utworu?

Posłuchaj treści Pieśni XIV

Czego powinni się wystrzegać?

Jakimi zasadami muszą kierować się w życiu?

Jakimi cechami powinni się charakteryzować?

Wskaż fragment skierowany do adresatów.Czy osoba mówiąca ujawnia się w tekście?

Zapisz w zeszycie!

Policz strofy i wersy.Ile sylab liczy każdy wers?

archaizmy

anafory

metafory

rymy

epitety

Znajdź w tekście środki stylistyczne:

Praca musi zawierać minimum 100 słów.

Napisz pracę na wybrany temat:

Jak sądzisz, czy warto byłoby przeczytać wiersz Jana Kochanowskiego współczesnym politykom? Uzasadnij swoją opinię.

Rozważ, czy odpowiedzialność ludzi sprawujących władzę jest większa niż tych, którzy tej władzy podlegają.

Zadanie

Karol Miller "Jan Kochanowski i kanclerz Zamoyski w Czarnolesie"

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.title
Allegro Lektury 2.0 | Julia Wieniawa w interpretacji "Świtezianki" Adama Mickiewicza

# data[].attributes.attachment_link.description
Lekcja 2 Temat: “Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka”. O kim mówi prawdę i kogo sądzi satyra ”Żona modna”?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat: Kultura wypowiedzi. Etyka słowa.

Cele lekcji:- zrozumiesz, na czym polega etykieta językowa- zrozumiesz , na czym polega grzeczność językowa i zastosujesz ją w wypowiedziach

Na koniec powtórz i zapamiętaj.

Materiały wykorzystane w prezentacji pochodzą z podręcznika GWO do klasy 7.

# data[].attributes.attachment_link.title
Akcja pod Arsenałem 26 marca 1943 - Szare Szeregi

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Teleturniej - Test wielokrotnego wyboru z ograniczeniem czasowym, kołami ratunkowymi i rundą dodatkową.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Liryka: podmiot liryczny, bogactwo środków stylistycznych, tekst pisany wierszem, monolog liryczny, Epika: tekst pisany prozą, narrator, narracja, bohater, fabuła, Dramat: tekst główny ( dialogi i monologi), tekst poboczny ( didaskalia), przeznaczony do grania na scenie,

# data[].attributes.attachment_link.description
Liryka: podmiot liryczny, bogactwo środków stylistycznych, tekst pisany wierszem, monolog liryczny, Epika: tekst pisany prozą, narrator, narracja, bohater, fabuła, Dramat: tekst główny ( dialogi i monologi), tekst poboczny ( didaskalia), przeznaczony do grania na scenie,

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Anna Stasiak

Cykl lekcji z lekturą

autorstwa Aleksandra Kamińskiego

"Kamienie na szaniec"

Obejrzyjcie film i przygotujcie krótką notatkę na temat bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego

6. W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

7. "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

5. O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju...Akcje dywersyjne.

4. O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

3. O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

2. W okupowanej Warszawie.

1. O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

CYKL LEKCJI:

Lekcja 1

Temat: O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

Wskażcie najważniejsze tematy przedstawione w lekturze.

Autor, Aleksander Kamiński, jako działacz harcerski, organizator Szarych Szeregów, osobiście znał bohaterów swojej książki, był świadkiem ich działań; łączyła go z nimi przyjaźń.

Kolejne lekcje będą rozwijać te poszczególne aspekty życia bohaterów.

Jaki jest sens przywołanego tekstu, zawierającego autorską intencję dotyczącą książki?

Posłuchajcie słów otwierających lekturę.

Karta pracy

Rudy

Zośka

Alek

Przedstawcie środowisko, w którym trzej bohaterowie dorastali i zdobywali doświadczenie. Notatkę zapiszcie do zeszytu. Możecie też wydrukować gotową kartę pracy.

Szanse, które chłopcy dostali do rąk.

Gimnazjum im. Stefana Batorego przed II wojną światową

Wysłuchajcie piosenki harcerskiej.

Zapoznajcie się z dodatkowymi informacjami o rodzinach chłopców.

rodzina Alka ojciec, też Aleksy, jako dyrektor fabryki karabinów odmówił współpracy z Niemcami i został rozstrzelany w listopadzie 1939 r.; matka Janina aresztowana w 1942 r., przeżyła obóz koncentracyjny rodzina Rudego ojciec Stanisław Bytnar urodził się w chłopskiej rodzinie, był harcerzem, żołnierzem I Brygady Legionów Piłsudskiego (kultywował w rodzinie tradycje patriotyczne), pełnił funkcję kierownika Szkoły Specjalnej dla dzieci niepełnosprawnych; matka też pracowała w szkolnictwie rodzina Zośki ojciec był profesorem Politechniki Warszawskiej, wybitnym uczonym i inżynierem, działał w Radzie Wychowawczej Szarych Szeregów, przyjaźnił się z Aleksandrem Kamińskim

Przytoczcie fragmenty tekstu dotyczące planów bohaterów na przyszłość, dokonajcie analizy urywków, zapiszcie w zeszycie notatkę.

koniec szkoły (dzieciństwa) = wejście w dorosłość

Jest to przełomowy moment w życiu bohaterów:

Kiedy rozpoczyna się właściwa akcja "Kamieni na szaniec"?

Czy taka postawa jest aktualna, jakimi ideałami kierują się młodzi Polacy żyjący w XXI wieku planując swoją przyszłość? Wymieńcie takie elementy postawy bohaterów, które mogłyby być dla Was wzorem.

Co oznacza francuski zwrot noblesse oblige? Przez kogo i w jakich okolicznościach został on przywołany?

Lekcja 2

Temat: W okupowanej Warszawie.

Zwróćcie uwagę na metaforyczne tytuły rozdziałów. Przywołują one skojarzenia ze słowami: słońce, burza, mgła. Wyjaśnijcie ich znaczenie.

Słoneczne dni zginęły w burzy i we mgle...

Jaką zmianę w życiu bohaterów spowodowała wojna?

„- Ale, słuchajcie, cóż to z tą wojną będzie? Zacznie się czy nie zacznie? Gotowa nam pokiełbasić wszystkie plany. - Nie bój się, Andrzejku! Pięć razy pan Hitler się obejrzy, nim na nas, na Francuzów i na Anglików skoczy. A jak skoczy, to dostanie w zęby fest. Chłopcy uśmiechnęli się, zapanowała chwila ciszy. Przed oczyma beztroskiej wyobraźni przesuwały się potężne polskie czołgi, niezwyciężone pułki polskiej piechoty, i naród cały zjednoczony i zwarty wokół naczelnego wodza i rządu. Niech no tylko Hitler spróbuje! Odechce się mu wojny już po paru miesiącach".

Jak chłopcy myśleli o nadciągającej wojnie? Dokonajcie analizy fragmentu kończącego rozdział pierwszy:

Zanotujcie najważniejsze fakty

(oś czasu 8-28 września 1939 r.)

Kapitulacja Warszawy

Zapoznajcie się również z wydarzeniami związanymi z Warszawą, w której mieszkali bohaterowie książki.

Możecie też obejrzeć fragment filmu fabularnego pt. "Katyń" (fragment 2:55 - 4:50).

Zapoznajcie się z przebiegiem działań wojennych dzień po dniu (do 17 września). W tym celu obejrzyjcie 3 pierwsze filmy z kalendarium zamieszczonego na stronie www.1wrzesnia39.pl

Początek II wojny światowej, agresja Niemiec i ZSRR na Polskę

Notatka

Fakty z życia bohaterów we wrześniu 1939 r.: * ewakuacja drużyn harcerskich z Warszawy; * bombardowanie tłumu uchodźców; * pomoc rannym z pociągu (chcieli być pomocni, przydatni, robić coś pożytecznego, „Dlaczego nie dostali jakiejś pożytecznej roboty? Czemu im nie wyznaczono jakichś zadań, które mogliby wypełniać?"); * powrót do Warszawy; * aresztowanie i rozstrzelanie ojca Alka.

Reakcje Polaków na klęskę wrześniową:

Tak wyglądała Warszawa, do której wrócili harcerze po „bezsensownej włóczędze nakazanej przez chaos decyzji".

film ukazujący zniszczenia Warszawy.

OBEJRZYJCIE

Określcie, jakie stanowisko wobec klęski wrześniowej przyjęli bohaterowie. Zapiszcie ich pierwsze próby działań.

Lekcja 3

Temat: O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

Lorem ipsum dolor sit amet

Uzupełnijcie notatkę na podstawie dodatkowych informacji, które zamieszczone zostały na końcu książki.

„W marcu 1941 roku trafili wreszcie na właściwy tor. Związali się z akcją małego sabotażu, prowadzoną przez organizację podziemną Wawer, która stanowiła wówczas czoło otwartej walki z okupantem w kraju na odcinku szczególnie istotnym - odcinku oddziaływania niezależnej polskiej myśli na najszersze rzesze narodu.W okresie szczytowych powodzeń Niemiec, w okresie największego wzrostu ich potęgi - udany dowcipny pomysł propagandowy wytwarzał ten szczególny nastrój Warszawy, który ją będzie charakteryzował przez całą okupację, nastrój niczym nie zmąconej wiary w słuszność własnej sprawy i kpiarskiego stosunku do tak zwanych 'tymczasowych'. Nowa robota otworzyła chłopcom okazję do prawdziwie czynnej służby w pracy niepodległościowej".

Korzystając ze słownika wyrazów obcych, wyjaśnijcie, czym różni się sabotaż od dywersji. Wnioski zapiszcie w zeszycie.

Wawer - kryptonim konspiracyjnej organizacji młodzieżowej, której celem była akcja Małego Sabotażu.

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje Małego Sabotażu

Akcja zniechęcająca Polaków do chodzenia do kina.- pisanie na murach hasła „Tylko świnie siedzą w kinie" i rozlepianie ulotek; - gazowanie kin.Mimo różnorodnych działań Polacy nadal chodzili do kina, akcje były nawet dla nich dodatkową atrakcją.

Rozbijanie szyb fotografom, którzy wystawiali zdjęcia niemieckich żołnierzy. Po kilku miesiącach fotografie niemieckich żołnierzy zniknęły z wystaw. Przymilający się Niemcom fotografowie zostali ukarani i zniechęceni.

Specjalna ulotka dlam łodzieży wydana przez "Wawer".

Ulotkę wydano w celu zniechęcenia młodzieży do chodzenia do kina, w którym wyświetlane były niemieckie filmy propagandowe. Napisana była w formie „urzędowego obwieszczenia" szefa propagandy Ohlenbuscha, który wzywał w niej Polaków do chodzenia do kin, gdyż dochód idzie na dozbrajanie armii niemieckiej. Mieszkańcy Warszawy śmiali się z tego tekstu, ale nie przestali chodzić do kina.

PAPROCKI - właściciel restauracji pośredniczący w prenumeracie niemieckich propagandowych gazet.Działania: 1. Posyłanie perswazyjnych listów.2. Wybicie szyb.3. Rozlepianie ogłoszeń o sprzedawaniu słoniny.4. Nękanie telefonami.5. Ogłoszenia o sprzedawaniu węgla.6. Wypisywanie obelg na murach domów.7. Nalepienie klepsydry żałobnej o zgonie Paprockiego.8. Kolejne rozbicie szyb.Działania harcerzy przyniosły skutek - Paprocki zaprzestał niegodnej działalności.

Akcja przeciwko kolaborantowi Paprockiemu.

Inne znaki:

Żółwie na murach - propagowały powolną pracę w zakładach działających na rzecz okupanta. Rekordzistą w rysowaniu żółwi był Rudy. Miał zdolności artystyczne, wymyślił schemat żółwia „łączący w sobie [...] ekspresję wyrazu i szybkość pociągnięcia kredą".

Znaki malowane na murach przez członków organizacji "Wawer".

Zmiany w hasłach: Deutschland sieght an allen Fronten (Niemcy zwyciężają na wszystkich frontach).Deutschland lieght an allen Fronten (Niemcy leżą na wszystkich frontach).Jedźcie z nami do Niemiec.Jedźcie sami do Niemiec.

Walka z propagandą Goebbelsa (rozpoczęta we wszystkich okupowanych krajach)pisanie na murach litery V (Victory = zwycięstwo) odpowiedź Niemców - propagowanie litery V jako nadchodzącej „Victorii" Niemiec reakcja Wawra - uzupełnianie V napisem DeutschlandVerloren (Niemcy zgubione)

Walka z propagandą Goebbelsa.

Jajka (wydmuszki) z farbą

Pieczątki z trupią czaszką

Naklejki propagandowe

System blokowy wciągania flag na latarnie

Stempel kotwicy z poduszką nasączoną farbą

Wieczne piórodo pisania wysoko na murze

Najważniejsze „wynalazki" Rudego usprawniające walkę z okupantem.

Z jakimi wydarzeniami jest związana podobizna Mikołaja Kopernika?

Akcja sabotażowa Alka - zdjęcie niemieckiej tablicy z pomika Mikołaja Kopernika.

W 1940 w czasie okupacji niemieckiej dokonano zasłonięcia napisów wyrytych na cokole. W miejscu NICOLAO COPERNICO GRATA PATRIA umieszczono tablicę z napisem STA SOL NE MOVEARE (Stój, Słońce, powstrzymaj swój bieg), a napis MIKOŁAYOWI KOPERNIKOWI RODACY zasłonięto tablicą z napisem w języku niemieckim DEM GROSSEN ASTRONOMEN NIKOLAUS KOPERNIKUS (Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi). 11 lutego 1942 Maciej Aleksy Dawidowski „Alek" z Organizacji Małego Sabotażu „Wawer" zdjął z pomnika tablicę z niemieckim napisem i ukrył ją w pobliskiej zaspie śniegu. Warto zwrócić uwagę, że monument znajduje się na otwartej przestrzeni, na wprost budynku, w którym swoją siedzibę miała granatowa policja.

Jakie były skutki działań Małego Sabotażu?

Zastanówcie się, co pomogło w skutecznym przeprowadzeniu akcji, jakich umiejętności, cech charakteru wymagały od bohaterów?

Lekcja 4

Temat: O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

POZA WALKĄ

Gdzie uczyli się i co studiowali?

Na jakie tematy toczyli dyskusje?

Jakie zajęcia zarobkowe podejmowali?

Gdzie wybierali się na wycieczki?

Jakim zajęciom bohaterowie poświęcali czas w okupacyjnej rzeczywistości?

Wniosek

„Jakżeż cudownie się czuli. Na długie popołudnia, a czasem o wczesnym świcie szli na spacery do lasu i tam gadali, gadali. Dziewczyna, las i ciekawa rozmowa - czyż może być przyjemniejszy odpoczynek? Rozmawiali o wszystkim. O książkach i życiu. [...] Często też rozmawiali o przyszłości Alka".

Opiszcie związek Alka i Basi.

Odgadnijcie, kogo dotyczy ten opis.

„była szczupłą brunetką, miała delikatną cerę [...] rozważna, zrównoważona, skupiona, zwarta w swych myślach i zamierzeniach. Potrafiła wytworzyć wokół Alka atmosferę ciepła, serdeczności i spokoju".

MIŁOŚĆ

Lorem ipsum dolor sit amet

Rozpoznajecie, o jaką sytuację chodzi? Nazwijcie uczucia osób uczestniczących w zdarzeniu. Opiszcie sposób działania agresorów.

Porównajcie życie nastolatków w czasie II wojny światowej i dzisiaj, w XXI wieku. Wskażcie podobieństwa i różnice.

BOHATEROWIE

W jaki sposób bohaterowie "Kamieni na szaniec" zostali ukazani przez autora?

MY I ONI

Napisz charakterystykę wybranego bohatera "Kamieni na szaniec".

PRACA DOMOWA:

Lekcja 5

Temat: O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju... Akcje dywersyjne.

Jakie zmiany zaszły w bohaterach?

Wysłuchajcie fragmentu powieści. Zwróćcie uwagę na wspomniane tam wydarzenia historyczne, np. przełomowy charakter listopada 1942, koniec zwycięstw Niemców, w Polsce: wzmożenie akcji dywersyjnych, utworzenie kierownictwa Dywersji, późniejszego Kedywu.

W 1942 r. nastąpiła zmiana sytuacji na wojnie.

Karta pracy

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje dywersyjne

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Kraśnik 31 grudnia 1942 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Celestynów 19 maja 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Czarnocin czerwiec 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Sieczychy 20 sierpnia 1943 r.

Dzięki nim bohaterowie mogli rozwijać nowe umiejętności, wykorzystać swoje zdolności, zostali skierowani do dowodzenia.

Cechy bohaterów, które uwidoczniły się w akcjach dywersyjnych:

W jakich okolicznościach bohaterowie spojrzeli w oczy wrogom, których za chwilę mieli zabić? Jak w swoich sumieniach rozstrzygali problem pozbawiania innych życia?

Dla chłopców wychowanych według chrześcijańskich wartości zabijanie było sprawą trudną; sytuacja walki zmuszała ich do przekroczenia przykazania: „Nie zabijaj"; wiedzieli, że wróg był przecież także człowiekiem.

ZABIJANIE - PROBLEM MORALNY...

Lekcja 6

Temat: W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

Zapiszcie notatkę:

przeszukanie domu, aresztowanie Rudego i jego ojca

wtargnięcie o 4:30 rano do mieszkaniu Rudego sześciu Niemców z pistoletami maszynowymi

zdobycie przez gestapo adresu Rudego

aresztowanie Heńka

Okoliczności aresztowania Rudego:

Zapiszcie notatkę:

Przedstawcie okoliczności, w jakich Rudy został aresztowany oraz reakcje jego przyjaciół na towydarzenie.

Pawiak - więzienie śledcze gestapo, największe więzienie polityczne na terenie okupowanej Polski (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa). Szucha - w budynku przy al. Szucha 25 mieściła się siedziba hitlerowskiej policji bezpieczeństwa, a w podziemiach - więzienie śledcze gestapo, gdzie zwykle przesłuchiwano więźniów przywożonych z Pawiaka; dziś mieści się tam Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939-1945.

Do dziś zachowałsię napis znaleziony na ścianie celi nr 6 na Szucha. Skomentujcie słowa zapisane przez więźnia:

Jak zachowywał się Rudy w czasie przesłuchań?

Obejrzyj prezentację

Określcie emocje uczestników akcji po udanym odbiciu przyjaciela.

Obejrzyjcie fragment filmu "Akcja pod Arsenałem" w reż. J. Łomnickiego ukazujący kluczowy moment akcji.

Lekcja 7

Temat: "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

„Rudy i Alek umarli tego samego dnia".30 III 1943 r. Po wojnie pochowano ich obok siebie, dziś mają wspólny grób i wspólny krzyż.

Jak wyglądały ostatnie chwile Rudego i Alka? Wskażcie okoliczności ich śmierci. Opiszcie postawy bohaterów.

* byli wstrząśnięci, zrozpaczeni * śmierć Alka była „normalnym losem żołnierskim", ale „nie kryła w sobie grozy piekieł" * cierpienie i śmierć Rudego przerażały towarzyszy, poprzysięgli zemstę (wyrok śmierci na Schultza i Langego wykonano w miesiąc po śmierci Rudego)

Jakie wrażenie na przyjaciołach wywarła śmierć Rudego i Alka?

"Jak cuglami szarpnięty koń, wpiera się Zośka stopami w deski werandy i powoli skręca półobrotem. Słania się ku ścianie. [...] Głosy stają się coraz dalsze, coraz cichsze... W głowie wzmaga się szum, przed oczyma blaski i cienie.Czy to się zbliża postać zwycięskiego Maćka, czy też idzie szaleniec Alek? [...] Rudy! Rudy! To na pewno on... Złocista, rozwichrzona czupryna - to on! Nareszcie znów razem, w walce. [...] Bezsilne, omdlałe ciało osuwa się spod ściany ku ziemi..."

Co pamiętacie o okolicznościach śmierci Zośki?

„Alek gasł. [...] Rozumiał już, że gra jego życia dobiega końca. Rozumiał i nie przestawał się uśmiechać. Jakaż to wielka była gra".Bohaterowie określili swoje życie jako „wielką grę". Wiedzieli, że składają swoje życie w ofierze dla przyszłych pokoleń. Zdawali sobie sprawę, że wiele trzeba takich ofiar, aby wywalczyć wolność („kamienie składane na szaniec"). Byli dumni ze wszystkiego, co udało im się zrobić dla innych.

POKOLENIE KOLUMBÓW

Jakie wspólne doświadczenia mieli rówieśnicy bohaterów książki?

Podajcie daty ważnych wydarzeń w życiu bohaterów "Kamieni na szaniec".

śmierć

matura

Książka opowiada o losach młodych warszawiaków w czasie II wojny światowej, rówieśników Alka, Rudego i Zośki.

rok urodzenia

Dlaczego w tytule książki Romana Bratnego pojawia się określenie Kolumbowie?

Bohaterowie podjęli wezwanie, byli gotowi do wielu wyrzeczeń, poświęceń dla ojczyzny, złożyli dla niej ofiarę z własnego życia. Swoją postawą dali przyszłym pokoleniom nadzieję na wolność.

Juliusz Słowacki "Testament mój":„Lecz zaklinam, niech żywi nie tracą nadziei(...)A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec..."

Znaczenie tytułu powieści.

Ciekawostka

Powieść "Kamienie na szaniec" podaje się jako przykład literatury faktu, powieści reportażowej, anawet - gawędy harcerskiej. Wpiszcie do tabeli te elementy utworu, które potwierdzają przypisanie go do przywołanych gatunków.

GATUNEK

Dziękuję za uwagę!

Anna Stasiak

# data[].attributes.attachment_link.title
"Kamienie na szaniec"- cykl lekcji kl. 8

# data[].attributes.attachment_link.description
"Kamienie na szaniec"- cykl lekcji kl. 8

# data[].attributes.attachment_link.description
www.cda.pl needs to review the security of your connection before proceeding.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Anna Stasiak

Cykl lekcji poświęcony lekturze pt. „Oskar i pani Róża"

SPEKTAKL + TEKST LEKTURY

Życie jest cudem.

Oskar i przyjaciele.

„Oskar i pani Róża" - opowieść o życiu i umieraniu.

TEMAT

TEMAT

TEMAT

O czym pisał w listach do Pana Boga mały Oskar?

TEMAT

Cykl lekcji:

POWRÓT

TEKST LEKTURY

Spektakl telewizji powstał w 2005 roku, a wyreżyserował go Marek Piwowski

OBEJRZYJCIE

Lekcja 1

TEMAT: „Oskar i pani Róża" - opowieść o życiu i umieraniu

+info

Wyraź swoje wrażenia czytelnicze - jak Oskar - w liście. Adresatem Twojego listu uczyń autora książki Erica - Emmanuela Schmitta.

LIST PRYWATNY

opowieść o ostatnich dwunastu dniach życia Oskara chorego na białaczkę

wartość życia, przyjaźń, stosunki między rodzicami a dziećmi, cierpienie towarzyszące umieraniu, śmierć dziecka, przemijanie, stosunek człowieka do Boga

TEMAT opowieści

PROBLEMATYKA opowieści

wypowiedź pisarza na temat książki „Oskar i pani Róża". Zanotujcie ważne Waszym zdaniem informacje

OBEJRZYJCIE

Po obejrzeniu nagrania uzupełnijcie notatkę dotyczącą problematyki „Oskara i pani Róży" o kwestie, których wcześniej nie wymieniłam, a które pisarz wskazał w swojej wypowiedzi

opowieść o ostatnich dwunastu dniach życia Oskara chorego na białaczkę

wartość życia, przyjaźń, stosunki między rodzicami a dziećmi, cierpienie towarzyszące umieraniu, śmierć dziecka, przemijanie, stosunek człowieka do Boga

TEMAT opowieści

PROBLEMATYKA opowieści

Co łączy tę książkę z osobistymi doświadczeniami Schmitta z dzieciństwa?

Którego z bohaterów pisarz szczególnie podziwia?

Kim są we Francji „panie Róże"?

Kto zainspirował Schmitta do stworzenia postaci cioci Róży?

Dlaczego autor był przekonany, że nikt nie będzie chciał czytać jego książki?

ZASTANÓWCIE SIĘ NAD WYPOWIEDZIĄ AUTORA

Dziękuję za uwagę!

POWRÓT

Lekcja 2

TEMAT: O czym pisał w listach do Pana Boga mały Oskar?

dlaczego Oskar pisze listy do Pana Boga?

PRZYPOMNIJCIE

dlaczego Oskar sam siebie nazywa „niemile widzianym pacjentem"?

WYJAŚNIJCIE

jaką funkcję pełnią

USTALCIE

użyte w tekście kolokwializmy

WSKAŻCIE

w jaki sposób Oskar zwraca się do Pana Boga?

ZASTANÓWCIE SIĘ

W karcie pracy zapiszcie, co wydarzyło się w życiu chłopca przez kolejne dni

Przypomnijcie, jaką zabawę zaproponowała pani Róża Oskarowi

Jak myślicie, w jaki sposób propozycja pani Róży pomogła Oskarowi w jego ostatnich dniach życia?

Napisz - w imieniu Oskara - odpowiedź na ostatni list cioci Róży.

PRACA DOMOWA

Dziękuję za uwagę!

POWRÓT

Lekcja 3

TEMAT: Oskar i przyjaciele

trailer filmu opartego na utworze Érica-Emmanuela Schmitta i w jego reżyserii z 2009 roku Czy tak wyobrażaliście sobie bohaterów?

OBEJRZYJCIE

Sandrine

Einstein

Brigitte

Bekon

Pop Corn

Peggy Blue

ciocia Róża

Wymieńcie przyjaciół i kolegów bohatera i zgromadźcie informacje o nich oraz o tym, jakie mieli znaczenie w życiu Oskara

„[...] są koledzy, na których zawsze można liczyć, tacy jak Bekon, Einstein czy Pop Corn"

Przyjaciele Oskara

PRACA DOMOWA Napisz wypracowanie rozwijające myśl zawartą w jednym z aforyzmów o przyjaźni.

Jak poszczególni bohaterowie wpłynęli na życie chłopca?

Wskaż aforyzmy, które można odnieść do przyjaciół Oskara

AFORYZMY O PRZYJAŹNI

Dziękuję za uwagę!

POWRÓT

Lekcja 4

TEMAT: Życie jest cudem

Obejrzyjcie wykonanie ulubionego utworu Oskara - tańca śnieżynek z baletu „Dziadek do orzechów" Piotra Czajkowskiego Scharakteryzujcie nastrój widowiska, a także opowiedzcie o swoich wrażeniach związanych z utworem

Dzięki pomocy cioci Róży Oskar godzi się ze śmiercią i dostrzega niezwykłość życia

Wskażcie wydarzenia, słowa, które odzwierciedlają wszystkie te emocje przeżywane przez Oskara

Człowiek śmiertelnie chory przeżywa wiele różnorakich uczuć, pogrupowanych przez naukowców w określone fazy, w których dominują konkretne emocje. Fazy te mogą się ze sobą przeplatać. Są to:

4. faza akceptacji, pogodzenia się z umieraniem

3. faza smutku

2. faza gniewu, złości, buntu

1. faza wyparcia informacji o swoim stanie zdrowia, zaprzeczenia, szoku

Według psychologów proces przygotowywania się do śmierci jest długotrwały i trudny

Podziel się z nim [z Bogiem] swoimi myślami. Myśli, których się nie zdradza, ciążą nam, zagnieżdżają się, paraliżują nas, nie dopuszczają nowych i w końcu zaczynają gnić. Staniesz się składem starych śmierdzących myśli, jeśli ich nie wypowiesz.

Przeczytajcie uważnie słowa cioci Róży kierowane do Oskara. Przypomnijcie sobie, w jakiej sytuacji zostają one wypowiedziane. Postarajcie się sformułować w postaci sentencji (aforyzmu) wyrażoną tam mądrość dotyczącą ludzkiego życia.

Ty, Oskarku, masz drobne kości i niezbyt dużo mięśni, to fakt, ale urok to nie tylko sylwetka i mięśnie, to także zalety serca. A tych masz w sobie pełno.

Bo są dwa rodzaje bólu, Oskarku. Cierpienie fizyczne i cierpienie duchowe - Cierpienie fizyczne się znosi. Cierpienie duchowe się wybiera. [...] Jeśli wbijają ci gwoździe w nadgarstki i stopy, nie masz innego wyjścia, musisz odczuwać ból. Znosisz go. Natomiast myśl o śmierci nie musi powodować bólu. Nie wiesz, czym jest. Wszystko zależy od ciebie.

Ludzie boją się umierać, bo odczuwają lęk przed nieznanym. Ale właśnie, co to jest nieznane? Proponuję ci, Oskarze, żebyś się nie bał, żebyś był ufny. Spójrz na twarz Pana Boga na krzyżu: znosi cierpienie fizyczne, ale nie cierpi duchowo, bo ufa. I nawet gwoździe już mu tak nie doskwierają. Powtarza sobie: boli mnie, ale nie ma w tym nic złego. To są korzyści, które przynosi wiara. I to właśnie chciałam ci pokazać.

- Czemu twój Pan Bóg, ciociu, pozwala, żeby istnieli tacy ludzie jak Peggy i ja? - Całe szczęście, że powołuje was do życia, Oskarku, bo bez was świat nie byłby taki piękny.

- Co masz im do zarzucenia? - Boją się mnie. Boją się ze mną rozmawiać. A im bardziej się boją, tym bardziej mam wrażenie, że jestem potworem. Dlaczego ich tak przerażam? Jestem aż taki brzydki? Śmierdzę? Kompletnie zidiociałem? - Nie boją się ciebie, Oskarze. Boją się choroby. - Choroba jest częścią mnie. Nie muszą zachowywać się inaczej, dlatego że jestem chory, chyba że mogą kochać tylko zdrowego Oskara? - Kochają cię, Oskarze. Powiedzieli mi to. - Rozmawiasz z nimi? - Tak. Są bardzo zazdrośni o to, że się tak dobrze rozumiemy. To znaczy może nie zazdrośni. Smutni. Smutni, że im się nie udaje. [...] Wiesz, Oskarze, umrzesz któregoś dnia. Ale twoi rodzice także umrą. [...] Tak. Oni też kiedyś umrą. Samotnie. Ze strasznymi wyrzutami sumienia, że nie udało im się pogodzić ze swoim jedynym dzieckiem, Oskarem, którego bardzo kochali. [...] Pomyśl o nich, Oskarze. Zrozumiałeś, że umrzesz, bo jesteś inteligentnym chłopcem. Nie zrozumiałeś jednak, że nie ty jeden. Wszyscy kiedyś umrzemy. Twoi rodzice. Ja. - Tak. Ale ja pierwszy. - To prawda. Ty pierwszy. Ale czy z tego powodu wszystko ci wolno? Czy wolno ci zapominać o innych?

- Najciekawsze pytania wciąż pozostają pytaniami. Kryją w sobie tajemnicę. Do każdej odpowiedzi trzeba dodać „być może". Tylko na nieciekawe pytania można udzielić ostatecznych odpowiedzi. - Chcesz powiedzieć, że dla „Życia" nie ma rozwiązania? - Chcę powiedzieć, że dla „Życia" jest kilka rozwiązań, a więc nie ma żadnego. - A ja myślę, ciociu, że dla życia nie ma innego rozwiązania niż żyć.

Praca domowa:Jak rozumiesz słowa Oskara, że trzeba stać się po trosze artystą, żeby docenić życie?

Próbowałem tłumaczyć rodzicom, że życie to taki dziwny prezent. Na początku się je przecenia: sądzi się, że dostało się życie wieczne. Potem się go nie docenia, uważa się, że jest do chrzanu, za krótkie, chciałoby się niemal je odrzucić. W końcu kojarzy się, że to nie był prezent, ale jedynie pożyczka. I próbuje się na nie zasłużyć. Ja, który mam sto lat, dobrze wiem, o czym mówię. Im bardziej się człowiek starzeje, tym większym smakiem musi się wykazać, żeby docenić życie. Musi być wyrafinowany, stać się po trosze artystą. Byle kretyn może cieszyć się życiem w wieku dziesięciu, dwudziestu lat, ale kiedy człowiek ma sto lat, kiedy już nie może się ruszać, musi uruchomić swoją inteligencję. Nie wiem, czy ich na pewno przekonałem. Odwiedź ich. Dokończ dzieła.

Przeczytajcie słowa Oskara z jego przedostatniego listu, świadczące o tym, że chłopiec zrozumiał, czym jest życie i czym jest śmierć. Wyjaśnijcie wypowiedź bohatera.

Dziękuję za uwagę!

POWRÓT

# data[].attributes.attachment_link.title
28K views · 735 reactions | A może Adam Mickiewicz sam opowie o sobie uczniom? 

Pokolorowane i zanimizowane dzięki MyHeritage :)

#mickiewicz | By Irmina Żarska - Rysunkowy język polski | Facebook

# data[].attributes.attachment_link.description
A może Adam Mickiewicz sam opowie o sobie uczniom? 

Pokolorowane i zanimizowane dzięki MyHeritage :)

#mickiewicz

# data[].attributes.attachment_link.title
28K views · 735 reactions | A może Adam Mickiewicz sam opowie o sobie uczniom? 

Pokolorowane i zanimizowane dzięki MyHeritage :)

#mickiewicz | By Irmina Żarska - Rysunkowy język polski | Facebook

# data[].attributes.attachment_link.description
A może Adam Mickiewicz sam opowie o sobie uczniom? 

Pokolorowane i zanimizowane dzięki MyHeritage :)

#mickiewicz

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
temat:REKLAMA JAKO KOMUNIKAT JĘZYKOWY

WYKONAJ ĆWICZENIA WG PODANEJ KOLEJNOŚCI.

1

2

3

4

5

6

Przeczytaj:Teksty, które mają przekonać do czegoś odbiorcę, nazywamy tekstami perswazyjnymi. Zwykle mówimy, że oddziałują na odbiorcę - ktoś działa perswazją, a ktoś jej ulega. Oczywiście, reklama jest podstawowym typem takich zachowań czy środków komunikacyjnych. Spotykamy ją najczęściej w handlu, sprzedaży - jest to reklama komercyjna. Podobne środki językowe pojawiają się w tekstach, które służą nie reklamie artykułów, ale propagowaniu ważnych idei, postaw i norm społecznych (czyli w reklamie społecznej) czy „oferty politycznej" (mowa o tzw. reklamie politycznej towarzyszącej np. wyborom parlamentarnym, prezydenckim lub samorządowym).ZAPISZCIE W ZESZYCIEPERSWAZJA - przekonywanieReklama pełni funkcję perswazyjną, czyli jej celem jest przekonanie człowieka do zrobienia czegoś, np. kupienia (reklama komercyjna) czy pewnych zachowań (reklama społeczna)

# data[].attributes.attachment_link.title
REKLAMA JAKO KOMUNIKAT JĘZYKOWY by jstefa on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
temat:REKLAMA JAKO KOMUNIKAT JĘZYKOWY WYKONAJ ĆWICZENIA WG PODANEJ KOLEJNOŚCI. 1 2 3 4 5 6 Przeczytaj:Teksty, które mają przekonać do czegoś odbiorcę, nazywamy tekstami perswazyjnymi. Zwykle mówimy, że oddziałują na odbiorcę - ktoś działa perswazją, a ktoś jej ulega. Oczywiście, reklama jest podstawowym typem takich zachowań czy środków komunikacyjnych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Reklama - siła perswazji (lekcja j. polskiego)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sonety krymskieAdam Mickiewicz

"Stepy akermańskie" Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok - tam jutrzenka wschodzi; To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! - jak cicho! - słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie, Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła. W takiej ciszy - tak ucho natężam ciekawie,Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła.

W świecie przedstawionym utowru możemy wyróżnić kilka przestrzeni. Do wskazanych miejsc dopisz z wiersza określenia wg wzoru.

Uczucia bohatera lirycznego,wyrażane podanymi cytatami:

Jak myślisz, co i od kogo chciały usłyszeć podmiot liryczny? "Słyszałbym głos z Litwy"od kogo? co?

Gatunek Sonet - gatunek liryki o charakterystycznej budowie.Utwór składa się z 4 strof: dwie pierwsze są czterowersowe, trzecia i czwarta trzywersowe (4+4+3+3 = 14 wersów).Można w nim wyróżnić dwie części: opisową (dwie pierwsze strofy) i refleksyjną (dwie ostatnie strofy). Występuje stały układ rymów: abba, abba, cdc, cdc. Rymy żeńskie - kilkusylabowe. Trzynastozgłoskowiec.

Zadania egzaminacyjne

Przeczytaj uważnie teksty, a następnie wykonaj umieszczone pod nimi zadania. Odpowiadaj tylko własnymi słowami, chyba że w zadaniu polecono inaczej.

"Stepy akermańskie" Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok - tam jutrzenka wschodzi; To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! - jak cicho! - słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie, Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła. W takiej ciszy - tak ucho natężam ciekawie,Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sonety krymskieAdam Mickiewicz "Stepy akermańskie" Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi,Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok - tam jutrzenka wschodzi; To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu.

# data[].attributes.body
https://dzieje.pl/postacie/emilia-plater-1806-1831 ŻYCIORYS

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cyprin Kamil Norwid "Moja piosnka"

Chcesz dowiedzieć się więcej? Klikaj w obrazki.

Wybitny twórca romantyczny, poeta, prozaik, dramatopisarz, rzeźbiarz, malarz i rysownik . Urodzony 24 września 1821 roku w miejscowości Laskowo-Głuchy, zmarł 23 maja 1883 roku w Paryżu .

Cyprian Kamil Norwid - biografia

Zapoznaj się z treścią wiersza Cypriana Kamila Norwida - przeczytaj lub posłuchaj..

"Moja piosnka (II)"

Jest to piękny, patriotyczny wiersz, zawierający pozytywny i wzruszający obraz Polski i Polaków. Utwór ten to przykład poetyki typowej dla Norwida.

ZNACZENIE UTWORU

Wiersz powstał w trakcie pobytu Norwida w Nowym Jorku, na początku 1854 roku. Poeta był wówczas juz od ponad dziesięciu lat na emigracji, która trwała w sumie czterdzieści lat i była dla niego pasmem niepowodzeń, rozczarowań i głodowej wegetacji. Szczególnie dotkliwie doskwierała mu tęsknota za krajem. Wiersz ukazał sie drukiem dopiero pięćdziesiąt lat po śmierci poety. Zenon Przesmycki znalazł go w jednym z zachowanych listów Norwida i opublikował w czasopiśmie "Chimera" w 1904 roku.

Geneza utworu.

Jakie znaczenie ma tytuł?

Klikaj w pytania, aby poznać odpowiedzi.

Jak?

Co mówi?

Do kogo?

Kto mówi?

ANALIZA I INTERPRETACA WIERSZA

Co symbolizuje chleb?

motyw chleba, który w tradycji chrześcijańskiej traktowany jest z wyjątkową czcią.

Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba Podnoszą z ziemi przez uszanowanie Dla darów nieba, Tęskno mi, Panie.

Strofa pierwsza

Co symbolizuje gniazdo bocianie?

wpomnienia poety dotyczące kraju rodzinnego, typowy polski krajobraz, a w nim charakterystyczny akcent - gniazdo bocianie

Do kraju tego, gdzie winą jest dużą Popsować gniazdo na gruszy bocianie, Bo wszystkim służą, Tęskno mi, Panie.

Strofa druga

Co symbolizuje to pozdrowienie?

poeta opisuje ludzi - zachwyca się tym, że Polacy witają się religijnym pozdrowieniem "Bądź pochwalony!"

Do kraju tego, gdzie pierwsze ukłony Są jak odwieczne Chrystusa wyznanie: „Bądź pochwalony!" Tęskno mi, Panie.

Strofa trzecia

Za czym tęskni?

Poeta wprowadza kolejny przedmiot tęsknoty. Nie jest on tu jednoznacznie określony.

Tęskno mi jeszcze i do rzeczy innej, Której, już nie wiem, gdzie leży mieszkanie, Równie niewinnej... Tęskno mi, Panie.

Strofa czwarta

Co to znaczy?

Podmiot liryczny jest zmęczony życiem, oświadcza, że pragnie duchowego i umysłowego wyciszenia.

Do beztęsknoty i do bezmyślenia, Do tych, co mają tak za tak, nie za nie Bez światłocienia, Tęskno mi, Panie.

Strofa piąta

Refleksje podmiotu lirycznego...

Podmiot liryczny skarży się, że tęskni za krajem, choć wie, że nikt tam o nim nie myśli.

Tęskno mi ówdzie, gdzie któż o mnie stoi? I tak być musi, choć się tak nie stanie Przyjaźni mojej! Tęskno mi, Panie.

Strofa szósta

Sprawdź, czy prawidłowo wyszukałeś środki stylistyczne w utworze. Kliknij w znak zapytania.

apostrofaanaforametaforaneologizmpowtórzenie/refrenpytanie retorycznewykrzyknienie

Bogactwo środków stylistycznych w wierszu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Cyprin Kamil Norwid "Moja piosnka" Chcesz dowiedzieć się więcej? Klikaj w obrazki. Wybitny twórca romantyczny, poeta, prozaik, dramatopisarz, rzeźbiarz, malarz i rysownik . Urodzony 24 września 1821 roku w miejscowości Laskowo-Głuchy, zmarł 23 maja 1883 roku w Paryżu . Cyprian Kamil Norwid - biografia Zapoznaj się z treścią wiersza Cypriana Kamila Norwida - przeczytaj lub posłuchaj..

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Antoine de Saint-Exupéry

Przygotowała:Anna Stasiak

„Mały Książę"

Cykl lekcji z lekturą

Tekst lektury

Obejrzyjcie film pt. „Mały Książę" w reżyserii Marka Osborne'a.

Biografia pisarza

5. Bawimy się twórczo - piszemy wypracowanie klasowe.

4. „Mały Książę" - opowiastka dla dzieci czy mądra baśń dla wszystkich?

3. W tej książce wszystko jest znakiem. O symbolach w „Małym Księciu".

2. „Stajesz się na zawsze odpowiedzialny za to, co oswoiłeś". Obraz miłości i przyjaźni w „Małym Księciu".

1. „Ludzie odlegli jak planety". Świat małych i dużych w „Małym Księciu".

Cykl lekcji:

„Ludzie odlegli jak planety". Świat małych i dużych w „Małym Księciu".

Temat:

lekcja 1

Okoliczności powstania dzieła Saint-Exupéry'ego i elementy autobiograficzne w „Małym Księciu".

* Dlaczego Saint-Exupéry zadedykował swoją książkę właśnie Léonowi Werthowi?* W czym tkwi wyjątkowość Wertha? * Czy w tekście dedykacji Saint-Exupéry tłumaczy się ze swojego wyboru? W uzasadnieniu przywołajcie właściwy cytat.

Przedakcja

RETROSPEKCJA

Różnice między czasem akcji a czasem narracji

Czas narracji

Czas akcji

Instrukcja dla grup do wydruku

+ instrukcja

+ instrukcja

grupa II

grupa I

Praca w grupach

Wędrówka z Małym Księciem

W DROGĘ Z KLUCZEM WĘDROWNYCH PTAKÓW...

Karta pracy do wydruku

Zapiszcie notatkę w zeszycie.

Twoja praca powinna liczyć przynajmniej 160 słów.

Rozważ, w formie pracy pisemnej, czy jeszcze jesteś dzieckiem, czy też bliższy jest Ci już świat dorosłych.

Praca dodatkowa

ZA UWAGĘ!

DZIĘKUJĘ

„Stajesz się na zawsze odpowiedzialny za to, co oswoiłeś". Obraz miłości i przyjaźni w „Małym Księciu".

Temat:

lekcja 2

Pod postacią róży, od której uciekł, ale za którą bardzo tęsknił mieszkaniec planety B-612, kryje się żona pisarza, salwadorska pisarka Consuelo Suncín Sandoval(1901-1979). Ślub pary odbył się 11 kwietnia 1931 roku.

Opowieść Saint-Exupéry'ego o poszukiwaniu przyjaźni i odpowiedzialnej miłości nigdy by nie powstała, gdyby nie osobiste doświadczenia autora.

Można powiedzieć, że w tym dziele jego autor, a jednocześnie Pilot i Mały Książę w jednej osobie prowadzi dialog z samym sobą.

Podzielcie się wrażeniami na temat tego utworu muzycznego. Określcie nastrój piosenki.

Wysłuchajcie

piosenki Mały Książę?w wykonaniu Katarzyny Groniec

Plan wydarzeń ukazanych w rozdziałach VIII i IX

VIII

IX

Określcie okoliczności pojawienia się róży na planecie B-612.

Prześledźcie wydarzenia związane z początkowymi, niedojrzałymi jeszcze uczuciami Małego Księcia i róży (rozdz. VIII i IX, XX, fragmenty rozdziału XXI, koniec rozdziału XXVI.)

Scharakteryzujcie relację między kwiatem a Małym Księciem.

Karta pracy do wydruku

* Określcie przyczyny opuszczenia planety B-612 przez bohatera.* Wskażcie doświadczenia, które pozwoliły mu uporządkować swoje wyobrażenia na temat miłości i przyjaźni.* Wyjaśnijcie przyczyny decyzji Małego Księcia o powrocie do domu.

Proces dojrzewania Małego Księcia

Ale ty masz złociste włosy. Byłoby więc cudownie, gdybyś mnie oswoił!

Odszukajcie w rozdz. XXI fragment będący dowodem, że nie tylko Mały Książę znalazł przyjaciela.

Czy lis był jedynym przyjacielem spotkanym przez Małego Księcia podczas jego wędrówki po wszechświecie?

ZAPISZCIE NOTATKĘ

Poznanie pilota i lisa stało się dla Małego Księcia dowodem na to, że warto było opuścić planetę B-612, aby poznać istotę prawdziwego życia opartego na miłości i przyjaźni.

Zilustruj w dowolnej formie plastycznej (np. plakatu, grafiki, rebusu) aforyzm: Stajesz się na zawsze odpowiedzialny za to, co oswoiłeś.

Praca dodatkowa

ZA UWAGĘ!

DZIĘKUJĘ

W tej książce wszystko jest znakiem. O symbolach w „Małym Księciu".

Temat:

lekcja 3

Zwyczajne - niezwyczajne

Omówcie dosłowne znaczenia ukazanych zwierząt, roślin i obiektów z kart flash. Przywołajcie związane z nimi sytuacje z lektury.

Przemiany Wenus Joseph Cusimano

SYMBOL to umowny znak, który odsyła do ukrytych treści utworu literackiego lub innego dzieła sztuki. Wyjaśnienie symbolu nie musi być jednoznaczne, jednak trzeba je zawsze powiązać z treścią konkretnego dzieła. Róża, pustynia, studnia, żmija to właśnie takie znaki-symbole.Poszukajcie w Małym Księciu innych symboli. Wyjaśnijcie, jakie mają znaczenie.

Pracując ze słownikami symboli, podajcie symboliczne znaczenia obiektów z fotografii.

Karta pracy do wydruku

żmija

baobaby

róża

W gąszczu symboli

studnia

pustynia

W gąszczu symboli

Przywołajcie inne utwory literackie, w których występuje lis, podajcie tytuły poznanych bajek; porównajcie sposób ukazania tej postaci w bajkach i Małym Księciu, uzupełnijcie tabelę.

Wyjaśnijcie, w jaki sposób został ukazany lis w Małym Księciu, podajcie znaczenie tego symbolu.

Karta pracy do wydruku

symbol a alegoria

Ukąszenie żmii

Podróż Małego Księcia po planetach

Opuszczenie planety B-612

Dotrzeć do znaczeń ukrytych

DOMOWA

Praca

ZA UWAGĘ!

DZIĘKUJĘ

„Mały Książę" - opowiastka dla dzieci czy mądra baśń dla wszystkich?

Temat:

lekcja 4

Jaką funkcję pełni motyw wędrówki w Małym Księciu?

W jaki sposób kończy się historia Małego Księcia? Jaki jest sens zakończenia?

Argumenty przeciw

Argumenty za

GATUNEK LITERACKI

Oceńcie, czy dzieło Saint-Exupéry'ego można nazwać baśnią.

Wielu badaczy literatury dopatruje się w Małym Księciu cech innych gatunków literackich, np. powiastki filozoficznej, przypowieści (paraboli) czy opowiastki dla dzieci.

Mały Książę

Cechy gatunku

GATUNEK LITERACKI

Mały Książę jako powiastka:

opowiastka dla dzieci

przypowieść

GATUNEK LITERACKI

Mały Książę jako przypowieść i opowiastka dla dzieci:

Do kogo - Waszym zdaniem - skierowana jest opowieść o Małym Księciu - do dzieci, młodzieży czy dojrzałych czytelników? A może do wszystkich? Przedstawcie swoją opinię, wykorzystajcie własne wrażenia czytelnicze.

ZA UWAGĘ!

DZIĘKUJĘ

# data[].attributes.attachment_link.description
Antoine de Saint-Exupéry Przygotowała:Anna Stasiak „Mały Książę" Cykl lekcji z lekturą Tekst lektury Obejrzyjcie film pt. „Mały Książę" w reżyserii Marka Osborne'a. Biografia pisarza 5. Bawimy się twórczo - piszemy wypracowanie klasowe. 4. „Mały Książę" - opowiastka dla dzieci czy mądra baśń dla wszystkich? 3. W tej książce wszystko jest znakiem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Adam Mickiewicz i II część “Dziadów” - kl. 7

# data[].attributes.attachment_link.description
Sylwetka wieszcza i jego dzieło – „Dziady” cz. II

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat:

Tam, gdzie kara depcze winie po piętach. Adam Mickiewicz „Świtezianka".

Przygotowała:Anna Stasiak

Przeczytajcie balladę "Świtezianka" autorstwa Adama Mickiewicza

Podręcznik, str. 208 - 210

Czas zdarzeń

noc - "przy świetle księżyca", "Każdą noc prawie, o jednej porze / Pod tym się widzą modrzewiem"

początek jesieni - "Minęło lato, zżółkniały liścia/I dżdżysta nadchodzi pora"

czas niedokładnie określony,baśniowy

Czas gramatyczny narracji

narracja prowadzona w czasie przeszłym miesza się z relacją w czasie teraźniejszym, który dynamizujeakcję i uaktualnia rozgrywające się wydarzenia

Wyraz Świtezianka jest neologizmem artystycznym stworzonym przez poetę na potrzeby tego utworu.

Postać nimfy wodnej mogła być próbą urealnienia przedstawianych zdarzeń, odwołaniem się do podań ludowych, stworzeniem własnej legendy.

Przedstawienie zdarzeń

Rysunkową kartę pracy z planem wydarzeń autorstwa p. Moniki Iwanowskiej można pobrać z serwisu dlanauczyciela.pl wydawnictwa Nowa Era

Przedstawienie zdarzeń

Punkt widzenia strzelca

Punkt widzenia dziewczyny

Bohaterowie utworu

Świtezianka - dziewczyna z wieńcem na głowie (w tekście ballady informacje o jej wyglądzie odnoszą się przede wszystkim do postaci rusałki, która jest pięknością owianą lekką, niebieskawą mgłą, o twarzy różanej, rozświetlonej blaskiem światła), nieufna wobec mężczyzn, niewybaczająca zdrady, bezwzględna

strzelec - piękny, młody, lekkomyślny, niesłowny, niestały w uczuciach, wiemy tylko, że jest gajowym i mieszka w leśnej chacie

Ballada wprowadza uporządkowany świat wartości. Kara w niej przedstawiona jest zgodna z ludowym pojmowaniem sprawiedliwości, które osądzało zdradę wyjątkowo surowo - łamiący słowo był odrzucany i potępiany, a po śmierci jego dusza nie mogła zaznać spoczynku.

ZAPISZCIE

Świtezianka

WINA

KARA

strzelec zdradził dziewczynę, uległ pokusie i złamał przysięgę

młodzieńca spotkała nie tylko kara śmierci, ale i wiecznego potępienia („A dusza przy tym świadomymdrzewie niech lat doczeka tysiąca")

?

?

OSTRZEŻENIE:

„Bo kto przysięgę naruszy,Ach, biada jemu, za życia biada!I biada jego złej duszy!"

?

Postać narratora

Jezioro Świteź

Legenda o jeziorze Świteź (na podstawie ballady Adama Mickiewicza)

Jezioro na Białorusi na terenie Świteziańskiego Parku Krajobrazowego, ok. 20 km od Nowogródka; obecnie wykorzystywane w celach rekreacyjnych; z miejscem tym jest związanych wiele podań, które stały się inspiracją dla utworów Adama Mickiewicza (np. "Świtezianka", "Świteź").

Świteź opisana w balladzie Adama Mickiewicza jest jeziorem tajemniczym, o sinych wodach tworzących otchłań. Tafla wody często burzy się i pieni. W świetle księżyca jezioro budzi grozę, zwłaszcza że wokół niego rozciąga się gęsta, dzika puszcza, otaczają je bagniste łąki tonące w ciemnościach. Dochodzą stamtąd przerażające odgłosy. Nad brzegiem rośnie modrzew, pod którym spotykają się młodzi kochankowie. Jest to królestwo nimfy wodnej - Świtezianki.

Nastrój ballady

Nastrój utworu jest tajemniczy, pełen niesamowitości i grozy.Taki efekt został osiągnięty:

1

2

3

4

dzięki określonemu ukształtowaniu przestrzeni literackiej, tajemniczej scenerii (groźna otchłań jeziora, przerażający las, zmienność stanów przyrody)

przez wybór czasu akcji (nocna pora, widoczne światło księżyca)

dzięki przywołaniu sugestywnych dźwięków (onomatopeja i instrumentacja głoskowa, np. „cisza wokoło, tylko pod nogą zwiędła szeleszcze gałązka")

a także dzięki niezwykłości przedstawionych wydarzeń i dramatyzmowi fabuły.

Nastrój ballady się zmienia

na początku czujemy sielankową atmosferę spotkań, potem powagę przysięgi,

następnie niepokój towarzyszący niespodziewanemu rozstaniu i pojawieniu się pięknej zjawy,

w końcu przerażenie - po odkryciu prawdy - i grozę kary śmierci i wiecznego potępienia.

We fragmencie "Świtezianki" nazwijcie przykłady środków stylistycznych

ZAPISZCIE

Cechy gatunkowe BALLADY

ballada

gatunek synkretyczny, zawiera elementy

epiki

liryki

dramatu

- narrator,- świat przedstawiony.

- dialogi i monologi,- dramatyzm akcji.

- zwrotki i wersy,- rymy,- środki poetyckie.

Charakterystyczne cechy utworu

Schemat do wydruku

ograniczonej wiedzy, obserwator lub uczestnik wydarzeń

tajemniczości, grozy

wierszowany

ludowych podań i legend

liryki, epiki i dramatu

realistyczne

fantastycznych

niezwykłych

KONTEKST LITERATURY

Obejrzyjcie filmową adaptację ballady Adama Mickiewicza w reżyserii sióstr Bui

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Temat: Tam, gdzie kara depcze winie po piętach. Adam Mickiewicz „Świtezianka". Przygotowała:Anna Stasiak Przeczytajcie balladę "Świtezianka" autorstwa Adama Mickiewicza Podręcznik, str.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cykl lekcji z lekturą

„Zemsta"

Przygotowała:Anna Stasiak

CYKL LEKCJI:

1. Staropolskim obyczajem... Życie A. Fredry i geneza „Zemsty".

2. „Tu mieszkamy jakby sowy" - rewia postaci.

3. Jak jest zbudowana akcja w komedii A. Fredry?

4. O komizmie w „Zemście" A. Fredry.

5. „Tych dwóch ludzi - ogień, woda" - porównanie głównych bohaterów „Zemsty".

Zaginione portrety - Escape Room inspirowany „ Zemstą" A. Fredry

TANGRAM

MATERIAŁY DODATKOWE:

Staropolskim obyczajem... Życie Aleksandra Fredry i geneza „Zemsty"

Temat:

Lekcja 1

Za chwilę poznacie fragment wierszowanej autobiografii Aleksandra Fredry zatytułowanej „Pro memoria". Śledźcie uważnie tekst i zanotujcie informacje, które wydadzą się Wam najistotniejsze.

dla pamięci

Po abdykacji Napoleona w dniu 5 kwietnia 1814 r. Fredro podał się do dymisji i w czerwcu tego roku wrócił z Paryża do Rudek, własnej posiadłości koło Lwowa. W rudeckim kościele spoczywają prochy poety i jego rodziny.

Do szkoły publicznej Fredro nie uczęszczał.

Wiosną 1809 r. Fredro wstąpił do wojska Księstwa Warszawskiego, gdzie wkrótce otrzymał nominację na podporucznika 11. pułku ułanów.

Prysk - żar; tu: metaforyczne określenie krajów południowych.

W czasie odwrotu Napoleona spod Moskwy w roku 1812 chory Fredro dostał się w Wilnie do rosyjskiej niewoli, skąd w roku następnym uciekł i wrócił do swego oddziału stacjonującego w Saksonii.

Była to Intryga naprędce napisana w 1815 r.

Dernąć - uciec, zginąć; tu: zrezygnować z pisania komedii.

Recenzje granych w Warszawie od 1821 r. komedii Fredry ukazywały się m.in. w „Kurierze Warszawskim", „Gazecie Warszawskiej", „Gazecie Korespondenta Warszawskiego i Zagranicznego".

Minos - mitologiczny król Krety; tu chodzi o jednego z atakujących Fredrę krytyków: L. Borkowskiego lub S. Goszczyńskiego.

Czego się dowiedzieliście o Aleksandrze Fredrze z jego autobiografii?

Przeczytajcie teraz notatkę encyklopedyczną:

Fredro Aleksander, hrabia, ur. 20 VI 1793, Surochów k. Jarosławia, zm. 15 VII 1876, Lwów, brat Jana Maksymiliana, ojciec Jana Aleksandra, najwybitniejszy komediopisarz polski; komedie i farsy ukazujące barwny obraz życia i obyczajów szlachty polskiej (Śluby panieńskie, Zemsta, Pan Jowialski, Dożywocie); popularne bajki (Paweł i Gaweł, Małpa w kąpieli); pamiętnik Trzy po trzy.

Czego nowego dowiedzieliście sięo Aleksandrze Fredrze?

Obejrzyjcie film o życiu i twórczości Aleksandra Fredy

Na podstawie notatki encyklopedycznej i wierszowanej autobiografii oraz filmu zredagujcie notatkę biograficzną o Aleksandrze Fredrze, w której uwzględnicie informacje o:

czasie narodzin i śmierci

ur. 20 VI 1793 r. zm. 15 VII 1876 r.

pochodzeniu i zajęciu

pochodził z rodziny szlacheckiej, jest najwybitniejszymkomediopisarzem polskim

wykształceniu

nauki pobierał w domu rodzinnym, nigdy nie uczęszczał do szkół publicznych

ważniejszych wydarzeniach z życia

w wieku 16 lat zaciągnął się do armii Księstwa Warszawskiego;

brał udział w wojnach napoleońskich;

dostał się do niewoli rosyjskiej, z której uciekł;

odznaczony Złotym Krzyżem Virtutti Militari oraz francuskim Krzyżem Legii Honorowej;

na jego twórczość wpłynęły poznane w Paryżu dzieła Moliera;

poślubił hrabinę Zofię Skarbkową z domu Jabłonowską.

najważniejszych utworach

„Zemsta",

„Śluby panieńskie",

„Pan Jowialski",

„Damy i huzary".

Portret do wydruku

Geneza „Zemsty"

W 1828 roku pisarz po wielu staraniach i długim okresie oczekiwania ożenił się z Zofią z Jabłonowskich Skarbkową. W posagu wziął za nią klucz korczyński z połową starego zamku w Odrzykoniu w okolicach Krosna. Druga połowa należała do kogoś innego. Kiedy przeglądał papiery związane z historią świeżo otrzymanego majątku, musiał natrafić na akta procesowe właścicieli zamku: Piotra z Dąbrowicy Firleja i Jana Skotnickiego. Pierwszy z nich, dumny i bogaty wojewoda ze znanego rodu, był właścicielem zamku dolnego. Drugi, znany pieniacz, zajmował tzw. zamek górny. Firleja bardzo raziło sąsiedztwo Skotnickiego, którego uważał za chudopachołka. Jak mógł, dokuczał sąsiadowi. Skotnicki nie pozostawał mu dłużny i m.in. skierował rynny na zabudowania Firleja. Z kolei Firlej zrewanżował się Skotnickiemu i napadł na robotników naprawiających mury wyższego zamku, a przy okazji poniszczył rynny. Skotnicki pozwał Firleja przed sąd. Sprawę wygrał, ale zatargi trwały nadal. Dopiero w roku 1638 położył im kres ślub między wojewodzicem Piotrem Firlejem a kasztelanką Zofią Skotnicką.

chodopachołek - niezamożny szlachcic

Zapiszcie notatkę w zeszycie

Szlacheckie suknie i obyczaje

Narodowy strój szlachecki

czapka z futrzanym otokiem, często przystrojona ptasimi piórami

w czasie chłodów szlachcic zakładał delię - obszerną pelerynę z wielkim futrzanym kołnierzem zapinanym pod szyją

żupan - rodzaj długiej sukni zapinanej od szyi do pasa na ozdobne guzy

pas kontuszowy - ozdobny szeroki pas z sukna lub jedwabiu nakładany na kontusz; niektóre pasy miały nawet kilka metrów długości

kontusz - strój wierzchni z charakterystycznymi „wylotami", czyli rękawami rozciętymi od pachy pod łokcie

szabla przypasana u boku - symbol stanu szlacheckiego

skórzane buty z wysokimi cholewami, do których jeźdźcy przypinali ostrogi

sarmatyzm - kultura i obyczajowość polskiej szlachty od końca XVI do XVIII w., nazwa opierała się na przekonaniu, że szlachta pochodzi od starożytnego legendarnego ludu Sarmatów, co daje jej szczególną pozycję; od swoich rzekomych przodków polscy sarmaci mieli przejąć ziemiańsko-patriarchalny styl życia oparty na umiłowaniu wolności, gościnność, dobroduszność, tradycjonalizm, a także niezwykłe męstwo i odwagę.

Dziękuję za uwagę!

„Tu mieszkamy jakby sowy" - rewia postaci

Temat:

Lekcja 2

Zastanówcie się, co wiecie o bohaterach „Zemsty"?

Karta pracy do pobrania

Bohaterowie „Zemsty"

Cześnik Maciej Raptusiewicz

GŁÓWNI ANTAGONIŚCI

RejentMilczek

* stary kawaler w średnim wieku, już schorowany, ale z bujną, ciekawą przeszłością (w przeszłości awanturnik, zawadiaka, uczestnik bójek podczas sejmików szlacheckich); * człowiek niezbyt zamożny; * sprawuje opiekę nad bratanicą Klarą; * skonfliktowany z sąsiadem; * w nazwisku bohatera kryje się opis jego osobowości; Cześnik jest człowiekiem wybuchowym, nie potrafi zapanować nad emocjami; woła: Hej! Gerwazy! Daj gwintówkę!; Papkin nazywa Cześnika wulkanem; * wywołuje skojarzenia z typowym Sarmatą: popiera liberum veto, ale z drugiej strony może się poszczycić udziałem w konfederacji barskiej; * prostolinijny, gościnny, z poczuciem humoru; * słynie z powiedzenia mocium panie, które zostało ośmieszone w scenie dyktowania listu; * dość nieśmiały wobec kobiet; Papkin staje się jego pośrednikiem w zdobyciu ręki Podstoliny; * ma dwa cele w życiu: pognębić Rejenta Milczka i się ożenić.

* wdowiec wychowujący syna Wacława; * człowiek zamożny; * stwarza pozory osoby pobożnej, życzliwej, a nade wszystko cichej i spokojnej; * człowiek zachłanny; * inteligentny intrygant; za wszelką cenę chce pogrążyć Cześnika; * często powtarza: Niech się dzieje wola Nieba, / Z nią się zawsze zgadzać trzeba.

Józef Papkin

Klara Raptusiewiczówna

Wacław Milczek

PodstolinaHanna Czepiersińska

* syn Jana Papkina; * kawaler o nazwisku znaczącym - nazwisko Papkin można interpretować dwojako: Papkin - ten co dużo mówi, papla bez sensu albo ten, który żywi się „papką" (resztkami z pańskiego stołu) w zmian za różnorodne przysługi); * biedak żyjący na łasce Cześnika (Raptusiewicz ma „haki" na Papkina); * jego majątek stanowi tylko kolekcja motyli (zastawiona), stara, angielska gitara oraz szabla Artemiza; * hazardzista; przegrał pieniądze w karty; * ukrywa przed ludźmi prawdziwe oblicze; kreuje się na odważnego rotmistrza, światowca podziwianego przez kobiety; * ubiera się z francuska (zazwyczaj w krótkie spodnie, okrągłe buty oraz tupet; * lubi dobre jedzenie i wino; * skłonny do konfabulacji (koloryzuje historie na swój temat), chwalipięta; * podobała mu się Klara; * tchórz (bał się walczyć przy murze zamkowym).

* młoda, posażna panna pozostająca pod opieką Cześnika i Podstoliny; * nie przyjmuje oświadczyn Papkina; * nie chce uciec z synem Milczka, jest świadoma granic, których nie powinna przekraczać; * inteligentna, odpowiedzialna, odważna (ukrywała ukochanego); * szczodra (decyduje się wypłacić Podstolinie kwotę, którą był jej winien Rejent).

* syn Rejenta; * zakochany w Klarze, z którą spotyka się w tajemnicy; * człowiek wykształcony (uczył się w Warszawie); * podczas studiów w Warszawie adorator Podstoliny; podawał się wówczas za księcia Radosława; * nie uległ namowom ojca, by poślubić Podstolinę; * szuka sposobów, by być z ukochaną (namawia ją do ucieczki; godzi się nawet być „jeńcem" Papkina, żeby tylko przedrzeć się na drugą stronę muru i mieć szansę widywać Klarę); * chce nakłonić Cześnika do pojednania z Rejentem.

* krewna Klary, zamieszkuje w domu Cześnika; * nosi nazwisko i tytuł po ostatnim - trzecim - mężu; * piękna kobieta, wzbudzała zainteresowanie mężczyzn; kiedy przebywała w Warszawie, podkochiwał się w niej Wacław; * zarządza majątkiem Klary, do którego również może zachować pewne prawa; stanie się tak tylko wtedy, gdy wyjdzie za mąż przed wychowanką; * początkowo planuje wyjść za Cześnika, ale godzi się na propozycję Rejenta, aby poślubić Wacława; ślub to dla niej szansa na godziwe życie.

Tytuły szlacheckie

którymi posługiwali się bohaterowie Zemsty, wywodziły się z dawnych czasów. Pierwotnie określano nimi osoby usługujące królowi lub pełniące ważne funkcje na dworze. Później używano ich jako tytułów honorowych, określających miejsce w szlacheckiej hierarchii (np. godność rejenta była dużo niższa niż cześnika, cześnik zajmował 9., a rejent 23. miejsce w tabeli urzędów szlacheckich liczącej 24 miejsca).

CZEŚNIK

W dawnej Polsce urzędnik królewski odpowiedzialny za podawanie trunków; później - tytuł honorowy, określający niższego urzędnika ziemskiego.

REJENT

Pracownik wymiaru sprawiedliwości; dawne określenie notariusza.

PODSTOLI

W dawnej Polsce urzędnik nadworny, zastępca stolnika nadzorującego podawanie potraw do stołu; potem - honorowy urząd ziemski; jego żona - podstolina.

Omówcie relacje pomiędzy bohaterami, korzystając z zamieszczonego schematu. Jakimi informacjami możemy go uzupełnić?

Podstolina - zmienia swoje plany małżeńskie, wybiera Rejenta, ponieważ, jak się okazuje, nie jest majętna i chce zyskać choć trochę pieniędzy.

Rejent - postanawia poślubić Podstolinę, a Papkin w imieniu Cześnika, wyzywa go na pojedynek.

Cześnik jest w kiepskiej sytuacji fiŸnansowej, wzywa więc Papkina, aby ten pośredniczył w rozmowach z Podstoliną.

Klara - udaje, że chce poślubić Papkina, ale pod kilkoma warunkami. W rzeczywistości kocha Wacława.

Papkin - knuje intrygę z Wacławem: Wacław ma być jego jeńcem, dzięki czemu - jak sądzi Papkin - Cześnik go wynagrodzi.

Wacław - chce poślubić Klarę, podstępem dostaje się do domu Cześnika.

Plan wydarzeń:

Plan wydarzeń do wydruku

Aleksander Fredro zaprezentował w „Zemście" bohaterów należących do różnych pokoleń (historycznie prawdopodobnych), wywodzących się z rozmaitych warstw szlachty, mówiących charakterystycznym językiem. Łączył tradycję i nowoczesność.

Praca domowa

Wyjaśnijcie, jaki jest związek tytułu z treścią komedii. Kto, na kim i za co się mścił i do czego przyczyniła się zemsta?

Rejent chciał zemścić się na Cześniku za udaremnienie naprawy muru granicznego i zamierzał w tym celu doprowadzić do małżeństwa swojego syna Wacława z Podstoliną, narzeczoną Cześnika. Cześnik pragnął zemścić się na Rejencie za pokrzyżowanie planów małżeńskich i w ramach odwetu doprowadził do ślubu Wacława ze swoją bratanicą Klarą.

Zemsta paradoksalnie przyczyniła się do pomyślnego rozwiązania konfliktu.

Dziękuję za uwagę!

Jak jest zbudowana akcja w komedii Aleksandra Fredry?

Temat:

Lekcja 3

Rodzaj literacki: dramat

* jest przeznaczony do wystawienia na scenie;

* składa się z czterech aktów podzielonych na sceny (akt I liczy osiem scen; akt II - dziewięć scen; akt III - siedem scen; akt IV - trzynaście scen);

* nie ma kategorii narratora (jak w epice) ani podmiotu lirycznego (jak w liryce); czytelnik/widz dowiaduje się o wydarzeniach z wypowiedzi i działań bohaterów;

* osoby dramatu wypowiadają się za pomocą dialogów i monologów;

* obok tekstu głównego (tworzonego przez wypowiedzi bohaterów) pojawiają się także didaskalia (tekst poboczny, wskazówki dla reżyserów).

„Zemsta"

W dramacie najważniejsza jest akcja. Jest to ciąg zdarzeń rozwijających się od konfliktowego punktu wyjścia do momentu jego rozwiązania. Przyczyną i siłą napędową akcji w dramacie jest zawsze konflikt, który nazywamy konfliktem dramatycznym.

STRUKTURA DRAMATU:

ekspozycja

Sytuacja zarysowana w punkcie wyjścia, przedstawiająca główny konflikt i zapoznająca wstępnie czytelnika z najważniejszymi postaciami i problemami utworu. Tworzy wyjściowy układ zdarzeń, z którego wynikają dalsze.

zawiązanie akcji

rozwój zdarzeń z perypetiami

Najbardziej rozbudowana część przebiegu akcji, w której narastają zarysowane wcześniej konflikty i problemy.

punkt kulminacyjny

Moment, w którym konflikt osiąga najwyższy stopień wyrazistości, wydaje się nierozwiązalny, a napięcie osiąga swoje maksimum.

perypetie zmieniające bieg akcji

PERYPETIA - nagła zmiana losów bohaterów, najczęściej łącznik między punktem kulminacyjnym a rozwiązaniem akcji.

rozwiązanie akcji

Końcowy etap przebiegu akcji, będący rozstrzygnięciem konfliktu.

małżeńskie plany Cześnika

awantura przy murze

zmuszenie Wacława do ślubu z Podstoliną

ślub Wacława i Klary; zgoda między Cześnikiem i Rejentem

Co wskazuje na to, że „Zemsta" jest komedią?

Dziękuję za uwagę!

O komizmie w „Zemście" Aleksandra Fredry

Temat:

Lekcja 4

Co może śmieszyć na przedstawionych ilustracjach? Jaki to rodzaj komizmu?

RODZAJE KOMIZMU

sytuacyjny

zabawne dla odbiorcy układy zdarzeń i sytuacji między bohaterami, np. nieporozumienia, zamiana ról

słowny

wyraża się w odpowiednio prowadzonym dialogu

postaci

odpowiedni sposób ukształtowania postaci

np.: oświadczyny Papkina

np.: dyktowanie listu przez Cześnika Dyndalskiemu

Istotą komizmu Papkina jest sprzeczność między tym, co mówi i robi, a przede wszystkim jego wyolbrzymione tchórzostwo.

Inne przykłady komizmu sytuacyjnego

- dyktowanie listu przez Cześnika Dyndalskiemu i pisanie testamentu przez Papkina,- oddanie się Wacława w niewolę i upieranie się, że w niej pozostanie,- bójka o mur,- rozmowa Papkina z Cześnikiem, kiedy ten pierwszy, przechwalając się, nie daje dojść do słowa drugiemu.

Inne przykłady komizmu słownego

- rozmowa Wacława i Podstoliny, kiedy ta mówi o śmierci męża, - rozmowa Rejenta z Mularzami,- testament Papkina,- oświadczyny Papkina.

Dziękuję za uwagę!

„Tych dwóch ludzi - ogień, woda" - porównanie głównych bohaterów „Zemsty"

Temat:

Lekcja 5

OGIEŃ

WODA

CZEŚNIKjest gwałtowny, zapalczywy,dąży do konfrontacji

REJENTpoddaje się sytuacjiwykorzystuje sprzyjające okolicznościunika walki

PORÓWNANIE GŁÓWNYCH BOHATERÓW

Osobowość antagonistów

NOTATKA

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl lekcji z lekturą „Zemsta" Przygotowała:Anna Stasiak CYKL LEKCJI: 1. Staropolskim obyczajem... Życie A. Fredry i geneza „Zemsty". 2. „Tu mieszkamy jakby sowy" - rewia postaci. 3. Jak jest zbudowana akcja w komedii A. Fredry? 4. O komizmie w „Zemście" A. Fredry. 5. „Tych dwóch ludzi - ogień, woda" - porównanie głównych bohaterów „Zemsty".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Wódz to był wielkiej mocy i sławy" -Adam Mickiewicz „Śmierć Pułkownika"

Temat:

Przygotowała:Anna Stasiak

Wolność zawsze była dla Polaków wartością nadrzędną i nigdy nie umieli się pogodzić z jej utratą. Kiedy w wyniku trzeciego rozbioru, dokonanego przez Rosję, Austrię i Prusy w 1795 r., Polska utraciła niepodległość, podjęto próby jej odzyskania. W nocy z 29 na 30 XI 1830 r. wybuchło w Warszawie powstanie listopadowe. Było skierowane przeciw Rosji i objęło swym zasięgiem m.in. Królestwo Polskie, Litwę i część Ukrainy. Zryw zapoczątkowały zbrojne wystąpienie podoficerów ze Szkoły Podchorążych Piechoty i atak na Belweder. Do powstańców dołączył lud Warszawy. W lutym 1831 r. na ziemie polskie wkroczyła armia moskiewska i rozpoczęła się wojna polsko-rosyjska.

Przeczytajcie wiersz Adama Mickiewicza, by sprawdzić, w jaki sposób tworzy on poetycką legendę jednego z bohaterów powstania listopadowego.Czytajcie uważnie, by móc uzupełnić rysunkową kartę pracy.

Karta pracy do pobrania

Każda strofa to oddzielny obraz poetycki. Nadajcie tytuły poszczególnym zwrotkom.

W głuchej puszczy, przed chatką leśnika,Rota strzelców stanęła zielona;A u wrót stoi straż Pułkownika,Tam w izdebce Pułkownik ich kona.Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze:Wódz to był wiélkiej mocy i sławy,Kiedy po nim lud prosty tak płaczeI o zdrowie tak pyta ciekawy.

W leśnej chatce leży ciężko chory Pułkownik - wokół niego zgromadzili się prości ludzie i żołnierze.

Kazał konia Pułkownik kulbaczyć,Konia w każdej sławnego potrzebie;Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,Kazał przywieść do izby - do siebie.Kazał przynieść swój mundur strzelecki,Swój kordelas i pas i ładunki;Stary żołnierz, - on chce, jak Czarniecki,Umierając, swe żegnać rynsztunki

Pułkownik ma ostatnie życzenie - chce zobaczyć swego konia i żołnierski rynsztunek.

A gdy konia już z izby wywiedli,Potem do niej wszedł ksiądz z Panem Bogiem;I żołnierze od żalu pobledli,A lud modlił się klęcząc przed progiem.Nawet starzy Kościuszki żołnierze,Tyle krwi swej i cudzej wylali,Łzy ni jednej - a teraz płakali,I mówili z księżami pacierze.

Umierający przyjmuje ostatnie namaszczenie, wszyscy zgromadzeni płaczą.

Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy;Już przed chatą nie było żołnierza,Bo już Moskal był w tej okolicy.Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza.Na pastuszym tapczanie on leży -W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,A u boku kordelas, dwururka.

Wczesnym rankiem lud żegna się z martwym Pułkownikiem.

Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,Jakie piękne dziewicze ma lica?Jaką pierś? - Ach, to była dziewica,To Litwinka, dziewica-bohater,Wódz Powstańców - Emilija Plater!

Jak myślicie, kogo Adam Mickiewicz uczynił bohaterem swego utworu?

By przeczytać ostatnią strofę wiersza, zetrzyjcie zdrapkę i sprawdźcie, w jaki sposób poeta stworzył poetycką legendę jednego z bohaterów powstania listopadowego

kobietę

Na podstawie wiersza Adama Mickiewicza scharakteryzujcie Emilię Plater

Poeta przedstawił bohaterkę utworu na podstawie KONTRASTU - z jednej strony twardy żołnierz - z drugiej delikatna kobieta.

Zastanówcie się, w jaki sposób można uhonorować wielkiego wodza (za życia lub po śmierci)?

+

+

+

+

WIELKI WÓDZ

odznaczenia wojskowe

awans (nadanie wyższego stopnia wojskowego)

uroczysty pogrzeb, szczególne miejsce pochówku

zbudowanie pomnika, wmurowanie tablicy pamiątkowej itp.

Określcie sposób ukazania Emilii Plater w wierszu Adama Mickiewicza

apoteozą Emilii Plater.

gloryfikację głównej bohaterki.

Bohaterka utworu ukazana jest jak doświadczony dowódca cieszący się zaufaniem żołnierzy (stary żołnierz, wódz powstańców), opóźnienie w identyfikacji „pułkownika" przynosi efekt zaskoczenia i nobilitacji Emilii Plater (należy pamiętać, że w XIX w. pozycja kobiet była inna niż współcześnie, zwyczajowo kobiety nie angażowały się powszechnie w działania będące domeną mężczyzn). Poeta nazwał ją „pułkownikiem", aby podkreślić jej zasługi i pozycję, jest to element idealizacji bohaterki.

Poszukajmy podobieństw między literackim a malarskim wyobrażeniem Emilii Plater

W tym celu przyjrzmy się reprodukcji obrazu Jana Rosena „Emilia Plater na czele kosynierów w 1831"

Emilia Plater jako bohaterka wiersza i obrazu PODOBIEŃSTWARÓŻNICE

na niej koncentruje się uwaga (została przedstawiona w centrum obrazu);

ukazano ją w otoczeniu żołnierzy;

obydwaj artyści podkreślili jej żołnierskie cechy (w wierszu Emilia Plater umiera w wojennym rynsztunku, na obrazie jest dowódcą prowadzącym oddział);

obydwa wizerunki łączy hart ducha bohaterki (w wierszu nie ujawnia słabości przed śmiercią, na obrazie przejawia pewność siebie jako dowódca - świadczy o tym np. uniesiona ręka);

obydwaj artyści ukazali bohaterkę jako kogoś wyjątkowego, obdarzonego charyzmą (na obrazie Emilia Plater wyraźnie góruje nad innymi żołnierzami - malarz ukazał ją na koniu);

w obydwu dziełach został zastosowany kontrast.

w wierszu jej tożsamość pozostaje tajemnicą do ostatniej strofy, na obrazie jest od razu ujawniana;

utwór Mickiewicza ukazuje moment śmierci bohaterki, obraz - jej udział w walce.

Nazwijcie środki językowe, które mają wpływ na emocjonalność utworu

W głuchej puszczy, przed chatką leśnika,Rota strzelców stanęła zielona;A u wrót stoi straż Pułkownika,Tam w izdebce Pułkownik ich kona.Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze:Wódz to był wiélkiej mocy i sławy,Kiedy po nim lud prosty tak płaczeI o zdrowie tak pyta ciekawy.

Adam Mickiewicz „Śmierć Pułkownika"

Kazał konia Pułkownik kulbaczyć,Konia w każdej sławnego potrzebie;Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,Kazał przywieść do izby - do siebie. Kazał przynieść swój mundur strzelecki,Swój kordelas i pas i ładunki;Stary żołnierz, - on chce, jak Czarniecki,Umierając, swe żegnać rynsztunki

A gdy konia już z izby wywiedli,Potem do niej wszedł ksiądz z Panem Bogiem;I żołnierze od żalu pobledli,A lud modlił się klęcząc przed progiem.Nawet starzy Kościuszki żołnierze,Tyle krwi swej i cudzej wylali,Łzy ni jednej - a teraz płakali,I mówili z księżami pacierze.

Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy;Już przed chatą nie było żołnierza,Bo już Moskal był w tej okolicy.Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza.Na pastuszym tapczanie on leży -W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,A u boku kordelas, dwururka.

Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,Jakie piękne dziewicze ma lica?Jaką pierś? - Ach, to była dziewica,To Litwinka, dziewica-bohater,Wódz Powstańców - Emilija Plater!

EPITETY

HIPERBOLA(wyolbrzymienie)

WYLICZENIA

POWTÓRZENIA

PYTANIE RETORYCZNE

WYKRZYKNIENIA

W rytmie żołnierskiego marszu

Ile zwrotek w nim wyodrębnicie?

Ile wersów zawiera każda z nich?

Podajcie liczbę sylab w każdym wersie, jak nazywa się tak zbudowany wiersz?

Słuchając pieśni okresu powstania listopadowego „Dalej bracia do bułata", przyjrzyjcie się budowie wiersza.

Budowa utworu: - 5 zwrotek (trzy ośmiowersowe, przedostatnia siedmiowersowa, ostatnia - pięciowersowa),- w każdym wersie jest 10 sylab (taki wiersz nazywa się dziesięciozgłoskowcem).

W głuchej puszczy, przed chatką leśnika,Rota strzelców stanęła zielona;A u wrót stoi straż Pułkownika,Tam w izdebce Pułkownik ich kona.Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze:Wódz to był wiélkiej mocy i sławy,Kiedy po nim lud prosty tak płaczeI o zdrowie tak pyta ciekawy.

Adam Mickiewicz „Śmierć Pułkownika"

+

Kazał konia Pułkownik kulbaczyć,Konia w każdej sławnego potrzebie;Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,Kazał przywieść do izby - do siebie. Kazał przynieść swój mundur strzelecki,Swój kordelas i pas i ładunki;Stary żołnierz, - on chce, jak Czarniecki,Umierając, swe żegnać rynsztunki

Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,Jakie piękne dziewicze ma lica?Jaką pierś? - Ach, to była dziewica,To Litwinka, dziewica-bohater,Wódz Powstańców - Emilija Plater!

W rytmie żołnierskiego marszu

Zbadajcie rymy, które występują w utworze

A gdy konia już z izby wywiedli,Potem do niej wszedł ksiądz z Panem Bogiem;I żołnierze od żalu pobledli,A lud modlił się klęcząc przed progiem.Nawet starzy Kościuszki żołnierze,Tyle krwi swej i cudzej wylali,Łzy ni jednej - a teraz płakali,I mówili z księżami pacierze.

Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy;Już przed chatą nie było żołnierza,Bo już Moskal był w tej okolicy.Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza.Na pastuszym tapczanie on leży -W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,A u boku kordelas, dwururka.

RYM to powtórzenie tych samych lub podobnych głosek w zakończeniach wyrazów zamykających poszczególne wersy. W wierszu mogą występować różne układy rymów: PARZYSTE - rymują się cząstki wyrazów na końcu wersów bezpośrednio po sobie następujących (aabb), np. sławy - ciekawy - wpół - truł; OKALAJĄCE - rymują się cząstki wyrazów na początku i na końcu zwrotki oraz w środkowych wersach (abba), np. sławy - wpół - truł - ciekawy; PRZEPLATANE (KRZYŻOWE) - rymy występują naprzemiennie (abab), np. sławy - wpół - ciekawy - truł. RYMY DOKŁADNE cechują się identycznym brzmieniem powtarzających się cząstek wyrazów (np. sławy - ciekawy), natomiast RYMY NIEDOKŁADNE dopuszczają pewne odchylenia i opierają się na częściowym podobieństwie spółgłosek lub samogłosek (np. wpół - truł). Rymy występujące w obrębie wyrazów jednosylabowych to RYMY MĘSKIE, w obrębie wielosylabowych - RYMY ŻEŃSKIE.

W głuchej puszczy, przed chatką leśnika,Rota strzelców stanęła zielona;A u wrót stoi straż Pułkownika,Tam w izdebce Pułkownik ich kona.Z wiosek zbiegły się tłumy wieśniacze:Wódz to był wiélkiej mocy i sławy,Kiedy po nim lud prosty tak płaczeI o zdrowie tak pyta ciekawy.

Adam Mickiewicz „Śmierć Pułkownika"

Kazał konia Pułkownik kulbaczyć,Konia w każdej sławnego potrzebie;Chce go jeszcze przed śmiercią obaczyć,Kazał przywieść do izby - do siebie. Kazał przynieść swój mundur strzelecki,Swój kordelas i pas i ładunki;Stary żołnierz, - on chce, jak Czarniecki,Umierając, swe żegnać rynsztunki

Lecz ten wódz, choć w żołnierskiej odzieży,Jakie piękne dziewicze ma lica?Jaką pierś? - Ach, to była dziewica,To Litwinka, dziewica-bohater,Wódz Powstańców - Emilija Plater!

W rytmie żołnierskiego marszu

Zbadajcie rymy, które występują w utworze

A gdy konia już z izby wywiedli,Potem do niej wszedł ksiądz z Panem Bogiem;I żołnierze od żalu pobledli,A lud modlił się klęcząc przed progiem.Nawet starzy Kościuszki żołnierze,Tyle krwi swej i cudzej wylali,Łzy ni jednej - a teraz płakali,I mówili z księżami pacierze.

Z rannym świtem dzwoniono w kaplicy;Już przed chatą nie było żołnierza,Bo już Moskal był w tej okolicy.Przyszedł lud widzieć zwłoki rycerza.Na pastuszym tapczanie on leży -W ręku krzyż, w głowach siodło i burka,A u boku kordelas, dwururka.

PARZYSTE a a b b

PRZEPLATANE (KRZYŻOWE) a b a b

OKALAJĄCE a b b a

Emilia Plater - symbol patriotyzmu i walki o niepodległość

Dziekujeza uwage!

,

,

,

# data[].attributes.attachment_link.description
„Wódz to był wielkiej mocy i sławy" -Adam Mickiewicz „Śmierć Pułkownika" Temat: Przygotowała:Anna Stasiak Wolność zawsze była dla Polaków wartością nadrzędną i nigdy nie umieli się pogodzić z jej utratą. Kiedy w wyniku trzeciego rozbioru, dokonanego przez Rosję, Austrię i Prusy w 1795 r., Polska utraciła niepodległość, podjęto próby jej odzyskania.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Anna Stasiak

Moc poetyckiego słowa - Adam Mickiewicz „Reduta Ordona"

Temat:

w tym celu obejrzyjcie film o powstaniu listopadowym

Zapoznajcie się z kontekstem historycznym -

Powstanie listopadowe, mimo bohaterskiego poświęcenia walczących, zakończyło się klęską, a wielu jego uczestników było zmuszonych do emigracji. Jednym z uchodźców był Stefan Garczyński, który opowiedział Adamowi Mickiewiczowi o walce obrońców reduty nr 54 na warszawskiej Woli, gdzie baterią dział dowodził podporucznik Julian Ordon.Zainspirowany relacją poeta napisał poemat ukazujący bohaterstwo polskich żołnierzy.

fakty z historii Polski, które miały wpływ na przedstawione w „Reducie Ordona" wydarzenia

Połączcie w pary

W czasie słuchania recytacji śledźcie uważnie tekst utworu, który znajduje się w Waszym podręczniku na str. 65 - 68

Zapoznajcie się z fragmentem ekranizacji „Syzyfowych prac", w którym Bernard Zygier recytuje „Redutę Ordona" na lekcji języka polskiego

W dalszej części lekcji wykorzystamy kartę pracy

Karta pracy do wydruku

Podajcie informacje na temat bitwy opisanej przez Adama Mickiewicza

Kto opowiada o bitwie? Zacytujcie słowa potwierdzające Wasze ustalenia

Stwórzcie raport z pola bitwy

Dokonajcie analizy cytatów, wyjaśnijcie znaczenie metafor

W jaki sposób zostały ukazane walczące strony i ich przywódcy?

Określcie symboliczne znaczenie motywów i barw wykorzystanych w opisie walczących stron

Poddajcie analizie obraz poetycki:

Tam kula, lecąc, z dala grozi, szumi, wyje,Ryczy, jak byk przed bitwą, miota się, grunt ryje; -Już dopadła; jak boa śród kolumn się zwija,Pali piersią, rwie zębem, oddechem zabija.Najstraszniejszéj nie widać, lecz słychać po dźwięku,Po waleniu się trupów, po ranionych jęku:Gdy kolumnę od końca do końca przewierci,Jak gdyby środkiem wojska przeszedł anioł śmierci.

Poddajcie analizie obraz poetycki przedstawiający wysadzenie reduty:

Tu blask, - dym, - chwila cicho - i huk jak stu gromów!Zaćmiło się powietrze od ziemi wyłomów:Harmaty podskoczyły i jak wystrzeloneToczyły się na kołach; lonty zapaloneNie trafiły do swoich panew. I dym wionąłProsto ku nam; i w gęstej chmurze nas ochłonął.I nie było nic widać, prócz granatów blasku,I powoli dym rzedniał, opadał deszcz piasku.Spojrzałem na redutę. - Wały, palisady,Działa i naszych garstka, i wrogów gromady:Wszystko jako sen znikło! - Tylko czarna bryłaZiemi niekształtnéj leży - rozjemcza mogiła.

Młodszy brat cara Aleksandra I i wielkiego księcia Konstantego. Panowanie rozpoczął od stłumienia powstania dekabrystów i utworzenia Trzeciego Oddziału (policja polityczna); prześladował postępowych pisarzy, poetów i uczonych; wydał ustawę zamykającą praktycznie dostęp do szkół średnich i wyższych młodzieży nieszlacheckiego pochodzenia. Złożony z tronu polskiego na mocy decyzji powstańczego sejmu (25 I 1831 r.); po stłumieniu powstania listopadowego zniósł konstytucję i wprowadził w 1832 r. Statut Organiczny, na mocy którego Królestwo Polskie stało się nieodłączną częścią Imperium Rosyjskiego; zamknął uniwiwersytety w Warszawie i w Wilnie. W ostatnich latach panowania sprowokował niepomyślną dla Rosji wojnę krymską; zmarł nagle przed jej zakończeniem w niewyjaśnionych okolicznościach.

Car Mikołaj I Romanow

Dokonajcie analizy fragmentów tekstu dotyczących rosyjskiego władcy i postawy Polaków wobec jego rządów

Gdzież jest król, co na rzezie tłumy te wyprawia?Czy dzieli ich odwagę, czy pierś sam nadstawia?Nie, on siedzi o pięćset mil na swej stolicy,Król wielki, samowładnik świata połowicy.Zmarszczył brwi, - i tysiące kibitek wnet leci;Podpisał, - tysiąc matek opłakuje dzieci;Skinął, - padają knuty od Niemna do Chiwy.Mocarzu, jak Bóg silny, jak szatan złośliwy!Gdy Turków za Bałkanem twoje straszą spiże,Gdy poselstwo paryskie twoje stopy liże:Warszawa jedna twojej mocy się urąga,Podnosi na cię rękę i koronę ściąga,Koronę Kazimierzów, Chrobrych z twojej głowy,Boś ją ukradł i skrwawił, synu Wasilowy!Car dziwi się - ze strachu drżą Petersburczany,Car gniewa się - ze strachu mrą jego dworzany;Ale sypią się wojska, których Bóg i wiaraJest car. - Car gniewny: umrzem, rozweselim cara!

Ostatni fragment „Reduty Ordona" zawiera uogólnioną refleksję na temat wolności i ofiary. Postać Ordona uosabia wszystkich obrońców słusznej sprawy, którzy, przeciwstawiając się tyranii i niesprawiedliwości, poświęcają własne życie w obronie wolności. Osoba mówiąca wyraża przekonanie, że ostateczna sprawiedliwość dziejowa jest w rękach Boga.

Idea poematu

dzIĘKUJĘ ZA UWAGĘ!

# data[].attributes.attachment_link.description
Przygotowała: Anna Stasiak Moc poetyckiego słowa - Adam Mickiewicz „Reduta Ordona" Temat: w tym celu obejrzyjcie film o powstaniu listopadowym Zapoznajcie się z kontekstem historycznym - Powstanie listopadowe, mimo bohaterskiego poświęcenia walczących, zakończyło się klęską, a wielu jego uczestników było zmuszonych do emigracji.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Temat: Charakterystyka osoby mówiącej w wierszu "Możliwości" Wisławy Szymborskiej.

Wisława Szymborska

+ info

Poetka i eseistka. Laureatka literackiej nagrody Nobla za rok 1996.Urodziła się 2 lipca 1923 roku.Przez całe życie była związana z Krakowem.Zmarła 1 lutego 2012 roku.

CECHY TWÓRCZOŚCI :- prostota,- kontrast,- ironia,- zdziwienie światem,- naiwne, proste pytania,- liryka maski,

" Możliwości"

MożliwościWolę kino.Wolę koty.Wolę dęby nadWartą.Wolę Dickensa odDostojewskiego.Wolę siebie lubiącą ludziniż siebie kochającą ludzkość.Wolę mieć wpogotowiu igłę znitką.Wolę kolor zielony.Wolę nietwierdzić,żerozum jest wszystkiemu winien.Wolę wyjątki.Wolę wychodzić wcześniej.Wolę rozmawiać zlekarzami oczymś innym.Wolę stare ilustracje wprążki.Wolę śmieszność pisania wierszyodśmieszności ich niepisania.Wolę wmiłości rocznice nieokrągłe,doobchodzenia naco dzień.Wolę moralistów,którzynieobiecują mi nic.Wolę dobroć przebiegłą odłatwowiernej zabardzo.Wolę ziemię wcywilu.Wolę kraje podbite niż podbijające.Wolę mieć zastrzeżenia.Wolę piekło chaosu odpiekła porządku.Wolę bajki Grimma odpierwszych stron gazet.Wolę liście bezkwiatów niż kwiaty bezliści.Wolę psy zogonem nieprzyciętym.Wolę oczy jasne, ponieważ mam ciemne.Wolę szuflady.Wolę wiele rzeczy, którychtu niewymieniłam,odwielu również tu niewymienionych.Wolę zera luzemniż ustawione wkolejce docyfry.Wolę czas owadzi odgwiezdnego.Wolę odpukać.Wolę niepytać jak długo jeszcze ikiedy.Wolę brać poduwagę nawet tę możliwość,żebyt ma swoją rację.(Ludzie na moście, 1986)

Zastanów się:- W czyim imieniu wypowiada sie podmiot liryczny?- Czego dotyczą wybory dokonywane przez osobę mówiącą?- Jakie cechy osobowości ujawniają się w takich wyborach?

Zapisz notatkę w zeszycie Wiersz Wisławy Szymborskiej „Możliwości" porusza tematykę posiadania własnych opinii i stabilnegosystemu wartości, które kształtują tożsamość człowieka. Poetka przedstawia osobowość podmiotu lirycznego na przykładach błahych i poważnych wyborów, które codziennie podejmuje każdy człowiek. To właśnie z pozoru nieznaczące sytuacje sprawiają, że poznaje się drugą osobę.

Zapisz w zeszycie i zamiętaj!Anafora to powtórzenie słowa lub zwrotu na początku strofy, wersu albo wypowiedzenia. Zwraca uwagę na treść zawartą w powtarzanym słowie lub sformułowaniu. Wpływa na rytm.

Dziękuję za uwagę :)

B. Gąsiorek

# data[].attributes.attachment_link.title
W. Szymborska "Możliwości" by basiawx on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Temat: Charakterystyka osoby mówiącej w wierszu "Możliwości" Wisławy Szymborskiej. Wisława Szymborska + info Poetka i eseistka. Laureatka literackiej nagrody Nobla za rok 1996.Urodziła się 2 lipca 1923 roku.Przez całe życie była związana z Krakowem.Zmarła 1 lutego 2012 roku.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5fce1408185a0d0d977ccb54/interactive-image-interactive-image-zemsta-karta-pracy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jest mężczyzną w średnim wieku.Jest dobrze zbudowany ale nie za szczupły:) Jego nazwisko pochodzi od słowa ,,raptus" i oznacza człowieka nieprzewidywalnego, nieobliczalnego, gwałtownego, gniewnego i porywczego. Jest starym kawalerem jednak dowiadujemy się w książce że odnalazł już swoją połówkę-Podstolinę. Mieszka on w części zamku należącej do Klary gdyz jest zubożałym szlachcicem który kiedyś sprawował urząd cześnika, czyli doradcy,posła królewskiego.Brał udział w Konfederacji Barskiej.

Jest mężczyzną w wieku Cześnika ale jest również wdowcem.Jest wychudłym i niezbyt postawnym mężczyzną.Mieszka wraz z synem Wacławem.Jego nazwisko-Milczek-odnosi się do tego że jest cichym i wiodącym spokojne życie, człowiekiem,(przynajmniej z pozoru:)).Ta na prawdę jest bardzo przebigły i mściwy.Nie liczy sie ze zdaniem syna.Zgromadził wielką fortunę jako prawnik.

Jest dobrze zbudowany,troszeczkę tęższy.Nosi staromodne ubranie.Mówi szybko a czasem gniewnie.Porusza się wolno-skarży się na różne choroby i schorzenia

Jest szczupły i siwy. Nosi staromodne ubranie.Jest bardzo flegmatyczny.Chodzi i mówi spokojnie i powoli

Jest porywczy i gniewny.Czasami nieprzewidywalny. Jednak nie ma śmiałości do kobiet i flirtu z nimi.Okazuje się być również zabawny, co nie raz pokazało się w książce.

Jest cichy jak baranek-taki się tylko wydaje. W rzeczywistości przebiegły i mściwy.Nie liczy się ze zdaniem swoich bliskich. Podstępny oszust w owczej skórze. Potrafi byc jednak zabawny a czasami i wyrozumiały.

Cześnik wydaje się być czasami szalony jednak w rzeczywistości ma wachający się humor-raz jest szczęśliwy a raz zły i gniewny

Na ogół spokojny i cichy-lecz trzeba go lepiej poznać by przekonać się że ma dużo ,,za uszami". Lubi traktować niektórych z góry

Moim zdaniem jest to postać pozytywna.W dużym stopniu przyczyniła się do wzrostu poziomu komizmu w utworze

Moim zdaniem trudno określić czy Rejent jest postacia pozytywną czy też odwrotnie. Jedna bardzej skłaniała bym się do negtywy, gdyż przez niego ,,rodziły się" co chwilę nowe konflikty.Jednak on równiez przyzynił się do komizmu w utworze

,,Mocium panie...."

,,Niech się dzieje wola z nieba,z nią się zawsze zgadzać trzeba"

# data[].attributes.attachment_link.description
Jest mężczyzną w średnim wieku.Jest dobrze zbudowany ale nie za szczupły:) Jego nazwisko pochodzi od słowa ,,raptus" i oznacza człowieka nieprzewidywalnego, nieobliczalnego, gwałtownego, gniewnego i porywczego. Jest starym kawalerem jednak dowiadujemy się w książce że odnalazł już swoją połówkę-Podstolinę.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aleksander Fredro

ZEMSTA

Temat: "Zemsta" Aleksandra Fredry jako przykład komedii.

Po tej lekcji będziesz potrafił/-a:

wskazać cechy rodzajowe dramatu;wyjaśnić, czym jest komedia;omówić kompozycję komedii;

DRAMAT - to jeden z trzech rodzajów literackich, obejmuje utwory przeznaczone do wystawiania na scenie.

Cechy dramatu

Podmiot mówiący

Świat przedstawiony

Zapis

Podmiotem mówiącym są bohaterowie utworu. Nie ma tutaj (tak jak w liryce i epice) dodatkowej "osoby" pośredniczącej.

Treść utworu zapisana jest w formie dialogów i monologówbohaterów.dialog, czyli rozmowa między bohaterami, to podstawowa forma wypowiedzi w dramacie. Za pomocą dialogu autor charakteryzuje postacie i przedstawia wydarzenia.monolog jest dłuższą wypowiedzią jednej postaci, stanowiącą samodzielną całość znaczeniową.

Świat przedstawiony tworzą bohaterowie swoimi wypowiedziami. W dramacie najważniejsza jest akcja.Akcja to wszystkie zdarzenia przedstawione w utworze, wydarzenia połączone ciągiem przyczynowo - skutkowym. Składają się na nią wszystkie wątki: główne, poboczne i epizodyczne. Akcja obejmuje wyłącznie wydarzenia, których jesteśmy "bezpośrednimi" uczestnikami, czytając utwór. Do akcji nie zaliczają się wspomnienia i retrospekcje.

PODZIAŁ NA AKTY I SCENY

DIDASKALIA

PODZIAŁ NA ROLE

DIALOGI

4

2

1

3

5

Kompozycja dramatuna przykładzie "Zemsty"

ETAPY PRZEBIEGU AKCJI

EkspozycjaZawiązanie akcjiRozwinięcie akcjiPunkt kulminacyjnyRozwiązanie kacji

Ekspozycjato sytuacja wyjściowa, przedstawienie postaci, zarysowanie problematyki.

Zawiązanie akcjitopoczątek akcji, zwykle zarysowuje konflikt.

Rozwinięcie akcji to ukazanie dalszego przebiegu zdarzeń związanych z narastającym konfliktem.

Punkt kulminacyjny to moment w którym napięcie jest bardzo duże, konflikt zaostrza się.

Rozwiązanie akcji to zakończenie, rozwiązanie głównego konfliktu;

Ekspozycja: Cześnik snuje małżeńskie plany. Z jego rozmowy z Dyndalskim poznajemy wszystkich bohaterów dramatu.

Rozwinięcie akcji: wydarzenia, które zaostrzają konflikt takie jak: pojmanie Wacława, spotkanie Wacława z Podstoliną, wyzwanie Rejenta na pojedynek, pozew sądowy Rejenta, zdrada Podstoliny, intryga Cześnika.

Zawiązanie akcji: bitwa o mur, zarysowuje nam się konflikt między postaciami.

Punkt kulminacyjny: spotkanie Cześnika i Rejenta oko w oko

Rozwiązanie akcji: małżeństwo Wacława i Klary i zgoda między Cześnikiem i Rejentem

"Zemsta" jako komedia

Komedia , to gatunek dramatu, którego zadaniem jest bawić i rozśmieszać widza.

Pochodzenie komedii

Tematyka komedii

Charakter komedii

Komedia wywodzi się z wesołych pieśni obrzędowych śpiewanych ku czci Dionizosa, boga winnej latorośli. Powstała ok. V w.p.n.e w starożytnej Grecji.

Komedia cechuje się lekką, pogodną tematyką, szybką akcją, konfliktem postaw bohaterów, szczęśliwym zakończeniem.

Komedia ma charakter groteskowy i satyryczny. Zawiera też elementy komizmu (sytuacji, postaci i języka)

"Prawdziwy, powszechny pożytek z komediitkwiw samym śmiechu."

Gotthold Ephraim Lessing

Wewnętrzny podział akcji

Akty

Sceny

Odsłony

AKTto część utworu zamykająca pewien fragment akcji, zakończona jakimś ważnym wydarzeniem.Akt I w "Zemście" kończy scena pojmania Wacława w niewolę przez Papkina.Akt II - Cześnik wysyła Papkina, by wyzwał w jego imieniu Rejenta na pojedynekAkt III - Papkin dowiaduje się, że Podstolina zdradziła i musi tę wieść zanieść CześnikowiAkt IV - Zgoda sąsiadów.

Scenato część akcji, w której bierze udział określona liczba postaci. Odejście lub przybycie jakiejś osoby wyznacza kolejną scenę.

Odsłonato część dramatu wyodrębniona ze względu na zmianę dekoracji.

Tekst w dramacie

PAPKIN[...]Ach, Dyndalsiu, cny człowiecze! Ach, powiedzcie, czy być może? DYNDALSKI Co, czy może? PAPKIN Że ta żmija, Ten w Rejenta czart wcielony, Dziś trucizną mnie zabija? DYNDALSKI Ej, gdzie znowu! PAPKIN Nie wierzycie? DYNDALSKI Kto by się tam i łakomił Na waszmości nędzne życie!

Tekst główny

Tekst główny to wszystkie wypowiedzi bohaterów, wszystkie dialogi i monologi.

DYNDALSKI siada wyprostowany na brzeżku krzesła i macza pióro, PAPKIN w ciągu tej sceny pisze, czasem wstaje, przechodzi się w głębi, macza pióro u stolika, przy którym CZEŚNIK siedzi, znowu siada, ciągle płacząc, wszakże bez przesady.

Tekst poboczny, didaskalia

Tekst poboczny, didaskalia to wszystkie uwagi i wskazówki autora dramatu dotyczące inscenizacji,np. wyglądu postaci, miejsca i czasu, wyglądu otoczenia, oprawy muzycznej.

Zemsta" jest komedią nowożytną, o tradycyjnym kształcie i typowych cechach.Temat utworu jest lekki [kłótnia dwóch sąsiadów]Akcja "Zemsty" jest szybka (rozgrywa się w ciągu jednego dnia), a kolejne wydarzenia następują szybko jedne po drugich.W "Zemście" mamy też konflikt postaw bohaterów - obaj chcą się pozbyć sąsiada i przygotowują coraz to ciekawsze fortele, by mu zaszkodzić;​"Zemsta" kończy się szczęśliwie - zakochana para Klara i Wacław biorą ślub, a skłóceni sąsiedzi się godzą;​W "Zemście" odnaleźć można wiele przykładów komizmu sytuacji, postaci, języka.

Zemsta jako komedia

"Zemsta" to komedia charakterów czyli taka, w której efekty humorystyczne polegają głównie na przejaskrawieniu wad przedstawianych postaci. Intryga nie gra tu głównej roli, a cała akcja wynika z zazębiania się i tarcia tych „charakterów".

Komizm sytuacyjny: Rejent manipulacją wydobywa z robotników zeznania dotyczące rzekomo ciężkiego pobicia ich przez ludzi CześnikaKomizm postaci:Papkin to postać zbudowana na kontraście. Przedstawia siebie jako bohatera i niezwyciężonego rycerza, w rzeczywistości jest tchórzem i pozerem. Przekonany o swym niespotykanym uroku porażająco działającym na kobiety, w rzeczywistości jest traktowany przez nie żartobliwie i z dystansem.Komizm językaNadużywanie powiedzonka "mocium panie" przez Cześnika.

# data[].attributes.attachment_link.title
ZEMSTA_jako komedia by Monika Rokicka on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Aleksander Fredro ZEMSTA Temat: "Zemsta" Aleksandra Fredry jako przykład komedii. Po tej lekcji będziesz potrafił/-a: wskazać cechy rodzajowe dramatu;wyjaśnić, czym jest komedia;omówić kompozycję komedii; DRAMAT - to jeden z trzech rodzajów literackich, obejmuje utwory przeznaczone do wystawiania na scenie. Cechy dramatu Podmiot mówiący Świat przedstawiony Zapis Podmiotem mówiącym są bohaterowie utworu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak radzić sobie ze stresem? Warsztaty dla uczniów #wiemikropka

# data[].attributes.body
ttps://view.genial.ly/63072638d39bf90011e4cb69

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jaki jesteś, Panie Scrooge?

Charakterystyka postaci

Kliknij w zdjęcie Charles'a Dickensa i przeczytaj pewną historię.Następnie kliknij w gwiazdkę.

Jak "narodził się" Scrooge?

Aby lepiej poznać Ebenezera Scrooge'a należy przenieść się na ulice Londynu i zobaczyć gdzie wiódł swe smutne życie

Przeczytaj fragmenty charakteryzujące Scrooge'a przed przemianą

Kliknij w każdą sakiewkę

Nie ulega wątpliwości, że Scrooge nienawidził świąt. Dlaczego?

Zastanów się, a potem kliknij w obrazek przedstawiający dzieciństwo Scrooge'a i zapisz notatkę w Lekturowniku.

Aby odpowiedzieć na to pytanie, zastanów się z czym kojarzą nam się święta. Następnie kliknij w obrazek z rodziną Boba i zapisz notatkę w Lekturowniku.

A z czym kojarzyły się święta Scrooge'owi?

przed przemianą

Ebenezer Scrooge

Duchy pokazały Srooge'owi świąteczne sceny z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości - te obrazy na zawsze go zmienieniły.

Przypomnijmy sobie nauki płynące z wizyt duchów

Co przypomniały i uświadomiły mu duchy z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości?

Etapy przemiany Ebenezera

Kliknij kolejno w lampy uliczne i przeczytaj fragmenty "Opowieści wigilijnej".

po przemianie

Ebenezer Scrooge

Na przykładzie głównego bohatera autor pokazuje, że nikt nie jest zły bez przyczyny. Skąpstwo Scrooge`a miało swe korzenie w jego smutnym, samotnym dzieciństwie, konieczności bycia samodzielnym od wczesnych lat młodości. W młodości Ebenezer źle pokierował swoim losem, ale nigdy nie jest za późno na zmiany. Dzięki wizycie trzech duchów bohater staje się prawdziwym ojcem dla swego pracownika, dobroczyńcą dla jego synka - małego Tima, wspaniałym wujem dla swojego siostrzeńca. Ponadto wielkim czcicielem Bożego Narodzenia.

Bohater dynamiczy to postać, która w trakcie lektury (na oczach czytelnika) przechodzi przemianę wewnętrzną. Ebenezer Scrooge jest bohaterem dynamicznym, ponieważ wraz z rozwojem akcji zmienia się - z bezdusznego skąpca, w dobrego, wrażliwego człowieka.

Scrooge - bohater dynamiczny

Zadania

Kliknij w lampę oraz we wszystkie okna, w których pali się światło. Zrób zadania ( ma ich być 3).

Magdalena Plebańczyk

Dziękuję za lekcję!

# data[].attributes.attachment_link.description
Jaki jesteś, Panie Scrooge? Charakterystyka postaci Kliknij w zdjęcie Charles'a Dickensa i przeczytaj pewną historię.Następnie kliknij w gwiazdkę. Jak "narodził się" Scrooge? Aby lepiej poznać Ebenezera Scrooge'a należy przenieść się na ulice Londynu i zobaczyć gdzie wiódł swe smutne życie Przeczytaj fragmenty charakteryzujące Scrooge'a przed przemianą Kliknij w każdą sakiewkę Nie ulega wątpliwości, że Scrooge nienawidził świąt.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Charlesa Dickensa

Przygotowała: Anna Stasiak

Cykl lekcji z lekturą

„Opowieść wigilijna"

Ciekawostki związane z życiem pisarza i jego utworami

Obejrzyjmy film w reżyserii Roberta Zameckisa

Cykl lekcji:

1. Proza życia i magia świąt w „Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa.

2. Czy złoto szczęście czyni? Rozważania o bohaterze „Opowieści wigilijnej" i roli pieniądza w życiu człowieka.

3. Kuracja duchowa, którą Dickens przepisał swojemu bohaterowi.

4. Uczynić świat piękniejszym! Podsumowanie pracy z lekturą.

5. STACJE ZADANIOWE na podstawie lektury.

Temat: Proza życia i magia świąt w „Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa.

Lekcja 1

fantastyczni

realistyczni

Czas akcji

Miejsce akcji

Wydarzenia

Narracja

Świat przedstawiony

Bohaterowie

Jakub Marley

Ebenezer Scrooge

Odmiana nazwisk:

Z czym kojarzy się Wam się Wigilia? Podajcie swoje skojarzenia.

Zapiszcie wniosek

Na czym polega różnica w podejściu do świąt Ebenezera Scrooge'a i jego siostrzeńca?

Dlaczego Scrooge nienawidził świąt?

Dziękuję za uwagę!

Temat: Czy złoto szczęście czyni? Rozważania o bohaterze „Opowieści wigilijnej" i roli pieniądza w życiu człowieka.

Lekcja 2

Scrooge w oczach innych...

Jaki może być związek tego obrazu z „Opowieścią wigilijną"?

Obejrzyjcie reprodukcję obrazu Hieronima Boscha Śmierć skąpca. Opiszcie obraz, wskażcie symboliczne elementy kompozycji.

Cechy charakteru Scrooge'a:

Twarz do wydruku

Scharakteryzujcie Scrooge'a za pomocą przymiotników i zdań pojedynczych.

W jaki sposób główny bohater dorobił się majątku?

Co było ważne dla Ebenezera Scrooge'a, jak wyglądała jego hierarchia wartości?

Czy to prawda, że pieniądze szczęścia nie dają?

Skąpy nigdy nie ma dosyć.

Pieniądz dobry sługa, ale zły przewodnik.

Pieniądzom trzeba rozkazywać, a nie służyć im.

Miłość bez pieniędzy, wrota do nędzy.

Jakie miejsce, Waszym zdaniem, zajmują w życiu człowieka pieniądze? Wyjaśniajcie znaczenie przysłów i powiedzeń dotyczących pieniędzy.

Dlaczego Scrooge nie potrafił dostrzec piękna świata, a cieszyli się nim inni?

Ocena bohatera

Główny bohater "Opowieści wigilijnej" nie zwracał uwagi na otaczającą go rzeczywistość, był zamknięty w swoim ograniczonym świecie. Koncentrował się tylko na wartościach materialnych, uważał, że wciąż ma za mało pieniędzy. Odwracał się od ludzi, dlatego był samotny i nieszczęśliwy, ale przykrywał to gburowatością. Scrooge był człowiekiem nieszczęśliwym, gdyż miał obsesję na punkcie pieniędzy, a nie zauważał ludzi wokół siebie.

Dziękuję za uwagę!

Temat: Kuracja duchowa, którą Dickens przepisał swojemu bohaterowi.

Lekcja 3

Dlaczego duchy odwiedziły Scrooge'a w wigilijną noc?

Jaki był cel wizyty duchów?

Cytaty

Tabela do wydruku

W utworze Dickensa pojawiają się postacie ze świata pozaziemskiego. Uzupełnijcie tabelę informacjami o kolejnych zjawach i ich wizytach. Dopasujcie cytaty do przekazywanych przesłań.

Wskażcie, jakie przyniosły efekty.

Wizje, które przesądziły o przemianie Scrooge'a.

Wizje z przyszłości

Wizje z teraźniejszości

Wizje z przeszłości

wizja londyńskiej giełdy

wizja samotnej śmierci

wizja londyńskiej ulicy w przeddzień świąt Bożego Narodzenia

wizja Wigilii w rodzinach Boba Cratchita i siostrzeńca Freda

wizja smutnego chłopca samotnie spędzającego święta w szkole

wizja siostry Fan zabierającej go do domu na święta

wizja świątecznej zabawy u starego Fezzwiga, gdzie bohater terminował

wizja rozstania z narzeczoną i późniejsze jej szczęśliwe życie

przyszłość

Wczasie swej podróży bohater doświadczał różnych uczuć. Zacytujcie słowa Scrooge'a, które świadczą o przeżywanej przez niego przemianie.

przeszłość

teraźniejszość

przerażenierozpaczdeterminacja

zaskoczeniewdzięcznośćporuszenie

wzruszenierozczuleniesmutek

Po przemianie

Przed przemianą

Opisy przyrody w utworze mają znaczenie symboliczne, obraz przestrzeni współgra z przemianą bohatera.

Co Ebenezer Scrooge zmienił w swoim postępowaniu?Od czego zaczął?

Twarz do wydruku

Ebenezer Scrooge po przemianie

Dziękuję za uwagę!

Temat: Uczynić świat piękniejszym!Podsumowanie pracy z lekturą.

Lekcja 4

szanują się, są dla siebie dobrzy, pomagają sobie i często się uśmiechają.

lekarstwem na zło.

samotni, nieszczęśliwi, zgorzkniali.

Piękny jest świat, w którym ludzie

Dobro jest

Nie ma ludzi złych, są tylko

Jak Karol Dickens dokończyłby poniższe zdania?

Jaki typ utworów przypomina takie ukształtowanie „Opowieści wigilijnej"?

pojawienie się duchów, zwidy bohatera związane z kołatką w bramie domu, dzwonienie dzwonka, podróż bohatera w czasie (do przeszłości i przyszłości) oraz w przestrzeni, zatrzymanie czasu

ELEMENTY FANTASTYCZNE

ELEMENTY REALISTYCZNE

szczegółowe opisy miasta, mieszkań, rzeczy tam znajdujących się, przywołanie realiów i atmosfery świąt Bożego Narodzenia, prawdziwość portretu psychologicznego głównego bohatera

KONWENCJA UTWORU

Czy utwór Dickensa to opowieść realistyczna?

DRAMAT

EPIKA

LIRYKA

Cechy rodzajowe „Opowieści wigilijnej"

- opowieść prozatorska o charakterze świeckim nawiązująca tematycznie do Bożego Narodzenia, podzielona na 5 rozdziałów - strofek ukazujących przemianę głównego bohatera (niejako narodziny nowego człowieka)

- pieśń o charakterze religijnym związana ze świętami Bożego Narodzenia

KOLĘDAPROZĄ

KOLĘDA

Drugi funkcjonujący tytuł utworu to Kolęda prozą. Jaki utwór my rozumiemy pod pojęciem kolędy? Wyjaśnijcie znaczenie tego określenia w odniesieniu do utworu Dickensa.

Wskażcie inne gatunki, których cechy możemy odnaleźć w „Opowieści wigilijnej"

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Charlesa Dickensa Przygotowała: Anna Stasiak Cykl lekcji z lekturą „Opowieść wigilijna" Ciekawostki związane z życiem pisarza i jego utworami Obejrzyjmy film w reżyserii Roberta Zameckisa Cykl lekcji: 1. Proza życia i magia świąt w „Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa. 2. Czy złoto szczęście czyni? Rozważania o bohaterze „Opowieści wigilijnej" i roli pieniądza w życiu człowieka.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adam MickiewiczDziady cz.2

"Są dziwy w niebie i na ziemi, o których ani śniło się waszym filozofom"

cykl lekcji

start

4. "Na czym polega człowieczeństwo" - plan rozprawki w oparciu o lektury.

3. Na deskach teatru z dramatem romantycznym

2. Problematyka moralna Dziadów" cz.2

1. Siła ludowej tradycji - misterium dziadów.

Poruszane tematy:

Czy uważnie przeczytaliście utwór?

Temat: Siła ludowej tradycji - misterium dziadów.

Cel:

1834

1848

1834

1830-1831

1822

1832

1823

1789

Romantyzm

Obraz Brama cmentarza przedstawia ogromne wrota, które otwierają się szeroko na stary, lekko zamglony cmentarz stapiający się z przestrzenią lasu. Brama jest granicą, znakiem przejścia do innej rzeczywistości. Świat widoczny w oddali może symbolizować duchowy wymiar życia człowieka, rzeczywistość transcendentalną (czyli pozazmysłową, wymykającą się zwykłemu ludzkiemu doświadczeniu), miejsce, w którym toczy się „życie po życiu", raj. Znajdujące się po lewej stronie postacie z obawą zerkają za bramę, chcą poznać „tamten" świat - być może nie są jeszcze gotowe, by przejść na drugą stronę.

część I, zatytułowana przez poetę Dziady. Widowisko, prawdopodobnie nieukończona, została opublikowana dopiero w 1860 r.

utwór składa się z kilku części powiązanych ze sobą motywem przywoływania duchów zmarłych i kreacją bohatera; każda z nich funkcjonuje w zasadzie jako osobny utwór

poeta nigdy nie zakończył pracy nad całością utworu

dramat powstawał ponad 10 lat

"DZIADY"

znaczenie słowa

dziady - nazwa uroczystości poświęconej zmarłym

* dziady - zmarli przodkowie,

* dziady - wędrowni żebracy,

Dziady - tytuł dramatu Adama Mickiewicza.

"DZIADY"

Motywy antyczne

Tradycje chrześcijańskie

Motywy pogańskie

Odszukaj w tekście:

Atmosfera:

Cel obrzędu:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Guślarz

ziemski

- mieszkańcy wsi

- starzec

pozaziemski

- Zosia

- Ptaki

- Widmo

- Rózia i Józio

Świat

Przyjście ludzi do kaplicy

Pojawienie się Zjawy

Pojawienie się Dziewczyny

Przybycie Widma

Przybycie Aniołków

scena 3

scena 2

scena 4

scena 1

Kolejne wydarzenia:

cel:- zrozumiem przesłanie dramatu

Temat: Problematyka moralna 2 części "Dziadów"

ziarno pszenicy i kropla wody

przyciągnięcie do ziemi

ziarna gorczycy

symboliczne znaczenie darów, o które proszą duchy

Ziemskie życie zmarłych zostaje osądzone według surowych kryteriów moralnych. Winą jest nie tylko okrucieństwo wobec ludzi, lecz także dziecięce życie bez zmartwień i dziewczęca niewinność. Z przestróg duchów (powtarzanych przez chór) wyłania się koncepcja człowieczeństwa, zgodnie z którą nie wystarczy żyć bezgrzesznie i mieć czyste sumienie - trzeba jeszcze podejmować ciężar obowiązków, pracować i cierpieć. Na ziemi nie wolno krzywdzić nikogo, ale nie można też żyć w oderwaniu od ludzi, w świecie marzeń, bez pożytku dla innych. Trzeba doświadczyć wszystkiego, co ludzkie, i po ludzku traktować innych

moralność

Który z duchów przekazał najważniejszą naukę?

Czego uczą duchy pojawiające się w kaplicy?

Czy przesłania duchów da się zastosować współcześnie?

KRYTERIA SUKCESU

ZADANIE

CEL;- będę znać cechy dramatu jako gatunku literackiego,- będę wiedzieć, czym jest dramat romantyczny,- dowiem się, kto pracuje nad przedstawieniem teatralnym.

Temat: Na deskach teatru z dramatem romantycznym.

LIRYKA

DRAMAT

EPIKA

RODZAJE LITERACKIE

DRAMAT:

tekst główny i poboczny

utwór przeznaczony na scenę

dialogi i monologi

podział na akty i sceny

brak narratora

rozmowa dwóch osób

dłuższa wypowiedź jednej osoby

tekst, który wypowiadają bohaterowie

wskazówki dotyczące sposobu wystawiania utworu

tekst główny

didaskalia

monolog

dialog

tekst poboczny:(didaskalia)

DRAMAT

informuje o: * czasie akcji; * scenografii i wyglądzie bohaterów; * zachowaniu bohaterów; * sposobie wypowiadania tekstu.

tekst główny:formy wypowiedzi:

monolog

dialog

DRAMAT ROMANTYCZNY

realizm miesza się z fantastyką

czerpanie z ludowych wierzeń

sceny zbiorowe

nastrój tajemniczości i grozy

luźna konstrukacja

W jaki sposób autorzy plakatów nawiązują do 2 części "Dziadów"?

Cel: zredaguję plan rozprawki

Temat: O jakich wartościach opowiadają nasze lektury:"Dziady" cz. 2 i "Opowieść wigilijna"?.

Temat rozprawki:"Na czym polega człowieczeństwo". Swoje rozważania oprzyj na "Dziadach" i "Opowieści wigilijnej".

III. Argument

II. Argument

III. Podsumowanie:

II. Argumenty:

I. Argument

I. TEZA:

Przygotowując prezentację korzystałam z:- scenariuszy lekcji opracowanych przez Panie: Ewę Horwath, Grażynę Kiełb; WSiP- prezentacji Blue Niki

Dziękuję!

# data[].attributes.attachment_link.description
Adam MickiewiczDziady cz.2 "Są dziwy w niebie i na ziemi, o których ani śniło się waszym filozofom" cykl lekcji start 4. "Na czym polega człowieczeństwo" - plan rozprawki w oparciu o lektury. 3. Na deskach teatru z dramatem romantycznym 2. Problematyka moralna Dziadów" cz.2 1. Siła ludowej tradycji - misterium dziadów.

# data[].attributes.attachment_link.description
Skip to playerSkip to main contentSkip to footer

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Start

Świtezianka Adam Mickiewicz

POWTÓRZENIE LEKTUROBOWIĄZKOWYCH

OMÓWIENIE LEKTURY

CECHY GATUNKOWE

NARRATOR

KONTROWERSJE

LUDOWA MORALNOŚĆ

WYDARZENIA

CZAS I MIEJSCE

INSPIRACJE

NASTRÓJ

BOHATEROWIE

GENEZA

TeKST

Zapewne przebywając nad jeziorem Świteź, które leży niedaleko Nowogródka, Mickiewicz w młodości usłyszał wiele fantastycznych opowieści, na podstawie których stworzył balladę. A zatem inspiracje czerpał z folkloru, jak bardzo wielu romantyków zafascynowanych ludowymi wierzeniami w nadprzyrodzone zjawiska i postacie, gusła i czary, które przenikają do świata realnego i mają wpływ na ludzki los.

GENEZA

C - nawiązania do ludowych wierzeń i ludowej moralności .

B - nastrój tajemniczości i grozy;

A - gatunek mieszany ( synkretyczny);

Epoka - romantyzm

Czas powstania - XIX wiek

Elementy epickie: - narrator, świat przedstawiony.

Elementy liryczne -opisy, język poetycki.

Elementy dramatyczne: -monologi i dialogi.

CECHY BALLADY JAKO GATUNKU

+ info

Puszcza, bagniste łąki nad jeziorem Świteź

MIEJSCE WYDARZEŃ

Młodzi spotykają się prawie każdej nocy; właśnie minęło lato.

CZAS WYDARZEŃ

Młody jest strzelcem w tutejszym borze; Kto jest dziewczyna? ja nie wiem.

BOHATEROWIE

WYDARZENIA

NARRATOR

Nie jest skonkretyzowany (nie znamy jego nazwiska, przynależności do grupy społecznej). Prowadzi narrację trzecioosobową. Jest obserwatorem zdarzeń, próbuje je także komentować: „Ona mu z kosza daje maliny", „Pewnie to jego kochanka". Posiada ograniczoną wiedzę o świecie przedstawionym, co wyraża w stwierdzeniach: „pewnie", „kim jest dziewczyna, ja nie wiem".

Narrator reprezentuje spojrzenie bliskie romantycznemu, wrażliwe na piękno natury oraz otwarte na tajemniczość, jaka się w niej kryje.

Woda się burzy i wzdyma. Burzy się, wzdyma i wre aż do dna, Kręconym nurtem pochwyca. Roztwiera paszczę otchłań podwodna...

Wtem wiatr zaszumiał po gęstym lesie, Woda się burzy i wzdyma. Burzy się, wzdyma, pękają tonie, O niesłychane zjawiska!

Sam został, dziką powraca drogą, Ziemia uchyla się grząska, Cisza wokoło, tylko pod nogą Zwiędła szeleszcze gałązka.

NASTRÓJ

Piekielne wzywał potęgi, Klął się przy świętym księżyca blasku...

Strzelec musi ponieść karę za złamanie przysięgi.

LUDOWA MORALNOŚĆ

Ballada kończy się morałem: „(...) kto przysięgę naruszy, Ach biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy!"

NIE MA WINY BEZ KARY

ETYKA ODPŁATY

Jedno z podstawowych praw prostego ludu mówi o sprawiedliwości. Grzech zostanie ukarany najczęściej za życia winowajcy, a jeśli nie, to na pewno po śmierci.

Czy można jednoznacznie ocenić jej postępowanie?W jaki sposób próbowała zdobyć młodzieńca?Jakie miała zamiary wobec strzelca?Czy jej zachowanie było etyczne?

kontrowersje wokół tytułowej bohaterki

Dziewczyna spod lasku

Świtezianka

omówienie lektury

dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.description
Start Świtezianka Adam Mickiewicz POWTÓRZENIE LEKTUROBOWIĄZKOWYCH OMÓWIENIE LEKTURY CECHY GATUNKOWE NARRATOR KONTROWERSJE LUDOWA MORALNOŚĆ WYDARZENIA CZAS I MIEJSCE INSPIRACJE NASTRÓJ BOHATEROWIE GENEZA TeKST Zapewne przebywając nad jeziorem Świteź, które leży niedaleko Nowogródka, Mickiewicz w młodości usłyszał wiele fantastycznych opowieści, na podstawie których stworzył balladę.

# data[].attributes.body
http://freebibleimages.org/photos/prodigal-son/

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/652a6cc67edd580011de140b/presentation-treny

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/6305 0d1ac99c330011ca6d08

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5eaef2c37b8ef50d76d2cd9d/social-action-inwokacja

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5ea00544075c7c0dc0d9a8a2/presentation-norwid-moja-piosnka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cyprin Kamil Norwid "Moja piosnka"

Chcesz dowiedzieć się więcej? Klikaj w obrazki.

Wybitny twórca romantyczny, poeta, prozaik, dramatopisarz, rzeźbiarz, malarz i rysownik . Urodzony 24 września 1821 roku w miejscowości Laskowo-Głuchy, zmarł 23 maja 1883 roku w Paryżu .

Cyprian Kamil Norwid - biografia

Zapoznaj się z treścią wiersza Cypriana Kamila Norwida - przeczytaj lub posłuchaj..

"Moja piosnka (II)"

Jest to piękny, patriotyczny wiersz, zawierający pozytywny i wzruszający obraz Polski i Polaków. Utwór ten to przykład poetyki typowej dla Norwida.

ZNACZENIE UTWORU

Wiersz powstał w trakcie pobytu Norwida w Nowym Jorku, na początku 1854 roku. Poeta był wówczas juz od ponad dziesięciu lat na emigracji, która trwała w sumie czterdzieści lat i była dla niego pasmem niepowodzeń, rozczarowań i głodowej wegetacji. Szczególnie dotkliwie doskwierała mu tęsknota za krajem. Wiersz ukazał sie drukiem dopiero pięćdziesiąt lat po śmierci poety. Zenon Przesmycki znalazł go w jednym z zachowanych listów Norwida i opublikował w czasopiśmie "Chimera" w 1904 roku.

Geneza utworu.

Jakie znaczenie ma tytuł?

Klikaj w pytania, aby poznać odpowiedzi.

Jak?

Co mówi?

Do kogo?

Kto mówi?

ANALIZA I INTERPRETACA WIERSZA

Co symbolizuje chleb?

motyw chleba, który w tradycji chrześcijańskiej traktowany jest z wyjątkową czcią.

Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba Podnoszą z ziemi przez uszanowanie Dla darów nieba, Tęskno mi, Panie.

Strofa pierwsza

Co symbolizuje gniazdo bocianie?

wpomnienia poety dotyczące kraju rodzinnego, typowy polski krajobraz, a w nim charakterystyczny akcent - gniazdo bocianie

Do kraju tego, gdzie winą jest dużą Popsować gniazdo na gruszy bocianie, Bo wszystkim służą, Tęskno mi, Panie.

Strofa druga

Co symbolizuje to pozdrowienie?

poeta opisuje ludzi - zachwyca się tym, że Polacy witają się religijnym pozdrowieniem "Bądź pochwalony!"

Do kraju tego, gdzie pierwsze ukłony Są jak odwieczne Chrystusa wyznanie: „Bądź pochwalony!" Tęskno mi, Panie.

Strofa trzecia

Za czym tęskni?

Poeta wprowadza kolejny przedmiot tęsknoty. Nie jest on tu jednoznacznie określony.

Tęskno mi jeszcze i do rzeczy innej, Której, już nie wiem, gdzie leży mieszkanie, Równie niewinnej... Tęskno mi, Panie.

Strofa czwarta

Co to znaczy?

Podmiot liryczny jest zmęczony życiem, oświadcza, że pragnie duchowego i umysłowego wyciszenia.

Do beztęsknoty i do bezmyślenia, Do tych, co mają tak za tak, nie za nie Bez światłocienia, Tęskno mi, Panie.

Strofa piąta

Refleksje podmiotu lirycznego...

Podmiot liryczny skarży się, że tęskni za krajem, choć wie, że nikt tam o nim nie myśli.

Tęskno mi ówdzie, gdzie któż o mnie stoi? I tak być musi, choć się tak nie stanie Przyjaźni mojej! Tęskno mi, Panie.

Strofa szósta

Sprawdź, czy prawidłowo wyszukałeś środki stylistyczne w utworze. Kliknij w znak zapytania.

apostrofaanaforametaforaneologizmpowtórzenie/refrenpytanie retorycznewykrzyknienie

Bogactwo środków stylistycznych w wierszu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Cyprin Kamil Norwid "Moja piosnka" Chcesz dowiedzieć się więcej? Klikaj w obrazki. Wybitny twórca romantyczny, poeta, prozaik, dramatopisarz, rzeźbiarz, malarz i rysownik . Urodzony 24 września 1821 roku w miejscowości Laskowo-Głuchy, zmarł 23 maja 1883 roku w Paryżu . Cyprian Kamil Norwid - biografia Zapoznaj się z treścią wiersza Cypriana Kamila Norwida - przeczytaj lub posłuchaj..

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/63714378839aab0012e14333?fbclid=IwAR0GN6A0PImG_Mb-dscsHbUsypyAzfmakgwOvcoHZPulcF_p1mbFPudHhRM

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5fccddb7eb7c320ce66a8943/presentation-opowiesc-wigilijna

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
pani z polaka

Opracowanie:

cykl lekcji

Karol DickensOpowieść wigilijna

Lapbook

Lekcja 4

Lekcja 3

Lekcja 2

Lekcja 1

Karol DickensOpowieść wigilijna

T: Świat przedstawiony utworu Karola Dickensa.

Lekcja 1

Jaka jest Opowieść wigilijna? Łatwa czy trudna w odbiorze? Ciekawa czy nudna? Uzasadnij swoją opinię.

Nasze wrażenia

Londyn, a w nim przede wszystkim dom Scrooge'a i jego kantor

XIX wiek (czasy współczesne autorowi), dzień Wigilii Bożego Narodzenia i dwa świąteczne dni

Miejsce akcji:

Czas akcji:

Świat przedstawiony

W utworze pojawiają się również wspomnienia bohatera dotyczące jego dzieciństwa, czyli retrospekcje.

Uwaga!

Świat przedstawiony

duch Jakuba Marleya, Duch Wigilijnej Przeszłości, Duch Tegorocznych Świąt Bożego Narodzenia, Duch Przyszłych Wigilii

Ebenezer Scrooge, Fred, Bob Cratchit, Tim

fantastyczni:

realistyczni:

Bohaterowie:

Świat przedstawiony

M. Jakub MarleyD. Jakuba MarleyaC. Jakubowi MarleyowiB. Jakuba MarleyaN. Jakubem MarleyemMsc. Jakubie MarleyuW. Jakubie Marleyu

M. Ebenezer ScroogeD. Ebenezera Scrooge'aC. Ebenezerowi Scrooge'owiB. Ebenezera Scrooge'aN. Ebenezerem Scrooge'emMsc. Ebenezerze Scrooge'uW. Ebenezerze Scrooge'u

Zwróć uwagę na odmianę nazwisk

Świat przedstawiony

Plan wydarzeń

Dzieciństwo Ebenezera - osamotnienie w szkole

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Ujrzenie przez Scrooge'a swojej przyszłości - śmierci

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Zobaczenie twarzy Jakuba Marleya w kołatce po powrocie Ebenezera do domu

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Święta u byłego pracodawcy Scrooge'a

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Ukazanie Scrooge'owi Wigilii jego pracownika - Boba Cratchita

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Przemiana Ebenezera - przysłanie rodzinie Boba indyka na święta

Jakie sytuacje zostały ukazane na obrazkach?

Wydarzenia

Ponumeruj obrazki zgodnie z chronologią wydarzeń

Wydarzenia

T: Zrozumieć Scrooge'a.

Lekcja 2

miał siostrzeńca - Freda

bogaty

właściciel kantoru "Scrooge & Marley"

Londyn

w podeszłym wieku

Ebenezer Scrooge

Informacje o rodzinie:

Sytuacja ekonomiczna:

Zawód:

Miejsce zamieszkania:

Wiek:

Imię i nazwisko:

Informacje podstawowe o bohaterze

sztywna

siwe

wąskie, sine

spiczasty

szare, zimne

o lodowatym wyrazie, skurczona, o spiczastym podbródku

Postawa:

Włosy:

Usta:

Nos:

Oczy:

Twarz:

Wygląd zewnętrzny

nie chciał wspomóc biednych ludzi

nieempatyczny

mało płacił pracownikom, nie interesowała go ich trudna sytuacja rodzinna

okrutny

źle traktował swojego pracownika Boba i siostrzeńca Freda

niesympatyczny

nienawidził świąt Bożego Narodzenia, nic go nie cieszyło

zgorzkniały

każdą wolną chwilę spędzał w swoim kantorze

Uzasadnienie

pracowity

skąpy

jego dom był w opłakanym stanie, nie ogrzewał go i nie chciał wyremontować; żałował, że musi płacić pracownikowi za dzień wolny od pracy

Cecha

Cechy charakteru

Co stało się momentem przełomowym w życiu bohatera?Dlaczego?

Moment przełomowy

zaopiekował się małym Timem, chętnie pomagał potrzebującym

pomocny

zainteresował się losem syna Boba - Tima oraz swoim siostrzeńcem

troskliwy

pomagał biednym

empatyczny

podniósł pensję swojego pracownika

Uzasadnienie

hojny

pogodny

cieszył się ze swojego życia

Cecha

Przemiana Scrooge'a

zmienia się

dynamiczny

Ebenezer Scrooge to bohater......................................... Oznacza to, że jego charakter ................................. podczas akcji utworu.

Wniosek

T: Niezwykłe wydarzenia w domu Ebenezera.

Lekcja 3

Nie można żyć wyłącznie pracą, gromadząc pieniądze. Aby dobrze żyć, trzeba zauważać obok siebie innych ludzi.

Chciał przestrzec Ebenezera przed losem, który go czeka, jeśli się nie zmieni. Zapowiedział przybycie trzech kolejnych zjaw.

Wokół bioder przepasał go długi łańcuch; wisiały na nim kłódki, klucze, księgi, rachunki

Był wspólnikiem i jedynym przyjacielem Srgooge'a, zmarł siedem lat wcześniej

Jakub Marley

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Kim był?

Pierwszy duch

Pokazał Ebenezerowi, że decyzje, które podjął w młodości okazały się błędne i skazały go na osamotnienie. Ukazał też dobroć ludzi, których Scrooge spotkał na swojej drodze i z których powinien brać przykład.

Zabrał Scrooge'a w przeszłość: pokazał mu jego samotne dzieciństwo, jego ukochaną siostrę, dobrego pracodawcę Fezziwig oraz dawną ukochaną.

Wyglądał jednocześnie jak dziecko i starzec; miał siwe, długie włosy i młodą, dziecięcą twarz; ubrany w białą tunikę przybraną kwiatami, w ręce trzymał gałąź choinki

Duch Wigilijnej Przeszłości

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Drugi duch

Uświadomił bohaterowi, że w życiu pieniądze nie są najważniejsze - liczy się miłość i rodzina. Ukazał też, że ludzie wokół niego potrzebują jego pomocy i mimo tego, że Scrooge źle ich traktuje, oni są w stanie mu to wybaczyć.

Pokazał Ebenezerowi Wigilię u jego pracownika - Boba, gdzie panowała radość i rodzinna atmosfera. Duch wyjawił, że mały Tim wkrótce umrze. Przeniósł bohatera do domu Freda, gdzie siostrzeniec wyznał, że nie kocha swojego wuja, ale żałuje, że nie ma go na kolacji. Zarówno Fred, jak i Bob, wznieśli toast za zdrowie Scrooge'a.

Był olbrzymi, miał długie włosy, jasne i wesołe oczy; trzymał w ręku zapaloną pochodnię; ubrany był w ciemnozielony płaszcz z białym futerkiem; na głowie miał wieniec ze świeżej choinki, u pasa znajdował się miecz

Duch Tegorocznych Świąt Bożego Narodzenia

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Trzeci duch

Brak empatii, okrucieństwo i egoizm sprawiają, że człowiek zostaje sam i nie może liczyć na dobroć innych ludzi.

Ukazał Scrooge'owi reakcje ludzi na jego własną śmierć - wszyscy cieszyli się i dziękowali za to, że już go nie ma. Bohater ujrzał też żal i smutek w domu Cratchitów po śmierci Tima. Wzbudziło to w Ebenezerze skruchę i gotowość do zmiany swojego życia.

Ubrany był w ciemną, długą szatę, która zakrywała całą postać. Cały czas milczał.

Duch Przyszłych Wigilii

Jakie było jego przesłanie?

Kto?

Po co przybył?

Jak wyglądał?

Czwarty duch

T: "Opowieść wigilijna" - zadania.

Lekcja 4

Wybierz swój prezent

duch Jakuba Marleya

"Przeznaczeniem człowieka - mówiło widmo - jest żyć wspólnym życiem z braćmi swymi, ludźmi; razem z nimi pracować dla wspólnego dobra, razem cierpieć w niedoli, dzielić ich radość i cieszyć się ich szczęściem. Kto się od swych bliźnich odłącza za życia, ten po śmierci skazany na wieczne tułactwo (jak ja, nieszczęsny!), staje się martwym świadkiem tych wszystkich spraw i rzeczy, w których nigdy nie brał udziału."

Jak rozumiesz przesłanie utworu?

Napisz ogłoszenie w imieniu Scrooge'a o urządzanym przez niego przyjęciu charytatywnym. Podaj dwa argumenty, dla których warto wziać udział w tym wydarzeniu.

Z którym bohaterem lektury obowiązkowej chciałbyś spędzić święta? Uzasadnij swoją odpowiedź dwoma argumentami.

Napisz zaproszenie dla Scrooge'a na organizowaną przez Twoją klasę wigilię. Podaj dwa argumenty, dla których warto przyjść.

Jaką sytuację z życia Scrooge'a przedstawia kadr? Co o tym świadczy?

Przyjrzyj się kadrowi z filmu Roberta Zemeckisa Opowieść wigilijna.

W imieniu Scrooge'a napisz życzenia świąteczne dla Boba Cratchita. Udowodnij w nich, że znasz lekturę "Opowieść wigilijna".

Czy warto pomagać? Uzasadnij swoje zdanie, podając dwa argumenty.

Robert Baden-Powel napisał: "Starajcie się zostawić ten świat choć trochę lepszym, niż go zastaliście." Co Ty możesz zrobyć, aby uczynić świat lepszym? Napisz kilka propozycji w dowolnej formie.

Instrukcja:

Co będzie oceniane?

Wymagania:

Lapbook lekturowy

# data[].attributes.attachment_link.description
pani z polaka Opracowanie: cykl lekcji Karol DickensOpowieść wigilijna Lapbook Lekcja 4 Lekcja 3 Lekcja 2 Lekcja 1 Karol DickensOpowieść wigilijna T: Świat przedstawiony utworu Karola Dickensa. Lekcja 1 Jaka jest Opowieść wigilijna? Łatwa czy trudna w odbiorze? Ciekawa czy nudna? Uzasadnij swoją opinię.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5fd8cddee7f0ee0d6b694a21/presentation-przypowiesc-o-synu-marnotrawnym

# data[].attributes.body
ćwiczenia ( Odgadnij cytaty, wydarzenia.)
Zemsta (genial.ly)

# data[].attributes.attachment_link.description
OPRACOWANIE: KATARZYNA MAJCHROWICZ KARTY PRACY: MONIKA IWANOWSKA

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/6060342422e8260d25456445/presentation-zemsta-czesnik-i-rejent

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aleksander Fredro

Temat:

„Tych dwóch ludzi - ogień, woda" - charakterystyka Cześnika i Rejenta.

KTÓRY Z BOHATERÓW WYPOWIEDZIAŁ TE SŁOWA?
Hej, Serwacy, daj gwintówkę,
CZEŚNIK
Niech się dzieje wola nieba,
REJENT

Żyd, jaśnie panie, lecz w literę go przerobię.

DYNDALSKI

Posłuszeństwa, wytrwałości i śmiałości, żądam próby.

KLARA

WACŁAW

Wdzięczność ludzi, wielkość świata - każdy siebie ma na względzie, a drugiego za narzędzie.

PAPKIN

PRZEDSTAWIENIE POSTACI

Pozycja społeczna, majątek, relacje z innymi bohaterami, przeszłość

Mieszkaniec części zamku, ale nie jej właściciel, wróg Rejenta toczący z nim spór o mur graniczny, ubogi szlachcic noszący staropolski tytuł cześnika, brał udział w konfederacji barskiej, opiekun i stryj Klary, kawaler, który pragnie się ożenić, aby polepszyć swoją sytuację finansową.

Sąsiad Cześnika i jego zacięty wróg, toczący z nim spór o mur graniczny, majętny rejent (notariusz), właściciel drugiej części zamku, wdowiec, ojciec Wacława

CZEŚNIK

cechy charakteru i osobowości, sposób zachowania

REJENT

WACŁAW

niecierpliwy, nerwowy, wybuchowy („Cześnik - wulkan"), nadto żywy, swoją wybuchowością budzący przerażenie innych,

zapalczywy, w gorącej wodzie kąpany, porywczy, skory do gniewu, niespokojny, zachowujący się gwałtownie (uderzanie w stół, darcie listów),

postrzegany jako tyran, mściwy, zacięty i nieustępliwy (za nic nie chce zgody z Rejentem),

nieśmiały wobec kobiet, przekonany, że nie potrafi ich oczarować wymową, uczciwy (każe zapłacić murarzom za ich przepędzenie),

prostolinijny - woli rozwiązać sprawę pojedynkiem, niż knuć zawiłe intrygi, chociaż doprowadzony do ostateczności też zaczyna intrygować (plan zemsty na Rejencie),

typowy szlachcic - krzykacz i pieniacz, ale gościnny, dbający o suto zastawiony stół i przestrzegający obyczajów szlacheckich (nie mógł się pojedynkować z Rejentem, który był gościem w jego domu), odważny, dobrze władający szablą

z pozoru słodki, cichy, z pokornym wyrazem twarzy, ale w gruncie rzeczy „z diabłem w duszy",

nazywany przez Cześnika niecnotą, który mógłby skrycie otruć i zabić przeciwnika, zawsze cierpliwy i zachowujący spokój,

opanowany, przymilnie i uniżenie zachowujący się wobec innych, nieuczciwy (fałszowanie zeznań murarzy),

za wszelką cenę dążący do celu (nie dba o szczęście syna, tylko chce dokuczyć Cześnikowi), przewrotny, obłudny, fałszywy wobec innych, mściwy, nieustępliwy, przebiegły, zapobiegliwy (intercyza spisana z Podstoliną),

intrygant, człowiek bardzo inteligentny i sprytny, fałszywie pobożny, flegmatyczny, o czym świadczą jego zachowanie i postawa (zawsze nieporuszenie stoi w miejscu z rękoma założonymi na piersiach),

lubiący ciszę - nieznoszący, gdy ktoś mówi głośno, nieskory do pojedynku - wie, że nie jest to jego mocna strona, ale przestrzegający obyczaju szlacheckiego i przyjmujący wyzwanie

INNE INFORMACJE

CZEŚNIK

WACŁAW

człowiek już niemłody, ale nieuważający się za starego, któremu jednak dokuczają różne choroby, jak podagra, kurcz żołądka czy reumatyzm; ulubione powiedzonko: „mocium panie"

człowiek niemłody, uważający się za osobę starszą i stateczną; ulubione powiedzonko: „Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba

ZASTANÓW SIĘ

(miejsce zamieszkania, wzajemna nienawiść i nieustępliwość, ale przede wszystkim poszanowanie dawnych obyczajów szlacheckich i ostatecznie umiejętność zawarcia zgody, tak sprzeczna z ich charakterami)

podsumowanie

# data[].attributes.attachment_link.description
Aleksander Fredro Temat: „Tych dwóch ludzi - ogień, woda" - charakterystyka Cześnika i Rejenta. KTÓRY Z BOHATERÓW WYPOWIEDZIAŁ TE SŁOWA? Hej, Serwacy, daj gwintówkę, CZEŚNIK Niech się dzieje wola nieba, REJENT Żyd, jaśnie panie, lecz w literę go przerobię. DYNDALSKI Posłuszeństwa, wytrwałości i śmiałości, żądam próby.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5e79dc69bca0e50df43c357c/presentation-zemsta-powtorka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
SPÓR O MUR

"ZEMSTA"ALEKSANDER FREDRO

POWTÓRKA PRZED EGZAMINEM

by Karolina Strógarek

Został pochowany w rodzinnej krypcie w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rudkach koło Lwowa.

Pierwszewydanie książkowe "Zemsty"

Ślub z właścicielką zamku w Odrzykoniu, Zofią de domo hrabianką Jabłonowską.

CO WIEMY O AUTORZE?

20 czerwca 1793

1809-1815

8 listopada 1828

1838

15 lipca 1876, Lwów

Służba w armii Księstwa Warszawskiego, później w wojsku Napoleona.

Urodził się w bogatej rodzinie szlacheckiej (niegdyś senatorskiej) jako syn Jacka Fredry i Marianny z Dembińskich.

1834

Prapremiera "Zemsty" we Lwowiew teatrzeJana Nepomucena Kamińskiego

Jak odmienićnazwisko autora?

Mianownik kto? co? Fredro Dopełniacz kogo? czego? Fredry Celownik komu? czemu? Fredrze Biernik kogo? co? Fredrę Narzędnik z kim? z czym?: z Fredrą Miejscownik o kim? o czym?: o Fredrze Wołacz Fredro

Obejrzyj wypowiedź profesora Jana Miodka

Po ślubie Zofią de domo hrabianką Jabłonowską. Fredro zamieszkałw zamku w Odrzykoniu,

Dlaczego Aleksander Fredro napisał"Zemstę"?

1828

Hrabia odkrywał tajemnice zamku.

po 1828

W archiwum odnalazł akta sądowe z procesu dawnych właścicieli: Piotra Firleja i Jana Skotnickiego.Dowiedził się, że ich nienawiść została zakończona z chwilą, kiedy młody Firlej poślubił córkę Skotnickiego.

Fredro napisał "Zemstę".Prapremiera "Zemsty" we Lwowiew teatrzeJana Nepomucena Kamińskiego.

1834

1833

W pierwszej wersji rękopisu Fredro umieścił akcję w XVII wieku (wskazuje na to data 4 czerwca 1664 roku umieszczona w testamencie Papkina)] a głównymi bohaterami byli: sfrancuziały Baron (późniejszy Cześnik), Kiełbik (Rejent), Pani Rublowa (Podstolina), Papkiewicz (Papkin). Dopiero w kolejnej wersji rękopisu pojawiły się ostateczne nazwiska postaci, a akcję przesunięto o sto kilkadziesiąt lat.źródło:https://pl.wikipedia.org/

Obejrzyj film prezentujący pierwowzór literackiego zamku z "Zemsty"

WRITE A SUBTITLE

ZOSTAŃ MILIONEREM!

CZAS AKCJI

MIEJSCE AKCJI

RODZAJ LITERACKII GATUNEK LITERACKI

BOHATEROWIE

CZEŚNIK MACIEJ RAPTUSIEWICZ, REJENT MILCZEK, JÓZEF PAPKIN, WACŁAW MILCZEK, KLARA RAPTUSIEWICZÓWNA, PODSTOLINA HANNA CZEPIERSIŃSKA, DYNDALSKI, PEREŁKA, RÓZIA

Akcja dramatu rozgrywa się pod ostatnim rozbiorze Polski, przełom XVIII i XIX wieku.Obejmuje 1 dzień.

RODZAJ LITERACKI; DRAMATGATUNEK; KOMEDIA

Anonimowy zamek na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej.

CZEŚNIK RAPTUSIEWICZ

KLARA

WACŁAW

REJENT MILCZEK

KTO JEST KIM?

PODSTOLINA

PAPKIN

DYNDALSKI

Sługa i marszałek Cześnika. Pisał w jego imieniu list.

ŚMIGALSKI

dworzanin Cześnika

PEREŁKA

kucharz Cześnika

SŁUŻĄCY

SŁUŻĄCY

SŁUŻĄCY

SŁUŻĄCY

PRZEKUPIŁ GO

CHCE ŚLUBU

CHCE ŚLUBU

SPÓR

https://www.filmweb.pl/Zemsta/cast/actors

https://pl.wikipedia.org/wiki/Zemsta_(komedia)#Postacie

Mieszkaniec drugiej połowy zamku, nienawidzący Rejenta, opiekun i stryj Klary.

Właściciel połowy zamku, zagorzały wróg Cześnika, ojciec Wacława.

Wdowa, Cześnik pragnie się z nią ożenić dla pieniędzy.

Zubożały szlachcic na usługach Cześnika, liczy na małżeństwo z Klarą.

Syn Rejenta, zakochany w Klarze.

Bratanica Cześnika, zakochana w Wacławie.

Poznaj historię sporu o mur

Informacje znajdują się na linii czasu.

https://www.filmweb.pl/Zemsta/cast/actors

Uwięzenie Wacława przez Papkina.

Zlecenie naprawy muru przez Rejenta.

Plany małżeńskie Cześnika.

Oświadczyny Papkina.

Ślub Wacława i Klary oraz zgoda sąsiadów.

Przyjazd Papkina.

Spotkanie Klary i Wacława.

Wizyta Podstoliny u Rejenta.

Propozycja małżeńska Cześnika.

Testament Papkina.

Spotkanie Wacława z Podstoliną.

Wyzwanie Rejenta na pojedynek.

Bójka o mur.

WRITE A SUBTITLE

ZOSTAŃ MILIONEREM!

"ZEMSTA JAKO DRAMAT"

DRAMAT TO JEDEN Z TRZECH RODZAJÓW LITERACKICH. PRZEZNACZONY DO WYSTAWIENIA NA SCENIE.

PODZIAŁ NA AKTY I SCENY

TEKST GŁÓWNY - DIALOG

TEKST POBOCZNY- DIDASKALIA

PODZIAŁ NA ROLE

KOMPOZYCJA

EKSPOZYCJA(WSTĘP)

ROZWINĘCIEAKCJI

PUNKTKULMINACYJNY

ROZWIĄZANIEAKCJI

Przedstawienie bohaterów utworu, zarysowanie głównego wątku.- Dowiadujemy się, że Cześnik chce poślubić Klarę lub Podstolinę dla majątku.-Poznajemy powód kłótni.-Jesteśmy świadkami "bitwy o mur".

Nagłe i niespodziewane wydarzenia.- Rozpoznanie przez Podstolinę Wacława.-Zerwanie zaręczyn z Cześnikiem.

Moment najwyższego napięcia emocjonalnego.Spotkanie dwóch wrogów Rejenta i Cześnika.

Zakończenie losów bohaterów.- W "Zemście" szczęśliwe zakończenie, ślub Klary i Wacława, zgoda sąsiadów.

GATUNEK:KOMEDIA

- żywa akcja,-kontrastowe postacie (Rejent- Cześnik),- pogodna, lekka tematyka (spór o mur),-przeciętność bohaterów,-szczęśliwe zakończenie,-trzy rodzaje komizmu.

Scena dyktowania listu, przechwalanie się Papkina,oświadczyny Papkina.

Komizm sytuacyjny

Komiczna postać Papkina.

Komizmpostaci

"Mocium Panie!""Hej! Gerwazy, daj gwintówkę, niechaj strącę tę makówkę."

Komizm słowny(językowy)

Rodzaje komizmu:

Śmieszy sytuacja, zdarzenie.

Śmieszy to, co mówią i w jaki sposób mówią bohaterowie.

Śmieszy sama postać.

ZAPOZNAJ SIĘ Z TESTEM ZAPROPONOWANYM PRZEZ CKE I W ZESZYCIE WYKONAJ ZADANIE 6!

3

2

1

4

Lorem ipsum dolor

Dziękuję za lekcję!

# data[].attributes.attachment_link.title
zEMSTA POWTÓRKA by Karolina Strógarek on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
SPÓR O MUR "ZEMSTA"ALEKSANDER FREDRO POWTÓRKA PRZED EGZAMINEM by Karolina Strógarek Został pochowany w rodzinnej krypcie w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rudkach koło Lwowa. Pierwszewydanie książkowe "Zemsty" Ślub z właścicielką zamku w Odrzykoniu, Zofią de domo hrabianką Jabłonowską. CO WIEMY O AUTORZE?

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/60965a09e1bf7c0d79b270c2/presentation-zemsta

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Cykl lekcji

Aleksander FredrO

„Zemsta"

Temat 01

Staropolskim obyczajem. Geneza „Zemsty".

Rękopis komedii Aleksandra Fredry (zamek w Dzikowie).

Geneza

Pierwsze wydanie: 1838 rok.

Lwowska premiera „Zemsty" wyprzedziła o cztery lata edycję książkową. Podzieliła tym samym los innych komedii pisarza , poznawanych najpierw przez widownię, a potem dopiero drogą lektury.

„Dnia 17 lutego dawno w teatrze tutejszym po raz pierwszy komedie w 4 aktach, oryginalnie wierszem przez Aleksandra hr Fredrę napisaną pod nazwą: Zemsta. Pan Fredro jak wszędzie w charakterach jest nowy i mocny, tak i tu rozwinął je bardzo trafnie i, że tak rzekę, oparł na historycznych podaniach zwyczajów naszych ojców w początkach drugiej połowy zeszłego wieku".

„Rozmaitości", 1834, nr 9, s. 71.

Uzupełnij tekst właściwymi formami nazwiska Fredro.

Geneza

Punktem wyjścia do napisania „Zemsty" okazało się „historyczne podanie zwyczajów naszych ojców".

ZADANIE

Info

sytuacja topograficzna,

dwie sasiadujące ze sobą części zamku,

skłóceni ze spobą właściciele,

spór o mur graniczny.

Z siedemnastowiecznych akt przeszły do utworu:

Konflikty utworu są konflikatami charakterystycznymi dla początków XIX wieku. Bohaterowie komedii są postaciami doskonale mieszczącymi się w tym okresie. Dzieje się tak głównie dzięki parze preromantycznych kochanków. Na czas akcji wskazują rónież słowa Papkina, który wytyka Klarze uległość wobec popularnych wówczas romansów grozy.Na oczach Fredry kończyła się rzeczpospolita szlachecka - zmierzch staropolskiego obyczaju.

Temat 02

„Tu mieszkamy jakby sowy". Rewia postaci.

Których bohaterów „Zemsty" można byłoby nazwać adwersarzami?Dlaczego pałają do siebie nienawiścią?

Przedstaw dwie grupy postaci z komedii Aleksandra Fredry. Wyjaśnij, dlaczego Podstolina została umieszczona pośrodku.

Info

Kto przekracza mur graniczny i w jakim celu?

Tytuły szlacheckie

Tytuły, którymi posługiwali się bohaterowie „Zemsty", wywodziły się z dawnych czasów. Pierwotnie określano nimi osoby usługujące królowi lub pełniące ważne funkcje na dworze. Później używano ich jako tytułów honorowych, określających miejsce w szlacheckiej hierarchii (np. godność rejenta była dużo niższa niż cześnika, cześnik zajmował 9., a rejent 23. miejsce w tabeli urzędów szlacheckich liczącej 24 miejsca).Cześnik - w dawnej Polsce urzędnik królewski odpowiedzialny za podawanie trunków; później tytuł honorowy, określający niższego urzędnika ziemskiego.Rejent - pracownik wymiaru sprawiedliwości; dawne określenie notariusza.Podstoli - w dawnej Polsce urzędnik nadworny, zastępca stolnika nadzorującego podawanie potraw do stołu; potem honorowy urząd ziemski; jego żona - podstolina.

Cześnik Maciej Raptusiewicz

Raptusiewicz (od: raptus - daw. gwałtownik) - człowiek porywczy, niepohamowany, impulsywny.

Użycie nazwisk znaczących to najprostszy sposób charakteryzowania bohaterów przez wskazanie najbardziej znamiennej dla nich cechy. Ten zabieg zastosował Aleksander Fredro.

Józef Papkin, syn Jana Papkina

Papkin (od: papka - potrawa) - człowiek, którego usługi można pozyskać za strawę; pieczeniarz, darmozjad.

Rejent Milczek

Milczek (od: milczeć - nic nie mówić) - człowiek skryty, małomówny, cichy, zamknięty w sobie.

Śmigalski (od: śmigać - szybko przemieszczać się; przelatywać, pędzić) - człowiek, który robi wszystko w szybkim tempie.

Dyndalski

Dyndalski (od: dyndać - pot. kołysać, machać czymś) - człowiek zdystansowany do świata, oderwany od rzeczywistości.

Podstolina i Papkin (pokolenie hołdujące modzie na francuszczyznę, światowe, lubiące nowości)

Wacław i Klara (pokolenie najmłodsze, parakochanków na wzór sentymentalny)

Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek, także Dyndalski i Śmigalski (pokolenie najstarsze zachowujące tradycję, kultura odchodząca w przeszłość)

Klasyfikacja bohaterów według pokoleń.

Temat 03

Spleceni wątkami... Czyli nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło.

Motto „Zemsty" zostało zaczerpnięte z dzieła Andrzeja Maksymiliana Fredry pt. „Przysłowia mów potocznych" (Kraków 1658). Aleksaner uważał siebie za potomka tego barokowego pisarza, ale w istocie pochodził z innej linii rodu.Nawiązanie do przysłowia: „Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło" - każda sytuacja, nawet najbardziej niepomyślna, może mieć dobry skutek; nawet z jadu groźnego węża można przygotować lekarstwo (dryjakiew).

„Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało. Bywa z węża dryjakiew, złe często dobremu okazyją daje".

1. Motto utworu.

2. Między wątkami.

Na czym polegała tytułowa zemsta?

Któremu z antagonistów zemsta się udała? Wskaż zyski i straty bohaterów.

3. Zemsta doskonała. Zdarzenia składające się na wątek główny.

Temat 4

„Tych dwóch ludzi - ogień, woda". Porównanie głównych bohaterów „Zemsty".

Temat 05

O komizmie w „Zemście" Aleksandra Fredry.

Przeżycie komizmu jest dostępne jedynie ludziom. Elementy komiczne wywołują silne emocje pozytywne (śmiech bardzo korzystnie wpływa na fizyczne i psychiczne zdrowie człowieka).

Co nas śmieszy: * zabawne wypowiedzi bohaterów, często niepasujące do sytuacji; * sprzeczność między tym, czego się spodziewamy, a tym, co zastajemy; * zaskakujące reakcje i zachowania bohaterów (często łamiących zasady obowiązujące w rzeczywistości); * gagi; * spiętrzenie niefortunnych przypadków; * ujawnienie niedorzeczności, bezsensowności działań bohatera; * absurd; * wyolbrzymienie (karykatura).

Przykład komizmu

Kiedy Papkin mówi: „Nic się nie bój...", spodziewamy się, że usłyszymy: „pójdę pierwszy", „ochronię cię" itp., on zaś kończy: „Ja za tobą" - wywołując tym śmiech (następnie cofa się jeszcze za róg domu); komizm wynika ze sprzeczności między tym, czego się spodziewamy, a tym, co zastajemy.

Rodzaje komizmu: - sytuacyjny (zabawne dla odbiorcy układy zdarzeń i sytuacji między bohaterami, np. nieporozumienia, zamiana ról), - słowny (wyraża się w odpowiednio prowadzonym dialogu), - postaci (odpowiedni sposób ukształtowania postaci).

Przykłady fragmentów, w których pojawia się komizm sytuacyjny: - dyktowanie listu przez Cześnika Dyndalskiemu i pisanie testamentu przez Papkina (akt IV, scena 5),- oddanie się Wacława w niewolę i upieranie się, że w niej pozostanie (akt I, scena 8 i akt II, scena 2),- oświadczyny Papkina (akt II, scena 7), - bójka o mur (akt I, scena 7), - rozmowa Papkina z Cześnikiem, kiedy ten pierwszy, przechwalając się, nie daje dojść do słowa drugiemu (akt I, scena 2).

Komizm słowny

Którym polskim przysłowiem moglibyśmy zastąpić końcowy fragment „Zemsty"?

Temat 06

„Jestem Papkin - lew Północy, rotmistrz sławny i kawaler". Na czym polega komizm postaci, czyli o tym, dlaczego Papkin śmieszy.

Papkin to: - syn Jana Papkina, - podstarzały kawaler, - szlachcic bez majątku (posiada jedynie gitarę, szablę Artemizę i zastawioną kolekcję motyli), - pozostaje na usługach Cześnika, który zna jego dawne sprawki i może mu wydawać rozkazy, - ubrany po francusku (krótkie spodnie, buty do pół łydki, peruka z warkoczem, trójkątny kapelusz płasko nakładany, szpada u boku).

Kim był Józef Papkin?

- egzaltacja, fircykowanie, nadmierna gadatliwość (przykład: zmanierowanym głosem przemawia do Klary), - tchórzostwo, strachliwość, lękliwość, brak odwagi (przykład: podczas awantury z murarzami chowa się za rogiem), - pycha, wyniosłość, buta, napuszenie (przykład: krzyczy o swojej odwadze do nieobecnych już przy murze ludzi Rejenta).

Najważniejsze cechy Papkina:

# data[].attributes.attachment_link.description
Cykl lekcji Aleksander FredrO „Zemsta" Temat 01 Staropolskim obyczajem. Geneza „Zemsty". Rękopis komedii Aleksandra Fredry (zamek w Dzikowie). Geneza Pierwsze wydanie: 1838 rok. Lwowska premiera „Zemsty" wyprzedziła o cztery lata edycję książkową. Podzieliła tym samym los innych komedii pisarza , poznawanych najpierw przez widownię, a potem dopiero drogą lektury.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
3

Temat: Dlaczego Bajdała

kłóci się z Bogiem?-

"Dusiołek" Bolesława Leśmiana

2

1

4

Poznaj autora

Bolesław Leśmian

(1877–1937) – poeta i prozaik. Jego wiersze są dziś równie często czytane, jak i słuchane. Po teksty Leśmiana sięgają bowiem aktorzy i śpiewają je do muzyki znanych kompozytorów. Urodzony w Warszawie. Gimnazjum i studia prawnicze ukończył w Kijowie. W 1901 roku zamieszkał w Warszawie, lecz – wzorem niemal wszystkich ówczesnych poetów – zwiedził też Europę, w tym Paryż.

Do wczesnych utworów Leśmiana należą zbiory baśni Klechdy sezamowe i Przygody Sindbada Żeglarza, napisane na podstawie legend wschodnich.

Zakochany w przyrodzie, słowiańskich mitach i ludowości, stworzył z nich osobny, niezwykły świat swoich wierszy. W jego poezji nie ma historii, polityki, myśli o społeczeństwie i narodzie. Jest duchowość, uczucie, fantastyka. Do dziś erotyki (wiersze miłosne) Leśmiana z cyklu W malinowym chruśniaku wywierają wielkie wrażenie na słuchaczach i czytelnikach.

W latach trzydziestych poeta, utrzymujący się z pracy notariusza, został oszukany przez pomocnika, który zagarnął wielkie sumy pieniędzy. Dzięki pomocy finansowej przyjaciół Leśmian uniknął procesu, ale długi spłacał do końca życia. Te przejścia przyczyniły się do śmiertelnego ataku serca artysty.

Skąd bierze się zainteresowanie ludzi potworami, zmorami itp.?

Co jest źródłem takich wierzeń?

Bolesław Leśmian "Dusiołek:

Szedł po świecie Bajdała[1], [1] ktoś, kto opowiada bajki

Co go wiosna zagrzała, —

Oprócz siebie — wiódł szkapę, oprócz szkapy — wołu,

Tyleż tędy, co wszędy[2], szedł z nimi pospołu. [2 tu i ówdzie.

Zachciało się Bajdale

Przespać upał w upale,

Wypatrzył zezem ściółkę ze mchu popod lasem,

Czy dogodna dla karku — spróbował obcasem.

Poległ cielska tobołem

Między szkapą a wołem,

Skrzywił gębę na bakier i jęzorem mlasnął

I ziewnął w niebogłosy i splunął i zasnął.

Nie wiadomo dziś wcale,

Co się śniło Bajdale?

Lecz wiadomo, że, szpecąc przystojność[3]przestworza, [3] piękno.

Wylazł z rowu Dusiołek, jak półbabek[4] z łoża. [4] półbabek — podstarzała kobieta

Pysk miał z żabia ślimaczy, —

(Że też taki żyć raczy!) —

A zad tyli[5], co kwoka, kiedy znosi jajo. [5] tutaj: tak duży

Milcz, gębo nieposłuszna, bo dziewki wyłają [6]! [6] przywołają to do porządku przy pomocy słów

Ogon miał ci z rzemyka,

Podogonie zaś z łyka.

Siadł Bajdale na piersi, jak ten kruk na snopie, —

Póty dusił i dusił, aż coś warkło w chłopie!

Warkło, trzasło, spotniało!

Coć się stało, Bajdało?

Dmucha w wąsy ze zgrozy, jękiem złemu przeczy, —

Słuchajta, wszystkie wierzby, jak chłop przez sen beczy!

Sterał we śnie Bajdała

Pół duszy i pół ciała,

Lecz po prawdzie nie długo ze zmorą marudził, —

Wyparskał ją nozdrzami, zmarszczył się i zbudził.

Rzekł Bajdała do szkapy:

Czemu zwieszasz swe chrapy?

Trzebać było kopytem Dusiołka przetrącić,

Zanim zdążył mój spokój w całym polu zmącić!

Rzekł Bajdała do wołu:

Czemuś skąpił mozołu?

Trzebać było rogami Dusiołka postronić,

Gdy chciał na mnie swej duszy paskudę wyłonić!

Rzekł Bajdała do Boga:

O, rety — olaboga!

Nie dość ci, żeś potworzył mnie, szkapę i wołka,

Jeszcześ musiał takiego zmajstrować Dusiołka?

Bolesław Leśmian "Dusiołek:

Szedł po świecie Bajdała[1], [1] ktoś, kto opowiada bajki

Co go wiosna zagrzała, —

Oprócz siebie — wiódł szkapę, oprócz szkapy — wołu,

Tyleż tędy, co wszędy[2], szedł z nimi pospołu. [2 tu i ówdzie.

Zachciało się Bajdale

Przespać upał w upale,

Wypatrzył zezem ściółkę ze mchu popod lasem,

Czy dogodna dla karku — spróbował obcasem.

Poległ cielska tobołem

Między szkapą a wołem,

Skrzywił gębę na bakier i jęzorem mlasnął

I ziewnął w niebogłosy i splunął i zasnął.

Nie wiadomo dziś wcale,

Co się śniło Bajdale?

Lecz wiadomo, że, szpecąc przystojność[3]przestworza, [3] piękno.

Wylazł z rowu Dusiołek, jak półbabek[4] z łoża. [4] półbabek — podstarzała kobieta

Pysk miał z żabia ślimaczy, —

(Że też taki żyć raczy!) —

A zad tyli[5], co kwoka, kiedy znosi jajo. [5] tutaj: tak duży

Milcz, gębo nieposłuszna, bo dziewki wyłają [6]! [6] przywołają to do porządku przy pomocy słów

Ogon miał ci z rzemyka,

Podogonie zaś z łyka.

Siadł Bajdale na piersi, jak ten kruk na snopie, —

Póty dusił i dusił, aż coś warkło w chłopie!

Warkło, trzasło, spotniało!

Coć się stało, Bajdało?

Dmucha w wąsy ze zgrozy, jękiem złemu przeczy, —

Słuchajta, wszystkie wierzby, jak chłop przez sen beczy!

Sterał we śnie Bajdała

Pół duszy i pół ciała,

Lecz po prawdzie nie długo ze zmorą marudził, —

Wyparskał ją nozdrzami, zmarszczył się i zbudził.

Rzekł Bajdała do szkapy:

Czemu zwieszasz swe chrapy?

Trzebać było kopytem Dusiołka przetrącić,

Zanim zdążył mój spokój w całym polu zmącić!

Rzekł Bajdała do wołu:

Czemuś skąpił mozołu?

Trzebać było rogami Dusiołka postronić,

Gdy chciał na mnie swej duszy paskudę wyłonić!

Rzekł Bajdała do Boga:

O, rety — olaboga!

Nie dość ci, żeś potworzył mnie, szkapę i wołka,

Jeszcześ musiał takiego zmajstrować Dusiołka?

Bolesław Leśmian "Dusiołek"

Szedł po świecie Bajdała,

Co go wiosna zagrzała –

Oprócz siebie – wiódł szkapę, oprócz szkapy – wołu,

Tyleż tędy, co wszędy, szedł z nimi pospołu.

Zachciało się Bajdale

Przespać upał w upale,

Wypatrzył zezem ściółkę ze mchu popod lasem,

Czy dogodna dla karku – spróbował obcasem.

Poległ cielska tobołem

Między szkapą a wołem,

Skrzywił gębę na bakier i jęzorem mlasnął

I ziewnął wniebogłosy i splunął i zasnął.

Nie wiadomo dziś wcale,

Co się śniło Bajdale?

Lecz wiadomo, że szpecąc przystojność przestworza,

Wylazł z rowu Dusiołek, jak półbabek z łoża.

Pysk miał z żabia ślimaczy –

(Że też taki żyć raczy!) –

A zad tyli, co kwoka, kiedy znosi jajo.

Milcz, gębo nieposłuszna, bo dziewki wyłają!

Ogon miał ci z rzemyka,

Podogonie zaś z łyka.

Siadł Bajdale na piersi, jak ten kruk na snopie

– Póty dusił i dusił, aż coś warkło w chłopie!

Warkło, trzasło, spotniało!

Coć się stało, Bajdało?

Dmucha w wąsy ze zgrozy, jękiem złemu przeczy –

Słuchajta, wszystkie wierzby, jak chłop przez sen beczy!

Sterał we śnie Bajdała

Pół duszy i pół ciała,

Lecz po prawdzie niedługo ze zmorą marudził

– Wyparskał ją nozdrzami, zmarszczył się i zbudził.

Rzekł Bajdała do szkapy:

Czemu zwieszasz swe chrapy?

Trzeba było kopytem Dusiołka przetrącić,

Zanim zdążył mój spokój w całym polu zmącić!

Rzekł Bajdała do wołu:

Czemuś skąpił mozołu?

Trzeba było rogami Dusiołka postronić,

Gdy chciał na mnie swej duszy paskudę wyłonić!

Rzekł Bajdała do Boga:

O, rety – olaboga!

Nie dość ci, żeś potworzył mnie, szkapę i wołka?

Jeszcześ musiał takiego zmajstrować Dusiołka?

Jak podaje Kazimierz Moszyński w Kulturze ludowej Słowian, „istniała wiara w zmorę męczącą we śnie, którą należało przebić czymś ostrym i przytwierdzić do ziemi lub ściany […]. Nazywano taką zmorę różnie, np. «gniotkiem»; folklor kaszubski zna nazwę «dusiec»”

Znacząca nazwa – ten, kto dusi – postać fantastyczna, potwór, zmora czająca się

w rowach, szpetny – pysk

z żabia ślimaczy, zad tyli, co kwoka, kiedy znosi jajo, ogon z rzemyka, podogonie –

z łyka, pozwala się wyparskać nozdrzami, posiada duszy paskudę, siada na piersi i dusi.

VS

Znaczące imię – bajarz. Postać realistyczna, chłop, włóczęga, podróżuje z koniem i wołem, leniwy, niezbyt wytworny (wąsy, cielsko, jęzor, ziewanie, splunięcie, język: o rety, olaboga), dusiołek dręczy go tak mocno, że aż krzyczy przez sen; za swoje nieszczęście obwinia cały świat, ma też pretensje do Boga.

Bajdała

Dusiołek

1. Dlaczego Bajdała czyni Bogu wyrzuty?

2. Jak można symbolicznie odczytać postać Dusiołka?

Postać Dusiołka można odczytać jako symbol zła. Bajdała oskarża Boga o to, że stworzył zło

GATUNEK??

Ballada – wierszowana opowieść o niezwykłych, dziwnych, często fantastycznych zdarzeniach. Odznacza się nastrojem tajemniczości i grozy, choć zdarzają się utwory o treści żartobliwej. Ballada często wyrasta z twórczości ludowej. Tematy czerpie z baśni, legend oraz wierzeń.

Czy narrator należy do świata przedstawionego, czy jest usytuowany poza nim? Kim może być? (Spróbuj określić jego pochodzenie, wiek, język).

Komu narrator opowiada historię Bajdały?

Narrator nie należy do świata przedstawionego; to prawdopodobnie ludowy gawędziarz (zaczyna swoją opowieść w charakterystyczny sposób; przerywa ją okrzykami: że też taki żyć raczy!, milcz, gębo nieposłuszna, bo dziewki wyłają); zna wiele legend, baśni i historii; posługuje się językiem ludu (elementy gwary: słuchajta; kolokwializmy – gęba, cielsko, jęzor), ale również metaforami i neologizmami (gęba na bakier, ziewnął wniebogłosy, półbabek, podogonie).

Słuchaczami jego opowieści są ludzie prości, wierzący w istnienie „dusiołków”.

DLACZEGO BALLADA?

Leśmian sięgnął w tym utworze po gatunek literacki mający swoje korzenie w romantyzmie. Wybrał balladę, ponieważ najbardziej nadawała się do opisania przygody Bajdały. Był konsekwentny w tym wyborze: Dusiołek spełnia wszelkie formalne wymogi gatunku, zarówno kompozycyjne, jak i stylistyczne

Elementy liryki

Elementy epiki

Elementy dramatu

ELEMENTY DRAMATU:

- przytoczenie rozmowy bohaterów;

- chęć zamordowania Bajdały przez zmorę realizuje kolejną cechę ballady: element dramatyczny.

ELEMENTY EPIKI:

- narrator – opowiadacz, gaduła, który opowiada losy Bajdały. Leśmian skorzystał także dla uwiarygodnienia opowieści o spotkaniu Bajdały i Dusiołka, ze stylizacji językowej. Chłop mówi językiem pospolitym, prostym. Posługuje się wyrazami potocznymi, wywodzącymi się z gwary chłopskiej, na przykład cielska, tobołem, jęzorem, splunął, zad, gębo, beczy, paskudę, olaboga, słuchajta, wyłają.

- bohaterowie: Bajdała, Dusiołek, zwierzęta;

- fabuła, akcja: elementy fantastyczne przeplatają się z realnymi, współgrają ze sobą dwa światy: świat chłopa Bajdały, zmęczonego wędrówką w upale i zasypiającego na leśnym mchu oraz świat dziwnego stwora i maszkary Dusiołka, siadającego temu pierwszemu na piersi i zamierzającemu go udusić.

- Jest to tekst stroficzny, podzielony na jedenaście czterowersowych rymowanych (rymy AABB) zwrotek;

- duża ilość środków stylistycznych, np.

neologizmy – Dusiołek, Bajdała,

porównania: „jak półbabek z łoża”, „jak ten kruk na snopie”;

wykrzyknienia: „że też taki żyć raczy”;

Zadanie domowe

Uzupełnij poniższą tabelę i przepisz do zeszytu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Discover more about Dusiołek ✌️ - Presentation

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5eb53765c6ddfc0d172aceaa/presentation-zbrodnia-i-kara-w-balladach

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
i kara

start

zbrodnia

ballady

Na podstawie podręcznika GWO Miedzy nami dla kl.7.

DZIĘKUJĘ

lilije

ballada

ŚWITEZIANKA

Index

"Świtezianka",

"Jakiż to chłopiec piękny i młody?Jaka to obok dziewica?Brzegami sinej Świteziu wodyIdą przy swietle księżyca.

czyli historia z jeziorem w tle.

żródło: portal Scholaris

Prawa nie zawsze spisywano i formalnie zatwierdzano. Czasami funkcjonowały w określonej zbiorowości i były przez nią uznawane. Tak było z moralnością ludową. Jej prawa, oparte na jasnych kryteriach, były znane i akceptowane. Jeżeli ktoś nie przestrzegał obowiązujących norm, musiał ponieść karę.

"Świtezianka" Adam Mickiewicz

NIEPISANE PRAWA

Zapoznaj sie z utworem (podręcznik s. 253).

"Świtezianka" Adam Mickiewicz

trailer ekranizacji "Świtezianki"

Narrator

autor: Sylwia Oszczyk

Przygotuj notatkę w formie graficznej na kartce A4, możesz skorzystć z zamieszczonego obok wzoru.

Elementy realistyczne i fantastyczne.

Bohaterowie

Czas i miejsce akcji

Elementy świata przedstawionego

Jaki morał zawiera "Świtezianka"?

W którym momencie akcja osiąga punkt kulminacyjny?

Na podstawie komiksu zapisz plan wydarzeń.

żródło: motylewdzienniku.pl

plan wydarzeń

Czy strzelec jest winien zdrady? Czy Świtezianka nim manipulowała? Czy strzelec musiał przysięgać jej wierność? Czy kara, którą otrzymał, była adekwatna do winy?

Każda wina będzie ukarana

moralność ludowa

autor: Sylwia Oszczyk

Przygotuj notatkę o balladzie.

Ballady nie można jednoznacznie przyporządkować do któregoś rodzaju literackiego. Jest gatunkiem mieszanym, synkretycznym. Wywodzi się z tradycji ludowej, jej tematem jest najczęściej jakieś niezwykłe zdarzenie, legenda, podanie historyczne. Pierwotnie była śpiewana.

Czym jest ballada?

mata montana

Współczesne utwory i Mickiewicz?Jaki związek ze "Świtezianką" ma ten utwór?

muzyczne inspiracje

"LILIJE" Adam Mickiewicz

" Zbrodnia to niesłychana,Pani zabija pana;Zabiwszy grzebie w gaju,Na łączce przy ruczaju"

z projektu "Lektury w kadrze"

czyta Sławomir Maciejewski

czytamy "Lilije" Adama Mickiewicza

13

12

11

10

Zapadnięcie się cerkwi.

Pojawienie się ducha mężą.

Kłótnia młodzieńców.

Przygotowanie wianków.

Druga rada pustelnika.

Nocny duch.

Oświadczyny braci.

Poszukiwania.

Przyjazd szwagrów.

Powrót do domu.

Wizyta w chatce pustelnika.

Pogrzebanie męża.

Zbrodnia.

Uporządkuj plan wydarzeń. Pomogą Ci w tym ikony.

definicja

ZADANIE

1. Wskaż sformułowanie, które jest - według Ciebie - głównym przesłaniem utworu.2. Czy pani i bracia ponieśli słuszną karę? Odwołaj sie do definicji.

Wina i kara

Przyroda w balladzie odgrywa ogromną rolę. Wyszukaj fragmenty, które na to wskazują. Uzupełnij tabelę.

ZADANIE

PRZYRODA w balladzie

ZADANIE: uzupełnij notatkę - zad.6, str.262.

duchy, upiory i rusałki

Paweł Ruszkowski "Lilije"

hip-hop według Mickiewicza

muzyczne inspiracje

Blue School

Dziękuję

# data[].attributes.attachment_link.description
i kara start zbrodnia ballady Na podstawie podręcznika GWO Miedzy nami dla kl.7. DZIĘKUJĘ lilije ballada ŚWITEZIANKA Index "Świtezianka", "Jakiż to chłopiec piękny i młody?Jaka to obok dziewica?Brzegami sinej Świteziu wodyIdą przy swietle księżyca. czyli historia z jeziorem w tle. żródło: portal Scholaris Prawa nie zawsze spisywano i formalnie zatwierdzano.

# data[].attributes.headline
Rozmowa z autorem lektury " Oskar i pani Róża"

# data[].attributes.subject
Rozmowa z autorem lektury " Oskar i pani Róża"

# data[].attributes.attachment_link.title
Eric-Emmanuel Schmitt o książce "Oskar i pan Róża"

# data[].attributes.attachment_link.description
Jan Kochanowski, Treny. Darmowe, opracowane, pełne teksty lektur, e-booki, audiobooki i pliki DAISY na wolnej licencji.

# data[].attributes.body
prezentacja EMAZE
film BITEABLE

# data[].attributes.attachment_link.title
Kamienie na szaniec -  Akcja pod arsenałem

# data[].attributes.attachment_link.title
Piosenki Harcerskie - "Gdzie jesteście  Rudy, Alku, Zośko "?

# data[].attributes.attachment_link.description
Odpowiedz na 31 pytań i dowiedz się, jaki rodzaj pracy najbardziej Ci odpowiada.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeśli chcesz zobaczyć wyniki testu innych osób, śledź naszą stronę na facebooku: arealme Polski

Myśliciel - Do spraw podchodzi w sposób logiczny, głęboko je analizuje.

Zawsze starasz się znaleźć logiczne wyjaśnienie dla spraw, które cię zaciekawią. Cechuje cię myślenie abstrakcyjne i teoretyczne. Bardziej interesuje cię kwestia poznania niż relacje społeczne z ludźmi. Jesteś spokojna/y, zachowawcza/y, elastyczna/y i tolerancyjna/y. Masz niezwykłe zdolności do wnikliwego analizowania danego problemu. Jesteś raczej sceptycznie nastawiona/y, więc zawsze wszystko analizujesz. Czasami bywasz zbyt oschła/y i bezwzględna/y.

Znane osoby o typie INTP: Albert Einstein, fizyk

Prorok - Przenosi idee i pomysły w sferę działań.

Jesteś zwinna/y, bystra/y, czujna/y, bezpośredni/a i potrafisz motywować innych. Potrafisz zmobilizować wszystkie siły, aby rozwiązać nurtujące problemy. Wiesz jak myśleć strategicznie i szukać nowych możliwości. Posiadasz intuicję do odczytywania ludzkich myśli i zachowań. Zwykłe życie ci nie wystarcza. Rzadko powtarzasz te same rzeczy. Szybko przechodzisz od jednego zagadnienia do następnego.

Znane osoby o typie ENTP: Sokrates, filozof

Kierownik - Wszystko ma pod kontrolą.

Bez wątpienia jesteś urodzoną/ym przywódcą. Potrafisz szybko wyłapać metody i działania, które nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Potrafisz na bieżąco wprowadzać i rozwijać nowy system działania, aby rozwiązać problemy organizacyjne. Lubisz robić długoterminowe plany i bez trudu je realizujesz. Masz szerokie horyzonty i we wszystkim jesteś świetnie zorientowana/y. Lubisz także wyrażać swoje opinie na forum.

Znane osoby o typie ENTJ: Napoleon Bonaparte, cesarz

Ekspert - Wyjątkowa/y i dążąca/y do doskonałości.

Myślisz kreatywnie. Niestrudzenie realizujesz swoje idee i pomysły, osiągając zamierzony cel. Potrafisz szerzej zrozumieć świat zewnętrzny i myślisz z wyprzedzeniem. Jak się w coś zaangażujesz, sporządzasz plan i realizujesz go. Jesteś niezależna/y i sceptyczna/y. Zawsze stawiasz poprzeczkę wysoko, bez względu na to, czy sobie czy innym.

Znane osoby o typie INTJ: Isaac Newton, fizyk

Społecznik - Wychwala zasługi innych.

Jesteś osobą odpowiedzialną, opiekuńczą, żarliwą i współczującą. Bez trudu dostrzegasz uczucia i potrzeby innych. W każdym potrafisz znaleźć potencjał i starasz się go rozwijać. Zawsze wspierasz rozwój osobisty i zespołowy. Jesteś bardzo taktowna/y, jeśli chodzi o pochwałę i krytykę. Jesteś wobec wszystkich lojalna/y i świetnie się z tobą współpracuje. Jesteś wpływowym liderem i potrafisz doskonale aktywizować innych.

Znane osoby o typie ENFJ: Martin Luther King, Jr., działacz na rzecz praw człowieka

Mentor - Rozjaśnia ciemność.

Zawsze doszukujesz się głębszego znaczenia pośród swoich myśli, w swoich relacjach z innymi ludźmi i ze światem materialnym. Starasz się zrozumieć postępowanie innych i masz przenikliwy wgląd w ludzi. W działaniu jesteś skrupulatna/y i wierna/y wyznawanym wartościom. Twoją misją jest zrobić coś dla innych ludzi. Potrafisz przy tym zachować odwagę, dobrą organizację i zdecydowanie.

Znane osoby o typie INFJ: Platon, filozof

Doradca - Wszystko jest możliwe.

Jesteś pełna/en pasji i wyobraźni. Dla ciebie życie jest pełne możliwości. Błyskawicznie znajdujesz powiązania między wieloma informacjami i pewnie działasz według własnych metod. Chętnie przyjmujesz ocenę na swój temat od otoczenia i jesteś równie skora/y do pochwał i wspierania innych. Jesteś spontaniczny i elastyczny. Posiadasz niezwykły dar improwizacji.

Znane osoby o typie ENFP: Tom Hanks, amerykański aktor

Filozof - Żyje we własnym idealnym świecie.

Jesteś idealistką/ą. Jesteś wierna/y własnym wartościom i wobec ważnych dla ciebie osób. Chciałabyś/Chciałbyś żyć w świecie pasującym do twoich wartości. Jesteś ciekawa/y świata. Zawsze potrafisz znaleźć dodatkowe możliwości i doprowadzasz do realizacji pomysłów. Starasz się zrozumieć innych i pomagasz im rozwinąć ich potencjał. Jeśli to nie stoi w sprzeczności z twoimi wartościami, jesteś elastyczna/y i potrafisz zaakceptować innych.

Znane osoby o typie INFP: J.K. Rowling - autorka książek o Harrym Potterze

Człowiek akcji - Rozwiązuje otaczające problemy z pełnią energii.

Jesteś swobodna/y i otwarta/y. Lubisz rozwiązywać praktyczne problemy, a twoje rozwiązania przynoszą natychmiastowy efekt. Nudzą cię koncepcje i teorie. Chciałabyś/Chciałbyś działać w pełni możliwości. Potrafisz wykorzystać sprzyjające momenty. Bedąc z ludźmi, wykorzystujesz każdą chwilę. Doceniasz wartości materialne i przyjemności z nich płynące. Uczysz się dzięki praktyce.

Znane osoby o typie ESTP: George W. Bush

Spryciarz - Spokojnie obserwuje, ale działa szybko.

Jesteś bardzo cierpliwa/y i elastyczna/y. Zazwyczaj jesteś cichym obserwatorem, lecz gdy pojawia się problem, starasz się go rozwiązać tak szybko, jak to możliwe. Zawsze rozważasz, co jeszcze można zrobić i rozwiązujesz praktyczne problemy, posługując się dostępnymi środkami. Zastanawiasz się nad przyczynami i skutkami rzeczy. Porządkujesz fakty w sposób logiczny i obiektywny. Przywiązujesz duże znaczenie do efektywności.

Znane osoby o typie ISTP: Steve Jobs, założyciel Apple

Aktor - Życie to twoja scena.

Jesteś otwarta/y, towarzyska/i i przyjazna/y. Kochasz życie i doceniasz przyjemności świata materialnego. Lubisz tworzyć coś nowego z innymi ludźmi. Wnosisz do pracy swoją bystrość i praktyczne nastawienie, co oznacza, że twoja praca jest także przyjemna. Jesteś bardzo swobodna/y. Potrafisz cieszyć się wszystkim, co naturalnie przychodzi. Szybko oswajasz się z nowym otoczeniem. Pracując z innymi ludźmi, bardzo szybko się uczysz.

Znane osoby o typie ESFP: Leonardo DiCaprio, aktor

Artysta - Pokazuje swoją twórczość, aby wzbogacić świat wewnętrzny.

Jesteś spokojna/y, przyjazna/y, wrażliwa/y i delikatna/y. Żyjesz chwilą i cieszysz się wszystkim, co dzieje się wokół. Potrzebujesz prywatnej przestrzeni, aby móc robić swoje rzeczy w swoim tempie. Kierujesz się sercem i jesteś lojalna/y wobec bliskich ci osób. Nie lubisz konfliktów i sporów. Nie narzucasz innym swoich poglądów i wartości.

Znane osoby o typie ISFP: Lady Gaga, wokalistka, autorka tekstów piosenek

Zarządca - Utrzymuje wszystko w ładzie i porządku.

Jesteś realistką/ą i praktykiem. Jesteś także twarda/y i stanowcza/y. Zaczynasz działać, jak tylko podejmiesz decyzję. Jesteś dobry we wdrażaniu projektów oraz mobilizacji wszelkich sił i osób do ukończenia działań. Chcesz osiągać swoje cele w najbardziej efektywny sposób. Dobrze sobie radzisz ze wszystkimi szczegółami. Masz swoje jasno sprecyzowane standardy i trzymasz się ich, mając nadzieję, że inni również je osiągną. Niezachwianie trzymasz się swojego planu.

Znane osoby o typie ESTJ: Emma Watson, aktorka

Inspektor - Postępuje w zgodzie z przyjętymi powszechnie zasadami, skrupulatnie i uważnie.

Jesteś cicha/y i poważna/y. Potrafisz wygrywać dzięki sile swoich przekonań, ostrożności i szczerości. Jesteś realistką/ą i oddanym pragmatykiem. Podejmujesz decyzje racjonalnie i realizujesz swoje zamierzenia krok po kroku, nie rozpraszając się. Wszystko organizujesz według ustalonego porządku. Zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym jesteś wierna/y tradycjom.

Znane osoby o typie ISTJ: George Washington, prezydent Stanów Zjednoczonych i generał

Opiekun - Z pasją pomaga innym we wszystkim.

Jesteś serdeczna/y, skrupulatna/y i dobra/y we współpracy. Dążysz do harmonii i pracowicie starasz się stworzyć wokół siebie takie środowisko. Lubisz kończyć zadania na czas. Jesteś zawsze lojalna/y i martwisz się o innych. Potrafisz zauważać potrzeby innych i starasz się jak możesz, aby dać im to, czego pragną. Masz nadzieję, że ludzie zauważą twoją obecność i docenią to, co dla nich robisz.

Znane osoby o typie ESFJ: Anne Hathaway, aktorka

Strażnik - Ostrożnie i rozważnie troszczy się o innych.

Jesteś poważna/y, odpowiedzialna/y, spokojna/y i przyjazna/y. Zawsze wywiązujesz się z powieżonych zadań. W działaniu jesteś dokładna/y, ostrożna/y i staranna/y. Jesteś lojalna/y i taktowna/y. Zauważasz i zapamiętujesz wszystkie szczegóły i ludzi, którzy są dla ciebie ważni. Z całego serca troszczysz się o uczucia innych. I w pracy, i w domu wprowadzasz do otoczenia pokój i harmonię.

Znane osoby o typie ISFJ: Książę Karol, monarcha Wielkiej Brytanii, obecny mąż Camilli Parker Bowles, były mąż księżnej Diany, syn Elżbiety II, ojciec Williama i Harry'ego

Uwaga: celem tego testu jest znalezienie twoich wrodzonych predyspozycji. Jest to podobne do pytania, czy jesteś prawo czy leworęczny. Procent w danej figurze pokazuje tylko, jak bardzo jesteś pewna/y tego, czy jesteś prawo czy leworęczna/y w trakcie rozwiązywania testu. Każdy ma swoje własne predyspozycje. Niektóre z predyspozycji mogą być oczywiste, inne nie. Jeśli twój typ osobowości się zgadza, procent nie jest taki ważny. Nie można powiedzieć: jestem w 80% introwertykiem, tak jak nie można powiedzieć: jestem w 80% leworęczny. Nie ma dobrych i złych typów osobowości. Poznanie siebie nie jest po to, aby się zaszufladkować, ale aby rozwijać swoje mocne strony i kontrolować słabości.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli chcesz zobaczyć wyniki testu innych osób, śledź naszą stronę na facebooku: arealme Polski Myśliciel - Do spraw podchodzi w sposób logiczny, głęboko je analizuje. Zawsze starasz się znaleźć logiczne wyjaśnienie dla spraw, które cię zaciekawią. Cechuje cię myślenie abstrakcyjne i teoretyczne. Bardziej interesuje cię kwestia poznania niż relacje społeczne z ludźmi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bogowie Słowiańscy - Panteon bogów słowiańskich

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Minos był królem Krety. Jego sława i potęga objęła całą Grecję. Bogowie ukarali go jednak dzieckiem-potworem. Był nim Minotaur, pół byk, pół człowiek. O tym dlaczego spotkał go taki los, dowiecie się z mitu o Dedalu i Ikarze.

Siejący postrach na całej wyspie, Minotaur, został uwięziony w potężnym labiryncie, z którego nie sposób było się wydostać. Budowniczym owego labiryntu był Dedal.

Kreta była wówczas najpotężniejszym państwem Hellady. Podległe jej Ateny musiały co roku wysyłać na Kretę haracz w postaci 7 dziewcząt i 7 chłopców, które przeznaczone były na pożarcie przez Minotaura.

Władcą Aten był Ajgeus. Jego syn, Tezeusz, postanowił udać się na Kretę i zgładzić potwora. Ajgeus poprosił syna, aby w drodze powrotnej rozpiął odpowiedni żagiel w zależności od powodzenia wyprawy. I tak, jeśli udałoby mu się zgładzić Minotaura, miał rozpiąć czerwony żagiel, a jeśli nie - czarny.

Młodzieniec popłynął na Kretę, gdzie poznał córkę króla Minosa, Ariadnę, która od razu się w nim zakochała. Dziewczyna wiedziała, że z labiryntu nie da się wyjść i postanowiła pomóc Tezeuszowi. Podarowała mu kłębek nici, którego początek kazała przywiązać do wejścia labiryntu.

Tezeusz wyruszył w głąb labiryntu w poszukiwaniu potwora, zaznaczając jednocześnie drogę, rozwijaną nicią. W końcu napotkał Minotaura i po ciężkiej walce zabił go. Tylko dzięki rozwiniętej nici udało mu się wyjść z labiryntu. Stąd wziął się popularny związek frazeologiczny - nić Ariadny - który oznacza sposób wyjścia z beznadziejnej sytuacji.

Tezeusz stał się bohaterem, gdyż wyzwolił Kretę od morderczego stwora. W glorii chwały wyruszył w drogę powrotną, zabierając ze sobą Ariadnę, którą planował poślubić. Nie do końca wiadomo, co stało się po drodze, że Tezeusz porzucił śpiącą Ariadnę na wyspie Naksos.

Tam Ariadnę spotkał Dionizos wraz z towarzyszącymi mu menadami. Zakochał się on w księżniczce i poprosił ją o rękę. Porzucona kochanka Tezeusza została małżonką boga wina

i ślub odbył się na tej samej wyspie Naksos, która swym kształtem przypomina liść winnej latorośli.

Tymczasem Tezeusz wracał do Aten, lecz zapomniał o prośbie ojca i zamiast czerwonego, rozpiął czarny żagiel. Ajgeus widząc z oddali statek z czarnymi żaglami był pewien, że syn zginął i z rozpaczy rzucił się ze skały do morza.

Pamięć tego dnia święcono podczas Oschoforiów, dokładnie odtwarzając dwojaki nastrój uroczystości: żałobny z powodu śmierci Ajgeusa i radosny z powodu szczęśliwego powrotu Tezeusza.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mit o Tezeuszu i Ariadnie - streszczenie

# data[].attributes.attachment_link.description
Minos był królem Krety. Jego sława i potęga objęła całą Grecję. Bogowie ukarali go jednak dzieckiem-potworem. Był nim Minotaur, pół byk, pół człowiek. O tym dlaczego spotkał go taki los, dowiecie się z mitu o Dedalu i Ikarze. Siejący postrach na całej wyspie, Minotaur, został uwięziony w potężnym labiryncie, z którego nie sposób było się wydostać.

# data[].attributes.body
Narodziny świata i bogów

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyporządkuj do odpowiednich kategorii .

# data[].attributes.body
( Wrzuciłam też na edmodo.)