# data[].attributes.body
Instytucje,numery telefonów, strony internetowe

# data[].attributes.body
Wskazówki

# data[].attributes.body
Wskazówki

# data[].attributes.body
Wskazówki

# data[].attributes.headline
Zachęcamy do wspólnej zabawy z całą rodziną

# data[].attributes.subject
Zachęcamy do wspólnej zabawy z całą rodziną

# data[].attributes.body
Chrońmy dzieci przed dopalaczami - prezentacja

# data[].attributes.body
Charakterystyka

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zespół Stresu Pourazowego (PTSD)

Powstaniu tego zaburzenia sprzyjają sytuacje zewnętrzne, w których człowiek narażony jest na utratę życia czy zdrowia, gdy obserwuje zranienie, zagrożenie życia, nagłą śmierć bliskich osób. Źródłem takich sytuacji mogą być klęski żywiołowe, np. powódź, trzęsienie ziemi, huragan, pożar a także wojny, obozy koncentracyjne, wypadki drogowe, przestępstwa kryminalne, przemoc w rodzinie, nadużycia seksualne, gwałt.
W przypadku przemocy wystarczy sama groźba jej użycia, by wywołać wstrząs u ofiar. Często osoby stosujące przemoc są w stanie gestem, słowem, spojrzeniem, charakterystycznym zachowaniem wywołać u osób wobec, których stosują przemoc paraliżujący lęk i uległość.

Czytaj więcej...

# data[].attributes.attachment_link.description
Zespół Stresu Pourazowego (PTSD) Powstaniu tego zaburzenia sprzyjają sytuacje zewnętrzne, w których człowiek narażony jest na utratę życia czy zdrowia, gdy obserwuje zranienie, zagrożenie życia, nagłą śmierć bliskich osób. Źródłem takich sytuacji mogą być klęski żywiołowe, np. powódź, trzęsienie ziemi, huragan, pożar a także wojny, obozy koncentracyjne, wypadki drogowe, przestępstwa kryminalne, przemoc w rodzinie, nadużycia seksualne, gwałt.

# data[].attributes.body
Placówki udzielające pomocy w powiecie ostrowieckim

# data[].attributes.body
Rzecznik Praw Obywatelskich

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
RPO jest zaniepokojony doniesieniami o nasilającej się w trakcie epidemii koronawirusa fali przemocy domowej. Wystosował list otwarty do osób jej doświadczających oraz ludzi z ich otoczenia.

Rzecznik Praw Obywatelskich odbiera wiele alarmujących sygnałów dotyczących konsekwencji izolacji i kwarantanny dla poczucia bezpieczeństwa osób zagrożonych przemocą domową. Niepokojące są także doświadczenia innych państw. Potwierdzają one gwałtowny wzrost liczby zgłoszeń przypadków przemocy domowej.

RPO zaapelował: "Razem powinniśmy stawić czoło temu problemowi. Mimo zagrożenia musimy pozostać wrażliwi na krzywdę innych. Jeśli Twój dom nie jest bezpieczny i obawiasz się, że Twoi bliscy mogą zrobić Ci krzywdę - zwróć się po pomoc. Przemoc ze strony partnera lub innej bliskiej osoby jest przestępstwem. Nikt nie ma prawa bić, grozić, upokarzać ani w żaden inny sposób naruszać praw drugiego człowieka. Prawo i instytucje państwowe są po to, aby nas chronić."

Stan epidemii i jego konsekwencje dla naszej wolności osobistej nie mogą powodować, że osoby zagrożone przemocą domową zostaną pozostawione bez niezbędnego wsparcia. W odpowiedzi na ich potrzeby, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, działając we współpracy z ekspertkami Fundacji Feminoteka, Centrum Praw Kobiet i Niebieskiej Linii IPZ, opracowało „Plan awaryjny". Zawiera on informacje o możliwościach uzyskania pomocy w czasie pandemii dla wszystkich, którzy w czterech ścianach doświadczają przemocy.

Serdecznie dziękujęmy Organizacjom społecznym za pomoc w jego opracowaniu oraz wsparcie merytoryczne.

Osobisty plan awaryjny
Jeśli wiesz, że możesz doświadczyć przemocy domowej i obawiasz się, że w czasie epidemii może być trudno uzyskać pomoc, przygotuj osobisty plan awaryjny. Jeśli zdarzy się coś złego, będziesz od razu wiedzieć jak zareagować i gdzie pójść. Twoje bezpieczeństwo to priorytet. Nie jesteś winna/y przemocy i są ludzie, którzy chcą Ci pomóc!

Obserwuj zachowania osoby agresywnej:

To ważne, żeby wiedzieć, jakie zachowania zapowiadają najgorsze i kiedy sytuacja staje się niebezpieczna dla Ciebie, Twoich najbliższych, dzieci.

Jeśli awantury, krzyki nasilają się, jeśli coraz częściej słyszysz groźby pod swoim adresem, jeśli doświadczasz przemocy fizycznej np. szarpania, popychania, bicia, czy też zmuszania do seksu - to są sygnały, że przemoc się nasila i narasta.

Naucz dzieci dbać o bezpieczeństwo:

Powiedz dzieciom, gdzie mogą szukać pomocy:

np. że mogą pukać do zaprzyjaźnionej sąsiada/ki,

naucz je numeru alarmowego,

porozmawiaj z nimi, że nie są one winne przemocy i kłótni,

ustalcie, gdzie znajduje się klucz do domu, jak otworzyć drzwi wejściowe, gdyby coś się stało,

upewnij się, że znają adres mieszkania, gdyby musiały wzywać służby.

Zastanów się, gdzie w Twoim domu możesz znaleźć bezpieczne schronienie.

Ważne, by nie znajdowały się tam żadne niebezpieczne narzędzia.
Unikaj kuchni, garażu, łazienki i innych miejsc, gdzie może być twarda posadzka albo niebezpieczne przedmioty.
Pod tym linkiem znajdziesz mapę, z oznaczeniami lokalnych organizacji i instytucji, które pomagają osobom doświadczającym przemocy. Jeśli nie znalazłaś na niej placówki w swojej okolicy, zadzwoń do najbliższego Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia telefony znajdziesz tutaj lub lokalnego Ośrodka Interwencji Kryzysowej.

Skontaktuj się z nimi, zapytaj jak mogą Ci pomóc.

Spakuj wszystko do podręcznej torby, trzymaj ją pod ręką, tak żeby w każdej chwili móc ją zabrać. Lista rzeczy, o których trzeba pamiętać:

Ważne dokumenty np. paszport, dowód osobisty

Leki

Telefon

Pieniądze/ karta płatnicza

Ładowarka

Numery ważnych telefonów

Klucze do domu

Obdukcje lekarskie (jeśli masz)

Numery kont bankowych (zapisane)

Bielizna na zmianę

Szczoteczka do zębów

Środki ochronne potrzebne w czasie epidemii: maseczki ochronne, rękawiczki, małe opakowanie płynu do dezynfekcji (jeśli masz je w domu)

Nie uciekaj od dzieci! One także mogą być zagrożone.
Jeśli nie masz możliwości ucieczki, schowaj się w rogu pokoju. Skul się, osłaniając rękoma twarz i głowę.
Postaraj się zawsze mieć przy sobie telefon z naładowaną baterią.
Wzywaj pomocy: 997, 112.
W telefonie komórkowym numer alarmowy zaprogramuj tak, żebyś mogła/mógł wybrać go jednym klawiszem. Poza telefonem policji warto mieć także pod ręką numery telefonu pogotowia ratunkowego, bliskiej Ci osoby oraz numer telefonu do schroniska, gdzie możesz uzyskać pomoc i wsparcie.

Jeśli musisz wzywać pomoc w miejscu publicznym, np. na klatce schodowej, zastanów się, czy zamiast wołania o pomoc nie krzyczeć PALI SIĘ! - co może okazać się skuteczniejsze.

Jeśli z interwencją przyjedzie policja, a się boisz o swoje życie i zdrowie, domagaj się, aby sprawca przemocy został zatrzymany na 48 godzin. Zyskasz w ten sposób czas, żeby znaleźć schronienie, uzyskać pomoc. Pamiętaj, że mimo stanu epidemii służby mają obowiązek niezwłocznie reagować na przypadki przemocy domowej!

Rozmawiaj z rodziną, sąsiadami i znajomymi o sytuacji w Twoim domu.

Opracuj wspólnie z nimi strategię postępowania na wypadek, gdybyś potrzebował/a ich pomocy. Pomocne może się okazać ustalenie słowa awaryjnego - jeśli go użyjesz, będą wiedzieli, że pilnie potrzebujesz pomocy.

Spróbuj wypełnić poniższą listę, osób do których możesz zadzwonić po wsparcie:

Przyjaciel/ciółka

Osoba z rodziny

Dzielnicowy/a

Zaufany nauczyciel/ka ze szkoły dziecka

Zaprzyjaźniony sąsiad/ka

Kolega/koleżanka z pracy, któremu ufasz

Organizacja społeczna, która Ci pomoże

Lekarz/lekarka, który Cię zna

(Jeśli masz) Twój prawnik/prawniczka

Więcej szczegółowych informacji oraz przydatne numery telefonów znajdą Państwo w poradniku poniżej.

Zachęcamy również do zapoznania się z:

Petycją Centrum Praw Kobiet o kompleksowe włączenie kwestii ochrony przed przemocą domową do rozwiązań prawnych regulujących działania w epidemii KLIK

Poradnikiem Funkdacji Feminoteka o sytuacji prawnej osób doświadczających przemocy domowej w czasach koronawirusa

# data[].attributes.attachment_link.title
Plan awaryjny - jak szukać pomocy, gdy doświadczamy przemocy domowej w pandemii?

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeśli wiesz, że możesz doświadczyć przemocy domowej i obawiasz się, że w czasie epidemii może być trudno uzyskać pomoc, przygotuj osobisty plan awaryjny. Jeśli zdarzy się coś złego, będziesz od razu wiedzieć jak zareagować i gdzie pójść.Twoje bezpieczeństwo to priorytet. Przemoc ze strony partnera lub innej bliskiej osoby jest przestępstwem.Nie jesteś winna/y przemocy i są ludzie, którzy chcą Ci pomóc!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Informacje o naborze
na rok szkolny 2021/2022

Regulamin rekrutacji na rok szkolny 2021/2022

Oferta edukacyjna ZS3/THM na rok szkolny 2021/2022..

Nie czekaj do ostatniej chwili. Już teraz złóż wniosek do klasy pierwszej.

Kliknij na baner poniżej

Technikum Nr 3 (dawne Technikum Hutniczo - Mechaniczne) to szkoła o długiej i chlubnej tradycji. U nas przygotujesz się do studiów wyższych zgodnie z wybraną specjalnością oraz zdobędziesz solidną wiedzę i zawód poszukiwany w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej. Ponadto uzyskasz dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe, tytuł technika wybranej specjalności, a także świadectwo dojrzałości. Uczniowie klas III naszego technikum wyjeżdżają na praktyki zagraniczne, których koszty pokrywa unijne programy Leonardo da Vinci oraz Erasmus+..

W Technikum od 1 września 2021 r. otwieramy klasy kształcące w zawodach:
Czego uczymy? Nowe kwalifikacje zawodowe. Wybierz zawód dla Siebie..
Technik elektronik
W tej klasie zdobędziesz wiedzę z zakresu:
- diagnostyki sprzętu komputerowego i audiowizualnego,
- programowania mikroprocesorów (na przykładzie mikroprocesorów Intel),
- projektowania urządzeń elektronicznych oraz układów analogowych i cyfrowych,
- komputerowego wspomagania projektowania układów elektronicznych,
- uruchamiania i serwisu urządzeń audiowizualnych. Więcej o przedmiotach zawodowych..

# Możliwości zatrudnienia elektroników: absolwent tego kierunku może podjąć pracę np. w: elektronicznych zakładach produkcyjnych i naprawczych, serwisach urządzeń elektronicznych, przy technicznym dozorze nad specjalistycznymi urządzeniami elektronicznymi w laboratoriach i szpitalach, instalowaniu nowozakupionej aparatury pomiarowo-kontrolnej.

Zobacz pracownie elektroniczne ZS3..

Technik elektryk
Technik elektryk to zawód uwzględniający obecny rozwój nowych technologii w dziedzinie elektroenergetyki. Praca technika elektryka wiąże się z dużą odpowiedzialnością, ponieważ czynności wykonywane przez technika elektryka zapewniają bezpieczeństwo osobom korzystającym z instalacji elektroenergetycznych lub maszyn i urządzeń elektrycznych. Zadania zawodowe związane są z wykonywaniem i uruchamianiem instalacji elektrycznej oraz montowaniem i uruchamianiem maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie dokumentacji technicznej, a także wykonywaniem konserwacji oraz przeprowadzaniem obsługi instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych. Więcej o przedmiotach zawodowych..

# Możliwości zatrudnienia elektryków: Osoby posiadające dyplom zawodowy mogą znaleźć zatrudnienie na stanowiskach produkcyjnych maszyn i urządzeń elektrycznych jako monterzy i konserwatorzy instalacji elektrycznych. Technicy elektrycy pracują przeważnie w szeroko pojętych usługach, a także w budownictwie, komunikacji i innych dziedzinach gospodarki oraz w przemyśle. Ze względu na wszechstronne przygotowanie w dziedzinie technologii elektroenergetycznej technik elektryk jest zawodem szerokoprofilowym umożliwiającym łatwe przekwalifikowanie, co stwarza dodatkowe możliwości zatrudnienia.

Zobacz pracownie elektroniczne ZS3..

Technik informatyk
Jako technik informatyk będziesz zajmował się:
- diagnostyką sprzętu komputerowego i urządzeń peryferyjnych,
- instalacją, konfiguracją i wirtualizacją systemów operacyjnych (Windows, Linux),
- instalacją i konfiguracją sieci komputerowych (routery, switche, serwery, sieci wi-fi, sieci VLAN),
- administrowaniem sieciowymi systemami operacyjnymi (Linux, Windows Server),
- programowaniem w języku C++,
- projektowaniem stron internetowych (języki HTML/CSS, JavaScript, PHP/MySQL, Joomla!, CMS),
- projektowaniem baz danych (Access, SQL),
- przetwarzaniem grafiki rastrowej i wektorowej (Corel Draw, Corel PhotoPaint, Photoshop, GIMP, Blender),
- komputerowym montażem filmów video (Corel VideoStudio),
- projektowaniem animacji komputerowych (Adobe Flash),
- komputerowym składem tekstu, obsługą aplikacji biurowych (Word, Excel, PowerPoint).

Ponadto w klasach technik informatyk realizowane są zajęcia z języka angielskiego dla informatyków.

# Możliwości zatrudnienia informatyków: możesz znaleźć pracę w firmie każdej branży mającej własną sieć komputerową: banki, urzędy, media, telekomunikacja, nauka, firmy specjalizujące się w dostawie sprzętu komputerowego. Możesz też prowadzić samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie usług informatycznych i systemów komputerowych.

Zobaczhistorię komputeryzacji szkoły.. Więcej informacji o kwalifikacjach zawodowych..
Technik logistyk
Kierunek polecany młodzieży przedsiębiorczej i kreatywnej, z wyobraźnią i zdolnościami planowania oraz organizowania wielkich przedsięwzięć, nauczysz się jak sprawnie zarządzać transportem, przeprowadzać akcje ewakuacyjne w sytuacjach kryzysowych, dbać o zaopatrzenie wojska czy policji.

Specjaliści do spraw logistyki mogą podejmować pracę w działach logistyki przedsiębiorstw przemysłowych, handlowych, dystrybucyjnych, usługowych oraz transportowo-spedycyjnych. Jako logistyk możesz pracować w działach sprzedaży i prognozowania popytu, planowania zakupów, handlu elektronicznego, logistyki miejskich usług infrastrukturalnych, systemów informacyjnych wspomagających dystrybucję towarów, gospodarki odpadami, recyklingu, planowania produkcji i zapasów, gospodarki materiałowej, transportu wewnętrznego. Ponadto logistycy pracują często jako operatorzy zintegrowanych systemów informacyjnych wspomagających zarządzanie logistyczne.

# Możliwości zatrudnienia logistyków: logistyków poszukują: przemysł, budownictwo, handel i usługi, wojsko i policja oraz informatyka i telekomunikacja. Na rynku istnieje wiele firm specjalizujących się w spedycji krajowej i międzynarodowej.

Technik mechatronik
Technik mechatronik to nowoczesny zawód łączący informatykę, elektronikę, automatykę i mechanikę. W tej klasie zdobędziesz wiedzę na temat komputerowego projektowanie detali mechanicznych w programach CAD/CAM - Solid Edge i EdgeCAM oraz programowania i obsługi obrabiarek CNC sterowanych numetycznie. Będziesz zajmował się obsługą różnorodnej specjalistycznej aparatury, np. medycznej czy urządzeń automatyki samochodowej.

# Możliwości zatrudnienia mechatroników: absolwenci znajdują zatrudnienie jako: operatorzy linii produkcyjnych w wielu gałęziach przemysłu, serwisanci i personel obsługujący, np.: urządzenia medyczne, biurowe, obrabiarki sterowane numerycznie, specjaliści ds. handlu sprzętem mechatronicznym.

Zobacz wyposażenie pracowni mechatronicznych..

Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej
Absolwenci tego kierunku będą przygotowani do organizowania i wykonywania prac związanych z montażem i obsługą systemów energetyki odnawialnej. Ponadto wykształcenie to pozwoli absolwentom wspierać fachową pomocą jednostki administracji publicznej i samorządowej w obszarach gospodarki zasobami energetyki odnawialnej. Jest to zawód szerokoprofilowy. Absolwenci, ze względu na przygotowanie w obszarze instalacji energetyki słonecznej, wiatrowej, wodnej, geotermalnej oraz technologii energetycznego wykorzystania biomasy mogą kontynuować dalsze kształcenie i specjalizację podnosząc kwalifikacje.

# Możliwości zatrudnienia techników energetyki odnawialnej: Technicy urządzeń i systemów energetyki odnawialnej mogą znaleźć zatrudnienie zarówno na stanowiskach związanych z montażem instalacji wyposażonych w urządzenia energetyki odnawialnej, jak i stanowiskach nadzoru technicznego nad utrzymaniem prawidłowego funkcjonowania instalacji energetyki odnawialnej. Technicy urządzeń i systemów energetyki odnawialnej pracują przeważnie w budownictwie i energetyce oraz w doradztwie energetycznym, w zakresie możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W administracji publicznej mogą pracować na stanowiskach nadzoru technicznego i obsługi inwestycji związanych z zastosowaniem odnawialnych źródeł energii, w szczególności w budownictwie.

Więcej informacji.. Nasze technikum bardzo dobrze przygotowuje uczniów do studiów wyższych na kierunkach elektronika, informatyka, telekomunikacja, teleinformatyka, automatyka i robotyka, elektrotechnika, logistyka, a także kierunkach pokrewnych.

Ponadto nauka w Technikum nr 3 daje Ci możliwość dobrego przygotowania zawodowego, uzyskania tytułu technika określonej specjalności (ważne przy podejmowaniu pracy) oraz zdobycia wielu dodatkowych certyfikatów (w tym EUROPASS MOBILITY - międzynarodowego certyfikatu umożliwiającego podjęcie pracy w całej Unii Europejskiej). Ponadto będziesz miał(a) możliwość zapoznania się z najnowszymi programami komputerowymi i językami programowania oraz nauczysz się obsługi specjalistycznych urządzeń i aparatury. A więc wybierz Technikum Nr 3.

W Zespole Szkół Nr 3 wybierzesz język obcy według własnego uznania i stopnia trudności: język angielski, język niemiecki, język rosyjski, język włoski, język hiszpański. Nauka języków odbywa się w grupach w zależności od stopnia zaawansowania.

Zobacz AKTUALNE KIERUNKI KSZTAŁCENIA w Zespole Szkół Nr 3.

# data[].attributes.attachment_link.title
.: Oficjalna strona Zespołu Szkół Nr 3 w Ostrowcu Świętokrzyskim :.

# data[].attributes.attachment_link.description
Informacje o naborze na rok szkolny 2021/2022 Regulamin rekrutacji na rok szkolny 2021/2022 Oferta edukacyjna ZS3/THM na rok szkolny 2021/2022.. Nie czekaj do ostatniej chwili. Już teraz złóż wniosek do klasy pierwszej. Kliknij na baner poniżej Technikum Nr 3 (dawne Technikum Hutniczo - Mechaniczne) to szkoła o długiej i chlubnej tradycji.

# data[].attributes.attachment_link.description
UCZEŃ | KANDYDAT | KONKURSY | PROJEKTY | KONTAKT | RODO | BIP

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W roku szkolnym 2023/2024 prowadzimy nabór do klas I Liceum Ogólnokształcącym Mistrzostwa Sportowego oraz nabór uzupełniający do klas II, III i IV w następujących dyscyplinach:
- piłka siatkowa dziewcząt i chłopców,
- piłka ręczna chłopców,
- piłka nożna chłopców,
- pływanie,
- piłka wodna chłopców,
W postępowaniu rekrutacyjnym do liceum będą brane pod uwagę oceny wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej z następujących obowiązkowych zajęć edukacyjnych: język polski, matematyka, I język obcy, geografia lub biologia, lub wos (w zależności od wyboru przedmiotu do realizacji w zakresie rozszerzonym). EGZAMINY SPRAWNOŚCIOWE ZSOMS 2023-2024 - lekka atletyka,
- boks.
Próby sprawności fizycznej w zakresie: piłki nożnej, piłki siatkowej, piłki ręcznej i lekkiej atletyki odbędą się w hali przy ul. Żeromskiego 5, natomiast w zakresie pływania i piłki wodnej na basenie „Rawszczyzna" przy ul. Mickiewicza 32, a w zakresie boksu w hali KSZO przy ul. Świętokrzyskiej 11.

Regulamin rekrutacji do klas pierwszych Liceum Ogólnokształcącego Mistrzostwa Sportowego

Załącznik nr 1 - lista dyscyplin sportowych

Załącznik nr 2 - Egzamin sprawnościowy do LOMS - piłka siatkowa

Załącznik nr 3 - Egzamin sprawnościowy do LOMS - lekka atletyka

Załącznik nr 4 - Egzamin sprawnościowy do LOMS - pływanie

Załącznik nr 5 - Egzamin sprawnościowy do LOMS - piłka wodna

Załącznik nr 6 - Egzamin sprawnościowy do LOMS - piłka ręczna

Załącznik nr 7 - Egzamin sprawnościowy do LOMS - piłka nożna

Dokumenty wymagane w procesie rekrutacji

Podanie do klasy w Liceum Ogólnokształcącym Mistrzostwa Sportowego

Karta informacyjna dla absolwenta szkoły podstawowej

Zgoda rodzica/prawnego opiekuna na uczęszczanie dziecka do szkoły mistrzostwa sportowego

Zgoda rodzica/prawnego opiekuna na przystąpienie do prób sprawności fizycznej

Oświadczenie o samotnym wychowywaniu dzieci

Oświadczenie o wielodzietności rodziny

Klauzula informacyjna RODO

Oświadczenia woli

Deklaracja uczestnictwa w zajęciach z religii

Rezygnacja z udziału w zajęciach z wychowania do życia w rodzinie

Wniosek o dostęp do dziennika elektronicznego

Internat

Regulamin Internatu

Regulamin rekrutacji do Internatu

Kwestionariusz rekrutacyjny

# data[].attributes.attachment_link.description
W roku szkolnym 2023/2024 prowadzimy nabór do klas I Liceum Ogólnokształcącym Mistrzostwa Sportowego oraz nabór uzupełniający do klas II, III i IV w następujących dyscyplinach:- piłka siatkowa dziewcząt i chłopców,- piłka ręczna chłopców,- piłka nożna chłopców,- pływanie,- piłka wodna chłopców, W postępowaniu rekrutacyjnym do liceum będą brane pod uwagę oceny wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej z następujących obowiązkowych zajęć edukacyjnych: język polski, matematyka, I język obcy, geografia lub biologia, lub wos (w zależności od wyboru przedmiotu do realizacji w zakresie rozszerzonym).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
w Ostrowcu Świętokrzyskim Wnioski do pobrania ze strony: https://nabor.pcss.pl/powiatostrowiecki/szkolaponadpodstawowa/ Regulamin rekrutacji do klas pierwszych na rok szkolny 2022/2023
Kandydaci do klas pierwszych Liceum Ogólnokształcącego Nr III im. Wł. Broniewskiego w Ostrowcu Św. składają niżej wymienione dokumenty:

wniosek (wypełniony na stronie internetowej rekrutacji, wydrukowany i podpisany)

oryginał lub poświadczoną kopię świadectwa ukończenia szkoły podstawowej

oryginał lub poświadczoną kopię zaświadczenia o wynikach egzaminu ósmoklasisty

oryginał świadectwa ukończenia szkoły podstawowej

(o ile nie był dostarczony wcześniej)

oryginał zaświadczenia o wynikach egzaminu ósmoklasisty

(o ile nie był dostarczony wcześniej)
24.06 - 13.07.2022r. do godz. 15.00
Złożenie w tym terminie oryginałów dokumentów nie gwarantuje przyjęcia do wybranego oddziału inie zwalnia kandydata od potwierdzenia woli podjęcia nauki w szkole.

Należy donieść oryginał świadectwa ukończenia szkoły podstawowej i oryginał zaświadczenia o wynikach egzaminu ósmoklasisty (o ile nie zostały one złożone wcześniej).

W przypadku złożenia oryginałów dokumentów w terminie wcześniejszym konieczne jest stawienie się w terminie do 29.07.2022 r. do godz. 15.00 w szkole celem złożenia potwierdzenia woli podjęcia nauki.

Brak złożenia potwierdzenia będzie równoznaczny z rezygnacją i skreśleniem ucznia z listy przyjętych do szkoły.

Kandydaci, którzy nie dostali się do wybranej szkoły mogą ubiegać się o przyjęcie w szkołach, w których są wolne miejsca, dostarczając oryginał świadectwa i zaświadczenie o wynikach egzaminu ósmoklasisty.
III.Kryteria rekrutacji
Kandydat może uzyskać maksymalnie 200 pkt.

Absolwenci szkół podstawowych, będący laureatami konkursów przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim i ponadwojewódzkim (określonych przez Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty), przyjmowani są niezależnie od kryteriów zawartych w niniejszym regulaminie.

Liczba punktów za wyniki egzaminu ósmoklasisty wynosi maksymalnie 100.

Wyniki egzaminu ósmoklasisty (zawarte w zaświadczeniu o szczegółowych wynikach egzaminu) wyrażone w skali procentowej są przeliczane w następujący sposób:

wynik przedstawiony w procentach z języka polskiego mnoży się przez 0,35

wynik przedstawiony w procentach z matematyki mnoży się przez 0,35

wynik przedstawiony w procentach z języka obcego nowożytnego - przez 0,3

Liczba punktów możliwych do uzyskania za oceny z zajęć edukacyjnych na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej wynosi 72.

Punkty za oceny są przyznawane z czterech przedmiotów: j. polskiego, matematyki oraz z dwóch, wymienionych w poniższej tabeli:

*język angielski: w 1a będzie nauczany w zakresie rozszerzonym, jeśli jego wybór zadeklaruje odpowiednia liczba osób (zgodna z przepisami), w przeciwnym razie uczeń będzie miał rozszerzony WOS;

** w 1b uczeń będzie miał rozszerzony WOS lub j. polski, powstanie ten przedmiot, który wybierze więcej osób, ponieważ są to przedmioty, które nie dzielą się na grupy.

1b- geografia lub biologia

1c-fizyka lub WOS lub informatyka oraz geografia lub j. angielski

1d- matematyka lub j. angielski

będą nauczane w zakresie rozszerzonym, jeśli wybierze je odpowiednia liczba osób, umożliwiająca stworzenie:

grup - biologia, informatyka, fizyka, j. angielski, czyli przedmioty uczone w grupach

pełnych klas lub łączonych - WOS, geografia, matematyka, czyli z przedmiotów niepodzielnych na grupy

*** w rekrutacji punktowany jest przedmiot lub przedmioty, z których kandydat uzyskał wyższą ocenę.

Punkty za oceny na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej są obliczane według następujących zasad:

dostateczny 8 pkt.

Punktacji podlegają również inne osiągnięcia ucznia mające znaczenie dla dalszej jego edukacji ( maksymalnie 28 pkt.):

świadectwo ukończenia szkoły podstawowej z wyróżnieniem: 7 pkt.

potwierdzone osiągnięcia w konkursach wiedzy o zasięgu ponadwojewódzkim organizowanych przez Kuratora Oświaty :

finalista konkursu przedmiotowego 10 pkt.

uzyskanie w zawodach wiedzy będących konkursem o zasięgu wojewódzkim organizowanym przez kuratora oświaty:

dwóch lub więcej tytułów laureata konkursu tematycznego

dwóch lub więcej tytułów finalisty konkursu tematycznego

tytułu finalisty konkursu przedmiotowego7 pkt.

tytułu finalisty konkursu tematycznego lub interdyscyplinarnego3 pkt.

uzyskanie wysokiego miejsca w zawodach wiedzy innych niż wymienione powyżej, sportowych lub artystycznych, organizowanych przez kuratora oświaty lub inne podmioty działające na terenie szkoły:

na szczeblu powiatowym1 pkt.

na szczeblu wojewódzkim 2 pkt.

na szczeblu krajowym 3 pkt.

na szczeblu międzynarodowym 4 pkt.

za osiągnięcia w zakresie aktywności społecznej, w tym na rzecz środowiska szkolnego, w szczególności w formie wolontariatu przyznaje się 3 pkt.

W przypadku gdy kandydat ma więcej niż jedno szczególne osiągnięcie z takich samych zawodów wiedzy, artystycznych lub sportowych, o których mowa powyżej, na tym samym szczeblu oraz z tego samego zakresu, wymienione na świadectwie ukończenia szkoły, przyznaje się jednorazowo punkty za najwyższe osiągnięcie tego ucznia w tych zawodach, z tym że maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania za wszystkie osiągnięcia wynosi 18 pkt.

W przypadku osób zwolnionych z obowiązku przystąpienia do danego zakresu odpowiedniej części egzaminu ósmoklasisty lub danej części egzaminu ósmoklasisty, przelicza się na punkty, w sposób określony w § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 sierpnia 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1737)

Komisja Rekrutacyjna, jeżeli liczba kandydatów będzie przewyższała liczbę wolnych miejsc, ustali listy przyjętych według liczby uzyskanych punktów. W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych w postępowaniu kwalifikacyjnym pierwszeństwo mają:

sieroty, osoby przebywające w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz osoby umieszczone w rodzinach zastępczych

kandydaci o ukierunkowanych i udokumentowanych zdolnościach, którym ustalono indywidualny program lub tok nauki

kandydaci z problemami zdrowotnymi, ograniczającymi możliwości wyboru kierunku kształcenia ze względu na stan zdrowia, potwierdzonymi opinią publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej.

ADMINISTRACJA DANYCH
Komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora szkoły (art. 157 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe) jest zespołem wewnętrznym w szkole (wykonawcą działania/zadania). Rekrutacja prowadzona jest „do szkoły" tym samym administratorem jest dyrektor jednostki, który reprezentuje ją (szkołę) na zewnątrz.

Przy wolnych miejscach istnieje możliwość przyjęcia kandydata do innej klasy w przypadku nie zakwalifikowania się do wcześniej wybranej.

Wnioski do pobrania ze strony: https://nabor.pcss.pl/powiatostrowiecki/szkolaponadpodstawowa/
Podręczniki dla klas pierwszych w roku szkolnym 2022/2023 A klasa - humanistyczno-prawniczo-lingwistyczna z elementami dziennikarstwa, filmoznawstwa i teatrologii B, F -klasy lingwistyczno-turystyczno-psychologiczne D i E-klasy medyczno- weterynaryjno-ekologiczne
C klasa - matematyczno-ekonomiczna z elementami bankowości i kryminologii

Przewodniczący

Szkolnej Komisji Rekrutacyjnej

# data[].attributes.attachment_link.description
w Ostrowcu Świętokrzyskim Wnioski do pobrania ze strony: https://nabor.pcss.pl/powiatostrowiecki/szkolaponadpodstawowa/ Regulamin rekrutacji do klas pierwszych na rok szkolny 2022/2023 Kandydaci do klas pierwszych Liceum Ogólnokształcącego Nr III im. Wł. Broniewskiego w Ostrowcu Św.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rekrutacja - Strona Liceum Ogólnokształcącego Nr I im. St. Staszica w Ostrowcu Św.

# data[].attributes.body
Książka zawiera zestaw ćwiczeń dla młodszych dzieci (4-5 do 10 lat) i pomaga w radzeniu sobie z bieżącą sytuacją pandemii. Zachęcam do pobierania i korzystania.

# data[].attributes.body
Drodzy Rodzice, zadbajcie o stałość i przewidywalność. Razem z dziećmi zróbcie ramowy plan dnia, który pozwoli odnaleźć się w otaczającej rzeczywistości i zapewni poczucie bezpieczeństwa. W zamieszczonym pliku znajdziecie wiele propozycji aktywności, z których możecie skorzystać według potrzeb.

# data[].attributes.body
Drodzy Rodzice, pamiętajcie aby w natłoku codziennych obowiązków znaleźć czas na odpoczynek. Kompleksowy poradnik zawiera propozycje relaksu oraz wskazówki jak wygospodarować czas dla siebie. Miłej lektury!

# data[].attributes.body
Gra spacerowa

# data[].attributes.body
Poradnik zawiera wskazówki, które mogą być pomocne w lepszym rozumieniu dzieci. Zachęcam do przeczytania.

# data[].attributes.attachment_link.title
System kształcenia w Polsce od września 2019r.

# data[].attributes.headline
MEN ogłosiło dziś konsultacje w sprawie nowego harmonogramu rekrutacji do  szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021

# data[].attributes.subject
MEN ogłosiło dziś konsultacje w sprawie nowego harmonogramu rekrutacji do  szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Terminy postępowania rekrutacyjnego na rok szkolny 2020/2021 do szkół dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia oraz szkoły policealnej będą ogłaszane przez właściwego kuratora oświaty.

UWAGA! W okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty wniosek o przyjęcie do szkoły, w tym wymagane załączniki, można składać elektronicznie.

Ustalony przez Ministra Edukacji Narodowej harmonogram postępowania rekrutacyjnego do szkół dla młodzieży dostosowany jest do zmienionego terminu tegorocznego egzaminu ósmoklasisty, w tym terminu wydania zaświadczenia o wyniku tego egzaminu przez okręgowe komisje egzaminacyjne (do 31 lipca).

Terminy składania wniosków i dokumentów do szkół ponadpodstawowych

Wniosek o przyjęcie do szkoły ponadpodstawowej wraz z dokumentami będzie można składać od 15 czerwca 2020 r. do 4 sierpnia 2020 r., z wyjątkiem:

szkoły ponadpodstawowej dwujęzycznej,

oddziału dwujęzycznego,

oddziału międzynarodowego,

oddziału przygotowania wojskowego w szkole ponadpodstawowej,

oddziałów wymagających od kandydatów szczególnych indywidualnych predyspozycji,

oraz do szkół i oddziałów prowadzących szkolenie sportowe w szkołach ponadpodstawowych, do których wnioski składane będą do dnia poprzedzającego przeprowadzenie w I terminie, odpowiednio sprawdzianu kompetencji kierunkowych, predyspozycji językowych, kompetencji językowych i prób sprawności fizycznej, o których mowa w pkt. 3-5 harmonogramu. Dyrektor szkoły określa szczegółowy termin sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, sprawdzianu kompetencji językowych, sprawdzianu predyspozycji językowych oraz prób sprawności fizycznej.
UWAGA! W okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty wniosek o przyjęcie do szkoły, w tym wymagane załączniki, można składać elektronicznie.
Termin składania świadectwa i zaświadczenia o wyniku egzaminu
Do 4 sierpnia 2020 r. należy złożyć uzupełnienie wniosku o przyjęcie do szkoły ponadpodstawowej o świadectwo ukończenia szkoły oraz o zaświadczenie o wynikach egzaminu ósmoklasisty (może być także wersja elektroniczna)

Termin ogłoszenia list kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych
12 sierpnia 2020 r. zostaną ogłoszone listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych do szkół.

Termin ogłoszenia list kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych
19 sierpnia 2020 r. zostaną ogłoszone listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do szkół.
UWAGA! W okresie ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty listy z wynikami postępowania rekrutacyjnego zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych oraz przyjętych i nieprzyjętych mogą być publikowane na stronach internetowych szkół.
Dodatkowe terminy składania dokumentów

Od 13 sierpnia do 18 sierpnia 2020 r. rodzice kandydata zakwalifikowanego do szkoły, muszą doręczyć oryginał świadectwa ukończenia szkoły i oryginał zaświadczenia o wynikach egzaminu, o ile nie zrobili tego w uzupełnieniu wniosku o przyjęcie do szkoły ponadpodstawowej w terminie do 4 sierpnia br.

W przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - także zaświadczenia lekarskiego zawierającego orzeczenie o braku przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia praktycznej nauki zawodu oraz odpowiednio orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

W przypadku braku możliwości przedłożenia takiego zaświadczenia lub orzeczenia, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni informuje o tym dyrektora szkoły w terminie do 18 sierpnia 2020 r. do godz. 15.00, wskazując na przyczynę niedotrzymania terminu. Wówczas zaświadczenie lub orzeczenie składa się dyrektorowi szkoły, do której uczeń został przyjęty, nie później niż do 25 września 2020 r.

Nieprzedłożenie do 25 września 2020 r. zaświadczenia lub orzeczenia będzie równoznaczne z rezygnacją z kontunuowania nauki w szkole, do której uczeń został przyjęty, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - w oddziale realizującym kształcenie w zawodzie, do którego został przyjęty.

Bez rekrutacji uzupełniającej

W postępowaniu rekrutacyjnym do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021 odstąpiono od przeprowadzania postępowania uzupełniającego. Jest to podyktowane brakiem możliwości przeprowadzenia tego postępowania z zachowaniem terminu ustawowego tj. do końca sierpnia roku poprzedzającego rok szkolny, na który jest przeprowadzane postępowanie rekrutacyjne (art. 161 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe).

Kandydaci do szkół ponadpodstawowych, którzy nie zostaną przyjęci do szkół dla młodzieży w postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2020/2021, będą przyjmowani do tych szkół na podstawie decyzji dyrektora placówki (art. 130 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe).

Za zapewnienie miejsca w szkole ponadpodstawowej wszystkim realizującym obowiązek nauki dzieciom i młodzieży zamieszkującym na obszarze powiatu odpowiada rada powiatu (art. 39 ust. 7 ustawy - Prawo oświatowe).

Harmonogram uwzględnia również terminy przewidziane na czynności sprawdzające, o których mowa w art. 150 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe oraz czynności przewidziane w postępowaniu odwoławczym, o których mowa w art. 158 ust. 6-9 ustawy - Prawo oświatowe.

Konsultacje - zachęcamy do udziału

Ze względu na duże znaczenie terminów rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021 przekazujemy projekt harmonogramu do konsultacji.
Uwagi i opinie prosimy przekazywać drogą elektroniczną na adres mailowy konsultacje_rekrutacja@men.gov.pl do 13 maja br. do godz. 12.00.
Departament Informacji i Promocji
Ministerstwo Edukacji Narodowej

# data[].attributes.attachment_link.title
Terminy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021 - ogłaszamy konsultacje - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Nowe terminy postępowania rekrutacyjnego na rok szkolny 2020/2021, terminy składania dokumentów do klas pierwszych szkół ponadpodstawowych i klas wstępnych szkół ponadpodstawowych - to główne kwestie ujęte w projekcie harmonogramu rekrutacji do szkół ponadpodstawowych. Dziś, 8 maja br. przekazujemy go do konsultacji. Na opinie dotyczące proponowanych terminów czekamy do 13 maja br.

# data[].attributes.headline
Harmonogram rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021

# data[].attributes.subject
Harmonogram rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021

# data[].attributes.attachment_link.title
Harmonogram rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021 - Ministerstwo Edukacji i Nauki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Ogłaszamy harmonogram rekrutacji do szkół ponadpodstawowych na rok szkolny 2020/2021, w tym terminy postępowania rekrutacyjnego, składania dokumentów do klas I szkół ponadpodstawowych i klas wstępnych szkół ponadpodstawowych.

# data[].attributes.headline
Nowe terminy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych

# data[].attributes.subject
Nowe terminy rekrutacji do szkół ponadpodstawowych

# data[].attributes.headline
Gdy nauczyciel prosi rodzica o konsultację w poradni psychologiczno - pedagogicznej.

# data[].attributes.subject
Gdy nauczyciel prosi rodzica o konsultację w poradni psychologiczno - pedagogicznej.

# data[].attributes.attachment_link.description
Państwo Nowakowie mają trójkę dzieci. Wszystkie już chodzą do szkoły: najstarsza córka jest w klasie...

# data[].attributes.headline
Jak poradzić sobie z konfliktami między dziećmi?

# data[].attributes.subject
Jak poradzić sobie z konfliktami między dziećmi?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wielu rodziców ma różne oczekiwania dotyczące rodzeństwa, np. żeby się nie kłóciło i zgodnie bawiło albo by odnosiło się do siebie z życzliwością i szacunkiem. Oczywiście nie ma w tym nic złego, takie oczekiwania są w porządku. Tylko czy są realne? To, co rodzice przyjmują za cel swojego działania, będzie to działanie warunkować. Możemy założyć coś, co jest nieosiągalne i wtedy nasze działania będą przynosić nam wiele frustracji i rozczarowania. Jako rodzice mamy bowiem organiczny wpływ na relacje naszych dzieci - wpływ na daną relację mają tylko te osoby, które w niej uczestniczą. Jaka więc jest rola rodzica, kiedy dochodzi do spięć, kłótni czy bijatyk między rodzeństwem?

Kiedy na warsztatach pytam rodziców, jakie mają marzenia dotyczące relacji między rodzeństwem, to wielu z nich mówi o zgodzie, wspólnej zabawie i spędzaniu czasu. Uważają też, że nie powinny mieć miejsca kłótnie ani żadnego rodzaju agresja, a jeśli się pojawiają, to konieczna jest interwencja rodziców. Często obawiają się, że jeśli nie zareagują, to konflikt mocno zaważy na relacji dzieci.

Dlatego wielu rodziców stara się minimalizować powstające napięcia, choć konieczność takiej pomocy jest dla nich bardzo frustrująca. Trudno się z tym nie zgodzić, zwłaszcza, że rodzic próbuje czegoś niemożliwego. Jak pisze Małgorzata Stańczyk, nie da się uniknąć kłótni między dziećmi, ponieważ jest to żywa relacja. Konflikty między ludźmi nie zdarzają się wówczas, kiedy nie mają oni ze sobą nic wspólnego, nie ma między nimi żadnej interakcji, nie ma relacji. Tego nie da się powiedzieć o rodzeństwie, które razem się wychowuje, przebywa w jednym domu, ma wspólnych bliskich członków rodziny.

Dlaczego między rodzeństwem czasem nie dochodzi do spięć

Zdarza się tak, że między rodzeństwem bardzo rzadko lub prawie wcale nie dochodzi do spięć. Nie oznacza to jednak, że z tą relacją coś jest nie w porządku. Mogą być różne powody, np.:

spokojny temperament dzieci,

wzorce zachowań, które dzieci obserwują wykluczają wchodzenie w konflikty,

brak poczucia bezpieczeństwa (czasowy lub stały) np. z powodu przemocy lub kryzysu domowego, nieobecności jednego z rodziców - dzieci są wówczas tak mocno skoncentrowane na przywróceniu ładu rodzinnego, że nie dochodzi między nimi do nieporozumień,

duża różnica wieku między rodzeństwem - starsze dziecko dysponuje już lepszymi, bardziej dojrzałymi strategiami regulacji emocji i przyjmuje w stosunku do tego młodszego bardziej opiekuńczą postawę.

Rywalizacja czy dbanie o swoje potrzeby

Czy to, co się dzieje między rodzeństwem, naprawdę jest rywalizacją? Na przykład, kiedy mama pomaga w lekcjach starszemu bratu, młodszy wchodzi co chwila do pokoju, chcąc pokazać, jaki zbudował pojazd. Rodzeństwo rywalizuje ze sobą, powtarzając „ja będę pierwszy", „ja dostanę najlepszy kawałek tortu", „dlaczego jemu zawsze przyznajesz rację" itp.

Rodzice często irytują się, odpowiadając w takich sytuacjach:

Jak się zaraz nie uspokoicie, to nikt z was nic nie dostanie!

Mam tego dość, wychodzę!

O co tyle hałasu?

Jesteś starszy, więc rozumiesz, że nie mogę się rozdwoić!

Rywalizacja, zdaniem cytowanej już Małgorzaty Stańczyk, polega na tym, że jedno dziecko chce sprawić, aby to drugie miało gorzej. Rodzice zdecydowanie nie powinni w ten sposób interpretować zachowania dzieci.
Zachęcam, aby na takie sytuacje popatrzeć z perspektywy potrzeb. Zastanowić się, o jakie ważne dla siebie potrzeby dziecko próbuje zadbać dostępnymi dla siebie strategiami. To, że dzieci zabiegają o uwagę rodziców, jest czymś normalnym, naturalnym. To nie jest ani zazdrość, ani rywalizacja. Rodzic jest przecież niezbędny do zaspokojenia dziecięcych potrzeb, dlatego aby być zauważonym, usłyszanym i uwzględnionym, dziecko próbuje zatroszczyć się o siebie, dać rodzicom sygnał, że czegoś potrzebuje. Warto też pamiętać, że u młodszych dzieci zawsze na pierwszy plan wysuwają się ich własne, niezaspokojone potrzeby. Im dziecko młodsze, tym trudniej mu uwzględnić potrzeby brata czy siostry.

Dlatego też zachęcam, aby interpretować zachowania dzieci nie w kontekście rywalizacji, ale właśnie tego, że każde z nich próbuje w dostępny dla siebie sposób zatroszczyć się o coś ważnego dla siebie. Choć czasem trudno nam tego słuchać i na to patrzeć. Warto też zakładać, że dziecko ma dobre intencje, a poszukanie tego, o co chce zadbać, może naprawdę pomóc.

Dlaczego dzieci się kłócą

Czasami rodzice mają wrażenie, że dzieci po prostu lubią się kłócić. Wystarczy im mały, prawie nic nie znaczący bodziec (oczywiście nieznaczący z perspektywy rodzica) i awantura gotowa. Rodzicom trudno wytrzymać te kłótnie. Są one bardzo burzliwe, a dzieci nie przebierają w słowach, a często i w gestach. Zdarza się, że wg rodziców złość dziecka na brata czy siostrę utrwali się dziecku i doprowadzi do zerwania między nimi relacji. Dlatego wielu z nich interweniuje, mówiąc, np.:

Nie kłóćcie się, przecież się kochacie.

Nie mogę na to patrzeć, jak Wy się kłócicie i co do siebie wykrzykujecie.

Trzeba kochać brata (siostrę), a nie się z nim ciągle kłócić.

Słuchaj, bratu takich rzeczy się nie robi.

Jak zaraz nie przestaniecie się kłócić, to nikt nie dostanie tych klocków.

Warto się zastanowić, dlaczego interweniujemy, dlaczego tak trudno nam wytrzymać kłótnie dzieci?
Jak reagować na dziecięce kłótnie

Jesper Juul napisał, że jeśli rodzicom trudno jest wytrzymać kłótnie dzieci, powinien im powiedzieć: „słyszę, że się głośno kłócicie, boli mnie głowa, chcę odpocząć, potrzebuję spokoju itp., więc proszę kłóćcie się ciszej".

Czasami to, co pozostaje rodzicom do zrobienia w sytuacji kłótni między rodzeństwem to „zamknąć okna, żeby krzyki nie niosły się z hukiem po sąsiadach i zamknąć usta, by dzieciom w tym rozwojowym procesie nie przeszkadzać". Dorośli zwykle interpretują kłótnie między dziećmi jako sytuację, z którą one sobie nie poradzą, która jest przemocowa, w której dzieci się krzywdzą. Wtedy też nierzadko stają po stronie jednego z dzieci, wchodzą w rolę sędziego i wydają rozsądzający wyrok, czyja to wina i kto zaczął. Sędzia ma też dać sprawiedliwe rozwiązanie. Jeśli rodzic wchodzi w rolę sędziego, to bierze na siebie odpowiedzialność za rozstrzygnięcie sporu, przekazując dzieciom komunikat: „Nie wierzę, żebyście sobie sami poradzili. Nie macie dość kompetencji, żeby to rozwiązać". Rodzic również modeluje w ten sposób zachowanie, że kiedy mamy trudną sytuację, to musimy zwrócić się do kogoś silniejszego i to on ma decydujący głos.

Rozstrzygnięcie sporu przez rodzica-sędziego zawsze powoduje, że jedno z dzieci (albo czasem i oboje) czuje się pokrzywdzone i pozbawione pomocy. Sprawia też, że dziecko ma poczucie odrzucenia, nieakceptowania, winą obarcza brata (siostrę), po stronie którego rodzic stanął, które wziął w obronę. Wtedy niejako niechcący realizujemy scenariusz, którego tak bardzo chcemy uniknąć, doprowadzając do poczucia niesprawiedliwości, co zagraża relacji pomiędzy rodzeństwem.

Uwarunkowanie biologiczne

To, że kłótnie między dziećmi są tak burzliwe i tak częste, wynika też z biologii. Mózg dziecka jest skrajnie niedojrzały. Kora przedczołowa, która ma duże znaczenie właśnie w regulacji emocji (czyli w samoregulacji), dojrzewa dopiero pomiędzy 25-30 rokiem życia. Poza tym dzieci się kłócą, ponieważ sytuacja, w jakiej się znalazły, przerasta je, a brakuje im jeszcze sposobów na poradzenie sobie z napięciem i frustracją. Kłótnia jest więc też sposobem na rozładowanie napięcia.

Zanim rodzic zainterweniuje w kłótnię rodzeństwa, warto pamiętać, że dziecięce spory są bardzo intensywne (właśnie ze względu na niedojrzały mózg), ale też szybko przemijają bez większego śladu, szczególnie wtedy, kiedy dzieci otrzymają od dorosłego empatię. Oczywiście towarzyszenie dzieciom, które przeżywają silne emocje, jest dość wymagającym zadaniem dla rodzica.

Czego dzieci uczą się w konflikcie,

Konflikty są niezbędne do rozwoju dzieci. Uczą się w nich wielu przydanych umiejętności.

Ustalają reguły i zasady np. zabawy, choć zdarza się, że robią to bardzo intensywnie i burzliwie.

Ustalając reguły, uczą się negocjacji, a także zawierania kompromisów.

Uczą się asertywności - dbania o siebie i swoje granice, o swoje potrzeby, dbania o swoją autonomię.

Dowiadują się, że inni też mają granice i gdzie one leżą.

Uczą się kompetencji społecznych i relacyjnych.

Wspominana już przez mnie Małgorzata Stańczyk mówi, że dzieci prowadząc te negocjacje, często przypominają czołgi i daleko im do delikatności czy dyplomacji. Ale dzieje się tak właśnie dlatego, że dopiero uczą się, co to znaczy dbać o siebie i uwzględniać potrzeby innych.
Interwencja dorosłego - co pomaga, a co przeszkadza

Czy rodzic może pomóc bez wchodzenia w rolę sędziego, bez rozstrzygania kto zawinił i dyktowania tzw. sprawiedliwego rozwiązania? Oczywiście, że tak. Jak to zrobić? Robiąc mniej, ale będąc bardziej obecnym, czyli:

Mieć intencję zaopiekowania się każdym z dzieci. Zawsze w pierwszej kolejności opiekujemy się dzieckiem najbardziej rozregulowanym i to niezależnie do tego, czy jest ono ofiarą czy sprawcą. Nie od dziś przecież wiemy, że ofiara, czyli dziecko głośniej płaczące, mogło wcześniej zrobić lub powiedzieć coś trudnego i raniącego dla sprawcy, co w konsekwencji wywołało u niego tak duży stres i napięcie, że automatycznie uderzyło czy popchnął drugie dziecko.

Odróżnić oceny od własnych interpretacji. Kiedy oceniamy, zakładamy, że to my wiemy lepiej, co się wydarzyło, nawet będąc w inny pokoju. Oceniając, przypisujemy też jednemu z dzieci złe intencje i odpowiedzialność za to, że drugie dziecko płacze. To u niego powoduje złość, niechęć poczucie niezrozumienia i chęć odegrania się na bracie czy siostrze.

Warto zrezygnować z natychmiastowego i pospiesznego działania, ponieważ kiedy działamy w pośpiechu, to zwykle reagujemy automatycznie i to na wysokich emocjach, dokładając je do i tak już silnych przeżyć dzieci. Szybka i natychmiastowa reakcja jest konieczna, kiedy zagrożone jest życie lub zdrowie dzieci. Tymczasem w ich codziennych kłótniach raczej nie mamy takiego zagrożenia.

Przyjąć rolę mediatora, czyli osoby bezstronnej i wspierającej dzieci. Rodzic musi być wtedy spokojny i wyrzucić z głowy oceny, o których pisałam wcześniej. W mediacjach nie chodzi o to, żeby dzieci przestały się różnić, ale o to, żeby się mogły się usłyszeć.

Dziecięce bójki i kłótnie wcale nie świadczą o tym, że między rodzeństwem dzieje się coś złego i że rodzic musi interweniować. To jest po prostu nieodłączna część siostrzanej i braterskiej codzienności.
Warto pamiętać, że im więcej członków w rodzinie, tym większa liczba interakcji między nimi, a tym samym znacznie większe ryzyko napięć i nieporozumień. Każdy członek rodziny próbuje najlepiej jak potrafi i w dostępny dla siebie sposób zadbać o swoje potrzeby, które czasem się po prostu wykluczają. Pomocna może też być świadomość, że dzieci rosną, dojrzewają (ich płaty przedczołowe też) i że sytuacje waśni i nieporozumień będzie z roku na rok coraz mniej.

Źródła:
1. Małgorzata Stańczyk, Rodzeństwo. Jak wspierać relacje swoich dzieci, Wydawnictwo Mamania. Warszawa 2019.
2. Webinaria Małgorzata Stańczyk:

Jak wspierać relacje między rodzeństwem.

Rodzicielstwo oparte na szacunku.

3.Jesper Juul, Zamiast wychowania, Wydawnictwo MiND. Podkowa Leśna 2016.

Marzena Jasińska
Trener, dyplomowany coach, doradca rodzinny. Od lat wspiera rodziców w konsultacjach indywidualnych oraz warsztatach psychoedukacyjnych. Swoją pracę opiera na filozofii Jespera Juula, założeniach Rodzicielstwa Bliskości oraz Porozumienia Bez Przemocy. Specjalizuje się w zakresie neurodydaktyki oraz uczenia się uczniów. Ekspert rozwoju osobistego, komunikacji, negocjacji. W swojej pracy zajmuje się także tematyką mediacji szkolnych, procesów grupowych, zarządzania zmianą w organizacji i zarządzania zespołem. Prywatnie mama dwóch dorosłych synów.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wielu rodziców ma różne oczekiwania dotyczące rodzeństwa, np. żeby się nie kłóciło i zgodnie bawiło albo by odnosiło się do siebie z życzliwością i szacunkiem. Oczywiście nie ma w tym nic złego, takie oczekiwania są w porządku. Tylko czy są realne? To, co rodzice przyjmują za cel swojego działania, będzie to działanie warunkować.

# data[].attributes.body
opracowane przez Uniwersytet Dzieci

# data[].attributes.headline
Planeta Samodzielności i Księżyc Błądzenia

# data[].attributes.subject
Planeta Samodzielności i Księżyc Błądzenia

# data[].attributes.headline
Rodzicu, czy wiesz jak ogarnąć ten kosmos?

# data[].attributes.subject
Rodzicu, czy wiesz jak ogarnąć ten kosmos?

# data[].attributes.headline
Broszura dla Rodziców „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Broszura dla Rodziców „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Jak uchronić przed nimi nasze dzieci? Jakie treści są szkodliwe? Jak nauczyć dzieci bezpiecznie poruszać się po internecie i odpowiednio reagować na niebezpieczne materiały?

# data[].attributes.body
Czy zdajemy sobie sprawę z negatywnych konsekwencji, które ze sobą niesie? Jak rozmawiać z nastolatkiem o skutkach takich działań? Do kogo zwrócić się o pomoc?

# data[].attributes.attachment_link.title
Seksting i uwodzenie dzieci w internecie

# data[].attributes.body
Jak kontrolować czas, który dziecko spędza w sieci? W którym momencie powiedzieć stop? Jakie mogą być negatywne skutki nadużywania internetu i jak sobie z nimi radzić?

# data[].attributes.body
Kiedy niewinny żart staje się hejtem? Jak reagować na agresję w internecie? Jak pomóc ofiarom cyberprzemocy?

# data[].attributes.attachment_link.title
Cyberprzemoc i inne formy agresji w sieci

# data[].attributes.headline
Jak ograniczyć korzystanie ze smartfona? ZASADŹ DRZEWKO

# data[].attributes.subject
Jak ograniczyć korzystanie ze smartfona? ZASADŹ DRZEWKO

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bądź bardziej efektywny pracując z domu Czy wiecie że współczesny ... człowiek sięga po swojego smartfona średnio 76 razy dziennie? Ma to negatywny wpływ na naszą produktywność oraz umiejętność skupienia uwagi. Jak więc "odkleić się" od nowych powiadomień aplikacji i skupić się na pracy czy zdalnej nauce? Najlepszy sposób, by nie korzystać ze smartfona, to... zasadzić drzewo. Na ten świetny pomysł wpadli twórcy aplikacji Forest App. Zasiewasz w niej wirtualne drzewko, które będzie kiełkować przez kolejne 30 minut - jeżeli przeszkodzisz kiełkowaniu wychodząc z aplikacji - drzewko obumrze. W tym czasie dostęp do aplikacji niedodanych na białą listę jest zablokowany, a my z dodatkową motywacją możemy w tym czasie nieprzerwanie pracować, czytać książkę. Aplikacja stanowi także świetne źródło motywacji dla dzieci podczas zdalnego nauczania. Smartfon na biurku przestanie już kusić odwracając uwagę od książek. Co więcej, zdobywając punkty w grze możemy zasadzić prawdziwe drzewo!!! Twórcy aplikacji Forest współpracują z organizacją Trees for the Future. Wspólnie zasadzili już ponad 140 tys. drzew, dzięki ludziom walczącym ze swoim uzależnieniem od smartfona. Do pracy leśnicy! Wspólnie pokonamy FOMO podnosząc efektywność pracy zdalnej Zdjęcie: Unsplash

# data[].attributes.attachment_link.title
Ośrodek Psychologiczno - Pedagogiczny Razem

# data[].attributes.attachment_link.description
Bądź bardziej efektywny pracując z domu Czy wiecie że współczesny ... człowiek sięga po swojego smartfona średnio 76 razy dziennie? Ma to negatywny wpływ na naszą produktywność oraz umiejętność skupienia uwagi. Jak więc "odkleić się" od nowych powiadomień aplikacji i skupić się na pracy czy zdalnej nauce?

# data[].attributes.body
Piramida dobrego zdrowia psychicznego

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak dbać o zdrowie psychiczne [Infografika] - Pokonaj Lęk

# data[].attributes.attachment_link.description
Rzetelna wiedza, konkretne porady i pomoc. Skuteczne techniki i metody radzenia sobie z lękami, nerwicami, paniką, stresem i zmartwieniami. Sprawdź teraz!

# data[].attributes.headline
      FOMO   -    lęk przed   odłączeniem.

# data[].attributes.subject
      FOMO   -    lęk przed   odłączeniem.

# data[].attributes.headline
bezpieczne funkcjonowanie w mediach społecznościowych, poradnik, zalecenia dla rodziców

# data[].attributes.subject
bezpieczne funkcjonowanie w mediach społecznościowych, poradnik, zalecenia dla rodziców

# data[].attributes.headline
jak zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa

# data[].attributes.subject
jak zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: thinkstockphotos.com Bez poczucia bezpieczeństwa dzieckonie mogłoby się prawidłowo rozwijać: ani emocjonalnie, ani fizycznie.

Poczucie bezpieczeństwa to podstawowa potrzeba każdego człowieka, bez względu na jego wiek. Dziecko na starcie życia jest całkowicie od nas uzależnione: zarówno w kwestii zaspokojenia głodu, jak i opieki czy bezpieczeństwa. Jak sprawić by czuło się bezpiecznie?

Bezradność malca jest tym większa, że nie zdaje on sobie sprawy z tego, że ma rodziców, którzy się o niego zatroszczą. Dlatego pokazanie noworodkowi, że czuwamy nad nim i że nie musi się niczego bać, jest naszym najważniejszym zadaniem.

>> Kalendarz rozwoju dziecka - jak rozwija się dziecko w poszczególnych miesiącach życia?

Poczucie bezpieczeństwa warunkuje rozwój dziecka

Bez poczucia bezpieczeństwa dziecko nie mogłoby się prawidłowo rozwijać: ani emocjonalnie, ani fizycznie. Malec, który ma ten komfort, jest szczęśliwszy, bardziej otwarty na nowe doświadczenia, pewny siebie i ufny. Dzięki poczuciu bezpieczeństwa, jakie dają mu rodzice, może skupić się na odkrywaniu świata, zdobywaniu i trenowaniu nowych umiejętności. Im to poczucie jest większe, tym szybciej dziecko zacznie dążyć do samodzielności, ponieważ będzie wiedziało, że w przypadku niepowodzenia zawsze ma gdzie się schronić. Jak sprawić, aby nasz malec od dnia narodzin czuł się szczęśliwy, bezpieczny i dobrze się rozwijał? Istnieje kilka warunków, które musimy mu zapewnić.

Silna więź z najbliższymi jest najważniejsza w budowaniu poczucia bezpieczeństwa u dziecka

Najważniejsze dla poczucia bezpieczeństwa małego dziecka jest nawiązanie więzi z najbliższymi. Bliska relacja z mamą, tatą i rodzeństwem gwarantuje, że malec będzie czuł się wśród nich dobrze i pewnie. U kobiety więź z nowo narodzonym dzieckiem rodzi się zwykle instynktownie. Dla malucha podstawą do jej zbudowania jest pierwsze spotkanie z mamą chwilę po narodzinach. Ten moment określany jako kontakt „skóra do skóry" niezwykle mocno wpływa na relacje między kobietą a noworodkiem. Malec może się przytulić do ciepłego ciała mamy, poczuć zapach jej piersi, które na razie będą dla niego jedynym źródłem pokarmu, posłuchać bicia jej serca. Dzięki temu czuje ciągłość między życiem w jej łonie a tym, co dzieje się teraz. Dlatego każda mama powinna wykorzystać pierwsze godziny po porodzie na czuły kontakt z maluszkiem, przytulanie i pierwsze karmienie. Relacje z ojcem dziecko będzie nawiązywać później: im częściej tata będzie się nim zajmował, nosił je, kąpał - tym szybciej połączy ich silna więź.

Dotyk daje poczucie bezpieczeństwa

Pierwsze związki emocjonalne powstają dzięki kontaktowi fizycznemu: dotyk to najlepiej rozwinięty zmysł u noworodka. Malec nie rozumie słów, nawet tych zapewniających go o miłości, docenia natomiast głaskanie i tulenie: dają mu poczucie bezpieczeństwa, ponieważ kojarzą mu się z okresem płodowym, gdy zawsze było ciepło i wygodnie.

>> Dlaczego dziecko tak bardzo potrzebuje dotyku mamy?

Dlatego dotyk uspokaja niemowlę: przestaje płakać w ramionach mamy lub momentalnie zasypia przy jej piersi. Badania wykazały, że w takich chwilach dziecko miarowo oddycha, jego serce bije wolniej, a ciało nie wykazuje charakterystycznych objawów stresu. Zapewnienie maluszkowi kontaktu fizycznego to chyba najłatwiejsze zadanie pod słońcem. Niemal każda kobieta ma instynktowną potrzebę przytulania, całowania i kołysania dziecka. I dobrze, bo ono potrzebuje bliskości rodziców, by czuć się szczęśliwe i kochane. Potrzebują tego jego ciało i mózg: zdaniem specjalistów, częste dotykanie, przytulanie i masowanie dziecka przez rodzica lub kochającego opiekuna wpływa pozytywnie na wzrost, rozwój emocjonalny, komunikację niemowlęcia, a nawet - w przyszłości - na tempo jego nauki. Dowodem na niezwykłą moc dotyku jest kangurowanie wcześniaków, które dzięki temu szybciej rosną i nadrabiają zaległości.

Małe dziecko rodzi się z odruchem ssania, który jest mu niezbędny do zaspokojenia głodu. Ale odruch ten ma też inne właściwości: uspokaja maluszka i daje mu poczucie bezpieczeństwa. To dlatego, że ssał swój palec już w łonie mamy. Czynność ta kojarzy mu się też z sytością i bliskością mamy, która jest największa podczas karmienia piersią. Zamiłowanie do ssania sprawia, że niektóre noworodki „wiszą" na piersi niemal cały dzień. Choć jest to uciążliwe, warto pozwolić dziecku ssać jak najczęściej. Wtedy będzie szczęśliwe i spokojne, szybciej zaśnie i nie będzie się denerwowało. Gdy skończy miesiąc, można mu podać smoczek (wcześniej mógłby zaburzyć naukę prawidłowego ssania piersi).

>> Dotyk pobudza rozwój dziecka

Stały rytm dnia sprawia, że dzecko czuje się bezpiecznie

Pierwsze tygodnie po porodzie są dla noworodka pasmem nieznanych i nieoczekiwanych zdarzeń. Wszystko, co nowe, budzi w nim zrozumiały lęk i stres. Aby dziecko czuło się bezpiecznie, warto jak najwcześniej uporządkować jego życie, wprowadzając stały porządek dnia. Wtedy zacznie przyzwyczajać się do stałych czynności, nauczy się przewidywać ich kolejność i nie będzie czuło zagrożenia. Rutyna i rytuały, czyli określone czynności związane z zabawą czy pielęgnacją, zawsze takie same, wykonywane o zbliżonej porze i w podobny sposób, dają niemowlęciu poczucie stabilizacji. Rytuałami są nie tylko czynności, ale i przedmioty, które z biegiem czasu odgrywają w życiu dziecka coraz większą rolę. Ukochana przytulanka może pomóc zasnąć, zaś jej brak - spowodować prawdziwą domową katastrofę. Warto też pamiętać o tym, że są sytuacje, które mogą zachwiać poczuciem bezpieczeństwa dziecka. Tak jest w przypadku zmiany mieszkania, powrotu mamy do pracy czy pojawienia się rodzeństwa. W miarę możliwości warto przeprowadzać je jak najdelikatniej, by nie stały się dla malucha prawdziwymi rewolucjami.

>> Plan dnia noworodka - jak ułożyć dziecku rytm dnia?

Dla poczucia bezpieczeństwa dziecka istotny jest stały kontakt z mamą

Gdy dziecko jest głodne, zmarznięte, ma mokro lub po prostu chce się przytulić - zaczyna płakać. Jeśli mama nie będzie reagowała na jego sygnały, niemowlę się przestraszy. Dla poczucia bezpieczeństwa dziecka istotny jest stały kontakt z mamą, jej dostępność, obecność i zaspokajanie potrzeb maluszka. Kiedyś specjaliści przekonywali, że zbyt częste „bieganie" do dziecka sprawi, że wychowamy małego manipulanta, który nigdy nie nauczy się samodzielności. Dziś wiadomo, że takie zasady nie dotyczą najmłodszych dzieci! Mało tego, obserwacje pokazują, że im częściej matka przytula dziecko, tym rzadziej ono płacze i szybciej chce zdobywać nowe doświadczenia. Na płacz noworodka i niemowlęcia trzeba reagować. Jeśli go zlekceważymy, dziecko nauczy się, że jego potrzeby są dla rodziców nieważne. Straci poczucie bezpieczeństwa oraz przekonanie, że dorośli są jego ratunkiem i lekiem na całe zło. Taki malec przestanie w końcu wysyłać sygnały, ale nie dlatego, że „zrozumiał", lecz dlatego, że się poddał.

Całkowita wolność nie daje poczucia większego bezpieczeństwa

Wbrew pozorom całkowita wolność nie daje poczucia większego bezpieczeństwa. Dotyczy to zwłaszcza dzieci, które aby czuć się bezpiecznie, muszą mieć stawiane granice pokazujące im, jakie zachowania są dopuszczalne, a jakich się nie toleruje. Zasady powinny dotyczyć zarówno spraw fundamentalnych, np. reguł bezpieczeństwa, jak i drobniejszych: pory snu, zachowania przy stole. Muszą być jasne i niezmienne, bo tylko wtedy będą dla dziecka kierunkowskazem i wytyczną postępowania. Malec wychowywany bez stawiania granic nie będzie umiał odróżnić dobrego postępowania od złego, nie będzie wiedział, co jest dla niego korzystne, a co nie. Brak reguł oznacza też przejęcie kontroli przez dziecko, i choć to je cieszy, może być dla niego zbyt dużym wyzwaniem. Bo tak naprawdę każdy maluch oczekuje, że to rodzic będzie podejmował za niego najważniejsze decyzje. Stawianie granic wymaga konsekwencji. Dziecko, które widzi, że jego mama raz mu na coś pozwala, a innym razem nie, czuje się zagubione. Traci zaufanie do rodziców, którzy zamiast dawać poczucie bezpieczeństwa, odbierają mu je.

# data[].attributes.attachment_link.title
Potrzeba bezpieczeństwa - jak zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa?

# data[].attributes.attachment_link.description
Poczucie bezpieczeństwa to podstawowa potrzeba każdego człowieka, bez względu na jego wiek. Dziecko na starcie życia jest całkowicie od nas uzależnione: zarówno w kwestii zaspokojenia głodu, jak i opieki czy bezpieczeństwa. Jak sprawić by czuło się bezpiecznie? Bezradność malca jest tym większa, że nie zdaje on sobie sprawy z tego, że ma rodziców, którzy się o niego zatroszczą.

# data[].attributes.body
DLA RODZICÓW

# data[].attributes.headline
Film ,,Kiedyś Twoje dziecko rozwinie skrzydła..."

# data[].attributes.subject
Film ,,Kiedyś Twoje dziecko rozwinie skrzydła..."

# data[].attributes.attachment_link.title
Kiedyś Twoje dziecko rozwinie skrzydła, od Ciebie zależy czy będzie latać.

# data[].attributes.body
Za zbyt emocjonalne zachowania swoich nastoletnich dzieci rodzice często winią "burzę hormonalną". Warto przeczytać artykuł Magdaleny Boćko Mysiorskiej rzucający nieco inne światło na nastoletnie zachowania. Wiedza o tym co dzieje się mózgu naszych dzieci, o wielkim sprzątaniu neuronów i o tym jak pomóc dzieciom i sobie odnaleźć się w trudnym okresie dorastania pozwoli na lepsze zrozumienie naszych dzieci.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Większość rodziców nastolatków zakłada, że wczesnodziecięce skoki rozwojowe i największa niedojrzałość emocjonalna ich latorośli już za nimi. Tymczasem te duże już przecież dzieci zaczynają zachowywać się znowu jak trzylatki - wyrażają emocje poprzez tupanie, krzyk, płacz i następujący zaraz po nim wybuch gwałtownego śmiechu, trzaskają drzwiami, ciskają przedmiotami i rzucają wulgaryzmami. To raczej nie powinno być domeną dzieci powyżej 11 r.ż., które są już na tyle duże, że mogą rozmawiać o swoich problemach i przeżyciach i nazywać to, co sprawia im trudności. A jednak TO znowu się dzieje.

Rodzice nieustannie zamartwiają tym, że być może nie najlepiej "wychowali" swoje dzieci, że popełnili jakieś błędy albo że z ich dziećmi dzieje się coś naprawdę niedobrego. Często mają też poczucie, że zachowanie młodych ludzi jest skierowane przeciwko nim - że robią im na złość albo próbują nimi manipulować. Owszem, dorośli zdają sobie sprawę z tego, że młodzież przeżywa "burzę hormonalną", ale to nie zawsze pomaga im przyjąć i zrozumieć ich postawy.
Zobacz: 6 książek, które pomagają zrozumieć nastolatka
Jeszcze do niedawna sami badacze wierzyli, że przyczyną roztargnienia, zmienności nastrojów, szeroko pojętego krytycyzmu, impulsywności czy wybuchowości są jedynie następujące w organizmie młodego człowieka typowe zmiany hormonalne*. I w rzeczy samej mają one na niego znaczący wpływ, jednak po wieloletnich badaniach (neuroobrazowania) naukowcy dochodzą do wniosku, że przyczyn w zmianie zachowania i samopoczucia dziecka należy dopatrywać się w przeobrażeniach, jakie następują w mózgu, w jego budowie i funkcjonowaniu w okresie dorastania.

JAK DOBRZE, ŻE TO REKLAMA KSIĄŻEK

Neurobiologia a zachowania nastolatków

Wiemy już, że mózg dziecka (po narodzinach) rozwija się najszybciej i najbardziej intensywnie mniej więcej do 6 r.ż. Do tego czasu liczba neuronów budujących korę mózgową osiąga swoje maksimum. Podobnie liczba połączeń wytwarzanych z innymi komórkami nerwowymi jest największa właśnie w tym okresie. Nigdy później nie będzie ona już tak duża i jest to uwarunkowanie zupełnie naturalne. Część połączeń musi zostać zredukowana w ciągu kolejnych kilkunastu lat, ponieważ usprawnia to działanie mózgu i w pewnym stopniu go porządkuje. Dziecko po 6 r.ż. zdaje się więc być bardziej stabilne emocjonalnie, mniej impulsywne i lepiej radzić sobie z wyrażaniem i regulacją emocji niż np. dwu- czy trzylatek. Skąd zatem, porównywalny w swojej sile, powrót nastolatków do chwiejnej wczesnodziecięcej przeszłości?

Jak długo dojrzewa mózg?

Otóż dopiero całkiem niedawno okazało się, że starsze dzieci na nowo przechodzą tak intensywną przebudowę mózgu jak maluchy w wieku poniemowlęcym, a ich kora mózgowa (mimo że jest już nieco bardziej uporządkowana niż w wieku 2 czy 4 lat) jest wciąż absolutnie niedojrzała. Kora mózgowa to " centralna jednostka zarządzająca", która odpowiada za większość procesów poznawczych związanych z myśleniem - takich jak zdolność przewidywania konsekwencji różnych działań, kojarzenie faktów, myślenie abstrakcyjne, ocena ryzyka czy umiejętność racjonalnego podejmowania decyzji, a nawet empatia. W dodatku ta część mózgu nie najlepiej komunikuje się z pozostałymi, co w zasadzie leży u podłoża specyficznego zachowania nastolatków.

Fakt ten potwierdzają badania m.in. Instytutu Maksa Plancka w Berlinie, Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego w Stanach Zjednoczonych czy naukowców B.J. Caseya i R.M. Jonesa z Sackler Institute for Developmental Psychobiology. Badacze dowiedli, że niektóre części mózgu człowieka (w tym kora mózgowa) rozwijają się przez cały okres dojrzewania, a nawet jeszcze dłużej, bo aż do 25 r.ż. (a nie jak sądzono wcześniej - jedynie do 6 czy 10 r.ż.).

Dzięki stosunkowo nowym, niespełna 20-letnim, technikom obrazowania pracy mózgu udowodniono, że pomiędzy 5 a 17 r.ż. następuje drugie "wielkie wymieranie" neuronów. Niektóre połączenia neuronalne zanikają, inne dopiero się tworzą. Następuje też ważny okres wzmacniania i mielinizacji połączeń. Wzmacniają się te, których najczęściej "używamy", pozostałe zaś obumierają. I m częściej wykonujemy jakąś czynność, tym silniejsze staje się połączenie między odpowiadającymi za nią komórkami. Wówczas umiejętności, które przysparzały nam wcześniej więcej trudności i wymagały od nas więcej wysiłku, są teraz coraz łatwiejsze do opanowania.

Zachowanie nastolatków a zmiany w ich mózgu

1. Niedojrzała kora mózgowa

Kora mózgowa - określana przez niektórych "siedzibą rozsądku" - wciąż jednak dojrzewa, a praca, jaką wykonuje mózg w tym ważnym okresie, jest bardzo energochłonna. Młodzi ludzie odczuwają ten fakt. Mogą przejściowo doświadczać (a dorośli to zauważać) nowych form zaburzenia równowagi w sferze emocjonalnej czy poznawczej (podlegać gwałtownym emocjom i być rozdzieranym przez skrajności, odczuwać drażliwość, niechęć do określonych działań, obniżoną koncentrację, nadwrażliwość na ocenę swojej osoby, niekiedy nerwowość, porywczość etc.), potrzebować więcej snu i określonych składników odżywczych, jeszcze więcej autonomii i swobody w wyrażaniu siebie. -Również w tym czasie mogą zacząć pojawiać się pierwsze pomysły na nieco ryzykowne przedsięwzięcia jazdę na motorze, prowadzenie auta bez prawa jazdy, sięganie po pierwsze używki (m.in. narkotyki) etc. Zdolność oceny konsekwencji swoich działań leży niestety poza zasięgiem młodych ludzi. Przy podejmowaniu decyzji nie pracuje u nich kora przedczołowa, tylko tzw. "niższa/prymitywna" partia mózgu (bruzda skroniowa górna).

2. Brak komunikacji między korą mózgową a pozostałymi częściami mózgu

Ważnym zjawiskiem zachodzącym w mózgu starszych dzieci jest również mielinizacja komórek nerwowych. Proces mielinizacji polega na otoczeniu neuronów osłonką mielinową, dzięki której impulsy biegną szybciej i są lepiej izolowane od pozostałych szlaków. Zwiększa to sprawność poszczególnych części mózgu, ale również komunikację między różnymi jego obszarami. Właściwe funkcjonowanie ludzkiego mózgu zależy od precyzyjnego przekazywania informacji pomiędzy poszczególnymi strukturami, a ten mechanizm jest w okresie dojrzewania w istotny sposób zaburzony.

Różne części mózgu i samej kory mózgowej dojrzewają w różnym czasie i w różnym tempie, a to oznacza, że ich współpraca nie przebiega najlepiej. To oczywiście znacząco oddziałuje na młodych ludzi, a ich zachowania i reakcje są odpowiedzią na poczucie wewnętrznej niestabilności. Nastolatkowie bywają nieprzewidywalni, często swoimi słowami i postawami ranią innych ludzi. Według badaczy do świadomości młodych ludzi nie dochodzi zbyt szybko informacja o tym, że naruszają czyjeś granice albo że ktoś mógł poczuć się głęboko urażony ich postępowaniem. Brak dobrej łączności między różnymi częściami mózgu wpływa więc na to, że młodzież nie zawsze liczy się z uczuciami innych.

JAK DOBRZE, ŻE TO REKLAMA KSIĄŻEK

3. Zmiany w układzie limbicznym

Również układ limbiczny (odpowiedzialny za emocje i instynktowne reakcje) oraz układ nagrody (zachęcający do robienia tego, co subiektywnie przyjemne) są najintensywniej działającymi i najbardziej dynamicznymi obszarami mózgu u nastolatków. To też przyczynia się do nadmiernej impulsywności, zmienności nastrojów oraz różnych skrajnych zachowań.

4. Układ nagrody a skłonność do uzależnień

Nie bez znaczenia w tym okresie pozostaje korelacja skłonności do uzależnień ze wspomnianym układem nagrody.

Niedojrzały jeszcze mózg nastolatków jest szczególnie wrażliwy na działanie układu nagrody, w którym kluczową rolę dogrywa dopamina. Substancja ta uwalnia się wówczas, kiedy wykonujemy przyjemne dla nas czynności. Młodzi ludzie (z uwagi na dość chaotycznie działający w okresie dorastania układ nagrody) niestety nie potrafią właściwie kontrolować odczuwania przyjemności. W rezultacie prowadzi to często do różnego rodzaju uzależnień i powoduje cały szereg (czasem) niebezpiecznych zachowań i skłonności. Uzależnienia u nastolatków bywają też dużo szybsze i głębsze niż u osób dorosłych, a nabyte w tym wieku nałogi są trudniejsze do pokonania.

Wnioski, jakie płyną z badań nad mózgiem, jasno pokazują, że postawy nastolatków nie są skierowane przeciwko dorosłym, a są jedynie wynikiem zmian zachodzących w ich organizmach. Różne zachowania i reakcje nie są też jednostką chorobową. Czas dorastania to czas porządkowania ważnych obszarów mózgu i korelowania ich ze sobą nawzajem. U rodziców połączenia neuronalne w części mózgu odpowiedzialnej za kontrolowanie impulsów, odporność na frustrację, zdolność oceny skutków własnych działań czy przejmowanie odpowiedzialności są już stabilne i wykształcone. U dzieci muszą one dopiero się rozwinąć i utrwalić, a w atmosferze panującego w umyśle chaosu jest to niezwykle trudne - wymaga czasu, wytrwałości i spokoju płynącego z zewnątrz. Aby połączenia mogły ukształtować się właściwie i optymalnie dla danego człowieka - aby młody człowiek mógł nauczyć się tych kluczowych zdolności - potrzebuje określonych warunków środowiskowych. Musi mieć możliwość poznawania siebie i świata poprzez samodzielnie zbieranie doświadczeń, rozwiązywanie problemów i stawianie czoła różnym wyzwaniom (zawsze pod przewodnictwem empatycznego dorosłego). Nie ma innego sposobu na to, aby w jego mózgu wykształciły się odpowiednie połączenia komórek nerwowych - one nie powstaną na komendę rodziców czy opiekunów, a jedynie w wyniku swobodnego doświadczania codzienności.

Okres dorastania to również próba zbudowania swojej odrębności i niezależności - przygotowanie do wejścia w samodzielne, dorosłe życie. Wieloletni duński terapeuta i pedagog Jesper Juul podkreśla, że młodzi ludzie w okresie dorastania wręcz potrzebują przeciwstawiać się dorosłym, ponieważ dzięki temu budują swoją odrębność i poczucie własnej wartości oraz kształtują własną godność. Aby zdrowo, twórczo i optymalnie się rozwinąć, niezbędne jest im wsparcie i bezwarunkowa akceptacja ze strony osób dorosłych.

Jak pomóc dzieciom i sobie odnaleźć się w trudnym okresie dorastania? Oto pięć podstawowych obszarów, na które warto zwrócić uwagę:

1. Zrozumienie i empatia

Dla nastolatków czas zmian, jakie zachodzą w ich wyglądzie zewnętrznym oraz w psychoemocjonalnym rozwoju, jest niezwykle trudny. Ich mózg znajduje się w fazie głębokich przemian, na które zasadniczo nie mają wpływu - one po prostu muszą nastąpić. Jedno dziecko odczuwa zmiany zachodzące w swoim ciele i umyśle bardziej, inne mniej. Pewne elementy i formy zachowań pozostają jednak dla wszystkich jednakowe. Młodzi ludzie potrzebują zrozumienia ze strony swoich bliskich oraz poczucia, że to, co się z nimi dzieje i jakie przyjmują postawy, jest czymś zupełnie naturalnym i spotyka się ze szczerym zrozumieniem. "Tak" dla dziecięcych uczuć i emocji oraz akceptowanie ich takimi, jakie są, okazuje się być najbardziej pomocne.

Sformułowania typu: "Co się z tobą dzieje?", "Zachowujesz się jak dziecko" albo "Przestań już. Uspokój się" pokazują dziecku, że coś jest z nim nie tak, wprowadzają je w poczucie winy, zakłopotanie, powodują jeszcze większą złość i ogólną frustrację. W takich warunkach efektywna komunikacja prowadząca do obustronnego porozumienia po prostu nie może się odbyć.

Warto również pamiętać o tym, aby w okresie dorastania dziecka nie uciekać od kontaktu z nim, choć oczywiście niejednokrotnie by się tego chciało. Gdy mieszka się pod jednym dachem z niezadowolonym i konfliktowym nastolatkiem, niesprawnie snującym się po domu, czasem ma się ochotę zwyczajnie się od niego odciąć. Takie rozwiązanie w dłużej perspektywie może jednak tylko zaszkodzić. Wbrew pozorom ci młodzi ludzie potrzebują ciepła, bliskości i zrozumienia ze strony dorosłych, tylko nie zawsze to okazują. Spędzając coraz mniej czasu z nastolatkiem, możemy doprowadzić do tego, że będzie on czuł się jeszcze bardziej wyobcowany i rozregulowany emocjonalnie. Wówczas rzeczywiste dotarcie do niego - jego problemów czy trudności - będzie jeszcze trudniejsze albo nawet awykonalne.

2. Zdrowy dystans

Nabranie dystansu wobec tego, co i w jaki sposób robi oraz mówi do nas młody człowiek, to kolejny krok w stronę budowania dobrej relacji.

To bywa bardzo trudne, bo o ile łatwiej nam znieść słowa w stylu: "Nie kocham cię", "Jesteś głupi" wyrażone w złości przez trzylatka, o tyle "Nienawidzę cię", "Nie chcę cię znać, odejdź na zawsze", płynące z ust "dużego i dojrzałego" młodzieńca, nabierają innego znaczenia.

Warto jednak pamiętać, że ten 12- czy 14-letni człowiek doświadcza wielkiego "remontu" w swoim mózgu, a struktury odpowiedzialne za świadome wyrażanie opinii czy emocji są u niego równie niedojrzałe, jak te u kilkulatka. Na osiągnięcie owej dojrzałości potrzeba po prostu czasu i cierpliwości. Okres krytyczny ma miejsce jednak właśnie teraz. Warto to przyjąć i zaakceptować. Na nic zda się bowiem walka z naturą.

3. Brak oczekiwań

Przeświadczenie rodziców o tym, że dziecko jest już "dorosłe" i już coś powinno, jest - jak potwierdzają badacze - absolutnie niesłuszne.

Naukowcy dowodzą, że nastolatkowie:

Nie są często w stanie podejmować racjonalnych i odpowiedzialnych decyzji, ponieważ ich wybory mają podłoże emocjonalne (kora mózgowa wciąż dojrzewa, a w układzie nagrody następuje wiele dynamicznych zmian).

Nie będą nieustannie otwarci na propozycje i pomysły dorosłych, ponieważ ich mózgi są w stanie ciągłego rozwoju i poszukiwania nowych rozwiązań; tylko to, co jest subiektywnie ważne dla dzieci, ma dla nich prawdziwą wartość (to odnosi się w zasadzie do każdego człowieka).

Nie są w stanie umiejętnie komunikować i odczytywać emocji, ponieważ kora przedczołowa jest u nich jeszcze niedojrzała i nie funkcjonuje tak jak u osoby dorosłej;

Potrzebują autonomii i możliwości decydowania np. o tym, w co się ubiorą, co zjedzą, czym będą się zajmować w czasie wolnym, jaką formę edukacji wybiorą itd. O wyborach nastolatków warto rozmawiać, ale nie należy ich krytykować. Nie warto też wywierać presji na dziecko, aby dokonało zmiany swoich decyzji. Mózg nastolatków (i nie tylko) nie jest organem, którym można sterować, a nieustanny nacisk z zewnątrz powoduje zatrzymanie produkcji dopaminy oraz endogennych opioidów, odpowiadających za chęć do działania, spokój, dobre samopoczucie fizyczne i dobry nastrój (Spitzer M., Jak uczy się mózg, PWN, Warszawa 2007, s. 134-136).

Nie zawsze będą podejmować racjonalne decyzje i przewidywać następstwa swoich działań. Ważne, aby otoczyć ich bezwarunkową miłością, akceptacją i dać im poczucie bezpieczeństwa, żeby mimo swoich "szalonych" niekiedy pomysłów i nie zawsze przyjemnych następstw własnych działań nigdy nie bali się rozmawiać o tym, co czują i czego doświadczają. Podstawą jest łagodna i pełna empatii komunikacja.

4. Umiejętna komunikacja

Czyli taka, która pozbawiona jest ciągłego upominania ("Tyle razy prosiłem, abyś..."), krytyki ("Jesteś leniem", "Jesteś beznadziejny", "Jak można..."), porównywania ("Ja w twoim wieku nigdy się tak nie zachowywałem"), wyśmiewania ("Zobacz, jak ty wyglądasz! Jak klaun!), naciskania na coś ("Natychmiast siadaj do odrabiania lekcji), negowania ("Tak się tego nie robi", "Źle to zrobiłeś"), karania ("Nie posprzątałeś pokoju, nie dostaniesz więc kieszonkowego"), wiecznych pretensji i krzyku.

Kiedy nastolatek, bombardowany niezliczoną ilością wewnętrznych bodźców i biologicznych zmian, otrzymuje kolejne negatywne komunikaty z zewnątrz, w istocie może znaleźć się na skraju wytrzymałości psychoemocjonalnej. Wybuchy złości stają się jeszcze silniejsze, a poczucie bezradności i braku zrozumienia wzmagają się. Jeśli zależy nam na budowaniu dobrej relacji z dzieckiem w tym wieku, warto, abyśmy zaprzestali podobnych praktyk. To, co jest wszystkim w tym okresie potrzebne, to spokój i równowaga. I tylko umiejętna komunikacja może do nich doprowadzić. Zamiast stosowania upomnień, długich monologów czy osądów warto spróbować mówić prostym językiem (mózg szybciej go teraz zrozumie), wyrażającym swoje potrzeby i emocje. "Chcę/Nie chcę, abyś...", "Rozumiem cię w pełni. Potrzebuję tylko wiedzieć, że...", "Boję się o ciebie, kiedy...", "Nie chcę, żebyś...", "Nie lubię, kiedy...", "Czuję wtedy...", Wolałbym, abyś/abyśmy...".

Jeśli chodzi o kary, pamiętajmy też, że "w mózgu poza systemem nagrody istnieją ośrodki związane z unikaniem doświadczeń nieprzyjemnych. Chociaż oba układy działają antagonistycznie, to na poziomie neuronalnym nie mają ze sobą nic wspólnego. Dopamina układu nagrody wspiera proces uczenia się, wzmacniając motywację i dążenie do poszukiwania podobnych doświadczeń w przyszłości. Kara nie wywołuje motywacji, a unikanie jest reakcją ściśle związaną z obecnością bodźca. Nie powoduje to pojawienia się zachowań pożądanych. [...] Jeśli ukarzemy dziecko za uszkodzenie zabawki, nie wyrobimy w nim przecież kompetencji naprawiania uszkodzonych zabawek. Możemy natomiast wywołać niechęć do zabawy. Kara za nieczytanie książek nie wywoła chęci ich czytania (Kaczmarzyk M., Szkoła neuronów. O nastolatkach, kompromisach i wychowaniu, Dobra Literatura, Słupsk 2017, s. 74).

5. Autorytet osobisty

Bycie entuzjastycznym, silnym, szanującym siebie i innych rodzicem doskonale oddziałuje na dzieci - ich zachowania i reakcje - oraz na efektywną komunikację z nimi.

Badania sugerują, że nastolatkowie najchętniej współdziałają z dorosłymi, którzy darzą ich szacunkiem i zaufaniem. Budowanie z nimi głębokiej więzi, opartej na tych wartościach, jest podstawą dotarcia do każdego z nich i wsparcia ich rozwoju.

Jeśli pragniemy, aby dzieci rzeczywiście chciały za nami podążać, pamiętajmy, że nigdy nie naśladują one wszystkich osób, lecz tylko te, które podziwiają, które są dla nich szczególnie ważne, z którymi czują się emocjonalnie związane. One właśnie stanowią ich wzorce, "Wszyscy inni mogą się wysilać, ile chcą, aby nauczyć czegoś dziecko, nastolatka czy dorosłego. Strumień entuzjazmu rusza tylko wówczas, gdy w mózgu zostaną aktywowane centra emocjonalne" ( Hüther, G., Kim jesteśmy - a kim moglibyśmy być, Grupa Wydawnicza Literatura Inspiruje Sp. z o.o., Słupsk 2015, s. 154)

Jedną z ważniejszych przyczyn trudności w kontaktach z nastolatkami jest niezrozumienie ich zachowań oraz poczucie braku akceptacji dla zmian, jakie zachodzą w ich wyglądzie i zachowaniu. Niewiedza w zakresie rozwoju ośrodkowego układu nerwowego również nie przyczynia się do zaakceptowania niełatwej dla wszystkich sytuacji w domu. Mózg potrzebuje doświadczać tego, do czego został stworzony. Etap "burzy i naporu" jest mu bardzo potrzebny po to, by mógł dojrzeć i stać się silny na przyszłość. Tylko od nas zależy, czy stworzymy młodym ludziom bezpieczną ku temu przestrzeń.

Jako dorośli często pragniemy uchronić dzieci przed tym, czego sami doświadczyliśmy w okresie swojego dorastania. Doskonale wiemy i zauważamy, że pewne pomysły nie najlepiej się sprawdzają, a określone problemy można rozwiązać inaczej. Zdrowy nastolatek nie przyjmie jednak za pewne zdania dorosłego, nawet jeśli może mu to zaoszczędzić nieudanych prób, niebezpiecznych błędów czy trudnych emocji. Aby mógł on optymalnie (dla siebie) się rozwinąć, potrzebuje działać, sam zdobywać różne doświadczenia, analizować paradygmaty, wyciągać wnioski i weryfikować swoje przekonania. To, czego młody człowiek właśnie doznaje, pozwala mu uczyć się nowych rzeczy i nabywać umiejętności oraz cech, które z powodzeniem będzie mógł wykorzystywać przez całe swoje życie. Do tego niezbędne są czasem ryzykowne zachowania, ciągły ruch i aktywność (najlepiej taka poza nadmierną kontrolą rodziców czy opiekunów). Rolą dorosłych jest nie tyle odbieranie nastolatkowi możliwości wyrażania siebie, eksperymentowania i działania, ile stworzenie warunków, które pozwolą mu "przeżyć i stać się źródłem rozwiązań w przyszłości".
*Czyli wzrost stężenia i aktywacja hormonów płciowych (testosteronu u chłopców, estrogenu i progesteronu u dziewcząt), które powodują intensywne zmiany w budowie, fizjologii i wyglądzie zewnętrznym nastolatka oraz przyczyniają się do zmian rozwojowych w mózgu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zachowanie nastolatków a zmiany w ich mózgu

# data[].attributes.attachment_link.description
Większość rodziców nastolatków zakłada, że wczesnodziecięce skoki rozwojowe i największa niedojrzałość emocjonalna ich latorośli już za nimi. Tymczasem te duże już przecież dzieci zaczynają zachowywać się znowu jak trzylatki - wyrażają emocje poprzez tupanie, krzyk, płacz i następujący zaraz po nim wybuch gwałtownego śmiechu, trzaskają drzwiami, ciskają przedmiotami i rzucają wulgaryzmami.

# data[].attributes.headline
Potrzebujesz pomocy, znasz kogoś kto jej potrzebuje?

# data[].attributes.subject
Potrzebujesz pomocy, znasz kogoś kto jej potrzebuje?

# data[].attributes.body
Zebrane w jednym miejscu numery telefonów zaufania dla dzieci, młodzieży i dorosłych, pod którymi można otrzymać profesjonalną pomoc 24h na dobę

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 9. „Dzieci też mają prywatność”

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 8. „Cyberprzemoc jest realna”

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 7. "Na komputerze świat się nie kończy"

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 6.  „Co za dużo to niezdrowo”

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 5. „Nie wstydź się uczyć nowinek technologicznych od swojego dziecka”

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek  5. "Nie wstydź się uczyć nowinek technologicznych od swojego dziecka".

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 4. „Grzeczne nie znaczy bezpieczne”

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek 4. "Grzeczne nie znaczy bezpieczne".

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 3. „Dbaj o zdrowie swojego dziecka”

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek 3. "Dbaj o zdrowie swojego dziecka".

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 2. „Właściwie zabezpiecz swój komputer”

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek  2. "Właściwie zabezpiecz swój komputer".

# data[].attributes.headline
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Kreskówka „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.body
Odcinek 1. "Czy znasz znajomych swojego dziecka?"

# data[].attributes.attachment_link.title
Odcinek 1. "Czy znasz znajomych swojego dziecka?".

# data[].attributes.headline
Broszura dla Rodziców „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.subject
Broszura dla Rodziców „Zostań znajomym swojego dziecka”

# data[].attributes.headline
Dzieci mają prawo do tego, by traktowano je z szacunkiem i bez przemocy. Żadne dziecko nie powinno być bite.

# data[].attributes.subject
Dzieci mają prawo do tego, by traktowano je z szacunkiem i bez przemocy. Żadne dziecko nie powinno być bite.

# data[].attributes.headline
Jak radzić sobie z wybuchami złości u dziecka?

# data[].attributes.subject
Jak radzić sobie z wybuchami złości u dziecka?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dostępność, czas, szacunek, czułość - każdy rodzić może dać dziecku naprawdę dużo. (Fot. iStock)

Człowiek, który dobrze o sobie myśli, może przenosić góry. Wiarę w siebie warto zaszczepić już w małym dziecku. Jak? Potrzeba do tego wyłącznie dobrej woli rodzica.
Czym jest właściwie poczucie własnej wartości? Utrwalonym przekonaniem, że sprostamy życiowym wymaganiom. Opiera się ono na stabilnej wierze w swoje możliwości. Jej ważnym składnikiem jest przyznanie sobie prawa do bycia w życiu szczęśliwym. Człowiek o niskim poczuciu własnej wartości kultywuje złe nawyki żywieniowe, trwa w toksycznych związkach, podejmuje niesatysfakcjonującą go pracę, jest agresywny lub wycofany, bojkotuje cudze sukcesy, nie podejmuje życiowych wyzwań i panicznie boi się zmian. Każdy psycholog, pedagog, psychiatra, lekarz czy dietetyk zaczyna terapię od rozpoznania poczucia własnej wartości pacjenta, bo jest ono odpowiedzialne za niemal wszystkie jego życiowe problemy. Dlatego warto zrobić wszystko, żeby twoje dziecko miało stabilną, wysoką samoocenę. Nic lepszego dać mu nie możesz. Kiedy dziecko ma wysokie poczucie własnej wartości, od razu to widać we wszystkich obszarach jego działania, nawet w jego wyglądzie:

Często się śmieje, zachowuje się swobodnie, lubi się bawić z innymi dziećmi.

Lubi żarty nawet z samego siebie, nie jest obrażalskie, nie manipuluje otoczeniem.

Chętnie podejmuje nowe wyzwania, nie histeryzuje, gdy nie jest w czymś najlepsze lub gdy przegra rywalizację.

Jest otwarte na odmienne poglądy, nie boi się inności, nie reaguje agresywnie, gdy ktoś myśli inaczej niż ono, jest ciekawe inności.

Jest kreatywne i ma wiarę we własne możliwości.

Nie boi się nowych sytuacji i wszelkich zmian w życiu.

Wysokie poczucie własnej wartości przekłada się na naturalną asertywność, gdyż dziecko nie widzi powodu, żeby nie szanować potrzeb swoich lub cudzych. W sytuacji problemu nie szuka winnych, ale - rozwiązania. Dlatego warto wychowywać dziecko, które myśli o sobie: „Moc jest ze mną". To najlepsze przygotowanie do satysfakcjonującego życia.

Rodzic, czyli cały świat

Jazdy na nartach, pływania, gotowania, obsługiwania komputera czy rozwiązywania zadań z chemii mogą twoje dziecko nauczyć inni ludzie, ale wyłącznie od ciebie zależy, jak ukształtuje się jego poczucie własnej wartości. W tym obszarze nikt cię nie zastąpi. Ponieważ przekonanie na temat samego siebie kształtuje się we wczesnym dzieciństwie, występuje tu prosta korelacja: „Jak mnie widzą rodzice, tak mnie widzi cały świat. Jeśli jestem dla nich ważny, to jestem ważny dla wszystkich".

Jak upewnić dziecko o jego „ważności"? Nie wystarczy od czasu do czasu powiedzieć mu, że jest wspaniałe, kochane i jedyne, chociaż robić to - oczywiście - należy. Informacje o tym, że jest kochane, dziecko powinno otrzymywać głównie poprzez nasze zachowanie. Bardzo łatwo jest okazać dziecku, że się je kocha. Czuły gest, uśmiech, pogłaskanie po główce, szybka reakcja na jego płacz, szczera chęć przebywania z nim, okazywanie radości z każdej minuty spędzonej razem. To jawne i niezaprzeczalne dowody miłości, które prawidłowo odczytuje już kilkumiesięczny maluch. Przy starszych dzieciach trzeba się postarać jeszcze bardziej:

Bądź dostępna. Bycie nieobecnym w życiu własnego dziecka odbiera mu poczucie mocy. Dlatego poświęcaj dziecku swój czas. Nie przekonasz nikogo, że jest dla ciebie ważny, jeśli nie będziesz miała dla niego czasu.

Traktuj sprawy dziecka z szacunkiem. Jeśli gracie w chińczyka, nie zerkaj co chwila na telewizor. Nie myl imion jego kolegów czy nazw zespołów, których słucha. Interesuj się tym, co się u niego dzieje, co lubi, a czego nie, czym aktualnie żyje. Jeśli ktoś jest dla ciebie ważny, to interesują cię jego sprawy.

Pomóż pokonać niską samoocenę. Jeśli dziecko jest smutne, bo ktoś był od niego lepszy, zapytaj, czy chce zacząć trenować i też za rok czy dwa takie być. Pokaż, że sukces trzeba okupić wysiłkiem.

Konstruktywne komunikaty

Dla wypracowania dowolnej postawy najważniejsze jest, by zachęcać do niej dziecko na każdym kroku. Pokazuj mu więc, że wierzysz w jego rozsądek i mądrość życiową. Przyniosło ze szkoły jedynkę - zapytaj, jak chce ją poprawić. Zgubiło klucze - co teraz zrobi, jak chce ich szukać? Zaplamiło kurtkę - zobacz na metce, na ile stopni nastawić pralkę. Pokłóciło się z kolegą - jak chce się z nim pogodzić? Tego typu zachowania nazwiemy komunikatami konstruktywnymi, czyli takimi, które nie wpędzają w poczucie winy („Ty niczego nie umiesz uszanować!", „Taka droga kurtka!", „Z tobą nie da się wytrzymać, dlatego się pokłóciliście"), ale nie zdejmują z dziecka odpowiedzialności za jego życie, co często robią rodzice („Może zadzwonię do jego mamy i porozmawiam z nią, żeby cię przeprosił", „Daj, przepiszę ci zeszyt na czysto"). Komunikaty konstruktywne przekazują dziecku prostą informację: „Jest problem, ale na pewno go rozwiążesz, jeśli tylko będziesz chciał".

Sygnał, że coś jest nie tak

„Nie umiem", „nie poradzę sobie", „nie wiem jak" - jeśli dziecko tak reaguje na nowe zadanie, nawet jeszcze zanim spróbowało je wykonać, to znak, że jego poczucie własnej wartości nie jest wysokie. Co robić? Na pewno nie mówić: „Poradzisz sobie", bo nie uwierzy. Nie zmuszać też, żeby przełamało się i jednak spróbowało. Należy cofnąć się do źródła.

Postaw na czułość - poświęcaj dziecku czas. Okazuj, niezależnie od jego wieku, swoją miłość. Nic nie mów, ale zamanifestuj, jak bardzo czerpiesz radość z każdego kontaktu z nim.

Zastanów się, jak oceniasz swoje dziecko. Zbyt często zapominamy, że poczucie wartości malucha kształtuje się najpierw w głowie jego rodzica. Jeśli krytycznie je oceniasz, myślisz, że nie do końca jest mądre, zdolne czy ładne - ono to wyczuje. Mądry rodzic zawsze zaczyna najpierw od siebie.

Oceń swój poziom poczucia własnej wartości. Niepewni swojej mocy ludzie wychowują słabe psychicznie dzieci. Jeśli sama masz mnóstwo kompleksów, nie przekażesz dziecku wiarygodnie informacji o tym, że trzeba w siebie wierzyć. Nic tak nie daje wsparcia dziecku jak pozytywny przykład. Zatem: Lubisz siebie? Wierzysz, że moc jest z tobą? Jeśli chcesz skutecznie wesprzeć swoje dziecko, wzmocnij najpierw swoje poczucie własnej wartości.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wysokie poczucie własnej wartości - niczego lepszego nie możesz dać dziecku - Zwierciadlo.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Człowiek, który dobrze o sobie myśli, może przenosić góry. Wiarę w siebie warto zaszczepić już w małym dziecku. Jak? Potrzeba do tego wyłącznie dobrej woli rodzica. Czym jest właściwie poczucie własnej wartości? Utrwalonym przekonaniem, że sprostamy życiowym wymaganiom. Opiera się ono na stabilnej wierze w swoje możliwości.

# data[].attributes.body
W odpowiedzi na pytanie "Jakie są postaci depresji u nastolatka i jak się objawiają?"
W przypadku prezentowanych objawów- szukajmy pomocy

# data[].attributes.body
Co zamiast karania?

# data[].attributes.body
e-papierosy - zagrożenie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Współcześnie, kiedy jako zabawki dla dziecka służą tablet i telefon, jeszcze istotniejsze stało się, aby małe dzieci znały odpowiednie techniki relaksacyjne. Możemy to osiągnąć poprzez gry, aby dzieci podczas zabawy mogły rozwijać swoje zasoby umysłowe i umiejętności niezbędne do życia we współczesnym świecie.

Żyjemy w społeczeństwie pełnym pośpiechu, bodźców i natychmiastowego nagradzania. W związku z tym ogromne znaczenie ma dysponowanie zasobami, które przynoszą większe poczucie samokontroli.

Opierając się na tym założeniu, w tym artykule przedstawimy kilka gier, które służą za techniki relaksacyjne dla najmłodszych członków rodziny. Przyjrzyjmy się im bliżej.

1. Techniki relaksacyjne - Zdmuchnij świeczkę!

Ta gra polega na nauce głębszego oddychania. Wciągając powietrze przez nos, wypełniamy brzuch i wydmuchujemy powietrze powoli, próbując zdmuchnąć świecę. Po wyjaśnieniu tych instrukcji, posadź dziecko na fotelu oddalonym o dwa metry od świecy. Świeca ta ma świecić i znajdować się na stole.

Dziecko nie może wstać ani pochylać się do przodu. Tak więc można się spodziewać, że nie będzie w stanie zdmuchnąć świecy. W związku z tym przesuń dziecko bliżej o pół metra. Przesuwaj je stopniowo, aż będzie mogło zdmuchnąć świecę.
W ten sposób będziecie mogli bawić się przez co najmniej 5 minut, podczas których dziecko będzie mogło głęboko wdychać i wydychać powietrze.
2. Zabawa z balonikami

Technika wykorzystująca baloniki to wspaniała gra, która pomaga zrelaksować się poprzez prawidłowe oddychanie. Czego potrzebujesz? Dużo miejsca i kolorowych baloników. Co musisz zrobić? Nadmuchaj balon, aż wybuchnie, a następnie nadmuchaj kolejny, powoli spuszczając z niego powietrze poprzez manipulowanie otworem.

Następnie poproś dzieci, aby zamknęły oczy i udawały, że są balonami. Poproś, aby wypełniły się powietrzem, oddychając głęboko. Potem poproś, aby powoli wypuściły powietrze, jakby były jak ten drugi balon.

Potem zachęć dzieci, aby opowiedziały o sytuacjach, w których czują się jak balony. Momenty, podczas których nie były w stanie wytrzymać lub tolerować czegoś. Następnie zapytaj je, jak poradziły sobie w tej sytuacji. Zaoferuj alternatywne rozwiązania, jeśli potrzebują pomocy w nabraniu świadomości w takich sytuacjach.

3. Relaksacja progresywna

Choć możemy przedstawić Ci instrukcje dotyczące tej zabawy, na YouTube znajdziesz film oparty na oryginalnym tekście przedstawiającym techniki relaksacyjne Koeppen.

Kolejnym krokom towarzyszy fantastyczna muzyka w tle. Niemniej jednak możemy ograniczyć się do instrukcji i stworzyć nastrój dzięki muzyce relaksacyjnej, która sprzyja ciepłemu i spokojnemu otoczeniu.

Zapamiętaj, że jeśli zdenerwujesz się podczas lekcji, możesz wykonać następujące czynności: chwyć krzesło, na którym siedzisz, napręż ramiona i tułów, próbując wbić nogi w ziemię.

4. Zabawa z nasionkami

Z relaksującą muzyką w tle i przy słabym oświetleniu będziemy udawać wzrost drzewa. Zaczynamy na kolanach, na ziemi, z pochyloną głową. Stopniowo przedłużamy ramiona do przodu, jakbyśmy byli budzącym się kotem.

Jesteśmy nasionkiem, które w tempie muzyki zaczyna wyrastać i staje się wielkim drzewem z pięknymi gałęziami. Gałęzie będą symbolizowane przez nasze ramiona, rozciągnięte do góry, podczas gdy my powoli unosimy się z siadu na stopach. Jest to idealne ćwiczenie do wykonania wieczorem, tuż przed położeniem dzieci spać.

5. Historia żółwia

Opowieść o żółwiu, opracowana przez Schneider, jest wspaniała, jeśli chodzi o zachęcanie do samokontroli. Opowiada historię małego żółwia, który na wszystko się złościł i łatwo tracił nad sobą panowanie.

Pewnego dnia żółw czuł się samotny i odizolowany. Tego dnia spotkał mądrego żółwia, który pokazał mu sztuczkę, dzięki której można się kontrolować, gdy odczuwa się złość. Powiedział żółwiowi, aby wszedł do skorupy i liczył, aż się uspokoi. Żeby zatrzymał myśli i się zrelaksował.

Ta opowieść jest idealna dla dzieci w wieku od 3 do 7 lat. Aby nauczyć dzieci tej umiejętności, możemy każdemu dać naklejkę lub mały kawałek papieru z wizerunkiem żółwia, za każdym razem, gdy wykona to ćwiczenie podczas stresującej sytuacji.

6. Słoik spokoju

Przez „spokojny słoik" mamy na myśli butelkę, którą napełniliśmy wodą, płynnym silikonem w celu nadania pewnej gęstości i czymś połyskującym, na przykład brokatem. Możemy zrobić to z dziećmi, jako zajęcia z dziedziny rzemiosła i sztuki. Jest to idealny przyrząd do kontemplacji w stresujących sytuacjach, a także na chwile, które można nazwać „zen".

Chodzi o to, aby potrząsnąć butelką i obserwować ruch. Połyskujący brokat reprezentuje emocje dzieci. Wszystkie emocje zostają wstrząśnięte i wirują, dopóki dzieci się nie uspokoją. Jest to idealny sposób na zachęcanie do chwil refleksji.

Samo obserwowanie unoszących się połyskujących drobinek pomoże dziecku się skoncentrować i zrelaksować umysł po stresującej sytuacji itp. Zachęcamy do obejrzenia filmów na YouTube pokazujących, jak zrobić taką butelkę w domu. Nie zapomnij zapieczętować butelki klejem o dużej wytrzymałości, aby się nie otwierała i nie rozlała się jej zawartość!

7. Gigantyczna pływająca piłka

Kolejna zabawa ucząca, jak należy głęboko oddychać. Polega na tym, aby dzieci utrzymały piłkę w powietrzu tak długo, jak tylko potrafią. Brzmi jak świetna zabawa, prawda? Prawda jest taka, że ta gra jest lubiana przez wiele dzieci, co jest bardzo przydatne, aby pokazać dzieciom techniki relaksacyjne.

8. Zwijanie papierów, ściskanie kulek i doodling

Doodling, marszczenie papieru lub zgniatanie kulek z papieru są jak coś w rodzaju przeciwstresowej gry, która może pomóc dzieciom pozbyć się negatywnych emocji. Jednocześnie zachęcasz dzieci do rozwijania umiejętności manualnych i precyzji, ponieważ te gry wzmacniają mięśnie w małych dłoniach dzieci.

9. Rysowanie mandali

Rysowanie mandali nie tylko sprzyja relaksowi i refleksji, ale także umiejętności koncentracji i kreatywności. W bibliotekach i w internecie można znaleźć liczne odpowiednie alternatywy, które pokochają Twoje dzieci.

To wszystkie techniki relaksacyjne dla dzieci, które przygotowaliśmy na dziś. Mamy nadzieję, że te gry i zasoby naprawdę pomogą w wychowywaniu silnych psychicznie dzieci.

Nie zapominajmy, że łatwiej jest wychowywać silne dzieci niż leczyć załamanych dorosłych. Natura zostawia edukację dzieci nam i powinniśmy czuć się odpowiedzialni za powierzone nam zadanie.
To może Cię zainteresować ...

# data[].attributes.attachment_link.title
Techniki relaksacyjne: 9 gier wzmacniających psychikę dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
Współcześnie, kiedy jako zabawki dla dziecka służą tablet i telefon, jeszcze istotniejsze stało się, aby małe dzieci znały odpowiednie techniki relaksacyjne. Możemy to osiągnąć poprzez gry, aby dzieci podczas zabawy mogły rozwijać swoje zasoby umysłowe i umiejętności niezbędne do życia we współczesnym świecie. Żyjemy w społeczeństwie pełnym pośpiechu, bodźców i natychmiastowego nagradzania.

# data[].attributes.body
APEL TWOJEGO DZIECKA

# data[].attributes.body
Psychologiczne wsparcie w czasie izolacji - dostępne m.in. przez internet

# data[].attributes.attachment_link.title
Psychologiczne wsparcie w czasie izolacji - dostępne m.in. przez internet

# data[].attributes.attachment_link.description
Od tygodni miliony Polaków, w związku z epidemią wywołaną przez koronawirusa, pozostają w domach. Osoby, które źle to znoszą, mogą znaleźć w sieci psychologiczne wsparcie. Dostępna jest psychologiczna pomoc m.in. dla studentów, uczniów, osób starszych czy lekarzy.