# data[].attributes.attachment_link.description
Treny - streszczenie utworów Jana Kochanowskiego. Znajdziesz tutaj niezbędne informacje o autorze jak również treść, genezę i analizę budowy utworu, omówienie najważniejszych wątków i motywów oraz opis sytuacji lirycznej, czyli okoliczności wypowiedzi, nastroju panującego w wierszu oraz emocji towarzyszących osobie mówiącej. Wszystko co trzeba wiedzieć o Trenach Jana Kochanowskiego znajdziecie na streszczenia.pl.

# data[].attributes.attachment_link.title
Adam Mickiewicz, Dziady, Dziady. Poema, Dziady, część II :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach - dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

# data[].attributes.attachment_link.description
Latarnik z aspinwall zaginął bez wieści, więc zaczęto szukać nowego, a z tym nie było łatwo, ponieważ praca latarnika nie należała do łatwych, wymagała

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
charakterystyka podmiotu i przedmiotu lirycznego

# data[].attributes.attachment_link.description
Reduta Ordona - streszczenie utworu Adama Mickiewicza. Znajdziesz tutaj niezbędne informacje o autorze, genezę utworu, analizę budowy wiersza, dokładny opis sytuacji lirycznej, czyli okoliczności wypowiedzi, nastroju panującego w wierszu oraz emocji towarzyszących osobie mówiącej, jak również omówienie głównych wątków i motywów literackich pojawiających się w utworze.

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdziesz tutaj wszystkie istotne informacje dotyczące lektury Ziele na kraterze, którą napisał Wańkowicz Melchior, m.in.: streszczenie, opracowanie oraz motywy literackie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Siłaczka - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Doktor Paweł Obarecki spędza swój wolny czas grając w wista. Do karcianego stolika zasiada wraz z księdzem, aptekarzem, poczmistrzem oraz sędzią. T...

# data[].attributes.attachment_link.description
Śmierć pułkownika - interpretacja utworu Adama Mickiewicza. Znajdziesz tutaj niezbędne informacje o autorze, genezę i treść utworu, analizę środków stylistycznych wykorzystanych w wierszu, charakterystykę podmiotu lirycznego, omówienie najważniejszych motywów literackich pojawiających się w utworze, a także dokładny opis sytuacji lirycznej, czyli okoliczności wypowiedzi, nastroju panującego w wierszu oraz emocji towarzyszących osobie mówiącej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Streszczenie "Świtezianki" Adama Mickiewicza - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Ballada „Świtezianka" Adama Mickiewicza opowiada o młodym strzelcu, który spotyka się ze swoją ukochaną nad brzegiem jeziora Świteź, pod starym mo...

# data[].attributes.attachment_link.description
Znajdziesz tutaj wszystkie istotne informacje dotyczące lektury Żona modna, którą napisał Krasicki Ignacy, m.in.: streszczenie, opracowanie oraz motywy literackie.

# data[].attributes.attachment_link.description
Quo Vadis - streszczenie utworu Henryka Sienkiewicza. Znajdziesz tutaj niezbędne informacje o autorze, genezę i treść utworu, charakterystykę postaci, szczegółowy plan wydarzeń, dokładny opis czasu i miejsca akcji, objaśnienie znaczenia tytułu, analizę problematyki dzieła oraz omówienie głównych wątków i motywów literackich pojawiających się w utworze.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Był wietrzny i mroźny dzień, czwartego stycznia, termin odstawienia Marcinka do szkoły. Państwo Borowiczowie postanowili odwieźć jedynaka na miejsce. Przed domem stały malowane sanie, przygotowane do drogi. Około pierwszej po południu, wyruszyli do Owczar. Pan Walenty Borowicz palił fajkę na krótkim cybuszku, ukradkiem ocierając łzy. Jego żona, Helena, nie powstrzymując płaczu, wpatrywała się wzruszonymi oczami w syna.

Chłopiec, duży, tęgi i muskularny ośmiolatek o rozumnej i miłej twarzy, siedział „w nogach". Ubrany w odświętny strój - barankową czapkę, bekieszę z futrzanym kołnierzem i wełniane rękawiczki, z niepokojem obserwował zachowanie rodziców, rozumiejąc, że w szkole, którą mu zachwalano, nie będzie miał dobrze. Widok wioski rodzinnej znikł mu szybko z oczu, a ojciec co chwilę pokazywał mu zajęcze tropy na śniegu. Marcinek wpatrywał się w leśną czeluść z lękiem, który wywoływała bolesna myśl o nowym miejscu.

Po jakimś czasie Marcinek dostrzegł w oddali szereg białych ścian, pokrytych strzechami. W jego oczach pojawiły się łzy, kiedy matka wyjaśniła mu, że zbliżają się do Owczar. Pani Borowiczowa próbowała pocieszyć jedynaka, tłumacząc, że jest mądrym chłopcem i musi się uczyć, a pan Walenty dodał, że nawet nie zauważy, jak szybko czas minie i na Wielkanoc wróci do domu. Marcinek po raz pierwszy poczuł przejmujący lęk, który ścisnął mu serce i w milczeniu słuchał nawału opowieści o szkole, mundurze, konieczności uczenia się i wielkanocnych mazurkach, które będą na niego czekały.

Tymczasem sanie wjechały w szeroką wiejską drogę i zatrzymały się przed budynkiem z napisem nad drzwiami: Naczalnoje Owczarskoje Ucziliszcze (szkoła początkowa w Owczarach). Na powitanie przybyłych natychmiast wybiegł nauczyciel, pan Ferdynand Wiechowski, w towarzystwie żony, pani Marcjanny z Piliszów. Marcinek zapytał matkę, czy widzi, jak nauczycielowi strasznie rusza się grdyka, lecz natychmiast został uciszony.

Pan Ferdynand zbliżał się ze sztucznym uśmiechem, kłaniając się co chwilę. Jego żona, nieco śmielsza, w szafirowych okularach na nosie, które nie spodobały się Marcinkowi, zaczęła pomagać pani Borowiczowej przy wysiadaniu z sanek. Potem zwróciła się do chłopca, pytając go, czy płakał i dodała, że powinien zrozumieć, że jego rodzice oczekują po nim wiele. Przybyłych wprowadzono do niewielkiego pokoiku, zastawionego mnóstwem gratów, w którym jeden kąt zajmowało ogromne łóżko. Marcinek z przerażeniem zauważył wiszącą na ścianie pięciopalczastą, rzemienną dyscyplinę i zrezygnowany, zmusił się, aby nie cofnąć się przed kościstą dłonią, którą pan Ferdynand położył na jego głowie. Ze strachem pomyślał, że matka zostawi go w tym miejscu, a nauczyciel z czasem będzie wymierzał mu karę.

Do pokoju weszła dziesięcioletnia dziewczynka i dygnęła. Pani Wiechowska wyjaśniła, że ma na imię Józia, jest siostrzenicą księdza Piernackiego i będzie uczyła się z Marcinkiem, nakazując jej przywitać się z chłopcem. Pan Borowicz pochylił się nad synem i szepnął, by powitał nową koleżankę. Zawstydzony Marcinek wysunął się na środek izby i zamaszyście zsunąwszy nogi, kiwnął się przed Józią, która straciła całkowicie śmiałość i chciała wymknąć się z pokoju, kiedy drzwi otworzyły się niespodziewanie i pojawiła się w nim brzydka dziewczyna, niosąca samowar. Nauczycielka zaczęła parzyć herbatę w sposób niezwykle obrzędowy i ceremonialny, z czego wynikało, że herbatę państwo Wiechowscy piją niezwykle rzadko.

Za oknem powoli zapadał zmrok. Pan Borowicz zaczął rozmowę z nauczycielką o ostateczną umowę o „leguminy" (opłaty w naturze) za naukę jedynaka. Marcinek stał obok matki i przysłuchiwał się. Dialog ten uświadomił chłopcu, że rzeczywiście zostaje w szkole i sprawił mu ból. Chwilami chciał chwycić matkę za suknię i zaprotestować przeciwko nieuchronnemu losowi, lecz potem ogarnęła go głucha rozpacz. Pani Borowiczowa skrupulatnie notowała wszystko w małej książeczce, czując na sobie wzrok syna. Pani Marcjanna upominała się o ryby, włoszczyznę, len, płótno, na co Borowicz powiedział, że jest nienasycona. Wiechowska odparła, że wynajęcie prywatnego korepetytora kosztowałoby ich znacznie więcej.

Szlachcic przerwał jej niecierpliwie, mówiąc, że na korepetytora go nie stać i nie miałby nawet gdzie go ulokować. Pani Borowiczowa dodała, że Wiechowski doskonale przygotuje chłopca do pierwszej klasy, a Marcinek udowodni wszystkim, że potrafi się uczyć i nie będzie płakał. Malec spojrzał na nią odważnie i uśmiechnął się, sprawiając, że matka nie mogła już powstrzymać łez. Ojciec pogłaskał go po głowie, nie mogąc wymówić słowa.

Zapadła noc i około godziny siódmej pan Walenty wstał od stołu, zbierając się do powrotu do Gawronek. Pani Helena położyła zawiniątko z bielizną syna obok łóżka, na którym chłopiec miał spać, sprawdzając, czy siennik jest wystarczająco miękki i szybko pożegnawszy się, wsiadła do sań. Równie pośpiesznie wyszedł za nią mąż. Nauczycielka trzymała chłopca za rękę, a pan Wiechowski klepał go po ramieniu.

Konie ruszyły, a Marcinek z przerażaniem spostrzegł, że głowy rodziców znikają w ciemnościach. Nagle krzyknął przeraźliwie, wyrwał się kobiecie i pobiegł za saniami. Potknął się i upadł na ziemię, wzywając matkę. Wiechowscy pochwycili go za ręce i siłą zaprowadzili do szkoły. Chłopiec ucichł, zdumiony faktem, że nigdzie nie widzi matki. Z zaciśniętymi zębami wszedł do mieszkania i wysłuchał długiej przemowy nauczycielki, cały czas myśląc o pani Helenie.

Tymczasem służąca Małgosia i nauczyciel zaczęli rozstawiać w pokoju parawany między łóżkami, na których miały spać dzieci. Marcinek położył się i zaczął obmyślać plan ucieczki. W końcu zasnął, spłakany i znużony wrażeniami minionego dnia. Obudził się w nocy, słysząc głośne chrapanie. Dostrzegł jakąś postać na łóżku obok i poczuł osamotnienie. Na kanapie, na której siedzieli wcześniej rodzice też ktoś spał. Długo nie mógł zasnąć i nazajutrz obudził się dość późno. W pokoju nie było nikogo, a zza drzwi, obok których wisiała dyscyplina, dobiegały przytłumione rozmowy. Zaciekawiony Marcinek zaczął nasłuchiwać. Z kuchni wyszła nauczycielka i kazała mu się przygotować, co chłopiec wykonał niechętnie, gdyż w domu zawsze pomagała mu we wszystkich czynnościach matka.

Po śniadaniu pani Marcjanna zaprowadziła go do izby szkolnej, zapełnionej chłopcami i dziewczętami w różnym wieku, z których część siedziała w ławkach, a część stała pod oknami. Kobieta zwróciła się do kilkunastoletniego chłopaka, Michcika, by pokazał nowemu uczniowi szkołę i wyszła. Wyrostek posunął się w ławce, a Marcinek usiadł obok niego, nieco zawstydzony i zmieszany. Chłopak powiedział, że ma na imię Piotr i zapytał, czy panicz potrafi czytać po rosyjsku, na co Marcinek zaczerwienił się i przyznał, że umie tylko po polsku.

Michcik z zadowoleniem zaczął szybko czytać z rosyjskiego podręcznika Paulsona. Marcinek był całkowicie pochłonięty towarzyszem z ławki i nie zauważył, że wokół nich zebrała się gromadka dzieci, które z zaciekawieniem przyglądały mu się. Piotr zaczął się chwalić, że zna na pamięć wiersze i potrafi liczyć i pisać po rosyjsku, po czym kazał czytać innemu chłopcu, Wickowi Piątkowi, który z trudem wydukał jeden ustęp.

Nagle dzieci rozbiegły się i do klasy wszedł nauczyciel. Na jego znak Michcik wstał i zaczął recytować modlitwę. Wiechowski spojrzał ponuro na zalęknionych uczniów i zaczął sprawdzać listę obecności, odczytując imiona i nazwiska po rosyjsku i poprawiając odpowiadających uczniów. Marcinek nie rozumiał niczego. Potem nauczyciel zaczął wpatrywać się w okno, Michcik odczytywał tekst rosyjskiej bajki. W klasie zapanował gwar, ponieważ dzieci głośno uczyły alfabetu nowicjuszy.

Gdy Piotr skończył czytankę, Wiechowski podyktował mu zadanie arytmetyczne na mnożenie, które chłopak z mozołem zaczął wyliczać. Marcinek zaczął przysłuchiwać się Piątkowi, który czytał kolejny ustęp bajki i nie rozumiejąc nieznanych mu słów, z trudem powstrzymywał śmiech. Nauczyciel ze złością poprawiał wymowę ucznia, a kiedy ten skończył czytać, z ulgą ocierając spocone czoło, wywołał do odpowiedzi kolejnego chłopca - Bartłomieja Kapciucha.

Na środek izby wyszedł mały chłopiec w nędznej sukmanie i za dużych ojcowskich butach, wyrecytował alfabet i usiadł na swoim miejscu w wyraźną radością. Nauka trwała dość długo i Marcinek z trudem powstrzymywał ogarniającą go senność. Zaczął rozglądać się po nędznej izbie, ze znudzeniem wysłuchując kolejnych uczniów, recytujących mozolnie alfabet przed nauczycielem, który również wyglądał na znudzonego. O godzinie jedenastej Wiechowski przerwał egzaminowanie, nakazał odśpiewanie pieśni i zaczął śpiewać prawosławną pieśń kościelną Kol sławien.

Zawtórował mu Michcik i kilkoro dzieci, pozostałe zaś zaczęły śpiewać polską pieśń Święty Boże, święty mocny. Nauczyciel przerywał śpiew kilka razy, próbując coraz głośniej przekrzyczeć chłopską pieśń, a mały Borowicz ze zdumieniem patrzył na to widowisko. Czerwony z wysiłku Wiechowski zdołał w końcu zagłuszyć chór głosów dziecięcych i z całych sił wrzeszczał Kol sławien nasz Gospod' w Sijonie...

II.

Minęły dwa miesiące obecności Marcinka w szkole i nauczycielka w liście do państwa Borowiczów napisała, że chłopiec „zdumiewające uczynił w naukach postępy". Marcinek w rzeczywistości umiał już czytać, pisać dyktanda, robić zadania na cztery działania i rozpoczął ćwiczenia na dwu rozbiorach: etymologicznym i syntaktycznym.

Każdego dnia o godzinie drugiej po południu pan Wiechowski rozpoczynał lekcję z Marcinkiem. Chłopiec najpierw odczytywał fragment czytanki, następnie opowiadał jego treść w sposób tak zabawny, że rozweselał nawet nauczyciela. Później rozpoczynała się nauka rozbiorów, do której pan Ferdynand przywiązywał szczególną uwagę.

Największą trudność sprawiała małemu Borowiczowi arytmetyka, której musiał nauczyć się po rosyjsku. Chłopiec dość szybko pojmował rachunki, lecz problem pojawiał się w chwili, kiedy nauczyciel musiał mu tłumaczyć rosyjskie nazwy, które należało zapamiętać. Marcinek najczęściej powtarzał nazwy, gubiąc się coraz bardziej, lecz zapytany, czy rozumie, odpowiadał twierdzącą. Były dni, kiedy arytmetyka stawała się dla niego całkowicie niezrozumiała i wtedy ze strachem myślał, że kłamie i nie uczy się tak chętnie, jak oczekiwali tego rodzice, że nie kocha ich wcale.

Wiechowski bardzo szybko przechodził do dyktanda rosyjskiego, a Marcinek z trudem zapominał o niezrozumiałych zadaniach arytmetycznych. Nauczyciel codziennie powtarzał, że uczeń, który popełni trzy błędy na stronicy dyktanda, nie zostanie przyjęty do klasy wstępnej. Chłopiec obiecywał sobie, że nie zrobi trzech błędów, lecz im bardziej starał się skupić, tym więcej robił błędów na jednej stronie.

Przed południem Marcinek uczył się na pamięć gramatyki rosyjskiej i wierszy. Największe postępy robił w kaligrafii i katechizmie księdza Putiatyckiego. Potrafił odpowiedzieć jednym tchem i bez namysłu na każde pytanie zadane z modlitewnika. Kaligrafię ćwiczył chętnie i często nauczyciel zastawał go piszącego z niezmiennym entuzjazmem ogromne i koślawe litery. Z czasem nauczyciel zabronił mu tej czynności, bowiem jego ręce, mankiety koszuli i kurtki zabrudzone były atramentem, co znacząco zwiększało koszty mydła, które nie zostało uwzględnione w takiej ilości w umowie z rodzicami chłopca.

Marcinek miał również zakaz zabaw z wiejskimi chłopakami ze względu na ich zły wpływ na wychowanie. Przez cały czas więc siedział w pokoju, wsłuchując się w krzyki nauczycielki na służącą lub patrząc na świat przez szyby. Okna pomieszczenia wychodziły na pola, które pokryte były śniegiem aż po widnokrąg. Dla pełnego energii Marcinka te nagie pola były czymś niezwykle smutnym i obcym.

Przez te długie tygodnie żadne z rodziców nie odwiedziło chłopca. Postanowiono go zahartować i nie rozpieszczać wizytami. Tylko raz pani Wiechowska wzięła młodego szlachcica i Józię na spacer. Poszli za wieś i Marcinek ujrzał górę, u stóp której leżały Gawronki, w których się urodził i wychował. Chłopiec popatrzył na rodzinne strony i rozpłakał się głośno, a nauczycielka uraczyła go długim i opryskliwym kazaniem.

W pierwszych dniach marca pan Ferdynand wrócił z sąsiedniego miasteczka z wiadomością, która zatrzęsła murami szkoły - w tygodniu miał przyjechać dyrektor. Pani Marcjanna pobladła, kiedy usłyszała, że o nagłej wizytacji powiedział mężowi Pałyszewski i w całym domu zapanowała wielka trwoga. Józia płakała rzewnie po kątach, a Marcinek wyczekiwał z przerażeniem i ciekawością, co się wydarzy.

Przez trzy dni nauczyciel trzymał w szkole dzieci, próbując nauczyć je pospiesznie odpowiedzi na pytanie: „zdorowo rebiata!" (jak się macie, dzieci?), pieśni Kol sławien, a Piątka i Michcika ćwiczył w wyliczaniu członków rodziny carskiej. Tej przymusowej nauce towarzyszyły częstsze niż zazwyczaj razy dyscypliną. Marcinek, siedząc w pokoju, przysłuchiwał się płaczom i wrzaskom, dobiegającym z sali szkolnej.

Wieczorami pan Wiechowski przygotowywał dzienniki szkolne i wykazy, wystawiał stopnie i wypisywał sprawozdania. Po wsi rozeszła się pogłoska, że ma przyjechać naczelnik, a nauczyciel z każdym dniem stawał się coraz bardziej nerwowy i niespokojny. W szkolnej stancji zaprowadzono porządek, wyszorowano podłogę i wytarto wszystkie przedmioty z kurzu. Z sieni zniknęła beczka z kiszoną kapustą i zagródka z małym cielakiem. Pan Ferdynand przywiózł z miasta dziesięć butelek najlepszego piwa, jedną krajowego porteru, pudełko sardynek i bułki. Pani Marcjanna upiekła zająca i pieczeń wołową.

W przeddzień fatalnej wizyty mieszkanie, kuchnia i izba szkolna stały się miejscem ludzkiego popłochu. Wszyscy biegali przerażeni i nerwowi, w nocy nikt nie spał, a od świtu rozpoczęto przygotowania do przyjazdu naczelnika, o którego przybyciu miał powiadomić posłaniec od Pałyszewskiego, nauczyciela szkoły w Dębicach. Pan Ferdynand co chwilę przystawał w oknie, wypatrując gońca, a kiedy do szkoły zaczęły schodzić się dzieci, stanie przy oknie powierzył Marcinkowi.

Około godziny dziesiątej ukazał się na polach ruchomy punkt i kiedy chłopiec przekonał się, że to biegnie chłop w żółtym kożuchu, poszedł do kuchni, wołając, żeby Małgośka przekazała nauczycielowi wiadomość, że zbliża się posłaniec. Wiechowski natychmiast wszedł do mieszkania i ubrał się odświętnie. Zakazał Borowiczowi i Józi wychodzić z kuchni, a chłopiec zauważył, że twarz nauczyciela jest biała jak papier. Wychodząc z pokoju, modlił się cicho. Na stancji przygotowano stół okryty serwetą i samowar. Marcinek znalazł dla siebie i dla Józi bezpieczne schronienie za drzwiami i wtuleni w kąt szafarnii, siedzieli zachowując milczenie.

Po dwóch godzinach wbiegła nauczycielka z Małgośką, która w trwodze powtarzała, że naczelnik jedzie w skórzanej budzie. Ciekawość przezwyciężyła i Marcinek z Józią, wysunąwszy się z kryjówki, dostrzegli przez dziurkę od klucza ogromne futro gościa i plecy nauczyciela, nieustannie pochylające się w pokłonach. Po chwili drzwi sali szkolnej zamknęły się i dzieci wróciły za szafarnię, drżąc ze strachu.

Tymczasem do stancji wszedł kierownik dyrekcji naukowej, obejmującej trzy gubernie, pan Piotr Nikołajewicz Jaczmieniew, o dobrotliwym uśmiechu i przyjacielskim spojrzeniu. Życzliwie przywitał się z nauczycielem, który nieco odetchnął widząc łagodność inspektora. Mężczyzna zwrócił się do dzieci, które wpatrywały się w niego ze zdumieniem i powitał je. Wiechowski na próżno dawał znaki za plecami Jaczmieniewa, lecz żaden z uczniów nie odpowiedział na powitanie. Dopiero po chwili Michcik, ponaglany rozpaczliwymi gestami nauczyciela, zerwał się i zawołał „Zdrawja żełajem Waszemu Wysokorodiju!", na co dyrektor uniósł brwi i nakazał, aby pan Ferdynand przepytał uczniów z czytania.

Autor: Dorota Blednicka dla: Kulturalna Polska klp.pl

Komentarze: Syzyfowe prace - streszczenie szczegółowe
Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
syzyfowe prace - streszczenie szczegółowe

# data[].attributes.attachment_link.title
Syzyfowe prace - streszczenie szczegółowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Był wietrzny i mroźny dzień, czwartego stycznia, termin odstawienia Marcinka do szkoły. Państwo Borowiczowie postanowili odwieźć jedynaka na miejsce. Przed domem stały malowane sanie, przygotowane do drogi. Około pierwszej po południu, wyruszyli do Owczar. Pan Walenty Borowicz palił fajkę na krótkim cybuszku, ukradkiem ocierając łzy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opowieść wigilijna - opracowanie, streszczenie, plan opowiadania Charlesa Dickensa. Zobacz informacje o epoce romantyzmu i biografię pisarza w Wikipedii.

Geneza dzieła

Opowiadanie ukazało się w 1843 roku z ilustracjami Johna Leecha - ich prezentacja na tej stronie.

Czas i miejsce akcji

Akcja opowieści rozgrywa się w XIX wieku w Londynie w sklepie i domu Ebenezera Scrooge'a.

Bohaterowie

Ebenezer Scrooge, Fred - siostrzeniec Scooge'a i jego żona, Jakub Marley - duch przyjaciela i wspólnika Scrooge'a, Bob (Robert) Cratchit - kancelista, pracowanik kantoru Scrooge'a, ojciec dwójki dzieci.

Streszczenie

Rozdział 1. Duch Marleya

Głównym bohaterem opowiadania jest Ebenezer Scrooge [czytaj: skrudż]. Prowadził on swój sklep i załatwiał interesy samodzielnie od siedmiu lat, od kiedy zmarł jego wspólnik Jakub Marley. Wspomina go z rozrzewnieniem i ogromną sympatią. Razem z nim dawniej prowadzili interesy giełdowe i sklep (kantor). Po jego śmierci stał się człowiekiem jeszcze bardziej niedostępnym i skoncentrowanym na gromadzeniu majątku. Był bardzo skąpy i nie lubił dzielić się pieniędzmi, nie wydawał ich także. Nie lubił też przebywać z ludźmi i był opryskliwy. Z tego powodu ludzie z otoczenia unikali jego towarzystwa i o nic nie prosili. Pracownicy bali się go.
W dzień poprzedzający Wigilię Bożego Narodzenia odwiedził go siostrzeniec Fred. Uśmiechnięty i miły chłopak zaprosił wuja na Wigilię. Zapraszał go od lat, ale Scrooge tylko rozgniewał się i nigdy nie chciał skorzystać z zaproszenia. Twierdził, że święta to strata czasu i nie są nikomu potrzebne. Był też zły na swojego pracownika Boba Cratchita za to, że ten cieszy się świętami. Scrooge'owi szkoda dnia pracy.
Jakiś czas później głównego bohatera odwiedzają ludzie zbierający pieniądze dla biednych. Skąpstwo Scrooge'a słynęło w okolicy, ale mieli nadzieję, że uda im się coś od niego wydobyć. Mężczyzna nie miał zamiaru dawać datków nikomu, także chłopcu śpiewającemu kolędy przed jego sklepem. Przepędza go.
Po powrocie do domu zaczęło dziać się coś dziwnego. Na kołatce do drzwi Ebenezer zobaczył twarz swojego zmarłego wspólnika Marley'a, a gdy wszedł do domu, pojawił się jego duch. Podobnie potem na kaflach od kominka widział twarz Marley'a. Ze słów ducha wynikało, iż Marley błąka się po świecie, ponieważ za życia nie był dobrym człowiekiem. Przede wszystkim był bardzo skąpy i nieludzki, „nie bratał się z ludźmi", a teraz musi cierpieć i wciąż wędrować.

Ostrzegł też Ebenezera, że jeśli się nie zmieni, będzie musiał przez wieczność wlec za sobą ciężki łańcuch wykonany z ksiąg, kluczy i sakiewek pełnych pieniędzy, które są zupełnie nieprzydatne. Zniknął, uchodząc przez okno, dołączył do grupy duchów lamentujących i cierpiących. Wcześniej poinformował Scrooge'a o tym, iż pojawi się w jego domu jeszcze inny duch o pierwszej w nocy.

Rozdział 2. Wizyta pierwszego ducha

Ebenezerowi ukazał się Ducha Dawnych Świąt Bożego Narodzenia. Wyglądał na starca a jednocześnie był ubrany jak dziecko, bił od niego blask. Zabrał go w podróż po miejscach, które bohater pamiętał z dzieciństwa i młodości. Na własne oczy Scrooge widział siebie, gdy był małym chłopcem. Nie miał wtedy przyjaciół i był bardzo samotny, czuł się opuszczony i niekochany. Zobaczył roześmiane twarze swoich szkolnych kolegów, gdy szykowali się do wyjazdu na święta Bożego Narodzenia. Tylko jeden chłopiec był

wówczas nieszczęśliwy i był nim Ebenezer, o którym zapomniał ojciec i chłopiec sam spędzał święta. Zobaczył także bohaterów z książek, które czytał i ich sobie wyobrażał. Kilka lat później przyjechała zabrać go na święta jego siostra Fan. Była bardzo miłą i dobrą osobą. Szybko niestety zmarła po wyjściu za mąż. Obraz z praktyki u pana Fezzwiga przedstawiał szczęśliwe Boże Narodzenie. Scrooge jako praktykant wraz z innymi przygotowywał przyjęcie dla gości i pracowników kupca. To była wspaniała zabawa i poczęstunek zakończona wspólnym składaniem sobie życzeń. Nie tak traktował swoich pracowników Ebenezer.
Kolejny obraz z przeszłości przedstawiał dom i miłą atmosferę miłości pewnej pary. Kobieta siedziała a dzieci cieszyły się z podarunków. Gdy do pokoju wszedł mężczyzna, napomknął, iż spotkał dawnego przyjaciela żony Scrooge'a. To było wspomnienie narzeczonej Belli, którą jednak Ebenezer zaniedbywał i stracił. Nie chciał tego oglądać i zaczął szamotać się z duchem, bowiem chciał jak najszybciej uciec stamtąd. Obudził się w swoim łóżku.

Rozdział 3. Odwiedziny drugiego ducha

Po godzinie pierwszej pojawia się Ducha Obecnych Świąt. Zabiera go na wędrówkę po Londynie, aby pokazać mu świat nieco inaczej niż dostrzega go bohater. Obserwują więc razem ludzi przygotowujących się do obchodów świąt. Odwiedzili dom pracownika Boba Cratchita. Widzieli atmosferę panującą tam i Ebezener dostrzegł ubóstwo, ale jednocześnie miłość i wzajemne poświęcenie się członków tej rodziny. Zobaczyli też najmłodsze dziecko Boba. Był to schorowany Tim. Chłopiec miał buty ortopedyczne.

Przed wyjściem stamtąd Ebenezer zapytał ducha, czy Tim wyzdrowieje? Dowiedział się, iż jeśli warunki w domu, zarobki jego ojca Boba nie polepszą się, dziecko może umrzeć. Scrooge przypomniał sobie zbierających datki mężczyzn, których odprawił z kwitkiem. Słuchali także rozmowę o treściach nieprzychylnych, krytycznych wobec Scrooge'a. Bob jednak cieszył się z pracy u niego i był bardzo wyrozumiały.
Następnie odwiedzili mieszkanie Freda, siostrzeńca Scrooge'a. Podsłuchali rozmowę, w której usprawiedliwia zachowanie wuja, gdy inni bardzo krytykują jego sknerstwo i egoizm, a także ciągłe odrzucanie zaproszeń Freda na wspólne spędzenie Bożego Narodzenia. Młodzieniec twierdził, iż mimo wszystko będzie zawsze zapraszał wuja na święta. Zaproponował też i wzniósł toast za jego zdrowie.
Duch pokazał kupcowi jeszcze szpitale, przytułki i więzienia. Zrobił to specjalnie, aby wywołać ludzkie odruchy u Scrooge'a. Spod szaty ducha w pewnym momencie zaczęły wystawać ludzkie kończyny. Okazało się, że były to dzieci. Duch powiedział, że chłopiec jest symbolem ciemnoty, a dziewczynka nędzy. Scrooge ma zrobić wszystko, aby wystrzegać się tych dwojga. Bohater widzi, jak duch odchodzi, ale po chwili widzi kolejnego, czarnego przypominającego prawdopodobnie śmierć.

Rozdział 4. Ostatnie spotkanie z duchem

Duch ubrany na czarno przestraszył bardzo Scrooge'a. Na pytanie, czy jest Duchem Świąt Przyszłych, nic nie odpowiedział, tylko zabrał kupca ze sobą na wędrówkę. Pokazał mu giełdę i ludzi dzielących się rzeczami po nieboszczyku, zmarłym tej nocy mężczyźnie. Nie żałowali go, wprost przeciwnie, wydawali się cieszyć z jego śmierci. Każdy z nich przechwalał się, co takiego wyniósł z domu zmarłego. Scrooge stanął wkrótce w pokoju, gdzie leżały zwłoki odarte ze wszystkiego na łożu i okryte prześcieradłem. Domyślał się, iż to jego ciało. Zarzekał się, że potrafi się zmienić po tej lekcji, jaką otrzymał tej nocy.
Widzi następnie dom pracownika Boba, gdzie wszyscy opłakują Tima, dziecko, które zmarło. Następnie duch zabiera Scrooge'a na cmentarz i Ebenezer na nagrobku dostrzega własne nazwisko. To go najbardziej zaskoczyło. W przypływie emocji prosił ducha, aby ten nie odbierał mu życia i pozwolił jeszcze raz wrócić do świata żywych. Obiecał, że postara się zmienić oraz uczcić święta Bożego Narodzenia.

Rozdział 5. Koniec historii

Po przebudzeniu Scrooge wysłał służącego po świątecznego indyka dla Boba. Wyszedł następnie do miasta i podczas wędrówki mile odzywał się do napotkanych ludzi. Odwiedził kościół i głaskał po głowach dzieci, ciesząc się każdym takim gestem sprawiającym mu radość. Spotkał jednego z mężczyzn s fundacji. Obiecał mu anonimowe wsparcie. Odwiedził Freda i starał się dobrze zachowywać wobec domowników siostrzeńca. Spodziewał się dobrego przyjęcia przez nich i nie zawiódł się. Mile spędził tam czas i przypomniał sobie, czym jest rodzinna atmosfera.
Po świętach Ebenezer dał podwyżkę Bobowi i stał się dla jego Tima niemal drugim ojcem. To uratowało zdrowie chłopca. Wizyta duchów odmieniła jego życie na lepsze.

Plan/mini streszczenie

1. Poznajemy postać Ebenezera Scrooge'a, który wspomina swojego wspólnika Marleya.

2. Scrooge kończy pracę w świąteczny dzień i jest niezadowolony z powodu straty czasu na święta, których nie lubi.

3. Sklep odwiedza Fred, aby zaprosić wuja na Wigilię.

4. Do Sklepu przychodzą dwaj mężczyźni z prośbą o wsparcie finansowe dla biednych. Scrooge zbywa ich prośby.

5. Ebenezer przegania chłopca śpiewającego kolędy i biedaków, jest bardzo opryskliwy.

6. Po powrocie do domu Scrooge widzi wszędzie twarz zmarłego Marleya, kołatka, kafle pieca.

7. Pojawia sięduch zmarłego Marleya. Ostrzega Scrooge'a przed skąpstwem i nieludzkim postępowaniem wobec ludzi, za które teraz musi cierpieć.

8. Marley oddala się z innymi cierpiącymi duchami, zapowiada jednak przybycie do przyjaciela innych zjaw.

9. Przestraszony i poirytowany Scrooge czeka z biciem serca na kolejne duchy.

10. Pojawia się Duch Dawnych Świąt. Pokazuje mu przeszłe zdarzenia, samotność i przykry los Scrooge'a jako chłopca.

11. We wspomnieniach z praktyki w kancelarii pana Fezzwiga pojawia się obraz miłych i rodzinnych świąt z pracownikami.

12. Scrooge odwiedza rodzinę byłej ukochanej, którą jednak porzucił dla kariery, a ona obecnie ma kochającego męża i dzieci.

13. Kupiec bardzo przeżywa obraz dawnej miłości i odpycha ducha.

14. Duch Obecnych Świąt ukazuje Scrooge'owi atmosferę świąteczną w domu znanych mu współpracowników i członków rodziny.

15. Obserwacja kolacji Cratchitów napawa nadzieją, bo Bob jest wdzięczny pracodawcy. Scrooge dowiaduje się o chorobie synka, Tima i koniecznej pomocy z jego strony.

16. Odwiedziny w biednych dzielnicach pozwala napełnić serce Scrooge'a nadzieją z racji panującej tam sympatii i atmosfery świątecznej, zrozumienia i życzliwości międzyludzkiej.

17. Duch zabiera bohatera do domu Freda i jego żony. Z ust siostrzeńca dowiaduje się o jego życzliwości wobec wuja.

18. Pokazuje się Duch Przyszłych Świąt i również zabiera kupca w różne miejsca.

19. Duch ukazuje śmierć nieznanego człowieka, którego rzeczy padają łupem nieznanych ludzi. Scrooge widzi jego zwłoki i potem napis na płycie cmentarnej.

20. Nagrobek był wykonany dla Scrooge'a i to go bardzo przeraziło, pragnie się poprawić i dostać jeszcze jedną szansę.

21. Kolejnego dnia Scrooge wstaje i jest bardzo szczęśliwy, że żyje. Wysyła posłańca do sklepu po indyka.

22. Scrooge nakazuje zawieźć indyka do mieszkania Boba.

23. Kupiec powraca do pracy i pierwszą czynność, jaką podejmuje, to rozmowa i podwyżka dla Boba.

24. Nawrócony i zmieniony bohater odwiedza mieszkanie siostrzeńca Freda, gdzie spotyka się z miłym, życzliwym przyjęciem.

25. Scrooge rozpoczyna nowe życie, chce służyć ludziom i być dla nich życzliwym. Odwiedza kościół, rozpoznaje i uśmiecha się do napotkanych ludzi, głaszcze po głowach dzieci, chce dofinansować organizację pomagającym ubogim. Swoim zachowaniem wzbudza zaskoczenie i sympatię ludzi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowieść wigilijna - opracowanie, streszczenie, plan opowiadania Charlesa Dickensa. Zobacz informacje o epoce romantyzmu i biografię pisarza w Wikipedii. Opowiadanie ukazało się w 1843 roku z ilustracjami Johna Leecha - ich prezentacja na tej stronie. Akcja opowieści rozgrywa się w XIX wieku w Londynie w sklepie i domu Ebenezera Scrooge'a.

# data[].attributes.attachment_link.description
Mały Książę - streszczenie utworu Antoine de Saint-Exupery. Znajdziesz tutaj niezbędne informacje o autorze, genezę i treść utworu, charakterystykę postaci, analizę warstwy symbolicznej dzieła oraz omówienie głównych wątków i motywów literackich pojawiających się w utworze. Wszystko co trzeba wiedzieć o utworze Mały Książę Antoine de Saint-Exupery znajdziecie na streszczenia.pl.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
że „kamienie na szaniec” to opowieść o ludziach

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
„którzy w życie wcielić potrafili dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę”.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
po lekturze „kamieni na szaniec” wyjaśnij

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
dlaczego pokój ma tak ogromną wartość dla ludzkości.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ze „kamienie na szaniec” to opowiesc o ludziach

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
„ktorzy w zycie wcielic potrafili dwa wspaniale idealy: braterstwo i sluzbe”.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
po lekturze „kamieni na szaniec” wyjasnij

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
dlaczego pokoj ma tak ogromna wartosc dla ludzkosci.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kamienie na szaniec - streszczenie utworu Aleksandra Kamińskiego. Znajdziesz tutaj niezbędne informacje o autorze, charakterystykę postaci, dokładny opis czasu i miejsca akcji, szczegółowy plan wydarzeń, analizę problematyki dzieła oraz omówienie głównych wątków i motywów literackich pojawiających się w utworze. Dodatkowo, specjalnie dla Was, udostępniamy opracowania przykładowych tematów esejów i rozprawek.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W skromnej chatce mieszka uboga wdowa wraz ze swymi dwiema pięknymi córkami: Aliną i Balladyną. Pierwsza z nich jest łagodna i kochająca, druga to egoistka, pragnąca bogactwa i władzy. Okazja do ich zdobycia nadarza się dla Balladyny wraz z nadejściem wiosny, kiedy budzi się wróżka Goplana, pani pobliskiego jeziora Gopło. Jest ona zakochana w Grabcu, a ten z kolei spotyka się z Balladyną. Aby temu zapobiec Goplana wysyła do chaty wdowy księcia Kirkora. Ten zamierza ożenić się z jedną z dziewczyn. Wdowa proponuje malinowy konkurs - która przyniesie pierwsza dzban malin, ta zostanie żoną Kirkora. Balladyna , wiedząc, że nie zwycięży, zabija swoją siostrę. Odbywa się huczne wesele i Balladyna zostaje żoną Kirkora i panią na jego zamku. Zabiera ze sobą matkę, ale szybko zaczyna ją ukrywać przed ludźmi, bo wstydzi się swojego chłopskiego pochodzenia. Podaje się za osobę z królewskiego rodu. Kiedy Kirkor wyrusza na wojnę, Balladyna przemyśliwa, jak pozbyć się męża i zasiąść na tronie. Wybiera jednego z rycerzy, von Kostryna, którego w sobie rozkochuje, a potem namawia, by pomógł jej zgładzić Kirkora. Potem, posługując się trucizną, pozbywa się także von Kostryna.

W końcu Balladyna zasiada na tronie. Jako prawowita królowa zaczyna odbywać sądy nad swoimi poddanymi i wydaje za każdym razem wyrok śmierci:

na mordercę von Kostryna (czyli na siebie),

na mordercę pięknej Aliny (czyli na siebie)

na wyrodną córkę, która źle obchodziła się z matką (czyli na siebie).

Po wydaniu ostatniego wyroku z nieba pada piorun i razi Balladynę, która ginie.

Balladyna to dramat o funkcjonowaniu na świecie dobra i zła. Bohaterki zostały opisane na zasadzie kontrastu: Alina to uosobienie dobra, Balladyna - zła. W świecie utworu zło zwycięża nad dobrem. Alina ginie, żoną Kirkora, księżną zostaje okrutna Balladyna. Ginie także jej mąż, szlachetny Kirkor, który chce zwrócić Pustelnikowi (a w rzeczywistości prawowitemu królowi Popielowi) koronę - symbol władzy. Dopiero w ostatniej scenie dobro odzyskuje władzę.

Potrzebujesz pomocy?

Romantyzm (Język polski)

Teksty dostarczyło Wydawnictwo GREG. © Copyright by Wydawnictwo GREG

autorzy opracowań: B. Wojnar, B. Włodarczyk, A. Sabak, D. Stopka, A. Szóstak, D. Pietrzyk, A. Popławska
redaktorzy: Agnieszka Nawrot, Anna Grzesik
korektorzy: Ludmiła Piątkowska, Paweł Habat

Zgodnie z regulaminem serwisu www.bryk.pl, rozpowszechnianie niniejszego materiału w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, utrwalanie lub kopiowanie materiału w celu rozpowszechnienia w szczególności zamieszczanie na innym serwerze, przekazywanie drogą elektroniczną i wykorzystywanie materiału w inny sposób niż dla celów własnej edukacji bez zgody autora podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności.

# data[].attributes.attachment_link.title
Balladyna - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
W skromnej chatce mieszka uboga wdowa wraz ze swymi dwiema pięknymi córkami: Aliną i Balladyną. Pierwsza z nich jest łagodna i kochająca, druga to egoistka, pragnąca bogactwa i władzy. Okazja do ich zdobycia nadarza się dla Balladyny wraz z nadejściem wiosny, kiedy budzi się wróżka Goplana, pani pobliskiego jeziora Gopło.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
SCENA I
Pokój w zamku. Cześnik siedzi w szlafmycy przy stole, czyta papiery i rozmawia z Dyndalskim. Analizuje wielkość majątku wdówki i w tym kontekście ocenia ją, jako świetną partię do ożenku. Zamierza starać się o jej względy. potwierdza, że to miła wdowa.
Podane zostaje śniadanie. Cześnik rozważa także ożenek z Klarą, ale ocenia, że jest za młoda i mogłaby być niestała. Dyndalski przytakuje. Cześnik jest pewien, że wdowa, która mieszka teraz w domu Klary to najlepszy cel. Dyndalski jednak stopniowo obnaża słabości Cześnika: pedogrę, kurcz żołądka, reumatyzm. Cześnik na to mówi, że nie wiadomo, jakie niedoskonałości skrywa wdowa.
SCENA II
W komnacie pojawia się Papkin, elegancko ubrany we francuskim stylu. W ręce trzyma pistolety. Mówi szybko, opowiadając o tym, jak cwałem spieszył do Cześnika. Ten odpowiada, że jest przekonany, że Papkin przybył tu na piechotę. Nie daje wiary jego przechwałkom. Dyndalski dopowiada, że pistolety wypalone były pewnie na wrony, a Cześnik śmieje się, że z ręki Papkina giną tylko ćmy i komary.

Papkin z zachwyca się widokiem śniadania, mówiąc, że nie jadł od sześciu dni. Cześnik każe mu się częstować. Cześnik przypomina Papkinowi jego dawne winy i grozi, że może go za nie zamknąć. Papkin mówi, że zrobi wszystko, czego sobie zażyczy jego rozmówca, po czym pepla w nieskończoność, nie dopuszczając do głosu Cześnika. Wreszcie Cześnik nie wytrzymuje i wali ręką w stół, wymuszając chwilę ciszy.

Cześnik mówi, że ojciec Klary kupił zamek. Papkin wcina mu się, że jego ojciec miał z dziesięć zamków. Cześnik znów uderza w stół, nie mogąc spokojnie kontynuować. Stwierdza, że żyje w połowie zamku jak sowa, podczas gdy druga część należy do Rejenta Milczka - czarta dziedzica. Cześnik chce pozbyć się sąsiada, dlatego oznajmia, że Papkin ma być posłem w tej sprawie, co nie podoba się rozmówcy. Twierdzi, że tylko wznieci niepotrzebną wojnę. Cześnik jest jednak zdecydowany.

Cześnik wyznacza Papkina na pomocnika w jeszcze jednej sprawie - ma mu pomóc w spotkaniu z Podstoliną. Wprawdzie twierdzi, że mądrzejszy jest o stokroć od Papkina, ale świergotać z kobietami nie bardzo potrafi. Papkin, pewien swoich wyjątkowych umiejętności w tym zakresie, obiecuje, że Podstolina będzie gotowa za godzinę. Cześnik obiecuje mu nagrodę.
SCENA III
Monolog Papkina. Ma nadzieję, że uda mu się Podstolinę oddać w ręce Cześnika, a dla siebie oczaruje przy okazji Klarę. Śpiewa piosenkę z nadzieją, że usłyszą go Podstolina z Klarą i urzeczone jego talentem zostaną wprost do niego przywabione.
SCENA IV
Podstolina wychodzi, mówiąc, że słyszała albo koty, albo Papkina. Papkin ją wychwala i zapytany, co go sprowadza, odpowiada, że dobra nowina w postaci zamęścia Podstoliny. Wdowa zaskoczona pyta, z kim czeka ją ślub. Papkin mówi, że z człowiekiem majętnym, grzecznym i statecznym, a Podstolina domyśla się, że chodzi o Cześnika. Papkin jednak patrząc na wdowę, sądzi, że Podstolina źle odczytuje jego słowa i do niego wzdycha. W końcu Papkin prosi o pozwolenie, aby złożyć gratulacje Cześnikowi.

Podstolina udaje zaskoczenie, pytając, czy zatem ma zostać żoną Cześnika. Papkin pyta, czy ktoś go wprowadził w błąd odnośnie zaślubin Podstoliny z Cześnikiem i co zrobiłaby, gdyby Cześnik padł do jej stóp, prosząc o rękę. Wdowa odpowiada, że byłby zadowolony z jej decyzji.
Papkin do siebie szydzi z Podstoliny, nie rozumiejąc, po co jej Cześnik na męża.
SCENA V
Cześnik krzyczy wściekły, bo Rejent zlecił ludziom naprawę muru granicznego. Cześnik odgraża się, że zburzy mur. Papkin przejęty powtarza słowa Cześnika o burzeniu muru, a Cześnik bierze to za obietnicę i karze Papkinowi zbierać ludzi i burzyć mur siłą, skoro nie da się po dobroci.
SCENA VI
W oddali mularze naprawiają mur. Do ogrodowej altany zbliża się Klara, a Wacław skrada się w jej kierunku wzdłuż muru.

Wacław mówi do Klary, że tak blisko mieszkają i ich serca są tak blisko siebie, to jednak są rozdzielone. Klara pyta, co go dziś martwi i czy nawet jej miłość nie zburzy granic. Wacław mówi, że pragnie na nią popatrzeć, bo potem czekają go długie godziny tęsknoty. Klara każe Wacławowi przypomnieć sobie, jak prosił ją o to, by tylko mógł ją kochać. Wacław, mówi, że nie wiedział, co czyni, sądząc, że to mu wystarczy. Klara przypomina, że gdy się na to zgodziła, on od razu chciał od niej deklaracji odwzajemnionej miłości, choć widział ją w jej oczach. Gdy Klara wyszła, Wacławowi miłość był szczęśliwy, ale każdego dnia, podczas potajemnej schadzki w altanie Wacław oczekuje od Klary coraz więcej. Wacław odpowiada, że konflikt stryja Klary i jego ojca nie wróży im dobrej przyszłości i zapewne będą kiedyś okrutnie rozdzieleni.

Klara pyta, czy może to zmienić, na co Wacław mówi, że właśnie wola Klary może wszystko zmienić, jeśli go poślubi. Dziewczyna odpowiada na to, że zrobi wszystko prócz pozostania w niesławie. Mówi, że nie chce być wykradziona do ślubu. Słyszy czyjeś kroki i mówi kochankowi, że muszą się rozejść. Wacław naciska na zmianę zdania Klary odnośnie ślubu. Klara odchodzi zdenerwowana.
SCENA VII
Papkin usiłuje namówić mularzy, aby zaniechali pracy przy murze. Widząc nieskuteczność swoich próśb, woła Śmigalskiego na pomoc. Śmigalski przegania mularzy. W oknie pokazuje się Rejent, woła robotników i pyta, o co chodzi. Śmigalski wyjaśnia, że Rejent nakazał, aby nie kończono muru. Cześnik odzywa się, że ma do tego prawo. Rejent pyta, jakie prawo. Cześnik mu na to, że mur zostanie tak, jak został kupiony. Rejent uprzejmie mówi, że jednak mur będzie naprawiony. Cześnik odgraża się, że prędzej go trupem zaścieli, niż da odbudować. Rejent prosi, by Cześnik przestał być rozbójnikiem, co wpędza w jeszcze większą złość rozmówcę. Rejent każe majstrowi dalej pracować przy murze. Cześnik prosi Gerwazego o strzelbę, Rejent ucieka. Cześnik każe dać mularzom złotówkę za fatygę, oddać narzędzia i odejść.

Papkin widząc, że sprawa jest rozwiązana i nic mu nie grozi, zaczyna się odgrażać, jak wszystkich sam przegoni, a w złości nawet cały zamek zburzy.
SCENA VIII
Za Papkinem pojawia się Wacław, mówiąc, że woli zostać jeńcem Papkina, niż zginąć z jego ręki. Papkin zaskoczony dopytuje czy Wacław zna jego męstwo i się go boi, na co młodzieniec odpowiada twierdząco. Papkin pyta kim jest Wacław, na co zmieszany rozmówca odpowiada wreszcie, że jest Komisarzem Rejenta. Papkin kpi z Rejenta, po czym każe iść Wacławowi za sobą. Sądzi, że takim jeńcem sprawi Cześnikowi radość, a na złość Rejentowi odda Klarę Wacławowi.
AKT DRUGI SCENA I
Papkin wchodzi do pokoju Cześnika i opowiada o trudzie swej walki, prosząc o wino. Cześnik mówi, że widział ten trud, jak Papkin stał z tyłu i zarzuca mu kłamstwo. Papkin nie ustaje w przechwałkach, a na dowód swoich mężnych czynów oznajmia, że przyprowadził jeńca, za co oczekuje pochwały. Cześnik jest zdziwiony. Papkin wyjaśnia, że jeńcem jest Rejenta. Cześnik nie widzi potrzeby w trzymaniu jeńca i każe mu odejść. Dodaje, aby przekazał Rejentowi, że jeśli będzie go zaczepiał, to nie pozostanie mu dłużny. Papkin zawiedziony, że Cześnik nie jest zadowolony z jeńca.

Wacław próbuje namówić Cześnika do zgody z Rejentem, na co Cześnik stanowczo odpowiada, że jest to absolutnie niemożliwie i zgody nigdy nie będzie. Gardzi fałszywymi ukłonami Rejenta. Wacław bezskutecznie próbuje przekonać rozmówcę, prosi, choć o nadzieję na zgodę, ale jej nie otrzymuje.
SCENA II
Rozmowa Papkina z Wacławem. Mówią, że nie ma szans na pogodzenie Cześnika z Rejentem. Papkin mówi, że okaże swoją litość i każe odejść Wacławowi za mały okup. Wacław mówi, że zostaje w niewoli. Papkin mówi, że ma odejść, za „co łaska". Wacław mówi, że zostaje. Papkin zrezygnowany mówi, że nic nie musi płacić, tylko ma iść. Wacław na to, że nie idzie. Papkin mówi, że przecież Cześnik się nie zgodzi. Wacław mówi, że nigdzie się nie rusza. Papkin straszy go bronią, ale wszystko na nic. W końcu Wacław pokazuje mu sakiewkę brzęczącą złotem i proponuje układ. Chciwy Papkin zgadza się na tę propozycję. Wacław wyjawia, że kocha Klarę i chce zostać blisko niej. Papkin nie jest zadowolony. Wacław proponuje, aby Papkin przyjął go do służby, a ten się zgadza, ale boi się Cześnika. Wacław przedstawia swoje prawdziwe imię i Papkin dowiaduje się, że nie jest Komisarzem, tylko synem Rejenta. Papkin załamany, ale sakiewka wygrywa. Wacław mówi, że zapłata będzie później, a jak Papkin go wyda, to go zastrzeli.
SCENA III
Okazuje się, że Klara słyszała rozmowę Papkina z Wacławem. Mówi ukochanemu, że to ryzykowne, by zostawał po tej stronie muru. Wacław mówi, że rozsądek mu mówi, że ich losy mogą zostać połączone. Klara przekonuje się do pomysłu Wacława i mówi, że ten jest lepszy niż ucieczka i potajemny ślub. Boi się jednak o zdradę Papkina. Wacław każe jej wierzyć w powodzenie i moc miłości. Klara się zgadza, by Wacław został w zamku.

Klara mówi Wacławowi o planach ślubnych Cześnika i Podstoliny. Radzi mu, aby chwalił w każdym względzie Podstolinę, a z pewnością z jej woli bez trudu zostanie w zamku. Biegnie do Podstoliny, aby jej powiedzieć, że ktoś na nią czeka.
SCENA IV
Monolog Wacława. Mówi, jak miłość zmieniła go z tchórza we wzór męstwa. Wychwala moc miłości.
SCENA V
Podstolina spotyka się z Wacławem. Okazuje się (ku zaskoczeniu obojga), że się znają. Wacław jest zaskoczony, że to Hanna jest Podstoliną, o której słyszał. Wdowa opowiada o swoim trzecim mężu Podstolim, który wyzionął ducha na jej łonie już po kilku miesiącach od ślubu. Dodaje, że smutno jej było zostać bez męża. Wacław chce odejść, ale Podstolina go zatrzymuje i mówi, że go uwięzi, znając go, jako księcia. Wacław zawstydzony tłumaczy się, że podczas ich spotkania tylko udawał księcia, którym nie jest. Podstolina pyta, czy udawał też miłość, bo ona szukała go po całej Litwie. Wacław tłumaczy się młodością, a Podstolina ma mu za złe zdradę, na co młodzieniec odpowiada, że ona także długo nie czekała i po niedawnej śmierci męża bez namysłu przyjmuje zaloty Cześnika. Potwierdza tym samym, że oboje działają podobnie i nie powinna mu tej niestałości wypominać. Wacław mówi, że jest prawie żonaty i przedstawia się, jako syn Rejenta. Podstolina jest zaskoczona, że Wacław przebywa w domu Cześnika. Wacław widzi swoją zgubę w niefortunnym położeniu. Podstolina liczy bowiem na uczucia Wacława do niej i zaprasza go do swych komnat, gdzie będzie bezpieczny.
SCENA VI
Wchodzi Klara. Sądzi, że Wacław i Podstolina są dogadani, ale nie przypuszcza, jak wyglądała ich rozmowa i dawne relacje. Oboje wydają się zmieszani i nie wiedzą, co odpowiedzieć Klarze. Podstolina mówi, że Klara ma nie zdradzić nikomu obecności Wacława i zabiera go do siebie, by przejrzeć dokumenty. Obiecuje wszystko później wyjawić dziewczynie, która oczywiście obiecuje milczenie.

Klara na boku śmieje się z sytuacji i Podstoliny, która próbuje ją zwieźć. Wie jednak, że sprawa jeszcze nie jest wygrana.
SCENA VII
Papkin patetycznie i wzniośle wita Klarę, próbując ją adorować. Dziewczyna odwzajemnia jego ukłon z podobną przesadą. Klara poddaje w wątpliwość przechwałki Papkina i jego wyznanie miłości. Dodaje, że przysięgi niewiele znaczą. Papkin zapewnia ją o swoim najszczerszym uczuciu i prosi, by zasiała swoje ziarenko w jego sercu. Klara odpowiada, że dawniej rycerze najpierw udowadniali swoje męstwo, a potem dopiero starali się o rękę ukochanej. Papkin wobec tego nie ustaje we wzniosłych przechwałkach, porównując siebie do zuchwałego lwa i boskiego strzelca. Klara wybucha śmiechem, na co Papkin prosi o wybaczenie swojego uniesienia, twierdząc, że posiada wystarczająco wiele zasług, aby prosić o przychylność Klary. Klara się zgadza, na co Papkin klęka przed nią i się oświadcza. Klara mówi, że przed ślubem czekają go lata próby i dowody wytrwałości. Papkin jest gotów zrobić wszystko. Klara prosi o niewiele: pół roku milczenia, rok i 6 dni o chlebie i wodzie oraz zdobycie dla ukochanej najprawdziwszego krokodyla.
SCENA VIII
Papkin po wyjściu Klary narzeka na jej wygórowane oczekiwania. Zdobycie krokodyla wydaje mu się bardzo trudne.
Wchodzi Wacław i pokazuje Papkinowi sakiewkę, która ma mu przypomnieć o dotrzymaniu tajemnicy, po czym wychodzi.
Papkin mówi do siebie, że już sam nic nie wie. Albo zginie z ręki Wacława, albo Cześnika.
SCENA IX
Cześnik mówi, że już oficjalnie dziś będzie zaręczony i jest po rozmowie z Podstoliną. Papkin widzi w tym swoją zasługę, na co Cześnik opowiada mu, jak podszedł wdowę i pocałował, na co ona zawstydzona, zgodziła się przyjąć jego propozycję ślubu i dała mu pierścień.
Papkin mówi Cześnikowi, że Komisarz chciałby zostać u Cześnika i dostać tu jakąś posadę. Pan domu jednak kategorycznie odmawia. Poleca Papkinowi, aby poszedł do Rejenta wyzwać go na pojedynek z Cześnikiem. Papkin stara się przekonać Cześnika, że lepiej do Rejenta napisać, ale nic z tego. Papkin boi się konfrontacji, ale Cześnik mówi, że dobrze mu za to zapłaci, jak się sprawdzi.
AKT TRZECI SCENA I
Rejent chce spisać oświadczenie mularzy o tym, że zostali pobici przez ludzi Cześnika. Robotnicy niechętnie przytakują, mówią raczej, że zostali ledwie szturchnięci i kto by za to skarżył. Rejent jednak przekonuje, że szturchnięcie to nie głaskanie, a zatem bicie. Pyta o skaleczenia. Mularze odpowiadają, że nic takiego się nie stało, ale Rejent znajduje zadrapania i przekonuje ich, że zadrapanie jest przecież skaleczeniem, a zatem ich skaleczyli. Dodaje, że mularze nie dostaną zapłaty za niewykonaną pracę, zatem ich rodziny zostają pozbawione chleba. Pracownicy mówią, że nie mają żony ani dzieci, na co Rejent twierdzi, że przecież jeszcze mieć mogą i notuje dalej. Na koniec prosi o potwierdzenie, że Cześnik w szale chciał zastrzelić Rejenta. Mularze twierdzą, że nic takiego nie widzieli, i że Cześnik chciał przecież strzelać do makówki. Rejent zdenerwowany woła, że na to wszędzie znajdzie świadków i każe mularzom podpisać się pod zeznaniem znakiem krzyża. Gdy mularze pytają o należną zapłatę, Rejent mówi, że Cześnik im zapłaci i wypycha ich za drzwi.

Rejent mówi do siebie, że wykurzy Cześnika z zamku i boleśnie ubodzie.
SCENA II
Rejent mówi synowi, że jest z niego dumny i jest jego całą nadzieją. Mówi, że wrogowie chcą ich rozdzielić i zabrać Wacławowi . Gdy młodzieniec nie rozumie, ojciec wypomina mu potajemną miłość do Klary. Wacław tłumaczy się, że zanim wyjawi ojcu prawdę, chciał doprowadzić do sąsiedzkiej zgody. Rejent twierdzi, że jest bogobojny i skory do zgody, ale Cześnik jest awanturnikiem i to się nie uda. Wacław pyta, czemuż jest Klara winna szaleństwa stryja. Rejent mówi, że Wacławowi trzeba innej żony. Młodzieniec mówi, że nie przeżyje rozłąki z ukochaną, ale ojca to nie wzrusza. Pyta o dawne miłości syna i przypomina mu Podstolinę. Wacław mówi, że jest zaręczona z Cześnikiem, na co Rejent mówi mu, że obiecał jej ślub ze swoim synem i ustalił warunki intercyzy. Wacław się nie zgadza i dodaje, że, tak czy inaczej, Cześnik, by ich za to zabił. Rejent twierdzi, że wówczas i Cześnik zawiśnie. Wacław próbuje ojca wybłagać o zmianę zdania, ale wszystko na nic.
SCENA III
Rejent na boku zastanawia się, dlaczego Podstolina zgodziła się wyjść za Cześnika i wierzy, że uda mu się pokrzyżować plan wroga, a wówczas ten umrze na apopleksję ze złości.
SCENA IV
Papkin przychodzi do Rejenta. Przedstawia się nonszalancko i ocenia, że sąsiad jest spokojny, toteż pozwala sobie na więcej. Wychwala jak zwykle swoje osiągnięcia i męstwo, po czym prosi o wino. Rejent daje mu kieliszek, ale Papkin mówi, że wino jest niesmaczne i byle jakie. Rejent jest coraz bardziej zirytowany, ale nie daje nic znać po sobie. Papkin przechwala się, że w jego piwnicach są tylko dobre wina i takiego się tam nie znajdzie. Rejent zniecierpliwiony pyta, czemu zawdzięcza wizytę. Papkin całkiem ośmielony mówi, że przychodzi od Cześnika, którego pobili słudzy Rejenta. Na to Rejent ostrzega, by Papkin był ciszej, bo ci słudzy są obok i mogą go wyrzucić przez okno. Papkina oblatuje i skruszony cicho mówi, po co przyszedł. Wreszcie wydusza z siebie wezwanie Rejenta na pojedynek z Cześnikiem. Rejent mówi, że da pisemną odpowiedź. Dodaje, że przecież jutro Cześnik ma wesele, więc nie da się tego pogodzić z pojedynkiem. Papkin mówi, że rano weźmie ślub, w południe pojedynek, a wieczorem wesele. Rejent z ironią pyta o uczucia Podstoliny, na co Papkin mówi, że jest bardzo zakochana i wierzy w jej stałość.
SCENA V
Podstolina przychodzi do Rejenta z podpisanymi dokumentami, poświadczającymi jej chęć ślubu z Wacławem. Mówi, że wiele się nad tym nie zastanawiała, bo zwykła działać raptownie. Nie powiedziała także o swoich planach Cześnikowi, czekając na ostateczny wynik planu Rejenta. Rejent jest zachwycony, dziękuje Podstolinie, wychwala ją i całuje po rękach, jako uniżony sługa.

Papkin podsłuchuje ich rozmowę i dowiaduje się o podstępie przygotowanym na Cześnika.
Podstolina mówi Rejentowi, że jej decyzja nie wiąże się z kaprysem zmiany i przyznaje, że Wacława poznała już kiedyś i pokochała go, a on ją. Nagle zauważa Papkina i każe mu zejść z jej oczu. Rejent daje jeszcze Papkinowi odpis dokumentu. Podstolina mówi, że to przez Papkina omal nie wpadła w ręce tyrana (Cześnika). Rejent proponuje, aby Papkin w piśmie dał swoje zapewnienie.
SCENA VI
Papkin pyta Podstolinę, gdzie jej sumienie. Rejent go ucisza. Papkin mówi, że Cześnik wpadnie w straszny gniew, gdy się o wszystkim dowie i rozniesie cały dom. Podstolina przyniesie na wszystkich nieszczęście. Mówi, że Podstolina nie zdaje sobie sprawy ze swego położenia i wypadałoby uciekać. Wdowa mu odpowiada, żeby sam uciekał. Mówi też, że najpierw niech opowie Cześnikowi, jaki straszny żal ją przepełnia z powodu rozstania, żeby nie był taki gniewny, jak przyjdzie co do czego. Papkin się nie zgadza.
SCENA VII
Rejent ucisza Papkina i Podstolinę i przekazuje Papkinowi list do Cześnika. Papkin i Rejent nad wyraz uprzejmie się żegnają. Papkin boi się sług Rejenta za drzwiami, ale w końcu wychodzi z hałasem.
AKT CZWARTY SCENA I
Cześnik każe Śmigalskiemu iść i zaprosić gości w jego imieniu na jutrzejsze wesele. Perełce zleca przygotowanie wszystkiego bez żałowania przypraw. Na środku stołu ma być „Maciej", „Hanna", serca i „vivat".

Cześnik niepokoi się, że Papkin na tak długo zniknął u Rejenta. Mówi, że go i tak wykurzy z ukrycia. Dyndalski przytakuje. Cześnik przechwala się i swoje waleczne umiejętności.
SCENA II
Papkin przychodzi do Cześnika, prosi od razu o wino. Odgraża się, jaki był u Rejenta stanowczy, ale dodaje, że Milczek jest szatańską postacią i omal nie musiał szabli wyjąć, ale się bał. Cześnik zniecierpliwiony pyta o odpowiedź Rejenta odnośnie pojedynku. Papkin opowiada, że Rejent go miło przyjął i poczęstował winem, na co Cześnik mu mówi, że pewnie go otruł. Papkin czuje się niepewnie. Cześnik znów pyta o odpowiedź na wyzwanie i domyśla się, że dowie się wszystkiego z listu. Czyta nerwowo, krzycząc co chwilę. Dowiaduje się, że Podstolina go oszukała i odchodzi do domu Rejenta. Papkin dopowiada, że ma poślubić Wacława. Cześnik wściekły, złorzeczy Podstolinie i odgraża się Rejentowi.
SCENA III
Papkin boi się, że Rejent naprawdę go otruł. Radzi się Dyndalskiego czy to możliwe, na co ten odpowiada mu, że nie. Na jego życie raczej nikt by nie miał sensu się łakomić. Gdy Papkin mówi, że to mu zasugerował Cześnik, wówczas Dyndalski mówi, że w takim razie jest to możliwe i radzi mu wezwać księdza.
SCENA IV
Papkin szykuje się na rychłą śmierć. Myśli, że zapewne Rejent dlatego tak szybko poczęstował go winem i pozwalał go dolewać, ponieważ wiedział, że jest w nim trucizna. Papkin zapłakany postanawia spisać testament i przygotować swój pogrzeb.
SCENA V
Cześnik postanawia zemścić się na Rejencie, pojmując jego syna. Każe Papkinowi zrobić mu miejsce przy stole, na co nieszczęśnik odpowiada, że pisze testament. Cześnik w złości mówi, że jeśli Papkin nie przestanie, to wyśle go do czubków, po czym Papkin wstaje i robi mu miejsce przy stole. Cześnik każe usiąść przy stole Dyndalskiemu i pisać to, co mu podyktuje. Dyndalski mówi, że nie pisze zbyt sprawnie, na co Cześnik stwierdza, że to dobrze, bo potrzeba tu kobiecej ręki, jakby list wyglądał tak, jak gdyby był pisany przez Klarę do Wacława.

Dyndalski nie jest przekonany co do pomysłu pisania w imieniu Klary, ale Cześnik nie zmienia zdania i myśli, jak ułożyć miłosne słowa. Mówi, że list musi być pełen nieśmiałości. Wreszcie zaczyna dyktować, przerywając co wers wtrąceniem „mocium panie" (charakterystyczne powiedzenie Cześnika) i powtarzając zdania. Zauważa, że Dyndalski zrobił kleksa, ale od razu się tłumaczy, że zamieni go w literę. Cześnik każe mu odczytać, co do tej pory zapisał.

Dyndalski odczytuje swój zapis: słowo w słowo to, co mówił Cześnik, choć nie ma to składu i ładu. Cześnik wściekły drze list i każe pisać od nowa, pomijając „mocium panie". Dyndalski próbuje pisać od nowa, ale nadal im to nie idzie.
Cześnik postanawia posłać po syna Rejenta, ale nie wie, jak wygląda. Papkin mówi mu na to, że wszyscy go tu znają, bo był rano. Cześnik orientuje się, że Komisarz to Wacław i ma pretensje do Papkina, że mu nic nie powiedział. Papkin pokazuje sakiewkę, którą dał mu Wacław i dodaje, że nie boi się gniewu Cześnika, skoro stoi nad swym grobem.

Cześnik prosi Dyndalskiego, by wysłał do Rejenta Rózię, która zakradnie się do Wacława i przekaże mu, że Klara prosi, by do niej przyszedł. Jednocześnie Dyndalski ma przygotować kilku ludzi przy granicy, którzy schwytają Wacława, gdy tylko się pojawi. Dyndalskiemu się ten pomysł nie podoba, ale Cześnik mówi, że i tak będzie tak, jak on każe. Papkin prosi Cześnika, aby podpisał się pod jego testamentem, jako świadek, ale Cześnik go ignoruje.
SCENA VI
Papkin wyznaje Klarze miłość i mówi o schyłku swojego życia. Klara myśli, że oszalał. Papkin daje jej swój testament i odczytuje go na głos. Dopowiada informację o otruciu winem przez Rejenta Milczka, mówi też o tym, że nie ma nieruchomości, a ruchomości w postaci angielskiej gitary i rzadkiej kolekcji motyli oddaje tej, która kochał najbardziej na świecie, czyli Klarze. Resztę ruchomości chce wziąć do grobu. Swoją artemizę (szablę) przekazuje najdzielniejszemu rycerzowi Europy pod warunkiem, że ten, postawi Papkinowi pomnik na grobie. Na wykonawcę testamentu wyznacza Cześnika i Starościankę i nakazuje nie płacić jego długów.
SCENA VII
Wacław mówi do Klary, że wszystkie ich plany mogą wnet , bo Podstolina jest u nich w domu, a ojciec zmusza go do małżeństwa z nią, nie zważając na brak zgody Wacława. Klara martwi się, że na domiar złego jeszcze Cześnik zobaczy tu Wacława, na co ten, mówi, że przecież Cześnik ma go za Komisarza. Papkin dopowiada, że Cześnik zna prawdę, ale Wacław ma Papkina za zdrajcę i chce go ukarać. Klara go powstrzymuje, Papkin nie boi się gróźb, ponieważ nadal jest przekonany, że jest otruty i umiera. Klara każe Wacławowi uciekać, Papkin także i zdradza mu plan Cześnika, by Wacław został zwabiony i pojmany. Klara obiecuje wieczorem napisać do Wacława, Wacław odchodzi.
SCENA VIII
Cześnik staje w drzwiach, zastępując drogę Wacławowi. Wacław mówi, że się nie boi i prosi Cześnika o szablę i równą walkę. Cześnik mówi, że nie o to mu chodzi i każe się słuchać. Wyjaśnia, że skoro Rejent wykradł mu narzeczoną, to Wacław ma do wyboru albo stracić życie, albo poślubić Klarę, a jeśli ta się nie zgodzi, to do ślubu pójdzie jej bratanka. Wówczas Cześnik będzie miał zemstę doskonałą, bo i Rejent i Podstolina zostaną z niczym.

Wacław nie wierzy własnym uszom i pyta, czy już dziś brać ślub. Cześnik potwierdza. Klara zachwycona, Wacław szczęśliwy chce brać ślub od razu. Cześnik domyśla się teraz, że młodych już wcześniej łączyło uczucie i aż zaciera ręce na myśl o złości Rejenta. Odchodzą do kaplicy. Papkin wszystko słyszy i jest załamany.
SCENA IX
Dyndalski zbiera podarte kawałki listu i zastanawia się, co się stało, że zszedł do poziomu żaka, pisząc list dla Cześnika, który wypominał mu każdy drobiazg.
SCENA X
Rejent pyta Dyndalskiego co się stało w ich domu, że taka cisza. Dodaje, że był na wyznaczonym miejscu pojedynku, ale nie zastał Cześnika. Dyndalski ostrzega Rejenta przed umiejętnościami walecznymi Cześnika.

Słychać głosy z kaplicy wiwatujące na cześć młodej pary. Rejent pyta, kto bierze ślub. Dyndalski odpowiada, że Rejentowicz (Wacław). Rejent nie wierzy.
SCENA XI
Cześnik i Rejent stają naprzeciw siebie początkowo nie wiedząc co robić. Cześnik wyciąga szablę, Rejent także, ale zawieszają broń. Cześnik pyta, czego chce Rejent, na co ten odpowiada, że syna. Cześnik dalej pyta, czy syna z żoną, czy bez żony. Rejent jest wściekły. Cześnik mówi, że Rejent zabrał mu narzeczoną, więc on ukradł mu syna i są kwita.
SCENA XII
Wacław prosi ojca o wybaczenie i prosi o błogosławieństwo jego małżeństwa z Klarą, ale Rejent każe mu iść ze sobą do domu. Klara prosi stryja o zażegnanie sporu.
SCENA XIII
Wchodzi Podstolina i widzi nowożeńców: Wacława i Klarę. Wyznaje swoją tajemnicę: chciała jak najszybciej wyjść za mąż, ponieważ jej majątek dziś przechodzi na Klarę i zostanie z niczym. Rejent wniebowzięty, widzi w tym swoją wygraną. Podstolina dodaje jednak, że zyskuje sto tysięcy u Rejenta, jak zadośćuczynienie za zerwanie umowy o ślubie z Wacławem. Klara obliguje się do zapłaty należności ze swojego majątku i prosi Rejenta o błogosławieństwo jej małżeństwa z Wacławem. Rejent się zgadza i błogosławi młodych.

Papkin liczy na to, że jednak nie jest otruty. Proponuje toast za młodą parę, po czym niszczy testament.

Cześnik woła na wesele i podaje Rejentowi rękę na zgodę.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zemsta - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
AKT PIERWSZY SCENA I Pokój w zamku. Cześnik siedzi w szlafmycy przy stole, czyta papiery i rozmawia z Dyndalskim. Analizuje wielkość majątku wdówki...

# data[].attributes.attachment_link.title
Szkoła Podstawowa nr 13 im. św. Jana Pawła II w Toruniu - Aktualności

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pan Tadeusz sztandarowe dzieło romantyzmu i najwybitniejszy utwór Adama Mickiewicza. Poniżej szczegółowe streszczenie epopei Mickiewicza - szacunkowy czas czytania: 24 minuty. Nie masz tyle czasu? Sprawdź: Streszczenie krótkie

Spis treści

Streszczenie I Księgi Pana Tadeusza: Gospodarstwo

Pan Tadeusz rozpoczyna się słynną :

Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.
Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,
Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie
Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.

Narrator zwraca się do Litwy, a następnie do Matki Boskiej. Wspominając ojczyznę prosi Bożą Rodzicielkę o opiekę i cudowne „powrócenie na ojczyzny łono". Tymczasem jednak przenosi się wspomnieniami do kraju dzieciństwa, charakteryzując specyfikę przyrody nadniemeńskiej. Następnie zaprezentowany zostaje typowo polski dworek szlachecki. Po tym opisowym wstępie rozpoczyna się akcja utworu.

Do dworku powraca po 10 latach nauki młody panicz - Tadeusz Soplica. Ze wzruszeniem przebiega wszystkie pomieszczenia, wspominając, jak wyglądały w czasach jego dzieciństwa. Gdy dociera do pokoju, w którym mieszkał, ze zdziwieniem spostrzega, że naleć on musi do jakiejś młodej panienki. Zastanawiając się, kto też może tu mieszkać, podchodzi do okna i spostrzega nieznane sobie dziewczę, które w rannej białej halce stoi pośród ogrodu. Nagle dostrzegłszy kogoś, kogo zapewne wypatrywała, szybko wbiegła do pokoju. Gdy dostrzegła młodzieńca niezmiernie przestraszona i zmieszana szybko umknęła, nie zważając na jego zmieszanie i przeprosiny.

Tymczasem zawiadomiony o pojawieniu się gościa Wojski - daleki krewny i przyjaciel domu, wyszedł go powitać. Opowiada Tadeuszowi, że trafił z datą przyjazdu idealnie, gdyż mają dużo gości, a stryj pragnąłby znaleźć mu żonę. Następnie obaj panowie wychodzą razem na spotkanie Sędziemu (stryjowi Tadeusza i gospodarzowi dworku) i jego gościom, którzy bawili w pobliskim lesie.

Niedługo potem spotykają całe towarzystwo i po krótkich powitaniach wszyscy wracają do dworu. Pod nieobecność Sędziego i Wojskiego woźny Protazy nakazał podać kolację w nieodległym zamku, dawnym dziedzictwie rodziny Horeszków. O zamek ten Sędzia toczy spór z Hrabim, dalekim krewnym Horeszków.

Następnie wszyscy zasiadają do wieczerzy zgodnie z licznymi obyczajami litewskimi, m.in. przestrzegając kolejności zasiadania przy stole czy usługując damom. Sędzia, widząc, że zamyślony Tadeusz nie zabawia swoich sąsiadek, wygłasza nawet przemowę na temat grzeczności.

Grzeczność nie jest nauką łatwą ani małą.
Niełatwą, bo nie na tym kończy się, jak nogą
Zręcznie wierzgnąć, z uśmiechem witać lada kogo; (...)
Grzeczność wszystkim należy, lecz każdemu inna; (...)
Grzeczność nie jest rzeczą małą:
Kiedy się człowiek uczy ważyć, jak przystało,
Drugich wiek, urodzenie, cnoty, obyczaje,
Wtenczas i swoją ważność zarazem poznaje.

Myśl jego podejmuje Podkomorzy, który z kolei skupia się na potrzebie pielęgnowania polskości, we wszystkich modach, a zwłaszcza w modzie na francuszczyznę upatrując wpływów degeneracyjnych, które w ostateczności doprowadziły do utraty niepodległości. Następnie dochodzi do krótkiej rozmowy między Podkomorzym, Księdzem Robakiem i kapitanem wojsk rosyjskich Rykowem na temat polityki, a w szczególności postaci Bonapartego.

Wymianę zdań przerywa pojawienie się wykwintnie ubranej i niezwykle urodziwej kobiety - jest to . Ona tymczasem przywitawszy się ze wszystkimi zajmuje miejsce obok Tadeusza. Młodzieńcowi zdawało się, że rozpoznaje w niej spotkaną rano mieszkankę jego dawnego pokoju. Patrzył więc z tym większym zainteresowaniem, a i ona nie pozostawała na te spojrzenia obojętną. W końcu zaczęła z nim rozmowę.

Tymczasem w drugim końcu stołu rozgorzał na dobre spór Asesora z Rejentem o to, czyj chart upolował zająca. Towarzystwo podzieliło się na stronników Sokoła (pies Asesora) i Kusego (pies Rejenta). Spór stara się załagodzić Podkomorzy, proponując urządzenie polowania na zająca pod wodzą Wojskiego. Ten jednak odmawia przewodnictwa, wykładając zgromadzonym, że zając nie jest zwierzęciem godnym organizowania takiej wyprawy. Tym samym wyśmiewa spór Asesora i Rejenta.

Wszyscy rozweseleni odchodzą od stołów. Tadeusz prowadzi Telimenę, o której już wie od Asesora, że jest jego ciotką. Wiadomość ta zasmuciła i rozdrażniła młodzieńca. Chciałby dowiedzieć się czegoś więcej, nie było jednak kogo zapytać, gdyż goście udali się na spoczynek.

W końcowej partii księgi przeciwstawia narrator śpiący, a więc spokojny dworek szlachecki niepewnemu losowi żołnierzy, walczących u boku Napoleona. Dowiadujemy się, że wielu z nich pozostawia domy rodzinne i przedziera się do Księstwa Warszawskiego, aby móc wstąpić do armii lub zostać emisariuszem. W Panu Tadeuszu takim emisariuszem jest ksiądz Robak. Istotnie pojawia się on teraz o tak późnej porze i budzi Sędziego, aby poinformować go o czymś. Narrator nie ujawnia jednak treści rozmowy.

Streszczenie II Księgi Pana Tadeusza: Zamek

Następnego dnia od rana wszyscy zjeżdżają się na . Rozpoczyna się pogoń za zającem, która ma ostatecznie rozstrzygnąć spór o Kusego i Sokoła. W chwilę potem przy zamku pojawia się spóźniony Hrabia. Spotykając po drodze Gerwazego, starego klucznika Horeszków, zostaje przez niego zagadnięty o sprawę sporu z Sędzią. Hrabia zmęczony przedłużającym się procesem gotów jest sprzedać zamek. Wieść ta jest nie do przyjęcia dla wiernego sługi. Postanawia on odwieść Hrabiego od tego pomysłu, pokazując mu i opowiadając o czasach świetności budowli, jak też rodu Horeszków. Opowiada także historię rodu, wydarzeniami z niej motywując niezgodę między Soplicami (ród Sędziego) a Horeszkami.

Stolnik Horeszko - pan zamku, początkowo przyjaźnił się z jednym z Sopliców - Jackiem, zwanym „Wojewodą". Gdy jednak zauważył, że zamierza on starać się o rękę jego córki, stanowczo zerwał stosunki. Kilka dni później na zamek najechali Moskale, ale choć ich napaść udało się powstrzymać, Stolnik zginął - jak relacjonuje Gerwazy - z ręki Jacka Soplicy. Wtedy to też sługa powziął postanowienie zemsty za śmierć pana. Udało mu się nawet wprowadzić swój plan w życie - wymordował większość członków znienawidzonego rodu. Płomienna przemowa Gerwazego zadziałała na romantyczną i skorą do fascynacji nastrojem grozy i nieszczęścia wyobraźnię Hrabiego. Poprzysiągł on nie oddawać zamku Soplicom. Była to jednak reakcja chwilowa, gdyż usłyszawszy odgłosy polowania zapragnął czym prędzej dołączyć do myśliwych.

Jednak kiedy mijał pobliski sad, dostrzegł w nim piękne i młode dziewczę zbierające owoce. Hrabia obserwował dziewczynę zachwycony jej widokiem, ale kontemplację tę przerwał mu dość brutalnie Ksiądz Robak. Kiedy Bernardyn się oddalił, znikła już również dziewczyna.

Za chwilę wszyscy przybywają do dworu na śniadanie. Zebrani podzielili się na dwie grupy: starszyzna w jednej izbie rozprawiała o polityce, a młodzież w drugiej zajmowała się lżejszymi tematami, m.in. nierozstrzygniętym sporem Asesora z Rejentem (żaden z chartów nie wrócił z zającem).

W czasie posiłku Tadeusz rozmawia z Telimeną i dowiaduje się, że tylko przez względy przyjaźni nazywana jest ona jego „ciocią", bowiem naprawdę nie są spokrewnieni. Następnie Telimena opowiada, już wszystkim, anegdotę z czasu jej pobytu w Rosji. Zdarzyła się ona podczas letniej bytności w wiejskiej daczy w okolicy Petersburga. Otóż charty sąsiada zagryzły suczkę Telimeny, która była podarkiem od księcia Sukina. Telimenę sytuacja ta doprowadziła to do ostrego ataku nerwów. Na szczęście w tym momencie nadjechał Wielki Łowczy Dworu - Kiryłow i usłyszawszy, co się stało szybko przeprowadził „dochodzenie", oskarżając sąsiada Telimeny o nielegalne upolowanie kotnej łani. Mimo zapewnień zdezorientowanego urzędnika, że zdobycz wydaje mu się być psem, Łowczy znalazł nawet świadka (policmajster), który potwierdził, iż jest to łania.

Ostatecznie charty "poszły na powrozy", a urzędnik (przyznawszy się do winy) po wstawiennictwie Kiryłowa trafił na cztery tygodnie do aresztu. Opowieść ta, mająca stanowić przykład potwierdzający tezę o czujności i surowości carskich urzędów, rozbawia gości i dzieli ich na małe grupki, w których porusza się najróżniejsze sprawy. Telimena tymczasem coraz serdeczniej rozmawia z Tadeuszem. Umizgi ich przerywa jednak Wojski uganiający się z packą za muchami, których jest „wybitnym znawcą", ale i wrogiem. Za chwilę jednak musi zająć się czymś innym, gdyż spór Asesora z Rejentem wybucha na nowo i blisko już w nim do rękoczynów. Na szczęście w ostatniej chwili Kwestarz Robak łapie ich za ramiona i odrzuca w przeciwne kąty sali.

Znudzona tymi ciągłymi kłótniami Telimena proponuje grzybobranie. Sędziemu pomysł ten się bardzo spodobał, tak że ze swej strony zaproponował zawody - kto zbierze najwięcej grzybów wybierze sobie partnera lub partnerkę na wieczór.

Streszczenie III Księgi Pana Tadeusza: Umizgi

Hrabia wracając do domu znów dostrzega tajemnicze dziewczę bawiące dzieci w ogrodzie. Zakrada się tam czym prędzej. Dostrzegłszy go panienka chce początkowo umknąć, ale nie może zostawić dzieci. Między Hrabim a dziewczyną wywiązuje się krótka rozmowa. W trakcie jej trwania rozwiewają się marzenia Hrabiego, który obserwując młodą panienkę myślał o niej jak o bogini, rusałce, heroinie.

O ty! - rzekł - jakimkolwiek uczczę cię imieniem,
Bóstwem jesteś czy nimfą, duchem czy widzeniem!
Mów! własna-li cię wola na ziemię sprowadza,
Obca-li więzi ciebie na padole władza?

Speszona dziewczyna czym prędzej go pożegnała i odeszła z dziećmi. Hrabia, który w rozmowie powiedział jej, że udaje się na śniadanie do dworku, postanowił wcielić pomysł w życie. Jednak gdy dociera do siedziby Sopliców, dostrzega całe towarzystwo w pobliskim gaju. Nie wiedząc, co oni tam robią, postanawia do nich szybko dołączyć.

Tymczasem w gaiku trwa grzybobranie. Jedynie Telimena zdaje się nie być nim zainteresowana i powoli oddala się na polanę na pobliskim wzgórzu. Miejsce to nazywa Świątynią Dumania. Kobietę spostrzega tam Tadeusz i skrada się powoli. Jego zamiary przejrzał jednak Sędzia i ubiegł go, gdyż miał także sprawę do Telimeny - chciał porozmawiać o planach wydania Tadeusza za Zosię, której opiekunką była Telimena. Pomysł ten niezmiernie wzburza ciotkę. Ochłonąwszy trochę zgadza się ostatecznie na możliwość zaistnienia tego związku, ale zastrzega, że nikomu nie wolno ich celowo i natrętnie swatać.

Scenę tę ogląda i szkicuje w swoim kajecie Hrabia. Po odejściu Sędziego podchodzi on do odpoczywającej pokazując jej swoje dzieła. Tak nawiązuje się między nimi rozmowa o sztuce, której według nich przysłużyć się może tylko zagraniczny klimat, nie zaś zamknięcie na polskiej prowincji. Ich zdaniu przeciwstawia narrator swój opis piękna litewskich lasów.

Teraz z kolei do rozmowy włącza się Tadeusz, do tej pory jedynie przysłuchujący się. Zgodnie z jego zmysłami polski krajobraz jest równie piękny, jeśli nie piękniejszy niż włoski. Gdy wymiana zdań zaczęła nabierać tempa, nagle zadzwoniono we dworze na obiad. Towarzystwo zbierało się do powrotu. Telimena zagadując Hrabiego ukradkiem podała Tadeuszowi kartkę i klucz.

Obiad przebiegał w serdecznej, ale i spokojnej atmosferze. Nagle przybiegł gajowy z informacją o niedźwiedziu widzianym w lesie. Wszyscy jednomyślnie uznali, że należy zapolować i na następny dzień umówiono się na łowy, którym przewodzić miał Wojski.

Streszczenie IV Księgi Pana Tadeusza: Dyplomatyka i łowy

Księgę rozpoczynają wspomnienia narratora o pięknie lasów litewskich i zwyczajów z nimi związanych, w tym polowania. Następnie przenosimy się na podwórze Sopliców, gdzie wyrusza wyprawa na niedźwiedzia. Wszyscy byli tak zajęci sobą, że nikt nie obudził smacznie śpiącego Tadeusza. Robi to dopiero tajemnicza nieznajoma i zaraz znów znika. Tadeusz zaś udaje się na zebranie do karczmy Jankiela.

Tu toczy się dyskusja na różnorakie tematy polityczne: o Napoleonie, o zbrojeniach Polaków, o dawnych czasach wolności szlacheckiej. Bernardyn Ksiądz Robak postanawia wykorzystać to zebranie i opowiedzieć o sukcesach Napoleona, a także przybliżyć wspomnienia wielkich polskich wodzów, np. gen. Dąbrowskiego, który to podobno zażywał tej tabaki, którą Robak zebranych w karczmie częstował. Jest to zresztą tabaka specyficzna, gdyż na jej przykładzie nawiązuje Ksiądz do ważnych dla Rzeczpospolitej wydarzeń. Sama zawartość pochodzi spod Jasnej Góry, gdzie mistrzowsko wyrabiają ją bracia paulini. Zaś na dnie tabakiery znajduje się scena przedstawiająca Napoleona na czele armii.

Tak od tabaki przechodzi Ksiądz płynnie do postaci cesarza, przywołując jego rzekomy zwyczaj zażywania tabaki przed każdą ważniejszą bitwą. Bernardyn chce w ten sposób pozyskać nowych ludzi do sprawy - wykłada zgromadzonym, iż nie wystarczy biernie na Napoleona czekać, trzeba się przygotowywać i zbroić. Niestety rozmowa zostaje przerwana, gdyż Ksiądz dostrzega za oknem Tadeusz i podąża za nim.

Następnie narrator daje opis niebezpiecznego i nieprzebytego fragmentu lasu, zwanego matecznikiem, w którym zwierzęta mogą czuć się bezpiecznie, gdyż żaden człowiek tam się nie zapuści. Jeśli jednak zwierzę wyjdzie z matecznika, tak jak niedźwiedź, na którego polowano, ma niewielkie szanse.

Rozpoczynają się łowy. Po wytropieniu zwierza przez ogary strzelcy, mimo zakazów Wojskiego, czym prędzej rzucają się naprzód. Zastraszony niedźwiedź broni się usilnie. W końcu rzuca się do ataku na dwóch ostatnich z obławy - Hrabiego i Tadeusza. Zaatakowani równocześnie oddają dwa strzały, niestety niecelne. Na szczęście poprawiają ich Rejent, Asesor i Gerwazy tak, że niedźwiedź pada martwy tuż przed Hrabią. Na zakończenie łowów Wojski odgrywa pieśń na rogu.

Komentarze: Pan Tadeusz - streszczenie szczegółowe
Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)

# data[].attributes.attachment_link.description
Pan Tadeusz sztandarowe dzieło romantyzmu i najwybitniejszy utwór Adama Mickiewicza. Poniżej szczegółowe streszczenie epopei Mickiewicza - szacunkowy czas czytania: 24 minuty. Nie masz tyle czasu? Sprawdź: Streszczenie krótkie Pan Tadeusz rozpoczyna się słynną : Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie. Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie, Kto cię stracił.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
„Oskar i pani Róża" to opowieść o umierającym chłopcu i jego przyjaźni z wolontariuszką, którą chłopiec nazywa „ciocią".

Mały pacjent pisze list do Pana Boga. Bardzo to nietypowe pismo, właściwe tylko dla kogoś, kto ma za sobą dramatyczną przeszłość. Oskar jest małym chłopcem, ma dziesięć lat, ale doświadcza rzeczy wykraczających poza obszar zrozumienia nie tylko dziesięciolatków, ale także „zwykłych" dorosłych. Przeważnie jest w szpitalu i czuje się coraz bardziej winny z powodu swojego raka.

Pewnego razu wybrał się z ciocią na spacer po parku. Pani Róża wyznał chłopcu swoją tajemnicę - była kiedyś zapaśniczką walcząca na prawdziwych ringach z prawdziwymi mistrzyniami tego sportu.

Oskar jest już po przeszczepie. Próbuje rozmawiać o śmierci między innymi ze swoim kolegą, Bekonem. Ale tu nikt nie chce mówić o czymś takim. Wyjątkiem jest ciocia Róża. To ona przyznaje, że operacja się nie udała i że chłopiec, podobnie zresztą jak każdy kiedyś, umrze. To ona proponuje małemu przyjacielowi napisanie listu do Pana Boga. Chłopiec się waha, ale w końcu robi tak, jak powiedziała ciocia.

Kolejny list. Oskar mówi Panu Bogu, że ten bardzo szybko daje mu znaki. Przyjechali rodzice chłopca, o czym informuje Oskara Pop Corn. Chłopiec ociąga się, nie bardzo w to wierzy, wciąż gra w szachy. W końcu idzie do swojego pokoju, czeka na rodziców, ale ci się nie zjawiają. Dziecko domyśla się, że rozmawiają z doktorem Dusseldorfem. Rzeczywiście, widzi ich w gabinecie. Słyszy rozmowę, płacz swojej matki, zdławiony głos ojca. Kiedy orientuje się, że zaraz wyjdą, chowa się do szafy gospodarczej i spędza tam mnóstwo czasu, ponieważ drzwi nie otwierają się od wewnątrz. Wszyscy szukają Oskarka. Znajduje go sprzątaczka, pani N'da. Mały pacjent jest w szoku - i po tym, co usłyszał wcześniej, i dlatego, że

# data[].attributes.attachment_link.description
„Oskar i pani Róża" to opowieść o umierającym chłopcu i jego przyjaźni z wolontariuszką, którą chłopiec nazywa „ciocią". Mały pacjent pisze list do Pana Boga. Bardzo to nietypowe pismo, właściwe tylko dla kogoś, kto ma za sobą dramatyczną przeszłość. Oskar jest małym chłopcem, ma dziesięć lat, ale doświadcza rzeczy wykraczających poza obszar zrozumienia nie tylko dziesięciolatków, ale także „zwykłych" dorosłych.