# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) W którym roku poetka otrzymała Nagrodę Nobla? a) W 2000 roku b) W 1998 roku c) W 1996 roku d) W 1991 roku 2) Co zdecydowało o tym, że poezja Szymborskiej została nagrodzona? a) Uniwersalizm i ponadczasowość tej poezji b) Ogromny ilościowo dorobek c) Fakt, że je poezja została przetłumaczona na kilkadziesiąt języków d) Wydarzenia polityczne 3) Który z amerykańskich reżyserów bardzo cenił sobie twórczość Szymborskiej? a) Jack Arnold b) Woody Allen c) Howard Hawks d) Robert Altman 4) Jaki tytuł nosił wiersz, którym poetka debiutowała w 1945 roku? a) „Szukam słowa" b) „Sól" c) „Chwila" d) „Tutaj" 5) Jaki tytuł nosił cykl felietonów publikowanych przez Szymborską na łamach czasopisma "Życie literackie" w latach 1967-1981? a) Z życia wzięte b) Glosariusz współczesny c) Lektury nadobowiązkowe d) Mówią inaczej 6) Gdzie urodziła się Szymborska? a) W Kórniku b) W Krakowie c) W Łodzi d) W Toruniu 7) Data urodzin Szymborskiej to: a) 22 lipca 1923 roku b) 7 czerwca 1920 roku c) 12 sierpnia 1921 roku d) 2 lipca 1923 roku 8) Miasto, z którym związana była Szymborska to: a) Wrocław b) Warszawa c) Kraków d) Zakopane 9) Wiersz pt. „Życie na poczekaniu" podejmuje tematykę: a) Życia pojmowanego w kategoriach toposu teatru b) Życia pojmowanego jako sztuka c) Przeciwstawienia pospolitemu chaosowi d) Prozaicznej czynności życiowej 10) W którym roku poetka otrzymała Nagrodę Goethego? a) W 1996 b) W 1991 c) W 1994 d) W 1999 11) Jaki rodzaj liryki poetka tworzyła najczęściej? a) Lirykę pośrednią b) Lirykę bezpośrednią i lirykę maski c) Lirykę zwrotu do adresata d) Lirykę roli 12) Do którego z wierszy zespół "Maanam" nagrał piosenkę w roku 1994? a) Wyznania maszyny czytającej b) Są tacy, którzy c) Rozmowa z kamieniem d) Nic dwa razy się nie zdarza 13) Jakie są cechy charakterystyczne budowy wierszy Szymborskiej? a) Budowa jest zawsze klasyczna b) Budowa jest bardzo różnorodna c) Najczęściej są to poematy d) Najczęściej są to sonety 14) Jakim medalem poetka została odznaczona w 2011 roku? a) Order Odrodzenia Polski b) Order Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej c) Order Orła Białego d) D. Krzyż Zasługi 15) Gdzie Szymborska rozpoczęła pracę po wybuchu II Wojny Światowej? a) Na poczcie b) Na kolei c) W bibliotece d) W sklepie 16) Jakie środki stylistyczne stosowała najczęściej poetka? a) Wyszukane metafory b) Rozbudowane porównania c) Kontrasty i paradoksy d) Alegorie 17) Jak nazywał się osobisty sekretarz i przyjaciel poetki? a) Sławomir Mrożek b) Jan Szczepański c) Tadeusz Nowak d) Michał Rusinek 18) Jaką twórczość dodatkowo uprawiała Szymborska? a) Pisała dramaty b) Pisała limeryki i wiersze żartobliwe c) Pisała powieści d) Pisała teksty piosenek 19) Szymborska była członkinią - założycielką: a) Stowarzyszenia Pisarzy Polskich b) Centralnego Związku Nauki c) Organizacji Uśmiech d) Towarzystwa Kursów Naukowych 20) Kiedy i gdzie zmarła Szymborska? a) 2012 rok, Warszawa b) 2000 rok, Wilno c) 2012 rok, Kraków d) 2009 rok, Kraków

# data[].attributes.attachment_link.title
Wisława Szymborska - quiz wiedzy o życiu i twórczości

# data[].attributes.attachment_link.description
1) W którym roku poetka otrzymała Nagrodę Nobla? a) W 2000 roku b) W 1998 roku c) W 1996 roku d) W 1991 roku 2) Co zdecydowało o tym, że poezja Szymborskiej została nagrodzona?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Są jednak takie kalki, które powstają wskutek mody na dany język, są konstrukcjami z punktu widzenia języka polskiego niepoprawnymi, nie wypełniają żadnej luki, co więcej, są po prostu irytujące, bo często nadużywane. Oto kilka przykładów:

"Wydaje się być dobry" - słyszeliście kiedyś podobne zdanie? Na pewno. Kiedy usłyszycie je ponownie, możecie z satysfakcją pomyśleć w duchu: "powinno być: wydaje się dobry".

"Wydaje się być" w połączeniu z przymiotnikiem lub rzeczownikiem to błędna konstrukcja, będąca zapożyczeniem z języka niemieckiego ("es scheint zu sein"), choć niektórzy dopatrują się tutaj też wpływów języka angielskiego ("seems to be").

Warto dodać, że jeżeli "wydaje się być" występuje w połączeniu z przysłówkiem (np. "wydaje się to być za daleko") jest konstrukcją poprawną. Wtedy i tylko wtedy. Poza tym "wydaje się" w zupełności wystarczy.

2. Jak mogę pomóc?

Język angielski dostarczył nam wielu słów, które wypełniły luki w naszym języku. Moda na angielszczyznę przyniosła jednak również wiele przedziwnych metamorfoz językowych. Bardzo pięknie brzmiące po polsku "w czym mogę pomóc?" zaczęto zastępować zdaniem: "jak mogę pomóc", będącym dosłownym tłumaczeniem: "how can i help you?". Taka kalka nie ma żadnego uzasadnienia.

3. Póki co

To chyba jeden z częściej stosowanych w mediach rusycyzmów, czyli zapożyczeń z języka rosyjskiego. Mamy w języku polskim słowo "póki", które możemy uzupełnić "dopóty". Mamy też "dotychczas", "na razie", "tymczasem" czy "dotąd". "Póki co" nie jest nam potrzebne.

4. Zrobić komuś dzień

"Ten żart zrobił mi dzień" napisał niedawno ktoś znajomy na swoim profilu na Facebooku. Wasz też? Nic dziwnego. To jedno z nowszych i powszechniejszych zapożyczeń z języka angielskiego ("made my day"). Wszystko dzięki internetowi.

Trudno powiedzieć, co dokładnie miałoby to znaczyć w języku polskim i z pewnością nie brzmi to dobrze. Szczególnie należy unikać tej kalki w sytuacjach formalnych. Na Facebooku niech każdy pisze, jak lubi.

5. Adresować problem

"To adress a problem" być może zupełnie poprawne po angielsku, po polsku jest konstrukcją błędną. Puryści językowi powiedzieliby, że już sam "problem" jest problematyczny, ponieważ o wiele bardziej po polsku byłby "kłopot".

Bardziej kłopotliwe jest jednak "adresowanie". "Adresować" możemy koperty, nie "kłopoty", a nawet nie "problemy".

WARTO WIEDZIEĆ:

# data[].attributes.attachment_link.title
Pięć wyrażeń, których lepiej unikać. To niepoprawne kalki językowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Kalki językowe nie zawsze są błędem. Niektóre z nich zadomawiają się w naszym języku i wypełniają luki, które w nim występują. Gdy brakuje nam jakiegoś słowa, a w obcym języku jest jakieś poręczne i ładne, to taka kalka ma uzasadnienie, np. słowo "nastolatek" będące kalką angielskiego "teenager".

# data[].attributes.headline
Kilka faktów o języku polskim! Błyskawiczne dzieje polszczyzny odc. 1

# data[].attributes.subject
Kilka faktów o języku polskim! Błyskawiczne dzieje polszczyzny odc. 1

# data[].attributes.attachment_link.title
Błyskawiczne dzieje polszczyzny. Odcinek 1 - Polszczyzna jako język słowiański

# data[].attributes.attachment_link.title
Błyskawiczne dzieje polszczyzny. Odcinek 2 - Powstanie języka polskiego

# data[].attributes.attachment_link.title
Błyskawiczne dzieje polszczyzny. Odcinek 3 - Rozwój polszczyzny w średniowieczu

# data[].attributes.attachment_link.title
Błyskawiczne dzieje polszczyzny. Odcinek 4 - Najstarsze zabytki piśmiennictwa

# data[].attributes.attachment_link.title
Błyskawiczne dzieje polszczyzny. Odcinek 5 - Renesans i polszczyzna

# data[].attributes.attachment_link.title
Najtrudniejsze polskie łamańce językowe. Sprawdź, czy je wypowiesz

# data[].attributes.attachment_link.description
"Czarna krowa w kropki bordo gryzła trawę, kręcąc mordą" czy "Ząb zupa zębowa, dąb zupa dębowa" - te zdania znamy wszyscy tak dobrze, że już dawno zapomnieliśmy, że to tak naprawdę łamańce językowe. Trudne do wymówienia dla dzieci i dla dorosłych frazy, a czasem nawet całe historyjki to doskonałe ćwiczenie dykcji, ale i sposób na zabawę.

# data[].attributes.attachment_link.title
Skąd pochodzi Twoje imię? | Polimaty #26

# data[].attributes.attachment_link.title
Błyskawiczne dzieje polszczyzny. Odcinek 6 - Polszczyzna barokowa i sarmacka

# data[].attributes.headline
"Lokomotywa" Juliana Tuwima po śląsku :)

# data[].attributes.subject
"Lokomotywa" Juliana Tuwima po śląsku :)

# data[].attributes.attachment_link.title
Marek Szołtysek czyta po śląsku bajkę "Lokomotywa" Juliana Tuwima

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) Tylko epitety zawiera szereg: a) biały koń, szybki samochód b) grali w piłkę czerwony mak c) duży telewizor, butelka dla dziecka d) stukot młotka, puszysty dywan 2) Błędnie zapisano wyraz: a) nieuważny b) niemiły c) nie chcę d) nie modny 3) Równoważnikiem zdania jest wypowiedzenie: a) Chodź tu! b) Zamierzał przyjść, ale zapomniał. c) Czy mogę wyjść? d) Przejście wzbronione. 4) Która z form jest poprawna? a) wziąść b) wziońść c) wziąć d) wziąźć 5) D_em po_eczkowy a) ż,rz b) rz,rz c) ż,ż d) rz,ż 6) Zaznacz zestaw wyrazów , w których występuje błąd! a) kura, król, hałas b) drórzka, szósty, chmura c) rzeka, żaba, pszczoła d) harcerz, huśtawka, żyrafa 7) Wyraz "trzeci" to liczebnik: a) główny b) porządkowy c) zbiorowy 8) Wpaść jak śliwka, w ...... a) kałużę b) koszyk c) marmoladę d) kompot 9) Które zdanie jest złożone a) Mały Michaś bawi się w piaskownicy. b) Silny koń ciągnie duży wóz. c) Koleżanka kupiła spodnie, które widziała na wystawie. d) Drużyna harcerska wyjechała na obóz. 10) Które wyrazy są częściami zdań a) podmiot, orzeczenie, przydawka, dopełnienie b) określenie, podmiot, orzeczenie, okolicznik c) rzeczownik, przydawka, określenie, dopełnienie d) okolicznik, orzeczenie, dopełnienie, określenie 11) Osobą mówiącą w wierszu jest... a) narrator b) bohater c) autor d) podmiot liryczny 12) Przenośnia to... a) przenoszenie sylaby do nowego wersu b) część mowy c) pytanie retoryczne d) połączenie wyrazów, w którym znaczenie nie jest dosłowne 13) Z podanych wypowiedzeń wybierz zdanie pojedyncze. a) Pójdziemy na spacer albo popracujemy w ogrodzie. b) Ania czytała ciekawą książkę. c) Myślę, że on już wyszedł. d) Trzasnął drzwiami, wbiegł, usiadł. 14) Na jakie pytanie odpowiada przysłówek? a) jakie? ilu? dlaczego? b) jak? gdzie? po co? c) jak? gdzie? kiedy? d) jaki? dlaczego? 15) Określ osobę, czas i liczbę czasownika: zobaczyli a) 1 os. l. poj. czas przeszły b) 3 os. l. mnoga czas przeszły c) 2 os. l. mnoga czas przyszły d) 2 os. l. mnoga czas teraźniejszy 16) Osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna to... a) święta krowa b) chodząca encyklopedia c) biały kruk d) piąte koło u wozu 17) Która forma wyrazu jest poprawna? a) W ogóle b) W ogule c) Wogóle d) Wogule 18) Przymiotniki w stopniu wyższym to : a) lepszy, życzliwszy b) pracowity, uczynny c) mądry, pokorny d) najciekawszy, najładniejszy

# data[].attributes.attachment_link.description
1) Tylko epitety zawiera szereg: a) biały koń, szybki samochód b) grali w piłkę czerwony mak c) duży telewizor, butelka dla dziecka d) stukot młotka, puszysty dywan 2) Błędnie zapisano wyraz: a) nieuważny b) niemiły c) nie chcę d) nie modny 3) Równoważnikiem zdania jest wypowiedzenie: a) Chodź tu!

# data[].attributes.headline
Najciekawsze, najtrudniejsze, najdłuższe i najkrótsze polskie słowa :)

# data[].attributes.subject
Najciekawsze, najtrudniejsze, najdłuższe i najkrótsze polskie słowa :)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rekordziści: osiem wyjątkowych polskich słów

#literatura

Jakie słowo jest najkrótsze w języku polskim? A które najdłuższe? Jaki wyraz najtrudniej zapisać, a jaki najciężej przetłumaczyć? Które słowo może okazać się najpiękniejsze? Inspirując się książką "Quarks, Elephants & Pierogi: Poland in 100 Words", sporządziliśmy listę najważniejszych i najbardziej charakterystycznych polskich słów.

1. Najkrótsze słowo...

Które polskie słowo może być najkrótsze? Skłoniliśmy się do wyboru najmniejszej i najprostszej polskiej samogłoski: "i". Jej znaczenie wiąże się z tworzeniem nieskomplikowanych relacji logicznych, opartych na spójniku łączenia. I...

2. ...najdłuższe słowo

Który wyraz można uznać za najdłuższy? Na takie pytanie zazwyczaj odpowiadamy jednym słowem, będącym szkolną zmorą każdego ucznia: Konstantynopolitańczykowianeczka. Oznacza ono "małą mieszkankę Konstantynopola". Ten 32-literowy gigant jest oczywiście najdłuższym wyrazem, lecz jego cała budowa wydaje się nieco wątpliwa. W związku z tym to słowo ma właściwie tylko jedno zastosowanie: funkcjonuje jedynie jako odpowiedź na pytanie o najdłuższy wyraz.

3. Słowo najtrudniejsze do napisania

Długość wyrazów nie jest największym zmartwieniem użytkowników języka polskiego. Polszczyzna charakteryzuje się skomplikowanymi i zawiłymi regułami, które są odbiciem rozwoju języka na przestrzeni wielu stuleci. Ortograficzne zasady nie byłyby sobą, gdyby nie ogromna ilość wyjątków.

Jednym z takich wyjątków jest "gżegżółka". Ten językowy potworek (oznaczający kukułkę) opiera się na najbardziej ortodoksyjnych regułach ortograficznych, więc mamy tylko jedno wyjście: nauczyć się graficznego obrazu tego słowa. Gżegżółka to jedna z największych ortograficznych zmór będących koszmarem polskich dzieci podczas szkolnego dyktanda.

4. Słowo najcięższe do wymówienia

Język polski uważa się za niezwykle ciężki dla obcokrajowców. Zdarza się, że bywa on utrapieniem również dla rodzimych użytkowników. Zwłaszcza gdy musimy wymówić słowo składające się właściwie z samych szumiących, szeleszczących i syczących głosek czy spółgłoskowych zbitek, pełnych różnych językowych świstów i szumów. Klasycznym przykładem gromad takich słów jest zabawna fraza, wymyślona przez Jana Brzechwę: "W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie". To popularne zdanie to istny łamaniec językowy.

Małe miasteczko Szczebrzeszyn, dzięki niezwykłej popularność tego łamańca, stało się półoficjalną stolicą polszczyzny, czego przypieczętowaniem jest odbywający się w nim Festiwal Stolica Języka Polskiego. Czy liryczny chrząszcz stanie się pełnoprawnym obywatelem Polski? Tak czy inaczej Szczebrzeszyn i jego lokalny chrząszcz na pewno stali się symbolami fonetycznej trudności polszczyzny.

5. Najpiękniejsze słowo

standardowy [760 px]

Ilustracja dla hasła "Filiżanka" z książki "Quarks, Elephants & Pierogi: Poland in 100 Words" ; tekst: Mikołaj Gliński, Matthew Davies, Adam Żuławski; ilustracje i projekt książki: Madalena Burdzyńska; wydawnictwo: Instytut Adama Mickiewicza, 2018; zdjęcie: Magdalena Burdzyńska / Culture.pl

filizanka.jpg

Odnalezienie najpiękniejszego słowa, spośród całej gromady słownikowych pereł może przysporzyć wręcz filozoficznych trudności. Właściwie to kto decyduje o tym, co powinno zostać uznane za piękne? Obcokrajowcy uczący się języka polskiego miewają naprawdę dziwne sądy estetyczne - jeden z Włochów zakochał się w słowie "cielęcina". My możemy się dziwić, gdyż mamy dostęp do wiedzy (dla obcokrajowców niemal tajemnej): ten wyraz odsyła przecież do zwierzęcego mięsa.

A co z "filiżanką"? Jeśli wymówimy to słowo, usłyszymy dźwięki, które kojarzą się z czymś malutkim, drobnym, delikatnym, jednocześnie eleganckim i wytwornym. Polska "filiżanka" zdecydowanie wyróżnia się na tle ekwiwalentnych wyrazów z angielszczyzny, która może pochwalić się jedynie surowym "teacup" czy nazbyt informacyjnym "coffee cup". A które słowo można uznać za najbrzydsze? Ten wybór byłby równie trudny, głównie ze względu na całkowitą arbitralność i małą użyteczność podobnych zestawień.

6. Słowo, które wprawia w zakłopotanie

Jeśli chodzi o językową komunikację, to łatwo można wpaść w chwilową dezorientację. Przykładem jest polskie "no" charakteryzujące się mnogością znaczeń, które zależą od sytuacyjnego kontekstu. Zdarza się, że "no" oznacza to samo, co ekspresyjne "tak".

Ta zdolność do językowego zakłopotania jest częścią większego fenomenu, jakim jest zjawisko słów określanych mianem "false friends". Są to takie wyrazy, które - w dwóch różnych językach - brzmią bliźniaczo, lecz cechują się zgoła odmiennym znaczeniem. Z tym niezbyt przyjemnym fenomenem spotkał się na pewno każdy, kto choć przez chwilę miał styczność z nauką różnych języków. Najpopularniejsze "false friends" pomiędzy polszczyzną a angielszczyzną to: "but", "bat", "brat", "fart" oraz przysłówki typu "aktualnie" czy "ewentualnie", które - jak można się domyślić - odsyłają do zupełnie innych sensów w języku angielskim.

7. Najbardziej polskie słowo

Które z polskich słów jest najbardziej nasycone "polskością"? Niektórzy uznają, że może chodzić o "żółć". Rzekomo jest to najdłuższy wyraz, który został skonstruowany wyłącznie z liter, których próżno szukać w obcych alfabetach. Żart polega na tym, że to słowo ma również inne znaczenie, które odsyła do bycia ironicznym i nieprzyjemnym.

Jeśli chodzi o typowo polskie cechy, to może najbardziej polskim słowem okaże się "solidarność"? Żadne inne słowo nie zrobiło takiej międzynarodowej kariery. W latach 80., gdy władza oficjalna zdelegalizowała wcześniej sformowany związek pracy (założony przez pracowników gdańskiej stoczni), wyraz ten pojawił się na ustach czołowych europejskich polityków, działaczy oraz intelektualistów. Współcześnie "solidarność" wciąż znaczy dużo: jest synonimem pewnych uniwersalnych wartości, które powinny trwać do dziś - sprawiedliwości, równości, wolności.

8. Najbardziej nieprzetłumaczalne słowo

Co zrobić z polskimi słowami, których znaczenia - mimo największych starań - nie sposób w pełni oddać w innym języku? Głośnym przypadkiem jest translacyjna kariera słowa "kombinować". Ten czasownik odsyła to "załatwiania", "naprawiania", "aranżowania", których metody "zaradności" mogą kojarzyć się raczej z czymś mało legalnym, z czymś bardzo podejrzanym.

Z tego powodu wolimy podążyć tropem Fryderyka Chopina, który sporo uwagi poświęcił rzeczownikowi "żal". Dla polskiego kompozytora, zmuszonego do ciągłego życia na emigracji, z dala od ojczyzny, rodziny i przyjaciół, słowo "żal" zastępowało całą paletę bogatych przeżyć i emocji (od nienawiści aż po głęboką skruchę). Przyznawał, że jest to uczucie, od którego nigdy nie udało mu się uwolnić, gdyż przybrało ono formę "ziemi jego duszy". Na całe szczęście udało mu się odnaleźć odpowiednią formę, by przetłumaczyć nieprzebrane znaczenie tego słowa - być może zostało ono zaklęte w melancholijnej tonacji jego pięknych i wyjątkowych nokturnów.
Autor: Mikołaj Gliński, tłum. z angielskiego MT, maj 2019
język polski etymologia [{"nid":"30530","uuid":"392c247c-8f4d-4240-9709-9f141574b17e","type":"article","langcode":"pl","field_event_date":"","title":"Co nowego w roku Lutosławskiego?","field_introduction":"124 wydarzenia w 24 krajach - to efekt pierwszych czterech miesięcy Roku Lutosławskiego. Co czeka nas wkrótce?","field_summary":"124 wydarzenia w 24 krajach - to efekt pierwszych czterech miesięcy Roku Lutosławskiego. Co czeka nas wkrótce?","path":"/pl","topics_data":"a:2:{i:0;a:3:{s:3:"tid";s:5:"59608";s:4:"name";s:7:"#muzyka";s:4:"path";a:2:{s:5:"alias";s:13:"/temat/muzyka";s:8:"langcode";s:2:"pl";}}i:1;a:3:{s:3:"tid";s:5:"59644";s:4:"name";s:8:"#culture";s:4:"path";a:2:{s:5:"alias";s:14:"/temat/culture";s:8:"langcode";s:2:"pl";}}}","field_cover_display":"default","image_title":"","image_alt":"","image_360_auto":"/sites/default/files/styles/360_auto/public/field/image/lutoslawski_witold_forum_2_6723563.jpg?itok=uOBrswXt","image_260_auto":"/sites/default/files/styles/260_auto_cover/public/field/image/lutoslawski_witold_forum_2_6723563.jpg?itok=pv_raWJH","image_560_auto":"/sites/default/files/styles/560_auto/public/field/image/lutoslawski_witold_forum_2_6723563.jpg?itok=FcUgdgss","image_860_auto":"/sites/default/files/styles/860_auto/public/field/image/lutoslawski_witold_forum_2_6723563.jpg?itok=8mQ14sG-","image_1160_auto":"/sites/default/files/styles/1160_auto/public/field/image/lutoslawski_witold_forum_2_6723563.jpg?itok=HJjMSxO2","field_video_media":"","field_media_video_file":"","field_media_video_embed":"","field_gallery_pictures":"","field_duration":"","cover_height":"230","cover_width":"406","cover_ratio_percent":"56.6502"}]

# data[].attributes.attachment_link.title
Rekordziści: osiem wyjątkowych polskich słów

# data[].attributes.attachment_link.description
literatura Jakie słowo jest najkrótsze w języku polskim? A które najdłuższe? Jaki wyraz najtrudniej zapisać, a jaki najciężej przetłumaczyć? Które słowo może okazać się najpiękniejsze? Inspirując się książką "Quarks, Elephants & Pierogi: Poland in 100 Words", sporządziliśmy listę najważniejszych i najbardziej charakterystycznych polskich słów. 1. Najkrótsze słowo... Które polskie słowo może być najkrótsze?