# data[].attributes.attachment_link.description
Aprende os diferentes tipos de meteorización física e química con iste educaplay tan divertido e sinxelo. Espero que aprendades moito!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Desde a década de 1990 produciuse un cambio no movemento dos polos, algo que, segundo o último estudo publicado na revista Geophysical Research Letters, débese ao derretimiento dos glaciares debido ao quecemento global.

As localizacións dos polos norte e sur non son lugares estáticos e inmutables no noso planeta. O eixo ao redor do que vira a Terra, ou máis especificamente a superficie da que emerxe a liña invisible que conecta os polos xeográficos norte e sur do planeta, sempre se está movemento debido a procesos que os científicos non comprenden do todo. E isto é exactamente o que sucedeu no últimas tres décadas como resultado do quecemento global, que ha derretido centos de miles de millóns de toneladas de xeo dos polos, especialmente o polo norte.

Segundo os científicos, desde 1980, a posición dos dous polos desprazouse uns 4 metros. Non parece moito? Aínda que esta modificación non afecta as nosas vidas nin ao discorrer normal da natureza, a nivel global é outro testemuño do poder que está a ter a humanidade sobre o planeta Terra. O noso impacto é tan profundo que ata estivemos cambiando sen darnos conta o propio eixo sobre o que vira a Terra.

O estudo mostrou que as perdas dos glaciares representaron a maior parte do cambio, pero é probable que o bombeo de auga subterránea tamén contribuíse aos movementos. A auga subterránea almacénase baixo terra pero, unha vez que se bombea para beber ou para a agricultura, a maioría acaba fluíndo ao mar, redistribuíndo o seu peso en todo o mundo. Toda esta masa que adoitaba almacenarse e concentrarse en certos lugares agora esparexeuse polos océanos e mares do mundo. Para poñernos en contexto, nos últimos 50 anos, a humanidade extraeu 18 billóns de toneladas de auga de depósitos subterráneos profundos sen que fose substituída.

Tanto o esgotamento das augas subterráneas como o derretimiento dos glaciares polares débense á actividade humana insostible.

# data[].attributes.attachment_link.title
O cambio climático ha cambiado o eixo da Terra

# data[].attributes.attachment_link.description
Desde a década de 1990 produciuse un cambio no movemento dos polos, algo que, segundo o último estudo publicado na revista Geophysical Research Letters, débese ao derretimiento dos glaciares debido ao quecemento global. As localizacións dos polos norte e sur non son lugares estáticos e inmutables no noso planeta.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O biotecnólogo galego César de la Fuente Núñez, catedrático da Universidade de Pensilvania (Estados Unidos), foi proclamado en Alacante Premio Fundación Princesa Xirona de Investigación Científica 2021, durante un acto presidido por Felipe VI. Este científico, menor de 35 anos, está considerado como un dos pioneiros no desenvolvemento de antibióticos por ordenador servíndose de moléculas presentes na natureza para atacar a bacterias resistentes.

O científico coruñés César de la Fuente lidera un laboratorio de investigación na Universidade de Pensilvania, en Filadelfia (Estados Unidos) e foi designado en 2020 "mellor investigador novo de EEUU" pola American Chemical Society e en 2019 elixido "un dos dez mellores innovadores do mundo menores de 35 anos en ciencias da vida e a saúde" polo prestixioso Instituto Tecnolóxico de Massachusetts ( MIT).

O de Investigación Científica é o cuarto e último premio da presente edición, a undécima, tras os outorgados á veterinaria e escritora María Sánchez Rodríguez (modalidade Artes e Letras); a socia fundadora de Goy Gentile Avogados Lucía Goy Mastromiechele (Empresa) e o fundador da ONG NASCO Feeding Minds, Ousman Umar (Social). Os catro distinguidos recibirán o premio de mans dos Reyes e a Princesa de Asturias e de Xirona, Dona Leonor, nun solemne acto que aínda non ten data nin lugar decidido pero que previsiblemente será durante o segundo semestre de 2021.

# data[].attributes.attachment_link.title
Premio Princesa de Xirona Investigación Científica ao biotecnólogo coruñés César de la Fuente Núñez

# data[].attributes.attachment_link.description
O biotecnólogo galego César de la Fuente Núñez, catedrático da Universidade de Pensilvania (Estados Unidos), foi proclamado en Alacante Premio Fundación Princesa Xirona de Investigación Científica 2021, durante un acto presidido por Felipe VI. Este científico, menor de 35 anos, está considerado como un dos pioneiros no desenvolvemento de antibióticos por ordenador servíndose de moléculas presentes na natureza para atacar a bacterias resistentes.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
China volveu a marcar un novo logro na carreira espacial ao conseguir que a primeira nave que envía a Marte ingresase na súa órbita, tal e como confirmaron fontes da Administración Nacional do Espazo de China ( CNSA) a través da rede social Weibo. A manobra foi levada a cabo de forma autónoma polos computadores de abordo, xa que o atraso de dez minutos nas comunicacións impiden que a sonda poida ser guiada directamente por enxeñeiros terrestres.

A misión ' Tianwen-1', que significa 'Preguntas ao Ceo' en referencia a un poema do autor Qu Yuan (que viviu en torno ao 340 e o 278 a. C.), despegou o 23 de xullo de 2020 nun foguete Long March 5 desde o centro espacial de Wenchang (China). A nave, dunhas cinco toneladas, percorreu case 500 millóns de quilómetros ata a órbita marciana e hai uns días enviaba a primeira imaxe do planeta vermello para facer gala da potencia dos seus cámaras: unha fotografía en branco e negro a 2,2 millóns de quilómetros na que xa se apreciaban formacións xeolóxicas no noso veciño.

A nave garda no seu interior un aterrizador, un rover e un orbitador. Será este último o que a partir de agora analice o terreo cunha cámara de alta resolución para decidir cal é o lugar máis propicio para a aterraxe -previsiblemente a principios de maio- nalgún lugar de Utopia Planitia, unha chaira do hemisferio norte que ademais se cre garda unha enorme reserva de auga xeada no subsolo.

Se a operación, cualificada de alto risco (un 60% das misións enviadas a Marte fallaron ata o de agora), ten éxito, o rover operará polo menos durante 90 días marcianos (uns tres meses terrestres) para estudar a xeoloxía do noso veciño, a distribución de auga xeada na superficie, a ionosfera e o clima, ademais de colocarse como unha das maiores potencias espaciais, xa que conseguiría coa súa primeiro incursión en Marte ser o segundo país en colocar un rover sobre a superficie marciana.

"A misión Tianwen-1 é o primeiro paso para que o país leve a cabo de forma independente a exploración interplanetaria", afirman desde a Administración Nacional do Espazo de China ( CNSA). " Orbitará, aterrará e patrullará Marte", engaden nun comunicado difundido na súa páxina web.

# data[].attributes.attachment_link.description
China volveu a marcar un novo logro na carreira espacial ao conseguir que a primeira nave que envía a Marte ingresase na súa órbita, tal e como confirmaron fontes da Administración Nacional do Espazo de China ( CNSA) a través da rede social Weibo.

# data[].attributes.attachment_link.description
Como todos sabemos os lípidos exercen funcións, saberás diferenciar as funcións que ten cada lípido? Déixoche este educaplay para que a...

# data[].attributes.attachment_link.description
Aprende a F.Fisher ou a Proyeccioón de Haworth dos monosacáridos con iste educaplay tan sinxelo. Estuda a vez que xogas!

# data[].attributes.attachment_link.description
A enerxía está moi presente nas nosas vidas, así que imos estudar os distintos tipos de enerxía xogando con este Educaplay.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O 22 de decembro de 2015, a Asemblea Xeral decidiu establecer un Día Internacional anual para recoñecer o rol crítico que xogan as mulleres e as nenas na ciencia e a tecnoloxía.

A igualdade entre homes e mulleres é unha prioridade global da UNESCO, e o apoio ás novas, a súa educación e a súa plena capacidade para facer oír as súas ideas son os motores do desenvolvemento e a paz.

A ciencia e a igualdade de xénero son fundamentais para o desenvolvemento sostible. Aínda así, as mulleres seguen atopando obstáculos no campo da ciencia: menos do 30% de investigadores científicos no mundo son mulleres.

Facer fronte a algúns dos maiores desafíos da Axenda para o Desenvolvemento Sostible -desde a mellora da saúde ata o cambio climático- dependerá do aproveitamento de todos os talentos. Iso significa conseguir introducir a máis mulleres nestes campos. A diversidade na investigación amplía o número de investigadores talentosos, achegando unha nova perspectiva, talento e creatividade.

O Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia, que se celebra cada ano o 11 de febreiro, foi aprobado pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas co fin de lograr o acceso e a participación plena e equitativa na ciencia para as mulleres e as nenas, e ademais para lograr a igualdade de xénero e o empoderamento das mulleres e as nenas. Este Día é un recordatorio de que as mulleres e as nenas desempeñan un papel fundamental nas comunidades de ciencia e tecnoloxía e que a súa participación debe fortalecerse. A celebración deste día está dirixida pola UNESCO e ONU-Mujeres, en colaboración con institucións e socios da sociedade civil que promoven o acceso e a participación de mulleres e nenas na ciencia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia

# data[].attributes.attachment_link.description
O 22 de decembro de 2015, a Asemblea Xeral decidiu establecer un Día Internacional anual para recoñecer o rol crítico que xogan as mulleres e as nenas na ciencia e a tecnoloxía.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O ano 1951 marcou un punto de inflexión no campo da biotecnoloxía cando Henrietta Lacks, unha afroestadounidense descendente dunha escrava, ingresou no hospital John Hopkins. Alí foi diagnosticada dun cancro cervical que segou a súa vida ese mesmo ano. Tan só tiña 31 anos pero as súas células tumorales seguen gozando dunha 'saúde envexable'. Sen o consentimento de Henrietta, o doutor George Gai tomou algunhas das súas células neoplásicas e cultivounas no laboratorio, observando con perplexidade que o podía facer de forma indefinida. Era a primeira vez que se identificaban 'células inmortais' humanas.

Hai especies de medusas - Turritopsis- que comparten coa hidra a perpetuidad biolóxica. Estes animais son orixinarios do mar Caribe desde onde se expandiron pola práctica totalidade do globo terráqueo grazas aos tanques de lastre dos barcos.

Para comprender a súa excentricidade hai que deterse no seu ciclo biolóxico. Cando os espermatozoides e os óvulos da medusa únense convértense nunha minúscula larva que se adhire a unha superficie dura dando lugar a un pólipo.

A maioría das veces os pólipos son capaces de xerar individuos clónicos pero noutras ocasións procrean medusas, ben de sexo masculino ou feminino, que se desanclan da superficie e acaban converténdose en adultos. Durante esta etapa reproduciranse e darán lugar a un novo ser vivo pechando, desta forma, o ciclo.

O máis extraordinario das medusas é que algunhas especies poden dar marcha atrás no seu desenvolvemento e retornar a etapas previas do seu ciclo biolóxico, é dicir, é coma se unha bolboreta puidese volver converterse en oruga. Esta capacidade " involutiva" pódese repetir de forma infinita, converténdose, por tanto, en inmortais.

O achado desta idiosincrasia debémosllo a un estudante de bioloxía mariña, Christian Sommer. Descubriuno por serendipia, como tantos e tantos sucesos en ciencia. Sucedeu no ano 1988 mentres analizaba un exemplar achado na costa noroeste italiana.

# data[].attributes.attachment_link.title
Os seres vivos que poden vivir 'eternamente'

# data[].attributes.attachment_link.description
O ano 1951 marcou un punto de inflexión no campo da biotecnoloxía cando Henrietta Lacks, unha afroestadounidense descendente dunha escrava, ingresou no hospital John Hopkins. Alí foi diagnosticada dun cancro cervical que segou a súa vida ese mesmo ano. Tan só tiña 31 anos pero as súas células tumorales seguen gozando dunha 'saúde envexable'.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
As emisións globais de dióxido de carbono (CO2), principal gas de efecto invernadoiro, reducíronse o pasado ano un 5,8% no que foi o maior descenso desde a Segunda Guerra Mundial, pero coa recuperación en certos países, en decembro eran xa uns 2 % superiores ás de doce meses antes.

A Axencia Internacional da Enerxía ( AIE), que publica este martes unha análise desas cifras, fai notar que esa caída foi moi diferente por rexións en función do parón na actividade que sufriron pola crise do Covid, e que a evolución ao longo dos meses foi tamén moi desigual.

En termos absolutos, a rebaixa foi de case 2.000 millóns de toneladas, o que equivale a todas as emisións xeradas nun ano pola Unión Europea.

Na UE o recurso ao carbón para producir electricidade reduciuse en máis do 20%, mentres que a cota das renovables aumentou en catro puntos porcentuais, ata o 39%.

China, que é o principal país contaminante, desmarcouse do resto cun incremento final das emisións en 2020 do 0,8% (75 millóns de toneladas adicionais). Ademais, outra das peculiaridades do xigante chinés é que tras a fochanca experimentada no primeiro trimestre, a partir de abril xa xeraba máis CO2 que un ano antes. En decembro ese ascenso alcanzaba o 7%.

O director executivo da AIE, Fatih Birol, considera que o repunte constatado das emisións a escala global a finais do ano pasado é unha advertencia de que "non se está facendo o suficiente para acelerar a transición a unha enerxía limpa".

O CO2 provocado pola combustión de petróleo diminuíu en máis de 1.100 millóns de toneladas, e desa cantidade un 50% debeuse ao retroceso da actividade no transporte por estrada e nun 35% na aviación.

# data[].attributes.attachment_link.title
As emisións de CO2 caeron un 5,8% en 2020 pero volveron crecer a finais de ano

# data[].attributes.attachment_link.description
As emisións globais de dióxido de carbono (CO2), principal gas de efecto invernadoiro, reducíronse o pasado ano un 5,8% no que foi o maior descenso desde a Segunda Guerra Mundial, pero coa recuperación en certos países, en decembro eran xa uns 2 % superiores ás de doce meses antes.