# data[].attributes.body
Hipotalamoa eta hipofisia, nerbio sistemaren  barruan dauzkagun bi egitura dira.

Hipofisia,  jatorri embriologiko ezberdinetatik datozen bi guruinez dago osatuta (garapenean zehar fusionatzen dira bi guruin hauek). Espazio oseo babestu batean kokatzen da eta egitura mehe baten bidez dago konektatuta garunarekin. Hipofisia hormonak jariatzen dituen guruin bat da eta bi zatitan banatzen da: aurreko hipofisia eta atzeko hipofisia.

# data[].attributes.body
Benetazko guruin endokrino bat da, sei hormona klasiko segregatzen dituena. Hipotlamoko neurohormonek kontrolatzen dute aurreko hipofisiaren hormonen liberazioa, eta hormona hipotalamikoak aurreko hipofisira iristen dira sistema porta izena duen sistema espezializatu baten zirkulazioaren bidez.  Beraz, nola konektatzen dira hipotalamoa eta hipofisia? Entzun atal honen amaieran dagoen grabazioa.

Bestalde, hipotalamoak hormona liberatzaileak (-RH) zein hormona inhibitzaileak (-IH) jariatzen ditu (Dopamina, TRH, CRH, Somatostatina, GHRH, GnRH...), jariatzen ditu , eta hormona hauek, aurreko hipofisiko zelula endokrinoengan eragingo dute eta eragina izango dute beren hormonak jariatzeko orduan.

Beraz, hipotalamoko hormona hauek, aurreko hipofisian aurkitzen diren hormona tropikoen jardueran izango dute eragina. Aurreko hipofisiko hormona hauek  hormona tropikoak dira, eta beste guruin endokrino batzuen hormona jariaketa kontrolatuko dute:

Prolaktina: bularretako guruinetara.

GH (Hazkuntzaren hormona): sistema muskuloeskeletikora.

TSH (Tirotropina): tiroides guruinetara.

ACTH (Kortikotropina): azal suprarrenalera.

Gonadotropinak:

LH (Hormona luteinizantea) eta FSH (Folikulu estimulatzailea): Gonadetara (obulutegia emakumezkoetan eta testikulua gizonezkoetan).

Hormona hauek organo dianak izango dituzte. Hormona batzuk, zuzenean eragingo dute organo batzuetan erantzun bat emanez (organo diana ez endokrinoak), baina beste batzuk berriz, organo batzuei eragingo diete, organo hauek beste hormona batzuk jariatuko dituzte eta hormona hauek organo dianetara iritsiko dira, gero hor erantzun bat emateko (organo diana endokrinoak eta hormona jariatzaileak).

Aurreko hipofisiko hormonek hazkuntza, metabolismoa eta ugalketa kontrolatzen dute.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nola konektatzen dira hipotalamoa eta hipofisia?

# data[].attributes.body
Hipotalamoan sintetizatutako neurohormonak segregatzen dituen garunaren estentsio bat da.

Hipotalamoak ere hormonak jariatzen ditu odolera atzeko hipofisiaren zonaldetik. Beraz, hipotalamoa da agindua ematen duena baina hipofisia da ejekutorea. Kasu honetan, hipolamoak, seinale kimiko baten bidez, hau da,  neurohormonen bidez, sustantziak jariatzen ditu odolerantz zuzenean.

Oxitozina eta Basopresina izeneko hormonak aurki ditzakegu baina... norantz joaten dira hormona hauek? Alde batetik, oxitozina bularretako guruinetara eta uterora joaten da, eta bestetik, basopresina giltzurrunetara. Basopresinaren funtzio nagusia uraren reabsortzioa da, eta oxitozinarena berriz, esnearen eiekzioa, haurdunaldian laguntzea eta jarreran ere eragiten du.

# data[].attributes.body
Hipotalamoa da agintaria eta hipofisia ejekutorea: estimuloa hipotalamora iristean, seinale elektrikoa bidaltzen da hipofisirantz.

Hipotalamoa eta aurreko hipofisia sistema portaren bidez konektatzen dira: benaz osaturiko sarea.

Hormona tropikoak: beste guruin endokrino batzuen hormona jariaketa kontrolatzen dute.

# data[].attributes.headline
2. 2. Erretroalimentazio negatiboko bide luzeko adibidea: Kortisolaren segregazioaren kontrol bidea: 

# data[].attributes.subject
2. 2. Erretroalimentazio negatiboko bide luzeko adibidea: Kortisolaren segregazioaren kontrol bidea: 

# data[].attributes.body
Parte hartzen duten hormonak:

ACTH: kortikotropina edo hormona adrenokortikotropikoa.

CRH: kortikotropinaren hormona liberatzailea.

Kortisola: hormona esteroidea, azal suprarrenalak jariatzen duena.

Irudian ikus dezakegun moduan, hipotalamoak CRH hormona jariatzen du. Hormona hau aurreko hipofisira heltzen denean, honek ACTH hormona jariatzea eragingo du. ACTH hormona,  azal suprarrenalera iritsiko da, eta bertan Kortisola jariatzea eragingo du. Hau, ehun dianetara joango da eta honek erantzun bat emango du.

Erretroalimentazio negatiboko kate motzaren kasuan:

Erantzuna nahikoa izan bada, aurreko hipofisiko hormonak, hau da, ACTHak, gelditzeko esango dio hipotalamoari. Hori dela eta, hipotalamoak ez du hormona gehiago jariatuko, eta ondorioz, aurreko hipofisiak ere ez du ACTHrik jariatuko. Beraz, Kortisolaren  jariapena etengo da.

Erretroalimentazio negatiboko kate luzearen kasuan:

Erantzuna nahikoa izan bada adibidez azkenengo fasean, azkenengo erantzun hau (gure kasuan, Kortisola) hipotalamoarekin konektatu daiteke bide luzearen bidez honi gelditzeko esateko; hau da, guruin endokrinoaren hormona jariapenak, hau estimulatzen duten hipofisi eta hipotalamoko hormonen jariapena eteteko.

Erantzuna ematen bukatzen denean, azal suprarrenalak ez du Kortisol gehiago jariatuko, eta ondorioz, hipotalamoak eta aurreko hipofisiak ori antzematen dutenean mekanismoa geldituko dute.

# data[].attributes.headline
2. 1. Erretroalimentazio prozesuak: kate laburrak eta luzeak

# data[].attributes.subject
2. 1. Erretroalimentazio prozesuak: kate laburrak eta luzeak

# data[].attributes.body
Noizbait, eten egin behar da hormonen jariapena eta horretarako, erretroalimentazio prozesuak daude:

Erretroalimentazio negatiboa, bide motza: hipofisiko hormonak, hipotalamoko hormona jariapena gelditzen du edo guruin endokrinoaren hormona jariapena eteten da erantzuna nahikoa denean.

Erretroalimentazio negatiboa, bide luzea: guruin endokrinoaren hormona jariapenak, hau estimulatzen duten hipofisi eta hipotalamoko hormonen jariapena eteten du.

Bide endokrino luze edo konplexuetan, bideko hormonak erretroalimentazio negatiboko señale moduan jokatzen dute. Esate baterako, erretroalimentazio negatiboko bide motzea  prolaktinarekin, hazkuntzaren hormonarekin eta ACTH hormonarekin gertatzen da.