# data[].attributes.headline
Stanislaus Julian Walery  - Josephine Baker, 1926

# data[].attributes.subject
Stanislaus Julian Walery  - Josephine Baker, 1926

# data[].attributes.body
We zien een foto van Josephine Baker, een Franse variétéartiest én verzetsheldin tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast was ze een activiste die streed voor gelijke rechten van Afro-Amerikaanse burgers (Van der Ziel, 2025). Baker was ook openlijk biseksueel, ze was getrouwd met mannen en had daarnaast seksuele relaties met vrouwen. Dit maakt haar ook een belangrijke lhbtiq+-pionier.

# data[].attributes.headline
Zanele Muholi - Mini and Le Sishi, Glebelands Durban 2010

# data[].attributes.subject
Zanele Muholi - Mini and Le Sishi, Glebelands Durban 2010

# data[].attributes.body
In het werk van de Zuid-Afrikaanse fotograaf en visueel activist Muholi staat “[d]e verbeelding van lesbische en transgender identiteit(en)” (Vvma, 2025) centaal. Muholi legt hierbij de zwarte lhbtiq+ identiteit vast, niet alleen vanuit negatieve ervaringen maar vooral ook vanuit een positieve pride gedachte. Dit doet de maker vanuit een insider positie (Stedelijk Museum Amsterdam, 2017).

# data[].attributes.headline
Otto van Veen - Die Persischen Frauen, 1597-1599

# data[].attributes.subject
Otto van Veen - Die Persischen Frauen, 1597-1599

# data[].attributes.body
Pussy power avant la lettre. Het toont dappere Perzische vrouwen die hun rokken optillen om hun mannen te bespotten die van het slagveld vluchten. Het emancipeert de vrouwen en maakt de mannen nederig. De soldaten zijn in gevecht met de Scythen en zullen door deze actie een verpletterende overwinning behalen (Kunsthistorisches Museum, z.d.). Van Veen is een Nederlandse schilder en was onder andere leermeester van Peter Paul Rubens.

# data[].attributes.headline
Jeffrey Gibson - My heart beats for the one I love, 2024

# data[].attributes.subject
Jeffrey Gibson - My heart beats for the one I love, 2024

# data[].attributes.body
Een lichtkunstwerk van de Amerikaanse kunstenaar met Cherokee-roots Jeffrey Gibson. Het is geïnspireerd op het disconummer ‘Heartbeat’ (1981) van Taana Gardner. De release van dit nummer viel samen met het begin van de aidsepidemie. “The lyrics speak about loving, longing, and heartbreak” (Ballard, 2024) aldus Gibson en de neonlichtletters in regenboogkleuren  verwijzen hiernaar. Het hart in het midden is een trommel “. . . connects the beat of one’s heart with the rhythmic pulse of the instrument” (Ballard, 2024).

# data[].attributes.body
Op dit schilderij van de Amerikaanse kunstenaar, natuuronderzoeker en aidsactivist Moore is ontzettend veel te zien. Allerlei details vragen de aandacht in dit apocalyptische werk over de impact van aids. De doodskisten staan bijvoorbeeld voor elke persoon die Moore kende en aan aids is overleden. Inclusief zijn eigen kist aangezien de maker eveneens was gediagnosticeerd. De beschilderde lijst bestaat uit een verzameling van medicijnen om hiv en aids te behandelen (Google Arts & Culture, z.d.).

# data[].attributes.headline
Tom Fecht - Mémoire nomade (NAMES and STONES), 1992-2002

# data[].attributes.subject
Tom Fecht - Mémoire nomade (NAMES and STONES), 1992-2002

# data[].attributes.body
De Duitse kunstenaar Fecht herdenkt met dit monument van Namen en Stenen solidariteit met aidsslachtoffers. Het is een samenwerking met de Deutsche AIDS-Stiftung en het kunstproject is in tien jaar tijd een Europees netwerk van lokale monumenten geworden. “Stemmed from Land-Art, his expansive Epitaph is regarded today as the European equivalent to the American Quilt Memorial” (Fecht, z.d.).

# data[].attributes.body
Deze grote regenbooginstallatie van kunstbloemen op het Plac Zbawiciela in Warschau is gemaakt door de Poolse kunstenaar Wójcik. Het was een universeel werk over liefde, vrede en hoop. In het katholieke Polen zijn lhbti-rechten niet vanzelfsprekend en het kunstwerk werd meerdere keren vernield, o.a. door rechtse nationalisten, omdat het werd geassocieerd met de 'faggot rainbow' (Culture.pl, z.d.).

# data[].attributes.headline
Duane Michals - The Unfortunate Man, 1976

# data[].attributes.subject
Duane Michals - The Unfortunate Man, 1976

# data[].attributes.body
De Amerikaanse fotograaf Michals schrijft bij deze foto “The unfortunate man could not touch the one he loved. It had been declared illegal by the law” (Hof & Brunenberg, 2024). Pas in 2003 wordt door het Amerikaanse hooggerechtshof de sodomiewetgeving in alle staten afgeschaft. Daarvoor was het in een aantal staten bij wet strafbaar om praktiserende homoseksuele handelingen te verrichten wat in strijd is met de Amerikaanse Grondwet aldus het hof.

# data[].attributes.headline
Jenna Gribbon - What Am I Doing Here? I Should Ask You the Same, 2022

# data[].attributes.subject
Jenna Gribbon - What Am I Doing Here? I Should Ask You the Same, 2022

# data[].attributes.body
We zien een vrouw zitten met ontblote borst in een paars fluwelen pak waarbij er een rode jas over haar schouders is gedrapeerd. De Amerikaanse kunstenaar Gribbon onderzoekt in haar portretkunst de genderconventies wat tot uiting komt in dit indringende portret. De vrouw heeft haar benen wijd en kijkt de toeschouwer onbeschaamd en frontaal aan (The Frick Collection, 2022).

# data[].attributes.body
Tijdens een performance graait de Britse kunstenaar Emin geld in haar schoot dat is vastgelegd door Polaroidfoto’s. Dit werk verwijst naar Emin’s Turner Price nominatie voor het controversiële en hevig bekritiseerde werk ‘My Bed’ (1998). Een prijs die ze overigens niet won. Maar als feministisch kunstenaar heeft ze gezegevierd over haar critici en er ook nog het nodige geld mee verdiend (Charles Saatchi, 2021).

# data[].attributes.body
We zien op dit schilderij een gruwelstrijd tussen twee naakte vrouwelijke figuren in een surreëel droomlandschap van de Belgisch-Iraanse kunstenaar Khatibi. “Khatibi schildert herinneringen met de detaillering van een Perzische miniaturist en de precisie van een Nederlandse fijnschilder” (Centraal Museum, 2020). De kunstenaar speelt in dit grimmige werk opzettelijk met de mannelijke angst voor vrouwelijke dominantie.

# data[].attributes.headline
Sarah Lucas - Self Portrait with Fried Eggs, 1996

# data[].attributes.subject
Sarah Lucas - Self Portrait with Fried Eggs, 1996

# data[].attributes.body
De Britse kunstenaar Lucas speelt in haar werk “. . . met de stereotypes rond masculiniteit en femininiteit” (Hendricks & Rikhof, 2024, p. 69). Ze daagt de conventies rondom gender en identiteit uit zoals in dit fotowerk waarin ze wijdbeens in een stoel zit en er twee gebakken eieren zijn gepositioneerd ter hoogte van haar borsten. De stoere houding van Lucas wordt hierdoor vergezeld met een humoristische touch.

# data[].attributes.headline
Frans Franciscus - Venerdí Tredici, 2006

# data[].attributes.subject
Frans Franciscus - Venerdí Tredici, 2006

# data[].attributes.body
Ongeluksdag ‘Vrijdag de Dertiende’ is de titel van dit schilderij waarop wordt weergegeven hoe een dragqueen gewelddadig wordt overvallen in een Zuid-Italiaanse setting. De uitbarstende vulkaan, de onheilspellende lucht met bliksemschichten en de gesloten luiken verwijzen dramatisch naar dit incident. De Nederlandse kunstenaar Franciscus schildert in een naïef aandoende schilderstijl en wordt hierbij vaak geïnspireerd door Europese oude meesters.

# data[].attributes.headline
Jean-Baptiste Carhaix - Sister Sadie, Sadie the Rabbi Lady, 1983

# data[].attributes.subject
Jean-Baptiste Carhaix - Sister Sadie, Sadie the Rabbi Lady, 1983

# data[].attributes.body
De Franse fotograaf Carhaix fotografeert in de jaren 80 en 90 The Sisters of Perpetual Indulgence uit San Francisco. Een orde van homoseksuele en queer nonnen die satire maken over seks, gender en moraliteit vanuit een met name christelijk perspectief. Religieuze iconografie, straattheater, protest en drag worden geïntegreerd in hun liefdadigheid en fondsenwerving ter bevordering van lhbti-rechten en acceptatie (Calisphere - University of California, z.d.).

# data[].attributes.body
Het sociaal activistische posterwerk ‘He kills Me’ van de Amerikaanse kunstenaar Moffett is een regelrechte aanklacht tegen het Amerikaanse kabinet-Reagan die de aidsepidemie uit de jaren tachtig stilzweeg en bagatelliseerde. De poster is gebruikt in de campagne van de internationale politieke groep ACT UP (AIDS Coalition to Unleash Power) om de dodelijke ziekte onder de aandacht van het grote publiek te brengen.

# data[].attributes.headline
Raymond Pettibon - No Title (We destroy the), 1983

# data[].attributes.subject
Raymond Pettibon - No Title (We destroy the), 1983

# data[].attributes.body
In deze tekening van de Amerikaanse kunstenaar Pettibon zien we “. . . two male punks embracing, as an “f-you” to the text that hovers above them - “We destroy the family” (Artsy Editorial, 2017). Is dit een verwijzing naar lhbti-fobie van conservatieve groeperingen die zichzelf als hoeders van de traditionele familiewaarden zien en andere vormen van samenleven afkeuren?

# data[].attributes.body
Fotograaf Hammond legt verhalen van gemarginaliseerde groepen op polaroidcamera vast. De serie ‘Where Love Is Illegal’ legt visueel de benarde situaties vast van mensen die vanwege hun seksuele voorkeur of genderidentiteit worden gediscrimineerd, gevangengezet, gemarteld of geëxecuteerd. Het fotowerk gaat dan ook over fundamentele mensenrechten die niet overal en voor iedereen hetzelfde zijn (ROBIN HAMMOND Photographer/Storyteller”, z.d.). Op deze foto zien we genderqueer Khouka: “. . . an activist from Tunisia, where same-sex relations between consenting adults are punishable with jail time” (Alabi, 2019).

# data[].attributes.headline
Lola Flash - Your Silence Will Not Protect You, 2022

# data[].attributes.subject
Lola Flash - Your Silence Will Not Protect You, 2022

# data[].attributes.body
De titel van dit neonkunstwerk ‘Your Silence Will Not Protect You’ is een citaat afkomstig van de Caraïbisch-Amerikaanse feministische schrijfster Audre Lorde uit 1977. De Amerikaanse kunstenaar Flash gebruikt deze krachtige woorden: “. . . and creates a clear throughline of queer liberation and activism from then to now - and onward into the future” (QUEER, ART, z.d.). Het werk verwijst namelijk ook naar het activistische Silence=Death project uit de jaren tachtig om de grotendeels stilgezwegen aidsepidemie onder de aandacht te brengen.

# data[].attributes.headline
Karol Radziszewski - AIDS wallpaper, 2012

# data[].attributes.subject
Karol Radziszewski - AIDS wallpaper, 2012

# data[].attributes.body
De doorlopende AIDS-serie kunstwerken van Radziszewski verwijzen naar het kunstwerk AIDS (1987) van het drieledige kunstenaarscollectief General Idea. De serie van de Poolse kunstenaar is onderdeel van het:  “. . . Kisielandproject, waarbinnen Radziszewski het archief van de Poolse LHBTQI+ activist Ryszard Kisiel onderzoekt en ontsluit” (Kruijswijk, 2020). Kisiel publiceerde in de jaren tachtig het eerste underground gay-zine “Filo’ in Oost-Centraal Europa. Het behang van Radziszewski is geïnspireerd op een Donald Duck-collage van alfabetstickers van Kisiel uit “Filo” (1987) waarop het woord AIDS te lezen is (Radziszewski, z.d.).

# data[].attributes.body
Fotograaf Hammond legt verhalen van gemarginaliseerde groepen op polaroidcamera vast. De serie ‘Where Love Is Illegal’ legt visueel de benarde situaties vast van mensen die vanwege hun seksuele voorkeur of genderidentiteit worden gediscrimineerd, gevangengezet, gemarteld of geëxecuteerd. Het fotowerk gaat dan ook over fundamentele mensenrechten die niet overal en voor iedereen hetzelfde zijn (ROBIN HAMMOND Photographer/Storyteller”, z.d.). Op deze foto zien we Shirine een transvrouw uit Syrië die meerdere malen heeft vast gezeten en is gemarteld om wie ze is.

# data[].attributes.headline
Pipilotti Rist - Ever Is Over All (still), 1997

# data[].attributes.subject
Pipilotti Rist - Ever Is Over All (still), 1997

# data[].attributes.body
De Zwitserse videokunstenaar Rist is een pionier in videokunst dat geïnspireerd is door: “popular culture, technology and historical feminist video art” (MoMA, z.d.). Een vrouw slaat al lachend met een metalen bloem destructief autoramen stuk waarbij de rebellerende persoon goedkeuring krijgt van een groetende vrouwelijk politieagent. Later is het videowerk eervol gekopieerd door Beyoncé in de muziekvideo van ‘Hold Up’ (2016).

Link videowerk: https://www.youtube.com/watch?v=a56RPZ_cbdc

# data[].attributes.attachment_link.title
Pipilotti Rist - Ever Is Over All (still), 1997

# data[].attributes.body
Lhbti-activist Baker heeft de regenboogvlag in de jaren zeventig ontworpen waarbij iedere kleur een symbolische betekenis heeft. De vlag zelf staat voor ‘pride’ en de regenboog is het summum van kleur en het idee hiervan is dat deze iedereen representeert. Op de foto zien we Baker als ‘roze Jezus’ op de International Lesbian and Gay Freedom Day Parade. Het gebaar is een protestactie tegen het conservatieve klimaat in het algemeen maar ook dat van de lhbti-belangenorganisaties zelf (The GLBT Historical Society, 2020).

# data[].attributes.headline
George Grosz - The Enemy of the Rainbow, 1946

# data[].attributes.subject
George Grosz - The Enemy of the Rainbow, 1946

# data[].attributes.body
De Duitse kunstenaar Grosz maakt venijnige karikaturale en satirische tekeningen en ‘Stickman’ is een figuur die hij tekent nadat hij naar  de Verenigde Staten is geëmigreerd. De karikatuur: “. . . represent a universal struggle for autonomy, individualism and liberation that remains relevant in today’s World” (David Nolan Gallery, 2009). ‘Stickman’ bevindt zich in een vijandige wereld waarbij de regenboogvlag diversiteit representeert. Grosz maakte deze tekeningenserie als waarschuwing zo vlak na de Tweede Wereldoorlog.

# data[].attributes.body
Het drieledige kunstenaarscollectief General Idea maakt met het kunstwerk AIDS een variant op het iconische Popartkunstwerk LOVE van Robert Indiana (1970). De uitgekiende  publiciteitscampagne, waarin het kunstwerk veelvuldig werd gebruikt, had als doel om aids zichtbaar te maken voor de massa zodat  de ziekte niet langer meer genegeerd kon worden en het stigma en de angst eromheen zou bestrijden (Art Canada Institute, z.d.).

# data[].attributes.body
Op dit friesachtige schilderwerk wordt door de Britse schilder Lewis een begrafenis afgebeeld. Een National Health Service verpleegster uit de queer-familie van de kunstenaar is aan Covid-19 overleden. De kist met regenboogvlag wordt omringd door rouweden en waarbij ook een livestream te zien is voor diegene die de  uitvaartplechtigheid online moet bijwonen. Een bekend fenomeen tijdens de lockdownperiode (Block336, 2021).

# data[].attributes.body
De Marokkaanse kunstenaar Ababri werkt in verschillende media en: “[h]is work often critiques prescriptive gender roles, highlighting the legacies of oppressive colonial structures, specifically relating to racism and homophobia” (Studio Pavilion, 2021). Zijn veelal autobiografische kleurpotloodtekeningen hebben vaak een politieke boodschap waarin Ababri’s status als homoseksuele Noord-Afrikaanse immigrant centraal staat.

# data[].attributes.headline
Karin Daan - Homomonument Westermarkt Amsterdam, 1987

# data[].attributes.subject
Karin Daan - Homomonument Westermarkt Amsterdam, 1987

# data[].attributes.body
Drie Rosa Porriño granieten hoekdelen vormen tezamen één grote driehoek waarin een dichtregel van Jacob Israël de Haan is gebeiteld: “Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen” (Bartels & Versteegen, 2005, p. 23). De roze driehoek wordt door de lhbti-gemeenschap gebruikt als symbool van ‘bevrijding’ en symboliseert in dit monument van de Nederlandse beeldhouwer Daan: “verleden, heden en toekomst” (Bartels & Versteegen, 2005, p. 23) als gedenkteken voor de vervolging van homoseksuelen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Karin Daan - Homomonument Westermarkt Amsterdam, 1987

# data[].attributes.headline
Guerrilla Girls - You’re Seeing Less Than Half The Picture, 1989

# data[].attributes.subject
Guerrilla Girls - You’re Seeing Less Than Half The Picture, 1989

# data[].attributes.body
In dit activistische posterkunstwerk van Guerrilla Girls, een Amerikaans feministisch collectief, wordt gesteld dat we nog niet het halve kunsthistorische plaatje te zien krijgen in musea waarbij vrouwelijke kunstenaars en makers van kleur zwaar ondervertegenwoordigd zijn. Zo ook kunstwerken en makers die de ‘lhbti-paraplu’ representeren (MSK Gent, 2022, 08:11-08:22).

# data[].attributes.headline
Frida Kahlo - Self portrait with curly hair, 1935

# data[].attributes.subject
Frida Kahlo - Self portrait with curly hair, 1935

# data[].attributes.body
De Mexicaanse kunstenaar Kahlo beeldt zichzelf androgyn af met kort gekruld haar. Na een echtscheiding knipt ze haar lange zwarte lokken af als teken van haar nieuwverworven vrijheid, de haardracht die Kahlo’s voormalige echtgenoot de kunstenaar Diego Rivera zo koesterde (Herrera, 2003).

# data[].attributes.attachment_link.title
frida kahlo - Self portrait with curly hair, 1935

# data[].attributes.headline
Alireza Shojaian - Hamed Sinno et un de ses fréres, 2018

# data[].attributes.subject
Alireza Shojaian - Hamed Sinno et un de ses fréres, 2018

# data[].attributes.body
De in Iran geboren kunstenaar en lhbti-activist wil met zijn werk de dialoog aangaan over de queer-cultuur in het Midden Oosten. Op dit werk zien we de Libanees-Amerikaanse muzikant Hamed Sinno die de Egyptische Anubis in zijn tepel knijpt. De god van de dood draagt een kleurrijke halskraag dat een verwijzing is naar de Pride-vlag, het levensteken (ankh ☥)  in zijn hand verwijst naar onsterfelijkheid (Shojaian, z.d.).

# data[].attributes.body
De in Cuba geboren Amerikaanse kunstenaar González-Torres sterft aan de gevolgen van aids in 1996. Zijn activistische werk maakt uitsluiting door de maatschappij van deze ziekte symbolisch ervaarbaar door het private publiekelijk te tonen. De zwart-witfoto van het lege beslapen tweepersoonsbed plaatst hij op billboards nadat zijn partner Ross aan aids is overleden (Anthonissen & Van Straaten, 2019).

# data[].attributes.headline
Andreas Sterzing - David Wojnarowicz (Silence = Death), 1989

# data[].attributes.subject
Andreas Sterzing - David Wojnarowicz (Silence = Death), 1989

# data[].attributes.body
De Amerikaanse fotograaf Wojnarowicz heeft uit protest zijn mond dichtgenaaid. Een krachtig en activistisch gebaar tegen het Amerikaanse kabinet-Reagan die de aidsepidemie uit de jaren tachtig stilzweeg ⇾’Silence’ en bagatelliseerde en indirect duizenden doden ⇾‘Death’ op zijn geweten heeft (Rand-Lewis, 2017). Drie jaar later sterft Wojnarowicz aan aids gerelateerde complicaties.

# data[].attributes.body
De Stonewall-rellen zijn “. . . het startschot van de homorechtenbeweging” (De Hingh, 2022) dit nadat de politie in 1969 de zoveelste inval doet bij de Stonewall Inn in New York. De maat was vol voor de lhbti-community (vernederingen, lhbti-fobie, racisme) en de kroeggangers vechten terug in een strijd voor gelijkte rechten die meerdere dagen duurt. De rellen krijgen navolging in de Gay-Pride-events met als activistische boodschap: “We're here. We're queer, get used to it” (Geoghegan, 2019).

Link HistoryPod:
https://www.youtube.com/watch?v=aupEzNtwwfg

# data[].attributes.headline
Anton Shebetko - Vlad from We Were Here, 2018

# data[].attributes.subject
Anton Shebetko - Vlad from We Were Here, 2018

# data[].attributes.body
De in Amsterdam gevestigde Oekraïense kunstenaar werkt met lhbti-gerelateerde thema’s en doet bijvoorbeeld onderzoek naar de vergeten queer-geschiedenis van zijn geboorteland. Ook schuwt hij de actualiteit niet door lhbti-soldaten die in Oost-Oekraïne vechten tegen de Russen ‘anoniem’ te portretteren in de serie ‘We Were Here’ uit 2018 (Shebetko, z.d.).

# data[].attributes.headline
Anton Shebetko - Augustin from We Were Here, 2018

# data[].attributes.subject
Anton Shebetko - Augustin from We Were Here, 2018

# data[].attributes.body
De in Amsterdam gevestigde Oekraïense kunstenaar werkt met lhbti-gerelateerde thema’s en doet bijvoorbeeld onderzoek naar de vergeten queer-geschiedenis van zijn geboorteland. Ook schuwt hij de actualiteit niet door lhbti-soldaten die in Oost-Oekraïne vechten tegen de Russen ‘anoniem’ te portretteren in de serie ‘We Were Here’ uit 2018 (Shebetko, z.d.).

# data[].attributes.headline
Picture of the AIDS quilt in front of the Washington Monument, 1987

# data[].attributes.subject
Picture of the AIDS quilt in front of the Washington Monument, 1987

# data[].attributes.body
De indrukwekkende lappendeken van het 'NAMES Project AIDS Memorial Quilt' (vanaf 1985) is een community project ter nagedachtenis aan aidsslachtoffers met op de quiltdekens de namen, geboorte- en sterfjaar van gestorven geliefden die door nabestaanden erop zijn genaaid (Bartels & Versteegen, 2005). Het sociaal activistische gebaar van ‘The Quilt’ is tevens een aanklacht tegen het Amerikaanse kabinet-Reagan die de aidsepidemie uit de jaren tachtig stilzweeg en bagatelliseerde.

# data[].attributes.body
Het algemene gebruik van de denigrerende woorden als "dat is gay" of "flikker" geven de Nederlandse fotograaf Spannenburg het gevoel dat hij in een donkere hoek is vastgeketend. De afgebeelde geketende jongen staat voor dit gevoel dat vele lhbti-ers dagelijks krijgen opgedrongen (Spannenburg.Art, z.d.).

# data[].attributes.headline
Richard Grune - Bock Prügelstrafe im KZ, 1945

# data[].attributes.subject
Richard Grune - Bock Prügelstrafe im KZ, 1945

# data[].attributes.body
De Duitse kunstenaar Grune belandt in een concentratiekamp van de nationaalsocialisten in nazi-Duitsland vanwege zijn homoseksualiteit. De litho ‘Bock Prügelstrafe im KZ’ behoort tot een portfolio waarin de verschrikkingen van deze kampen worden verbeeld. Vier mannen staan op het punt om een vijfde man en plein public bruut te martelen (Otto, 2019).

# data[].attributes.headline
Nan Goldin - Gotscho kissing Gilles, Paris 1993

# data[].attributes.subject
Nan Goldin - Gotscho kissing Gilles, Paris 1993

# data[].attributes.body
De foto ‘Gotscho kissing Gilles’ (Paris 1993) is hartbrekend. Gilles op zijn sterfbed en overleden aan aids is onderdeel van een serie foto’s die de Amerikaanse fotograaf Goldin maakte van het Franse vriendenstel. Ze maakt hiermee een zeer intiem afscheidsportret van de geliefden.

# data[].attributes.headline
Manuscript illustratie - Verbranding van de beschuldigde sodomieten buiten de muren van Zürich, uit de Spiezer Chronik 1482

# data[].attributes.subject
Manuscript illustratie - Verbranding van de beschuldigde sodomieten buiten de muren van Zürich, uit de Spiezer Chronik 1482

# data[].attributes.body
Sodomie was een doodzonde en tegen ‘Gods wil’ in vroegere tijden. Seksuele handelingen tussen mensen van hetzelfde geslacht daar had zelfs de duivel geen naam voor. Veroordeelde sodomieten eindigden regelmatig op de brandstapel: “Een straf die moest herinneren aan hoe in de bijbel God zelf de zonden van Sodom en Gomorra bestrafte” (Duursema, z.d.).

# data[].attributes.body
De Poolse kunstenaar Radziszewski draait ironisch de rollen om in de fotoserie ‘Fag Fighters’. Niet de homoseksueel wordt in de val gelokt en in elkaar geslagen maar de heteroseksuele man wordt afgestraft. Een statement van de kunstenaar als een gewelddadige zelfverdediging tegen gaybashing (Anthonissen & Van Straaten, 2019).

# data[].attributes.body
De titel ’Queer’ is bedoeld als het scheldwoord ‘flikker’ bij dit kunstwerk van het Engelse kunstenaarsduo Gilbert & George. Het woord queer is zeer contextgevoelig en de titel werd aanvankelijk in Amerika door de gay-community als negatief opgepakt: “We can steal it back!” (Coomer, 2015) aldus het kunstenaarsduo als reactie hierop.

# data[].attributes.headline
Pierre et Gilles - Le Triangle Rose, 1993

# data[].attributes.subject
Pierre et Gilles - Le Triangle Rose, 1993

# data[].attributes.body
De gevangene draagt een gestreepte gevangenispak met een roze driehoek, het merkteken van de nationaalsocialisten voor homoseksuele gevangenen in de concentratiekampen van nazi-Duitsland. De gevangene wordt afgebeeld als zijnde een heiligenbeeld met brandende kaarsen ervoor (Anthonissen & Van Straaten, 2019, p. 186).

# data[].attributes.body
De ziekte aids is het onderwerp van dit sociaal activistische schilderij dat ontstaan is nadat Haring hiermee is gediagnosticeerd. Het geeft een roze driehoek weer met figuren die de ogen, oren en mond met de handen afdekken. Het kunstwerk is een aanklacht tegen het Amerikaanse kabinet-Reagan die de aidsepidemie uit de jaren tachtig stilzweeg ⇾’Silence’ en bagatelliseerde en indirect duizenden doden ⇾‘Death’ op zijn geweten heeft (Rand-Lewis, 2017).

# data[].attributes.headline
Michael Elmgreen & Ingar Dragset - Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen, 2008 Video

# data[].attributes.subject
Michael Elmgreen & Ingar Dragset - Monument voor de onder het nationaalsocialisme vervolgde homoseksuelen, 2008 Video

# data[].attributes.body
Deze video wordt getoond in het betonnen monument in het park Tiergarten midden in Berlijn. Het monument is bedoeld om de homoseksuele slachtoffers van nazi-Duitsland te herdenken en om een: “constant signaal af te geven tegen intolerantie, vijandigheid en uitsluiting jegens homo’s en lesbiennes” (Stiftung Denkmal für die ermordeten Juden Europas, 2020).

Link videowerk: https://www.youtube.com/watch?v=3m8cV37k_BM&t=5s

# data[].attributes.headline
Frida Kahlo - Self-Portrait with Cropped Hair, 1940

# data[].attributes.subject
Frida Kahlo - Self-Portrait with Cropped Hair, 1940

# data[].attributes.body
De kunstenaar beeldt zichzelf af in een mannenpak met een kortgeknipt kapsel. Het androgyne uiterlijk verwijst waarschijnlijk naar haar openlijke biseksualiteit. Het schilderij zelf refereert naar haar verworven autonomie als kunstenaar en financiële onafhankelijkheid van haar man (MoMA, 2019).

# data[].attributes.headline
Ewa Maziarz - Poolse cut-out -Polska wycinanka, 2021

# data[].attributes.subject
Ewa Maziarz - Poolse cut-out -Polska wycinanka, 2021

# data[].attributes.body
‘Polska wycinanka’ is een traditionele Poolse kunstvorm. In de decoratieve papierknipkunst

worden abstracte vormen naast herkenbare scènes uit het dagelijkse leven afgebeeld. Maar schijn bedriegt. In dit kunstwerk van Maziarz wordt het leven van de Poolse vrouw verbeeld in een land dat sterk politiek is gepolariseerd waarbij de fundamentele rechten van vrouwen en lhbti-ers worden onderdrukt door de rechtse conservatieve regering (E. Maziarz, persoonlijke communicatie, 3 januari 2022).

Interview met Ewa over de Poolse cut-out: https://vimeo.com/739581004

# data[].attributes.headline
Paula Rego - The Artist in Her Studio, 1993

# data[].attributes.subject
Paula Rego - The Artist in Her Studio, 1993

# data[].attributes.body
De afgebeelde vrouw speelt met genderconventies in dit schilderij van de Portugese kunstenaar Rego. De afgebeelde beeldhouwster negeert: “. . . de kijker met de benen wijd, terwijl ze de pijpt rookt” (kunstmuseum Den Haag, 2021). Een zeer ongebruikelijk houding voor een vrouw en de voorstelling verwijst naar de Franse feministe avant la lettre George Sand uit de 19de eeuw.

# data[].attributes.headline
Ann Meredith - Aids Judgment has come, 1989

# data[].attributes.subject
Ann Meredith - Aids Judgment has come, 1989

# data[].attributes.body
De lesbische fotograaf Meredith documenteert een reeks billboards die ze zag in Louisiana terwijl ze reisde om geïnfecteerde vrouwen met aids te fotograferen. Het zijn confronterende boodschappen die ze vastlegt opgeschreven vanuit een conservatief christelijk gedachtegoed (Brooklyn Museum, z.d.).

# data[].attributes.body
Het afknippen van het haar is een symbool van vrouwelijk verzet. Een daad van ongehoorzaamheid en tegen patriarchale dwang. Zo ook deze afgeknipte vlecht. Dit kunstwerk in de openbare ruimte van de Griekse kunstenaar Lemos is gemaakt van staaldraad en tot een vlecht gevlochten (Van Binsbergen, 2021).

# data[].attributes.headline
Hannah Höch - Dompteuse (Tamer), ca. 1930

# data[].attributes.subject
Hannah Höch - Dompteuse (Tamer), ca. 1930

# data[].attributes.body
De Duitse kunstenaar Höch verwerkt de nodige genderkwesties in haar fotomontages (collage). Ze daagt hiermee de Duitse patriarchale en heteronormatieve samenleving uit die steeds angstiger werd naarmate vrouwen meer vrijheid kregen in de Weimarrepubliek na de verloren Eerste Wereldoorlog (Fountain, 2019).