# data[].attributes.body
Theo tục nối dây trong chế độ mẫu hệ, Đăm Săn phải lấy hai chị em Hơ Nhị và Hơ Bhị làm vợ. Đăm Săn cưỡng lại. Trời “đã chống gậy hèo đến thu xếp việc cưới hỏi”. Đăm Săn phải khuất phục trước sức mạnh của tập tục. Nhưng khi về đến nhà vợ, chàng vẫn tiếp tục chống lại cuộc hôn nhân đó. Chàng trễ nải công việc nhà vợ, không chăm sóc vợ và bỏ về nhà chị ruột. Hành động tiêu biểu nhất là Đăm Săn chặt cây smuk, một thứ cây thần, cây “linh hồn”, cây “tổ tiên”, cây “sinh ra Hơ Nhị và Hơ Bhị“. Do những hành động trên của Đăm Săn, Hơ Nhị và Hơ Bhị đã 2 lần chết. Song khi vợ chết, chàng khóc thương “người vợ mà thần linh ban cho chàng”, để chàng “có người nấu cơm, sắm thức ăn, dệt khố áo”. Chàng đã xin thần linh ban phép cho vợ chàng sống lại.

Là một tù trưởng anh hùng, Đăm Săn đã lập nên những kì tích trong lao động như thuần phục voi dữ, làm rẫy, bắt cá,… Kì tích lẫy lừng hơn cả của Đăm Săn là chiến thắng hai tù trưởng thù địch là Mtao Grư và Mtao Mxây (hai tù trưởng đã cướp vợ Đăm Săn). Đăm Săn chiến thắng, tôi tớ và dân làng của tù trưởng thù địch tự nguyện mang của cải đi theo. Cứ mỗi lần như vậy, Đăm Săn lại thêm giàu mạnh, uy tín càng cao.

Với khát vọng trở thành tù trưởng hùng mạnh, vươn tới cuộc sống phóng khoáng, Đăm Săn đi cầu hôn Nữ thần Mặt Trời nhưng thất bại và bị chết trong rừng sáp đen. Sau khi chết, chàng biến thành con ruồi và bay vào miệng chị gái mình. Chị gái Đăm Săn sinh ra Đăm Săn cháu, người cháu này tiếp tục đi trên con đường của cậu mình.

# data[].attributes.body
Đoạn trích này kể về cuộc chiến giữa Đăm Săn và người tù trưởng Mtao Mxây khi tên tù trưởng Mtao Mxây bắt vợ của Đăm Săn. Mtao Mxây tuy là một tù trưởng giàu có và không thiếu thốn bất cứ thứ gì nhưng hắn lại luôn ganh tị với Đăm Săn khi chàng có một người vợ đẹp. Một hôm, khi biết tin Đăm Săn rời bản đi cùng với những thuộc hạ, Mtao Mxây đã lên kế hoạch để cướp vợ của Đăm Săn là Hơ Nhị.

Hắn cải trang thành khách đến nhà Đăm Săn, nói với vợ Đăm Săn rằng chàng ta để quên con dao, nhờ Hơ Nhị cầm giúp ra ngoài. Hơ Nhị thấy thế không hề nghi ngờ gì, Hơ Nhị đem con dao ra và bị Mtao Mxây bắt đi mất. Hắn ép Hơ Nhị trở thành vợ của mình.

Khi Đăm Săn cùng các thuộc hạ trở về, thấy vợ bị bắt đi mất, chàng liền đi giải cứu Hơ Nhị ngay. Nhưng Mtao Mxây lại không chịu giao chiến mà cứ thích đùa giỡn, Đăm Săn đe dọa bắt hắn phải quyết chiến đến cùng. Cả hai người tù trưởng vào trận chiến ngay lập tức. Trong hiệp thứ nhất, Mtao Mxây thể hiện một sự kém cỏi, sợ sệt và yếu ớt bởi trước kia Mtao Grư đã từng cướp vợ của Đăm Săn nhưng đã bị giết. Còn Đăm Săn thì vẫn rất điềm nhiên, mạnh mẽ, khí thế hơn người nhưng chưa tháo được áo giáp của đối phương. Sang đến hiệp thứ hai, Đăm Săn có vẻ đuối sức nhưng được ông trời bày cách tiêu diệt tên tù trưởng độc ác kia, Đăm Săn đã lấy cái chày và ném trúng tai của Mtao Mxây khiến áo giáp hắn rơi ra. Đăm Săn cắt được đầu của hắn và giành chiến thắng, cứu vợ trở về. Đoạn trích ngợi ca vẻ đẹp hùng tráng, oai phong của người anh hùng trong sử thi xưa kia.

# data[].attributes.body
Mtao Mxây là một nhân vật được nhắc đến trong sử thi Đăm Săn của người Ê đê (Việt Nam). Mtao Mxây là tù trưởng của một bộ lạc. Hắn được gọi là tù trưởng Sắt vì khi giao chiến, hắn thường mặc một lớp giáp sắt bảo vệ.

Là một tù trưởng "đẹp trai", "thần cho cái giàu", nhưng Mtao Mxây lại ghen tức vì Đăm Săn có vợ đẹp. Và hắn quyết cướp vợ của Đăm Săn. Đầu tiên, hắn cho tôi tớ đi dò la tin tức và được biết Đăm Săn không có nhà. Thế là Mtao Mxây vui sướng, cải trang thành một người khách đến chơi nhà Đăm Săn. Khi ra về, Mtao Mxây giả vờ để quên con dao trong nhà và bảo vợ Đăm Săn cầm hộ ra. Hơ Nhị, vợ Đăm Săn không nghi ngờ gì, cầm dao ra cho hắn. Thế là Mtao Mxây kéo luôn Hơ Nhị lên bành voi và thúc voi đi mất. Khi người nhà báo tin cho Đăm Săn biết, chàng chuẩn bị vũ khí và kéo theo lực lượng hùng hậu đến nhà Mtao Mxây cứu vợ. Tại đây xảy ra cuộc chiến ác liệt giữa Đăm Săn và Mtao Mxây, phần thắng thuộc về chàng Đăm Săn tài năng và dũng mãnh.

# data[].attributes.body
Trận chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây thể hiện niềm tự hào, lý tưởng và khát vọng của cả cộng đồng vì một cuộc sống tốt đẹp hơn. Từ các chi tiết, sự việc, thủ pháp xây dựng ngôn ngữ, đến phép tu từ tương đối, phóng đại của đoạn trích đều nhằm tô đậm vẻ đẹp, sức mạnh trong tầm vóc kì vĩ của nhân vật con người ấy. Người hùng Đăm Săn với màn chiến công lẫy lừng. Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật chính Đam San là biểu tượng cho sức mạnh, ý chí của cộng đồng người Ê Đê xưa
Ý nghĩa mà sử thi Đăm Săn truyền tải cho đến ngày nay có tầm quan trọng về mặt tinh thần và đạo đức. Là người anh hùng tồn tại trong lòng người Ê Đê từ ngàn xưa, anh đại diện cho khát vọng sống của cả cộng đồng dân tộc, đồng thời tôn trọng các chuẩn mực nhân phẩm của người Ê Đê.