# data[].attributes.body
https://www.enauczanie.com/metody/eportfolio/metoda

# data[].attributes.attachment_link.title
Enauczanie.com - E-portfolio jako metoda - wprowadzenie

# data[].attributes.attachment_link.description
Co to jest ePortfolio (e-portfolio)? Eportfolio jest powszechnie rozumiane jako tworzona przez właściciela kolekcja cyfrowych obiektów demonstrujących doświadczenia, osiągnięcia i dowody związane z umiejętnościami i kompetencjami lub (w przypadku uczniów) także z procesem uczenia się. W polskiej

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=hm6FI2GJnz8&t=140s

# data[].attributes.attachment_link.title
OK zeszyt - Jak zeszyt pomaga się uczyć?

# data[].attributes.body
https://osswiata.ceo.org.pl/2018/08/19/wieslawa-mitulska-o-pracy-z-celami-i-kryteriami-w-edukacji-wczesnoszkolnej/

# data[].attributes.body
Metoda planowania od końca

Pomyślmy o zaplanowaniu pracy w obszarze całego działu czy większej partii materiału. Korzystając z „planowania od końca”, nauczyciel określa końcowy rezultat nauki, a więc efekty. Dopiero potem może zaplanować aktywności i zadania, dzięki którym uczniowie wypracują pożądany efekt.

# data[].attributes.body
https://wklasie.uniwersytetdzieci.pl/aktualnosci/scenariusze-na-zdalne-lekcje-czyli-jak-uczyc-na-odleglosc

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Uniwersytet Dzieci w Klasie dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Scenariusze na zdalne lekcje - czyli jak uczyć na odległość.

# data[].attributes.attachment_link.description
Uniwersytet Dzieci w Klasie oferuje gotowe, bezpłatne scenariusze lekcji i projekty edukacyjne z różnych dziedzin nauki. Załóż konto i korzystaj z materiałów!

# data[].attributes.headline
Metody i narzędzia w edukacji hybrydowej

# data[].attributes.subject
Metody i narzędzia w edukacji hybrydowej

# data[].attributes.body
https://lekcjaenter.pl/baza-wiedzy/post/webinarium-edukacja-hybrydowa-metody-i-narzedzia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kopiuj link

Zapraszamy do obejrzenia nagrania webinarium pt. „Edukacja hybrydowa - metody i narzędzia. Wyzwania na nowy rok szkolny", które odbyło się w ramach projektu "Lekcja:Enter", w dniu 27 sierpnia 2020 r., we współpracy ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego.

Podczas webinarium omówiliśmy:

wnioski z nauczania zdalnego, co się udało, a co stanowi jeszcze wyzwanie,

kierunki, w jakich powinno się rozwijać nauczanie by umożliwić doskonalenie kompetencji przyszłości,

pomysły na kształcenie w modelu zdalnym i hybrydowym z wykorzystaniem narzędzi TIK,

metody aktywizujące, możliwe do zastosowania przy nauczaniu zdalnym i hybrydowym,

projekt "Lekcja:Enter" - w jaki sposób może pomóc w przygotowaniu się do nowych wyzwań edukacyjnych.

Osobą prezentującą był Tomasz Tokarz, trener, coach, mediator, wykładowca akademicki. Specjalizuje się w szkoleniach z obszarów: edukacyjnego wykorzystania nowych technologii, dydaktyki, kompetencji społecznych, gamifikacji, inspirowania rozwoju, zarządzania zmianą. Autor bloga: http://innowacyjnaedukacja.blogspot.com/. W projekcie „Lekcja:Enter" pełni rolę konsultanta merytorycznego ds. przedmiotów humanistycznych (klasy IV-VIII SP i szkoły ponadpodstawowe).

Obejrzyj nagranie (ok.60 minut):

Linki do materiałów omawianych podczas webinarium:

Dodatkowe zestawienia przygotowane przez Tomasza Tokarza:

# data[].attributes.attachment_link.title
Webinarium "Edukacja hybrydowa - metody i narzędzia" - Lekcja:Enter

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapraszamy do obejrzenia nagrania webinarium pt. „Edukacja hybrydowa - metody i narzędzia. Wyzwania na nowy rok szkolny", które odbyło się w ramach projektu „Lekcja:Enter", w dniu 27 sierpnia 2020 r., we współpracy ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego.

# data[].attributes.body
https://www.edunews.pl/narzedzia-i-projekty/narzedzia-edukacyjne/5436-angazujace-metody-pracy-z-uczniami-pokoj-zagadek-i-design-thinking

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
EDUNEWS.PL - portal o nowoczesnej edukacji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie lubimy znudzonych uczniów, którzy myślą tylko o tym, kiedy się skończy lekcja. Dlatego warto analizować swoje zajęcia dzięki uczniom. To uczeń trudny, wymagający, stawiający wyzwania daje nam największe możliwości rozwoju - mówiła Dorota Czech-Czerniak, nauczycielka informatyki z Samorządowej Szkoły Podstawowej nr 6 we Wrześni podczas webinarium Akademii Cyfrowego Edukatora Microsoft. To właśnie moi uczniowie mnie motywują, żeby sięgać po nowsze, ciekawe narzędzia pracy. Ja nie jestem alfą i omegą. - mówiła.

Swoje wystąpienie Dorota Czech-Czerniak poświęciła prezentacji dwóch metod, które z powodzeniem możemy wykorzystać na szkolnych zajęciach - tak w klasie, jak i online, odpowiednio je modyfikując: pokojom zagadek i design thinking. Nie mamy w tym wypadku ograniczeń przedmiotami - wszystko zależy od pomysłowości nauczyciela, który przygotowuje zajęcia.

Metody angażujące to takie, które oddają przestrzeń uczniom. Muszą oni mieć przestrzeń do działania i doświadczania. Dlatego każdy pokój zagadek trzeba odpowiednio przygotować. - mówiła Czech-Czerniak. Uczniowie wspólnie muszą znaleźć klucz do rozwiązania problemu/zadania, które przed nimi stawiamy. To zadanie ma oczywiście określone odpowiednie cele dydaktyczne, które nauczyciel chce zrealizować. Pokój zagadek dobrze się sprawdza na etapie powtórek materiału.

Narzędzia Microsoft Office 365 pomagają zaprojektować ciekawe i urozmaicone zadania dla uczniów, ale najważniejszy jest pomysł. Nawet nudne zadania z matematyki muszą być osadzone w jakiejś fabule - np. że jesteśmy rozbitkami. Każde z kolejnych zadań zawiera kawałek fabuły, a uczniowie muszą czuć, że zbliżają się do celu. Zadanie pierwsze daje wskazówkę do rozwiązania kolejnego. Taką układankę możemy ułożyć na przykład w Microsoft Forms. - mówiła Czech-Czerniak. Ważne jest też zakończenie - uczniowie muszą dostać informację, że historia się szczęśliwie zakończyła.

Z kolei druga metoda - design thinking - to forma myślenia projektowego, podczas której liczy się kreatywność i współpraca. W procesie tym praca na zajęciach jest rozłożona na 5 etapów, a uczniowie pracują w grupach.

W fazie empatyzacji - staramy się rozwiązać problem konkretnej osoby lub grupy. Nie tworzymy rozwiązania dla samego rozwiązania, tylko aby rzeczywiście komuś pomóc. Następnie mamy definiowanie problemu - co w zasadzie mamy rozwiązać? Nie jest łatwo nazwać ten problem uczniom. Potem przechodzimy do generowania pomysłów - wychodzimy ze strefy komfortu i wymyślamy jak najwięcej rozwiązań. Takich, które nie znają żadnych ograniczeń, nie zamykamy się w wąskim myśleniu. Ta metoda wymaga i zabiera wiele zatem czasu. W kolejnym etapie zaczyna się budowanie prototypów - moment, w którym uczniowie swój pomysł muszą przekuć w coś namacalnego. Np. budują jakąś makietę albo robota czy piszą program komputerowy. W ostatniej części przechodzimy do testowania. Obserwujemy, jak działa to, co uczniowie wymyślili, a potem wracamy do budowy prototypów.

W pracy metodą Design Thinking świetnie sprawdza się Minecraft Education Edition, dzięki któremu uczniowie mogą puścić wodze swojej wyobraźni i wymyślają niesamowite rozwiązania i prototypy. Narzędzie to pozwala też na doskonalenie wymyślonych pomysłów, rozwija współpracę i komunikację w zespole, wyzwala kreatywność, a do tego może być wykorzystane praktycznie na każdym przedmiocie. Moi uczniowie byli w stanie stworzyć np. inteligentne domy z wieloma rozwiązaniami ułatwiającymi życie mieszkańcom, budowali inteligentne tamy, konstruowali buty z czujnikami przeszkód - opowiada nauczycielka.

Dzięki obu metodom w czasie pandemii mogłam lepiej poznać moich uczniów i rzeczywiście zaangażować ich na moich zajęciach. - mówiła Dorota Czech-Czerniak.

Zapraszamy na ciekawe wystąpienie z cyklu Akademia Cyfrowego Nauczyciela:

***

Zapraszamy także na stronę: Akademia Cyfrowego Edukatora - Microsoft dla Edukacji, na której można zapisać się na kolejne webinaria, a także znaleźć praktyczne szkolenia, kursy i inspiracje.

W razie pytań, zapraszamy do kontaktu z Zespołem Microsoft dla Edukacji
na adres e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Notka o autorze: Marcin Polak jest twórcą i redaktorem naczelnym Edunews.pl (2008) i organizatorem cyklu INSPIR@CJE. Zajmuje się zawodowo polską edukacją od ponad 15. lat i jest głęboko zaangażowany w debatę na temat modernizacji i reformy szkolnictwa (zob. np. Dobre zmiany w edukacji, Jak będzie zmieniać się edukacja?). Realizuje projekty edukacyjne i szkoleniowe o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym. Blisko współpracuje z nauczycielami i szkołami. Jest również członkiem grupy Superbelfrzy RP.

# data[].attributes.attachment_link.title
Angażujące metody pracy z uczniami: pokój zagadek i design thinking

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal o nowoczesnej edukacji - dla nauczycieli i edukatorów oraz osób uczących się. Codziennie najnowsze informacje edukacyjne z kraju i świata.

# data[].attributes.body
https://www.edunews.pl/narzedzia-i-projekty/narzedzia-edukacyjne/5464-burza-mozgow-online

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
EDUNEWS.PL - portal o nowoczesnej edukacji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od czego zatem zacząć pracę tą metodą?

Najpierw należy zdefiniować problem lub pytanie. Pytanie powinno być krótkie i czytelne.

Następnie zaprosić uczestników.

Ustalić zasady generowania pomysłów oraz ich selekcji.

Wybrać odpowiednie narzędzie.

Udostępnić link, gdy korzystamy z TIK.

Najważniejszym składnikiem udanej burzy mózgów online jest posiadanie odpowiednich narzędzi, które umożliwiają wszystkim współpracę w czasie rzeczywistym. Jednym z takich rozwiązań jest strona https://www.brainstormer.online/, która sprawdzi się w trybie pracy zdalnej i w trakcie nauki stacjonarnej.

Oto krótka instrukcja:

1. Otwórz stronę i wybierz przycisk SETUP BRAINSTORM (Konfiguracja burzy mózgów).

2. Wpisz pytanie (PROBLEM TO SOLVE) oraz swoje imię (NAME). Następnie otwórz sesję, klikając przycisk CREATE BRAINSTORM (Stwórz burzę mózgów)

3. Ustal czas na odpowiedź, następnie udostępnij uczestnikom link przyciskiem Share link, uruchom aktywność klikając na START BRAINSTORM (Uruchom Burzę mózgów).

4. Uczeń po uruchomieniu linku wpisuje swoje imię i udziela odpowiedzi.

5. Aplikacja daje uczestnikom burzy mózgów możliwość głosowania na poszczególne propozycje. Wystarczy, ze nauczyciel kliknie przycisk GO TO VOTING.

6. Uczniowie klikając na gwiazdkę dodaną do każdej propozycji i potwierdzając przyciskiem DONE, oddają swoje głosy.

7. Wyniki głosowania można poprać w pliku PDF lub wysłać mailem.

Zachęcamy do sprawdzenia!
Notka o autorce: Zyta Czechowska jest absolwentką UAM w Poznaniu na kierunku pedagogika specjalna, od ponad 20 lat terapeuta i nauczyciel w szkole specjalnej. Pasjonatka nowoczesnych technologii. Współautorka projektu sieci współpracy nauczycieli „Czas TIKa", prowadzi warsztaty, szkolenia i Rady Pedagogiczne dla nauczycieli z zakresu stosowania i wdrażania TIK. Współprowadzi bloga edukacyjnego www.specjalni.pl. Ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli. Trenerka Mistrzów Kodowania w zakresie programowania. Należy do społeczności Superbelfrzy RP. W 2017 r. otrzymała Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej za szczególne osiągnięcia edukacyjne i wychowawcze. Posiada tytuł Microsoft Innovative Educator Ekspert, nadawany przez firmę Microsoft najbardziej innowacyjnym nauczycielom na świecie. Ambasadorka Programu eTwinning. Nauczyciel Roku 2019 w konkursie Głosu Nauczycielskiego. Niniejszy wpis ukazał się w blogu Specjalni.pl.

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal o nowoczesnej edukacji - dla nauczycieli i edukatorów oraz osób uczących się. Codziennie najnowsze informacje edukacyjne z kraju i świata.

# data[].attributes.body
https://wakelet.com/collections

https://padlet.com

https://en.linoit.com/

# data[].attributes.body
Najczęściej grywalizację / gamifikację definiuje się jako zastosowanie mechanizmów i elementów obecnych w grach (punkty, tabele, wyzwania, poziomy) w środowisku innym niż gra, np. w uczeniu się.

Gamifikacja w edukacji to nadanie jakiejś aktywności charakteru gry po to, by podnieść motywację uczniów do jej wykonywania.

Gamifikacja nie jest tożsama z wykorzystaniem lub projektowaniem gier (planszowych, karcianych, komputerowych, wideo i innych) na zajęciach. Często jednak słowo grywalizacja się do tego odnosi.

Coraz powszechniej używa się pojęcia grywalizacja już nie jako synonimu gamifikacji, ale jako tłumaczenia pojęcia game-based learning, czyli nauczania opartego na grach.

Edukacja oparta na grach to projektowanie i wykorzystywanie gier na zajęciach.

# data[].attributes.body
https://www.enauczanie.com/metody/gamifikacja/co-to

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Niniejszy serwis zajmuje się nowoczesnymi metodami i narzędziami nauczania-uczenia się z "e".Jest przedsięwzięciem niekomercyjnym i jest rozwijany w wolnym czasie, dla wspólnego pożytku. Przyłącz się.

# data[].attributes.attachment_link.title
Enauczanie.com - Co to jest gamifikacja?

# data[].attributes.attachment_link.description
Niniejszy serwis zajmuje się nowoczesnymi metodami i narzędziami nauczania-uczenia się z "e". Jest przedsięwzięciem niekomercyjnym i jest rozwijany w wolnym czasie, dla wspólnego pożytku. Przyłącz się.

# data[].attributes.body
https://www.enauczanie.com/metody/wq

https://interaktywnie.com/biznes/artykuly/trendy/webquest-to-sposob-na-latwiejsza-i-tansza-nauke-248395

# data[].attributes.body
https://www.enauczanie.com/metody/wq/przyklady

# data[].attributes.attachment_link.description
PLANY WEBQUESTÓW UCZNIOWSKICH AUTORSTWA L. HOJNACKIEGO

# data[].attributes.body
https://www.superbelfrzy.edu.pl/tag/lekcja-odwrocona/

https://webowadbp.wixsite.com/odwroconalekcja

https://portal.librus.pl/szkola/artykuly/odwrocona-lekcja-w-praktyce-skuteczny-sposob-na-poprawe-wynikow-klasy

https://paderewski.lublin.pl/edukacja-i-inspiracje/pl/flipped-clasroom-czyli-tajemnice-odwroconej-lekcji#.X2CGu2gzZPZ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Główna#zadajęzsensem, angażowanie, Edpuzzle, edukacja, edukacja filmowa, edukacyjna rewolucja, edukacyjne aplikacje, film, Google Classroom, lekcja, lekcja odwrócona, narzędzia TIK, odwrócona klasa, odwrócona lekcja, platforma, quizy, TIK, Youtube, zadania interaktywne, zadanie domowe

Na czym polega idea Edpuzzli? Do wybranego przez nas filmu z YouTube układamy pytania, które potem wyświetlają się uczniowi w ustalonych przez nas momentach. Uczniowie odpowiadają na nie w trakcie oglądania filmu.

Najważniejszą zaletą Edpuzzli jest to, że umożliwiają uczniom samodzielną pracę na bazie wybranego i przygotowanego przez nas filmu. Każdy pracuje w swoim tempie, może wielokrotnie odsłuchać dany fragment i upewnić się, co zostało w nim powiedziane. W ten sposób ćwiczy koncentrację. Po udzieleniu odpowiedzi uczeń może od razu otrzymać informację zwrotną dotyczącą pytania, na które właśnie odpowiedział.

Pytania, jakie układamy, mogą być otwarte, na które uczeń odpowiada pisemnie. Może też nagrać swoją odpowiedź, a my potem ją odsłuchujemy. Są też pytania zamknięte z taką ilością odpowiedzi, jaką sami ustalimy. Możemy też dodać notatki - komentarze do filmu.

Jeśli ułożymy film tylko z pytaniami zamkniętymi, po zakończeniu zadania uczeń otrzymuje automatyczną informację zwrotną. Jeśli dodamy pytania otwarte, pełną informację otrzymuje dopiero po tym, jak ocenimy dane odpowiedzi.

Czytaj dalej

Od kilku lat ucząc w liceum próbuję, choć częściowo, wdrożyć metodę Odwróconej Klasy. Do początków kwarantanny mój sposób pracy był mieszaniną tradycyjnych metod i metody Odwróconej Klasy. Czytaj dalej

W świetle zaistniałej sytuacji temat uczenia online staje się jeszcze bardziej aktualny i okazuje się, że nauczycielom nie tylko brakuje wiedzy i umiejętności na temat tego, jak nauczanie na odległość powinno wyglądać, ale również brakuje nam ogólnych modeli i rozwiązań. Odwrócona klasa jest takim sprawdzonym modelem i rozwiązaniem i warto również z tego powodu przyjrzeć mu się bliżej.

Czytaj dalej

Myślę, że każdy w miarę doświadczony nauczyciel zdaje sobie sprawę z potrzeby indywidualizacji procesu nauczania. Jest to klucz do skutecznej edukacji.
Uczniowie różnią się między sobą zdolnościami, zainteresowaniami, tempem ucznia się, sposobem optymalnego przyswajania wiedzy. Tych czynników jest tak dużo, że trudno je wszystkie uwzględnić w procesie nauczania. Pytanie, jak sprostać tym potrzebom? Dysponując ograniczonym czasem na lekcji, mając też ograniczoną możliwość podzielenia uwagi. Jak zaplanować przebieg lekcji dopasowując się do każdego ucznia z osobna?
Jeśli weźmiemy pod uwagę tradycyjne metody nauczania to odpowiedź jest prosta... nie da się. Jednak, kto powiedział, że musimy korzystać z metod tradycyjnych?

Czytaj dalej

Dlaczego zdecydowałem się odwrócić lekcje?

Podczas moich lekcji wielokrotnie zaobserwowałem, że niektórym uczniom trudno jest utrzymać skoncentrowaną uwagę na przebiegu całych zajęć. W sumie trudno się temu dziwić - my, dorośli również nie zawsze mamy ochotę lub nie potrafimy skupić się na pracy akurat właśnie wtedy, kiedy ktoś od nas tego oczekuje (ach, te rady pedagogiczne...).
Od jakiegoś czasu zastanawiałem się również jak rozwiązać problem różnego tempa pracy poszczególnych uczniów - jedni uczą się szybko i chcieliby szybciej przejść do realizacji kolejnych zagadnień, a inni potrzebują nieco więcej czasu na opanowanie choćby podstawowych treści. Jeszcze inną bolączką zaprzątającą moją pedagogiczną głowę był problem uczniów nieobecnych na kilku lekcjach, których ominęła możliwość zobaczenia i wysłuchania ciekawych materiałów prezentowanych podczas zajęć. Pomyślałem, poszukałem i ... okazało się, że rozwiązaniem wszystkich trzech problemów może być zastosowanie lekcji odwróconej. Czytaj dalej

# data[].attributes.attachment_link.description
Główna #zadajęzsensem, angażowanie, Edpuzzle, edukacja, edukacja filmowa, edukacyjna rewolucja, edukacyjne aplikacje, film, Google Classroom, lekcja, lekcja odwrócona, narzędzia TIK, odwrócona klasa, odwrócona lekcja, platforma, quizy, TIK, Youtube, zadania interaktywne, zadanie domowe Na czym polega idea Edpuzzli? Do wybranego przez nas filmu z YouTube układamy pytania, które potem wyświetlają się uczniowi w ustalonych przez nas momentach.

# data[].attributes.body
https://kreatywnaakademia.pl/nauka-na-odleglosc/

# data[].attributes.attachment_link.description
Wokół kształcenia na odległość uczniów wiele pytań oraz kontrowersji.Ta wymuszona na polskiej szkole forma nauki uczniów jest jednak koniecznością w czasach, kiedy ludzkie życie jest zagrożone.Wzajemne zrozumienie, elastyczne podejście oraz wsparcie nauczycieli, uczniów i rodziców to jedyna droga, aby poradzić sobie z potrzebą chwili.Pomóżmy sobie nawzajem.

# data[].attributes.body
https://geex.x-kom.pl/wiadomosci/uczymy-zdalnie-jak-planowac-lekcje-online-z-przedmiotow-humanistycznych/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lekcje zdalne mogą być równie wartościowe, jak te tradycyjne, odbywające się w klasie. To jasne, że nauka na odległość stawia przed nauczycielami i uczniami wiele wymagań, z których część jest zupełnie nowymi. Zapanowanie nad sytuacją i sprawowanie nad nią kontroli ułatwiają na szczęście rozmaite technologiczne udogodnienia. Ich zastosowanie warto uwzględnić już na etapie planowania lekcji. Dzięki temu uda się usprawnić komunikację i utrzymywać uwagę uczniów na odpowiednim poziomie. Tutaj znajdziesz kilka wskazówek dotyczących planowania lekcji zdalnych z przedmiotów humanistycznych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Uczymy zdalnie. Jak planować lekcje online z przedmiotów humanistycznych? - Geex

# data[].attributes.attachment_link.description
Lekcje zdalne mogą być równie wartościowe, jak te tradycyjne, odbywające się w klasie. To jasne, że nauka na odległość stawia przed nauczycielami i uczniami wiele wymagań, z których część jest zupełnie nowymi. Zapanowanie nad sytuacją i sprawowanie nad nią kontroli ułatwiają na szczęście rozmaite technologiczne udogodnienia.

# data[].attributes.body
https://abk.umed.pl/strategia-kurta-vonneguta/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Strategia Kurta Vonneguta

Kurt Vonnegut to amerykański pisarz niemieckiego pochodzenia, autor cenionych wielowątkowych powieści. W Polsce znany między innymi z tytułów: „Rzeźnia numer pięć", „Matka noc", „Śniadanie mistrzów", „Syreny z Tytana". Autor zasłynął także z przyjętej metody tworzeni powieści i tak właśnie narodziła się „Strategia Vonneguta". Polega ona na planowaniu „od tyłu". W swoich powieściach autor wymyślał zakończenie książki, a następnie cofał się o krok i opowiadał historię wcześniej powtarzając zabieg cofania się aż do momentu początku powieści. Przyjęta metoda pozwala na szczegółowe określenie działań pośrednich, które zapewnią realizację założonego celu. Zaczynamy od sformułowania celu a później krok po kroku cofamy się by analizować poszczególne etapy, które zapewnią jego realizację. Ważne, żeby poszczególne etapy/działania, jak najszczegółowiej opisać.
Jak planować „Strategią Vonneguta"?
KROK 1. Zapisz cel wykorzystując SMART / SMARTER (możesz w tym celu skorzystać z przygotowanego formularza i artykułu o tej metodzie - w tym miejscu - https://abk.umed.pl/absolwenci/coaching-kariery/metoda-smarter/). Niezbędne jest określenie daty realizacji i konkretna data (dzień, miesiąc, godzinę).

Cel:...................................................

Data osiągnięcia: ............................

KROK 2. Wyobraź sobie, że jesteś w tym momencie, gdy cel został już przez Ciebie osiągnięty. Zapisz, co widzisz, słyszysz i czujesz. Zrób to bardzo dokładnie, skup się na szczegółach, detalach. Pozwoli to abyś jak najwierniej oddał ten moment swojego życia.

KROK 3. A teraz się cofnij o krok i pomyśl, co się stało wcześniej, że cel został osiągnięty? Ponownie zapisz szczegóły tego gdzie i kiedy jesteś (te szczegóły mają towarzyszyć już każdemu Twojemu opisowi kroków). Napisz co czujesz i jakie decyzję i działania doprowadziły Cię w to miejsce.

KROK 4. Następnie cofasz się o kolejny krok i opisujesz miejsce, w którym jesteś. Jakie podjąłeś działania, żeby zrealizować cel?

KROK 5. Cofasz się o krok i zapisz co było konieczne, żeby wykonało się to, co zapisałeś powyżej? Jakie działania podjąłeś?

KROK 6. Wyobraź sobie, że działania, które zapisałeś jako konieczne do wykonania w ostatnim kroku już są zrealizowane. Jakie działania podjąłeś w związku z tym wcześniej?

KROK 7. Cofanie się i wykonywanie kroków od końca do początku historii trwa do chwili kiedy uznasz, że jesteś „tu i teraz". Jesteś znowu Dzisiaj. Co zrobisz teraz, aby zrealizować swój cel? Zapisz to.

Niepodważalnym atutem Strategii Vonneguta jest to, że pozwala ona cały czas myśleć o celu nie zwracając uwagi na pojawiające się przeszkody i bariery. Motywujące do działania jest także to, że technikę kończy moment „tu i teraz". W ten sposób od zaplanowanego celu oddalonego nawet o rok, docierasz do momentu „dziś". Dotarcie do tej chwili powoduje, że nie odkładasz planowania i osiągania celu na potem, a swoje działania rozpoczynasz już!

Pytania i odpowiedzi: Szukasz porady dotyczącej tego narzędzia - napisz:

Michał Okrasa - Coach, Trener, Doradca zawodowy - michal.okrasa@umed.lodz.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Strategia Kurta Vonneguta - Akademickie Biuro Karier

# data[].attributes.attachment_link.description
Kurt Vonnegut to amerykański pisarz niemieckiego pochodzenia, autor cenionych wielowątkowych powieści. W Polsce znany między...

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=PHPtxSgHTLM

# data[].attributes.body
https://kiiky.com/pl/what-is-synchronous-and-asynchronous-learning/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jako student rozważający edukację online mógł słyszeć o synchronicznym i asynchronicznym uczeniu się i chciałby wiedzieć, jaki to jest rodzaj nauki. gdy mówi się, że uczenie się online jest synchroniczne, oznacza to, że jest to nauczanie online lub na odległość, które odbywa się w czasie rzeczywistym, podczas gdy uczenie się asynchroniczne odbywa się za pośrednictwem kanałów online bez interakcji w czasie rzeczywistym.

E-learning, tutaj zdefiniowany jako uczenie się i nauczanie online za pomocą technologii sieciowych, jest prawdopodobnie jedną z najpotężniejszych odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na edukację.

Wiele projektów cross-learningowych będzie zawierało połączenie asynchronicznego i synchronicznego uczenia się online. Ale modele, które wykorzystują ściśle synchroniczne podejście do uczenia się lub ściśle asynchroniczne podejście do uczenia się, będą miały wyraźnie różne cechy.

Po prostu zrelaksuj się i przeczytaj; w tym artykule udzielimy odpowiedzi na Twoje pytanie dotyczące synchronicznego i asynchronicznego uczenia się online.

Zanim przejdziemy dalej, przejrzyjmy spis treści poniżej, aby uzyskać przegląd tego, co zawiera artykuł.

Co to jest nauczanie synchroniczne i asynchroniczne w edukacji online?

Synchroniczne uczenie się

Odnosi się to do wydarzenia edukacyjnego, w którym grupa uczniów angażuje się w naukę w tym samym czasie. Zanim technologia uczenia się pozwoliła na synchroniczne środowiska uczenia się, większość edukacji online odbywała się za pomocą metod asynchronicznych.

Oznacza to, że twoi koledzy z klasy i twój instruktor wchodzą w interakcję w określonym wirtualnym miejscu, za pośrednictwem określonego medium online, w określonym czasie. To znaczy, nie konkretnie nigdzie, w każdym razie, kiedykolwiek.

Tak więc metody synchronicznego uczenia się online obejmują wideokonferencje, telekonferencje, czaty na żywo i wykłady transmitowane na żywo.

Uczenie się asynchroniczne

Odnosi się to do uczniów uczących się tego samego materiału w różnym czasie iw różnych miejscach. Nauka asynchroniczna jest również nazywana nauką niezależną od lokalizacji i jest przeciwieństwem nauki synchronicznej, w której uczniowie uczą się w tym samym czasie poprzez takie działania, jak udział w wykładzie lub laboratorium. Nauka asynchroniczna odbywa się według własnego harmonogramu.

W trakcie studiów instruktor lub program studiów zapewni materiały do ​​czytania, wykłady do wglądu, zadania do wykonania i egzaminy do oceny; możesz uzyskać dostęp do tych wymagań i spełnić je w elastycznych ramach czasowych.

Jednak metody asynchronicznego uczenia się online obejmują samodzielnie prowadzone moduły lekcyjne, strumieniowe przesyłanie treści wideo, wirtualne biblioteki, zamieszczone notatki z wykładów oraz wymianę między forami dyskusyjnymi lub platformami społecznościowymi.

Dlaczego warto korzystać z synchronicznego i asynchronicznego uczenia się online?

Jak powiedziałem wcześniej, e-learning definiuje się jako uczenie się i nauczanie online za pomocą technologii sieciowych, co jest prawdopodobnie jedną z najpotężniejszych odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na edukację i jest bardziej wydajne.

Istnieje jednak wiele powodów, dla których warto uczyć się synchronicznego i asynchronicznego uczenia się. Środowiska uczenia się online stają się coraz częstsze w nauczaniu i uczeniu się niż kiedykolwiek wcześniej.

Z badań wynika, że ​​technologie związane z uczeniem się synchronicznym i asynchronicznym mogą poprawić jakość interakcji uczeń-nauczyciel, zwiększyć zaangażowanie uczniów i poprawić wyniki nauczania.

Ponadto synchroniczne i asynchroniczne e-learning to uczenie się w klasie, dynamiczne uczenie się i głębokość instruktażowa, w ramach której możesz regularnie i często wchodzić w interakcje ze swoimi profesorami.

Ponadto wzbogacił produkty i portfolio uczniów, współpracę uczniów i nauczycieli oraz tempo dostosowane do indywidualnych potrzeb uczniów.

Kiedy powinienem korzystać z e-learningu synchronicznego i asynchronicznego?

Synchroniczny system e-learningowy umożliwia uczniom natychmiastowe zadawanie pytań nauczycielowi lub kolegom za pośrednictwem wiadomości błyskawicznych. Obejmuje również badania online, które są prowadzone za pomocą pokojów rozmów. Tego rodzaju nauka może odbywać się tylko online.

Podczas gdy asynchroniczny system e-learningowy może być przeprowadzany online i offline, wymaga on również zajęć dostarczanych przez Internet, pocztę e-mail i fora dyskusyjne zamieszczane na forach internetowych.

Jednak e-learning asynchroniczny i synchroniczny wzajemnie się uzupełniają. Połączenie tych dwóch rodzajów e-learningu umożliwia uczącym się i nauczycielom kilka sposobów wymiany informacji, współpracy w pracy i wzajemnego poznawania się.

Innymi słowy, są one wtedy, gdy można korzystać z e-learningu synchronicznego i asynchronicznego, podobnie jak e-learning synchroniczny ma miejsce, gdy omawia się mniej skomplikowane problemy, zapoznaje się i planuje zadanie.

Asynchroniczny e-learning ma miejsce wtedy, gdy zastanawiasz się nad złożonymi zagadnieniami, kiedy nie można zaplanować spotkań synchronicznych z powodu pracy, rodziny i innych zobowiązań.

Jak korzystać z e-learningu synchronicznego i asynchronicznego?

Synchroniczne i asynchroniczne e-learning to środowisko uczenia się online, w którym uczeń aktywnie uczestniczy we własnym uczeniu się, a działania i oczekiwania związane z uczeniem się przypominają te, które można znaleźć w tradycyjnej klasie.

Dlatego istnieją sposoby wykorzystania synchronicznego i asynchronicznego e-learningu, które są następujące: W przypadku synchronicznego nauczania online należy używać środków asynchronicznych, takich jak poczta e-mail, fora dyskusyjne i blogi.

W przypadku synchronicznego e-uczenia się należy używać środków synchronicznych, takich jak wideokonferencje, komunikatory i czat, a także uzupełniać spotkania twarzą w twarz.
Możesz czytać Jak uzyskać online MBA Stopień zrównoważonego rozwoju: szkoły, wymagania, koszty, miejsca pracy
Jakie są zalety i wady synchronicznej i asynchronicznej nauki online?

Szkolenie online otworzyło przed światem możliwości dla firm. Jednakże, jako firma, musisz wybrać jedną rzecz podczas jej wykonywania, czy synchroniczne lub asynchroniczne uczenie się jest najskuteczniejszym sposobem wspierania uczniów.

W zależności od celu uczenia się, uczący się mogą korzystać z uczenia synchronicznego i asynchronicznego.

Znając różnicę między uczeniem się synchronicznym i asynchronicznym, oba mają zalety i wady, które mogą zainteresować jednego ucznia, a nie zainteresować drugiego.

Poniżej przedstawiono zalety i wady synchronicznego i asynchronicznego uczenia się

Zalety synchronicznego uczenia się w edukacji online

Uczniowie mogą łatwo wchodzić w interakcje z instruktorami i innymi uczniami, umożliwiając zajęcia grupowe ze względu na społeczny charakter uczenia się synchronicznego.

Synchroniczne uczenie się odbywa się w czasie rzeczywistym, co oznacza, że ​​uczniowie mogą uzyskać natychmiastową informację zwrotną. Pomysłami i opiniami można również szybko dzielić się z innymi uczniami.

Podobnie, jeśli Twoi uczniowie mają problemy z jakąkolwiek treścią kursu, uczenie synchroniczne pozwala im zadawać pytania i uzyskiwać natychmiastowe odpowiedzi.

Wady synchronicznego uczenia się w edukacji online

Zalety asynchronicznego uczenia się w edukacji online

Uczenie asynchroniczne oferuje dużą elastyczność. Chociaż zwykle wyznaczany jest termin, asynchroniczni uczniowie mogą robić postępy we własnym tempie i uzyskać dostęp do kursu w dowolnym momencie i z dowolnego miejsca.

Nauka asynchroniczna oznacza, że ​​uczniowie mogą brać udział w kursach niezależnie od strefy czasowej lub lokalizacji.

Dzięki asynchronicznemu uczeniu się uczniowie mają znacznie więcej czasu na zastanowienie się nad materiałem, którego się uczą, co oznacza, że ​​prawdopodobnie lepiej go zrozumieją.

Ponadto asynchroniczne uczenie się lepiej prezentuje się w przypadku szybko rozwijającej się firmy. Na przykład, jeśli masz setki lub tysiące uczniów do szkolenia na całym świecie, możesz przyspieszyć ich bez bezpośredniego szkolenia.

Wady Asynchronicznego uczenia się w edukacji online

Chociaż uczniowie mogą mieć dostęp do instruktora, kontakt poprzez uczenie asynchroniczne może być ograniczony. Odpowiedzi na pytania nie można udzielić natychmiast (na przykład uczniowie mogą potrzebować czekać na odpowiedź na wiadomość e-mail).

Brak interakcji z instruktorami i innymi uczniami sprawia, że ​​niektóre osoby czują się samotne. Innymi słowy, może to prowadzić do braku motywacji i zaangażowania w kursach.

Nauka asynchroniczna jest skoncentrowana na uczniu, więc osoby biorące udział w kursach w ten sposób potrzebują samodyscypliny i skupienia się na pomyślnym ukończeniu wymaganych zajęć.

Jaka jest różnica między uczeniem synchronicznym a asynchronicznym w edukacji online?

Istnieją różnice między synchronicznym i asynchronicznym, które mogą mieć ogromny wpływ na Twoje doświadczenie w edukacji online. Podczas gdy edukacja online zyskuje na popularności i dostępności.

Do nauki synchronicznej

Uczenie synchroniczne to nauczanie online lub na odległość, które odbywa się w czasie rzeczywistym

Dzięki synchronicznemu uczeniu się uczniowie mogą otrzymywać natychmiastowe informacje zwrotne od swoich kolegów lub nauczycieli poprzez komunikatory.

Ponadto dzięki synchronicznemu uczeniu się nie można samodzielnie opanować tempa.

Wykład synchronicznego uczenia się jest prowadzony online.

Do nauki asynchronicznej

Uczenie się asynchroniczne odbywa się za pośrednictwem kanałów online bez interakcji w czasie rzeczywistym.

Ale uczenie się asynchroniczne nie umożliwia tego rodzaju interakcji uczniów otrzymujących natychmiastowe informacje zwrotne od innych uczniów lub nauczycieli.

Ponadto dzięki uczeniu się asynchronicznemu możesz być we własnym tempie.

Podczas gdy asynchroniczne wykłady edukacyjne mogą być prowadzone offline.

Możesz także to przeczytać 10 Solidne powody, dla których warto uczyć się online
Wnioski

W oparciu o badania, technologie związane z synchronicznym i asynchronicznym uczeniem się mogą poprawić jakość interakcji uczeń-nauczyciel, zwiększyć zaangażowanie uczniów i poprawić wyniki w nauce. Są jednak zalety i wady.

Niektórzy uczniowie wolą synchroniczne środowisko uczenia się online, ponieważ potrzebują nauczania twarzą w twarz, podczas gdy inni lubią asynchroniczne środowisko uczenia się online, ponieważ zapewnia więcej czasu na rozważenie wszystkich stron problemu, zanim zaoferują własny wykształcony wkład.

Innymi słowy, uważam, że ten artykuł odpowiada na pytanie dotyczące synchronicznego i asynchronicznego uczenia się w edukacji online.

FAQS

Co to jest uczenie synchroniczne?

Co to jest uczenie asynchroniczne?

Numer Referencyjny

ZALECENIE

Czy ten artykuł spełnia Twoje najpilniejsze potrzeby? Jeśli tak, zostaw nam ocenę 5 gwiazdek w polu recenzji poniżej. Jeśli jednak nie, zostaw komentarz w polu komentarza, aby wyrazić swoje obawy lub zadać pytanie, a my skontaktujemy się z Tobą tak szybko, jak to możliwe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Co to jest synchroniczne i asynchroniczne uczenie się w edukacji online? Fakty 2023

# data[].attributes.attachment_link.description
Uczenie synchroniczne to nauczanie online lub na odległość, które odbywa się w czasie rzeczywistym, natomiast uczenie się asynchroniczne odbywa się za pośrednictwem kanałów online bez interakcji w czasie rzeczywistym.

# data[].attributes.body
https://ceo.org.pl/jak-pomoc-uczniom-uczyc-sie-w-domu/

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Centrum Edukacji Obywatelskiej | szkolenia i kursy dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pomóc uczniom uczyć się w domu? - Blog CEO

# data[].attributes.attachment_link.description
Zmiana trybu pracy, czyli obowiązkowa nauka zdalna dla klas 4-8 SP jest powrotem do sytuacji, którą znają nauczyciele, uczniowie i rodzice. Znają, ale na nowo muszą się w niej odnaleźć. Mając w pamięci poprzednie doświadczenie, warto zastanowić się, jak wspierać uczniów w samodzielnej nauce w domu.…

# data[].attributes.body
https://ceo.org.pl/edukacja-wczesnoszkolna-zdalnie-jak-pracowac-z-dziecmi-z-klas-i-iii/

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Centrum Edukacji Obywatelskiej | szkolenia i kursy dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Planowanie i realizacja nauczania zdalnego najmłodszych uczniów (klasy I-III) przebiega - z racji wieku uczniów i uczennic oraz konieczności zaangażowania rodziców - w odmienny sposób niż to ma miejsce w przypadku uczniów klas starszych.
Istotny jest długofalowy cel, jaki sobie na ten czas edukacji zdalnej postawimy. Może to być:

podtrzymywanie kontaktu z dziećmi i/lub rodzicami;

wspieranie dzieci w samodzielnej pracy;

pomaganie rodzicom w zorganizowaniu wartościowego czasu z dzieckiem a także przestrzeni i warunków uczenia się;

czy wreszcie rozwijanie samodzielności i odpowiedzialności u dzieci.

Najważniejszymi elementami nauczania zdalnego w tej grupie wiekowej są: elastyczność w organizowaniu środowiska uczenia się w domu, dobór zadań edukacyjnych oraz komunikacja z rodzicem i uczniem.

Sposób sformułowania podstawy programowej i jej rozpisanie na trzy lata bez podziału na klasy pozwala na większą elastyczność w zakresie doboru treści i metod, tempa ich realizacji oraz wykorzystania różnych zasobów.

Zdalna edukacja (nawet w świetle nowego Rozporządzenia) wciąż może być wykorzystana na utrwalanie i pogłębianie poznanych zagadnień z wykorzystaniem otaczającej domowej przestrzeni, doskonalenie umiejętności językowych, matematycznych, technicznych czy społecznych poprzez zabawę, zajęcia kreatywne czy ruchowe oraz każdą domową interakcję.

Czas kwarantanny to dobra okazja, by przećwiczyć się (nauczyciel), dziecko i rodzica w edukacji bez podręcznika (lub w minimalnym zakresie z podręcznikiem) i zachęcić do eksplorowania we własnym pokoju, doświadczania w kuchni, generowania własnych pomysłów i wyzwań. Jeśli nauczyciel decyduje się na pracę z podręcznikiem to warto wokół wybranego tekstu i zadania z karty pracy rozwinąć aktywności do realizacji poza podręcznikiem.

Dobór zadań edukacyjnych przekazanych online, ale do wykonania bez wykorzystania komputera jest wynikową: potrzeb rozwojowych dziecka (ciekawość i zainteresowanie), dostępności „materiałów" w domu (np. papier, zabawki dziecka - klocki, sprzęt domowy, obowiązki domowe, rodzeństwo a dopiero na końcu komputer czy tablet i dostępne w sieci platformy i zasoby), warunków do zaangażowania rodziców (praca zdalna, realny czas na zajęcie się dzieckiem uczącym się), możliwości uczniów (np. samodzielne czytanie).

Zadania powinny dawać dziecku możliwość wykorzystania różnych strategii i własnych pomysłów, pozwolić dzieciom na samodzielność, próby i błędy. Warto proponować więcej zadań i dać dzieciom wybór, a także zapewnić pewną elastyczność i dobrowolność w ich wykonywaniu.

Co można zaproponować? Angażujące zabawy konstruktorskie (ed. techniczna), eksperymenty i hodowle (ed. przyrodnicza), zbieranie słownictwa po polsku i angielsku (ed. polonistyczna i język angielski), mierzenie, ważenie, czytanie przepisów w kuchni (ed. matematyczna i polonistyczna), budowanie z klocków o określonej liczbie (ed. matematyczna), dzień z zegarkiem w ręku, polowanie na figury (ed. matematyczna), tworzenie gry - od planszy po pionki i instrukcję (ed. polonistyczna, matematyczna, techniczna) i rozegranie jej z domownikami (ed. społeczna) itp.

W ślad za realizowanymi zadaniami można odsyłać dzieci (choć nie za często) do wykorzystywania bogatych zasobów edukacyjnych w sieci powiązanych z omawianym zagadnieniem (filmu naukowe i przyrodnicze, pokazy, bajki i lektury czytane). Podobną funkcję powinny pełnić interaktywne zadania doskonalące dane umiejętności i utrwalające omawiane zagadnienie.

Komunikacja z rodzicami jest ta najczęstszą, ale warto zadbać o systematyczny kontakt - za zgodą rodziców - z dzieckiem indywidualnie i z całą klasą (np. raz w tygodniu, na powitanie tygodnia). Dobrane narzędzie (dziennik elektroniczny, blog, Messenger - do uzgodnienia) ma pomagać w tej komunikacji, dawać możliwość przekazywania pracy dziecka (np. zdjęcie).

Ważna jest życzliwość w kontaktach z rodzicami, wspieranie ich dobrym słowem, rozmawianie o pojawiających się trudnościach oraz bieżąca udzielania informacji zwrotnej do pracy ucznia, do zaangażowania rodzica (!), ale też do pracy nauczyciela.

Przydatne linki:
Edukacja wczesnoszkolna zdalnie (nagranie z webinaru dla nauczycieli wczesnoszkolnych oraz zestaw otwartych zasobów do wykorzystania) E-podręczniki - edukacja wczesnoszkolna

# data[].attributes.attachment_link.title
Edukacja wczesnoszkolna zdalnie? Jak pracować z dziećmi z klas I-III? - Blog CEO

# data[].attributes.attachment_link.description
Planowanie i realizacja nauczania zdalnego najmłodszych uczniów (klasy I-III) przebiega - z racji wieku uczniów i uczennic oraz konieczności zaangażowania rodziców - w odmienny sposób niż to ma miejsce w przypadku uczniów klas starszych. Istotny jest długofalowy cel, jaki sobie na ten czas edukacji zdalnej postawimy.

# data[].attributes.body
https://wordwall.net/pl/resource/33231629/energizer

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Dostajesz 1000 zł - co z nimi robisz?, Kim zawsze chciałeś/aś zostać jak dorośniesz?, Gdybyś otworzył/a sklep - co byś w nim sprzedawał/a?.

# data[].attributes.headline
Rodzaje zajęć w zdalnej edukacji szkolnej

# data[].attributes.subject
Rodzaje zajęć w zdalnej edukacji szkolnej

# data[].attributes.body
https://ceo.org.pl/nauczanie-zdalne-i-jego-rozne-formy-na-jaka-sie-zdecydowac/

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Centrum Edukacji Obywatelskiej | szkolenia i kursy dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.title
Nauczanie zdalne i jego różne formy. Na jaką się zdecydować? - Blog CEO

# data[].attributes.attachment_link.description
Edukacja zdalna powraca do polskich szkół. Wraz z nią zaś pytanie, czy prowadzić nauczanie w czasie rzeczywistym (np. spotkania online), czy nierównoczesnie (przesyłanie materiałów). Przedstawiamy plusy i minusy obu tych rozwiązań.

# data[].attributes.body
https://panimonia.pl/2020/04/16/edukacja-zdalna-w-przedszkolu/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Edukacja zdalna w przedszkolu wywróciła naszą pedagogiczną rzeczywistość do góry nogami. Co więcej - nie tylko naszą i nie tylko przedszkolną. Rodzice, nauczyciele i dzieci - wszyscy próbują odnaleźć się w nowych, chwilami zupełnie absurdalnych, edukacyjnych realiach. Jak powinna wyglądać edukacja zdalna w przedszkolu?

Siedzenie w czterech ścianach przez dłuższy czas skłania do refleksji. Myślę, że moje dzisiejsze dumanie jest raczej gorzkie w tonie. Niemniej, jestem ciekawa Waszych przemyśleń na temat edukacji zdalnej, która z delikatnością rozjuszonego szerszenia wdarła się do naszych domów.

Organizacja pracy zdalnej

Facebook, Google - czy tak to powinna wyglądać edukacja zdalna?

Nie wiem zbyt wiele o platformach jakimi posiłkują się szkoły (np. Librus), ale mam pewność co do tego, że w przedszkolach takie rozwiązania należą do rzadkości. Tym samym, nauczyciele wychowania przedszkolnego stanęli przed wyzwaniem, jakim było stworzenie, w trybie natychmiastowym, przestrzeni do swobodnej komunikacji z rodzicami i dziećmi.

Ta nagła potrzeba i konieczność eksperymentowania w tworzeniu sprawnie funkcjonującego systemu do edukacji zdalnej zaowocowała prowizoryczną przestrzenią edukacyjną tworzoną głównie na Facebooku (w formie grup) lub Google (maile). Myślę, że nie tylko ja mam poczucie, że nie jest to profesjonalne i bezpieczne narzędzie służące celom edukacyjnym. Ale korzystamy z tego, co znamy i potrafimy obsłużyć - to nikogo nie powinno dziwić.

RODO przez chwilę schowało się w cieniu siły wyższej. To ciekawe zjawisko. Nie każda osoba wie, że maile dają możliwość ukrycia odbiorcy. A nawet ten kto wie, ma prawo do pomyłki.

Martwi mnie jednak zdecydowanie bardziej inna kwestia. Z perspektywy dziecka w wieku przedszkolnym - nie ma mowy o swobodnym dostępie do udostępnianych przez nas materiałów. Najprostsza czynność, którą mu proponujemy, przekazywana tą drogą wymaga, udziału rodziców. Chyba, że w Waszym otoczeniu znajdują się wybitnie rezolutne trzylatki, które samodzielnie odbierają mailową korespondencję na swoim tablecie. Nieśmiało powątpiewam.

A jeśli jednak jestem w błędzie, ten mały spryciarz musiałby mieć naprawdę dobre układy z bratem i siostrą! Pozostaje trzymać kciuki, by jego rodzeństwo w wieku licealnym zrezygnowało z komputera na rzeczy realizacji przedszkolnych aktywności.

Sprzęt i jego brak

Jestem szczęśliwą posiadaczką osobistego komputera i rodziny w składzie "ja + kot". Próbuję sobie wyobrazić w jak niewyobrażalnie trudnej sytuacji znalazły się nauczycielki, które współdzielą sprzęt ze swoimi dziećmi lub mężem. W swoich domysłach nie wykluczam, że są domy, w których nie ma komputera - jest smartfon i to było dotychczas wystarczające. Tak trzeba żyć!

Zastanawiają mnie także nauczycielki, których łącze internetowe poddaje się, obciążone zdalną pracą i edukacją domowników. Mimo to, w swoim współczuciu osiągam najwyższy poziom na skali empatii, gdy myślę o tych koleżankach-nauczycielkach, które zwykle do dodania załącznika potrzebowały wsparcia swoich dzieci, z którymi często - ze względu na pandemię - nie widują się teraz systematycznie. To one, napędzane szczerą chęcią, realizują właśnie technologiczne samodoskonalenie i mierzą się z frustracją wynikającą z braku umiejętności.

Krążę między krzesłem, a dywanem. W chwili kiedy korporacje, w których pracują znajomi, za pośrednictwem firm kurierskich rozwożą komputery, monitory i meble (np. bezpieczne dla postawy krzesło), nachodzi mnie ta natrętna myśl, że coś jest nie tak z organizacją naszej pracy.

Mailuję. Kontaktuję się z rodzicami na Facebooku. Kiedy znajomi łączą się na drodze wideokonferencji poprzez przygotowane do tego systemy, do których użycia zostali wdrożeni - kolejna natrętna myśl brzęczy jak perfidny komar, gdy próbujesz zasnąć. A brzęczy, że coś jest nie tak, z warunkami w jakich musimy realizować zawodowe obowiązki.

Zdalne (nie)możliwości

W ogromnej większości, nasi podopieczni nie są w stanie samodzielnie czytać. Co więcej - ze względu na swój wiek oraz rozwijający się mózg, czas spędzany przed ekranem nie powinien przekraczać 30 minut.

Nauczycielki wspięły się na wyżyny swoich możliwości: nagrywają filmy, relacje na żywo, audiobooki, tworzą prezentacje i karty pracy do samodzielnego druku. A ile to wszystko ma tak naprawdę wspólnego z tym co na co dzień robimy w placówkach? Tyle co taśma klejąca z gwoździem. Do tego użyta w celu łatania dziur w chodniku.

Frustrujące.

Odpowiedzialność?

Czy, jako wychowawca i nauczyciel, czuję się teraz odpowiedzialna za edukację swoich podopiecznych? Tak, bardzo. Jak każdy z nas, który z powołania realizuje swoją pracę. Jednak zapytana dziś, czy biorę odpowiedzialność za efekty kształcenia na odległość odpowiem - nie. Ba! Ja nawet nie mam pewności ilu moich podopiecznych ma dostęp do materiałów, które przesyłam. Ilu rodziców ma czas, który może poświęcić dziecku, by towarzyszyć mu w realizacji zadań? Ilu rodziców ma kompetencje do tego, by skorygować dziecko, gdy ma np. złą postawę podczas ćwiczeń, źle chwyta kredkę, nieprawidłowo układa język podczas artykulacji wyrazów? Absurdem byłoby oczekiwać od rodzica kompetencji nauczyciela.

A jeśli rodzice moich podopiecznych są lekarzami, pielęgniarkami? Jeśli dziadkowie mierzą się z wirusem? Nie wiem. Mogę się tylko domyślać, że dla nich realizacja Podstawy programowej przez przedszkolaka nie będzie szczególnie istotna. I czy mnie to dziwi? Ani troszkę.

Co więcej - dzieci mają prawo nie chcieć realizować treści edukacyjnych z rodzicem. I to wcale nie jest rzadkie zjawisko!

Rola rzeczywistych doświadczeń

Nie popieram papierowych pomocy dla dzieci. I nim przyjdzie mi bronić się przed zarzutem hipokryzji, bo sama bardzo często udostępniam karty pracy, zawsze podkreślam, że to dodatek na podsumowanie tego, czego nauczyło się i czego doświadczało dziecko na drodze rozmaitych przedszkolnych aktywności.

Wierząc w to, że dziecko uczy się na drodze rzeczywistego działania, nie łudzę się, że przedszkolak realnie weźmie do serca mój przykładowy wykład o ekologii w formie prezentacji. Nie oszukuję się, że po wykonaniu ćwiczeń ruchowych, których nie widzę, będę mogła stwierdzić, że zrealizowałam założone cele. Czuję natomiast (i nie lubię tego uczucia), że to nie jest wychowanie przedszkolne, a raczej edukacyjne improwizacje multimedialne.

Nie chcę, żeby ktoś pomyślał, że strzelam samobójcze gole swojej grupie zawodowej - sięgamy wyżyn naszych możliwości, by realizować założenia Podstawy programowej i to najlepsze, co możemy teraz zrobić.

Spotkania on-line

To fenomenalnie, jeśli udaje się Wam zorganizować wirtualne klasy, w których dzieci mają możliwość się zobaczyć. Jednak niejednokrotnie brak zasięgu czy nędzne połączenie z Internetem odbierają nam przywilej widzenia się z naszą grupą. Co więcej, bezpłatne narzędzia, które umożliwiają takie działanie, są niedoskonałe, a brak jest systemowych rozwiązań w tej kwestii.

Mam też dużo zrozumienia dla osób, które nie mają chęci występowania przez niewidzialną widownią w postaci rodzin swoich podopiecznych. Na fali ogólnonarodowej krytyki telewizyjnych lekcji nie trudno o obawy przed udostępnieniem swojego wizerunku. To także mały krok w kierunku odsłaniania naszej domowej rzeczywistości, którą nie zawsze chcemy się dzielić.

Perspektywa rodzica a edukacja zdalna w przedszkolu

Tak tylko dumam.

Zastanawiam się co Ci rodzice teraz o nas myślą. Przesyłamy dzieciom prezentacje, piosenki, filmiki, karty z zadaniami, nagrania bajek, nasze wygłupy dla dzieci - przygotowane materiały są często bardzo niedoskonałe, my - być może zabawne i na swój sposób - infantylne. Wszystkie nasze pomoce zostały w przedszkolu. Nie ma mowy o interakcji. O pracy w grupie. A rodzice? Są bardziej na bieżąco z naszą pracą niż kiedykolwiek. Właściwie filtrują każdego dnia wszystko to, co przesyłamy dzieciom. A my pokazujemy rodzicom edukacyjną poczwarkę. Mam cichą nadzieję, że rodzice wiedzą, że tę poczwarkę uskrzydla rzeczywiste działanie pedagogiczne.

Myślę też, że to niebywale trudny czas dla dorosłych. Często martwią się o zdrowie swoje i bliskich, niepewną sytuację zawodową. Znoszą w ciszy frustrującą pracę zdalną w domowych warunkach. Nawet fantazjując nie wyobrażam sobie rzeczywistości, w której kilkulatek stwierdzi Nie podejdę teraz do taty. Widzę, że pracuje, nie będę mu przeszkadzać. Nie wierzę w przedszkolaki, które powstrzyma przed płaczem w wyniku niefortunnego upadku, przykładowa biznesowa rozmowa rodzica. A ja naprawdę wierzę w przedszkolaki i ich możliwości!

Dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego

Dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego to szerokie spektrum trudności. W jaki sposób realizować nasze plany terapeutyczne z dzieckiem autystycznym, którego drażni dźwięk naszego głosy przetwarzany przez komputer? Które nie nawiązuje kontaktu wzrokowego z żywym człowiekiem, nie mówiąc o postaci na ekranie? Jak realizować działanie terapeutyczne - tak szczerze - z dzieckiem z zespołem Downa, z niepełnosprawnością intelektualną? Jak stymulować wzrok dziecka z wadą wzroku czy słuch dziecka w wadą słuchu? Można nagrać film, realizować konsultacje on-line - pewnie. Ale dźwięk przetworzony nie ma tej samej wartości co rzeczywisty. Obraz z ekranu nie ma tej samej wartości co obraz rzeczywisty. Nie ma mowy o pracy manualnej. Brak rzeczywistej informacji zwrotnej. Nie ma mowy o budowaniu wspólnego pola uwagi, które jest tak bardzo istotne w terapii.

Rodzic w roli terapeuty? Czułabym się nieludzko wymagając jeszcze większej pracy od rodziców, których pierwsza walka z dzieckiem dotyczyła porannego mycia zębów.

Gdybym stanęła przed nauczycielskim sądem ostatecznym i miała podsumować terapię w czasie pandemii - nie nazwałabym swoich działań terapią. Terapeutyczne improwizacje multimedialne. Tak to czuję.

A więc jak powinna wyglądać zdalna edukacja?

Tego do końca nie wie nikt! Balansujemy między lękiem przed ciągłą kuratoryjną kontrolą, a zdrowym rozsądkiem i pedagogiczną intuicją. Myślę, że przede wszystkim w tym co robimy, musimy zastanowić się nad możliwie najlepszym celem naszego działania w odniesieniu do warunków w jakich znalazło się dziecko.

Czego brakuje dziecku? Innych dzieci.

Możemy pomóc mu poczuć łączność z grupą na drodze grupowych akcji. Możemy zorganizować:

wspólne czytanie i nagrywania bajek, którymi dzielimy się z grupą (dziecko wybiera bajkę, rodzic czyta ją z dzieckiem i wysyła innym rodzicom) - zobacz jak może to wyglądać TUTAJ

spotkania on-line np. korzystając z Zooma (jeśli czujesz, że masz do tego predyspozycje i możliwości)

tworzenie opowiadania (każdy tworzy kolejny fragment bajki, a nauczyciel skleja ją w całość i udostępnia innym);

grupowe kolaże ze zdjęć przysyłanych przez dzieci - ich prac, zdjęcia osobiste.

Co dziecko ma do dyspozycji? Swoich rodziców i czas.

Nie zawsze to możliwe, ale warto spróbować:

organizować konkursy dla dzieci i rodziców;

proponować gry, w które dziecko może zagrać razem z rodzicem - na przykład TAKA.

Co czuje dziecko?

To, którego nie widzę od ponad miesiąca? Nie wiadomo! Ale ma prawo czuć stres w związku z sytuacją, którą nie do końca rozumie. Warto w działaniach znaleźć przestrzeń na działania relaksacyjne, zabawowe, bajkoterapię, śmiechoterapię i muzykoterapię.

Samokształcenie

Samodzielna działalność poznawcza jest jednym z punktów podstawy programowej. Edukacja zdalna w przedszkolu to czas na to, by dziecko poszukiwało obszarów zainteresowań i poszerzało je - samodzielnie wybierając to, co najbardziej je interesuje. Dziecko może opowiedzieć o swoich zainteresowaniach w formie filmiku lub na przykład rysunku. Może, ale nie musi. Samodzielność daje prawo do wyboru najlepszej formy.

Kontakt z nauczycielem. Co możemy zrobić?

nagrać film;

wysłać zdjęcie;

nagrać nasz głos - piosenkę, bajkę, propozycje zabaw, prezentację z dźwiękowym komentarzem - na przykład TAKĄ;

organizować spotkania on-line.

Różnorodna aktywność

Pinterest pozwala tworzyć tablice, na których zapiszemy ciekawe prace plastyczne z instrukcjami obrazkowymi - możemy udostępnić całą taką tablicę dzieciom

Spotify umożliwia tworzenie list piosenek, które możemy udostępnić dzieciom

Youtube to dobrze źródło choreografii tanecznych, zabaw ruchowych i np. zajęć z jogi dla najmłodszych

Teatry, kina, biblioteki, filharmonie, muzea, zoo i wiele innych - udostępniają audycje, nagrania i materiały on-line, które warto udostępnić podopiecznym i zaproponować im w wirtualnej wycieczce.

Czego nie warto robić?

Edukacja zdalna w przedszkolu nie powinna ograniczać się do zaleceń i zadań do realizacji przez dziecko.

Ograniczyć działań do wysyłania linków i pomocy do drukowania

Rozliczać dzieci i ich rodziców z realizacji zadań

Zalecać wykonywania działań wymagających specjalistycznej wiedzy zarówno w zakresie edukacji jak i terapii

Tworzyć dokumentacji poświadczającej brak trudności w realizacji Podstawy programowej w formie zdalnej - myślę, że żyjemy w czasach, w których odważnie możemy przyznać, że jako nauczyciele nie zostaliśmy przygotowani do pracy zdalnej na najwyższym poziomie, a systemy w jakich działamy nie są dostosowane do potrzeb najmłodszych.

Nie bójmy się przyznać, że zabrakło nam możliwości, umiejętności, sprzętu czy warunków do tego, by zrealizować to, co byłoby realizowane w normalnych warunkach.
Edukacja zdalna w przedszkolu - czy to nam wychodzi?

Choć z lekcji polskiego pamiętam, że rozprawki powinno kończyć płynne rozwiązanie wątku, ja na koniec chciałam wykonać szybki zwrot o 180 stopni. Wymieniłam wiele wad i niedoskonałości zdalnego nauczania i wychowania dzieci w wieku przedszkolnym. Mimo to, to nauczanie na odległość ma swoje dobre strony.

Internetowa przestrzeń pedagogiczna rozrasta się geometrycznie! Boom materiałów dydaktycznych, nagrań, webinarów, prezentacji budzi mój podziw i szacunek do ich twórców.

Każdy obszar Podstawy programowej, który ściśle nie wiąże się z interakcją rówieśniczą, znalazł swoje miejsce w pedagogicznej twórczości nauczycieli.

Szkolenia on-line? Tak! Webinary? Tak! Nauka korzystania z nowych narzędzi multimedialnych? Oczywiście. Diagnoza gotowości szkolnej dziecka, którego nie widziałyśmy od miesiąca? Czemu nie! Terapia on-line dzieci, których dokumentacja została w przedszkolu? Żaden problem. Audiobook? Film? Autorskie opowiadanie? Tak!

Wszelkie mankamenty zdalnego nauczania nie leżą po stronie nauczycieli, rodziców i dzieci, ale tych wyżej, którzy zwykli dzielić się (nie)mądrościami z piedestału wysokiego szczebla.
A nauczyciele? Możemy być z siebie dumni. Po raz kolejny pokazujemy jak niewiarygodnie twórczą grupą zawodową tworzymy.
A jakie są Wasze odczucia w

związku z realizacją edukacji na odległość?

# data[].attributes.attachment_link.title
Edukacja zdalna w przedszkolu - Pani Monia

# data[].attributes.attachment_link.description
Edukacja zdalna w przedszkolu wywróciła naszą pedagogiczną rzeczywistość do góry nogami. Co więcej - nie tylko naszą i nie tylko przedszkolną. Rodzice, nauczyciele i dzieci - wszyscy próbują odnaleźć się w nowych, chwilami zupełnie absurdalnych, edukacyjnych realiach. Jak powinna wyglądać edukacja zdalna w przedszkolu? Siedzenie w czterech ścianach przez dłuższy czas skłania do refleksji.

# data[].attributes.body
https://edurada.pl/jak-realizowac-zdalne-nauczanie-w-przedszkolu/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zgodnie z Rozporządzeniem MEN z dnia 20 marca 2020r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 jednostki systemu oświaty, w tym również przedszkola, są od 25 marca 2020r. zobowiązane do realizacji podstawy programowej za pomocą technik i metod nauczania na odległość. W związku z tym zawieszenie zajęć wychowawczych i dydaktycznych w przedszkolach nie oznacza, że dzieci i najmłodsi uczniowie przestają kontynuować proces wychowania i kształcenia. W tym czasie, dla wpierania rozwoju dzieci, trzeba realizować konkretne zadania zapisane w podstawie programowej.

Zadania te zobowiązują nauczyciela-wychowawcę do kontaktu z rodzicami, aby razem z nimi ustalić sposób i zakres realizowania działań edukacyjnych. W tym celu nauczyciele powinni zadbać o kontakt z rodzicami, wykorzystując np.:

stronę internetową przedszkola/szkoły,

komunikatory, profile przedszkoli, szkół,

kontakt telefoniczny.

W obecnej sytuacji podstawowym zadaniem nauczyciela przedszkola jest, wspólnie z rodzicami i w porozumieniu z nimi, określenie najdogodniejszej formy wzajemnego kontaktu, która pozwoli im na rozważne i odpowiedzialne zorganizowanie w warunkach domowych odpowiednich form wspierania rozwoju dzieci.

Specyfika sytuacji sprawia, że podstawa programowa wychowania przedszkolnego powinna być realizowana - przy współpracy nauczyciela i rodziców - w warunkach edukacji w domu.

Czas, w którym dziecko nie chodzi do przedszkola, można wykorzystać w warunkach domowych na większe usamodzielnienie dziecka pod okiem i we wsparciu rodzica.

Sytuacja epidemiczna niejako obliguje nas, aby zachęcać dzieci do utrzymania higieny osobistej ze względów bezpieczeństwa, ale również do tego, aby zachować czystość i porządek w swoim kąciku (pokoju). Jest to dogodny moment, aby wdrażać dzieci do przygotowania prostych posiłków razem z rodzicami, wykonywania w swoim tempie czynności związanych z ubieraniem, przygotowaniem do snu. W tych ostatnich czynnościach, z powodu pośpiechu, dzieci są zazwyczaj wyręczane. Pobyt w domu daje możliwość częstych rozmów z dziećmi na różne tematy, a tym samym wzbogacania ich słownictwa. Ważne jest także znalezienie czasu na czytanie dzieciom i z dziećmi. Aby urozmaicić zajęcia, można skorzystać z edukacyjnych programów telewizyjnych. Inne zajęcia o charakterze edukacyjnym to m.in. zabawy przy wspólnym stole: gry planszowe, czy zabawy i gry zręcznościowe. Należy pamiętać, że podstawową formą aktywności dzieci w wieku przedszkolnym jest zabawa.

Podejmowanie tych działań pozwoli na nabywanie przez dziecko doświadczeń w różnych obszarach rozwojowych:

fizycznym;

emocjonalnym;

społecznym i poznawczym.

Zadaniem nauczycieli przedszkola jest przekazywanie rodzicom informacji za pośrednictwem strony internetowej przedszkola/szkoły lub innej formy komunikacji dotyczących:

propozycji wykonania prac plastycznych, projektów technicznych, zabaw badawczych lub eksperymentów;

konkretnych propozycji aktywności dziecka, adekwatnych do realizowanego w przedszkolu programu;

opracowanych propozycji twórczej aktywności dzieci;

wskazywania zasobów internetowych, np. słuchowisk, audycji radiowych, informacji o programach telewizyjnych, a także programów i zabaw online. Materiały powinny być udostępniane w rozsądnej ilości i w odpowiednich odstępach czasowych.

Istotną rolę w tworzeniu warunków do edukacji przedszkolnej w domu odgrywa współdziałanie nauczycieli z rodzicami. Formy kontaktu z rodzicami, które mają być pomocą, wsparciem ich działania, nauczyciel powinien ustalić bezpośrednio z rodzicami.

Pamiętajmy, że wspieranie aktywności dzieci nie jest zadawaniem zadań i ćwiczeń do obowiązkowego wykonania. Dziecko w domu powinno, tak jak w przedszkolu, bawić się samodzielnie swoimi zabawkami, konstruować, układać, sprzątać, czuć się bezpieczne i swobodne w swej aktywności. Powinno się także umożliwić dziecku zaspokajanie potrzeb aktywności fizycznej, np. poprzez wykonywanie ćwiczeń gimnastycznych.

Obecny czas jest czasem próby, który być może zaprocentuje w przyszłości bliższym kontaktem dziecka z rodzicami, ale również rodzica z nauczycielem. Warto więc dołożyć wszelkich starań, aby ten czas nie był czasem straconym.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak realizować zdalne nauczanie w przedszkolu?

# data[].attributes.attachment_link.description
Edukacja przedszkolna w wersji online jest trudna do zrealizowana, głównie ze względu na fakt, że tak małe dzieci w ogóle nie powinny spędzać czasu przed komputerem. Zatem jak zorganizować ten czas z korzyścią dla wszystkich? Odpowiedź w naszym dzisiejszym artykule.

# data[].attributes.body
https://pistacja.tv/inspiracje/29-nauczanie-zdalne-przewodnik

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pandemia choroby wywoływanej przez koronawirusy zaskoczyła wszystkich, nie dając czasu na przygotowanie do ogromnych zmian społeczno-gospodarczych, jakie spowodowała. Szkołom z dnia na dzień nakazano przestawienie się na nauczanie zdalne. W tej sytuacji nie pozostaje nic innego niż improwizowanie i próba naśladowania tych, którzy już to przerobili. Cennych rad dostarczają polscy nauczyciele, którzy od dawna pracują częściowo zdalnie, np. w ramach odwróconej lekcji.

Globalny zasięg obecnej sytuacji tworzy jednak nowe wyzwania, z których nie wszystkie da się w tym momencie przewidzieć. Na przykład niepewny jest dostęp do zasobów i narzędzi znajdujących się na zagranicznych serwerach. Jeśli cały świat przestawi się na nauczanie zdalne, sieć będzie przeciążona. A wtedy poszczególne państwa mogą być zmuszone do ograniczenia ruchu z zewnątrz, by nadać priorytet swoim lokalnym użytkownikom. Jest bardzo wiele niewiadomych, dlatego najważniejsza jest elastyczność.

Konkretne rozwiązania techniczne są sprawą drugorzędną. Najpierw zastanówmy się, co i dlaczego chcemy zrobić. Wybór narzędzi będzie wtedy dużo łatwiejszy.

Dobrostan uczniów i nauczycieli (oraz dyrektora)

Gdy rzeczywistość szybko się zmienia, większość ludzi odczuwa silny stres. Dlatego to właśnie minimalizację tego stresu warto postawić na pierwszym miejscu. Szkoła jest miejscem, w którym uczniowie znajdują kilka rzeczy: kształcenie, dzienną opiekę i życie towarzyskie. Aby zminimalizować stres związany z przejściem na nauczanie zdalne, te trzy rzeczy trzeba zapewnić w podobnym stopniu jak w szkole. I są one równie ważne.

Aby stworzyć namiastkę szkoły w środowisku wirtualnym, warto przede wszystkim stworzyć wspólną przestrzeń spotkań. Nauczyciel musi mieć możliwość dzielenia doświadczeń z innymi nauczycielami, a uczeń z innymi uczniami ze swojej klasy i szkoły. Najlepiej nadają się do tego platformy umożliwiające tworzenie grup i nieskrępowane przesyłanie wiadomości między ich członkami i całą szkolną społecznością. Warto wybrać jedną taką platformę dla całej szkoły i oprócz uczniów i nauczycieli zaprosić na nią rodziców. Dziennik elektroniczny to za mało - aby projekt się udał, uczniowie też muszą mieć możliwość kontaktu i to nie tylko w czasie zajęć.

Tę konieczność budowania wirtualnej wspólnoty podkreślają wszystkie szkoły uczące online. Ale potrzeba też czegoś więcej. Według Michaela Horna, amerykańskiego specjalisty od nauczania hybrydowego, uczeń w szkole realizuje tylko dwie swoje autentyczne potrzeby: poczucie samorealizacji i miłe spędzanie czasu z kolegami. Zdobywanie wiedzy nie jest jego celem - to jest cel szkoły. Aby był to cel wspólny, uczeń musi czuć, że realizuje się zdobywając wiedzę. Tylko wtedy będzie czerpał z nauki przyjemność i tylko wtedy szkoła ma szansę wygrać z alternatywnymi scenariuszami samorealizacji, jak np. zarabianie na patostreamach. Oczywiście można stosować terror, grożąc złą oceną czy inną karą, ale zachęty i pochwały w połączeniu z dopasowywaniem wyzwań do indywidualnych możliwości działają dużo lepiej. Nauka powinna być jak dobrze zaprojektowana gra, która na bieżąco dopasowuje poziom trudności, utrzymując gracza w przekonaniu, że wystarczy jeszcze jedna próba i na pewno uda się przejść dalej. Nauka online - w której uczeń może czuć się bardziej samotny niż w szkole - sprawia, że takie pozytywne podejście oparte na zachętach i personalizacji staje się jeszcze ważniejsze.

Kryzysowy plan zajęć

Dobra platforma do komunikacji tekstowej zaspokoi szkolnej społeczności potrzebę kontaktu i umożliwi pracę w grupach - czy to klasowych czy mniejszych. Ale trzeba również w ciągu dnia zluzować rodziców, którzy mają własną pracę, też częstokroć wykonywaną zdalnie. Funkcję opieki można sprawować na odległość tylko w jeden sposób - łącząc się z uczniami na żywo. Nie oznacza to jednak, że trzeba utrzymywać taki kontakt non-stop, ani że trzeba się łączyć ze wszystkimi naraz. Krzysztof Chojecki - nauczyciel prowadzący na Facebooku grupę Odwrócona Lekcja i organizujący metody pracy zdalnej dla całego zespołu pedagogicznego w Szkole Otwartej - radzi, by ograniczać czas spędzany przez uczniów przed ekranem poprzez stosowanie strategii wyprzedzającej, a także skracanie lekcji i wypełnianie reszty czasu pracą samodzielną - jeśli to możliwe, nie wymagającą komputera. Pomaga to nauczycielom, którzy przebywając w domu muszą się zająć też własnymi dziećmi. Pomaga również rodzicom, którzy mają w domu więcej dzieci niż komputerów.

W praktyce może to wyglądać następująco. Nauczyciel łączy się z klasą na żywo na 10 minut, w czasie których w trakcie swobodnej rozmowy umawia się z nimi na jakąś partię materiału. Następnie uczniowie w ciągu 20 minut pracują samodzielnie: oglądają film wyjaśniający zagadnienie (np. z Pi-stacji lub Khan Academy), czytają kilka stron z podręcznika, rozwiązują zadanie lub chodzą po mieszkaniu robiąc zdjęcia równoległoboków. Po tym czasie klasa znów zdzwania się na żywo, aby omówić efekty i wyjaśnić wątpliwości.

Tu przydaje się podział klasy na mniejsze grupy, z osobnymi kanałami komunikacji. Nauczyciel może przydzielić zadanie grupom zamiast poszczególnym uczniom i zaaranżować je w taki sposób, aby uczniowie uczyli się od siebie nawzajem, nie angażując nadmiernie rodziców. Może również organizować sesje na żywo z każdą grupą osobno, aby móc poświęcić więcej czasu na pomoc konkretnym uczniom.

Generalnie, nauczanie zdalne to dobra okazja, by przerzucić znaczną część odpowiedzialności za zdobywanie wiedzy z nauczyciela na ucznia - i należy z niej skorzystać, dla obopólnej korzyści. To uczeń ostatecznie będzie zdawał egzaminy i musi się do nich nauczyć; nauczyciel może mu tylko w tym pomóc. Im wcześniej uczniowie to pojmą, tym lepiej dla nich. Aby pomóc im to sobie uświadomić, zamiast zadawać pracę domową wszystkim można ją zadać tylko tym, którzy o nią poproszą. Rodzice uczniów będą za to wdzięczni.

Dzieci uczą dorosłych

Dzięki narzędziom do komunikacji grupowej i telekonferencji, szkoła może stworzyć wirtualną przestrzeń kontaktów nie tylko między uczniami a uczniami i uczniami a nauczycielami, ale też między nauczycielami pracującymi w danej szkole. Nigdy wcześniej tworzenie lokalnych grup belferskiej samopomocy nie miało tak dużego sensu jak dzisiaj. Jeżeli wszyscy nauczyciele w szkole zgodzą się używać tych samych podstawowych narzędzi, to zarówno oni jak i uczniowie będą mogli uczyć się od siebie nawzajem, łatwiej rozwiązywać problemy techniczne i instalować mniej aplikacji.

Skoro o nauce mowa, to dobry moment, by skorzystać z wiedzy uczniów, którzy - w przeciwieństwie do wielu nauczycieli - z różnych komunikatorów korzystają na co dzień. Krzysztof Chojecki mówi, że po prostu poprosił swoich uczniów o pomoc, a oni z wielkim zapałem pokazali mu platformę, dzięki której zaczął uczyć ich zdalnie - było nią popularne darmowe narzędzie do komunikacji dla graczy Discord. Wybór akurat tej platformy miał głęboki sens, bo oprócz potrzebnych funkcji (grupy dyskusyjne, telekonferencje z udostępnianiem ekranu) zapewniała ona dużą stabilność; dotąd obsługiwała miliony graczy, miała więc wydajne serwery. W dodatku duża część uczniów nie musiała się jej uczyć - jedno źródło stresu mniej.

Aby współpraca na platformie dającej uczniom tak dużą swobodę układała się dobrze, warto umówić się z nimi na pewne zasady. Przy czym „umówić się" nie oznacza „narzucić". W kontrakcie, na który zgodzą się wszyscy, należy uregulować takie rzeczy, jak powstrzymanie się od aktywności na innych kanałach w trakcie sesji na żywo czy publikowanie treści odwracających uwagę od tematu lekcji oraz treści obraźliwych lub w inny sposób wrażliwych. Co do reszty, można zaufać uczniom i nie ograniczać zanadto ich swobody. Wirtualna szkoła powinna stać się również ich wspólną przestrzenią.

Tę przestrzeń można dodatkowo rozszerzać za pomocą innych narzędzi. Jeśli szkoła dysponuje własnym serwerem i osobą potrafiącą nim zarządzać, może uruchomić na nim grę Minecraft Education Edition lub jej darmowy, otwartoźródłowy odpowiednik Minetest z dodatkiem Edutest-UI (którego autor jest współtwórcą; w razie zainteresowania proszę o kontakt). Świat tej gry, tak lubiany przez dzieci, umożliwia nie tylko kreatywną zabawę, ale też prowadzenie lekcji. Gra może być cały czas dostępna dla uczniów, a w czasie zajęć być pod całkowitą kontrolą nauczyciela dzięki funkcjom takim jak czasowe unieruchomienie uczniów (gdy muszą być skupieni), teleportowanie ich wszystkich naraz w miejsce nowej aktywności, blokowanie obszaru świata przed niepożądaną modyfikacją, czy rozdawanie wszystkim tych samych przedmiotów, aby jednocześnie wykonali określone zadanie. Mnóstwo przykładów lekcji z wykorzystaniem Minecrafta można znaleźć na stronie tej gry (są w wersji angielskiej, ale można użyć funkcji automatycznego tłumaczenia w przeglądarce Chrome).

Przybornik zdalnego nauczyciela

Skoro wiemy już, co chcielibyśmy robić, możemy zastanowić się, jak. Teoretycznie, do nauczania zdalnego potrzeba znacznie mniej sprzętu niż do zajęć z internetem w szkole. Uczniowie pracują wszak we własnych domach korzystając z urządzeń - komputerów, tabletów, smartfonów - zakupionych przez rodziców. Problem w tym, że te urządzenia często nie są do wyłącznego użytku jednego dziecka. Są rodziny wielodzietne z jednym komputerem. Zdarzają się też ograniczenia w dostępie do internetu. Rozwiązaniem może być wypożyczenie sprzętu szkolnego lub zakup używanego smartfona z kartą SIM przez szkołę lub rodziców. Bardzo przyzwoity smartfon z dużym ekranem można kupić za mniej niż 200 zł; takich ofert są setki. A najpopularniejsze narzędzia do komunikacji mają swoje aplikacje mobilne.

✔

✘

✘

✘

✘

✔

automatyczny import klas z bazy SIO, możliwość wpisywania formuł matematycznych i nagrywania wiadomości głosowych, brak telekonferencji (trzeba do tego użyć innego narzędzia, np. Google Meet)

* Działa w przeglądarce, ale można zainstalować dedykowaną aplikację (desktopową lub mobilną), która działa lepiej niż strona w przeglądarce.

** Działa w przeglądarce, ale może mieć ograniczoną funkcjonalność. Najlepiej pobrać i zainstalować aplikację serwerową na szkolnym serwerze (wymaga pomocy informatyka). Wtedy uniezależnimy się od obciążenia międzynarodowych łączy internetowych.

*** Konta uczniów nie są wymagane, ale jeśli się ich nie założy, uczniowie występują pod dobrowolnie wpisaną nazwą użytkownika, która nie musi być zgodna z prawdą.

Warto też pamiętać, że niewiele rodzin ma w domu drukarkę. Jeśli nauczyciel chce zadać coś uczniom, niech to będzie coś nadającego się do szybkiego przepisania na kartkę, a nie arkusz z ćwiczeniami w PDF. Można też skorzystać z ćwiczeń interaktywnych udostępnianych w sieci, na przykład w e-Podręcznikach, na Pi-stacji (pistacja.tv), w Quizziz lub w Learning Apps.

Nauczyciel będzie potrzebował komputera z kamerą, ale nie musi to być sprzęt ani nowy ani z najwyższej półki - do komfortowej pracy wystarczy średniej klasy model nie starszy niż 10 lat, z procesorem i5 lub i7 oraz 8GB pamięci RAM. Internet udostępniany z telefonu też powinien w zupełności wystarczyć do przesyłania obrazu z kamery. Zamiast tego można prowadzić lekcje z budynku szkoły, korzystając ze szkolnego łącza internetowego. Warto pamiętać, że aby połączenie wideo było stabilne, zawsze lepiej podłączyć się do sieci kablem niż przez WiFi.

I to w zasadzie wszystko, co jest potrzebne do nauczania zdalnego. Wiele osób uważa, że oprócz komunikatora z funkcją telekonferencji nauczyciel potrzebuje również tablicy współdzielonej - czyli takiej, po której może pisać zarówno on, jak i uczniowie. Aby odpowiedzieć na tę potrzebę, wynikającą zapewne z przyzwyczajenia, sporo narzędzi do nauki online oferuje taką tablicę. W praktyce jednak korzystanie z niej okazuje się niewygodne. Aby czytelnie pisać na takiej tablicy, nie wystarczy mysz komputerowa; potrzebny jest tablet graficzny lub przynajmniej ekran dotykowy. Dodatkowo tablice współdzielone są często tworzone z myślą o dorosłych i nie dają prowadzącemu żadnej kontroli. Złośliwy uczeń może więc mazać po tablicy i często nie będzie nawet wiadomo, kim jest, bo tylko niektóre tablice wyświetlają przy kursorze imię piszącego. Tymczasem dysponując funkcją udostępniania ekranu własnego komputera można wyświetlić prezentację, pisać w ulubionym edytorze tekstu i rysować w programie graficznym albo w GeoGebrze (jeśli to matematyka). Jeśli zaś potrzeba, by uczeń rozwiązał zadanie na oczach klasy, można - współdzieląc własny ekran - umieścić je w udostępnionym dokumencie Google, w którym, notabene, też można tworzyć proste rysunki czy wpisywać równania matematyczne.

Nieprzebrana wielość dostępnych platform i zasobów do nauczania zdalnego może przyprawić o zawrót głowy. Tak naprawdę jednak nauczyciel wcale nie potrzebuje wiele, aby sprawnie prowadzić lekcje na odległość i sprawować swoją funkcję opiekuńczo-wychowawczą. Mam nadzieję, że ten przewodnik Państwu pomoże. Życzę powodzenia w tej nowej przygodzie!
Andrzej Pieńkowski, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Artykuł w skróconej wersji ukazał się w miesięczniku Dyrektor Szkoły nr 5/2020 ( PDF).

Bibliografia:

1. Blended: Using disruptive innovation to improve schools. Michael B. Horn, Heather Staker. Wydawnictwo Jossey-Bass, San Francisco 2019.

2. Transition to virtual learning. Cisco Webex, 2020.

3. Edukacyjna moc technologii: jak ją uwolnić w szkole. Pi-stacja, 2019.

4. Odwrócona lekcja w praktyce. Krzysztof Chojecki i Oktawia Gorzeńska. Fanpage na Facebooku.

# data[].attributes.attachment_link.description
Pandemia choroby wywoływanej przez koronawirusy zaskoczyła wszystkich, nie dając czasu na przygotowanie do ogromnych zmian społeczno-gospodarczych, jakie spowodowała. Szkołom z dnia na dzień nakazano przestawienie się na nauczanie zdalne. W tej sytuacji nie pozostaje nic innego niż improwizowanie i próba naśladowania tych, którzy już to przerobili.

# data[].attributes.body
https://myownconference.com/blog/pl/zdalna-lekcja/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Większość szkół na całym świecie musi dostosować sposób nauczania, do kształcenia zdalnego lub mieszanego. Obecnie większość szkół pracuje w trybie stacjonarnym, natomiast wraz z ewentualnym wzrostem zakażeń, możliwe będzie wprowadzenie nauczania zdalnego lub hybrydowego. Mamy więc całkiem prawdopodobną perspektywę prowadzenia takich lekcji, dlatego warto być przygotowanym do ich prowadzenia. W tym artykule wskażemy kilka wskazówek, jak to zrobić dobrze.

Jak przeprowadzić lekcję na odległość dla standardowej klasy na 25-30 osób? Jak efektywne mogą być takie zajęcia? Dzisiaj podzielimy się z wami kilkoma sposobami, które ułatwią wam organizację takiej formy nauczania i pozwolą obserwować wyniki pracy uczniów. Zapraszamy do lektury!

Każdy nauczyciel zapewne chciałby, żeby lekcje internetowe w jak najmniejszy sposób różniły się od tych standardowych, przeprowadzanych w budynku szkolnym. To naturalne, że prowadzący chciałby zobaczyć i usłyszeć reakcję uczniów. Postęp technologiczny umożliwia wykorzystanie takiego rozwiązania w nauczaniu online. Dzięki temu nauczyciel będzie mógł obserwować, co robi każdy uczeń i kontrolować, czy jest rozproszony przez gry i telefon oraz jak dokładnie słucha nauczyciela.

Prowadzący chciałby być w stanie kontrolować wszystkie dzieci uczestniczące w lekcji online, jednocześnie wyjaśniając materiały do ​​nauki, notując na tablicy i zadając uczniom pytania. Jest to jednak wersja bardzo optymistyczna. Już na standardowej lekcji nieraz trudno jest łączyć ze sobą wszystkie działania, dlatego musimy zdawać sobie sprawę, że nauczanie zdalne stawia przed nami pewne wyzwania.

Jednak co dzieje się w rzeczywistości na zajęciu online?

Rzeczywiście, hybrydowe nauczanie i lekcje zdalne mają wiele plusów, ale i również kilka minusów. Zacznijmy jednak od przyjemnej strony, a następnie omówimy problemy i przedstawimy wskazówki, jak z nimi sobie poradzić.

Zaleta lekcji online #1. Wyjątkowa okazja do samodzielnego dostosowania tempa nauki

Ogromną zaletą pracy w domu jest spokój i możliwość dostosowania przestrzeni do Twoich aktualnych potrzeb. Uczeń ma możliwość wypracowania indywidualnego rytmu pracy i dopasowania go do bieżących obowiązków. Jedni potrzebują więcej czasu na rozwiązywanie równań z matematyki, ale za to szybciej radzą sobie z ćwiczeniem języka angielskiego. Dzięki temu mogą poświęcić zaoszczędzony czas na aktywność fizyczną albo po prostu naukę innych rzeczy. To świetna okazja, aby poczuć, jak fajnie jest, gdy rytmu dnia nie kształtuje dzwonek szkolny, ale samodzielnie podjęta decyzja. Taka metoda uczy zarządzania własnym czasem, pokazuje zalety samodzielności oraz pozwala uczniowi dostrzec, ile czasu potrzebuje na dane czynności. To z kolei może się okazać przydatną umiejętnością na przyszłość, ponieważ uczeń będzie potrafił zorganizować produktywnie swój dzień.

Zaleta lekcji zdalnych #2 Łatwiej jest zaobserwować trudności w nauce u dziecka i podjąć odpowiednie działania

Praca uczniów na specjalnych platformach edukacyjnych w przejrzysty sposób pokazuje, w jakim zakresie dziecko radzi sobie lepiej, a co sprawia mu trudność. Być może dla wielu rodziców będzie to niemałym zaskoczeniem. Pozwoli to poniekąd skonfrontować dotychczasowe rezultaty w nauce swojego dziecka z rzeczywistą sytuacją. Edukacja zdalna jest zatem możliwością skontrolowania postępów w nauce swojej pociechy. Dzięki rozeznaniu w rzeczywistej sytuacji uzyskamy informacje, nad czym warto popracować, a z czym dziecko radzi sobie najlepiej i jakie są jego talenty.

Rodzice mogą również monitorować, czy ich dziecko uważa podczas lekcji, czy jednak jest zajęte graniem na telefonie, rysowaniem czy innymi czynnościami, którymi nie powinien się zajmować. A może Ty zauważysz, że uczeń jest zupełnie rozproszony i ma wyraźne problemy z koncentracją nawet przez 10 minut. Często może być to objaw poważniejszych problemów zdrowotnych. Właśnie dlatego problematyczne kwestie należy nie tylko zidentyfikować, ale także natychmiast rozwiązać. W przypadku niepokojących objawów możesz poinformować o nich rodziców, którzy powinni podjąć dalsze kroki, na przykład umówić dziecko na wizytę z psychologiem. Więcej informacji znajdziesz we wpisie: E-learning. Wady i zalety szkoleń online

Zalety, które oferują platformy do webinarów i szkoleń online

możliwość tworzenia oddzielnych wirtualnych klas do pracy w grupach;

automatyczne sprawdzanie odpowiedzi, które zostały udzielone w testach;

możliwość uczestniczenia w lekcji nawet z telefonu komórkowego;

prosty sposób zaproszenia uczniów i liderów klas oraz możliwość wysyłania przypomnień;

lekcja może zostać nagrana i przesłana uczniom w celu powtórzenia materiału.

Oczywiście taka forma przeprowadzania lekcji będzie różniła się od tej standardowej, przeprowadzanej w budynku szkoły. Jednak odpowiednie przygotowanie lekcji online, ustalenie zasad i konsekwencja może nawet przewyższyć efektywność zajęć tradycyjnych.

Jak wygląda lekcja zdalna w rzeczywistości?

W rzeczywistości 30-osobowa grupa młodych ludzi łączy się z prowadzącym przy użyciu włączonej kamery i mikrofonu. Zaczyna się... nie, nie lekcja szkolna. Rozpoczyna się hałas, rozproszenie, szum, przekrzykiwanie. Wszyscy jednocześnie próbują coś powiedzieć, dodatkowo słychać hałasy w tle (mama woła na obiad, pies szczeka, tata ogląda telewizję). Te wszystkie dźwięki powinniśmy pomnożyć razy 30, bo tyle osób właśnie wydaje odgłosy, te kontrolowane i takie, na które nie mają wpływu. Nawet najmniejszy stukot, będzie odbierany przez mikrofon. Wyobrażasz sobie, co dzieje się, jeśli 30 osób ma jednocześnie włączone mikrofony?

Na szczęście w banalny sposób mikrofon możemy wyłączyć. Pozostaje nam tzw. "hałas wizualny" - co to takiego? To sytuacje, w których nagle nasza kamera, pokazuje coś, czego pokazać nie powinna. Musimy wziąć pod uwagę, że nawet jeśli powiemy naszej rodzinie, że nie mogą wchodzić, istnieje ryzyko, że zwyczajnie o tym zapomną. Nikt nie chce przecież zobaczyć mamy, która przynosi synowi talerz z jedzeniem. W takiej sytuacji pozostaje jedynie wyłączenie kamery.

Korzystając z platform do webinarów, otrzymasz możliwość skorzystania z formatu, który zapobiegnie wspomnianym wcześniej problemom. Gdzie tkwi różnica? Tylko nauczyciel znajduje się na antenie. Jego zadaniem jest wyjaśnianie zagadnień, pokazywanie prezentacji, a także przeprowadzanie testów. W przypadku kiedy prowadzący będzie chciał zapytać o coś ucznia, skorzysta z możliwości zaproszenia go do rozmowy.

Chcesz wiedzieć, jak wygląda lekcja na odległość?

Wszystko zaczynasz poprzez wejście do pokoju webinarowego. Wskaż studenta, którego wyznaczysz do odpowiedzi na Twoje pytanie lub wygłoszenia wykładu na antenie. Kliknij powyższą ikonę. W ten sposób unikniesz niekontrolowanej dyskusji, która mogłaby zakłócić porządek lekcji na kilka dobrych minut.

1. Kliknij okno potwierdzające, że to właśnie tego uczestnika chcesz zaprosić do dyskusji. Warto dodać, że w ten sposób, będziesz mógł zweryfikować poziom wiedzy uczniów, właściwie w taki sam sposób jak na standardowej lekcji w szkole. Ty pytasz - oni odpowiadają, proste!

2. W kolejnym etapie uczeń otrzyma powiadomienie, że został zaproszony do transmisji. Po przyjęciu takiego zaproszenia będzie mógł rozpocząć transmisję i odpowiedzieć na pytania nauczyciela. Ważne jest, aby wcześniej poinformować uczniów, że muszą śledzić wszelkie komunikaty, żeby płynność konwersacji mogła być zachowana.

To wideo pomoże Ci szybko zorganizować webinar i skutecznie go przeprowadzić. Ponadto w tym tutorialu porównasz, jak wygląda webinar od strony prowadzącego i od strony uczestnika.

Jakie problemy mają nauczyciele z wprowadzeniem nauczania zdalnego?

Dla wielu nauczycieli wirtualna klasa jest jak nowa granica, którą muszą pokonać. Proces ten jest utrudniony przez tradycyjne programy nauczania, które należy przerobić w nowy sposób. Nie bez znaczenia jest także dość uboga wiedza nauczycieli na temat obsługiwania nowych technologii. Niejednokrotnie powoduje to stres, który dodatkowo utrudnia prowadzenie lekcji. Brak znajomości programów może spowodować ograniczenie się nauczyciela do samego mówienia do mikrofonu. Czy to przekreśla możliwość wartościowej lekcji zdalnej? Okazuje się, że niekoniecznie.

Według Rhondy Bondi, specjalistki ds. edukacji z Harvard Graduate School of Education, najlepsi nauczyciele nauczania na odległość nie są wcale mistrzami obsługi wszystkich programów i aplikacji. Według Rhondy sukcesem są nadal wszystkie cechy, które charakteryzują nauczyciela idealnego. Wśród nich znalazły się m.in. skuteczny sposób komunikacji z uczniami, umiejętność odpowiedniego dobrania materiałów i organizacja procesu nauczania. Zatem można stwierdzić, że nowych technologii zawsze można się nauczyć, natomiast jeśli ktoś nie jest dobrym nauczycielem, to nie będzie sobie radził zarówno w nauczaniu tradycyjnym, jak i online.

Jak inaczej kontrolować uczniów podczas zdalnego nauczania?

Zadawaj im pytania. Poproś uczniów, aby każdy z nich odpowiedział na zadane przez nauczyciela pytanie za pośrednictwem czatu. Po zakończeniu zajęć możesz pobrać historię wpisów na czacie i w ten sposób ocenić aktywność każdego dziecka. Na początku zajęć możesz dodać, że taka aktywność będzie dodatkowo nagradzana (np. plusami, które będą miały wpływ na ocenę końcową). Warto motywować uczniów i pokazywać im, że doceniasz ich wysiłek i dodatkowe starania! Dzięki temu nauka będzie dla nich przyjemniejszym procesem, który nie będzie kojarzyć się ze stresem i ciągłym ocenianiem.

Przeprowadzaj testy i ankiety. Będziesz mógł ocenić, ilu uczniów uważnie Cię słuchało. W niektórych przypadkach jest możliwość ustawienia limitu czasowego, który przeszkodzi uczestnikom w ściąganiu. Zalecamy przeprowadzenie krótkiej ankiety po każdej lekcji. Uczeń nie może zamknąć okna z pytaniem, dopóki nie wybierze odpowiedzi.

Zalecenia dla nauczycieli podczas prowadzenia lekcji zdalnej

Pamiętaj, żeby dać chwilę podczas zajęć, aby wysłuchać opinii uczniów, ponieważ będzie to dla Ciebie cenna wskazówka. Zapytaj, co im się podobało w zajęciach, a co mniej. W ten sposób otrzymasz informację zwrotną, co możesz poprawić lub zmodyfikować w swoim prowadzeniu lekcji. Pamiętaj, że konstruktywna krytyka jest dla Ciebie wskazówką do dalszego rozwoju. Dodatkowo pokazujesz swoim uczniom, że cenisz sobie ich opinię i zależy Ci na jak najlepszym wykonaniu swojej pracy. Uczniowie natomiast czują, że mają jakiś wpływ na to, jak będą wyglądać lekcje.

Pomyśl, które niespodziewane problemy mogą skutecznie przeszkodzić Ci w prowadzeniu zajęć. Przygotuj plany awaryjne, aby w razie gdyby pojawiły się jakieś problemy, jak tymczasowe przerwy w dostępie do Internetu. Bądź pomocą także dla uczniów, kiedy nie będą mogli poradzić sobie z barierami technicznymi, a które uniemożliwią im uczestnictwo w lekcjach online. Ważne jest to, aby nikt nie czuł się wykluczony z powodu nieznajomości technologii lub problemów technicznych, na które nie ma wpływu.
Jak zorganizować i przeprowadzić pierwszy webinar. Doświadczenie osobiste
Podsumowanie. Jak dać radę z nauczaniem hybrydowym?

Zgadzamy się ze specjalistami, że głównym problemem nauczycieli nie jest brak ciekawych pomysłów, ale obawy i oczekiwania. Zrozumiałe jest, że dla tej grupy nastąpiło totalnie przeorganizowanie dotychczasowych wypracowanych metod komunikacji z uczniami. Nauczyciele boją się utraty czasu, zaangażowania uczniów, potrzeby zdobycia lub wykonania materiałów dydaktycznych na lekcje. Obawiają się krytyki ze strony kierownictwa odnośnie odchyleń od programu nauczania.

Planując lekcję online, możesz poświęcić więcej czasu i uwagi na prezentację materiału, ponieważ nie będziesz musiał zwracać uwagi, na kontrolę dyscypliny. To Ty decydujesz, kto zabiera głos w odpowiednim momencie. Przygotuj się na wszelkie możliwe problemy techniczne. Zaplanuj lekcje i możliwości monitorowania pracy uczniów. Pamiętaj, że kluczem jest dobre przygotowanie.

Uczenie się przez Internet nakłada pewne ograniczenia, do których musisz się dostosować. Jednak wsparcie techniczne MyOwnConference pomoże Ci dostosować szkolenie do formatu online i odpowie na dowolne pytania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak przeprowadzić zdalną lekcję dla klasy? %

# data[].attributes.attachment_link.description
Zdalna lekcja dla 30-osobowej klasy to wyzwanie dla nauczycieli. Jak przeprowadzić lekcję na odległość dla klasy?

# data[].attributes.body
https://webowadbp.wixsite.com/dobrostanwedukacji

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dobrostan jest opisywany jako subiektywnie postrzegane przez osobę poczucia szczęścia, pomyślności, zadowolenia ze stanu życia. Traktowany jest jako jeden z elementów zdrowia człowieka, jako postrzegane subiektywnie zadowolenie z fizycznego, psychicznego i społecznego stanu swojego życia. Można go zdefiniować też jako efekt poznawczej i emocjonalnej oceny swojego życia, poczucia spełnienia i satysfakcji życiowej. Dobrostan uważa się za jeden z najważniejszych czynników kształtujących jakość życia, a czynnikiem który ma najistotniejsze znaczenie wspierające są relacje międzyludzkie.

Eksperci sygnalizują, że wobec szeroko rozpowszechnionego problem depresji i stresu wśród młodych ludzi, malejącego zadowolenie z życia i wzrostu poziomu wyuczonej bezradności, warto wprowadzić w szkołach elementy psychologii pozytywnej - wiedzę i doświadczenia związane z dobrostanem i jakością życia. Przemawiają za tym też badania wskazujące pozytywne korelacje pomiędzy pozytywnymi emocjami a zaangażowaniem w naukę.

Dlatego też zapraszamy do zapoznania się z zebranymi tu materiałami dotyczącymi dobrostanu, psychologii pozytywnej i wykorzystania mindfulness w edukacji. A ponieważ niezbędnym czynnikiem dobrego samopoczucia uczennic i uczniów jest wysoki poziom zadowolenia z życia nauczycieli, zgromadziliśmy materiały również na ten temat.

# data[].attributes.attachment_link.description
Dobrostan jest opisywany jako subiektywnie postrzegane przez osobę poczucia szczęścia, pomyślności, zadowolenia ze stanu życia. Traktowany jest jako jeden z elementów zdrowia człowieka, jako postrzegane subiektywnie zadowolenie z fizycznego, psychicznego i społecznego stanu swojego życia. Można go zdefiniować też jako efekt poznawczej i emocjonalnej oceny swojego życia, poczucia spełnienia i satysfakcji życiowej.

# data[].attributes.body
1. Psychospołeczne aspekty edukacji zdalnej (5 godz.)
2. Metodyka edukacji zdalnej (5 godz.)
3. Przegląd wybranych narzędzi edukacji zdalnej (4 godz.)
4. Prawne aspekty edukacji zdalnej (2 godz.)
5. Zintegrowana Platforma Edukacyjna (5 godz.)
6. MS Teams (5 godz.)

# data[].attributes.body
Pojęcia na nowo:

strategia uczenia się: charakterystyczny dla danej osoby sposób przyjmowania i przetwarzania informacji wynikający z indywidualnych różnic w zakresie funkcjonowania aparatu percepcyjno-poznawczego,

technika uczenia się: to umiejętność celowego i ekonomicznego doboru czynności organizacyjnych i psychoruchowych/ techniki to różne ćwiczenia i zabiegi przyspieszające gotowość do uczenia się i podtrzymują ten stan,

metoda nauczania/uczenia się: sposób przekazywania (przetwarzania) w celu ich zrozumienia i zapamiętania przez osobę uczącą się,

wskaźnik edudostępności: wyznacza indywidualną strategię uczenia się jednostki.

# data[].attributes.body
Model czterech etapów kompetencji, znany również jako cztery fazy uczenia się, matryca uczenia się czy drabina świadomych kompetencji ilustruje uniwersalny proces nauki:

nieświadomą niekompetencję

świadomą niekompetencję

świadomą kompetencję

nieświadomą kompetencję

# data[].attributes.headline
Wybrane narzędzia do uczenia się/nauczania

# data[].attributes.subject
Wybrane narzędzia do uczenia się/nauczania

# data[].attributes.body
https://wakelet.com/wake/S4lWfdX0vs7Q2ZciaVNYp

# data[].attributes.headline
Komunikacja w edukacji zdalnej - podstawowe zasady

# data[].attributes.subject
Komunikacja w edukacji zdalnej - podstawowe zasady

# data[].attributes.body
atrakcyjny (psychologicznie) nadawca komunikacji - czyli nauczyciel,

atrakcyjny sposób organizacji komunikacji (m.in. sposób mówienia, otoczenie (to co widać na ekranie),

atrakcyjne kanały komunikacji (różnorodne metody nauczania/ uczenia się, aktywizacja uczniów),

atrakcyjne rozpoczęcie i zakończenie lekcji.

# data[].attributes.headline
Jak budować relacje w klasie w edukacji zdalnej?

# data[].attributes.subject
Jak budować relacje w klasie w edukacji zdalnej?

# data[].attributes.body
https://potencjalosobowosci.com/13-zasad-budowania-relacji/

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
POTENCJAŁ OSOBOWOŚCI - blog Beaty Stefańskiej dla Biznesu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O budowaniu relacji napisano już chyba prawie wszystko. Na rynku jest masa dostępnej literatury rozwojowej, z której można czerpać i dzięki niej się doskonalić, a temat nadal u Managerów nie zawsze jest zaopiekowany. Na warsztatach o przywództwie, gdy rozmawiamy o jego filarach - mówimy o tym, że to właśnie relacje z ludźmi decydują o skuteczności Lidera w przewodzeniu innym.

Relacje sprawiają, że zaufanie jakie się buduje między ludźmi - co daje dobrą podstawę do budowania zespołu, przeprowadzania zmian czy rozwoju pracowników. Dzięki relacjom ludzie podążają za Liderem, a nie muszą dla niego czy z nim pracować, bo formalnie zajmuje swoje stanowisko.

Relacja z samym sobą

Na co więc zawracać uwagę w budowaniu relacji z innymi ludźmi? Przede wszystkim warto zacząć od siebie i zbudować dobrą relację z samym sobą. Gdy siebie znamy, lubimy i cenimy, mamy do siebie zaufanie - łatwiej wtedy nam wejść w relacje z innymi i budować zdrowy kontakt. W tym obszarze Inteligencji Emocjonalnej trzeba zająć się budowaniem samoświadomości własnego potencjału i ograniczeń, zweryfikowaniem poziomu poczucia własnej wartości, celowością życia, samoakceptacją, rozumieniem swojej odpowiedzialności, zarządzaniem sobą, swoimi emocjami, priorytetami i wyborami. Gdy to już wiemy o sobie, potrafimy o siebie zadbać - wówczas możemy pomyśleć o tym jak polepszyć relacje z innymi.

Zaskakujące jest jak wiele ludzi idzie przez życie nie uświadamiając sobie, że ich uczucia względem innych ludzi są w dużej mierze determinowane przez uczucia wobec samego siebie, a jeśli nie czujesz się komfortowo ze sobą, nie możesz czuć się komfortowo z innymi.
Sidney J. Harris

Relacje z innymi

Budowanie relacji z innymi przypomina trochę zakładanie ogrodu i pracę w nim. Masz jakąś wizję tego, co w tym ogrodzie ma być - czyli jakich ludzi chcesz zaprosić do swojego Zespołu lub życia. Potem planujesz jak rozsadzisz rośliny - by cieszyły Twoje oko, ale też były uzupełnieniem większej całości. Potem pielęgnujesz, dbasz i opiekujesz się z tym - co tam powstało. Tak samo jest w relacjach z ludźmi.

Warto więc znać kilka zasad jakie mają wpływ na to, jak nawiązujemy relacje z innymi i czy one mają szanse się utrzymać, dając stronom satysfakcje i korzyści. Tu może pomyślisz od razu - że to takie przedmiotowe podejście do tematu, że wchodzimy w relacje z ludźmi dla jakichś korzyści. Tak - zawsze przy nawiązywaniu relacji towarzyszy nam jakaś intencja, która wiąże się z korzyściami dla nas samych. I mogą być one bardzo różne: chcemy - żeby było miło i przyjemnie, chcemy zaczerpnąć inspiracji od tej osoby lub chcemy się czegoś od niej nauczyć, oczekujemy wsparcia lub pomocy, chcemy - aby ktoś nas polubił lub potwierdzał naszą wartość, mamy potrzebę więzi z innymi, chcemy przynależeć do jakiejś grupy i móc się z nią identyfikować, może też z jakąś osobą możemy się wymienić wiedzą lub doświadczeniem, możemy też chcieć coś od kogoś dostać - na przykład pracę, premię, czy możliwość kariery. Niektórzy tez wchodzą w relacje z innymi, by coś dać z siebie pomagać, wspierać - bo dzięki temu czują się ważni lub wartościowi. Znasz swoje intencje przy wchodzeniu w relacje z innymi ludźmi?

Ważne zasady

Pamiętaj, że relacja z drugim człowiekiem - to proces, który ma swój początek, środek i czasami koniec. Warto pamiętać o tym, o co zadbać na każdym etapie rozwoju relacji, by móc nie tylko zaspokajać swoje potrzeby ale też zadbać o siebie. Nie wszystkie relacje bowiem trzeba utrzymywać na siłę, inwestować w nie lub zabiegać o to, by trwały - tylko dlatego, że zostały kiedyś nawiązane. Czasami warto zrobić porządki w swoim ogrodzie relacji.
Oto, o czym warto pamiętać, gdy zależy Ci na budowaniu relacji:

1. Prawo pośredniego działania - im bardziej interesujesz się drugim człowiekiem, jesteś zainteresowanym nim i tym co dla niego/ niej ważne - tym większa szansa na to, że on zainteresuje się Tobą

2. Ważność - sprawiaj, by inni czuli się w relacji z Tobą ważni. Wówczas dzięki Tobie będą mogli wzmacniać swoje poczucie wartości, lubić siebie bardziej i chętniej wracać do kontaktu z Tobą

3. Porzuć narzekanie. Mimo, że to prawie narodowa powinność - by ponarzekać na życie, szefa, partnera czy dzieci - nie narzekaj! 80 % osób nie obchodzi, że Ci się źle dzieje lub z czymś sobie nie radzisz, a 20 % cieszy się z tego - bo dzięki temu lepiej mogą o sobie myśleć lub czuć się sami ze sobą dobrze.

4. Dąż do zgody. Szukaj okazji do przytaknięcia, stanięcia po tej samej stronie w poglądach lub podejściu do jakiejś sprawy. Pamiętaj przy tym, że to podobieństwa ludzi zbliżają a nie różnice i że lubimy ludzi, takich - jak my.

5. Nie musisz mieć racji. Pamiętaj, że nie zawsze ostatnie słowo musi należeć do Ciebie, musi stanąć na Twoim. Pozwól ludziom mieć ich racje i swoje poglądy, nawet jeśli mijają się z prawdą. Gdy coraz bardziej w jakiejś dyskusji się oddalacie od siebie - zadaj sobie pytanie: czy w tej sytuacji chcę mieć rację, czy może bardziej chcę być szczęśliwy?

6. Akceptuj innych. Ludzie są jacy są i nigdy nie będą Tobą - warto więc ich akceptować bez stawiania warunków. Nie oznacza to jednak że masz zrezygnować z komunikowania swoich potrzeb lub oczekiwań, jeśli relacja jest biznesowa.

7. Reguła wzajemności. Pamiętaj, że u wielu osób działa zasada wzajemności i że lubimy, cenimy, szanujemy ludzi którzy nas lubią, cenią i szanują.

8. Bądź wdzięczny. Okazuj wdzięczność za każdym razem za to, co ktoś dla Ciebie robi, że jest w Twoim otoczeniu czy w życiu, interesuje się Tobą. Doceniaj bezinteresowność, życzliwość, gotowość do bycia razem.

9. Okazuj uznanie. Chwal innych i wyrażaj podziw dla ich działań, sukcesów i osiągnięć, starań i dobrych chęci.

10. Doskonal się w słuchaniu. W komunikacji stosuj zasadę pareto: słuchaj przez 80% czasu, 20% przeznacz na zadawanie pytań. Pamiętaj, że słuchanie buduje między ludźmi zaufanie

11. Bądź ciekawy. Rozmawiaj z ludźmi o tym co ich interesuje, czym się pasjonują, co robią i gdzie będą za jakiś czas. Dzięki pozytywnym emocjom, jakie wówczas się pojawiają i Twojej obecności - będę chcieli powtarzać spotkania z Tobą

12. Proces. Pamiętaj, że relacja z drugą osobą to proces i czego innego wymaga na początku, a czegoś innego może potrzebować w miarę upływu czasu czy zmian, które zachodzą w Twoim życiu lub życiu tej drugiej osoby. Obserwuj to co się miedzy Wami dzieje, reaguj i dopasowywuj swój sposób zachowania, komunikacji czy częstotliwości kontaktów.

13. Ekologia. Dbaj o siebie w relacjach z innymi i swoja ekologię. Żeby relacja była warto utrzymania - nie może być źródłem negatywnych emocji czy cierpienia. W wyborze osób - kieruj się ekologią i dbaj o swój dobrostan w relacjach z innymi.

Jesteśmy odzwierciedleniem pięciu osób, z którymi spędzamy najwięcej czasu. To oni nas motywują, doradzają, krytykują. Przyjrzyj się, z kim Ty przystajesz
Nancy Drew

Jestem przekonana, że większość tych zasad jest Ci znana i może nawet je stosujesz. Jeśli tak jest - gratuluję. Doskonal się dalej w nawiązywaniu i rozwijaniu relacji z innymi. Relacje z ludźmi są jak pielęgnowanie ogrodu. Czasami sadzisz jakieś rośliny, podlewasz i nawozisz, a potem cieszysz się z tego co wyrosło, a może nawet zbierasz plony ... Jeśli jednak ogród zarasta, niektóre rośliny zajmują o wiele więcej miejsca niż potrzebujesz lub rosną wg własnego planu czy w miejscu, które jest zarezerwowane dla innych - zajmij się tym. Ogród należy do Ciebie, a Ty jesteś ogrodnikiem.

Jeśli chcesz być dobrym Liderem, pielęgnuj swój ogród relacji!

***

Budowanie relacji jest jedną z kompetencji Inteligencji Emocjonalnej Managera. Jeśli chcesz zbadać swój poziom EQ - napisz do mnie używając formularza kontaktu, lub po prostu zadzwoń do mnie
Polub stronę na FB, aby być na bieżąco: Beata Stefańska - Psycholog Biznesu
Pokaż mi, że mnie wspierasz - udostępnij proszę ten wpis na FB lub Linkedin

# data[].attributes.attachment_link.description
O budowaniu relacji napisano już chyba prawie wszystko. Na rynku jest masa dostępnej literatury rozwojowej, z której można czerpać i dzięki niej się doskonalić, a temat nadal u Managerów nie zawsze jest zaopiekowany. Na warsztatach o przywództwie, gdy rozmawiamy o jego filarach - mówimy o tym, że to właśnie relacje z ludźmi decydują o skuteczności Lidera w przewodzeniu innym.

# data[].attributes.body
https://jakdzialacskutecznie.pl/jak-budowac-dobre-relacje-7-krokow-do-dobrych-relacji-jak-uczyc-zycia-z-innymi-i-wspolpracy/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Każdy z nas ma takie pragnienie, żeby dobrze żyć z ludźmi, których mamy wokół siebie: w rodzinie, w szkole, w pracy, na ulicy, gdziekolwiek jesteśmy. Wszystkie nasze największe życiowe radości związane są z innymi ludźmi (radość bycia razem, wspólne imprezy, relacje, narodziny dzieci itp.). Tak samo wszystkie nasze największe smutki związane są z innymi (opuszczenie, niezrozumienie, wyrzucenie z pracy itp.). Dobre relacje z innymi są jednym z ważniejszych elementów wpływających na nasze zadowolenia z życia. Każdy z nas chciałby mieć dobre relacje z innymi i oczekujemy od innych zrozumienia, miłości, docenienia... a bardzo często zapominamy, że nasze relacje w dużej mierze zależą od nas... Dlatego zapraszam Was do gruntownego przyjrzenia się tej sprawie.

Jest to wpis zbierający wiedzę o szerokiej kompetencji Współpracy, którą opisuję jako jeden z 4 filarów skutecznego działania, dlatego jest w nim tak dużo linków do innych treści omawiających bardziej szczegółowe kwestie.

Pełną koncepcję 4 filarów opisuję w moim podręczniku:
Jak Uczyć Skuteczności. Siebie i innych.

Kwestia budowania dobrych relacji jest bardzo ważna dla naszego życia i w dużej mierze właśnie od dobrych relacji zależy nasze zadowolenie z życia. Uważam, że jest to temat bardzo ważny, aczkolwiek często pomijany (np. w edukacji) lub omawiany dosyć powierzchownie. Zobaczcie, że bardzo często np. w różnych poradnikach, czy nawet swobodnych rozmowach temat budowania dobrych relacji sprowadzamy do prostych porad w stylu „to rób, a tego nie rób", do technik komunikacyjnych „to mów, a tego nie mów", czy sztucznych zachowań. Nie chodzi tutaj o to, że takim stwierdzeniem chcę kogoś krytykować - to raczej chodzi o to, że my po prostu szukamy takich łatwych i prostych rozwiązań, jakby z myślą bardziej o sobie (moim samopoczuciu, samoocenie, dobrych emocjach itp.), a mniej o tej drugiej osobie lub nawet o czymś większym niż ja i Ty. A tak naprawdę nasze życie ma sens tylko wtedy kiedy żyjemy z innymi i dla innych, i dobrze wiemy, że to wcale nie jest takie proste.

Dlatego zawsze kiedy przychodzi mi gdzieś mówić o dobrych relacjach (np. w czasie różnych projektów edukacyjnych, w czasie wykładów i konferencji oraz w czasie swobodnych rozmów) zawsze staram się podkreślać, że nasza relacja zaczyna się w naszym sercu, w naszym podejściu, w czymś co jest wewnętrze, głębokie i poniekąd też trudne, a nie w czymś co jest powierzchowne, technice, czy nawet komunikacji (czyli pomiędzy ludźmi). Jak możecie się domyślać to COŚ, o co mi chodzi, coś głębokiego, prawdziwego, wewnętrznego, ale też trudnego, co leży u podstaw dobrych i prawdziwych relacji można określić jednym słowem. To Miłość.

Zobaczcie też, że bez innych ludzi możemy osiągać nasze cele tylko na krótką metę. Jeśli chcemy być naprawdę skuteczni, osiągać nasze długofalowe cele, to musimy dobrze żyć i współpracować, i to zarówno ze swoimi bliskimi, współpracownikami, szefem, podwładnymi, jak i z klientami oraz - szerzej - ze społeczeństwem.

W tym wpisie zebrałem taką esencję tego, co jest w relacjach najważniejsze. Tego, co leży u ich podstaw. Wszystkie opisane tutaj prawidłowości odnosić do każdej naszej relacji, pamiętając o tym, że nieco inne będzie ich zastosowanie dla osób, które mamy blisko siebie (np. współmałżonka lub dzieci), inne dla znajomych, kolegów i przyjaciół, a jeszcze inne wobec przypadkowo spotykanych osób. Prawidłowości psychologiczne i społeczne leżące u podstaw tych wszystkich relacji będą podobne.

Czasami trochę jakby o tym zapominamy, że kwestia relacji nie dotyczy tylko najbliższych nas osób, ale także szerokiej wspólnoty społecznej (narodowej) i cywilizacyjnej. Jesteśmy członkami tych wspólnot, czy tego chcemy, czy nie, a w związku z tego powodu jakieś korzyści, ale mamy też obowiązki. Słyszałem ostatnio bardzo ciekawą opinię na temat społeczeństwa w Polsce (choć zapewne można by też ją odnieść do społeczeństw innych krajów), że takie swoją drogą szlachetne ideały jak wolność, równość i braterstwo, to i owszem w Polsce były, ale:

- równość w biedzie za komuny,

- solidarność (braterstwo), przez krótko w czasie zmian ustrojowych (wszak w fenomenalnym ruchu Solidarności było ok. 10 milionów Polaków)

- a teraz została nam tylko wolność.

A wolność bez solidarności sprawia, że społeczeństwo się atomizuje (żeby nie powiedzieć: rozpada) - i nie chodzi mi tutaj nawet o jakiś wspólny społeczny cel, wspólne patrzenie na najważniejsze sprawy, jedność (to też jest mega ważne) - ale nawet o taką zwykłą codzienną życzliwość na ulicy, na drodze, w kolejce do kasy w supermarkecie, w poczekalni, o ufność do przypadkowo spotkanego człowieka, coś co mądrze nazywa się partycypacją horyzontalną. Też nie twierdzę, że w tej kwestii np. w Polsce jest źle, o nie - w dosyć dużej mierze mamy przecież jakieś poczucie wspólnoty i troski o dobro wspólne (nawet jeśli głosujemy na różne partie), ale piszę Wam o tym po to, żeby zwrócić uwagę, że temat budowania dobrych relacji nie dotyczy tylko osób, które mamy najbliżej, ale w jakimś stopniu również przypadkowo spotkanego na przystanku autobusowym człowieka.

Opracowany przeze mnie zbiór ćwiczeń do pracy z emocjami Zrozumieć, Opanować i Wykorzystać Emocje

ZOBACZ ZBIÓR ĆWICZEŃ

Istota dobrych relacji

Zwróćcie uwagę, że bardzo często nasze relacje z innymi postrzegamy jakby w jednym wymiarze:

I w związku z tym na siebie, innych, a nawet na swój czas i swoje działania patrzymy tak:

A stąd już krok do prostej konkluzji: albo żyję, pracuję i staram się dla siebie, albo robię to dla innych. Nic bardziej mylnego! Jeśli tak będziemy postrzegać świat, to w każdym będziemy widzieć konkurenta i wroga - nawet w swoich najbliższych!

Rzeczywistość naszych relacji jest bardziej skomplikowana i o wiele lepiej patrzeć na nią przez pryzmat dwóch wymiarów (Grant, 2014, o tych wymiarach pisałem też w wpisie o „opłacalności" bezinteresowności):

I teraz umieśćmy te wymiary na takim wykresie:

A zatem wyróżniamy cztery rodzaje osób (albo raczej nastawień, ponieważ w różnych sytuacjach możemy zachowywać się różnie):

- osoby dbające o interesy swoje oraz innych, np. rewelacyjny sprzedawca, który sprzedaje bardzo dobre produkty i któremu ludzie za to dobrze płacą,

- osoby dbające tylko o interesy innych, np. ktoś, kto poświęca całe życie dla innych, ale nie troszczy się o siebie,

- osoby niedbające o niczyje interesy, nawet swoje, np. ktoś chory na depresję,

- osoby dbające tylko o swoje interesy, np. ktoś bardzo egoistyczny.

Oczywiście ten podział nieco upraszcza rzeczywistość, ponieważ w różnych sytuacjach możemy się różnie zachowywać, ale dzięki niemu chcę Wam pokazać pewną ważną rzecz. Jak myślicie: która z tych czterech grup osób jest najbardziej skuteczna?

Może osoby z grupy czwartej, czyli takie, które dbają tylko o swoje interesy i nie zważają na innych? A powiedz: czy chciałbyś żyć w związku małżeńskim z takim samolubem? Albo czy kupiłbyś produkt od kogoś, o kim wiesz, że dba jedynie o swoje zyski, a nie o dobro klienta?

To może osoby z grupy drugiej, czyli takie, które dbają tylko o interesy innych? Czy znasz jakąś firmę, która rozdaje swoje produkty za darmo, nie prosząc i nie dbając o nic? Nawet organizacja charytatywna, która rozdaje innym pomoc za darmo, musi się troszczyć o to, skąd wziąć środki na pomaganie innym, lub przynajmniej je przyjmować, kiedy ktoś chce je dawać.

Może osoby z grupy trzeciej, czyli takie, które o nic nie dbają? Może niekiedy coś im się uda, ale chyba nie na tym polega skuteczność.

A więc najskuteczniejsze są osoby z grupy pierwszej, czyli takie, które dbają zarówno o swoje interesy, jak i interesy innych. Pokazują to nie tylko wyniki badań (zob. np. Grant, 2014 - o tej książce piszę więcej w Czytelni) i etyka zapisana w chrześcijańskim przykazaniu miłości: „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego" (Mk 12, 31), ale także po prostu zdrowy rozsądek:

- jak dasz komuś prezent, to możesz się spodziewać, że on da też Tobie,

- jak kogoś lubisz, to możesz się spodziewać, że on także lubi Ciebie,

- jak sprzedajesz komuś dobry produkt, który odpowiada na jego potrzeby, to możesz się spodziewać, że ta osoba dobrze Ci zapłaci itd.

Może zauważenie tej sprawy wydać się dla Was oczywiste, ale naprawdę bardzo często spotykam się z którzy świadomie lub nawet nieświadomie mają takie podejście do życia: „jak komuś dam, to stracę", „jeśli ktoś zyskuje, to ja tracę", no a jak tam się myśli, to logiczne jest to, że nic się nie daje od siebie innym, a skoro nie daje nic innym, to też zazwyczaj nic od innych nie dostaje. Takie trochę błędne koło. Nie chodzi mi tutaj absolutnie oto, że nasze relacje to ma być jakiś handel: „ja Tobie to, a Ty mi to". Absolutnie nie! Handel to interesowna wymiana, a relacje, żeby były prawdziwe muszą być bezinteresowne. Chodzi o to, że:

Nie ma żadnej sprzeczności w tym, że w naszej relacji ja odnoszę korzyść i Ty odnosisz korzyść!

Zarówno handel jak i nasze relacje warto opierać na zasadzie wygrana - wygrana, czyli takim podejściu, które zakłada maksymalizację korzyści (szeroko rozumianych) wszystkich zainteresowanych stron. Bardzo szeroki opis zasady wygrana - wygrana (z przykładami) znajdziecie w tym wpisie:

Wygrana - wygrana - jak to naprawdę jest z tą zasadą?

A zobaczcie z drugiej strony, że nie oznacza to też, że bezinteresowność nie może się opłacać. Wręcz jest przeciwnie: paradoksalnie bezinteresowność się opłaca. Tylko, czy w takim razie to jeszcze jest bezinteresowność? Odpowiedzi na te pytania zawarłem w tym wpisie:

Bezinteresowność się opłaca, czyli jak działa ekonomia wdzięczności

Wspólnota MY

Dostrzeganie możliwości budowania swoich relacji na zasadzie wygrana‑wygrana jest łatwiejsze kiedy uświadamiamy sobie, że tak naprawdę mamy ze sobą bardzo wiele wspólnego.

Na różnego rodzaju spotkaniach i konferencjach lubię pokazywać takie oto proste obrazki:

A teraz przyjrzyjmy się temu obrazkowi:

Zobaczcie, że takie postrzeganie działa nawet w takich obszarach jak:

- przestrzeń fizyczna: wyobraź sobie, że na przyjęciu, wszyscy siedzą przy wspólnym stole, a jedna osoba przy oddzielnym stoliku. Albo: w klasie wszyscy uczniowie siedzą w równo ustawionych ławkach, a jedna ławka stoi w wyraźnym kilkumetrowym oddaleniu od innych (dobra rada dla osób pracujących z grupami: jeśli siedzicie w kręgu zawsze dbaj o to, żeby nikt nikogo nie zasłaniał, bo to tworzy wrażenie wykluczenia)

- przestrzeń geograficzna: w iluż to miejscowościach sąsiedzi postrzegani są jako „głupi" tylko dlatego, że mieszkają po drugiej stronie rzeki

- język: język, którego używamy, pokazuje i kreuje rzeczywistość naszych relacji. Czy mówisz o swoim małżonku „on/ona", czy „moje kochanie"?

Oczywiście to jest tylko ilustracja, ale możemy ją odnieść do naszego życia z innymi na prawie każdej płaszczyźnie:

- począwszy od spraw błahych („Ja lubię krówki ciągutki, a moja dziewczyna kruche"),

- skończywszy na sprawach poważnych („Ja chcę być z moim mężem do końca życia, a on ze mną nie").

Powyższa ilustracja pokazuje nam pułapkę, w którą często sami wpadamy - stawiamy się poza MY i wchodzimy w relację JA-ONI, dlatego mówimy:

Zauważmy jednak, że skoro chcemy z kimś budować dobrą komunikację, to na pewno coś nas z tą osobą łączy, mamy coś wspólnego, w jakimś sensie możemy powiedzieć o sobie „MY", np. jesteśmy w związku, pracujemy razem, chodzimy razem do szkoły, a może tylko (albo aż) lubimy ten sam rodzaj muzyki, czekamy razem na przystanku lub po prostu tu jesteśmy...

Ktoś może powiedzieć, że to uproszczenie i że nie z każdym tworzymy wspólnotę MY. Zgadza się, nie z każdym. Ale z każdym (nawet przypadkowym przechodniem) możemy tworzyć wspólnotę wspólnego celu, a wspólnota ta będzie tym ważniejsza, im bliżej z kimś żyjemy i im ważniejszy będzie dla nas cel. Z przypadkowym przechodniem nasza wspólnota MY może dotyczyć np. udzielenia pomocy kobiecie wsiadającej do autobusu z wózkiem, a w przypadku małżeństwa - wizji naszego życia.

Zauważenie wspólnoty MY ważne jest również dlatego, że wtedy inaczej patrzymy na nasze problemy, w tym na problemy w komunikacji oraz konflikty. Takie podejście stawia problem niejako na zewnątrz nas. To nie Twój mąż jest problemem - problem jest na zewnątrz Was:

on/ona ma problem → problem jest w nim/niej → on/ona jest problemem

Problem nie jest w nim/niej, ale jest to nasz wspólny problem, który trzeba wspólnie rozwiązać, ponieważ stanowimy wspólnotę MY:

Nie walczymy z osobą, tylko z problemem. Problem jest bezbronny, ludzie natomiast, jeśli zaczniemy z nimi walczyć, na pewno zaczną się bronić... Jeśli na przykład małżeństwo trafi na terapię małżeńską i dojdą do stanu zobrazowanego na powyższej grafice, to można powiedzieć, że już mamy 50% sukcesu (a może nawet więcej). Jeśli będą razem współpracować przeciwko problemowi na pewno go pokonają (ew. ze wsparciem terapeuty), ale jeśli zaczną walczyć przeciwko sobie, to nawet najlepszy terapeuta nie pomoże.

Podczas wizyty w klasztorze benedyktynów w Tyńcu z ust jednego z mieszkających tam ojców usłyszałem bardzo inspirującą historię. Podobno w momencie dojścia Hitlera do władzy grupa niemieckich Żydów uciekła przez Związek Radziecki do Japonii, gdzie zwróciła się z prośbą o azyl. Urzędnicy japońscy mieli ich wtedy zapytać, dlaczego mają przyjmować uciekinierów z III Rzeszy, wszak Niemcy są sojusznikami Japonii i powinni oni odesłać ich do ich kraju. Na to jeden ze starszych przedstawicieli diaspory w sześciu słowach przeniósł ich z pozycji JA-ONI do MY, umożliwiając im pozostanie w Japonii. Podobno powiedział:

Przecież MY i WY jesteśmy Azjatami.

Jaki z tego wniosek? Zawsze jest jakaś płaszczyzna, która nas łączy i na której możemy się dogadać.

Budowanie relacji MY wcale nie oznacza, że mamy się z wszystkimi kolegować. Takie podejście pokazuje tylko, że z każdym człowiekiem jesteśmy w stanie znaleźć jakąś przestrzeń do porozumienia. Oczywiście ta przestrzeń w relacji małżeńskiej będzie dotyczyła ważniejszych spraw i tematów niż w relacji koleżeńskiej, ale też nie ze wszystkimi chcemy budować relację i komunikację na tym samym poziomie. Z każdym będziemy budować inny rodzaj relacji w zależności od tego, jaki jest cel naszej relacji - inny jest cel małżeństwa, inny zespołu w pracy, a jeszcze inny cel łączy nas z przypadkowo napotkanym człowiekiem.

I właśnie tutaj przechodzimy do kolejnego ważnego zagadnienia:

- Po co budujesz relację?

- Czemu ma służyć Twoja relacja?

- Czemu ma służyć Twoja komunikacja?

Zastanówmy się teraz nad tym, ponieważ wcale nie jest to takie oczywiste, a w codziennym natłoku spraw bardzo często w ogóle o tym nie myślimy. Kiedy z kimś budujemy relację, warto zadać sobie pytanie, po co to robimy:

- Czy chcę osiągnąć cele moje czy wspólne?

- Czy chcę być pomocny, czy podziwiany?

- Czy chcę poprawić relacje w związku, czy szukam pretekstu do zerwania?

- Czy chcę nawiązać z kimś lepszy kontakt, czy udowodnić mu, że nie ma racji?

Czy myślisz o tym, komunikując się z innymi? Czy myślisz o tym, budując relacje? W uproszczeniu wszystkie te pytania w różnych sytuacjach międzyludzkich, zwłaszcza w tych trudnych, czyli takich, w których nie możemy się dogadać, możemy sprowadzić do jednej kwestii:

Czy czasami, nawet nie zdając sobie z tego sprawy, nie patrzymy na nasze relacje z innymi tak, jak wskazuje powyższy rysunek, czyli właśnie jak na taką wagę?

- Jeśli ja zyskuję, ty tracisz, a jeśli ty zyskujesz, ja tracę.

- Mąż spełnia żądanie żony, to ona zyskuje, a on traci.

- Sprzedawca zyskuje, bo sprzedaje, a klient traci, bo płaci.

- Rodzic wymaga, zyskuje posłuch, a dziecko traci, bo jest posłuszne.

I tak dalej...

Bardzo często nasze relacje z innymi zupełnie bezwiednie konstruujemy na zasadzie wygrana-przegrana. Na krótką metę przynosi to zamierzony efekt, ale jest bardzo destrukcyjne dla relacji:

- Żona użyła bardzo manipulujących i emocjonalnych argumentów, dlatego mąż spełnił jej żądanie (żona chwilowo coś zyskała), ale teraz nie ma ochoty spędzać czasu z żoną z „humorami" i coraz częściej wychodzi z kolegami na piwo (żona w dłuższej perspektywie traci).

- Rodzice nakrzyczeli na syna i ten wziął się do nauki (chwilowa korzyść rodziców), ale powoli traci zaufanie do rodziców i po jakimś czasie coraz mniej ich słucha (rodzice tracą).

- Sprzedawca wykorzystał naiwność klienta i sprzedał mu wadliwy produkt, ale po jakimś czasie całe miasto się o tym dowiedziało i nikt już od niego nie kupuje.

Budowanie relacji z innymi na zasadzie wygrana-przegrana to droga na skróty, która nigdzie nie prowadzi, tylko psuje te relacje na każdym polu. O wiele lepiej budować relacje, stosując zasadę wygrana-wygrana, tak żeby obydwie strony (czyli w skrócie MY) odnosiły korzyść. Podejście wygrana-wygrana umożliwia konstruowanie relacji, w których wszystkie strony zyskują:

- Jeśli ja zyskuję, ty też zyskujesz, a jeśli ty tracisz, ja też tracę.

- Mąż spełnia prośbę żony - ona zyskuje, on też zyskuje w jej oczach.

- Sprzedawca zyskuje, bo sprzedaje, a klient zyskuje, bo kupuje dobrej jakości produkty, których potrzebuje.

- Rodzic wymaga i zyskuje posłuch, a dziecko zyskuje, bo uczy się pracy i odpowiedzialności.

W skrócie:

Kiedy pomagam ci realizować twoje cele, moje cele też są realizowane.

A chyba nie trzeba Cię przekonywać, że pomaganie innym w realizacji ich celów bardzo dobrze wpływa na relacje?

Pamiętasz, co wcześniej powiedzieliśmy o podejściu wygrana-wygrana? Najlepszą komunikację buduje się z innymi, kiedy wspólnie poszukujemy rozwiązań, które wszystkim stronom, czyli wspólnocie MY, do której należymy, dadzą maksymalne korzyści. Zacznij podchodzić do swoich relacji z innymi w taki sposób, a zobaczysz, że nie tylko będą dawać korzyść obydwu stronom, ale też będziecie w stanie osiągać efekt SYNERGII, czyli takiej interakcji, której rezultat będzie większy niż suma elementów.

Opracowany przeze mnie zbiór ćwiczeń do pracy z emocjami Zrozumieć, Opanować i Wykorzystać Emocje

ZOBACZ ZBIÓR ĆWICZEŃ

7 kroków do dobrych relacji

No dobra, to co powiedzieliśmy do tej pory to takie ciekawe podstawy teoretyczne, ale jak zbudować takie relacje w praktyce? Jak zbudować taką prawdziwą Wspólnotę MY? Przedstawię Wam teraz moją koncepcję 7 kroków do dobrych relacji. To że akurat praktykę relacji opisałem akurat w 7 krokach nie ma żadnego znaczenia. Równie dobrze moglibyśmy poukładać je w większej lub mniejszej liczbie kroków - to po prostu tak, żeby było nam łatwo je zapamiętać i wdrażać w życie.

Pierwszy raz koncepcję tę opisałem w ramach naszego projektu budowania prawdziwych relacji Prawdziwy Skarb, gdzie biorąc udział w darmowym kursie Jak Budować Dobre Relacje możecie pobrać e-book z opisem tych 7 kroków (tak w ogóle to zachęcam do dołączenia do tego kursu, bo jest darmowy, a w ramach jego dostajecie aż 13 lekcji dotyczących budowania dobrych relacji w różnych aspektach, a w ramach projektu dostępna jest również gra online budująca relacje rodzinne, Kompas Talentów diagnozujący predyspozycje w relacjach, materiały budujące relacje do pobrania oraz płatny rozbudowany kurs Prawdziwe Relacje i Autentyczne Przywództwo, który poza najważniejszą wiedzą omawia również 9 Potężnych Narzędzi Budowania Dobrych Relacji).

Kroki te (choć nie są one tak nazwane) opisałem również w podręczniku Jak Uczyć Skuteczności (podrozdział II.1. Współpraca - Relacje, zresztą duża część tego wpisu opiera się na treści tego podrozdziału) oraz w kursie skierowanym do nauczycieli i wychowawców: Skuteczny Nauczycieli i Wychowawca, bo wspólnie z naszym zespołem jesteśmy zgodni, że dobre relacje na linii nauczyciel klasa i wewnątrz klasy (grupy) są podstawą skutecznego procesu edukacji i wychowania.

Koncepcja 7 kroków opiera się na teorii potrzeb Abrahama Maslowa (1962). Jak może wiecie sama teoria ta bywa niekiedy krytykowana, wytyka się jej m.in. następujące kwestie:

1. Maslow ułożył potrzeby ludzkie w piramidę opisując tym samym ich ważność i kolejność pojawiania się, tzn. zgodnie z tą myślą: najpierw pojawiają się potrzeby „niższe" (np. potrzeby fizjologiczne), a dopiero potem potrzeby „wyższe" (np. potrzeba szacunku). Nie do końca to jednak tak działa, bo przecież nawet jeśli nie mamy zaspokojonej potrzeby niższego rzędu (np. jesteśmy głodni) może pojawić się potrzeba wyższego rzędu (np. napisanie wiersza), a też niejednokrotnie zdarza się, że ludzie podejmują różne działania deprywujące ich potrzeby fizjologiczne, bezpieczeństwa, a nawet przynależności i szacunku, realizując potrzebę samorealizacji (np. himalaista, który samotnie wspina się w górach).

2. Teoria ta bardzo duży akcent stawia na to, że szczytem ludzkich potrzeb jest samorealizacja. I nie byłoby może w tym nic niewłaściwego, gdyby nie to, że takie podejście (i może też generalnie cała psychologia humanistyczna) bardzo mocno stawia w centrum zainteresowania człowieka jego samego, jego potrzeby, rozwój, indywidualizm. Od lat '60. (do Polski dotarło to oczywiście później) na coraz większym znaczeniu zyskiwały takie terminy jak: asertywność, poczucie własnej wartości, samoocena, ja itp. Termin „samorealizacja" kładzie bardzo duży nacisk na „JA" zapominając nieco o „MY". Często w czasie rozmów z młodzieżą, konferencji i wykładów lubię pytać: kogo spotyka się na szczycie piramidy samorealizacji, kiedy już po trudach samodoskonalenia, rozwoju osobistego i dbania o swoje potrzeby staniemy tam z wysoko uniesionym sztandarem z napisem SAMOrealizacja? NIKOGO. Taka trochę smutna konstatacja. Oczywiście to może nieco trochę przesada, ale chcę Wam zobrazować to, że my naprawdę czasami przeceniamy siebie i zapominamy o innych (bo niestety tak podpowiada nam współczesna kultura). Dlatego ja wolę używać określenia: „realizacja siebie dla innych", która może w pewnym sensie znaczyć to samo co „samorealizacja", ale większy nacisk położony jest tutaj na to, że ja uczę się, rozwijam i doskonale po to, żeby dawać więcej innym, żeby lepiej żyć dla innych.

Wymienione mankamenty nie zmieniają jednak faktu, że ludzie w istocie doświadczają potrzeb opisywanych przez Maslowa, a najlepszym sposobem budowania z kimś dobrej relacji jest właśnie odpowiadanie na nie.

Tak na marginesie inną, bardzo popularną obecnie w psychologii teorią jest Self-Determination Theory. Jest to teoria motywacji, która jednak również opisuje ludzkie potrzeby. Zgodnie z SDT ludzie mają trzy uniwersalne potrzeby, których zaspokojenie prowadzi do motywacji wewnętrznej: autonomia, kompetencja i sens. Możemy się domyślać, że również zaspokajanie tych potrzeb u innych (choć w pewnym sensie są one spójne z teorią Maslowa) prowadzi do dobrych relacji. Na pewno tak jest, choć wprost ich zaspokajanie prowadzi do bycia zmotywowanym wewnętrznie, czyli do robienia spraw dla nich samych, a właśnie na tym polega inspirowanie innych, dlatego też praktyczne zastosowanie SDT widzę w kwestii przywództwa (tzn. dobry przywódca stwarza ludziom takie warunki, w których zaspokojone są potrzeby autonomii, kompetencji i sensu). Więcej piszę o tym w podrozdziale II.3. Współpraca - Przywództwo Jak Uczyć Skuteczności oraz w wpisie o pracy marzeń.

7 kroków do dobrych relacji to:

1. Znajomość naszych podstawowych pragnień (i uświadomienie sobie, ze wszyscy mamy je takie same)

2. Słuchanie innych

3. Powstrzymywanie przed ocenami i osądzaniem

4. Uświadomienie sobie, że każdy ma inne uwarunkowania

5. Szczerość doceniania innych

6. Konkretność doceniania innych

7. Wspólna realizacja siebie dla innych

1. Znajomość naszych podstawowych pragnień

Żeby budować dobre relacje z innymi warto zadawać sobie pytania czego naprawdę szukamy w relacji z innymi i co sprawia, że w relacjach z innymi jesteśmy szczęśliwi, to znaczy: jakie są nasze podstawowe potrzeby i pragnienia wobec innych ludzi. Ten krok polega na tym, żeby uświadomić sobie, że wszyscy tak naprawdę mamy takie same potrzeby i pragnienia.

Te pragnienia to:

- Pragnienie zrozumienia

- Pragnienie docenienia

- Pragnienie realizacji siebie

Jedną z najpopularniejszych teorii potrzeb opisuje ludzkie potrzeby w hierarchii, którą możemy upraszczając przedstawić w ten sposób (Maslow, 1962):

Teoria Maslowa dotyczy potrzeb natomiast ja wolę używać określenia „pragnienia", które w sensie teoretycznym mogą znaczyć to samo, ale językowo, a w związku z tym motywacyjnie, niosą za sobą nico inne znaczenia:

- potrzebę muszę zaspokoić („muszę zjeść")

- pragnienie chcę zaspokoić („chcę pomóc babci")

Oczywiście chcąc budować dobre relacje musimy pamiętać o tym, że ludzie posiadają również potrzeby fizjologiczne oraz potrzebę bezpieczeństwa. Pamiętajmy, że może być tak, że nie zawsze wśród osób z którymi żyjemy te dwie potrzeby będą zaspokojone. Może Twoja żona jest głodna, albo Twój pracownik przestraszony wynikami badań, które wczoraj otrzymał, albo Twój klient boi się wejść do Twojego sklepu, ponieważ boi się, że coś na niego spadnie z remontowanego dachu. Bez zaspokojenia tych potrzeb nie ma sensu myślenie o budowaniu relacji.

Dlatego pierwszym krokiem w budowaniu dobrych relacji z innymi jest ich zrozumienie, w tym również poznanie ich uwarunkowań, potrzeb, oczekiwań...

Każdy z nas ma takie pragnienia, a więc nie tylko Ty, również osoby z którymi żyjesz i pracujesz. Niby oczywiste, a tak często o tym zapominamy. Przecież każdy z nas chce przebywać blisko osób, które nas rozumieją i doceniają, pamiętają o naszych pragnieniach i wychodzą im naprzeciw.

A skoro każdy z nas chce mieć takie osoby wokół siebie, w związku
z tym, żeby budować dobre relacje z innymi wystarczy tylko pamiętać o tych pragnieniach osób wokół nas i je zaspokajać, bo wtedy i te nasze pragnienia będą zaspokojone:

- jeśli rozumiemy innych, inni będą rozumieli nas (może nie od razu, ale po jakiś czasie na pewno ludzie wokół nas to zauważą i też będą chcieli tak robić)

- jeśli doceniamy innych, nie ma szans, żeby po jakiś czasie inni nie docenili też nas (nawet przez sam fakt, że się po prostu tym zadziwią i będą chcieli odwdzięczyć)

Następne kroki dotyczą opowiadania na te potrzeby:

- potrzeba zrozumienia: Kroki 2., 3., i 4.

- potrzeba docenienia: Kroki 5. I 6.

- potrzeba realizacji siebie dla innych: Krok 7.

2. Słuchanie innych

Każdy z nas chce być rozumiany przez innych:

- dziecko chce, żeby nauczyciel i rodzic rozumieli, że ono nie rozumie wszystkiego

- dziewczyna chce, żeby chłopak rozumiał, co ona czuje

- mąż chce, żeby żona rozumiała ile pracy on wkłada w utrzymanie rodziny

- pracownik chcę, żeby pracodawca rozumiał na czym on naprawdę się zna i jakie zadania wykonuje najlepiej

- klient chce, żeby producent i sprzedawca rozumieli jego potrzeby

- itp., itd. (sam w swoim życiu możesz znaleźć setki takich pragnień wobec innych)

Zrozumienie innych może wydawać się nam trudne, ponieważ czasami przecież nawet sami siebie nie rozumiemy... ale tak naprawdę, to nie jest trudne. Trudne jest coś innego: słuchać!

Przypomnij sobie swoją ostatnią rozmowę z kimkolwiek:

- Co z niej zapamiętałeś?

- O czym mówił Twój rozmówca?

- Czy nie koncentrowałeś się bardziej na tym co samemu chciałeś powiedzieć, niż na tym co chciał powiedzieć Ci Twój rozmówca?

Jak słuchać?

1. Chciej słuchać - rozmawiając z innymi po prostu nastaw się na słuchanie, chciej tego!

2. Patrz w oczy - oczywiście nie wlepiaj się ciągle w oczy rozmówcy, bo może pomyśleć, że coś jest nie tak (np. że makijaż się rozmazał), ale patrzeniem w oczy rozmówcy dajesz mu do zrozumienia, że słuchasz - optymalnie jest utrzymywać kontakt wzrokowy przez 80% czasu rozmowy

3. Okazuj, że słuchasz - dopytuj czy dobrze zrozumiałeś, dopytuj
o szczegóły, słuchaj aktywnie, a nie biernie

4. Oczywiście, jeśli nie zgadzasz z rozmówcą powiedz mu o tym - ludzie lubią szczerość

5. Jeśli w rozmowie pojawia się temat dotyczący osoby, której z wami nie ma - mów o tej osobie tylko dobrze, ponieważ obgadywanie bardzo źle wpływa na relacje, a mówienie dobrze o innych buduje zaufanie do Ciebie.

Dwa wpisy mogą rozwinąć bardziej te myśli:

- Sztuka Rozmowy, czyli jak rozmawiać naprawdę (w 14 punktach)

- Kiedyś będę bardziej szczęśliwy... (dlaczego to nie prawda, choć wszyscy tak myślimy i o tym jak żyć mentalnością dostatku)

3. Powstrzymywanie przed ocenami i osądzaniem

Kiedy już będziemy słuchać, musimy pamiętać, że to jednak nie wystarczy do tego, żeby rozumieć innych. Żeby to zrobić, trzeba jeszcze: wstrzymać się od pochopnego oceniania i osądzania innych, a żeby to zrobić należy uświadomić sobie, że każda osoba ma inne uwarunkowania życia.

Wstrzymanie się od oceniania i osądzania innych jest bardzo trudne, ponieważ jest to naturalny mechanizm ułatwiający nasze przetrwanie. Ten biologiczny mechanizm mówi nam o tym, że im mniej osoba jest do nas podobna (w wyglądzie, zachowaniu, poglądach) tym może być dla nas większym zagrożeniem. Właśnie na tym mechanizmie opierają się stereotypy oraz efekt pierwszego wrażenia.

Na szczęście mamy również rozum, który pozwala nam na kontrolowanie biologicznych „podpowiedzi" wpływających na nasze zachowanie. I ta rozumowa kontrola pozwala nam stwierdzić, że w 99% przypadków osoba, która jest od nas inna, wcale nie stanowi dla nas zagrożenia.

Pamiętając o tym, że nasza biologia skonstruowana jest tak, że ten 1% ryzyka zagrożenia jest właśnie podstawą tego, że oceniamy, osądzamy, nie lubimy, łatwiej jest nam wstrzymać się od osądów i oceniania innych. Pamiętajmy też, że nawet jeślibyśmy chcieli, nie wyeliminujemy z naszego życia mechanizmu leżącego u podstaw oceniania i osądzania innych, ponieważ jest on po prostu niezbędny do naszego przetrwania. Ale możemy nauczyć się go kontrolować, wykonując kolejny krok...

Właśnie na tym mechanizmie opierają się stereotypy oraz efekt pierwszego wrażenia. Więcej o biologicznym znaczeniu mechanizmu oceniania pisałem w tym wpisie:

Jak wreszcie przestać porównywać się z innymi, oceniać innych i siebie

4. Uświadomienie sobie, że każdy ma inne uwarunkowania

Kolejny krok, który warto podjąć, żeby lepiej rozumieć innych, to uświadomienie sobie, że każdy z nas ma inne uwarunkowania życia:

- każdy z nas wychowywał się w innej rodzinie

- każdy z nas ma inny zestaw genów

- każdego z nas spotkały inne życiowe doświadczania

- a może po prostu jest głodny i niewyspany...

a co w ogóle najważniejsze to, że przecież my nie znamy tych uwarunkowań... Kiedy to sobie uświadomimy łatwiej będzie nam „spróbować wejść w skórę innych" i ich rozumieć ( lub przynajmniej spróbować). Nawet jeśli się nam to nie uda, to i tak samo podjęcie próby wytworzy w nas takie nastawienie, które pozwoli na budowanie lepszych relacji.

Podsumowując potrzeba bycia rozumianym, rozumieć innych oznacza...

- najbliższych: czego potrzebują Twoi najbliżsi? czy czegoś im brakuje? szczerze porozmawiaj, a oni na pewno odwdzięczą Ci się szczerością i miłością

- znajomych w pracy/szkole: czego potrzebują Twoi znajomi w prac lub szkole? czy możesz odpowiedzieć na ich potrzeby? jeśli to zrobisz to na pewno odwdzięczą Ci się tym samym i Wasza praca będzie przyjemniejsza

- pracowników: czy kontrolujesz potrzeby swoich pracowników? czy odpowiadasz na nie? jeśli zaczniesz pracownicy będą lepiej i sumienniej pracować widząc, że mają szefa, który się o nich troszczy

- klientów: czy naprawdę wiesz, czego potrzebują Twoi klienci? czy tylko sprzedajesz im produkty, czy zmieniasz przez te produkty ich życie? sprawdź, czego oni potrzebują i im to daj, a nigdy nie będziesz miał problemów ze sprzedażą

5. Szczerość doceniania innych

Każdy z nas, poza tym, że chce być zrozumiany przez innych, chce również być doceniony przez innych, np.:

- dziecko chce, żeby nauczyciel i rodzic docenili wysiłek, jaki wkłada ono w naukę

- dziewczyna chce, żeby chłopak docenił zaangażowanie jej serca w ich relacje

- mąż chce, żeby żona doceniła jego trud wkładany w utrzymanie rodziny

- pracownik chcę, żeby pracodawca docenił go za dobrze wykonaną robotę

- itp., itd. (sam w swoim życiu możesz znaleźć setki takich pragnień wobec innych)

Dlatego też, kiedy już spróbujemy rozumieć innych, kolejnym etapem budowania dobrych relacji z innymi będzie nauczenie się doceniania innych.

Pierwszy element w docenianiu innych to szczerość. Może się wydawać, że to trudne, ale przecież nawet w kimś kogo nie lubisz zawsze możesz dostrzec coś pozytywnego i dobrego. Pamiętaj jednak, żeby pod pozorem szczerości nie ranić innych osób.

Carol Dweck, amerykańska psycholog, przeprowadziła bardzo ciekawą serię badań dotyczących skutków chwalenia dzieci. W badaniu wzięło udział 400 uczniów piątej klasy. W jednym z badań dzieci rozwiązywały łatwy test inteligencji zakończony sukcesem. Jednej grupie udzielono informacji wskazującej ich inteligencję jako przyczynę sukcesu („jesteś bystry"), natomiast drugiej grupie ich wysiłek, jako przyczynę sukcesu („włożyłeś w to dużo wysiłku"). Następnie dzieci rozwiązywały kolejne zadania, w których obydwie grupy ponosiły porażki (zadania były tak skonstruowane, że nie dało się odnieść w nich sukcesu), a po serii porażek następowały ostatni łatwy test. Jak myślicie, które dzieci szybciej się poddawały i słabiej rozwiązywały ten łatwy test? Dzieci które pochwalono za bystrość, a nie za wysiłek.

Z tego oraz innych, podobnie konstruowanych eksperymentów, badaczka wysnuła ciekawy wniosek: mądre chwalenie polega na docenianiu bardziej tego, co zależy od ludzi (np. wysiłek, praca), niż tego, co nie zależy od nich (np. zdolności, inteligencja), ponieważ mogą wtedy wkładać w pracę mniejszy wysiłek licząc właśnie na swoje zdolności. Warto jednak doceniać, a zwłaszcza u ludzi młodych, ich talenty, zdolności i predyspozycje (czyli coś, co może nie do końca od nich zależeć), po to, żeby pomóc im je dostrzec, kiedy sami mają z tym kłopot. Jeśli osoba zdaje sobie sprawę z swoich talentów, lepiej doceniać wtedy jej wysiłek i wytrwałość w ich wykorzystywaniu.

Bardziej szczegółowo opisuje te badania oraz daje konkretne porady jako można chwalić i doceniać innych w kontekście udzielania im informacji zwrotnej na blogu Centrum Dobrego Wychowania:

Jak udzielać informacji zwrotnej, chwalić i doceniać [do pobrania]

6. Konkretność doceniania innych

Drugim ważnym elementem doceniania innych jest bycie konkretnym.

Kiedy ktoś przekazuje nam informację niekonkretną zazwyczaj możemy podejrzewać go o nieszczerość i próbę grania na naszych uczuciach, dlatego warto być konkretnym. Na pewno zauważyliście, że docenianie innych bardzo motywuje ich do dalszego podejmowania działań, które zostały docenione.

W bardzo dobry sposób szczerość i konkretność doceniania innych przejawia się w okazywaniu innym wdzięczności. Kiedy komuś za coś dziękujemy zazwyczaj:

- robimy to szczerze, ponieważ naprawdę doceniamy to, co ktoś dla nas zrobił

- robimy to konkretnie, ponieważ dziękujemy za jakieś konkretne dobro, które otrzymaliśmy od innych

Dlatego okazywanie wdzięczności ma ogromną moc budowania dobrych relacji i poprawy emocji. Sheldon i Lyubomirsky (2006) przeprowadzili 4-tygodniowe podłużne badanie, w którym 21 osób codziennie spisywało rzeczy i sprawy, za które są wdzięczni. Osoby te poproszono o spisywanie zarówno małych i dużych rzeczy, za które są wdzięczni. W tym samym czasie inne 23 osoby wykonywały zadanie kontrolne polegające na spisywaniu zwykłych wydarzeń z swojego dnia. Po realizacji ćwiczeń, osoby, które wykonywały ćwiczenie dotyczące wdzięczności, doświadczały większych pozytywnych emocji niż osoby wykonujące ćwiczenie dotyczące spisywania zwykłych wydarzeń z swojego dnia.

Wdzięczność jest naprawdę potężnym narzędziem budowania naprawdę szczerych i autentycznych relacji. Wydaje się jednak, że wdzięczność nie jest już tak bardzo ceniona jak kiedyś, a okazywanie wdzięczności może być uważane za oznakę słabości. Wynika to zapewne z bardzo rozpowszechnionego przekonania, że „mi się należy". Należy mi się dobra praca, należy mi się szacunek, należy mi się spokój itp. Mamy takie myślenie o rzeczywistości. Tak naprawdę to nie ma znaczenia, czy cokolwiek i od kogo nam należy czy nie, a zobacz, że bardzo nie lubimy osób, które cięgle o coś mają pretensje i nie są wdzięczne.

A z drugiej strony bardzo lubimy osoby, które nam za coś dziękują, nawet za sprawy błahe i codzienne. Kiedy słyszymy „dziękuję" skierowane do nas, robi się nam miło. Oczywiście wtedy, kiedy jest to szczere. Okazywanie wdzięczności powinno być więc szczere i konkretne.

Jak okazywać wdzięczność?

1. Pamiętaj o wdzięczności za sprawy oczywiste i codzienne, np. wobec najbliższych, którzy wykonują domowe prace lub kolegów z pracy, którzy i tak robią czynności, za które dziękujesz codziennie. Dziękuj też osobom, które za swoją pracę otrzymują wynagrodzenie, np. sprzedawcy, kurierowi, kelnerowi itp.

2. Codziennie wieczorem pomyśl o kimś, kto wobec Ciebie okazał jakieś dobro, nawet jeśli robi tak zawsze i jest to związane z jego pracą. Napisz tej osobie wiadomość lub zadzwoń z podziękowaniem.

3. Dziękuj znajomym za spotkania, przecież w końcu poświęcili swój czas dla Ciebie. Również możesz wysłać wiadomość wieczorem po spotkaniu.

4. Przyjmuj komplementy z wdzięcznością. Kiedy usłyszysz komplement skierowany do Ciebie, nie mów: „nie ma sprawy", „to nie problem", ale lepiej powiedz: „dziękuję"

5. Używaj słowa „dziękuję". Inne formy takie jak: dzięki, thanks, dzienks itp. mogą zostać niezauważone przez Twojego rozmówcę.

6. Oczywiście jak we wszystkim nie przesadzaj. Kiedy będziesz wszystkim na około bezmyślnie powtarzał „dziękuję" będzie to miało skutek odwrotny do zamierzonego.

7. Kiedy dziękujesz, rób to szczerze. To znaczy zawsze wiedz, za co dziękujesz. Nie mów automatycznie, bo ktoś może Cię zapytać: „ale konkretnie za co mi dziękujesz?". Dobrze jest znać odpowiedź na to pytanie, bo w innym przypadku możesz wyjść na nieszczerego.

Podsumowując potrzeba bycia docenianym, doceniać innych oznacza...

- najbliższych: czy doceniasz Twoich najbliższych? kiedy ostatni raz powiedziałeś żonie, że ją kochasz i że pięknie wygląda? kiedy ostatni raz pochwaliłaś córkę za wyniki w szkole? zrób to, a zobaczysz ile sprawi Ci to radości

- znajomych w pracy/szkole: czy dziękujesz swoim współpracownikom za dobrą wspólną robotę? czy doceniasz ich za to, że często bez ich pracy, Twoja nie miałaby sensu? zrób to, a zobaczysz, że następny wspólny projekt będzie zrobiony szybciej i sprawniej

- pracowników: czy chwalisz swoich pracowników? czy dziękujesz im za pracę? czy może czasami myślisz, że pieniądze są wystarczającą motywacją i nie powinno się dziękować? zrób to, a zobaczysz, że mogą oni pracować ciężej i więcej

- klientów: czy doceniasz swoich klientów? czy dajesz im bonusy? promocje? czy dziękujesz za ich cierpliwość? czy przesuwasz ryzyko transakcyjne na siebie doceniając tym samym czas i energię klientów? zrób to, a wyniki sprzedażowe Cię zadziwią

7. Wspólna realizacja siebie dla innych

Każdy z nas ma potrzebę realizacji siebie, tzn. wszystkich swoich talentów, zainteresowań, marzeń, sukcesu...Ale wspinając się po piramidzie samorealizacji zauważamy, że realizowanie siebie tylko dla siebie nie daje nam radości. Prawdziwą radość daje nam dopiero realizowanie siebie dla ludzi z którymi żyjemy: dla naszej rodziny, dzieci, przyjaciół, społeczności, narodu. I wspólnie z nimi.

Najważniejszym wymiarem budowania dobrych relacji z innymi jest wspólna z nimi realizacja swoich potencjałów, czyli realizacja siebie. A w skrócie najprościej zrobić to stawiając wspólny ambity cel, przy którego realizacji wszystkie zaangażowane osoby będą mogły w pełni rozwijać swoje talenty i pragnienia. Ważne, również żeby ten cel służył komuś poza nami, tak, żeby nie ukierunkowywać realizacji naszych talentów na siebie - takie nastawienie przeciwdziała egoizmowi, ciągłej pogoni za samozadowoleniem i czegoś co nazywamy „wyścigiem szczurów". Taki cel ma też większą siłę motywacyjną, bo każdy z nas chce czuć się potrzebnym. Wysoką zgodność celów grupowych z celami indywidualnymi jest jednym z najważniejszych czynników, który wpływa na tzw. „morale grupy". Wspólny cel daje energię - motywuje do działania. Wspólny cel jednoczy.

Bardzo lubię, w różnych kontekstach pokazywać takie oto trzy rysunki:

Dlatego tak ważne jest opisanie wspólnego celu, a zwłaszcza w relacjach bliskich, np. w związku, czy w rodzinie. Czy rozmawialiście w swoich związkach i rodzinach o tym jakie są Wasze wspólne cele? Przecież nie tylko ograniczenie kosztów wynikających z wspólnego mieszkania. Zróbcie to dziś.

Mam nadzieję, że wyczerpująco opisałem coś, co moim zdaniem powinno leżeć u podstaw naszych relacji. Jeśli macie jakieś myśli, uwagi i pytania, to zapraszam do dyskusji w komentarzach, a tymczasem polecam Wam zagłębienie się w bardziej szczegółowe treści i konkretne metody służące kształtowaniu kompetencji prowadzących do posiadania właśnie takich relacji.

Jak uczyć życia z innymi?

Jak wiec uczyć takiego podejścia do relacji, życia z innymi i współpracy? W Jak Uczyć Skuteczności kompetencje związane z dobrym życiem z innymi wpisuje w 4 opisane poniżej grupy. Przy każdej z nich zamieszczam linki do szczegółowych zagadnień i metod uczenia współpracy, które opisuje albo na moim blogu (zagadnienia bardziej ogólne) lub w treściach przygotowanych dla Centrum Dobrego Wychowania (zagadnienia bardziej dla nauczycieli, wychowawców, trenerów i osób pracujących z ludźmi - w tym konkretne metody).

1. Relacje

Uczenie życia z innymi, współpracy i generalnie wszystkich zagadnień związanych z relacjami warto rozpocząć od przedstawienia podstaw. Takie podstawy zebrane są w niniejszym wpisie, ale ponadto polecam Wam konkretne treści:

- Wygrana - wygrana - jak to naprawdę jest z tą zasadą? - analiza podejścia wygrana - wygrana

- Najlepszy sposób na zapamiętywanie imion - a jednocześnie chyba najprostszy 🙂

- Martwienie się tym, co pomyślą o nas inni - analiza zjawiska, praktyczne porady (i dlaczego nie lubię pojęcia „asertywność") - analiza powszechnego (i trzeba dodać sensownego, choć jednocześnie utrudniającego nasze życie) zjawiska jakim jest martwienie się tym, co pomyślą o nas inni

- Jak wreszcie przestać porównywać się z innymi, oceniać innych i siebie - kolejne powszechne, choć jednocześnie utrudniające nasze życie zjawisko to porównywanie się z innymi

- Bezinteresowność się opłaca, czyli jak działa ekonomia wdzięczności - o paradoksie „opłacalnej bezinteresowności". We tym wpisie wspominam również o bardzo ciekawej książce założyciela sieci hotelów Joie de Vivre Chipa Conleya Droga na szczyt: Sekret szczęśliwej firmy, w której autor opowiada, jak oparł swój biznes na zaspokajaniu potrzeb pracowników, klientów i inwestorów na podstawie koncepcji Maslowa.

- Duże pieniądze vs. piękne relacje - jak sobie radzić z tym fałszywym dylematem - lubię łączyć temat relacji i biznesu, w tym wpisie wyjaśniam dlaczego

- 7 Kroków do Wspólnego Biznesu - ambitnym wspólnym celem budującym relacje może być np. wspólne robienie wyjątkowego biznesu, które będzie w 100% WASZ, tzn. będzie pokrywał się z waszymi predyspozycjami, a jednocześnie służył ludziom wokół (bo jak nie będzie służył, to nikt nie będzie od was kupować)

- Jak zrobić, żeby Twoje dziecko chciało przejąć Twój biznes - z tym rodzinnym biznesem to jednak wcale nie jest taka prosta sprawa, ponieważ duża część dzieci nie chce przejmować biznesów swoich rodziców

- Po co i jak zrobić duży edukacyjny sąsiedzki projekt - studium przypadku - relacje sąsiedzkie, to specyficzny rodzaj relacji, nie za bliskich, ale także niezbyt dalekich. W wpisie opisuje bardzo ciekawy i angażujący projekt budowania takich relacji i integrowania środowiska lokalnego wokół wspólnej sprawy.

- Role w zespole. Kompas Talentów - opis naszego narzędzia pomocnego diagnozowaniu mocnych stron w relacjach z innymi. Kompas stworzyliśmy w ramach naszego projektu Prawdziwy Skarb

- Gra budująca relacje rodzinne - gra online budująca relacje w rodzinie stworzona w ramach naszego projektu Prawdziwy Skarb

- Jak Budować Dobre Relacje [bezpłatny kurs] - bezpłatny kurs przygotowany w ramach projektu Prawdziwy Skarb

- Prawdziwe Relacje i Autentyczne Przywództwo [płatny kurs] - kurs online w ramach naszego projektu Prawdziwy Skarb. Kurs w jednym miejscu zbiera najważniejszą wiedzę o budowaniu prawdziwych relacji i byciu autentycznym przywódcą, choć moim zdaniem najciekawszym jego elementem jest opis 9 potężnych narzędzi budowania pięknych relacji.

Metody:

- Po co i jak uczyć wdzięczności (siebie i innych)? - wdzięczność to potężne (nie przesadzam) narzędzie budowania pięknych relacji (i przy okazji jeszcze podnoszenia oceny własnego życia)

- Wymiana kształtów - proste ćwiczenie pokazujące jak dbanie o innych pomaga nam osiągać nasze cele [do pobrania]

- Wieża z Papieru - prosta gra ucząca kreatywności, planowania i pracy w zespole

- Karty Wdzięczności [do pobrania]

- Metoda zdań niedokończonych... - prosta metoda podsumowania, pracy z trudnościami, wyrażania emocji i budowania dobrych relacji w grupie

- Jak uczyć dobrych manier - pomysł na godzinę wychowawczą [do pobrania]

2. Komunikacja

Relacja nie jest możliwa bez komunikacji. W pewnym sensie relacja i komunikacja to to samo, choć termin „komunikacja" traktujemy jako bardziej powierzchowny, żeby nie powiedzieć „techniczny". W każdym razie warto uczyć siebie i innych autentycznej komunikacji:

- Sztuka Rozmowy, czyli jak rozmawiać naprawdę (w 14 punktach) - bardzo obszerny wpis, w którym opisuje 14 porad dotyczących rozmowy rozumianej jako „dotknięcie duszy" drugiej osoby. W tym wpisie nie znajdziecie żadnych powierzchownych technik, ale samą esencję tego, czym jest prawdziwa rozmowa na podstawie filozofii dialogu Martina Bubera

- Jak sobie radzić z hejtem i krytyką - porady dotyczące radzenia sobie z tymi nieprzyjemnymi (choć w pewnym sensie mogącymi nam pomoc) zjawiskami

Metody:

- Jak uczyć słuchania i empatii. Ćwiczenie CO? JAK? DLACZEGO? [do pobrania]

- Kładka - wciągające zespołowe zadanie na myślenie - przykład konkretnego zadania budującego komunikację i współpracę w zespole

- Wioska Smerfów - Prosta gra negocjacyjna dla młodzieży - kolejna w miarę prosta metoda ucząca postaw kooperacyjnych

- Wzory komunikacyjne - proste ćwiczenie komunikacyjne [do pobrania]

- Ćwiczenie na udzielanie informacji zwrotnej

- Gry Komunikacyjne - angażujące metody uczenia myślenia i współpracy [płatny kurs] - kurs online dotyczący autorskiej metody Gier Komunikacyjnych służących uczenia myślenia i budowania komunikacji i współpracy w zespołach. Do kursu dołączonych jest 14 gotowych, angażujących gier o różnym stopniu trudności.

- Algorytmy Współpracy [produkt w sklepie CDW] - metoda polegająca na zespołowym układaniu algorytmów

- Globalna Gra Ekonomiczna [produkt w sklepie CDW] - rozbudowana metoda kształtująca postawy kooperacyjne oparta na opisanym w teorii gier iterowanym dylemacie więźnia

- Wspólne Pastwisko - gra ekonomiczna ucząca współpracy i troski o dobro wspólne [produkt w sklepie CDW] - podobna rozbudowana gra oparta na dylemacie wspólnego pastwiska

- Gadżety do ćwiczeń na zapoznanie i integrację grupy [produkt w sklepie CDW] - zbiór 3 ćwiczeń przydatnych w początkowym etapie pracy z zespołem

- Karty Uznania [produkt w sklepie CDW] - metoda budująca wzajemne uznanie i dobre relacje w zespole

- Gadżety do pracy z zespołem [produkty w sklepie CDW] - nietypowe gadżety i zabawki służące uczeniu współpracy i komunikacji

3. Przywództwo

Każdy z nas, w jakimś sensie jest przywódcą:

- Czy tego chcesz czy nie, wpływasz na innych

- Uniwersalna metoda angażowania ludzi do czegokolwiek - czyli coś, co każdy lider powinien wiedzieć

- Jak mądrze stawiać wymagania - dobry lider, rodzic, a nawet przyjaciel nie unika stawiania adekwatnych wymagań

- Teoria przewagi komparatywnej Ricardo w relacjach zespołowych, czyli dlaczego czasami warto delegować zadania nawet jeśli Ty zrobisz je sprawniej i jak to zrobić - ciekawa kwestia dotycząca podziału zadań, być może jedyna niebanalna teoria ekonomiczna, która daje nam świetną podpowiedź, jak efektywnie dzielić zadania w zespole

- Jak skutecznie i rozwojowo dzielić zadania w zespole - konkretne porady wdrażające w życie wiedzę z wpisu o teorii Ricardo

- Autorytet nauczyciela i wychowawcy - jak go budować? - wpis o trzech przestrzeniach kompetencji budujących autorytet pomocny nie tylko dla nauczycieli

- Jak postawić grupie motywujący cel? - o motywowaniu ludzi, z którymi pracujemy

- Jak sprawiedliwie i motywująco oceniać pracę uczniów - każdy lider w jakiś sposób jest odpowiedzialny za ocenę pracy swojego zespołu, a to wcale nie jest takie łatwe. Wpis kierowany jest głównie do nauczycieli, ale opisuje uniwersalne prawidłowości oceniania niezależne od środowiska organizacyjnego, także przyda się każdemu, kto pracuje z ludźmi.

- Jak udzielać informacji zwrotnej, chwalić i doceniać [do pobrania] - analiza kompetencji dotyczących udzielania informacji zwrotnej niezbędnych każdemu liderowi

- Jak rozsądnie upominać - czasami lider musi niestety także upomnieć...

- Jak spisać angażujący kontrakt grupowy - porady pomocne na początku pracy z zespołem

- 6 sposobów jak podsumować zajęcia grupowe [do pobrania] - konkretne metody podsumowywania pracy z zespołem

- 8 pomysłów jak zaprowadzić ciszę w grupie - konkretne porady dotyczące, tego mogłoby się wydawać błahego problemu

- Osoba wykluczana przez klasę i grupę - jak sobie z tym radzić oraz Negatywny lider - jak sobie z nim radzić - lider czasami musi konfrontować się także z negatywnymi zjawiskami, jak np. osoba wykluczana lub negatywny lider

- Skuteczny Nauczyciel i Wychowawca [płatny kurs] - kurs online zawierający esencję wiedzy o kompetencjach nauczyciela i wychowawcy, jako inspirującego lidera

- Storytelling, Wystąpienia i Debaty w Edukacji [płatny kurs] - kurs online o bardzo przydatnej każdemu liderowi kompetencji przemawiania

4. Misja

Każdy z nas poszukuje w życiu sensu, czyli jakieś formy służenia czemuś większemu niż my sami - służenia innym:

- Na czym polega mądre pomaganie. Trzy etapy pomagania - warto pomagać innym, ale nie każde pomaganie jest mądre

- Jak ze zwykłej pracy zrobić pracę marzeń - o tym, jak odpowiadać m.in. na potrzebę sensu w środowisku pracy

- Skąd mam wiedzieć, czego chcę? - o odkrywaniu własnej misji

Metody:

- Do Czego Jestem Stworzony? - zbiór ćwiczeń [produkt w sklepie CDW] - zbiór 9 rozbudowanych ćwiczeń prowadzących do spisania osobistej misji

Jak się Wam podoba, to co tutaj opisałem? Macie jakieś uwagi, pytania, komentarze? Zapraszam do dyskusji.

Bibliografia:

Dweck C. S. (1999). Caution - Praise can be dangerous. American Educator, 23(1), s. 4-9.

Grant A. (2014). Dawaj i bierz. Warszawa: Muza.

Maslow A. (1962). Toward a Psychology of Being. Nowy Jork: Van Nostrand.

Sheldon K.M., Lyubomirsky S. (2006). How to increase and sustain positive emotion: The effects of expressing gratitude and visualizing best possible selves. The Journal of Positive Psychology, 1(2), s. 73-82.

Opracowany przeze mnie zbiór ćwiczeń do pracy z emocjami Zrozumieć, Opanować i Wykorzystać Emocje

ZOBACZ ZBIÓR ĆWICZEŃ

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak budować dobre relacje. 7 kroków do dobrych relacji. Jak uczyć życia z innymi i współpracy

# data[].attributes.attachment_link.description
Każdy z nas ma takie pragnienie, żeby dobrze żyć z ludźmi, których mamy wokół siebie: w rodzinie, w szkole, w pracy, na ulicy, gdziekolwiek jesteśmy. Wszystkie nasze największe życiowe radości związane są z innymi ludźmi (radość bycia razem, wspólne imprezy, relacje, narodziny dzieci itp.).

# data[].attributes.headline
Prawdy i  mity o budowaniu relacji w szkole

# data[].attributes.subject
Prawdy i  mity o budowaniu relacji w szkole

# data[].attributes.body
https://www.juniorowo.pl/prawdy-i-mity-na-temat-budowania-relacji-w-szkole-i-nie-tylko/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nie ma edukacji bez relacji. Edukacja dzieje się pomiędzy ludźmi, a tam, gdzie spotykają się ludzie zawsze są jakieś relacje. Szkoła jest przestrzenią przepełnioną relacjami. I to od ich jakości zależy cała reszta - efektywność nauki, rozwój uczniów, komfort pracy nauczycieli, skuteczność zarządzania dyrektora, współpraca z rodzicami i ich zaufanie do zespołu pedagogicznego, radzenie sobie z problemami. Lepiej więc, żeby te relacje były dobre. Tylko co to znaczy? I jak je budować? A może budują się same i nie bardzo od nas zależą?
Pisze o tym w książce "Dobre relacje w szkole" Natalia Boszczyk - nauczycielka, tutorka, mediatorka, trenerka i mentorka oraz autorka bloga Szkoła Dobrej Relacji. Książka jest "przewodnikiem po zagadnieniach dotyczących budowania dobrych relacji w szkole, napisanym przez praktyka dla praktyków". Znajdziecie w niej wiele refleksji, spostrzeżeń a przede wszystkim podpowiedzi i pomysłów na to, jak budować dobre relacje w szkole. Zacznijmy jednak od tego, co teraz wiemy i myślimy o relacjach - jakie mamy przekonania, jakim mitom ulegamy. O prawdach i mitach na temat budowania relacji w szkole Natalia Boszczyk pisze w jednym z pierwszych rozdziałów książki. Zgodziła się, byśmy ten fragment przedrukowali. Oto i on:

W społecznej świadomości pojawia się wiele fałszywych przekonań dotyczących relacji. Nauczyciele także nie są od nich wolni. Musimy być ich świadomi, bo w przeciwnym razie będą one skutecznie „podkopywały" nasze wysiłki w kierunku budowania relacji. Jedne z podstawowych z nich mówią, że:

„Relacje nie zależą od nas, relacje nam się przytrafiają" - z moich rozmów z nauczycielami wynika, że często mamy tendencję do nadużywania określenia „udało mi się". „Udała się" młodzież, „trafił się" sensowny dyrektor, „zdarzyli się" mili rodzice. Rzadko kiedy potrafimy docenić, że to dzięki naszym działaniom mamy dobre relacje z innymi ludźmi w szkole. Myślę, że najlepszym potwierdzeniem tych słów jest fakt, że ta sama klasa, która ma ogromne problemy z jednym z nauczycieli, potrafi świetnie się dogadać z drugim. Nie dlatego, że temu drugiemu „udaje się", ale dlatego, że ten ostatni ma większe kompetencje w budowaniu relacji.

To nasza samoświadomość, wyczucie, otwartość, nastawienie na kontakt, umiejętności komunikacyjne, a także życzliwość i serdeczność sprawiają, że mamy dobre relacje z innymi. Warto przyjrzeć się naszym działaniom i dostrzec swoje mocne strony w zakresie budowania relacji. Jeśli ich u siebie nie dostrzegamy - nie ma powodu do obaw: wszystkie wymienione kompetencje są możliwe do wykształcenia na drodze samorozwoju. To prawda, że nauczycieli nikt w tym zakresie nie szkoli (albo programy studiów nie kładą nacisku na te umiejętności), ale nie przekreśla to możliwości pracy nad tym samemu - tym bardziej, że efekty pojawią się nie tylko w kontakcie z uczniami i rodzicami, ale też najbliższymi.

„Zawsze ktoś musi wygrać, a ktoś inny przegrać - nie ma rozwiązań dobrych dla wszystkich" - w tym przekonaniu jest pewnie sporo racji; wszyscy wiemy, że „zgniły kompromis" to żaden kompromis. Z drugiej strony - wiele będzie zależało od naszego nastawienia. Jeśli priorytetem jest sama relacja i zachowanie pozytywnych więzi, wtedy dużo łatwiej dotrzeć nam do rozwiązań typu „wygrany - wygrany". Takie nastawienie na relację pozwala nam przede wszystkim zdystansować się od samego przedmiotu sporu, problemu, konfliktu i spojrzeć na niego z pewnej perspektywy. Wtedy bardzo często spontanicznie dochodzimy do rozwiązań satysfakcjonujących obie strony. Pytanie brzmi też, czy zawsze jest tak, że musimy ustalać, kto ma rację - a może warto skupić się szukaniu rozwiązań, które pomogą wszystkim i zaspokoją potrzeby wszystkich, bez ustalania, kto ma rację, ale z poszanowaniem tego, jak kto widzi daną sytuację...

„W relacjach trzeba być szczerym do bólu" - w relacjach trzeba być autentycznym, co nie jest równoznaczne z „waleniem prawdy między oczy". Dobre relacje są dla nas rozwojowe, a nie każdy komunikat taki musi być. Warto zastanawiać się nad tym, co w relacji z uczniem, kolegą/ koleżanką z grona pedagogicznego czy rodzicem będzie komunikatami wspierającymi.

„Dyscyplina i budowanie nauczycielskiego autorytetu wykluczają bycie empatycznym i relacyjnym" - uczniowie definiują autorytet jako kogoś, kto jest autentyczny, kto ma charyzmę, kto kocha to, co robi, i poświęca czas ich problemom. Żadna z tych cech nie wyklucza budowania relacji. Bycie empatycznym nie oznacza też bycia uległym i dawania przyzwolenia na „wchodzenie sobie na głowę" - w dobrych relacjach ludzie dają sobie prawo do stawiania granic i jasnego określania tego, co dla nich ważne.

„Dobrym relacjom szkodzą kłótnie i konflikty" - zdrowe, dobre relacje nie są idealne, konflikty są naturalną częścią naszego życia i naszych relacji; wszędzie tam, gdzie ludzie mają odwagę mówić szczerze o swoich emocjach i dbać o własne potrzeby - tam pojawią się różnice zdań. To raczej sposób radzenia sobie z tymi różnicami i sposób rozwiązywania konfliktów wpływają na jakość naszych relacji. Dlatego dobre relacje nie powstają wtedy, gdy ludzie się na wszystko zgadzają, tylko wtedy, gdy są autentyczni i w sposób nieagresywny realizują swoje potrzeby; ani uczeń, ani nauczyciel, ani rodzic nie musi zgadzać się na wszystko; przeciwnie: prawdziwy kontakt i relacje budują się poprzez przyjazne wyrażanie własnych potrzeb i emocji.

„Najlepsze rozwiązania to takie, które przynoszą szybkie efekty" - nie wszystko, co szybkie, jest lepsze. W relacjach nie chodzi o to, by druga osoba (uczeń, inny nauczyciel czy rodzic) wykonywała szybko, bez szemrania nasze polecenia albo żeby zgadzała się od razu na każde zaproponowane przez nas rozwiązanie. Dialog, ustalanie wspólnych sensów wymagają czasu, ale rozwiązania wypracowane tą drogą są dużo trwalsze i efektywniejsze.

„Problemem są ludzie" - takie przekonanie bardzo silnie wpływa na nasze relacje z innymi. Jeśli wychodzimy od niego, skazujemy się na samotność (co najmniej psychiczną), bo nie ma w nas nastawienia na poznanie drugiego człowieka, jego motywacji, potrzeb, wartości, jest za to szybka ocena, etykietka. Warto zamieniać to podejście na nastawienie „problemem są problemy" - wtedy możemy wspólnie się z nimi zmagać.

„Z niektórymi po prostu się nie da" - nastawienie na budowanie relacji jest dla mnie samej priorytetem i w wielu sytuacjach, gdy przychodzi mi do głowy, że z kimś „się po prostu nie da" - wkładam specjalny wysiłek, by zrozumieć drugiego człowieka, zobaczyć go z jego problemami, ograniczeniami, jego własnym spojrzeniem na świat. Wierzę, że każdy człowiek ma mi coś ważnego do przekazania o sobie. Ten dodatkowy wysiłek zazwyczaj opłaca się. Ale stąpam też twardo po ziemi - wiem, że to nierealne, by z absolutnie każdym mieć świetne relacje... Rozumiem też ludzkie ograniczenia - wiele osób nie ma ani kompetencji interpersonalnych (a czasem terapeutycznych), ani cierpliwości, by z troską pochylać się nad każdym. Wtedy sukcesem wydaje się utrzymywanie „bezkolizyjnego status quo". Pytanie tylko, czy wszystkie nasze relacje nie stają się takimi „relacjami na przeczekanie, na dystans"? Wtedy powinna nam się zapalić „czerwona lampka".

To nie jest łatwe!

Czy budowanie relacji jest proste? Czy to się może dziać samo? Jak już wspomniałam, mamy nierealistyczne przekonanie, że ktoś po prostu ma z kimś fajną relację, że ma jakiś ukryty talent albo że „udaje mu się" - najczęściej jest to tak naprawdę bardzo trudna praca i codzienny wysiłek. Oczywiście, z jednej strony każdy z nas ma kompetencje do nawiązywania kontaktu, ale nie zawsze zdajemy sobie sprawę z tego, co to znaczy skupiać się na budowaniu relacji. Co dla mnie znaczy, że skupiam się na relacji z uczniem? Z własnym dzieckiem? Ze współpracownikami? Z szefem?

„Robienie" relacji z pewnością wiąże się z poniesieniem pewnych kosztów. Po pierwsze dlatego, że gdy angażujemy się w jakikolwiek związek - także z naszymi uczniami czy współpracownikami - musimy zrezygnować z pełnej kontroli sytuacji. Dla wielu nauczycieli jest to bardzo trudne - wolą opierać się na merytoryce, na sztywnych zasadach, zarządzeniach, ustaleniach, bo to bezpieczne, stabilne i przewidywalne. W budowaniu relacji musimy w dużym stopniu zrezygnować z takiego podejścia, ponieważ budowanie więzi polega na otwarciu się na drugiego człowieka, na poleganiu bardziej na własnej intuicji. Czasem wymaga od nas rezygnacji z kawałka naszej prywatności i otwarcia się. Wystawiamy się wtedy na „nieprzewidywalne", a czasem także na przykrości. Łatwiej iść przez życie (przez edukację) z nastawieniem „sam sobie dam radę, nikogo nie potrzebuję", ale wtedy nie mamy szansy na pełne i głębokie zaangażowanie.

Relacje wymagają od nas także ciągłego samorozwoju, postawy zaangażowania w poznawanie własnych wartości i potrzeb. Gdy otwieramy się na drugiego człowieka, zaczynamy inaczej patrzeć na siebie; okazuje się, że coś jest dla nas niezrozumiałe, czasem coś nas zaskakuje, czasem nie rozumiemy własnych reakcji. Wtedy jest czas na zatrzymanie się, na autorefleksję, a może na podjęcie kroków w kierunku wypracowania nowych umiejętności (np. komunikacyjnych). Tych wszystkich kosztów nie ponosimy, gdy egzystujemy w oderwaniu od innych - budujemy sobie gruby pancerz i nic nie jest w stanie wytrącić nas z równowagi czy dotknąć. Tyle że w takim pancerzu bardzo trudno dotrzeć do drugiego człowieka.

Parę prostych prawd...

Jeśli zależy nam na budowaniu relacji w edukacji, bo wierzymy, że są one podstawą efektywnego nauczania i wychowania - powinniśmy w każdej sytuacji pamiętać o pewnych zasadniczych kwestiach, bez względu na to, czy mówimy o budowaniu relacji z uczniem, rodzicem, czy innym nauczycielem.

Gdy chcę budować trwałe relacje z ludźmi:

chcę poświęcić im swój czas,

chcę dać im swoją uważność

chcę zaoferować im swoją pomoc i wsparcie.

Czas: jest wiele sytuacji, gdy więzi możemy tworzyć przy okazji, jednak to dopiero spokojne przebywanie razem, niespieszne rozmowy i towarzyszenie w rozwoju - zwłaszcza młodym ludziom - najsilniej buduje relacje. Dlatego tak ważne jest,

by zostawić taką niezaplanowaną ćwiczeniami, metodami, materiałami, harmonogramami przestrzeń na kontakt - zarówno z uczniami, jak i z innymi nauczycielami czy rodzicami. Bo relacje są często tym, co tworzy się „pomiędzy", a co wymaga sporych nakładów czasu.

Uważność: jeśli relacja (z uczniem, z drugim nauczycielem, z rodzicem) coś dla nas znaczy, przestajemy koncentrować się na udowodnieniu swojej racji, a skupiamy się na budowaniu kontaktu - do tego potrzebne jest pełne skupienie na drugiej osobie. Najlepiej z wyzbyciem się ocen i etykietek, a z nastawieniem na uważne słuchanie. Nazywam ten stan „trybem ciekawości drugiej osoby". Tryb ten można scharakteryzować słowami: akceptacja, empatia, szacunek. W wielu sytuacjach wkładam szczególny wysiłek w to, by zrozumieć - co drugi człowiek ma w środku, co czuje, co go motywuje do takiego, a nie innego działania.

Pomoc i wsparcie: pamiętam, że szczególne relacje w moim życiu dawały mi nie tylko poczucie bycia w pełni akceptowaną, ale też poczucie nadziei, że istnieje rozwiązanie moich problemów, jeśli takie się pojawiały. Myślę zatem, że budowanie relacji polega też czasem na pokazywaniu kierunku albo mądrym prowadzeniu. Zarówno uczeń, jak i nauczyciel czy rodzic potrzebuje czasem propozycji, co dalej robić, co wypróbować; wtedy naszą rolą jest podanie propozycji i stworzenie przestrzeni do próbowania i eksperymentowania z różnymi rozwiązaniami. Nie mówię tu o dyrektywnym narzucaniu swoich pomysłów, tylko raczej o dawaniu energii i wskazywaniu nowej perspektywy.

Tworzenia pozytywnych więzi uczymy się przez całe życie, ale jeśli uznamy, że jest to także nasze zadanie zawodowe, wtedy konieczna jest profesjonalna refleksja nad tym, jak stać się mistrzem w tej dziedzinie. I ważne jest, że już sam proces dojścia do stanu mistrzostwa jest nagrodą - bo „robienie dobrych relacji" w edukacji może być zarówno naszym codziennym wyzwaniem, jak i źródłem największej satysfakcji zawodowej (i życiowej).

Powyższy fragment pochodzi z książki Natalii Boszczyk "Dobre relacje w szkole" wydanej przez Wolters Kluwer w 2020 roku. Polecamy lekturę całości - poniżej informacje, gdzie można książkę kupić.

Zobacz zapis wideo rozmowy Juniorowa z Natalią Boszczyk:

# data[].attributes.attachment_link.title
Prawdy i mity na temat budowania relacji w szkole (i nie tylko) - Juniorowo

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie ma edukacji bez relacji. Edukacja dzieje się pomiędzy ludźmi, a tam, gdzie spotykają się ludzie zawsze są jakieś relacje. Szkoła jest przestrzenią przepełnioną relacjami. I to od ich jakości zależy cała reszta - efektywność nauki, rozwój uczniów, komfort pracy nauczycieli, skuteczność zarządzania dyrektora, współpraca z rodzicami i ich zaufanie do zespołu pedagogicznego, radzenie sobie z problemami.

# data[].attributes.body
Natalia Boszczyk, Dobre relacje w szkole, Wolters Kluwer, Warszawa 2020, seria Inspiracje edukacyjne

Sylwia Gwiazdowska-Stańczak, Jak zaangażować uczniów w naukę i zbudować dobry klimat w szkole. Poradnik dla nauczycieli, Engram/Difin, Warszawa 2022

# data[].attributes.body
spotkanie 1 - 12.06.2023 15.00-20.00
spotkanie 2 - 14.06.2023 15.00-20.00
spotkanie 3 - 17.06.2023 8.30-14.30
spotkanie 4 - 19.06.2023 15.00-20.00
spotkanie 5 - 21.06.2023 15.00-20.00

# data[].attributes.attachment_link.title
7_2_Pakiet inspiracji na osobisty dobrostan

# data[].attributes.headline
Inspiracje - jak aktywizować uczniów i uczennice

# data[].attributes.subject
Inspiracje - jak aktywizować uczniów i uczennice

# data[].attributes.headline
Budowanie relacji podczas edukacji zdalnej

# data[].attributes.subject
Budowanie relacji podczas edukacji zdalnej

# data[].attributes.body
https://www.youtube.com/watch?v=ng1pyNYfvk0

# data[].attributes.attachment_link.title
Budowanie relacji z uczniami podczas edukacji zdalnej - Piątki dla nauczycieli w CDT #5

# data[].attributes.body
Zgadzam się przestrzegać codziennie następujących zasad w szkole:

będę systematycznie uczęszczał/a na wszystkie zajęcia lekcyjne.

będę punktualny/a

będę odrabiał/a wskazane przez nauczycieli zadania domowe.

będę zachowywał/a się tak, aby nie przeszkadzać nauczycielom w prowadzeniu lekcji.

# data[].attributes.headline
Jak wspierać dobrostan uczniów i uczennic-przewodnik

# data[].attributes.subject
Jak wspierać dobrostan uczniów i uczennic-przewodnik

# data[].attributes.body
https://szkoladlainnowatora.ceo.org.pl/wp-content/uploads/2021/03/dobrostan-przewodnik.pdf

# data[].attributes.headline
Jak angażować uczniów w edukacji zdalnej

# data[].attributes.subject
Jak angażować uczniów w edukacji zdalnej

# data[].attributes.body
https://ceo.org.pl/prowadzenie-lekcji-przez-internet-jak-zaangazowac-uczniow-i-uczennice-podczas-lekcji-zdalnej/

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Centrum Edukacji Obywatelskiej | szkolenia i kursy dla nauczycieli

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przedstawiamy trzecią ostatnią już część cyklu o prowadzeniu lekcji przez internet - po opisaniu postawy uczniów i uczennic oraz wskazówek dotyczących postawy nauczyciela pochyliliśmy się nad zaangażowaniem młodych ludzi w zajęcia. Przypominamy, że tekst powstał na podstawie wydanego w Polsce przez Centrum Edukacji Obywatelskiej poradnika Daniela Huntera i Jeanne Rewa - „Prowadzenie zajęć zdalnie". Znajdziecie w nim 12 technik, które wzmacniają interakcję między nauczycielem, a uczniami i uczennicami, a tym samym angażują młodych ludzi i pozwalają śledzić ich aktywność.

Uczestnikom zdalnych lekcji trudno skupić uwagę na jednostronnym przekazie, np. w formie wykładu. Jednocześnie nauczycielowi trudno kontrolować, czy uczniowie jeszcze za nim nadążają. Zachęcamy więc do stosowania innych metod, które pozwalają w różnorodny sposób angażować uczniów, a nauczycielowi dają możliwość śledzenia ich aktywności podczas edukacji zdalnej.

1. Poproś uczniów, żeby robili własne notatki w zeszycie lub na kartce

(Warto wcześniej poprosić o przygotowanie notatnika i czegoś do pisania.)

Przykłady poleceń dla uczniów:

Pomyśl o usłyszanej przed chwilą historii. Jak się ona ma do Ciebie i Twojej sytuacji? Zanotuj co najmniej 5 wniosków, które możesz z tego wyciągnąć dla siebie.

Wiesz zapewne, że tabletki wapna rozpuszczają się w wodzie. Co rozpuści się szybciej: cała tabletka, czy tabletka połamana na kawałki? Masz 2 minuty, żeby zapisać swoje hipotezy i uzasadnienie.

2. Wykorzystuj pisanie na czacie

Krótką notatkę, czy wypowiedź uczniowie mogą zapisać na chacie. Niemal wszystkie platformy wideo dają możliwość pisania w formie czatu. Jest to prosty sposób na zadawanie krótkich pytań i podtrzymywanie zaangażowania. Sprawdzą się zwłaszcza pytania, na które można odpowiedzieć kilkoma słowami albo jednym zdaniem.

Odczytywanie na głos poszczególnych wpisów pomaga utrzymać zaangażowanie. Możesz także komentować („Tomek, nie widzę, żebyś pisał na czacie. Daj sygnał, jeżeli potrzebujesz więcej czasu...").

Przykłady:

Wymieńcie jedną rzecz, która pomaga wam utrzymać grunt pod nogami w tych trudnych czasach. Napisz w okienku czatu.

Czy po pierwszej części zostały jakieś niejasności? Napisz w okienku czatu. Wyjaśnienia będą po przerwie.

3. Zachęć uczniów do rysowania

Poproś, żeby uczestnicy zastanowili się nad jakąś kwestią, rysując. Mogą następnie pokazać swoje rysunki do kamery albo sfotografować je i dodać do wspólnego dokumentu lub do obszaru dyskusji.

Przykłady:

Narysujcie swoje życie jako drogę, która doprowadziła was w to miejsce, z etapami szybszymi i wolniejszymi, ostrymi zakrętami itp.

Narysuj wykres funkcji: y = 2 x + 3. Porozmawiamy o tym, jak powstawały.

4. Zaproponuj zdobywanie sprawności

Opis wykorzystania SOK - sprawnościowego OK pochodzi od Izabeli Jaskółki-Turek, pedagoga szkolnego prowadzącego zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w Szkole Podstawowej nr 2 w Będzinie:
Spotykam się z uczniami w grupach 1- 5 osób na ZOOMie raz w tygodniu. Podczas spotkań pracujemy w oparciu o Sprawnościowy OK. Metoda polega na określeniu sprawności, które uczniowie starają się zdobyć w danym czasie. W obecnej sytuacji zależy mi, aby proponowane dzieciom działania skierowały ich uwagę na dostrzeganie w swoim otoczeniu pozytywów oraz robieniu dobrych rzeczy dla siebie i innych. Sprawności wysyłam dzieciom wcześniej na adres mailowy, aby się z nimi zapoznały. Podczas spotkania wspólnie z uczennicami i uczniami wyznaczamy czas na zdobywanie sprawności oraz wyjaśniamy ewentualne wątpliwości. Między spotkaniami dzieciaki realizują określone kryteria dla danej sprawności. Na spotkaniu podsumowującym każde z dzieci demonstruje swoją kartę sprawności, wraz z samooceną. Po zdobyciu sprawności, świętujemy: dzieci otrzymują przygotowane przeze mnie dyplomy, pokazuję je podczas spotkania, a następnie udostępniam im upominek on-line- np. krótki film czy animację. Sprawności uczennice i uczniowie wklejają do OK zeszytu, który prowadzą od początku roku.
Przykład sprawności: „Mistrz dobrych uczynków".
Podaję uczniom pomysły na realizację sprawności i proszę ich o wybranie kilku dla siebie lub dopisanie własnych pomysłów:

1. Powiedz coś miłego mamie, tacie, siostrze, bratu.

2. Zrób serce z papieru i podaruj komuś bliskiemu.

3. Jeśli masz młodsze rodzeństwo zaopiekuj się nim przez godzinę, aby rodzice mogli odpocząć.

Instrukcja dla uczniów:

1. Wybierz z listy tyle punktów, ile chcesz, podkreśl je. Możesz także dopisać inne, które przychodzą Ci do głowy.

2. Kiedy uda Ci się spełnić któryś z dobrych uczynków, zachęcam Cię do zapisania tego, co czułaś/czułeś.

3. Porozmawiaj podczas spotkania na zoomie z panią Izą i innymi uczniami
o tym , jak się czułaś/łeś kiedy robiłaś/łeś miłe rzeczy dla innych.

5. Zapraszaj uczniów do wypowiedzi

Zaproś uczniów do wymiany poglądów wyjaśniając, jakie mają możliwości komunikacji: pisanie na czacie, włączenie mikrofonu i mówienie albo zgłoszenie się przez podniesienie ręki.

Ponieważ ciche osoby często okazują się jeszcze cichsze przez internet, można zachęcać je do udziału, kierując pytanie do konkretnej osoby. „Kasiu, co o tym sądzisz?" Uczestnicy mogą potrzebować chwili, żeby włączyć mikrofony. Tak więc, zamiast od razu po wydaniu polecenia wywoływać kogoś do odpowiedzi, lepiej jest powiedzieć: „Aniu, za chwilę zapytam cię o rozwiązanie następnego zadania. To zadanie brzmi:..." Jest to doskonały sposób na zmobilizowanie uczestników do słuchania i zaangażowania dzięki temu, że śledzą odpowiedzi innych.

Przykłady:

Co zwróciło waszą szczególną uwagę we wczorajszej lekturze? Po zabraniu głosu dana osoba wskazuje, kto będzie mówić po niej.

Jak możemy dbać o kondycję fizyczną w czasach izolacji? Napiszcie swoje pomysły w okienku czatu.

Poprosiłem uczniów podczas lekcji o gadach o opublikowanie zdalnej refleksji na padlecie. Refleksje były widoczne dla wszystkich uczniów. (Michał Szczepanik, nauczyciel biologii w szkole podstawowej w Poczesnej).

6. Twórzcie wspólnie listy

Dodawaj odpowiedzi wszystkich uczestników do dokumentu na udostępnianym ekranie tak, jakby to było pisanie na tablicy w klasie. Możesz użyć udostępnianego dokumentu, takiego jak Google Slides albo Google Doc, i zachęcić uczestników do dopisywania do niego własnych pomysłów. Możesz też udostępnić własny ekran, żeby uczestnicy mogli zobaczyć, jak zapisujesz ich odpowiedzi. (Niektóre platformy zapewniają narzędzie będące odpowiednikiem tablicy.)

Przykłady:

Jakie są główne wnioski z opowiedzianej przed chwilą historii? Mówcie głośno albo piszcie na czacie, a ja będę dodawać wasze uwagi do listy.

Dopisujcie swoje potrzeby i to co macie do zaoferowania do wspólnej listy. Z imionami.

7. Rób rundy wypowiedzi

Jeżeli chcesz usłyszeć każdą osobę w grupie, możesz prosić kolejno wszystkich uczniów o włączenie mikrofonu i o wypowiedź na głos. Musisz jednak mieć jakiś sposób określenia kolejności, na przykład zgodnie z listą uczniów albo korzystając ze slajdu, na którym wszystkie imiona są ustawione po obwodzie koła. Runda słabo sprawdza się przy liczbie uczniów większej niż 20, ponieważ przeważnie przy długiej rundzie uczniowie przestają uważać. Zamiast rundy lepiej jest więc wtedy użyć czatu, żeby otrzymać dużo odpowiedzi na raz.

Przykłady:

Stałym elementem moich zajęć prowadzonych na ZOOMie jest rozpoczynanie ich od rundy: „Co nowego, co dobrego?". Podczas tej rundy dzieci wypowiadają się w kolejności przeze ze mnie wyznaczonej. Dzieci, które w danym momencie nie mówią, wyłączają mikrofon. Jeśli mają pytania do osoby mówiącej piszą je na chacie. (przykład od Izabeli Jaskółki-Turek).

Jak przypuszczacie, co może się stać z tym płynem? Wypowiedzcie się w kolejności zgodnej w rysunkiem. Zaczyna Krzyś, następna Małgosia.

8. Sprawdźcie jednomyślność

Na daną hipotezę każdy odpowiada tak, nie, albo być może. ( Ustal kolejność rundy)

Przykład:

Uczniowie obserwowali okazy mchów i zrobili ich zdjęcia. Zadałem pytanie: Czy wygląd mchu uzależniony jest od pogody? (przykład od Michała Szczepanika)

9. Urządzaj głosowania

Zadaj wszystkim to samo pytanie z prostymi odpowiedziami (1, 2, 3 / A, B, C / tak, nie / itp.) i poproś, żeby wpisali odpowiedzi na czacie, a jeżeli nie mogą z niego skorzystać, odpowiedzieli na głos. Zwróć uwagę, że niektóre platformy dają możliwość zrobienia ankiety.

Podsumuj na głos to, co widzisz na czacie. W miarę możliwości zapisz wyniki.

Przykłady:

Jaki temat chcecie poznać w przyszłym tygodniu?

1. Pisanie poezji

2. Pisanie reportaży

3. Wyszukiwanie informacji

Napiszcie odpowiedzi w okienku czatu albo powiedzcie na głos.

Czy powinniśmy zrobić przerwę? Pokażcie „kciuki w górę" / „kciuki w dół" albo „wzruszenie ramionami".

10. Zbadajcie spektrum opinii

Uczniowie ustawiają się w wybranych miejscach spektrum. W ten sposób można szybko zobaczyć całą skalę osobistych reakcji. W pracy online można to zrobić w formie głosowania, z tym, że prosisz uczestników o zaznaczenie swojej odpowiedzi na skali z liczbami, np. 1.......5.

Podsumuj na głos co widzisz na czacie dla osób korzystających z telefonu. Opisz to jasno, żeby każdy mógł zrozumieć. Powtórz w razie potrzeby, co oznaczają poszczególne liczby.

Przykłady:

Jaki jest dzisiaj wasz poziom energii? Napisz w okienku czatu.

1 = Zasypiam 5 = Nie mogę usiedzieć na miejscu!

Czy powinniśmy pracować w bardziej czy w mniej scentralizowany sposób?

1 = Decentralizacja 5= Centralizacja

11. Zorganizuję pracę uczniów w parach lub podgrupach

Online możesz zrobić wiele z tego, co robisz w bezpośrednim kontakcie w klasie szkolnej, Trzeba tylko zorientować się, jak to wykonać w oprogramowaniu, z którego korzystasz. Oprogramowanie może zawierać narzędzie do dzielenia uczestników na podgrupy. Jeżeli nie, możesz im udostępnić kilka osobnych „sal konferencyjnych" , możesz zaproponować kontakt telefoniczny. Pamiętaj jednak, że znacznie trudniej jest sprawdzać zaangażowanie w podgrupach tworzonych online. Tak więc:

Pilnuj, żeby polecenia dla podgrup były proste

Musisz bardzo jasno przekazać uczestnikom, ile mają czasu i skąd mają wiedzieć, że pora przełączyć się z powrotem

Upewnij się, czy wszyscy mają jasność co do zadania - zrób pauzę zanim odeślesz uczniów do podgrup, żeby sprawdzić, czy ktoś jeszcze chce o coś zapytać (niech ta pauza będzie długa)

Upewnij się, że uczniowie wiedzą, jak mogą poprosić o pomoc, kiedy pracują w podgrupach (SMS-em albo komunikatorem albo...).

Ogranicz czas pracy w grupie, jeśli trwa ona za długo, to uczestnicy znajdą sobie inne zajęcia. 15 minut to dobre maksimum.

Przykłady:

Pracując w podgrupach wymyślcie 5 rzeczy, które możecie zrobić, by oszczędzać energię. Macie na to 10 minut. Bądźcie gotowi zreferować wyniki. W razie problemów technicznych dzwońcie do mnie na numer.........................

Wkrótce postanowimy, jakie będą nasze priorytety.

Przedyskutujcie w parach swoje dotychczasowe przemyślenia. Wyłączcie więc mikrofony i porozmawiajcie przez telefon. Wróćcie tu za 5 minut, czyli o 9:46. Jeżeli ktoś potrzebuje pomocy, może włączyć mikrofon. Jak będziecie gotowi, wpiszcie „gotowe" w okienku czatu.

12. Możesz zorganizować dyskusję w „akwarium"

„Akwarium" to narzędzie pozwalające omówić konkretny temat w małej grupie, podczas gdy pozostali obserwują i słuchają.

Osoby, które słuchają / oglądają, mogą zadawać pytania na czacie albo po prostu zabrać głos na zakończenie (na przykład w formie głosowania).

Wyjaśnij, o czym osoby poza akwarium powinny myśleć i na co zwracać uwagę, aby utrzymać ich zaangażowanie. Przede wszystkim pilnuj, żeby rundy akwarium były krótkie.

Przykład:

Przy ostatnim ćwiczeniu ze spektrum opinii byliśmy dość równo podzieleni między dwie skrajności.

Usłyszmy stanowiska dwóch osób z przeciwległych biegunów. Porozmawiają o tym, dlaczego zajęli takie stanowiska. Pozostali będą słuchać i szukać gruntu do porozumienia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Prowadzenie lekcji przez internet: jak zaangażować uczniów i uczennice podczas lekcji zdalnej? - Blog CEO

# data[].attributes.attachment_link.description
Zaangażowanie uczniów i uczennic w edukację zdalną wpływa na ich wyniki w nauce. Warto ich aktywizować także po to, aby zbudować interakcje z nauczycielem.

# data[].attributes.body
80% frekwencja

udział w konsultacjach (średnio 3 godziny zegarowe na osobę)

# data[].attributes.body
wsparcie w doborze strategii, metod i technik pracy z uczniem w systemie zdalnym

pomoc w opracowaniu i dostosowywaniu programu wychowania przedszkolnego oraz nauczania z uwzględnieniem pracy zdalnej oraz potrzeb zróżnicowanej grupy/klasy

praktyczne wykorzystanie TIK

dostosowywanie wymagań edukacji zdalnej do zróżnicowanych potrzeb i możliwości

dostosowywanie sposobów monitorowania i oceniania postępów uczniów do specyfiki pracy zdalnej

wsparcie w przygotowaniu materiałów i pomocy dydaktycznych niezbędnych do bieżącej pracy z uczniem w systemie zdalnym

# data[].attributes.body
https://studiopsychologiczne.com/relacje-w-edukacji-dlaczego-wazne-jest-nawiazywanie-dobrych-relacji-z-uczniami/

# data[].attributes.attachment_link.title
Relacje w edukacji. Dlaczego ważne jest nawiązywanie dobrych relacji z uczniami? - Studio Psychologiczne

# data[].attributes.attachment_link.description
Nie sposób jest mówić o prawidłowej realizacji zadań edukacyjnych bez wspominania relacji nauczyciel-uczeń. Pozytywne relacje w szkole są podstawą, która gwarantuje sukces w procesie wychowawczym na płaszczyźnie edukacji szkolnej. Dobrze rozwinięta relacja z uczniem może stanowić punkt wyjścia do zaspokajania podstawowych potrzeb naszych podopiecznych i prowadzić do pełnego wykorzystania ich potencjału.

# data[].attributes.body
https://dziecisawazne.pl/potrzeba-kazdego-czlowieka-jest-chec-wzbogacania-zycia-innych-jak-budowac-dobre-relacje-z-ludzmi-bez-wyrzekania-sie-siebie/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Związki z innymi ludźmi stanowią istotę naszego życia. O jego jakości w dużej mierze decydują relacje, które budujemy. A nawet - jak twierdzi Martin Buber - z jakości naszych relacji powstaje otaczający nas świat. Żyjąc z innymi, dla innych i wśród innych, czerpiemy z tego satysfakcję, znajdujemy motywację, odczuwamy radość, natrafiamy na źródło energii, karmimy się wzajemnością. Albo też odczuwamy frustrację, przeżywamy jedno rozczarowanie za drugim, doświadczamy niezrozumienia i atmosfery pełnej napięcia. Jak zatem budować dobre relacje z innymi? Wszak życie poza nimi jest niemożliwe.

Być w relacji - co to właściwie znaczy?

Tworzenie relacji określa się jako sposób wyrażania emocji i postaw między ludźmi. Precyzyjne określanie uczuć i myśli nastręcza wielu z nas niemało trudności. Bycie w relacji z dziećmi, z mężem/partnerem, teściami/dziadkami, szefem, współpracownikami, sąsiadami i samym sobą wymaga zaangażowania i współdziałania wielu czynników.

Relacje - co ma wpływ na ich jakość?

Na jakość naszych relacji może mieć wpływ między innymi:

intencja, z jaką się wypowiadamy i działamy,

obraz samego siebie (poczucie własnej wartości, samoocena),

przekonania o sobie, innych, świecie,

wartości, którymi się kierujemy,

ogólny stan psychofizyczny,

doświadczenie relacji wyniesionej z domu rodzinnego (ukształtowanej w pierwszych latach naszego życia).

Dla wielu rodziców moment pojawienia się na świecie dzieci staje się jednocześnie początkiem długiej drogi. Jest ona pełna wewnętrznych przemian, odkryć, refleksji. Okazuje się niejednokrotnie, że sami nie mamy tego, co chcielibyśmy ofiarować naszym dzieciom. Odkrywamy, że nie jesteśmy zadowoleni z tego, że widzimy w nich odbicie swoich cech, reakcji, opinii. Dostrzegamy, że metody wychowawcze naszych rodziców zupełnie się nie sprawdzają i nie tego chcemy dla naszych najbliższych. Dochodzimy więc do wniosku, że zmianę musimy zacząć od siebie: od budowania relacji z samym sobą.

Jak porozumiewać się bez przemocy?

Na drodze do samego siebie i lepszych relacji wiernym i sprawdzonym towarzyszem jest Porozumienie bez Przemocy (NVC). Dla wielu staje się ono filozofią życia, a nie tylko metodą komunikacji.

Marshall Rosenberg - twórca NVC - w centrum stawiał awet przy różnicy zdań, konflikcie potrzeb, dysonansie wartości. pozostawanie w kontakcie z drugim człowiekiem. Warto zaznaczyć, że Rosenberg pisał o Kontakcie pełnym szacunku i akceptacji dla uczuć i pragnień drugiego. N Porozumienie bez Przemocy wykracza poza granice światopoglądowe i religijne. Jest realnym wsparciem w słuchaniu drugiego człowieka bez uprzedzeń i osądów. Dzięki swoim narzędziom pozwala na budowanie relacji będących odbiciem autentycznej troski i miłości.

Trudne relacje - czemu nam nie wychodzi?

Rosenberg wyraźnie wskazał, że to sposób komunikowania się ludzi jest źródłem wszelkich nieporozumień, kłótni i wojen. Słowa, które wypowiadamy, mają wielką moc - mogą budować lub niszczyć, wspierać lub poniżać, koić lub zadawać ból.

Posługujemy się nimi często zupełnie automatycznie. Powtarzamy przy tym te same sformułowania z pokolenia na pokolenie. Rzadko odkrywamy przy tym to, co jest w nich głębiej ukryte. A słowa, zdania, które kierujemy do bliskich, są wyrazem naszych pragnień - tych spełnionych i tych, za którymi wciąż tęsknimy.

Język szakala w relacjach

Marshall Rosenberg wyodrębnił dwa style porozumiewania się, których symbolami są dwa zwierzęta: żyrafa i szakal. Szakal obrazuje wszelkie osądy, krytykę, ocenę, wywoływanie poczucia winy, zawstydzanie. Wszystko to często kierujemy pod adresem naszych bliskich, gdy nasze potrzeby rozpaczliwie domagają się zauważenia i zatroszczenia się o nie. Mówiąc językiem obrazowym, takie komunikaty szczekają i wyją jak szakal polujący w nocy, którego skowyt dociera w najdalsze zakątki sawanny. Ujada tak długo i tak głośno, aż zaspokoi głód. Kłopot jednak w tym, że kiedy odzywa się „szakal" - nasz lub kogoś z naszych bliskich - trudno za jego raniącymi słowami dostrzec potrzeby:

„Oj, jak nieładnie tak się zachowywać, grymasić i wypluwać jedzenie" -
potrzebą mówiącego może być tu troska, dbanie o dziecko albo potrzeba sensu (przygotowane jedzenie się zjada, a nie wyrzuca). Może też chodzić o łatwość przy spożywaniu posiłku.

„Znów nie kupiłeś mleka!? Przecież cię prosiłam. O wszystkim muszę myśleć sama, takie to jest trudne, żeby o tym pamiętać?" - w tych słowach może kryć się potrzeba współpracy. Może ktoś potrzebuje pomocy lub zaufania, że jeśli o coś poprosi, to może nie zaprzątać sobie więcej tym głowy...

„Jesteś taka sama jak twoja matka, o wszystkim musisz decydować sama, z nikim się nie liczysz, tylko wydajesz dyspozycje" - prawdopodobnie komuś zależy na tym, by być wziętym pod uwagę, uwzględnionym, włączonym. A może ktoś potrzebuje autonomii?

„Jesteś głupia! I jeszcze jesteś najgorszą mamą na świecie!" - w zależności od sytuacji dziecku może chodzić o zabawę, potrzebę zrozumienia lub akceptacji.

„Z tobą w ogóle nie można porozmawiać, nie obchodzi cię, co ja przeżywam! Jak można być takim egoistą?!" - w takich słowach głośno woła potrzeba kontaktu, wysłuchania, wspólnoty, a może nawet miłości.

Język żyrafy jest głosem serca

Tym, co pozwala te słowa potraktować jak okna prowadzące do wewnętrznego świata drugiego człowieka, a nie jak mur oddzielający nas od niego, jest perspektywa żyrafy. Rosenberg wybrał ją spośród innych zwierząt jako symbol języka wzbogacającego życie. Żyrafa ma bowiem ogromne serce i długą szyję. Słucha sercem i poprzez pryzmat zaspokojonych lub niespełnionych potrzeb postrzega słowa i czyny.

Taki punkt widzenia siebie i drugiego wnosi w nasze relacje więcej spokoju, zrozumienia i miłości. Jeśli przyjmiemy, że to, co mówimy czy robimy, bywa jedynie nieudaną próbą zatroszczenia się o siebie, a nie intencjonalnym działaniem na niekorzyść drugiego, możemy krok po kroku w bardziej konstruktywny sposób uczyć się wyrażać to, co jest dla nas ważne, bez obarczania innych odpowiedzialnością za nasze odczucia. Ta świadomość oraz wiedza, w jaki sposób zadbać o swoje potrzeby, pozwala przejąć ster odpowiedzialności i podjąć działania, które doprowadzą do celu.

Relacje - co można zyskać dzięki uświadomieniu sobie potrzeb

Załóżmy, że uświadomię sobie, że potrzebuję kontaktu i bliskości, a mój partner czwarty wieczór z rzędu ogląda serial. Większą szansę na zaspokojenie swoim potrzeb uzyskam jeśli:

zrezygnuję z liczenia na to, że on się domyśli,

NIE wypowiem słów pełnych żalu, pretensji czy krytyki, nie zażądam przerwania filmu

powiem, że tęsknię za rozmową, za wspólnym przygotowaniem i zjedzeniem kolacji albo masażem - czyli zaproponuję konkrety. Strategii strategii na bliskość i kontakt jest przecież wiele.

Warto jednak pamiętać, że użycie „języka żyrafy" nie daje gwarancji, że moja prośba zostanie spełniona, bo została wypowiedziana w nowy, jasny i nieraniący sposób. Gdyby tak było, NVC stałoby się w gruncie rzeczy kolejnym narzędziem manipulacji. Tymczasem istotą Porozumienia bez Przemocy jest pozostawanie w kontakcie, zauważanie potrzeb i spełnianie ich przy uwzględnieniu swoich zasobów i swojej gotowości, a nie wbrew sobie i za wszelką cenę.
Warto jeszcze przeczytać:
Relacje na ścieżce żyrafy - jak pozostać w kontakcie

Jak jednak pozostać w kontakcie:

gdy słyszymy odmowę?

gdy nasze dziecko głośno domaga się kolejnej zabawki, na którą nie chcemy się zgodzić?

gdy teściowa daje słodycze dzieciom, choć prosiliśmy ją, by tego nie robiła?

gdy sąsiad krzyczy na naszego syna, gdy ten biega pod jego oknami...?

Warto pójść ścieżką żyrafy, czyli modelem konstruowania komunikatu w oparciu o cztery kroki: obserwację, nazywanie uczuć, poszukiwanie potrzeb, wyrażanie prośby. Wtedy łatwiej jest pozostać w kontakcie z tym, co w drugim człowieku domaga się uwagi, co jest dla niego ważne i co jest w nim żywe w danej chwili.

Krok 1 - obserwacja (nie ocena)

Jiddu Krishnamurti powiedział, że „umiejętność obserwowania bez oceniania jest najwyższą formą inteligencji". Dlaczego? Bo zazwyczaj większość z nas obserwację łączy z jakąś oceną, krytyką, etykietą. Niezwykle trudno jest uchwycić sam fakt - obiektywnie, w tym konkretnym miejscu i czasie. Nadużywamy kwantyfikatorów typu: zawsze, ciągle, wciąż, nigdy, jak zwykle.
Przykład:
Wchodzimy do pokoju 10-latka i z naszych ust pada zdanie: To zdanie opisuje rzeczywistość. Robi to w sposób pozbawiony obraźliwych epitetów, wyolbrzymień i niewspierających przekonań. Jeśli uda nam się tak przeformułowywać pierwszy komunikat, „Jak zwykle masz bajzel w pokoju, nigdy nie sprzątasz swoich rzeczy. Co za leń i bałaganiarz z ciebie!". Takie stwierdzenie nie ma nic wspólnego z obserwacją. Będzie nią natomiast wypowiedź: „Wchodzę do ciebie czwarty raz w tym tygodniu i widzę na podłodze cztery pary skarpetek, spodnie dresowe, bluzę, pidżamę, klocki i łyżwy". szansa na dialog wzrośnie. Natomiast kiedy używamy tej pierwszej wersji, szansa na dialog maleje. Nikt przecież nie będzie spokojnie słuchać tego, co nieprzyjemne na swój temat, tylko zacznie się bronić, wybierając atak lub ucieczkę z kontaktu.

Krok 2 to okazja do wyrażenia emocji, które rodzą się w odpowiedzi na to, co widzimy lub słyszymy. Wydaje się to proste, ale nie zawsze takie jest - z kilku powodów:

nasz zasób słów określający uczucia jest ograniczony do podstawowych pojęć takich jak: radość, smutek, złość, żal, ból (dobrze jest popracować nad rozróżnianiem różnych stanów emocjonalnych i ich nazywaniem),

mówienie o uczuciach jest dla wielu krępujące (warto poszukać przyczyny, dlaczego tak jest),

mylimy uczucia z myślami, np.: opuszczenie, odrzucenie, ignorowanie nie jest uczuciem (ja myślę, że inni mnie opuścili, odrzucili, zignorowali, czyli innym daję prawo do decydowanie o tym, jak się czuję).

Przykład:
„Kiedy wchodzę do ciebie czwarty raz w tym tygodniu i widzę na podłodze cztery pary skarpetek, spodnie dresowe, bluzę, pidżamę, klocki i łyżwy. Czuję z tego powodu irytację, frustrację, bezsilność, złość, niepokój..., bo... (n ajpewniej jakieś moje potrzeby są niezaspokojone np.: potrzeba ładu, estetyki, dotrzymywania umów, współpracy, bezpieczeństwa)

Potrzeby są motorem napędzającym nasze życie. Dla wszystkich ludzi, bez względu na płeć, wiek, status, pochodzenie, pozostają jednakowe. Różnią nas strategie, czyli sposoby, które wybieramy, by te same potrzeby zaspokoić na różne sposoby.

Być może dla rodzica strategią na ład w pokoju dziecka będzie sprzątanie go samemu. Inny będzie chciał, by o porządek dbało dziecko, ktoś jeszcze podzieli zadania pomiędzy domowników. I tu najczęściej dochodzi do konfliktów - na poziomie strategii, nie potrzeb. Wielu z nas, dorosłych, nie ma świadomości swoich potrzeb. Jest tak dlatego, że skutecznie nauczono nas je tłumić - poprzez podporządkowywanie się narzucanym zasadom, przyjmowanym rolom lub przekazywanym stereotypom. Przykłady takich stereotypów i przekonań to:

„Dzieci nie mają prawa decydować o sobie. Dopóki mieszkają w domu rodzicielskim, mają być posłuszne i wypełniać polecenia" - tak większość z nas była wychowywana. Nie mogliśmy wybierać ubrań, kółek zainteresowań lub odmówić wykonania jakiegoś zadania. Dlatego niejednokrotnie toczymy wewnętrzną walkę. Toczy się ona pomiędzy kontynuowaniem modelu wychowawczego, zgodnie z którym sami byliśmy wychowywani, a uwzględnianiem potrzeb naszych dzieci i oddaniem im prawa do ich wyrażania i dbania w sposób, który może się różnić od naszego.

„Kobiety mają zadbać o dom, męża, dzieci, a o siebie w ostatniej kolejności" - jeśli doba im na to pozwoli, a z reguły nie pozwala... Ileż to żon i matek niejednokrotnie odczuwa wyrzuty sumienia i zamiast gotowania obiadu czy prasowania nie potrafi wybrać wizyty u fryzjera? Ile po raz kolejny rezygnuje ze spotkania z przyjaciółką czy choćby relaksu pod kocem z książką - zaczętą kilka miesięcy temu?

Wielu z nas nie daje sobie prawa do zaspokajania potrzeb, bo uwierzyliśmy w klątwę egoizmu. Być może żyjemy bez tej etykiety, ale za to jesteśmy pełni frustracji, zmęczenia, rozczarowania i bólu. To przekłada się na nasze relacje z bliskimi.

Krok 4 - prośby (nie żądania)

Bycie w kontakcie i budowanie dobrych relacji utrudnia też to, że zamiast prosić o wsparcie i pomoc często żądamy, oczekujemy, wymuszamy, choć wydaje nam się, że wyrażamy prośbę. Jeśli jednak uświadomimy sobie, jaką mamy potrzebę, prośba zrodzi się naturalnie. Będziemy umieli konkretnie nazwać to, co mogłoby wzbogacić nasze życie w danej chwili.
Przykład: „ Kiedy wchodzę do ciebie czwarty raz w tym tygodniu i widzę na podłodze cztery pary skarpetek, spodnie dresowe, bluzę, pidżamę, klocki i łyżwy, czuję irytację, (frustrację, bezsilność, złość, niepokój), bo bardzo mi zależy na dotrzymywaniu umów. Chciałabym wierzyć, że jeśli się na coś umawiamy, to mogę być spokojna, że to zostanie zrobione. Chcę, żeby twoje ubrania, jeśli są brudne, były w szafce lub w pojemniku na pranie najpóźniej następnego dnia po tym, jak je zdejmiesz. Możesz to robić? Powiesz mi, czy będzie to dla ciebie w porządku?"
Jak rozpoznać, czy prośba rzeczywiście jest prośbą, a nie zachowuje jedynie jej pozory? Mówi o tym nasza reakcja na odpowiedź, którą usłyszymy. Jeśli jest w nas gotowość przyjęcia odmowy, to faktycznie wyraziliśmy prośbę - przecież drugi człowiek jest wolny, może wybrać coś innego niż spełnienie naszego życzenia. A może chce je spełnić w innym czasie lub w inny sposób?

Uwaga! Reklama do czytania

Prośby - jak je formułować

Aby nasza prośba mogła być zrealizowana, powinna być:

określona w miejscu i czasie,

skierowana do wybranej osoby,

wyrażona językiem pozytywnym, czyli mówić o tym, czego chcemy, a nie o tym, czego nie chcemy.

Marshall Rosenberg wierzył, że niezwykle ważną potrzebą każdego człowieka jest chęć wzbogacania życia innych ludzi. Chcemy przyczyniać się do ich dobrostanu ze względu na wartość łączącej nas relacji. Ta perspektywa rodzi zaufanie, że jeśli drugi człowiek ma wystarczające zasoby, żeby mnie wesprzeć, to najpewniej to zrobi, a jeżeli odmawia, to dlatego, że chce zatroszczyć się o swoje inne, ważne w danej chwili, potrzeby.

To podejście jest niezwykle uwalniające - jeśli dziecko/partner/teściowa odmawia spełnienia mojej prośby, nie oznacza to, że mnie odtrąca, lekceważy, nie szanuje etc.. Po prostu w ten sposób mówi „ tak" czemuś innemu, np.: trosce o swój odpoczynek, swoją autonomię, intymność, a może rozwój. W każdym razie odmowa może być początkiem dialogu, a nie jego końcem.

Porozumienie bez Przemocy to wybór, dzięki któremu nasze relacje stają się bardziej autentyczne i głębokie. Drugi człowiek, postrzegany z perspektywy tych samych uczuć i potrzeb, których i my doświadczamy, staje się bliższy. Uczymy się na niego patrzeć z sercem pełnym zrozumienia, by osiągnąć to, co tak istotne, a dzięki czemu łatwiej nam go nie oceniać i nie krytykować. Z wrażliwością i szacunkiem próbujemy go słuchać - bez konieczności akceptacji wszystkich wybieranych przez niego strategii.

Porozumienie bez Przemocy wzmacnia miłość zamiast wrogości, wspólnotę zamiast izolacji, zrozumienie zamiast osądzania, pojednanie zamiast konfliktu - to język życia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Język życia - dobre relacje z ludźmi bez wyrzekania się siebie? - Natuli

# data[].attributes.attachment_link.description
Związki z innymi ludźmi stanowią istotę naszego życia. O jego jakości w dużej mierze decydują relacje, które budujemy. A nawet - jak twierdzi Martin Buber - z jakości naszych relacji powstaje otaczający nas świat. Żyjąc z innymi, dla innych i wśród innych, czerpiemy z tego satysfakcję, znajdujemy motywację, odczuwamy radość, natrafiamy na źródło energii, karmimy się wzajemnością.

# data[].attributes.body
https://rekrutacja.pk.edu.pl/5-sposobow-na-zwiekszenie-efektywnosci-nauki-online/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zapewne wielu uczniów czasem marzyło, by tradycyjne chodzenie do szkoły zastąpić edukacją zdalną. Nieoczekiwanie taki sposób nauczania został wprowadzony ze względu na pandemię koronawirusa. Nauka w formie online ma swoje plusy, ale domowe warunki mogą wpływać negatywnie na nasze skupienie, a w rezultacie na efektywność procesu uczenia się. Tymczasem odpowiednie podejście pozwala skutecznie wykorzystać czas, który w danym dniu powinniśmy poświęcić na edukację. Co więc zrobić, aby zwiększyć efektywność nauki w domu?
Dobre przygotowanie do nauki zwiększa jej efektywność, a ta pozwala nam szybciej przyswajać wiedzę. Niestety, bardzo często popełniamy błędy, które w efekcie wydłużają czas spędzany „nad książkami", a co gorsze - wcale od tego nie przybywa w głowie. Uczenie się w domu jest o tyle trudniejsze, że sfera prywatna, choćby nasze biurko i komputer, kojarzy się z odpoczynkiem i czynnościami sprawiającymi przyjemność, jak przeglądanie social mediów i oglądanie nowych filmików na YouTube, granie w komputerowe gry, pochłanianie seriali itd. Trudno więc o skupienie i całkowite odcięcie się od przyjemności. Zanim więc „zaprosicie" szkołę do domu, odpowiednio przygotujcie swoją przestrzeń.

Przestrzeń idealna

Idealne miejsce do nauki to podstawa i ma o wiele większy wpływ na rezultaty naszej pracy, niż można przypuszczać. Po pierwsze - powinniśmy taką przestrzeń sobie wyznaczyć i niekoniecznie musi być zbieżna z tą, gdzie codziennie realizujemy inne aktywności domowe. Warto trzymać się raz obranego miejsca, które po pewnym czasie będzie kojarzyło się z nauką. Po drugie - biurko lub stół, przy którym będziemy się uczyć, musi zostać uporządkowane. Wszelkie gadżety, gazety, niedopita kawa czy herbata powinny zostać usunięte. Dobrze też wyłączyć lub wyciszyć smartfona i odłożyć tam, gdzie sięgnięcie po niego będzie utrudnione. Zostawiamy przy sobie tylko to, czego potrzebujemy do nauki: podręcznik, zeszyt, przybory do pisania i oczywiście komputer. Skoro już o komputerze mowa, warto też wprowadzić pewne rygory porządkowe w świecie wirtualnym. Wyłączamy wszelkie strony rozpraszające - Facebooka, portale informacyjne i inne. Nie zaglądamy w czasie nauki do tych miejsc sieci, które na pewno odwrócą naszą uwagę od postawionych zadań. Na swobodne surfowanie przyjdzie czas podczas przerwy lub po nauce.

Trzecia zasada przestrzeni idealnej - dobre oświetlenie. Zależność pomiędzy oświetleniem a miejscem pracy została potwierdzona naukowo. Należy pamiętać, że im słabsze oświetlenie, tym więcej wysiłku wymaga zapoznanie się z informacją, której dobrze nie widzimy. W rezultacie nasz mózg pracuje wolniej, a efektywność nauki spada. Polecamy naukę przy naturalnym świetle, a jeśli korzystamy ze sztucznego, zadbajmy, żeby oświetlenie pokoju było ciepłe i łagodne.

Po czwarte - pamiętajcie o wpuszczeniu świeżego powietrza. Dobre przewietrzenie miejsca nauki, zwłaszcza teraz, gdy rzadko wychodzimy z domu, jest niezmiernie ważne. I ostatnia rzecz - cisza. Nikomu nie trzeba mówić, że najlepiej uczy się i pracuje, gdy nic innego nas nie rozprasza. W miarę możliwości zamknijcie drzwi do pokoju i poproście domowników, aby wam nie przeszkadzali. Gdy przestrzeń zostanie optymalnie przygotowana, możemy przystąpić do planowania nauki.

Dobry plan, czyli pomidor

Na naukę trzeba mieć plan. Nie można podejmować chaotycznych działań, pozbawionych ram czasowych. Oczywiście metody mogą być różne. My proponujemy technikę pomodoro, a więc pomidora. Jej twórcą jest Włoch, Francesco Cirillo. Nazwa wzięła się od kuchennego czasomierza w kształcie pomidora. Ta technika pozwala podzielić czas nauki na stosunkowo krótkie, bo 25-minutowe cykle pracy. Oczywiście brak w domu kuchennego minutnika nie jest problemem. Wszyscy mamy przecież w telefonie stoper lub budzik, który zasygnalizuje koniec czasu przeznaczonego na pracę. Nim jednak przystąpimy do wdrażania techniki pomodoro, pamiętajmy, aby przed rozpoczęciem nauki sporządzić listę zadań do wykonania i posortować ją według ważności. Następnie ruszamy - pierwsze pomodoro, czyli nasze 25 minut ciągłej nauki, a potem 5-minutowa przerwa.

Nie wszystkie zadania uda się wykonać podczas jednego pomodoro, ale nie szkodzi. Po przerwie kontynuujemy pracę nad danym zagadnieniem przez następne 25 minut, aż do kolejnej przerwy itd. Po czwartej 25-minutowej sesji czas na dłuższą przerwę, nawet półgodzinną. Pamiętajcie, że pomodoro jest niepodzielne, a więc raz rozpoczęta praca powinna zostać zakończona dopiero po upływie 25 minut. Jeśli zadanie, które przed sobą postawimy nie wymaga tyle czasu, dorzućmy do swojego pomodoro kolejne, nieco krótsze. Jedną z największych zalet pracy podzielonej na odcinki czasowe jest zmaksymalizowanie naszej koncentracji. Dlaczego? Otóż zdecydowanie łatwiej skupić się na zadaniu, jeżeli wiemy, że będzie wykonywane tylko przez określony czas. Ponadto świadomość jego upływu poprawia naszą wydajność. Warto spróbować.

Efektywna przerwa

Mówi się, że zdolność zapamiętywania spada po 30 minutach. Częste, a krótkie przerwy są więc doskonałym narzędziem efektywnej nauki. W ich trakcie nasz mózg dokonuje porządkowania przyswojonych treści. Mimo, że czas na odprężenie nie jest długi, warto go jak najlepiej wykorzystać. Wystarczy otworzyć okno lub wyjść na balkon i obejrzeć zieleń na podwórku. Wbrew pozorom jest to bardzo ważny zabieg. Kolor zielony wpływa kojąco na nasze oczy oraz uspokaja. W ciągu „5 minut dla nas" można przygotować sobie ciepły napój, zjeść drobną przekąskę lub posłuchać ulubionego muzycznego kawałka. Warto też trochę rozciągnąć mięśnie, np. wykonując skłony lub przysiady.

Nie zapominaj o powtórkach

Nieodzownym elementem efektywnej nauki są krótkie powtórki mające na celu uporządkowanie i usystematyzowanie przerobionego materiału. Jedna z propozycji ich wykonywania została zaproponowana przez Tony'ego Buzan'a - specjalistę w zakresie technik uczenia się. Jeżeli założymy, że permanentna nauka trwa około godziny, powinniśmy po jej zakończeniu zrobić kilku lub kilkunastominutową powtórkę, zapewniającą utrwalenie wiedzy. Druga powtórka - nie dłuższa niż 5 minut - zalecana jest następnego dnia. Ma ona niezwykle ważne zadanie, bowiem utrzymuje wiedzę przez kolejny tydzień. Trzecia, zaledwie 2-minutowa powtórka następuje po tygodniu, ostatnia zaś po miesiącu. Ważne, by nasze powtarzanie było aktywne, a więc opierało się na notatkach, mapach myśli, mówieniu na głos itp. Przeprowadzone badania wskazują, że już 40 sekund powtórki wystarczy do lepszego zapamiętania tego, czego się uczymy. Dlaczego więc nie skorzystać?

Sport to zdrowie i nie tylko

W okresie wzmożonej nauki zadbanie o dobrą kondycję fizyczną jest szczególnie ważne i wcale nie jest do tego potrzebne wychodzenie z domu. Przyspieszone bicie serca spowodowane aktywnością fizyczną, usprawnia dopływ krwi do mózgu, dotlenia go oraz cały organizm i w efekcie zwiększa zdolność zapamiętywania i koncentracji. To jednak nie wszystko! Więcej na temat ćwiczeń, które pomogą Wam w nauce, a także ich wpływie na organizm przeczytacie w Portalu Rekrutacyjnym Politechniki Krakowskiej.

© 2012-2019 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zwiększyć efektywność nauki - 5 sposobów - Rekrutacja PK

# data[].attributes.attachment_link.description
Zapewne wielu uczniów czasem marzyło, by tradycyjne chodzenie do szkoły zastąpić edukacją zdalną. Nieoczekiwanie taki sposób nauczania został wprowadzony ze względu na pandemię koronawirusa. Nauka w formie online ma swoje plusy, ale domowe warunki mogą wpływać negatywnie na nasze skupienie, a w rezultacie na efektywność procesu uczenia się.

# data[].attributes.body
https://edurada.pl/zawieranie-kontraktow-z-uczniami/

# data[].attributes.attachment_link.title
Zawieranie kontraktów z uczniami – Edurada.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Pośród wielu wymagań ,jakie państwo stawia szkołom i placówkom są takie, które dotyczą wychowawczej roli szkoły a mianowicie kształtowanie postaw i respektowanie norm społecznych.

# data[].attributes.headline
Pomysły na budowanie społeczności w klasie

# data[].attributes.subject
Pomysły na budowanie społeczności w klasie

# data[].attributes.body
https://osswiata.ceo.org.pl/2020/09/01/7-praktycznych-pomyslow-na-budowanie-spolecznosci-w-klasie-podczas-zdalnego-i-rzeczywistego-kontaktu/

# data[].attributes.attachment_link.title
7 praktycznych pomysłów na budowanie społeczności w klasie, podczas zdalnego i rzeczywistego kontaktu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Powrót do szkól stawia nas w trudnej sytuacji. Możliwe, że relacje pomiędzy uczniami uległy osłabieniu, a uczniowie w nowych klasach jeszcze nawet nie mieli okazji się poznać i tych relacji nawiązać. The New York Times opublikował artykuł (https://www.nytimes.com/2020/08/27/learning/7-activities-to-build-community-and-positive-classroom-culture-during-online-learning.html) przekazując w nim siedem sposobów na zdalne budowanie

# data[].attributes.body
https://biblioteka.ceo.org.pl/jak-realizowac-gotowe-scenariusze-lekcji-zdalnie/

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak realizować gotowe scenariusze lekcji zdalnie? - Biblioteka CEO

# data[].attributes.attachment_link.description
Centrum Edukacji Obywatelskiej i inne organizacje zajmujące się edukacją mają w zasobach gotowe scenariusze lekcji przedmiotowych i tematycznych odwołujące się bezpośrednio do podstawy programowej. W sytuacji nauczania zdalnego bardzo często adaptacji wymagają zaproponowane w nich metody nauczania, szczególnie tzw. metody aktywizujące, angażujące uczniów bezpośrednio i w czasie rzeczywistym.

# data[].attributes.body
https://bpplock.pl/edukacja-zdalna/50-edukacja-zdalna-linki/661-przyk%C5%82adowe-scenariusze-lekcji.html

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Strona wykorzystuje pliki cookies do celów statystycznych. Niezablokowanie tych plików oznacza zgodę na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia użytkownika. Możliwe jest samodzielne zarządzanie plikami cookies poprzez zmianę ustawień przeglądarki internetowej.

Nr konta do wpłat:
98 1020 1026 0000 1402 0232 3285

GODZINY OTWARCIA

Copyright 2018 Biblioteka Pedagogiczna w Płocku. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Joomla! jest wolnym oprogramowaniem wydanym na warunkach GNU Powszechnej Licencji Publicznej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Scenariusze lekcji do wykorzystania w edukacji zdalnej - Biblioteka Pedagogiczna w Płocku

# data[].attributes.body
https://zakreconybelfer.pl/wirtualne-lekcje

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W czasie, gdy każdy z nas próbuje jakoś organizować zdalne nauczanie dla swoich podopiecznych, pomyślałam, że stworzę miejsce, w którym zebrane zostaną wszystkie moje materiały, przygotowane na zajęcia online.

Jest to nie tylko ukłon w stronę tych, którzy szukają inspiracji, ale również pomoc dla mnie. W jednym miejscu umieszczone, posegregowane cykle (zadania do pracy własnej ucznia oraz schematy lekcji, prowadzonych w formie wideokonferencji).

Mam nadzieję, że przyda Wam się taka podpowiedź. Częstujcie się. Razem możemy więcej 🙂 Sukcesywnie dodawać będę kolejne propozycje (zarówno tygodniowe rozkłady, jak i pojedyncze schematy). Gotowi? Trochę się tego uzbierało 🙂

Dajcie znać, czy taka pomoc Wam się przydała 🙂

# data[].attributes.attachment_link.description
wirtualne lekcje, pomysły na zdalne nauczanie, uczymy się online, praca online i offline, łączymy różne formy i metody pracy

# data[].attributes.body
1. Rozpoczęcie lekcji krótkim powtórzeniem poprzedniej lekcji (budowanie nowej wiedzy na "starej")
2. Zwięzłe zaprezentowanie celów lekcji
3. Pokazanie nowego materiału w małych partiach (z możliwością przećwiczenia po każdym kroku)
4. Szczegółowe wyjaśnienia i  instrukcje
5. Praktyczne ćwiczenia
6. Zadawanie dużej ilości pytań i pozyskiwanie odpowiedzi (sprawdzenie rozumienia)
7. Przeprowadzenie uczniów przez ćwiczenia
8. Dostarczenie wyraźnych instrukcji i wskazówek do samodzielnej pracy ucznia/uczniów

# data[].attributes.body
1. korespondencyjny - oparty na materiałach drukowanych
2. telenauczania - oparty na interaktywnej telekomunikacji, wideokonferencjach
3. nauczania elastycznego - oparty na publikacjach audiowizualnych i sieci internetowej
4. multimedialny - oparty na materiałach audiowizualnych oraz nauczaniu wspomaganym komputerowo

# data[].attributes.body
Asynchroniczne
uczeń może się uczyć bez utrzymywania bieżącego kontaktu z N, a z materiałem zapoznaje się w dowolnym czasie.
Metody: webinar, dyskusja na forum, poczta elektroniczna, podcast itp.
Synchroniczne
zajęcia odbywają się w ustalonym czasie rzeczywistym. U i N otrzymują dostęp do danego narzędzia e-learningowego (np. platformy edukacyjnej)w tym samym momencie i uczestniczą w zajęciach.

# data[].attributes.body
polega na przeplataniu zajęć synchronicznych online z zadaniami do realizacji w innym czasie

pozwala wzmocnić zalety i zminimalizować ograniczenia modelu asynchronicznego i synchronicznego

# data[].attributes.headline
Co jest potrzebne do prawidłowego przebiegu nauczania zdalnego:

# data[].attributes.subject
Co jest potrzebne do prawidłowego przebiegu nauczania zdalnego:

# data[].attributes.body
przygotowanie osób prowadzących

umiejętności informatyczne

znajomość platform, metod i narzędzi komputerowo-internetowych

odpowiedni sprzęt

znajomość podstawowych narzędzi przez ucznia

# data[].attributes.body
Akademia Khan Polska - https://pl.khanacademy.org/

Edpuzzle - https://edpuzzle.com/

Socrative - https://www.socrative.com/

SeeSaw - https://web.seesaw.me/

Class Dojo - https://www.classdojo.com/pl-pl/?redirect=true

eKreda.pl - https://ekreda.pl/

Nearpod - https://nearpod.com/

Showbie -https://www.showbie.com/

# data[].attributes.body
Zintegrowana Platforma Edukacyjna - https://zpe.gov.pl/

Microsoft dla szkół, uczniów i studentów - https://www.microsoft.com/pl-pl/education/products/office

Microsoft-nauka zdalna - https://www.microsoft.com/pl-pl/education/remote-learning

Classroom - https://edu.google.com/workspace-for-education/classroom/

G Suite dla szkół i uczelni - https://gocloud.pl/g-suite-dla-szkol-uczelni-krok-po-kroku/

Zoom - https://explore.zoom.us/pl/industry/education/

Moodle - https://moodle.org/

Eduelo - https://www.eduelo.pl/

# data[].attributes.body
programowanie dla dzieci - https://akademia.uczymydzieciprogramowac.pl/pl/udp#info

Platformy edukacyjne - https://webowadbp.wixsite.com/e-learning

Webinar - https://wakelet.com/wake/pymOObhx7zticYuy6Fr_4

nauka online - https://dbp.wroclaw.dolnyslask.pl/biblioteki/wroclaw/

wyzwania nauki zdalnej - https://wakelet.com/wake/FxoMvqfAoeY4PGVdPqTGm

scenariusze lekcji zdalnych - https://wakelet.com/wake/9V_pZZ9TiPIoIYX-_gbfP

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ogólnopolski Program „Uczymy Dzieci Programować" to inicjatywa skierowana do szeroko rozumianej edukacji. Chcemy pokazać, że nauka kodowania jest bardzo ważna dla wszechstronnego rozwoju dziecka, a przy tym nie musi być ani trudna, ani nieciekawa. Zajęcia z kodowania nie muszą być też przeprowadzane wyłącznie w pracowni komputerowej. Czytaj więcej o programie >

Autor programu: Anna Świć (Kodowanie na dywanie)

Orgranizator programu: Fundacja Rozwoju Edukacji Cyfrowej

Wsparcia udziela marka Edu-Sense

Koordynatorka programu: Anna Świć

Dołącz do programu

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Autor programu: Anna Świć (Kodowanie na dywanie)

# data[].attributes.attachment_link.description
Z nami nauka programowania jest prosta. Świadome, merytoryczne i metodyczne wprowadzanie elementów programowania i robotyki do zajęć dydaktycznych na różnych etapach edukacji.

# data[].attributes.body
Przedszkole i edukacja wczesnoszkolna:

https://panijolapoleca.blogspot.com/

https://panimonia.pl/

https://pomyslowawiewiorka.wixsite.com/przedszkole/blog

https://wklasiepanilidzi.blogspot.com/

kodowanienadywanie.pl/blog/

https://eprzedszkolaki.pl/

https://www.dzieckiembadz.pl/2020/07/przedszkole-i-szkolne-powitanki.html?m=1&fbclid=IwAR3SNdnNwLzoh3XVi_Slfu5K4dttNtZj3S7Bp9Nu2O6wR9ewQiayuxUtZIo

https://www.akademianiemanudka.pl/2020/08/kodeks-przedszkolaka-i-ucznia-etykiety.html?m=1&fbclid=IwAR1nZSJYtPy8dpZ0JNJof6cEWgOUAnZHzgtuRcPMNamkJ0GM5QnN1im7lh8

http://www.zamiastkserowki.edu.pl/

https://przedszkolankowo.pl/

http://gadki.fdds.pl/?fbclid=IwAR3JNdtCdMFP0D6yzBB9JwnFJ5xQre2DxnUhHl4owGDCdmoWPfXAM3LSxCc

https://klikankowo.jimdofree.com/

https://dlabelfra.pl/

Inne:

https://e-pasje.pl/platforma-edukacyjna-narzedziem-e-learningowym-do-nauczania-online/

https://moi-mili.pl/portale-edukacyjne/

https://www.superbelfrzy.edu.pl/glowna/onlinowa-szkola-wirtualne-lekcje-na-platformach-edukacyjnych/

https://miastodzieci.pl/czytelnia/platformy-i-portale-edukacyjne-dla-dzieci-przydatne-do-nauki-w-domu/

https://www.juniorowo.pl/nieferie-szkola-w-domu-pomocne-platformy-edukacyjne/

https://studia.pl/przeglad-najwazniejszych-narzedzi-do-zdalnego-nauczania-i-studiowania/

# data[].attributes.body
https://osswiata.ceo.org.pl/2020/12/27/nauczania-zdalne-w-malych-grupach/

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Uczenie się w małych grupach przynosi nadzwyczaj dobre efekty. Może być stosowane również online, na tych platformach, gdzie jest możliwość podziału na pokoje. Trudniej jest, gdy platforma nie ma takiej możliwości, ale też można taka prace zorganizować polecając uczniom prace w małych grupach poprzez inne możliwości techniczne (Messenger, Skyp, telefon itp.).

Przedstawimy trzy techniki pomocne w organizacji wirtualnych dyskusji w małych grupach online:

1. Dokument towarzyszący dyskusji

2. Przygotowanie do dyskusji

3. Ankieta

1: Dokument towarzyszący dyskusji
Polega na wykorzystaniu dokumentu Google. Każda grupa ma założony dokument w chmurze. Na początku uczniowie wpisują swoje imiona jako członków grupy. Mogą też wpisać nazwę, którą nadali grupie, to zwiększa poczucie przynależności do grupy. Dostęp do dokumentu ma też nauczyciel i może monitorować prace grup oraz dodawać swoje uwagi oraz informacje zwrotne, a w razie zaobserwowanych problemów, może „wejść" do pokoju.

Dokument grupy powinien służyć notatkom z dyskusji w grupie. Można ją prowadzić poprzez zamieszczenie w dokumencie pytań do dyskusji.

Wskazówki dla nauczyciela:

1. Przygotuj dokumenty w Googlach. Ogranicz instrukcje i wskazówki, używając grafik, zdjęć, linków do filmów, które zastąpią dłuższe instrukcje. Zamieść w dokumentach kryterium sukcesu do pracy, jaką polecasz uczniom wykonać. Określ czas przeznaczony na dyskusję.

2. Wyjaśnij uczniom na czym będzie polegała praca w grupie i co będzie przedmiotem dyskusji. Poleć wyznaczenie osoby, która będzie sporządzać notatki. Odpowiedz na ewentualne pytania uczniów.

3. W czasie prac grup, zajrzyj do wszystkich dokumentów. Zobacz, co dzieje się w każdym pokoju. Oferuj uczniom pomoc i zadawaj pytania, poprzez pisanie komentarzy w dokumentach. Jeśli uznasz za potrzebne dołączenie się do dyskusji w grupie, to uprzedź uczniów, że „pojawisz" się w pokoju grupy.

4. Na pewien czas przed upływem wyznaczonego czasu, wyślij grupom przypomnienie. Możesz też zasięgnąć opinii grup, czy potrzebują więcej czasu na dyskusję, jeśli tak, warto czas przedłużyć wszystkim grupom.

5. Przekaż każdej grupie informację zwrotną, odnoszącą się do wcześniej określonych kryteriów sukcesu.

6. Zrób kopie dokumentów, aby można było do nich wrócić.

2: Przygotowanie do dyskusji
Warto przygotować uczniów do dyskusji, można to zrobić poprzez polecenie przeczytania krótkich dokumentów, obejrzenie pokazu slajdów, filmu. Pomaga to uczniom przygotować się do dyskusji z rówieśnikami w małych grupach. W czasie właściwej dyskusji w grupach można umożliwić uczniom dostęp do materiałów i wykonanego zadania wstępnego.

Wskazówki:

Przygotuj materiały wstępne przed lekcją. Możesz przygotować różne materiały dla różnych grup.

Poproś uczniów, aby omówili w grupach lub parach przedstawione przez ciebie materiały.

Jeśli zaplanujesz pytania pomocnicze, to poproś o zapisanie odpowiedzi, aby mogli z nich skorzystać wszyscy uczniowie. Umożliw uczniom dodawanie innych materiałów pomocniczych.

Zaplanuj przedstawienia prac związanych z zadaniem wstępnym. Przedstawienie pracy, może być pisemne lub w postaci graficznej lub filmu.

3: Ankieta na zakończenie
Oprócz przedstawienie wyników dyskusji w grupach warto dowiedzieć się, jak przebiegała dyskusja i jak uczniowie podczas niej się czuli. Krótka ankieta może pomóc planować następne dyskusje w grupach. Jest wiele możliwości przeprowadzenia ankiety online i nie zajmuje to wiele czasu. Ważne, aby uczniowie wypełnili ankietę podczas lekcji, a nie po zajęciach.

Dzięki pracy w grupach uczniowie uczą się od siebie nawzajem, kształcą umiejętność dyskusji i zwiększają poczucie przynależności do grupy.

Inspiracja artykulem Rhonda Bondie z Harvard Graduate School of Education.
http://www.ascd.org/ascd-express/vol15/num16/practical-tips-for-teaching-online-small-group-discussions.aspx?utm_campaign=ALL-BestOf-Express-1608-12-22-20&utm_medium=email&_hsmi=104000565&_hsenc=p2ANqtz-rP37rx_oCIlb0jg7Xrs13aK3ErxeG0L5-MwmKmhm2-kxiWJb-l-NcuQnNsUZmtThPfy_cSy1Diipop73T906XQzhwVQ&utm_content=104000565&utm_source=hs_email

# data[].attributes.attachment_link.description
Uczenie się w małych grupach przynosi nadzwyczaj dobre efekty. Może być stosowane również online, na tych platformach, gdzie jest możliwość podziału na pokoje. Trudniej jest, gdy platforma nie ma takiej możliwości, ale też można taka prace zorganizować polecając uczniom prace w małych grupach poprzez inne

# data[].attributes.body
Planowanie lekcji:

1. określenie celów,

2. zdefiniowanie form i aktywności online i offline,

3. dobór narzędzi i multimediów (w celu budowania relacji opartych na współpracy i zaangażowaniu).
Różne modele planowania toku lekcji:

model 3A: aktywuj, absorbuj, aplikuj! (activate, acquire, apply): aktywowanie uwagi-zainteresowanie tematem, przyswajanie nowej wiedzy i aktywności, demonstracja przyswojonych wiedzy i umiejętności

model 4U - U jak uwaga: uruchomienie uwagi, ukierunkowanie jej, utrzymanie i ukończenie: rozbudzenie zainteresowania, kierowanie uwagi na realizację tematu, utrzymanie uwagi-zdobywanie nowej wiedzy (metody aktywizujące), podsumowanie lekcji

model 5E - engage, explore, explain, elaborate, evaluate (angażować, poszukiwać, wyjaśniać, opracowywać, oceniać): może być stosowany w samodzielnej pracy, nacisk na uczenie przez doświadczanie i realne zaangażowanie.

# data[].attributes.body
Ważne zagadnienia:

bezpieczne korzystanie z materiałów już udostępnionych,

publikowanie wizerunku ucznia i nauczyciela,

zabezpieczone wirtualne miejsce pracy,

dozwolony użytek edukacyjny (identyfikacja osób uczących się i nauczających).

# data[].attributes.headline
Wykorzystywanie materiałów zgodnie z prawem

# data[].attributes.subject
Wykorzystywanie materiałów zgodnie z prawem

# data[].attributes.body
materiały umieszczone w domenie publicznej

materiały autorskie (stworzone samodzielnie)

materiały opublikowane na wolnych licencjach np. Creative Commons

# data[].attributes.body
https://poradnik.ngo.pl/prawo-autorskie-podstawowe-pojecia

https://prawokultury.pl/kurs/autorskie-prawa-osobiste

https://creativa.legal/autorskie-prawa-majatkowe-i-osobiste/

https://cyfrowa-wyprawka.org/lekcja/prawo-autorskie-dla-kazdego

https://www.legalnakultura.pl/pl/prawo-w-kulturze/b-przewodnik-b-po-prawie-autorskim#gsc.tab=0

# data[].attributes.body
Przedmiot prawa autorskiego

Czego nie chroni prawo autorskie

Utwór

Autor

Autorskie prawa osobiste

Autorskie prawa majątkowe

Dozwolony użytek osobisty

Dozwolony użytek publiczny

Prawo cytatu

Wizerunek

Domena publiczna

# data[].attributes.body
https://creativecommons.pl/poznaj-licencje-creative-commons/

# data[].attributes.headline
Materiały udostępnione na stronie internetowej zgodnie z prawem

# data[].attributes.subject
Materiały udostępnione na stronie internetowej zgodnie z prawem

# data[].attributes.body
materiały opracowane samodzielnie

materiały znajdujące się w domenie publicznej

materiały udostępnione na wolnych licencjach

materiały z otwartych zasobów edukacyjnych

materiały udostępnione na zasadzie prawa cytatu

# data[].attributes.body
https://centrumcyfrowe.pl/faqprawne/?fbclid=IwAR1WfBJhrU0UoXCndtD1NqRLmpFPZ7oCMGoj44yQQb4cKNyinjiUKXxw_lQ

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Z jakich zasobów mogę korzystać, prowadząc zdalne lekcje? Czy mogę przesłać uczniom zeskanowaną książkę? Jak mogę obejrzeć z uczniami film podczas e-lekcji?

Odpowiadamy na najczęstsze pytania nauczycieli i edukatorów dotyczące prawa autorskiego i ochrony wizerunku 🙂 Przygotowaliśmy dla Was wskazówki na czas pandemii i edukacji zdalnej.

Dowiesz się:

➡️ jakie granice w internecie ma prawo cytatu;

➡️ czy uczniowie mogą nagrywać lekcje;

➡️ czy możesz w trakcie e-lekcji oglądać z uczniami film udostępniony z pulpitu swojego ekranu;

➡️ czy możesz opublikować w internecie prace uczniów, by reszta klasy miała do nich dostęp;

➡️ i więcej... 🙂

Materiał przygotowała Natalia Mileszyk.

Kliknij na pytanie, by rozwinąć odpowiedź 🔽

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdalna edukacja a prawo autorskie i prawo do wizerunku - FAQ - Centrum Cyfrowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Z jakich zasobów mogę korzystać, prowadząc zdalne lekcje? Czy mogę przesłać uczniom zeskanowaną książkę? Jak mogę obejrzeć z uczniami film podczas e-lekcji? Odpowiadamy na najczęstsze pytania nauczycieli i edukatorów dotyczące prawa autorskiego i ochrony wizerunku 🙂 Przygotowaliśmy dla Was wskazówki na czas pandemii i edukacji zdalnej.

# data[].attributes.body
https://panoptykon.org/rodo-ochrona-wizerunku

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W 2019 r. cyfrowy aparat o rozdzielczości kilku megapikseli podłączony do Internetu ma w kieszeni już prawie każde dziecko. Dzięki trwającej w tle synchronizacji zdjęcia w ułamku sekund trafiają na chmurę. Ale czy robiąc innej osobie zdjęcie komórką, przetwarzasz jej dane osobowe? Kiedy potrzebujesz na to wyraźnej zgody? Czy możesz opublikować w sieci zdjęcie z wakacji, jeśli w tle przewijają się przypadkowi turyści?

W kolejnym tekście z cyklu RODO na tacy mierzymy się z typowymi pytaniami fotografa amatora. Uwaga! To nie jest poradnik dla organizatorów wydarzeń i profesjonalistów, tylko (celowo uproszczony) materiał dla każdego, kto nosi przy sobie telefon i robi nim zdjęcia innym osobom lub sam jest fotografowany.

W tym artykule zajmujemy się wizerunkiem - ale takim, który stanowi dane osobowe, czyli należy do możliwej do zidentyfikowania osoby. Zrobienie, zapisanie w telefonie czy opublikowanie takiego zdjęcia będzie przetwarzaniem danych osobowych na gruncie RODO. Kiedy w grę wchodzi rozpowszechnianie czyjegoś wizerunku (np. na blogu lub portalu społecznościowym), pojawia się dodatkowa ochrona, wynikająca z prawa autorskiego. W poniższych pytaniach i odpowiedziach wyjaśniamy, jak działać zgodnie z tymi przepisami.

1. Kiedy zadziała RODO, a kiedy nie?

2. Kiedy zadziała prawo autorskie?

3. Kiedy muszę uzyskać zgodę na zrobienie zdjęcia?

4. Przechowuję zdjęcia w chmurze. Jakie warunki muszę w związku z tym spełnić?

5. Jakie warunki muszę spełnić, żeby opublikować zdjęcie?

6. Dzielę się zdjęciem z konkretną osobą albo w zamkniętej grupie. Czy to zgodne z prawem?

7. Dzielę się zdjęciem, na którym widać mnie z koleżanką na imprezie, na portalu społecznościowym, przy czym dostęp mają tylko „znajomi". Czy to zgodne z prawem?

8. Dzielę się zdjęciem na blogu / portalu społecznościowym bez ograniczeń dostępu. Czy mogę to zrobić legalnie?

9. Zamierzam opublikować na blogu zdjęcie dziecka. Czy i kogo mam spytać o zgodę?

1. Kiedy zadziała RODO, a kiedy nie?

Z RODO jest jak z grawitacją: działa zawsze, chyba że spełnione są specjalne warunki. Wykonanie i zapisanie w telefonie fotografii cyfrowej, na której widać konkretną osobę, jest przetwarzaniem danych osobowych - tak samo jak opublikowanie tego zdjęcie. RODO działa zawsze wtedy, kiedy przetwarzasz dane (w tym przypadku: wizerunek) w celach zawodowych czy zarobkowych. Jeśli dokumentujesz szkolenie, wrzucasz fotki na firmowego Slacka czy zamieszczasz w sieci zdjęcia z organizowanej przez Ciebie półkolonii, musisz spełnić obowiązki wynikające z RODO - czyli m.in. mieć ku temu podstawę prawną (może to być zgoda, ale też np. uzasadniony interes administratora).
Więcej o podstawach prawnych przetwarzania danych osobowych
Jakie są wyjątki od tej zasady? RODO nie ma zastosowania, jeśli wykorzystujesz dane osobowe w ramach czynności o „czysto osobistym lub domowym charakterze". Oznacza to, że jeśli robisz fotkę na wakacjach lub w publicznej kawiarni czy na ulicy, nie musisz myśleć o RODO (przynajmniej tak długo, jak długo nie zmieni się cel przetwarzania danych - jeśli zrobioną dla celów osobistych fotkę postanowisz sprzedać, musisz spełnić wymogi stawiane przez RODO). Z wyjątku od RODO korzystają rodzice dzieci z tego samego przedszkola, żłobka czy szkoły, którzy wymieniają się zdjęciami w zamkniętej grupie; hobbyści, np. dokumentujący modę uliczną albo rekonstrukcje, czy przyjaciele, którzy wybrali się wspólnie na wyjazd, a potem wysyłają sobie zdjęcia mailem.

RODO zaczyna działać, kiedy wykraczasz poza „cele osobiste i domowe". Ale nie zawsze oznacza to, że działasz nielegalnie. Nie potrzebujesz zgody osoby, którą fotografujesz, kiedy tworzy niebezpieczną sytuację na drodze, lub którą podejrzewasz, że Cię okradła, na wysłanie jej zdjęcia policji. Korzystasz wtedy z innej podstawy prawnej przetwarzania danych osobowych, jaką jest twój uzasadniony interes. Nie oznacza to jednak, że możesz opublikować zdjęcie takiej osoby w sieci z opisem „złodziej". Zgodnie z prawem tylko organy ścigania mogą publikowaćwizerunki osób podejrzewanych o popełnienie przestępstwa.

Wyjątek od RODO przestaje też działać, jeśli przetwarzasz wizerunek w celach zawodowych. Jeśli jest to korporacyjny kanał na Slacku (mimo że zamknięty) bezpieczniej będzie nie wrzucać na niego zdjęć innych osób bez ich wiedzy i zgody. Nie uwzględnili tego członkowie pewnej organizacji społecznej, którzy w zamkniętej grupie dzielili się zdjęciami osób, które wchodziły z nimi w ostre dyskusje na ulicy. W tej sytuacji nie miał zastosowania wyjątek osobisty, a organizacja nie spełniła obowiązków wynikających z RODO, naruszając w ten sposób przepisy.

2. Kiedy zadziała prawo autorskie?

Prawo autorskie nie ma zastosowania, póki udostępniasz zdjęcia jedynie ograniczonej grupie odbiorców, np. przesyłasz dziadkom link do Zdjęć Google'a czy publikujesz album tylko dla znajomych na swoim profilu na Facebooku lub koncie na Instagramie.

Ochrona wizerunku przewidziana w prawie autorskim rozpoczyna się w momencie rozpowszechnienia wizerunku, czyli wtedy, kiedy następuje publikacja zrobionego przez Ciebie zdjęcia polegająca na udostępnieniu go szerokiemu kręgowi odbiorców. Inaczej mówiąc: wtedy, gdy zdjęcia stają się publicznie dostępne, np. gdy opublikujesz je na blogu lub jako publiczny album na Facebooku. Jednakże i od tego są wyjątki. Zasada ta nie ma zastosowania:

jeśli osoba, której wizerunek publikujesz, otrzymała wynagrodzenie za pozowanie (model/modelka);

ta osoba stanowi jedynie szczegół, część większej całości, bez względu na to, jak wyraźna (ostra) jest twarz tej osoby (np. przypadkowy turysta, która znalazł się na dalszym planie i nie jest tematem Twojego zdjęcia; osoby demonstrujące na ulicy, pod warunkiem że nie chodzi o ich portrety, ale o dokumentację całego zdarzenia);

ta osoba jest powszechnie znana, a Twoje zdjęcie ukazuje ją w momencie wykonywania funkcji publicznych (politycznych, społecznych, zawodowych).

Przypadki graniczne opisaliśmy w pytaniu nr 7. Więcej na ten temat w scenariuszu lekcji na Cyfrowej Wyprawce: Wizerunek - jak publikować legalnie?
3. Kiedy muszę uzyskać zgodę na zrobienie zdjęcia?

Zawsze wtedy, kiedy chcesz uszanować prawo innych osób do decydowania o sobie. Ktoś może sobie nie życzyć, żeby go fotografować. Zasady współżycia społecznego każą to uszanować i nie robić zdjęć innym ludziom w domu, w pracy czy na basenie bez pytania ich o zdanie w tej sprawie. Mowa tu jednak o zgodzie w potocznym sensie.

O zgodę w rozumieniu RODO, czyli o zgodę na przetwarzanie danych, spytaj wtedy, kiedy robisz zdjęcia w celach zawodowych lub zarobkowych - czyli wtedy, kiedy przestaje działać „wyjątek z RODO", a podstawą przetwarzania danych jest właśnie zgoda osoby, którą chcesz fotografować ( ze zgodą obchodź się ostrożnie).

W niektórych sytuacjach robienie zdjęć może naruszać dobra osobiste fotografowanej osoby. Robienie komuś zdjęć w krępującej sytuacji (nawet w miejscu publicznym), w sytuacji ośmieszającej lub intymnej (np. podczas pogrzebu czy podczas opalania się w ogrodzie) może naruszać jego dobra osobiste. Na podstawie kodeksu cywilnego osoba, która uważa, że jej dobra osobiste zostały naruszone, może żądać np. zadośćuczynienia lub przeprosin.

4. Przechowuję zdjęcia w chmurze. Jakie warunki muszę w związku z tym spełnić?

Jeśli nie korzystasz z aparatu odłączonego od sieci, tylko ze smartfona, który jest non stop w trybie online ( tak jak robi to 23,1 mln Polek i Polaków), przyjmij, że przechowujesz dane w chmurze. Wystarczy, że masz w smartfonie włączoną opcję robienia kopii zapasowych lub synchronizację z kontem Google czy Apple ( więcej o chmurze obliczeniowej).

Jeśli zdjęcia są dostępne tylko dla Ciebie, Twoich bliskich i znajomych i wciąż poruszasz się w sferze „celów osobistych i domowych", dalej korzystasz z wyjątku od przestrzegania RODO. Nie obowiązują Cię zatem zasady ochrony danych osobowych. Póki zdjęcia nie są publikowane poza tym ograniczonym kręgiem odbiorców, nie ma zastosowania też prawo autorskie (czyli nie musisz pytać o zgodę na rozpowszechnienie zdjęć).

Uwaga: nie wszystkie chmury są takie same. Album na Facebooku jest w pewnym sensie chmurą, ale z dość szczególnym regulaminem, który przewiduje wykorzystanie każdego dostępnego bita informacji - także ze zdjęć - do personalizowania usług i reklam, nie tylko przez Facebooka, ale też przez inne podmioty.

5. Jakie warunki muszę spełnić, żeby opublikować zdjęcie?

Wróć do pytania „Kiedy zadziała RODO, a kiedy nie?". Jeśli publikujesz zdjęcie w celach osobistych lub domowych, nie obowiązują Cię wymogi RODO. Jeśli w celach zawodowych lub zarobkowych - musisz przestrzegać zasad ochrony danych osobowych, tj. wykazać podstawę prawną przetwarzania danych, wskazać cel, poinformować osobę itd.

Jeśli chcesz opublikować zdjęcie, musisz wziąć pod uwagę nie tylko RODO, ale też prawo autorskie oraz kontekst, w jakim je publikujesz. Inaczej jest wtedy, gdy dzielisz się zdjęciem z konkretną osobą czy zamkniętą grupą odbiorców, a inaczej - kiedy udostępniasz je publicznie (wróć do pytania „Kiedy zadziała prawo autorskie?").

6. Dzielę się zdjęciem z konkretną osobą albo w zamkniętej grupie. Czy to zgodne z prawem?

Wróć do pytania „Kiedy zadziała RODO, a kiedy nie?". Jeśli dzielisz się zdjęciem w celach osobistych lub domowych, nie obowiązują Cię wymogi RODO. Jeśli w celach zawodowych lub zarobkowych - musisz przestrzegać zasad ochrony danych osobowych, tj. wykazać podstawę prawną przetwarzania danych, wskazać cel, poinformować osobę itd.

W przypadku dzielenia się zdjęciem z ograniczonym kręgiem odbiorców nie ma zastosowania prawo autorskie (wróć do pytania „Kiedy zadziała prawo autorskie?").

7. Dzielę się zdjęciem, na którym widać mnie z koleżanką na imprezie, na portalu społecznościowym, przy czym dostęp mają tylko „znajomi". Czy to zgodne z prawem?

Wróć do pytania „Kiedy zadziała RODO, a kiedy nie?". Jeśli dzielisz się zdjęciem w celach osobistych lub domowych, nie obowiązują Cię wymogi RODO. Jeśli w celach zawodowych lub zarobkowych - musisz przestrzegać zasad ochrony danych osobowych, tj. wykazać podstawę prawną przetwarzania danych, wskazać cel, poinformować osobę itd. Jeśli to zdjęcie służy animowaniu przyjaciół organizacji społecznej w zamkniętej grupie, bezpieczniej będzie założyć, że RODO ma zastosowanie, i postarać się o zgodę na przetwarzanie danych lub zastanowić, czy będziesz w stanie wykazać swój uzasadniony interes.

Jeśli dzielisz się zdjęciem z ograniczonym kręgiem odbiorców, prawo autorskie nie stawia ograniczeń (wróć do pytania „Kiedy zadziała prawo autorskie?"). Komplikacje pojawią się, jeśli liczba obserwujących zamknięty profil lub liczba członków zamkniętej grupy idzie w setki albo tysiące. W takim przypadku sąd może stwierdzić, że dostęp do tych treści mogą mieć przypadkowe osoby, bo do grupy może dołączyć każdy - a wystarczy, że jeden z obserwujących lub członków grupy skopiuje wizerunek i umieści go na innym portalu, który jest publicznie dostępny, by wizerunek został rozpowszechniony.

Jeśli masz wątpliwości, czy dany sposób użycia zdjęcia będzie oznaczał „rozpowszechnianie", lepiej załóż, że tak jest, i poproś osobę, która się na nim znajduje, o zgodę. Nie musi mieć ona formy pisemnej.

8. Dzielę się zdjęciem na blogu / portalu społecznościowym bez ograniczeń dostępu. Czy mogę to zrobić legalnie?

Jeśli taka publikacja służy tylko Twoim celom osobistym, a nie zarobkowym, dalej możesz korzystać z wyjątku od RODO (wróć do pytania „Kiedy zadziała RODO, a kiedy nie?"). Ale z całą pewnością musisz wziąć pod uwagę prawo autorskie. Zgodnie z nim nie wolno rozpowszechniać wizerunku danej osoby - czyli umożliwiać zapoznania się z nim „bliżej nieokreślonemu, niezamkniętemu kręgowi osób" - bez jej zgody. Wyjątki od tej zasady znajdziesz w odpowiedzi na pytanie „Kiedy zadziała prawo autorskie?".

Więcej na ten temat w scenariuszu lekcji na Cyfrowej Wyprawce: Wizerunek - jak publikować legalnie?

9. Zamierzam opublikować na blogu zdjęcie dziecka. Czy i kogo mam spytać o zgodę?

Najpierw odpowiedź sobie na pytanie o ochronę danych osobowych. Czy przetwarzasz wizerunek dziecka w celach osobistych lub domowych? Jeśli nie, to jaką masz ku temu podstawę prawną? Wróć do pytania „Kiedy zadziała RODO, a kiedy nie?".

Opublikowanie zdjęcia na blogu (czy otwartym profilu w mediach społecznościowych) oznacza jego rozpowszechnienie. Zaczyna zatem działać prawo autorskie i należy uzyskać zgodę na publikację (w imieniu dziecka poniżej 13 roku życia, a nawet 18 roku życia, jeśli chodzi np. o wykorzystanie wizerunku w kampanii reklamowej, zgody w imieniu dziecka udziela rodzic albo opiekun prawny), chyba że dochodzi do jednego z wyjątków opisanych w pytaniu „Kiedy zadziała prawo autorskie?".
Więcej na ten temat w scenariuszach lekcji na Cyfrowej Wyprawce:
Narzędzia online rozmywają granice rozpowszechnienia. Zdjęcie łatwo wrzucić na Facebooka, trudniej je stamtąd trwale usunąć. Zamknięte grupy także są takie tylko na pozór, bo każdy jej członek i członkini może je skopiować i wykorzystać, nie da się też przewidzieć konsekwencji, jakie dane zdjęcie może spowodować wobec tej osoby w przyszłości. Tego rodzaju etyczne zagadnienia warto wziąć pod uwagę przed wrzuceniem na portal społecznościowy zdjęć dzieciaka znajomych na nocniku albo kilkulatków pluskających się w basenie w ogrodzie. A z prawnego punktu widzenia: gdy dziecko dorośnie i pewnego dnia uzna, że jego dobra osobiste zostały w ten sposób naruszone, będzie mogło Cię pozwać ( jak zrobiła to pewna 18-latka z austriackiej Karyntii). Ta sama zasada dotyczy dorosłych, dlatego nawet jeśli w konkretnej sytuacji prawo nie wymaga uzyskania zgody na opublikowanie zdjęcia, lepiej to zrobić.

Opracowanie: Anna Obem, Dorota Głowacka, Wojciech Klicki, Katarzyna Szymielewicz

Polecamy: Uwagi Fundacji Panoptykon do projektu Kodeksu postępowania w branży fotograficznej

# data[].attributes.attachment_link.title
Dane osobowe na zdjęciu, czyli RODO a ochrona wizerunku

# data[].attributes.attachment_link.description
W 2019 r. cyfrowy aparat o rozdzielczości kilku megapikseli podłączony do Internetu ma w kieszeni już prawie każde dziecko. Dzięki trwającej w tle synchronizacji zdjęcia w ułamku sekund trafiają na chmurę. Ale czy robiąc innej osobie zdjęcie komórką, przetwarzasz jej dane osobowe? Kiedy potrzebujesz na to wyraźnej zgody?

# data[].attributes.body
https://panoptykon.org/wiadomosc/dziecko-w-obiektywie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeżeli Twoje dziecko chodzi do szkoły, wcześniej czy później trafi do Ciebie prośba o podpisanie zgody na rozpowszechnianie jego wizerunku. A to do szkoły przyjedzie telewizja, a to organizator dodatkowych zajęć będzie chciał wrzucić zdjęcia na Facebooka, a to sama szkoła zapragnie uatrakcyjnić w ten sposób swoją domową stronę. Co to oznacza dla Ciebie jako rodzica i dla praw Twojego dziecka? Swoimi spostrzeżeniami i radami dzieli się Krzysztof Siewicz - radca prawny zaprzyjaźniony z Fundacją Panoptykon.

Bardzo prawdopodobne, że wyrażenie zgody na wykorzystanie wizerunku Twojego dziecka zostanie Ci zaprezentowane jako formalność konieczna dla jego udziału w danym wydarzeniu. Zapewne dostaniesz gotowy dokument, o bardzo szerokim zakresie (np. zgoda na marketing, reklamę w mediach wszelkiego rodzaju). Ten dokument może zawierać prośbę o podanie Twoich dokładnych danych - pełnego nazwiska, adresu, numeru PESEL itd. Jeżeli przeczytasz go uważnie, możesz poczuć się przedmiotem, a nie podmiotem tej całej operacji. Najprościej oczywiście podpisać i zapomnieć. Nie trzeba jednak dużego wysiłku, aby wykorzystać tę okazję do dokonania drobnej naprawy świata, wspomożenia szkoły w jej misji, a last but not least - zrobienia czegoś dla własnego dziecka.

Zacznijmy od tego, że wedle polskiego prawa nie trzeba mieć zgody na rozpowszechnianie wizerunku osoby, która stanowi jedynie szczegół większej całości (art. 81 Prawa. autorskiego). Nie wdając się w prawnicze dyskusje - w tym samym zakresie legalne będzie także przetwarzanie danych osobowych zawartych w tym wizerunku. Istnieje jednak pewien mechanizm, który powoduje, że po stronie nagrywających istnieje popyt na otrzymanie pisemnej, jak najszerszej zgody, najlepiej wraz z danymi pozwalającymi na 150% zidentyfikować podpisującego. Podstawą tego mechanizmu jest oczywiście to, co zwykle: niewiedza, pycha i strach (w różnych proporcjach). Nie on jest tu jednak istotny, choć przeciwstawienie się mu wymagać będzie potyczki z co najmniej jedną z tych ludzkich przywar (ale o tym później).

Z punktu widzenia nas jako rodziców mechanizm ten możemy tylko uwzględniać - nie musimy go akceptować. Uwzględnieniu może podlegać to, że rozumienie pojęcia „szczegół całości" nie zawsze jest jasne. Nagrywający może obawiać się, że bardziej portretowe ujęcia spowodują lawinę roszczeń. Istnieje jednak sposób na rozwiązanie tego problemu bez konieczności wyrażania zgody na praktycznie dowolne wykorzystanie wizerunków dzieci wraz z przekazaniem pełnych danych osobowych.

Najlepiej, jeżeli wspomoże nas w tym szkoła. Bo to przede wszystkim szkoła, gospodarz określonego wydarzenia, powinna występować jako twórca zasad, a nie bezrefleksyjnie akceptować reguły, jakie próbują dla własnej wygody wprowadzić różni goście. Szkoła powinna po prostu konsekwentnie informować amatorów nagrywania naszych dzieci, że mają je tak nagrywać, a następnie montować materiał, aby ograniczać się do wykorzystania ich wizerunków jedynie jako szczegółów większej całości, na co nie jest wymagana żadna zgoda. Szkoła powinna też poinformować nagrywającego, jaki jest konsensus rodziców w zakresie rozumienia pojęcia „szczegół całości". Taki konsensus należy oczywiście najpierw wypracować, uzgadniając treść oświadczenia, jakie rodzice złożą na ręce szkoły. Na przykład: „Mam świadomość, że w trakcie różnego rodzaju imprez organizowanych lub współorganizowanych w szkole szkoła lub współorganizatorzy dokonują rejestracji wizerunku mojego dziecka. Przyjmuję do wiadomości, że rozpowszechnianie wizerunku mojego dziecka stanowiącego jedynie szczegół całości takiej jak nagranie ww. imprez nie wymaga mojej zgody i nie będę z tytułu takiego wykorzystania tego wizerunku podnosił roszczeń prawnych. Przez wykorzystanie stanowiące jedynie szczegół całości rozumiem w szczególności te ujęcia, na których moje dziecko występuje w grupie, jak również ujęcia, na których moje dziecko występuje samodzielnie, jednak sposób rejestracji (np. kąt kamery, czas trwania ujęcia) nie pozwala w rozsądnym zakresie przyjąć, że wizerunek mojego dziecka stanowi główny lub podstawowy element tego ujęcia (np. krótka migawka pokazująca specyficzną rolę, jaką dziecko odgrywa w danej imprezie). Upoważniam przedstawicieli szkoły do informowania o treści powyższego oświadczenia współorganizatorów ww. imprez, jednak bez przekazywania jakichkolwiek danych osobowych".

Złożenie powyższego lub podobnego oświadczenia o rozumieniu pojęcia „szczegół całości" pozwoli szkole informować nagrywaczy, jak rodzice to pojęcie rozumieją oraz że akceptują oni nagrywanie i następnie rozpowszechnianie wizerunków ich dzieci jedynie wtedy, gdy wizerunek każdego dziecka stanowi szczegół całości, jaką jest nagranie danej imprezy. Co istotne, szkoła nie będzie w tym celu musiała przekazywać nagrywaczom żadnych danych osobowych uczniów ani rodziców. Szkoła pełnić tu będzie rolę swego rodzaju organu zaufania publicznego.

Na koniec o potyczce z niewiedzą, pychą lub strachem. Nie wszyscy wiedzą, jakie jest prawo dotyczące wizerunku, i wprowadzenie powyższego rozwiązania może wymagać akcji informacyjnej (wyjaśnienia, że powyższe naprawdę wystarczy, że podpisywanie szerokich zgód nie jest potrzebne ani konieczne). To akurat znakomicie: w końcu jesteśmy w szkole, na której wspólnie z nami - rodzicami leży obowiązek edukacji! Gorzej, jeżeli prawdziwym powodem przedstawienia gotowej do podpisania szerokiej zgody jest pycha, np. rzeczywista chęć uzyskania za darmo prawa do wykorzystania twarzy Twojego dziecka jako logo. No ale tak bezczelnych nagrywaczy szkoła chyba by w ogóle nie wpuściła..., a jeżeli wpuściła - to należy ich po prostu grzecznie wyprosić, o ile się nie opamiętają. Wreszcie strach, czyli obawa przed roszczeniami prawnymi. Cóż - temu ma właśnie służyć cały zaproponowany mechanizm. Mimo że zgoda nie jest potrzebna, rodzice składają oświadczenia, w których wyraźnie zobowiązują się nie podnosić roszczeń prawnych pod warunkiem poszanowania określonego sposobu nagrywania ich dzieci - pod warunkiem traktowania dzieci i rodziców jako podmioty, a nie przedmioty całej operacji. To kompromis oparty o wzajemny szacunek.

Krzysztof Siewicz
Polecamy również scenariusze lekcji:

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeżeli Twoje dziecko chodzi do szkoły, wcześniej czy później trafi do Ciebie prośba o podpisanie zgody na rozpowszechnianie jego wizerunku. A to do szkoły przyjedzie telewizja, a to organizator dodatkowych zajęć będzie chciał wrzucić zdjęcia na Facebooka, a to sama szkoła zapragnie uatrakcyjnić w ten sposób swoją domową stronę.