# data[].attributes.body
Davide D'Ella

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rome-based artist Davide D'Elia's work relies on environmental installations and a thoughtful use of colors. His research on the notion and impact of time over places and individuals has become recognizable thanks to the use of the iris blue antifouling painting flooding the exhibition spaces.

Where's Art catches up with Davide D'Elia to know more about the use of such an unusual medium, his background as a graphic designer and key artworks in the artist's repertoire.
Let's start from the very beginning. Can you tell me when did you start using the antivegetativa (antifouling) painting? How did it come and why?
The true beginning was in 2010. After a series of experiments with mold cultures on various surfaces, I created a living installation in the Ex Elettrofonica space for the exhibition "Ieri distrattamente.." (1), by cultivating mold directly onto the gallery's curved walls. I called these ovaloid cultures "dowsing frescoes", as contrary to traditional frescoes these benefited from the humidity in the air, translating into deliberate abstractions.

Control over these natural occurrences became part of my practice and the construction of this process turned into the prevalent feature of my personal alphabet as an artist. Then followed the works with vintage frames, transparent millimetre paper, petri plates, passe-partout, and slides in which I placed mouldy canvasses in the making.

As a seemingly logical consequence, it so happened that whilst discussing the painting process of a small boat named "giallone", which I hope still exists, I started to make use of anti-fouling paint, since it is used to counter atmospheric reactants and their resultant harmful proliferations. I began to employ this material for drawing, circumscribing, erasing or re-defining: objects, canvasses, spaces, and partial or entire structures.
Your research deals with time and space. I can see your attempt to stop the flow of time by covering objects with your distinctive antifouling painting - with a "Tiffany blue" shade - that also causes an alteration of the space. Can you expand on your interest in time and space?
I will take this opportunity to point out that mine is not so much a Tiffany blue (which would be more a sea green than a copper green) but rather an iris blue, the one that is used to waterproof swimming pools. It is an interesting tone of blue, as its chromatic mimicry of water functions as a Bait-and-switch for the onlooker, while its chemical composition contrasts with the relentless proliferation of life. The partial colour grading changes the experience of space, crystallizing into an absolute tonal value against which the warm tones are enhanced, and which time fractures in various nuances. The space turns into a sort of mortuary, perceived as such because of the unnatural essence of the objects within it.
I might have a different reading of your work, perhaps a bit more noire. You apply the antifouling painting over objects, walls and floors to protect them from natural agents and guard their existence over time. However, the painting you use looks to me invading spaces and objects, overwhelming them and destroying them eventually. Let's say that I see in your work the "dark side" of death prevail over life, although with celestial hues. How would you comment on such interpretation?
"Noire" may be one of the best compliments for this work, not in the sense of floating skulls and bodies on the river Thames, but I like the fact that subtleties in my work can be understood in their different layers and meanings. In fact I hope that after the very first impression of warm and accommodating immersion, these "anti-fouling" works may leave room for a second, more complex perception, a motionless and icy third dimension which in its intangibility leans towards a two-dimensional infinity. These interventions entirely or partially engulf objects or a space, not only conceptually, but in a way that with time will perpetually continue on one hand and will crystallize in a specific moment on the other. As a matter of fact, rather than "Noire", what comes to my mind is that 80's Hollywood film "Death Becomes Her".
Let's talk about "Limbo's Lingo", your latest solo show at Otto Zoo in Milan. Can you explain to me the latent presence of religion within the show? I am referring to both the term "Limbo" in the title as well as to the "Bolo", the agricultural machine that you placed at the very entrance to the space, and that the press release describes as "a simulacrum of the concept of artificial versus natural, a thing created by the man to make a plant grow sacrificing others." Would you expand more on this?
Limbo's Lingo (2) is an installation with claims to perfection which are declared by its title: it speaks of a moment in limbo in my artistic language, a self-defined lingo which anticipates the judgement of the new environment where my work will be shown. The even and candid space of Ottozoo, with its rhythmic and expanding mobile walls, immediately suggested a centred installation, a kind of perceptual temple.

The Verdigris machine (which I named BOLO in homage to my brother) is posited as a sacrificial altar in the centre of the installation, and acts as a symbol or better as an arbiter between life and death. Bolo as roman emperor, showing his thumbs down to the gladiators, flooding the space with copper loaded vapour, sacrificing any "other" substance in favour of the desired fruit.
From diverse studio visits we had, I recall the work Louise (2012) be one of the favorite works of yours. Can you tell me why? What makes it so dear to you?
Louise is a piece that took a long process to complete but at the same time is extremely synthetic in meaning. It represents detachment and leftover traces of a place, more precisely of a room, even more specifically of a wall in a living room. The life spent and traced on the pink wallpaper of this room has outlined the composition of a group of paintings, leaving only faded marks and small metal wall hangers. Now these 24 regular frames are in the collection of the MAXXI in Rome, which I am very pleased with. I hope others who know its story better than I do are also pleased.

I am curious about your work Tiepido cool (2014), would you tell me more on this project?

Tiepido cool ( 3) is a perceptual state, where the balance between perception of hot and cold reaches its intermediate point: cool.

Normally we tend to balance the perception of hot and cold with objects in our immediate surroundings, but there are exceptions, in which a horror vacui takes over and we find ourselves living in an environment which we commonly define as Kitsch. Conversely, when the intention to eliminate any warmth around us is prevalent, we arrive at the opposite exception, where, especially in minimalist architecture, it is assumed that work places should look like morgues and desk-sized zen gardens are the only permissible decoration. The title Tiepido cool has become the common denominator of all my work where previous experiments intersect. First with warm perception (mold cultures) e then cold (anti-fouling).
Besides your artistic research, I recall you used to work as a graphic designer. How much working with graphics has influenced your approach to the fine arts?
I studied Graphic Design in the 90's and until 2006 I worked for editorials and corporate identity projects as an art director and creative freelancer. Pure graphic design (Munari-Vignelli-Noorda) is clearly still dominant and present in all my work, and is especially evident in the colder and controlled aspects of it. I hope one day to be able to create a piece that can bridge these two worlds, which like close relatives reside within me.
Please tell me more about your work Adele (2014).
Adele is the memory of a girl's christening dress, the white and puffy kind. I finished it in 2014, but it was started in 2006 when the little shrine in which it was conserved until that moment had broken: the dress found a new home but I kept the shattered glass that contained it and shaped it into its current pentagonal form.

The slow oxidation of the fabric left a trace on the glass, which took about a century to form. Combined with a semi-reflecting and cold support, you can till this day make out the minutest details of the dress's features, like a 17th century silver-nitrate daguerreotype of sorts. Adele is my mother's mother. In many ways this piece is a descendant of the period in which I made Louise, which it very much resembles. Both are made with traces left by time, made evident by intervention. Both are memories embedded into geometric forms.
Notes:
¹"Ieri distrattamente mi volsi a considerar altrui memorie... (dalle quali
mi ritrovai rinvigorito). f.p". "Yesterday I distractedly called upon my mind memories not mine... (I was by them enlivened). f.p"

² An exhibition born out of a collaboration between Andrea Bizzaro and Matteo Boetti (Bibo's Place Gallery in Todi) with Francesca Guerrizio (Ottozoo).

³ Title of an installation that I made in London in 2011, in a group show entitled T.R.I.A.L, at Shoreditch Studios, curated and organised by Cosmic Mega Brain collective.

# data[].attributes.attachment_link.title
Iris blue flooding: interview with artist Davide D'Elia on time and environmental painting

# data[].attributes.attachment_link.description
Let's start from the very beginning. Can you tell me when did you start using the antivegetativa (antifouling) painting? How did it come and why? The true beginning was in 2010. After a series of experiments with mold cultures on various surfaces, I created a living installation in the Ex Elettrofonica space for the exhibition "Ieri distrattamente.."

# data[].attributes.headline
Oude examens uitgezocht die interessant zijn qua inhoud 

# data[].attributes.subject
Oude examens uitgezocht die interessant zijn qua inhoud 

# data[].attributes.body
2005 tijdvak 2: kathedraalbouwers
2006 tijdvak 1: duivels, follies
2007 tijdvak 1: Friedrich en Eliasson
2010 tijdvak 1: spetteren (Tinguely, Bernini, Bill Viola)
2011 tijdvak 1: Euromast, delacroix, Manet
2014 tijdvak 2: villa's in het groen
2016 tijdvak 2: christus en de duivel

Niet overal zitten afbeeldingen bij, maar je kunt deze opzoeken omdat bij elk examen de afbeeldingen op het einde of in de tekst vermeld staan.

# data[].attributes.attachment_link.description
Alle examens voor Tekenen HAVO vanaf 1999 compleet en gratis op een rij!

# data[].attributes.body
Alleen middeleeuwen bestuderen!!!

# data[].attributes.headline
Alle beeldaspekten nog eens op een rijtje

# data[].attributes.subject
Alle beeldaspekten nog eens op een rijtje

# data[].attributes.body
In De Pont Tilburg

# data[].attributes.body
examentraining beeldende aspecten / VORMGEVING

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het examen tekenen; hoe bereid je jezelf hierop voor?

Het thema van het CSE is hetzelfde als dat van het CPE. Dit thema is de rode draad binnen het praktische én schriftelijke examen.

Je gaat natuurlijk niet zonder voorbereiding het examen in. Hieronder staat een aantal tips om je goed voor te bereiden op het aanstaande examen.

Zorg dat alle begrippen in je geheugen gegrift staan! Je vindt ze onder het kopje beeldbegrippen links in het menu.

Leer de verschillen tussen aspecten van de voorstelling en aspecten van de vormgeving (beeldende aspecten).

Het CPE magazine. Lees de teksten goed door en bekijk de kunstwerken. Let ook goed op de subthema's die je in de kunstwerken terug kunt vinden.

Internetsites over het thema.

Wil je thuis oefenen. Maak dan deze oude examens om jezelf te oefenen in de vraagstelling. Op deze site zijn alle oude examens te vinden en het correctiemodel. Kies op examenblad.nl voor Beeldende Vakken 2 en vervolgens CSE. Dan kom je bij het schriftelijk tekenexamen uit.

Vormgeving / Voorstelling

Zorg dat je de verschillen tussen deze twee kunt dromen! Wat ze ook alweer precies inhouden vind je hier.

Vormgeving: Alle beeldende aspecten (Vorm, Ruimte, Ordening, Kleur, Lijn & Licht)

Voorstelling: Wat stelt het kunstwerk voor en waar op het beeldvlak staat het? Je beantwoord dit zonder gebruik te maken van bovenstaande begrippen.

Beeldende aspecten en beeldende middelen

Bij het beantwoorden van een vraag over Vormgeving begin je je antwoord altijd eerst met een beeldend aspect. Vervolgens licht je je antwoord toe doormiddel van een beeldend middel.

Beeldend aspect: Vorm, Ruimte, Ordening, Kleur, Lijn, Licht, Materiaal & Techniek.

Beeldend middel: Op wat voor manier wordt er gebruik gemaakt van een beeldend aspect?

Voorbeeld: Bekijk de afbeelding rechts. Leg aan de hand van een aspect van de vormgeving uit waarom deze schoenen een vrolijk karakter hebben. Antwoord:

Kleur (beeldend aspect): Door gebruik te maken van felle, primaire kleuren zien de schoenen er grappig en speels uit (beeldend middel)

Op het schriftelijk examen is het heel belangrijk dat je bij Vormgevings vragen (lees Beeldende aspecten) éérst het beeldend aspect noemt en daarna het beeldende middel!

# data[].attributes.attachment_link.description
Het thema van het CSE is hetzelfde als dat van het CPE. Dit thema is de rode draad binnen het praktische én schriftelijke examen. Je gaat natuurlijk niet zonder voorbereiding het examen in. Hieronder staat een aantal tips om je goed voor te bereiden op het aanstaande examen.

# data[].attributes.body
*transparant
*vloeibaar
*beweeglijk
*vloeiend
*troebel
*soms ijs of sneeuw of damp
*vertekene

# data[].attributes.attachment_link.description
Atelier van Lieshout een breed spectrum van meubelontwerpen, architectuur en beeldende kunst, vanuit een soms uitgesproken grimmige of sarcastische maatschappijvisie. Zijn lijfspreuk luidt: 'het maakt me niet uit of je het kunst noemt of niet'.

# data[].attributes.body
Water is vanuit de Klassieke Oudheid beschouwd als een van de natuurelementen naast aarde, vuur en lucht.

In het christendom en het jodendom neemt water een aparte plaats in. De beschavingen in het Oude Egypte en het Koninkrijk Israël lagen in die tijden in of langs droge, woestijnachtige gebieden. Zonder water was men daar gedoemd te sterven. De enkele keren dat het regende was het vaak een dusdanige hoeveelheid dat niets ontziende modderstromen en overstromingen ontstonden.

In veel religies staat water symbool als een reinigend middel.

In de oorspronkelijk Hebreeuwse tekst wordt in Genesis de hemel aangeduid met een dualis dat water(en) betekent.[6] God scheidt de hemelse wateren van de aardse wateren, de zeeën.[7]

Rooms-katholieken kennen het wijwater. Dit water is gezegend door een bevoegd priester en kan in de kerk gebruikt worden of meegenomen naar huis voor gebruik. Men doopt dan de vingers in een gevuld wijwaterbakje, en maakt een kruisteken. Volksgeloof wil dat het sprenkelen van zulk water op de vloer hen die in het vagevuur vertoeven, ten goede zou komen[bron?].

# data[].attributes.body
De versie met vraagsoorten, bronnen, schema, leerstof

# data[].attributes.body
Alle onderwerpen die in de reader staan en in de les besproken zijn.

# data[].attributes.attachment_link.description
VILLA TOEPLITZ VARESE TREVI FONTEIN ROME WATER EN AMUSEMENT PARK GUELL GAUDI 26 meter hoog en ongeveer 22 meter breed WATER IN DE KUNST STRAVINSKY FONTEIN Een folly of follie is een bouwwerk dat met opzet nutteloos of bizar is. Een folly is een niet-conventioneel gebouw,

# data[].attributes.attachment_link.description
Kunstkritiek: Veel 'standpuntsvragen' hebben betrekking op inzichtelijke beschouwing, waarbij je 'professionele' kunstkritiek moet kunnen geven. Wat stelt het voor? De kunstenaar verbeeldt een bloeiende , welvarende stad. Het lijkt de mensen goed te gaan. Geef aan de hand van

# data[].attributes.body
Een beeldend aspekt

# data[].attributes.body
vraag 1 t/m 9 kun je zelf afbeeldingen bij zoeken uit de stromingen die je moet leren

# data[].attributes.headline
Het creatieve proces van de praktische opdracht

# data[].attributes.subject
Het creatieve proces van de praktische opdracht

# data[].attributes.attachment_link.description
Dan stel je vast wat het beste ontwerp is: aan welke eisen moest het ontwerp voldoen (bij een toegepaste opdracht); je bepaalt of jij vindt dat dit ook echt het beste ontwerp is (op basis van welke argumenten vind je dat ?) dat je kunt maken of dat er toch nog verbeteringen in moeten komen.

# data[].attributes.body
presentatie in de klas/lessen theorie

# data[].attributes.attachment_link.description
Amerika: Action painting: *geen voorstelling *impulsief handelen (denk aan automatisme bij surrealisme) *drippings van Pollock *zeer grote doeken, onstuimige handelingswijze (De Kooning) Abstract Expressionisme vragende kinderen Karel Appel 1948 Pop art CoBrA Tweede helft 20e

# data[].attributes.body
Beeldende aspekten

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vormgevingsaspect: Soms vallen enkele kenmerken in de vormgeving van een beeld meteen op.

Afzonderlijke kenmerken: lijnvoering, kleurgebruik, plasticiteit, detaillering of compositie noemt men vormgevingsaspecten (ook beeldende aspecten ).

Beeldende middelen: Dat zijn middelen waarmee een beeld zijn uiteindelijke zichtbare gestalte krijgt.

Men onderscheidt 2 hoofdgroepen: 2 de beeldende aspecten of vormgevingsaspecten, zoals
1 Het materiaal en hanteringwijze

vorm, lichtval, kleur, ruimte en compositie. Deze aspecten worden in dit boek afzonderlijk besproken. Door beeldende middelen op een speciale manier te gebruiken, proberen vormgevers en kunstenaars bepaalde effecten te bereiken. De sterkste effecten komen tot stand wanneer beeldende middelen contrasteren(tegen elkaar af steken)

Voorbeelden van beeldaspecten:

De zeven kleurcontrasten van Itten zijn:

het kleur-tegen-kleur contrast: alle zuivere verzadigde kleuren, rood-geel-blauw is het sterkst.

het licht-donker contrast: zwart-wit is het sterkst.

het warm-koud contrast: rood-oranje(cadmium licht) tegen Blauw-groen(mangaan-oxide)is het sterkst.

het complementair contrast: rood-Groen of Geel-Paars of Oranje-Blauw, complementaire paren versterken de kleur het meest.

het simultaan contrast: het verschijnsel dat een willekeurige kleur de complementair-kleur virtueel oproept, zo neemt grijs binnen oranje schijnbaar een blauwe tint aan.

het kwaliteitscontrast: verzadigd tegen onverzadigd, door menging met wit, zwart of grijs, waarbij grijs makkelijk het simultaan contrast opwekt.

het kwantiteitscontrast: veel van een of twee kleuren tegenover weinig van een andere kleur

Verschillende compositie

Symmetrische compositie

Een symmetrische compositie wordt gekenmerkt door een verticale en horizontale denkbeeldige as die min of meer een evenredige massaverdeling maakt van links en rechts.Je hebt dus een evenwichtige verdeling.

Asymmetrische compositie

Alle niet-symmetrische composities noemen we automatisch asymmetrisch.

Centrale compositie

We spreken van een centrale compositie als er een centraal punt is (dikwijls in het midden gelegen van het werk) waar alle andere elementen naartoe gericht lijken te zijn, dat noemt men een aandachtscentrum.Het is ook een symmetrische compositie.

Geometrische compositie

Een compositie waar de kunstenaar met een meetlat is bezig geweest noemt men geometrische composities. Het geheel is dan nauwkeurig volgens bepaalde meetkundige regels opgebouwd waardoor het een meetkundig karakter heeft.

Diagonale composities

Een compositie waarbij een duidelijke tweedeling van een diagonale beeldas over het vlak is aangebracht.

Piramidale of Driehoekscompositie

Wanneer de beeldelementen gerangschikt zijn volgens een al dan niet zichtbare driehoeksvorm spreken we van een piramidale of driehoeks compositie.

Bewegingscompositie

Bij deze compositie lijkt het dat bepaalde lijnen een beweging vertonen. Van een werkelijke beweging is geen sprake en dat noemt men illusie.

Over-all compositie

Een over-all compositie houdt in dat de beeldelementen zonder enige rangorde op het vlak geplaatst zijn. De elementen zijn allemaal hetzelfde, doen patroonachtig aan en lijken buiten het schilderij tot in het oneindige door te kunnen gaan

Driedimensionale kunst: In driedimensionale kunst kun je ruimte het meest duidelijk ervaren.
Je kunt meestal helemaal of gedeeltelijk om het kunstwerk heen lopen en het zo van alle kanten bekijken. Als je naar het kunstwerk kijkt zie je meestal niet alleen het kunstwerk maar ook de omgeving.

Tweedimensionale kunst

Een tweedimensionaal werk als een schilderij of tekening heeft maar 2 dimensies of maten: lengte en breedte, en is dus plat. Kunstenaars proberen echter met allerlei trucs die platheid te doorbreken

afsnijding / groot en klein/ overlapping

stapelen / helder en vaag / warme en koude kleuren

(lijn)perspectief

Een andere, vrij wiskundige manier om de illusie van ruimte te wekken op een tweedimensionaal vlak, is het lijnperspectief. Het lijnperspectief wordt voor het eerst volgens het boekje gebruikt in de renaissance (begin 15e eeuw in Italië) , en is eigenlijk niets meer dan een verzameling regeltjes. Lijnperspectief berust op het verschijnsel dat alles wat verder van je weg ligt kleiner lijkt te worden en dat evenwijdige lijnen die van de beschouwer weglopen steeds dichter bij elkaar lijken te komen (kijk bijvoorbeeld eens naar spoorrails), en uiteindelijk aan de horizon lijken samen te vallen op één punt. Dit noemt men dan het vluchtpunt.

De hoogte van de horizon komt overeen met die van het oog van de beschouwer. Als beschouwer kun je hoog (op een toren) of laag staan of liggen ( op je buik aan het strand).
Die hele hoge of hele lage standpunten noemen we vogelvlucht- en kikvorspektief

kikvorsperspectief ooghoogte vogelperspectief

Schaduw ontstaat als het licht van een lichtbron geheel of gedeeltelijk wordt tegengehouden door een object. Een voorwaarde voor het ontstaan van schaduw is aldus dat er een lichtbron en een object aanwezig moeten zijn. Er kan sprake zijn van een natuurlijke lichtbron (bijvoorbeeld de zon) of een kunstmatige lichtbron (bijvoorbeeld een lamp

Soorten

Er zijn enkele soorten schaduw te onderscheiden:

eigen schaduw is de schaduw die op het object aanwezig is of de niet belichte kant van het voorwerp. Bijvoorbeeld: De zon schijnt op een paal; de ene kant van de paal is licht, de andere kant van de paal is donker.

Slagschaduwis de schaduw die een object "werpt" op een ondergrond of achtergrond. Bijvoorbeeld: genoemde paal werpt schaduw op het zand of op een muur.

Gebroken schaduw is een aparte vorm van slagschaduw. Om het voorbeeld van de paal weer eens te gebruiken: een paal staat voor een muur. Een deel van de schaduw valt op de grond; echter een ander deel van de schaduw zet zich voort op de muur. Er zit dus een soort knik in de schaduw.

Slagschaduw en gebroken schaduw zijn schaduwvormen welke gebruikt worden bij het schimmenspel

Kernschaduw is het donkerste gedeelte van een eigenschaduw of slagschaduw; het gebied waarin geen enkele lichtstraal kan doordringen.

Halfschaduw (of "bijschaduw" volgens de fysica) is het halfdonkere gedeelte aan de buitenste begrenzing van een eigen- of slagschaduw. Het ontstaat bij een niet-puntvormige lichtbron: rondom de kernschaduw (waar helemaal geen licht doordringt) bevindt zich een gebied waarin lichtstralen uitgaande van een deel van de lichtbron kunnen doordringen: de bijschaduw. Er is sprake van een verschil tussen lichte bijschaduw en donkere bijschaduw als één bijschaduwkegel meer licht krijgt dan een andere bijschaduwkegel.

Als de aarde een schaduw op de maan werpt, ontstaat een maansverduistering. Als de maan een schaduw op de aarde werpt, ontstaat een zonsverduistering. In het gebied waar de zonsverduistering 'totaal' is kun je spreken van de kernschaduw, daaromheen ligt een gebied met halfschaduw (gedeeltelijke zonsverduistering).

odillon redon

Abstrahering en uitbeelden van de werkelijkheid

Figuratief: De voorstelling lijkt op de werkelijkheid

Realistisch : Naar de werkelijkheid.

Naar de natuur: Vormgegeven naar aanschouwing.

Abstract of non-figuratief: Zonder zichtbare overeenkomst met de werkelijkheid.

Mate van abstractie: Tussen de twee uitersten abstract en realistisch liggen vele tussenvormen.

Vereenvoudiging of schematisering: Details worden weggelaten.

Deformering of vervorming: Door verschuiving, verdraaiing, verkleining, het veranderen van proporties etc. wordt een vorm veranderd.

Transformatie: Bestaande vormen of objecten verliezen hun oorspronkelijke betekenis en krijgen een nieuwe.

Impressie: Een indruk of ervaring van de werkelijkheid. Lichtval, beweging e.d. kunnen bepalen hoe we iets zien.

Expressie: Expressie betekent uitdrukking. Expressieve voorstellingen drukken vooral gevoelszaken uit. De werkwijze is expressief als bij het maakproces de schilder zijn gevoelens toont door bijv. felle kleuren of sterk aangezette lijnen.

Stofuitdrukking: Stofuitdrukking is dat het afgebeelde materiaal herkenbaar is. Steen lijkt op steen en fluweel lijkt op fluweel.

Decoratief: versierend

# data[].attributes.attachment_link.description
Vormgevingsaspect: Soms vallen enkele kenmerken in de vormgeving van een beeld meteen op. Afzonderlijke kenmerken: lijnvoering, kleurgebruik, plasticiteit, detaillering of compositie noemt men vormgevingsaspecten (ook beeldende aspecten ). Beeldende middelen: Dat zijn middelen waarmee een beeld zijn uiteindelijke zichtbare gestalte krijgt.

# data[].attributes.body
Moeilijke begrippen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
vermeer

Sommige kunst heeft een makkelijk op te sporen, welbewust opgelegde betekenis. Dat is bijvoorbeeld het geval met Middeleeuwse schilderijen. Die kunnen wij begrijpen, omdat ze zijn opgebouwd uit eenvoudig herkenbare symbolen. Als je een vrouw met een blauwe jurk ziet, en bij haar staat een vaas met witte lelies, dan weet je: dat is Maria, moeder Gods. En als je goed bent ingewijd, weet je dat die witte lelies weer symboolstaan voor haar maagdelijkheid, en de blauwe jurk voor haar hemelsheid

Voorstelling: De voorstelling is datgene wat zich afspeelt op het schilderij

Thema: Het onderwerp van de voorstelling.

Historiestuk: Schilderij met een historisch of religieus onderwerp.

Genrestuk: Alledaagse voorstelling in schilderij.

Figuurstuk: Schilderij waarin het gaat om de figuren (mensen).

Portret: Afbeelding van een persoon, waarbij aandacht is besteed aan individuele kenmerken of trekken.

Groepsportret: Portret van groep. Het verschil met een figuurstuk is dat in een groepsportret de gezichten duidelijk en herkenbaar in afgebeeld zijn.

Landschap: Schilderij met als onderwerp het platteland of de natuur.

Stadsgezicht; Schilderij met een stadsgerelateerd onderwerp.

Stilleven: In een stilleven zijn een aantal levenloze objecten afgebeeld.De oudste stillevens uit de 16 e en 17 e eeuw bevatten symboliek.

Abstract: Een abstract of non-figuratief werk heeft geen voorstelling en heeft geen zichtbare overeenkomst met de werkelijkheid.

Illustratie: Toelichting of verduidelijking van een tekst

Illustratief: De beeldende kwaliteiten zijn ondergeschikt aan de verhalende aspecten.

Allegorie: Voorstelling van een abstract begrip door een concrete afbeelding. Vooral de personificatie is een veelgebruikt voorbeeld van een allegorische voorstelling, bijvoorbeeld een vrouw die de deugd voorstelt

Personificatie: Een wijze van voorstellen waarbij een abstract begrip wordt vervangen door een persoon. Bijvoorbeeld Uncle Sam die de Verenigde Staten personifieert. Personificaties maken vaak deel uit van allegorieën

Symbool: Symbolen zijn tekens of woorden die begrippen vertegenwoordigen en door veel mensen worden begrepen.Voorbeeld is een duif als symbool voor de vrede.

Attribuut: Een voorwerp dat aan een figuur wordt toegevoegd met de bedoeling hem of haar onmiddellijk herkenbaar te maken

Vanitas: IJdelheid. Aanduiding voor schilderijen, meestal stillevens, die een allegorie zijn op de vluchtigheid van het bestaan.

Iconografie: Kennis van beelden. Iconografie is de wetenschap die zich bezighoudt met de betekenis van uitgebeelde voorwerpen, mensen dieren en handelingen.

Vervreemding: Wanneer de dingen niet meer kloppen met de werkelijkheid zoals we die gewend zijn.

Stijl: Door opvattingen die in een bepaalde tijd en omgeving heersen wordt de manier van vormgeven beïnvloed. Wanneer een groep de beeldende middelen op dezelfde manier gebruikt spreken we van een stroming of een stijl.

Kitsch: In de oorspronkelijke betekenis gaat het om meubelen die lijken op mooie en kostbare voorbeelden, maar niet van hetzelfde niveau zijn. Er is geprobeerd om het meer te laten lijken dan het werkelijk is.

Cliché: Overbekende, niet originele, schematische en te vaak gebruikte voorstelling.

Monument: Kunstwerk in de openbare ruimte, opgericht om een persoon, een gebeurtenis of een periode te herdenken.

Readymade: Een bestaand object wordt tot kunstwerk verheven. Voorbeeld is het urinoir van Marcel Duchamp

Object-trouvé: Gevonden zaken die in een kunstwerk worden verwerkt.

odillon redon

Voorstellingsaspect: Iedere voorstelling heeft een aantal opvallende aspecten of kenmerken.

Soms hebben ze te maken met de manier van vormgeven in een bepaalde periode of stijl.

Voorstellingsaspecten kunnen o.a. zijn de weergave van:
-personen: houding, gebaar,gezichtsuitdrukking, kijkrichting, kleding of haardracht, stofuitdrukking, het interieur, achtergrond enz.
-Tradities: conventies, symbolen, attributen, genres

Overige voorstellingsaspecten: Statisch/dynamisch, thematisch/verhalend, figuratief/non-figuratief, impessionistisch/expressief Het gebruik van beeldapsecten als kleurm compostitie, vorm enz versterkt doorgaans de voorstelling.

Figuratief = kunst die duidelijke overeenkomst vertoont met de zichtbare werkelijkheid
Non-figuratief = kunst die voorstellingloos is.
Stofuitdrukking= je kunt bijvoorbeeld zien van welke stof de kleding is gemaakt, of van welk materiaal voorwerpen zijn gemaakt.
Expressief = de innerlijke beleving van de maker speelt een grote rol. Gevoelens als blijdschap, afkeer of verdriet bepalen de vormgeving van het beeld.

Impessionistisch= Impressie betekent INDRUK. Een impressie komt naar de waarneming tot stand. Een impressie maakt een vluchtige, niet gedetaileerde indruk.

conijn

Een paar vaktermen

Iconografie

Omdat wij op de hoogte zijn van deMiddeleeuwse conventies, kunnen wij de voorstellingen op Middeleeuwseschilderijen begrijpen en interpreteren. Kunsthistorici noemen dat geheel van conventies de 'Middeleeuwse iconografie'. Het woord iconografie betekent oorspronkelijk'beeldbeschrijving', en verwijst naar de kunsthistorische discipline die zich bezighoudt met het inventariseren en onderzoeken van beeldelementen in dekunst van bepaalde periodes, stromingen of genres. Het woord is geleidelijk aan synomiem geworden met het begrip'beeldtaal'.

Allegorie

Wanneer er, zoals in de Middeleeuwen,gebruik wordt gemaakt van vaste beeld middelen, met een vaste betekenis,dan kan men net als in de wetenschap complexe voorstellingen creëren, waarmee evenzo complexe betekenissenworden verbeeld. Wanneer elk beeldelement symbolische betekenis heeft, spreekt men van allegorieën en het spreekt vanzelf dat heel veel Middeleeuwse kunstwerken zo'n allegorisch karakter hebben, waarvan we de betekenis heel precies kunnen ontrafelen.

Metafoor

Een metafoor is een gangbare maniervan betekenisoverdracht, waarbijgebruik wordt gemaakt van een gelijkenis. In een metafoor wordt een begrip verhelderd met behulp van eenander begrip. Denk aan uitdrukkingenals: 'De kameel is het schip van dewoestijn'. Metaforen komen veel voor intaal, maar ook in kunstwerken.

Emblematiek

In de 17e eeuw maakten de Nederlandse schilders gebruik van zogenaamde 'emblemata-boeken'. Dat waren voorbeeldboeken, waarin precies stond beschreven hoe je een betekenisvol schilderij kon maken. In het voorbeeld zie je een pagina uit een emblemata-boek, waarin bii een plaatje van een roker uitgelegd wordt dat roken een nieuwigheid is (we zitten in de 17e eeuw!) die niks goeds betekent, zoals de meeste nieuwigheden niets goeds betekenen (!). In het schilderij van Jan Steen zie je dezelfde roker zitten in een van Steens spreekwoordelijke huishoudens. Het roken symboliseert verloedering

Genres in de Schilderkunst

Afhankelijk van de afgebeelde voorstelling spreekt men in de schilderkunst onder meer van:

Een genrestuk is een schilderij met een voorstelling uit het dagelijkse leven of uit de alledaagse omgeving. Het genre van de Historiestuk Een historiestuk geeft een afbeelding van een bijbels, mythologisch, historisch, allegorisch of literair tafereel. Het gaat meestal om een schilderij van een relatief groot formaat, waarop meerdere figuren zijn afgebeeld. De term is niet van toepassing op de bijbelse schilderijen uit de middeleeuwen. Vanaf de renaissance, toen het afbeelden van scènes uit de Oudheid in de mode kwam, gold het genre als het hoogste in de schilderkunst. Aan deze bevoorrechte hiërarchische positie kwam pas aan het eind van de negentiende eeuw een eind. Genrestuk genreschilderkunst kreeg die benaming pas in de negentiende eeuw. Dit genre werd populair in de zeventiende eeuw. Zij schilderden toen bijvoorbeeld huiselijke taferelen, feestvierende boeren, vrolijke gezelschappen en kinderen die kattenkwaad uithalen. De afgebeelde personen zijn meestal anoniem. Vaak zat er in de voorstelling een morele boodschap verborgen.

# data[].attributes.attachment_link.description
vermeer Sommige kunst heeft een makkelijk op te sporen, welbewust opgelegde betekenis. Dat is bijvoorbeeld het geval met Middeleeuwse schilderijen. Die kunnen wij begrijpen, omdat ze zijn opgebouwd uit eenvoudig herkenbare symbolen. Als je een vrouw met een blauwe jurk ziet, en bij haar staat een vaas met witte lelies, dan weet je: dat is Maria, moeder Gods.

# data[].attributes.body
uitgebreide kunstgeschiedenis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
de status van de kunstenaar

In de Middeleeuwen hadden kunstenaars een lage maatschappelijke status. Een schilder of beeldhouwer was ambachtsman, net als de smid of metselaar. De verschillende ambachten waren georganiseerd in gilden, waar een leermeester zijn kennis en vaardigheden in de praktijk overbracht op zijn leerlingen.

In de Renaissance veranderde dit. De opdrachtgever was niet meer alleen de kerk, maar ook particulieren als de rijke bankiersfamilie De Medici. Het contact tussen humanistische geleerden en kunstenaars kwam op gang, en de uitwisseling van filosofische opvattingen over kunst, creativiteit en inspiratie verhoogden de status van het kunstenaarschap. Deze ontwikkeling leidde ertoe dat beeldende kunst opklom van het middeleeuws handwerk, gemaakt door anonieme ambachtslieden, naar het niveau van de vrije kunsten. Beeldende kunsten kregen dezelfde status als muziek, retorica, mathematica en geometrie.
De theoretische onderbouwing verhief de beeldende kunst van het ambacht naar professie.

Al in de Oudheid waren de zeven vrije kunsten het uitgangspunt voor studie, in de middeleeuwen werden ze -met een nieuwe betekenislaag- opgenomen in de christelijke traditie. Nu behoorde ook de beeldende kunsten tot de Artes Liberales.

In de Renaissance kreeg kunst een intellectueler karakter. De geschriften van de Italiaanse humanist Marsilio Ficino, een filosoof uit de Renaissance, vormden een inspiratiebron voor kunstenaars. Het onderwerp was niet alleen meer religie, maar ook mythologie, en er kwam vraag naar portretkunst.

In de 16e eeuw werd in Frankrijk de Académie opgericht, waar onderwijs in de zeven vrije kunsten geboden werd. Deze opleiding bracht jonge mensen in contact met de klassieke theorieën over de kunst, zij werden geschoold in de 'regels' uit de Oudheid. Navolging van oude meesters was het ideaal. Kunstenaars lazen klassieke geschriften en maakten studiereizen naar Italië.

Lees HIER meer over kunstenaarsreizen in de 16e eeuw.

De Franse Académie was een elitair instituut, alleen voor mensen uit de hogere maatschappelijke klassen. Klassiek geschoolde kunstenaars kregen de mogelijkheid om hun werk tentoon te stellen in de Salon. Van de 17e tot aan de 20e eeuw kon de elite hier kunst bekijken en kopen. Zowel de Académie als de Salon droegen bij aan de statusverhoging van de kunstenaar.
Lees HIER meer over de rol van de Académie en de Salon als verkooppunt van kunst.

de École des Beaux-Arts: academische professie
De traditionele Académie bewaakte een streng toelatingsbeleid. Alleen een kleine, bevoorrechte groep werd toegelaten. Door de groeiende vraag naar een kunstopleiding kwam door een fusie de Ecole des Beaux-Arts tot stand, maar de opleiding bleef stevig geworteld in de traditie. Klassieke kunstregels waren het uitgangspunt van het lesprogramma en tentoonstellingsbeleid, en de enige mogelijkheid om werk tentoon te stellen (en te verkopen) was de Salon.

Veel van onze huidige opvattingen over de kunstenaar zijn geworteld in de Verlichting en een gevolg van de maatschappelijke veranderingen in de 19e eeuw. De maatschappij maakte zich los van de oude structuren van kerk, hof en adel, en kunstenaars als Jacques-Louis David, docent aan de Ecole des Beaux-Arts, werden een spreekbuis voor de nieuwe, burgerlijke morele waarden. David was een voorvechter van de nieuwe burgerlijke cultuur, met democratie als ideaal. Zo gaf hij als voorstander van de revolutie ook vorm aan parades en festiviteiten waarmee het revolutionaire schrikbewind opgehemeld werd. Zijn schilderijen kunnen we nu ook propagandistisch noemen, omdat hij met zijn voorstellingen en classicistische stijl de idealen van de Franse revolutie verbond met de klassieke tijd. Met de sobere, heldere beeldtaal zetten de revolutionairen zich ook af tegen de frivole rococo, die populair was bij de aristocratische elite die zij bevochten. Davids rol als kunstenaar diende de revolutie, een nieuwe, ideële opdrachtgever.

Eeuwenlang waren kunstenaars in dienst geweest van kerk en staat, die de maatschappij regeerden met traditionele dogma's en beeldtaal. Daarin was God de hoogste autoriteit en lag de waarheid buiten de mens. Kerk en staat schreven gedragsregels voor die gebaseerd waren op een bovenwereldlijke waarheid. Nadat de Verlichting het denken centraal stelde, groeide de overtuiging dat de mens de waarheid zelf moest achterhalen. Men zag dat de mens op basis van eigen waarnemingen en rationele criteria tot kennis en inzicht kon komen, en kreeg daarmee zeggenschap over zichzelf. Bestaande structuren bleven niet vanzelfsprekend maar werden ter discussie gesteld.

De kunstenaar nam in deze nieuwe maatschappij een aparte positie in. De wereld kon nu empirisch gekend worden door de zintuigen en de subjectieve ervaring daarbij kreeg een belangrijke rol toebedeeld. Voorheen waren klassieke regels een vanzelfsprekend uitgangspunt, goede kunst was het resultaat van toepassing van deze regels. Hierop kwam in de 19e eeuw steeds meer kritiek. Waar klassieke opvattingen zich richtten op kunst die gebaseerd was op regels, werden nu de innerlijke processen van de kunstenaar en de beschouwer van kunstwerken belangrijk.

In de loop van de 19e eeuw ontstond het ideaalbeeld van de kunstenaar als schepper en genie. De belangstelling voor het innerlijk van de mens leidde tot een gevoelscultus in de kunst, waarbinnen het autonome genie van de kunstenaar hoog werd gewaardeerd. Hij werd gezien als iemand met bijzondere gaven die een uitzonderlijke visie in beeld kon brengen. De kunstenaar kon zijn geniale subjectiviteit alleen in alle vrijheid vormgeven. De bestaande wereld kon niet alleen veranderd worden, het genie kon er ook een heel nieuwe wereld tegenover stellen, iets wat voorheen was voorbehouden aan God. Het bevestigde de autonome positie van de kunstenaar. Deze genie-cultus bereikte zijn hoogtepunt in Duitsland tijdens de Sturm und Drang-periode.

De nieuwe gevoelsmens geloofde in de kracht van de subjectiviteit. De kunstenaar kon met zijn aangeboren gaven kunst maken die mensen in het hart weet te raken. Een genie kun je niet worden door te leren, want deze is altijd origineel. Die originaliteit komt voort uit hemzelf, hij put uit zijn eigen bron. Door zijn bijzondere gaven heeft hij de kracht om heelheid en oorspronkelijkheid in beeld te brengen.

Vanuit de nadruk op de subjectieve ervaring kwam het autonome genie van de kunstenaar als bron van scheppende krachten centraal te staan. De oude regels werden stapsgewijs omgevormd naar een nieuwe kunstenaarsopvatting.

Grote kunstenaars uit het verleden werden voorgesteld als figuren die tijdens hun leven geen werk verkochten en een armoedige dood stierven. Dit was niet alleen toen een geromantiseerd idee over de kunstenaar, het is nog steeds een beeld dat bij veel mensen leeft.

autonomie en l'art pour l'art

Van de kunstenaar wordt nu verwacht dat hij autonoom, onafhankelijk, is. Maar deze vrijheid hebben kunstenaars wel moeten bevechten (>). In de 19e eeuw ontstond voor het eerst ruimte voor een kunstenaar die werkte vanuit zichzelf en niet ten dienste van een opdrachtgever. Ook het kunstwerk hoefde geen ander doel meer te dienen dan een esthetisch doel. L'art pour l'art, kunst om de kunst: het kunstwerk werd een doel op zich.

het kunstenaarschap als roeping

De verhoogde status van de kunsten had een grote aantrekkingskracht op jongeren, die naar Parijs trokken om zich op de kunsten te richten. Naast kunstenaars van de Académie (het régime professionel) vormden zij een andere categorie kunstenaars. Deze nieuwe generatie zag kunst als een uiting van het persoonlijke, van het gevoel. Zij vertegenwoordigden nieuwe maatschappelijke idealen als vrijheid en zelfbeschikking, ze kozen hun eigen uitgangspunten en gingen, gedreven door een persoonlijke hartstocht, in gezelschap van collega's zelf aan het werk.

Deze wegbereiders kregen natuurlijk geen toegang tot de exposities van de Salons. Hun werken werden consequent geweigerd. Ze richtten daarom hun eigenSalon des Refusés op.

Dit kunstenaarstype is verbonden met het beeld van de bohémien met een ongebonden levensstijl. Hij leidde als gevolg van de keuze voor kunst een armoedig bestaan in onverwarmde ateliers en kon dit lot blijmoedig of melancholisch dragen. Kunstenaars binnen de idealistische stroming accepteerden hun plaats in de marge van de maatschappij, maar kunstenaars binnen de realistische tendens zuchtten onder de misère van hun kommervolle bestaan. Het beeld van de bohémien maakt ook deel uit van de melancholische mythe rond de moderne kunstenaar.

de mythe van de kunstenaar

Het idee van kunstenaarschap als roeping bestond een tijdlang naast het beeld van de kunstenaar met academische professie. De idealen van de Franse Revolutie waarin kritiek, vrijheid en een breuk met de traditie centraal stonden, maakten het idee van de roeping populairder. Streden burgers en kunstenaars eerst nog samen tegen de oude maatschappij waarin adel en kerk het voor het zeggen hadden, al snel bleek dat de opvattingen van burgers en kunstenaars te ver uit elkaar lagen. Het idee van de individuele, authentieke, excentrieke kunstenaar die in de marge van de samenleving probeerde te overleven, kwam centraal te staan. De autonome, soevereine kunstenaar die ondanks alle ontberingen zijn idealen en innerlijke drang tot scheppen boven alles stelde, werd het nieuwe ideaalbeeld.
Kunstenaars als Géricault en Van Gogh voedden de beeldvorming van de gekwelde kunstenaar die zichzelf had veroordeeld tot zuivere en oprechte expressie van zijn innerlijke zieleroerselen. Hoe tragischer het leven, des te groter leek het kunstenaarschap. Deze eigenzinnige, scheppende genieën werden ook maar door een enkeling begrepen, relaties waren gedoemd te mislukken want de kunst is ' een jaloerse minnares'.

In 1824 exposeerde Ary Scheffer op de Salon een schilderij op groot formaat van twee vrienden bij het sterfbed van Géricault, die door een val van zijn paard zwaar gewond was geraakt. Scheffer benadrukte op dit schilderij de emoties en het eenvoudige interieur. Op de achtergrond zijn een aantal van Géricaults favoriete schilderijen te zien. Scheffer toont Géricault als een eenzame martelaar, zonder familie of geliefden, die slechts voor zijn kunst leefde.

Het prototype voor de mythe van moderne kunstenaar is Vincent van Gogh, die tijdens zijn leven niet werd gewaardeerd: pas na zijn dood werd de kwaliteit van zijn werk wereldwijd erkend. Zijn moeilijke leven maakt hem een toonbeeld van de ' artiste maudit ', de vervloekte kunstenaar die niet kan ontkomen aan zijn roeping tot de kunst. Zowel Géricault als Van Gogh hadden moeten lijden voor hun kunst en dat gaf het kunstenaarschap ook een religieuze dimensie.

Op de eerste plaats het romantische kunstenaarschap dat zich ontwikkelde in de 19de eeuw, maar waarvan nog steeds een grote aantrekkingskracht uitgaat: de kunstenaar als een vrij en volledig autonoom subject. Zijn kunst kan gezien worden als een directe expressie van zijn innerlijke gemoedsgesteldheid. De romantische kunstenaar is 'onconventioneel, ziet kunst als een roeping en het kunstwerk als de directe afspiegeling van zijn ziel en neemt een excentrieke plaats in in de maatschappij'.

In reactie hierop ontwikkelde zich sinds het begin van de 20ste eeuw het modernistische of avant-gardistische kunstenaarschap: de idealistische kunstenaar kijkt kritisch naar de samenleving, waarvoor hij een nieuwe, toekomstgerichte vormentaal ontwikkelt.De modernistische kunstenaar 'die een kritische distantie tot de maatschappij prefereert, bewust positie kiest ten opzichte van de wereld en de samenleving en de radicaliteit van zijn persoonlijke en artistieke wil voorop stelt'.
Deze 'kunstenaars bewegen zich in de voorhoede van de maatschappij; zij zijn de eersten die bepaalde omslagen en transformaties in de maatschappij aanvoelen en verdisconteren in hun werk. Bij het constante verleggen van hun persoonlijke grenzen doorbreken zij als vanzelfsprekend maatschappelijke taboes.'

Als derde model sluit het klassieke kunstenaarschap bewust aan bij de grote traditie, hecht aan regels en criteria en verheerlijkt het metier. Dit model is veel ouder en heeft zijn wortels in de renaissance. Binnen het Beaux Arts model is de kunstenaar 'een zakelijk ingestelde vakman met een bepaalde expertise en kennis die in staat is te excelleren in een opdrachtsituatie'. 'De nadruk ligt op studie, oefening en toewijding; op beheersing en geduld; op de overdracht tussen generaties; op historische continuïteit en de cumulatie van kennis.'

de vrouwelijke kunstenaar

In de geschiedenis van de kunst is de rol van vrouwelijke kunstenaars lang onderbelicht gebleven. Hoewel vrouwen decennia niet toegelaten werden op kunstacademies, hebben zij vanaf de prehistorie wel degelijk hun aandeel gehad in de productie van beelden, schilderingen en kunstzinnige gebruiksvoorwerpen. In de middeleeuwen konden vrouwen zich in kloosters wijden aan andere taken dan huwelijk en moederschap en zich net als mannelijke kloosterlingen bekwamen in het kopiëren en illustreren van Bijbels en getijdenboeken.

Toen Vasari in 1550 een serie biografieën van kunstenaars publiceerde, beschreef hij ook het leven en werk van enkele vrouwen. Deze werden echter in niet in de latere Nederlandse vertaling opgenomen, mede daardoor is de rol van kunstenaressen als bijvoorbeeld de destijds beroemde Italiaanse portretkunstenaar Sofonisba Anguissola (1532-1625), later hofschilder van de Spaanse koning Phillip II, onderbelicht gebleven.

Hetzelfde lot trof de getalenteerde beeldhouwster Camille Claudel (1864-1943), die eind negentiende eeuw nog een een beroemdheid was in Parijs maar snel in de vergetelheid raakte. In 1882 had ze een relatie gekregen met Auguste Rodin (1840-1917) en deelde tien jaar een atelier met hem. Dat kwam de carrière van Rodin zeer ten goede. Nadat Claudel hem verliet, omdat ze aan haar eigen werk nauwelijks toekwam, exposeerde Rodin gezamenlijk tot stand gekomen werken als de kus, de Denker, de Burgers van Calais enonder zijn eigen naam.

Helaas hebben ook Marietta Robusti (1560-1590), Artemisia Gentileschi (1593-1652), Rachel Ruysch (1664-1750), Rebecca Solomon (1832-1886), Rosa Bonheur (1822-1899), Harriet Powers (1837-1911), Romaine Brooks (1874-1970) en Marianne Brandt (1893-1983) nooit de waardering gekregen die ze verdienden. En wie kent Hannah Höch (1889-1878)?

Met het feminisme in de jaren 1960 en '70 werd aan de orde gesteld hoezeer het aandeel van vrouwen in de kunstwereld gemarginaliseerd was. Miriam Schapiro (1923) en Judy Chicago (1939) boden een nieuwe kijk op de kunstgeschiedenis door de rol van vrouwen centraal te stellen. Zo is the Dinner Party uit 1979 een installatie waarin voor 39 mythische, historische en beroemde vrouwen drie lange tafels zijn gedekt. Daarbij werden de namen van nog 999 andere vrouwen in de vloertegels aangebracht. Het eerbetoon kwam in vijf jaar tijd tot stand in samenwerking met andere kunstenaars en vrijwilligers.
Ook boden Shapiro en Chicago in hun werk een alternatief voor de traditionele weergave van het vrouwelijke lichaam als object van verlangen, waarbij zij bewust wel kozen voor traditioneel vrouwelijke ambachtelijke technieken als textielbewerking en keramiek.

De feministische kunst stelde de ongelijke positie van vrouwen in de samenleving en in de kunstwereld vaak op een ironische manier aan de orde. Mary Beth Edelson (1935) nam de patriarchale hiërarchie tot onderwerp in een collage, waarin zij de hoofden op een reproductie van Da Vinci's laatste avondmaal verving door afbeeldingen van eigentijdse feministen.

In 1985 kwamen de guerilla girls in actie met posters en ludieke optredens om seksisme, maar ook racisme en censuur in de kunstwereld en politiek te bestrijden. Ze verspreiden posters, circulaires en briefkaarten met kritische uitspraken en statistische gegevens over de beperkte deelname door vrouwen en minderheden in het kunstbedrijf. Op openingen en symposia komen ze onverwacht opdagen met een 'hit en run' methode waarbij de leden gorillamaskers dragen.

De strijd voor gelijkwaardiger aandacht voor vrouwelijke kunstenaars is nog niet beslecht.

Lees HIER en/of HIER meer over de rol van vrouwelijke kunstenaars. Ook op facebook is meer werk van vrouwen te zien.

# data[].attributes.attachment_link.description
de status van de kunstenaar In de Middeleeuwen hadden kunstenaars een lage maatschappelijke status. Een schilder of beeldhouwer was ambachtsman, net als de smid of metselaar. De verschillende ambachten waren georganiseerd in gilden, waar een leermeester zijn kennis en vaardigheden in de praktijk overbracht op zijn leerlingen. In de Renaissance veranderde dit.

# data[].attributes.attachment_link.description
* opkomende heiligenverering, meer altaren, in de dwarsbeuk, rond de absis, straalkapellen genoemd, *pelgrims op bezoek in groepen, bekeken graven van heiligen of martelaren, relieken *doorlopende kooromgang, zodat eredienst niet gestoord wordt *tongewelf, later ook kruisgewelf

# data[].attributes.body
Presentatie in de les / theorie

# data[].attributes.attachment_link.description
Eerste helft 20e eeuw en verder: i Volgende week: 2e helft 20e eeuw tot heden Topic 4 Het Dadaïsme was, net als het futurisme, een korte, maar heftige kunststroming. De dadaïsten dreven de spot met de normen en waarden van die tijd. Ze gooiden de meningen over goede smaak in