# data[].attributes.headline
Vincent Van Gogh - kim był? Co kierowało jego postępowaniem? Dlaczego obciął sobie ucho? Czy obrazy mogą się ruszać?

# data[].attributes.subject
Vincent Van Gogh - kim był? Co kierowało jego postępowaniem? Dlaczego obciął sobie ucho? Czy obrazy mogą się ruszać?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
To print the story please do so via the link in the story toolbar.

Na dzisiejszej lekcji spróbujemy zrozumieć jednego z największych artystów wszech czasów - Vincenta Van Gogha. Kim był? Co kierowało jego postępowaniem? Dlaczego obciął sobie ucho? Czy obrazy mogą się ruszać?

Czy wiesz, że...

Van Gogh zaczął malować na kilka lat przed ukończeniem 30. roku życia, a swe najbardziej znane dzieła stworzył w ciągu 2 ostatnich lat. Jest autorem ponad 2000 dzieł, w tym: 870 obrazów, 150 akwarel i ponad 1000 rysunków i 133 szkiców listowych... W ciągu całego życia Vincent van Gogh sprzedał tylko jeden obraz, w dodatku bratu: Czerwone winnice w Arles za 400 franków.

I co z tym uchem?

Jest grudzień 1888 roku. Van Gogh mieszka wraz z Paulem Gauguinem w wynajętym pawilonie w Arles, na południu Francji. Wspólne dzielenie domu niestety nie służy artystom, a niepozmywane naczynia i różnice w postrzeganiu sztuki sprawiają, że panowie kłócą się coraz częściej. Van Gogh w tym duecie jest o wiele większym nerwusem - dwa dni przed wigilią, w miejscowej kawiarni, w przypływie emocji i promili rzuca kieliszek absyntu w twarz Gauguina. Ten, jak przystało na prawdziwego przyjaciela postanawia zaprowadzić podpitego awanturnika do domu, sam jednak, zaczynając się obawiać o swoje życie, wyprowadza się do hotelu i postanawia wyjechać z Francji. Na drugi dzień unika van Gogha, ten jednak śledzi go wieczorem w parku, niczym obsesyjny morderca. Czujny Gauguin zauważa jednak kolegę, który spłoszony ucieka, jeszcze tego samego dnia pozbawiając się swojego lewego ucha (często spotkacie się z informacją, że stracił prawe, trzeba jednak pamiętać, że autoportrety malowane były do lustra). Wiecie co się później robi z taką uciętą małżowiną? Otóż, zawija się ją w papier i zanosi znajomej prostytutce, Gaby (inne źródła wymieniają też imię Rachel), jako gwiazdkowy prezent „od siebie". Niestety, dziewczyna, zapewne pod wpływem zachwytu mdleje a do domu publicznego zostaje wezwana policja. Umundurowani panowie odwiedzają zakrwawionego van Gogha na drugi dzień rano, malarz opowiada im o miłym prezencie i na dwa tygodnie trafia do szpitala, gdzie szybko powraca do formy, także tej malarskiej, która owocuje w całą serię autoportretów z zabandażowanych uchem.

A. Łukasik, E. Prylińska, K. Krzemieniewska-Kleban, A. Suchowierska, Język polski. Między nami, str. 282 - 283.
Przeczytaj tekst, a następnie wykonaj polecenie:
Na podstawie listu Vincenta van Gogha odpowiedz na następujące pytania pytania. Każdą odpowiedź poprzyj cytatem:

Jakie uczucia mu towarzyszą mimo codziennych trosk?

W jaki sposób jest postrzegany malarz przez społeczeństwo?

W jaki sposób chciałby być postrzegany Vincent?

Jakim artystą chciał być?

Obejrzyj film.
Na podstawie artykułu i powyższego filmu wykonaj poniższe polecenia:

Jakim wyzwaniom musieli sprostać twórcy filmu pod czas przekładania dział van Gogha na język filmu?

Na czym polegała specyfika procesu twórczego? Szczególnie reżyserów, malarzy i animatorów.

Czy wiesz, że...

Van Gogh zaczął malować na kilka lat przed ukończeniem 30. roku życia, a swe najbardziej znane dzieła stworzył w ciągu 2 ostatnich lat. Jest autorem ponad 2000 dzieł, w tym: 870 obrazów, 150 akwarel i ponad 1000 rysunków i 133 szkiców listowych... W ciągu całego życia Vincent van Gogh sprzedał tylko jeden obraz, w dodatku bratu: Czerwone winnice w Arles za 400 franków.

I co z tym uchem?

Jest grudzień 1888 roku. Van Gogh mieszka wraz z Paulem Gauguinem w wynajętym pawilonie w Arles, na południu Francji. Wspólne dzielenie domu niestety nie służy artystom, a niepozmywane naczynia i różnice w postrzeganiu sztuki sprawiają, że panowie kłócą się coraz częściej. Van Gogh w tym duecie jest o wiele większym nerwusem - dwa dni przed wigilią, w miejscowej kawiarni, w przypływie emocji i promili rzuca kieliszek absyntu w twarz Gauguina. Ten, jak przystało na prawdziwego przyjaciela postanawia zaprowadzić podpitego awanturnika do domu, sam jednak, zaczynając się obawiać o swoje życie, wyprowadza się do hotelu i postanawia wyjechać z Francji. Na drugi dzień unika van Gogha, ten jednak śledzi go wieczorem w parku, niczym obsesyjny morderca. Czujny Gauguin zauważa jednak kolegę, który spłoszony ucieka, jeszcze tego samego dnia pozbawiając się swojego lewego ucha (często spotkacie się z informacją, że stracił prawe, trzeba jednak pamiętać, że autoportrety malowane były do lustra). Wiecie co się później robi z taką uciętą małżowiną? Otóż, zawija się ją w papier i zanosi znajomej prostytutce, Gaby (inne źródła wymieniają też imię Rachel), jako gwiazdkowy prezent „od siebie". Niestety, dziewczyna, zapewne pod wpływem zachwytu mdleje a do domu publicznego zostaje wezwana policja. Umundurowani panowie odwiedzają zakrwawionego van Gogha na drugi dzień rano, malarz opowiada im o miłym prezencie i na dwa tygodnie trafia do szpitala, gdzie szybko powraca do formy, także tej malarskiej, która owocuje w całą serię autoportretów z zabandażowanych uchem.

A. Łukasik, E. Prylińska, K. Krzemieniewska-Kleban, A. Suchowierska, Język polski. Między nami, str. 282 - 283.
Przeczytaj tekst, a następnie wykonaj polecenie:
Na podstawie listu Vincenta van Gogha odpowiedz na następujące pytania pytania. Każdą odpowiedź poprzyj cytatem:

Jakie uczucia mu towarzyszą mimo codziennych trosk?

W jaki sposób jest postrzegany malarz przez społeczeństwo?

W jaki sposób chciałby być postrzegany Vincent?

Jakim artystą chciał być?

Obejrzyj film.
Na podstawie artykułu i powyższego filmu wykonaj poniższe polecenia:

Jakim wyzwaniom musieli sprostać twórcy filmu pod czas przekładania dział van Gogha na język filmu?

Na czym polegała specyfika procesu twórczego? Szczególnie reżyserów, malarzy i animatorów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Temat: ,,W najbiedniejszym domku, w najbrudniejszym zakamarku widzę temat do obrazu lub rysunku" - zrozumieć artystę.

# data[].attributes.attachment_link.description
Na dzisiejszej lekcji spróbujemy zrozumieć jednego z największych artystów wszech czasów - Vincenta Van Gogha. Kim był? Co kierowało jego postępowaniem? Dlaczego obciął sobie ucho? Czy obrazy mogą się ruszać? Przeczytaj przykładową recenzję i wykonaj polecenia. Zadanie 5. wykonajcie na podstawie filmu ,,Twój Vincent". Na stronie 209 znajdziecie schemat recenzji.

# data[].attributes.headline
Spotkanie 20 kwietnia - Komunikacja językowa i style.

# data[].attributes.subject
Spotkanie 20 kwietnia - Komunikacja językowa i style.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Komunikacja to dzielenie się myślami, emocjami, sądami, wyrażanie woli. W tym rozumieniu synonimem komunikacji jest porozumiewanie się.

Można powiedzieć, że komunikacja językowa to transportowanie myśli od nadawcy do odbiorcy. Obrazowo ujął to Wilhelm Ostwald, który stwierdził: „język jest środkiem transportu - tak jak pociąg przewozi towary z Lipska do Drezna, tak język przenosi myśli z jednego mózgu do innego".

Komunikować się mogą różne istoty żywe. Specyficzny typ porozumiewania się ludzi określa się mianem komunikacji międzyludzkiej (interpersonalnej). Może ona mieć charakter językowy lub pozajęzykowy, najczęściej jednak łączymy oba typy. Nasze słowa są wspomagane przez gesty, mimikę, ton głosu, a w piśmie - znaki graficzne (np. wykrzykniki, emotikony).

Poszukaj informacji o sposobach porozumiewania się istot przedstawionych na ilustracjach. Omów również metody komunikowania się innych zwierząt. Wszystkie wiadomości zredaguj w formie krótkiej notatki.

Omów, w jaki sposób ludzie mogą się komunikować, nie używając słów.

Wykorzystaj fragment wywiadu przeprowadzonego przez Martynę Bundę z profesor Magdaleną Smoczyńską (autorką prac na temat rozwoju mowy dzieci) jako pretekst do rozmowy z rodzicami, starszym rodzeństwem lub dziadkami na temat twoich sposobów (indywidualnych strategii) porozumiewania się z otoczeniem w okresie niemowlęcym (do 1. roku życia) i poniemowlęcym (do 3. roku życia).
Martyna Bunda: Kiedy człowiek zaczyna operować językiem?
Przeczytaj fragment tekstu Węgrzy z Kosmosu. Zastanów się, czy znasz inne pomysły na komunikowanie się z istotami pozaziemskimi, np. z literatury lub filmów? Jeśli tak, to krótko je opisz.
Lingua cosmica
Nie ma pewności, kiedy padły pierwsze konkretne propozycje nawiązania kontaktu z mieszkańcami innych planet. Carlowi Friedrichowi Gaussowi, niemieckiemu uczonemu wielu talentów, przypisuje się na przykład pomysł, by w syberyjskiej tundrze uprawiać, dosłownie, figury geometryczne. Drzewa i zboże sadzone tak, by utworzyły ilustrację twierdzenia Pitagorasa (trójkąt i trzy prostokąty), miałyby dawać dobrze widoczne z kosmosu świadectwo naszego istnienia oraz inteligencji. Podobnych propozycji było co najmniej kilka - większość z nich przywodziła na myśl rysunki na peruwiańskim płaskowyżu Nazca [...].
Sposób myślenia o komunikacji z kosmitami zmienił raz na zawsze artykuł opublikowany w tygodniku „Nature" jesienią 1959 roku. Włoski fizyk cząstek elementarnych Giuseppe Cocconi i jego amerykański kolega Philip Morrison zaproponowali, by ewentualne kontakty prowadzić na falach radiowych - o częstości 1420 MHz.
Podstawową jednostką komunikacji językowej jest akt komunikacji, czyli użycie języka do porozumiewania się, czynność mówienia lub pisania wraz z intencją (zamiarem) nadawcy. Do składników aktu komunikacji językowej (warunków współtworzących zdarzenie komunikacyjne) zaliczamy: nadawcę, odbiorcę, kontakt, kod, komunikat i kontekst.

Nadawca to osoba wypowiadająca tekst, ale również jego twórca, czyli autor lub redaktor. Kiedy opowiadamy znajomym o naszych przygodach wakacyjnych, jednocześnie tworzymy i przekazujemy wypowiedź. Zdarzają się jednak bardzo skomplikowane sytuacje, w których zauważamy „rozwarstwienie" nadawcy. Na przykład nadawcami wiadomości składającej się na serwis informacyjny emitowany w telewizji są:

1. prezenter odczytujący tekst,

2. dziennikarz tworzący informację,

3. redaktor korygujący tekst pod względem językowym,

4. agencja informacyjna udostępniająca wiadomość,

5. w końcu możemy też mówić o nadawcy instytucjonalnym, czyli kanale telewizyjnym, który nadał ten serwis informacyjny.

W przypadku niektórych tekstów możemy też wyróżnić nadawcę pierwotnego i wtórnego, który ten tekst powtarza. Z taką sytuacją mamy do czynienia np. w modlitwie. Liczna grupa ludzi wypowiada jej tekst, który został napisany nawet kilkadziesiąt lub kilkaset lat wcześniej. Niedopuszczalne jest jednak reprodukowanie (powtarzanie) cudzego tekstu i opatrywanie go własnym nazwiskiem. Taką sytuację - naganną z punktu widzenia etyki oraz niedopuszczalną i karaną z punktu widzenia prawa - nazywamy plagiatem. Warto pamiętać, że współcześnie możemy korzystać z cyfryzacji, sprawnie działających wyszukiwarek internetowych i skutecznych programów antyplagiatowych: wykrycie plagiatu okazuje się stosunkowo proste. Nie oznacza to oczywiście, że nie możemy sięgać do cudzych tekstów. Wręcz przeciwnie - powinniśmy jednak traktować je jako źródło wiedzy oraz inspiracji i nie wstydzić się przywoływania ich w przypisach i bibliografii.

Warto dodać, że nadawcą wypowiedzi może być jedna osoba (nadawca indywidualny) lub grupa osób (nadawca zbiorowy). Ta druga kategoria uwidacznia się w takich gatunkach, jak list otwarty lub memoriał.

Czasami autor tekstu ukrywa swoją tożsamość pod pseudonimem (np. Aleksander Głowacki znany jest jako Bolesław Prus) albo nie zdradza jej w żaden sposób - wówczas mamy do czynienia z autorem anonimowym.

Dotychczasowe spostrzeżenia na temat nadawcy obrazują poniższe wykresy.

Odbiorca to osoba (odbiorca indywidualny) lub grupa osób (odbiorca zbiorowy), które odbierają komunikat przekazywany przez nadawcę. Zamierzonego przez nadawcę odbiorcę, czyli takiego, do którego nadawca świadomie kieruje komunikat, nazywamy adresatem. Pojęcie adresata jest zatem węższe od pojęcia odbiorcy. Czasami jednak wypowiedź trafia do osób, dla których nie jest przeznaczona. Z taką sytuacją mamy do czynienia np. w przypadku podsłuchu. Cechy odbiorcy, a także liczebność grupy, na którą składają się odbiorcy, przesądzają o formie komunikatu. Tę samą treść inaczej wyrazimy w stosunku do nauczyciela, rodzica, kolegi, a inaczej, gdy kierujemy ją do kilkusetosobowego grona audytorium wykładu lub wielomilionowej widowni telewizyjnej. W tym ostatnim przypadku możemy mówić o odbiorcy masowym, charakterystycznym dla komunikacji medialnej, która ma miejsce w prasie, radiu, telewizji czy internecie. Umiejętność dostosowania formy komunikatu do odbiorcy jest niezbędna w komunikacji, a brak kompetencji w tym zakresie staje się przyczyną błędów stylistycznych i rozmaitych nieporozumień.

Warto pamiętać, że nadawca i odbiorca mogą wymieniać się swoimi rolami, co obserwujemy np. w rozmowie, czyli w sytuacji dialogu. Taki charakter coraz częściej ma też komunikacja medialna, zwłaszcza internetowa, co przejawia się m.in. w tym, że odbiorca jakiegoś tekstu może go skomentować: w ten sposób przyjmie rolę nadawcy.

Powyższe wiadomości na temat odbiorcy można zaprezentować na następujących wykresach.

Aby komunikacja była udana, między nadawcą a odbiorcą musi wytworzyć się kontakt psychiczny, co oznacza, że obaj muszą mieć wolę współdziałania. Ważne jest też, by w komunikacji mówionej nadawca nawiązał i utrzymywał z odbiorcą kontakt fizyczny, czyli wzrokowy lub słuchowy. Niedopuszczalne jest, by mówiący przez całą swoją wypowiedź patrzył w podłogę, w sufit lub w dal. Komunikacja nie będzie też udana, gdy odbiorca np. pod wpływem czynników zewnętrznych, takich jak hałas lub ciemność, nie będzie mógł usłyszeć lub odczytać treści przekazywanej przez nadawcę.

Komunikat to treść przekazywana odbiorcy przez nadawcę. Komunikat musi być o czymś, czyli ważne jest, by miał odniesienie do jakiejś rzeczywistości: by był osadzony w kontekście. Wypowiedź musi się przecież odnosić do pojęć i wartości wspólnych nadawcy i odbiorcy, musi być osadzona w określonym miejscu i czasie, a więc w konkretnej sytuacji komunikacyjnej. Dzięki temu część informacji można pominąć, ponieważ sugeruje je sytuacja. Warto dodać, że komunikat jest przekazywany przez nadawcę do odbiorcy kanałem komunikacyjnym: wzrokowym (np. artykuły zamieszczane w prasie, publikacje książkowe, komunikacja przy użyciu języka migowego), słuchowym (audycje radiowe), wzrokowo-słuchowym (np. program telewizyjny, rozmowa z sugestywną gestykulacją), oraz dotykowym (alfabet Braille'a).

Każdy komunikat musi być sformułowany w jakimś języku, a więc jego tworzywem jest konkretny kod. Wyróżniamy kody werbalne, czyli językowe (ich podstawą są słowa), oraz kody pozawerbalane, wśród których najważniejsze to:

1. kod kinezyczny, czyli gesty, położenie i ruchy naszego ciała,

2. kod prozodyczny, czyli ton głosu, jego siła, intonacja,

3. kod proksemiczny, czyli odległość między mówiącym a słuchającym,

4. kod graficzny, na który składają się emotikony, charakter pisma, rodzaj i wielkość zastosowanej czcionki.

Omówione składniki aktu komunikacji tworzą model komunikacji językowej, którego autorem jest Roman Jakobson. Jego propozycja została opublikowana w 1960 roku w książce Poetyka w świetle językoznawstwa i przybiera formę poniższego schematu.

Przedstawiona tu propozycja, choć najbardziej rozpowszechniona, nie jest jedyna.

# data[].attributes.attachment_link.description
Komunikacja to dzielenie się myślami, emocjami, sądami, wyrażanie woli. W tym rozumieniu synonimem komunikacji jest porozumiewanie się. Można powiedzieć, że komunikacja językowa to transportowanie myśli od nadawcy do odbiorcy. Obrazowo ujął to Wilhelm Ostwald, który stwierdził: „język jest środkiem transportu - tak jak pociąg przewozi towary z Lipska do Drezna, tak język przenosi myśli z jednego mózgu do innego".

# data[].attributes.headline
Spotkanie 20 kwietnia - Komunikacja językowa i style.

# data[].attributes.subject
Spotkanie 20 kwietnia - Komunikacja językowa i style.

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Spotkanie 16 kwietnia - Odmiany polszczyzny.

# data[].attributes.subject
Spotkanie 16 kwietnia - Odmiany polszczyzny.

# data[].attributes.body
Regionalne odmiany języka. [Podręcznik: Zróżnicowanie polszczyzny. Język ogólnonarodowy, dialekty i gwary, s. 90, Anna Cegieła, Andrzej Markowski Z polszczyzną za pan brat, s. 90, Władysław Reymont Chłopi (fragment), s. 91, Józef Tischner Historia filozofii po góralsku, s. 91, Zeszyt ćwiczeń, cz. 1. Skarbiec języka. Język ogólnonarodowy. Dialekty i gwary. Gwary środowiskowe, s. 73, Ćwiczenia. Zróżnicowanie polszczyzny. Język ogólnonarodowy, dialekty i gwara, s. 48]
https://epodreczniki.pl/a/czy-mowimy-po-polsku-jesli-poslugujemy-sie-gwara/D19CTDwmI
https://epodreczniki.pl/a/polszczyzna-regionow/DHRNXVw7U

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W podanych zdaniach użyto wyrazów pochodzących z gwary podhalańskiej. Jakie jest ich znaczenie? Aby wykonać ćwiczenie, możesz skorzystać z następujących słowników:

Jan Gutt‑Mostowy, Mały słownik podhalański - wybór góralskich wyrazów gwarowych, wyd. III, Wrocław 2002;

Stanisław A. Hodorowicz, Słownik gwary górali Skalnego Podhala, Nowy Targ 2004 i nast.;

Juliusz Zborowski, Słownik gwary Zakopanego i okolic, oprac. i uzupeł. pod kierunkiem J. Okoniowej, Zakopane‑Kraków 2009.

Na targowisku gazda sprzedawał oscypki i grule.
Wartko podążał na wierch, podziwiając po drodze siklawę i dorodne smreki.
Juhas za swoją pracę wolał dostać dudki niż kierpce.

Pokaż rozwiązanie

Z dowolnego zbioru felietonów lub opowiadań Stefana Wiecheckiego (Wiecha) wynotujcie przykłady elementów językowych typowych dla gwary warszawskiej.

Przeczytaj podane zdania i wskaż te, w których występują formy regionalne bądź archaiczne.

1. a) W zimę byłem w Krakowie.
b) W zimie byłem w Krakowie.

2. a) Chodź do tata.
b) Chodź do taty.

3. a) Dzieci bawiły się na dworze.
b) Dzieci bawiły się na dworzu.

4. a) Razem z kolegą wyszliśmy porozmawiać na pole.
b) Razem z kolegą wyszliśmy porozmawiać na dwór.

Obejrzyj jeden z poniższych filmów:

„W ciemności", reż. A. Holland,

„Śmierć jak kromka chleba" lub „Perła w koronie", reż. K. Kutz.

Określ, jaką odmianę terytorialną reprezentuje obejrzany przez ciebie film, a następnie wynotuj z dialogów przykłady wyrazów przynależnych do wskazanej odmiany.

W podanym tekście zaznacz kolorem wszystkie nazwy ziemniaka. Jakie gwary i odmiany terytorialne reprezentują te nazwy? W wykonaniu zadania pomocne mogą być informacje zamieszczone w internecie.
Grule, pyry, barabole
Gbur Teodor pod reglami
Karmi króla komperami,
Stary Karlik perki tuli
I rolady robi z gruli,
A Laurenty z miną hardą
Kroi pyry halabardą.
Prot roluje parasole
I obiera barabole,
Karolina w aureoli
Kartofelki solą soli,
A kto miewa z r kłopoty,
Niech się bierze do roboty.

Korzystając z zasobów internetu, wysłuchaj modlitwy Ojcze nasz odmówionej w języku kaszubskim. Wskaż różnice między wersją dialektalną a ogólnopolską.

Socjolekt (inaczej gwara środowiskowa) to odmiana języka narodowego ograniczona do konkretnej grupy społecznej. Wszystkich jej członków łączą pewne więzy społeczne, np. wiek, wykonywany zawód, wspólne hobby i zainteresowania, kultywowanie podobnych wartości. Na tej podstawie można wyróżnić m.in. socjolekty: młodzieżowy, studencki, żołnierski, wędkarzy, kulturystów, kibiców piłkarskich, miłośników zegarków. Socjolekty sprzyjają wyrażeniu ekspresji, a także spajają członków grupy. Ponadto posługiwanie się socjolektem ułatwia człowiekowi identyfikację z określonym środowiskiem.

Szczególne miejsce wśród socjolektów zajmują odmiany typowe dla poszczególnych grup zawodowych, czyli profesjolekty, np. charakterystyczne dla prawników, lekarzy, marynarzy, bankowców, informatyków, górników. Od języka ogólnego różnią się one słowami, nazywanymi profesjonalizmami, które - w odróżnieniu od specjalistycznej terminologii - używane są w nieoficjalnych kontaktach zawodowych.

oficjalność,

precyzja, osiągana dzięki terminologii, wyrazom fachowym, które w tym stylu nazywane są kancelaryzmami (np. zleceniobiorca, powództwo, absencja chorobowa, być obowiązanym, dokonać otwarcia, zakład pracy, ewidencja gruntów, rachunek oszczędnościowo‑rozliczeniowy),

bezosobowość, przejawiająca się w stosowaniu imiesłowów przysłówkowych, form bezosobowych zakończonych na -no, -to ( zarządzono, wykonano), a także konstrukcji z się ( informuje się, odwołuje się, stwierdza się, nie dopuszcza się),

schematyzm,

dyrektywność, czyli zobowiązywanie odbiorcy do wykonywania określonych czynności; w stylu urzędowym pojawiają się liczne nakazy, zakazy, pozwolenia, stąd częste są takie wyrazy, jak: należy, trzeba, nie powinien, jest zakazane, oraz zdania typu: „Przejście przez tory surowo wzbronione"; „Po otrzymaniu wezwania należy niezwłocznie stawić się w urzędzie".

Ponadto należy wyróżnić żargony (slangi), czyli odmiany językowe środowisk działających nielegalnie, np. przestępców, więźniów czy narkomanów. Podstawową funkcją slangów jest utajnienie komunikacji. Niektóre wyrazy slangowe przedostają się jednak do polszczyzny potocznej, czego przykładem jest zwrot dać cynk (ostrzec, zawiadomić), używany dziś w komunikacji nieoficjalnej, a wywodzący się z żargonu przestępców.

Określ, z jakiego slangu pochodzą popularne w socjolekcie młodzieży czy w polszczyźnie potocznej wyrazy:

Przeczytaj tekst Bartka Chacińskiego i odpowiedz na pytanie: Jaką opinię (pozytywną czy negatywną) na temat socjolektu hip - hopu wyraża autor? Uzasadnij swoje stanowisko.
Język polski napędza popularność hip‑hopu, a hip‑hop pcha do przodu język polski - od ponad dwudziestu lat.

Za pośrednictwem internetu wysłuchaj wykładu Jana Miodka na temat polszczyzny najmłodszych pokoleń. Następnie wykonaj poniższe polecenia.

a) Zanotuj autorów i tytuły słowników gromadzących słownictwo najmłodszych pokoleń.
b) Podaj cztery cechy polszczyzny najmłodszych pokoleń.
c) Podaj pięć przykładów skracania wyrazów przez młodzież.
d) Podaj przykłady popularnych zapożyczeń z języka angielskiego.
e) Przedstaw poglądy profesora Miodka na temat luzu w języku.

W zależności od sytuacji komunikacyjnej posługujemy się rozmaitymi odmianami stylowymi polszczyzny. W centrum tego systemu znajduje się styl potoczny, który dominuje w naszych wypowiedziach. Uczniowie, studenci, nauczyciele i wykładowcy obcują z tekstami naukowymi lub popularnonaukowymi, petenci i obsługujący ich urzędnicy - z kancelaryjnymi, czytelnicy literatury - z artystycznymi, wierni uczestniczący we mszy świętej i nabożeństwach - z religijnymi, a czytelnicy prasy - z publicystycznymi. Scharakteryzujmy poniżej najważniejsze style funkcjonalne polszczyzny.

Styl potoczny - w szerszym rozumieniu postrzegany jest jako neutralna odmiana polszczyzny, służąca porozumiewaniu się w codziennych sytuacjach życiowych, np. w domu, między członkami rodziny i znajomymi. Tak pojmowaną potoczność cechuje zdroworozsądkowe ujęcie tematu, konkretność, a także spontaniczność wypowiedzi i antropocentryzm (człowiek w centrum świata). Obejmuje ona środki używane powszechnie przez większość osób. W węższym znaczeniu potoczność utożsamia się z elementami ekspresywnymi, kolokwialnymi, rubasznymi, brakiem staranności, niedbałością, fragmentarycznością i eliptycznością, dopuszczalnymi wyłącznie w sytuacjach nieoficjalnych.

Styl urzędowy stosowany jest w sytuacji komunikowania się przedstawicieli urzędu lub instytucji z obywatelem (petentem) albo określoną grupą obywateli. Najważniejsze cechy tego stylu to:

Styl naukowy - charakterystyczny jest dla tekstów naukowych, zarówno mówionych (np. wykład, referat), jak i pisanych (np. artykuł naukowy, rozprawa naukowa). Najważniejsze właściwości tego stylu to: abstrakcyjność, ścisłość, logiczność i obiektywizm, realizowane za pomocą takich środków językowych, jak: terminy naukowe (czyli wyrazy używane w danej dziedzinie nauki), którymi często są neologizmy lub internacjonalizmy (wyrazy mające takie samo znaczenie w różnych językach), pojęcia abstrakcyjne zakończone na -ość, -anie, -enie, zdania wielokrotnie złożone, zwłaszcza złożone podrzędnie i wypowiedzenia rozwinięte, liczne spójniki wskazujące na relacje ( zatem, jak również, jednak, iż, ponieważ). Ponadto pojawiają się wyrazy i wyrażenia o funkcji metatekstowej, komentujące tekst główny i go organizujące, np. na początku, reasumując, przejdźmy teraz do, z przeprowadzonej analizy wynika, że. W tekstach naukowych występują przypisy, cytaty, wykresy, tabele i bibliografia. Obszerniejsze prace, a więc rozprawy, często są podzielone na rozdziały, podrozdziały, paragrafy i punkty.

Styl artystyczny to odmiana języka używana w literaturze, w której dominuje funkcja poetycka, co oznacza, że tekst zwraca uwagę nie tylko na swą treść, lecz także na formę. Użyte środki językowe podporządkowane są zatem celom estetycznym, ponieważ autorzy, choć korzystają z zamkniętego zbioru środków konwencjonalnych, to w konkretnym tekście wykorzystują je w twórczy, oryginalny sposób. Stąd obecność metafor i innych środków stylistycznych, a także wieloznaczność wypowiedzi reprezentujących styl artystyczny.

# data[].attributes.attachment_link.title
Polszczyzna niejedno ma imię. Terytorialne, zawodowe i środowiskowe odmiany współczesnego języka polskiego

# data[].attributes.attachment_link.description
W podanych zdaniach użyto wyrazów pochodzących z gwary podhalańskiej. Jakie jest ich znaczenie? Aby wykonać ćwiczenie, możesz skorzystać z następujących słowników: Jan Gutt‑Mostowy, Mały słownik podhalański - wybór góralskich wyrazów gwarowych, wyd. III, Wrocław 2002; Stanisław A. Hodorowicz, Słownik gwary górali Skalnego Podhala, Nowy Targ 2004 i nast.; Juliusz Zborowski, Słownik gwary Zakopanego i okolic, oprac.

# data[].attributes.body
https://prezi.com/6mwf-lr81gyd/opis-obrazu/

# data[].attributes.headline
Praca domowa na poniedziałek 20 kwietnia

# data[].attributes.subject
Praca domowa na poniedziałek 20 kwietnia

# data[].attributes.body
Przedstaw obraz, który chciałbyś zobaczyć "na żywo", albo taki, z którym związana jest pasjonująca historia. Możesz wybrać też taki, którego twórca potraktował odbiorcę z przymrużeniem oka i umieścił w dziele jakiś żart. Może uda Ci się znaleźć dzieło, którego zagadki nie rozwiązano do dziś.

Powodzenia w poszukiwaniu!

Forma: ustnie, prezentacja, inna ciekawa...

# data[].attributes.headline
Spotkanie 08.04.2020 Między poezją a malarstwem. Analizujemy obrazy i związane z nimi utwory poetyckie.

# data[].attributes.subject
Spotkanie 08.04.2020 Między poezją a malarstwem. Analizujemy obrazy i związane z nimi utwory poetyckie.

# data[].attributes.body
Przed lekcją:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) Sięgnij na biblioteczną półkę - w szkole lub w domu - po dowolny album z obrazami. Otwórz go i - patrząc na reprodukcję, którą masz przed sobą - zastanów się, na czym może polegać opis obrazu. Zapisz w punktach krótkie odpowiedzi na następujące pytania:

Czy w opisie obrazu powinien się znaleźć cały życiorys jego autora?

Czy warto w nim umieścić informacje dotyczące kształtu obrazu, jego wielkości, rodzaju farby, którą został namalowany, miejsca jego przechowywania?

Czy, tworząc opis, powinniśmy poświęcić dużo miejsca temu, co widzimy na obrazie?

Czy warto pisać o tym, jaka jest kolorystyka obrazu, czy obraz jest ciemny, czy jasny?

2) Wypożycz z biblioteki album poświęcony malarstwu Jana van Eycka (malarstwo niderlandzkie XV wieku). Obejrzyj go i zapisz odpowiedzi na pytania:

Czy to twoje pierwsze spotkanie z twórczością tego malarza?

Czy podobają ci się jego prace?

Czy potrafisz określić, co ci się podoba i co ci się nie podoba w tym malarstwie?

# data[].attributes.attachment_link.description
1) Sięgnij na biblioteczną półkę - w szkole lub w domu - po dowolny album z obrazami. Otwórz go i - patrząc na reprodukcję, którą masz przed sobą - zastanów się, na czym może polegać opis obrazu. Zapisz w punktach krótkie odpowiedzi na następujące pytania: Czy w opisie obrazu powinien się znaleźć cały życiorys jego autora?

# data[].attributes.headline
Spotkanie 06.04.2020 Utrwalamy akcent. Kartkówka z fonetyki.

# data[].attributes.subject
Spotkanie 06.04.2020 Utrwalamy akcent. Kartkówka z fonetyki.

# data[].attributes.body
Możesz poćwiczyć - test: https://gwo.pl/programy/matematykahttps://gwo.pl/programy/matematyka/exercises.php?&kl=GIM1&cat=POL&sub=123

Można sobie sprawdzić, a przy błędnych  odpowiedziach mamy wskazówki.

https://epodreczniki.pl/a/dzwieczna-czy-bezdzwieczna/DhuXFa5EX
https://epodreczniki.pl/a/miekka-czy-twarda/D15E0DYdU

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.headline
Bezpłatny kurs przed egzaminem. Można poćwiczyć.

# data[].attributes.subject
Bezpłatny kurs przed egzaminem. Można poćwiczyć.

# data[].attributes.body
https://8klasa.equrs.szkola.pl/courses/3-tygodnie-do-egzaminu-osmoklasisty/

# data[].attributes.attachment_link.title
OSTATNI DZWONEK PRZED EGZAMINEM ÓSMOKLASISTY

# data[].attributes.attachment_link.description
Z uwagi na zaistniałą sytuację, specjalnie dla Was udostępniliśmy materiały, które pomogą Wam w przygotowaniach do egzaminu ósmoklasisty. Regularnie będą pojawiać się tutaj nowe lekcje.

# data[].attributes.body
https://epodreczniki.pl/a/akcentujemy/DSuj8AJKF

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał zawiera 5 ilustracji (fotografii, obrazów, rysunków), 9 ćwiczeń, w tym 3 interaktywne.

# data[].attributes.headline
Okropna gra utrwalająca imiesłowy przymiotnikowe, wchodzisz na własną odpowiedzialność. Powtarzam głośniej - OKROPNA! :) Zwłaszcza dla tych, którzy kochają krety.

# data[].attributes.subject
Okropna gra utrwalająca imiesłowy przymiotnikowe, wchodzisz na własną odpowiedzialność. Powtarzam głośniej - OKROPNA! :) Zwłaszcza dla tych, którzy kochają krety.

# data[].attributes.body
https://wordwall.net/play/931/551/865?fbclid=IwAR2iTmFsgmZi-CM2KPnVtwlBJ_-YFF3PytGAbTw56MDH95U48XPcKaNR38E

# data[].attributes.body
z przykładem

# data[].attributes.body
Zadanie 4 "Balladyna"

# data[].attributes.body
https://www.cke.gov.pl/egzamin-osmoklasisty/materialy-dodatkowe/zestawy-zadan-powtorkowych/

# data[].attributes.body
nie musisz się nigdzie logować, po prostu poćwicz:)