# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ελληνική Επανάσταση είναι η πιο πνευματική επανάσταση που έγινε στον κόσμο. Είναι αγιασμένη.

Η επανάσταση γίνεται τις περισσότερες φορές από κάποιες υλικές αιτίες, που είναι η σκλαβιά, η στέρηση, η κακοπέραση, τα βασανιστήρια, η περιφρόνηση. Η λευτεριά είναι η θεότητα που λατρεύει ο επαναστάτης, και για αυτή χύνει το αίμα του. Μα τη λευτεριά, πολλές φορές, σαν την αποχτήσει ο επαναστάτης, δεν την μεταχειρίζεται για πνευματικούς σκοπούς, αλλά για να χαρεί την υλική ζωή μονάχα. Κοντά στην υλική ζωή έρχεται και η πνευματική, μα τις περισσότερες φορές ως πνευματική ζωή θεωρούν οι άνθρωποι κάποιες απολαύσεις που είναι και αυτές υλικές, και ας φαίνονται σαν πνευματικές. Ένας επαναστάτης της Γαλλικής Επανάστασης, για παράδειγμα, θεωρούσε ως πνευματικά, πράγματα που, στην πραγματικότητα δεν ήταν πνευματικά. Αυτός ήθελε να αποχτήσει τη λευτεριά, για να κάνει αυτά που νόμιζε πως είναι σωστά και δίκαια για τη ζωή των ανθρώπων σε τούτον τον κόσμο μονάχα, δηλαδή για την υλική ζωή τους, μην πιστεύοντας πως υπάρχει τίποτα άλλο για να επιδιώξει ο άνθρωπος. Για αυτό λέγω πως, για τις περισσότερες επαναστάσεις, οι αιτίες που τις κάνανε να ξεσπάσουν σταθήκανε υλικές, και η ελευθερία που επιδιώξαμε ήτανε προορισμένη να ικανοποιήσει μονάχα υλικές ανάγκες.

Η ελληνική όμως Επανάσταση είχε μεν για αιτία και τις υλικές στερήσεις και την κακοπάθηση του κορμιού, όπως η κάθε επανάσταση, αλλά πάνω από αυτές τις αιτίες, είχε και κάποιες που είναι καθαρά πνευματικές. Και πνευματικό, κατά τη γνώμη μου, αληθινά πνευματικό, είναι ό,τι έχει σχέση με το πνευματικό μέρος του ανθρώπου, με την ψυχή του, δηλαδή με τη θρησκεία.

Η σκλαβιά που έσπρωξε τους Έλληνες να ξεσηκωθούν καταπάνω στον Τούρκο δεν ήταν μονάχα η στέρηση και η κακοπάθηση του κόσμου, αλλά, πάνω από όλα, το ότι ο τύραννος ήθελε να χαλάσει την πίστη τους για να γίνουν μωχαμετάνοι. Για τούτο πίστη και πατρίδα είχαν γίνει ένα και το ίδιο πράγμα, και η λευτεριά που ποθούσαν δεν ήταν μονάχα η λευτεριά που ποθούν όλοι οι επαναστάτες, αλλά η λευτεριά να φυλάξουν την αγιασμένη πίστη τους, που με αυτήν ελπίζανε να σώσουν την ψυχή τους. Για αυτούς, κοντά στο κορμί, που έχει τόσες ανάγκες και που με τόσα βάσανα γίνεται η συντήρησή του, υπήρχε και η ψυχή, που είπε ο Χριστός πως αξίζει περισσότερο το ρούχο από αυτό.

Εκείνες οι απλές ψυχές, που ζούσαν στα βουνά και στα ρημοτόπια, ήταν διδαγμένες από τους πατεράδες τους στην πίστη του Χριστού, και γνωρίζανε, παρόλο που ήταν αγράμματες, κάποια από τα λόγια του, όπως είναι τούτα: " Τι θα ωφελήσει άραγε τον άνθρωπο, αν κερδίσει τον κόσμο όλο, και ζημειωθεί την ψυχή του;". Ή: "Τι θα δώσει άνθρωπος για πληρωμή της ψυχής του;" , "Η ψυχή είναι πιο πολύτιμη από τη θροφή, όπως το κορμί από το φόρεμα!", κ.ά.

Για τούτο, κατά τα χρόνια της σκλαβιάς, χιλιάδες παλληκάρια σφάχτηκαν και κρεμάστηκαν για την πίστη τους, αψηφώντας τη νεότητά τους, και μη δίνοντας σημασία στο κορμί τους σε τούτη την πρόσκαιρη ζωή. Στράτευμα ολάκερο είναι οι άγιοι νεομάρτυρες, που δε θανατώθηκαν για τα υλικά αγαθά τούτης της ζωής, αλλά για την πολύτιμη ψυχή τους, που γνωρίζανε πως δε θα πεθάνει μαζί με το κορμί, αλλά θα ζήσει αιώνια. Ακούγανε και πιστεύανε ατράνταχτα τα λόγια του Χριστού που είπε: "Μη φοβηθείτε εκείνον που σκοτώνει σώμα, και που δεν μπορεί να κάνει τίποτα παραπάνω. Αλλά να φοβηθείτε εκείνον που μπορεί να θανατώσει και το σώμα και την ψυχή".

Η ελευθερία, που για αυτή θυσιάζονταν, δεν ήταν κάποια ακαθόριστη θεότητα, αλλά ήταν ο ίδιος ο Χριστός, που για αυτόν είπε ο Απόστολος Παύλος: "Όπου το Πνεύμα του Κυρίου, εκεί είναι και η ελευθερία". Και αλλού λέγει: " Σταθείτε στερεά στην ελευθερία που σας χάρισε ο Χριστός, σταθείτε και μην πέσετε πάλι στο ζυγό της δουλείας. Γιατί για την ελευθερία σας κάλεσε. Αλλά την ελευθερία μην την παίρνετε μονάχα σαν αφορμή για τη σάρκα σας".

Για τούτο είναι αγιασμένη η ελληνική Επανάσταση και αγιασμένοι οι πολεμιστές της, όπως ήταν αγιασμένοι όσοι πολέμησαν μαζί με τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, πριν από τριακόσια εξηνταοχτώ χρόνια, κατά το πάρσιμο της Πόλης, καταπάνω στον ίδιο οχτρό της πίστης τους.

Άκουσε με τι λόγια μιλούσε εκείνος ο αγιασμένος βασιλιάς στους στρατιώτες του, σαν να 'λεγε κανένα τροπάρι: "Ελθών ουν, αδελφοί, ο δυσεβής αυτός αμηράς και εχθρός της αγίας ημών πίστεως, ημάς απέκλεισε, και καθ' εκάστην το αχανές αυτού στόμα χάσκων, πως εύρη καιρόν επιτήδειον ίνα καταπίη ημάς και την πόλιν ταύτην, ην ανήγειρεν ο τρισμακάριστος και μέγας βασιλεύς Κωνσταντίνος εκείνος, και τη πανάγνω τε υπεράγνω δεσποίνη ημών Θεοτόκω και αειπαρθένω Μαρία αφιέρωσε και εχαρίσατο, του κυρίαν είναι βοηθόν και σκέπην τη ημετέρα πατρίδι και καταφύγιον των χριστιανών, ελπίδα και χαράν πάντων των Ελλήνων, το καύχημα πάσι τοις τοις ούσιν υπό την του ηλίου ανατολήν". Και στο τέλος είπε: "Ελπίζω Θεώ λυτρωθείημεν ημείς της ενεστώσης αυτού δικαίας απειλής, δεύτερον δε και ο στέφανος ο αδαμάντινος εν ουρανοίς εναπόκειται ημίν, και μνήμη αιώνιος και αξία εν τω κόσμω έσεται".

Στην επανάσταση του Εικοσιένα, όπως και στην πολιορκία της Πόλης, μαζί με τους λαϊκούς πολεμούσαν πλήθος ρασοφορεμένοι, καλόγεροι, παπάδες και δεσπότες, και τραβούσαν μπροστά με το σταυρό στο χέρι, και από πίσω τους χύμιζε κλαίγοντας ο λαός, και έψελνε:

Για της πατρίδος την ελευθερίαν, για του Χριστού την πίστιν την αγίαν, για αυτά τα δύο πολεμώ, με αυτά να ζήσω επιθυμώ. Κι αν δεν τα αποκτήσω, τι με ωφελεί να ζήσω;

Στην Πόλη κρεμάστηκε ο Πατριάρχης Γρηγόριος, ανοίγοντας πρώτος το μαρτυρολόγιο της Επανάστασης. Ο Θανάσης Διάκος πολέμησε σαν νέος Λεωνίδας, και σουβλίστηκε για την πίστη του. Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο Ησαΐας Σαλώνων, ο Ρώγων Ιωσήφ, ο Παπαφλέσσας, ο Θύμιος Βλαχάβας, και άλλοι πολλοί δεσποτάδες.

Στην Τριπολιτσά κλειστήκανε στη φυλακή κατά την Επανάσταση οι δεσποτάδες του Μοριά και οι περισσότεροι πέθαναν με αβάσταχτα μαρτύρια. Το ίδιο και στην Πόλη, φυλακωθήκανε και κρεμαστήκανε πολλοί δεσποτάδες.

Παρακάτω βάζω λίγα λόγια από το ημερολόγιο του αντιναύαρχου Γεωργίου Σαχτούρη:

"Παρασκευή, 25 Δεκεμβρίου. Εορτή των Γενεθλίων του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού. Αραγμένοι εις Ντάρδιζα με ήσυχον αέρα της τραμουντάνας, πλην με χιόνια. Αυτήν την ημέραν, δια το χαρμόσυνον της ημέρας". Ο ναύαρχος Κουντουριώτης έκανε την προσευχή του, σαν τους παλιούς, να τον βοηθήσει η Παναγία στη ναυμαχία της "Έλλης", κι όπου αλλού τον καλούσε το χρέος του. Το ίδιο κάνανε και κάνουνε όλοι οι Έλληνες στον πόλεμο.

Κατά την καταστροφή της Μικράς Ασίας, πρώτοι οι άνθρωποι της θρησκείας πληρώσανε με τη ζωή τους το καινούργιο χαράτσι στον οχτρό της πίστης μας. Ο μητροπολίτης της Σμύρνης Χρυσόστομος κρεμάστηκε, ο δεσπότης των Κυδωνιών Γρηγόριος θάφτηκε ζωντανός, ο Μοσχοσίων Αμβρόσιος θανατώθηκε άσπλαχνα, κι όλοι οι παπάδες κι οι καλόγεροι περάσανε από το σπαθί.

Οι Γερμανοί και οι Ιταλοί θανατώσανε κι αυτοί τους ρασοφορεμένους των χωριών, για να μην απομείνουνε παραπίσω από τους άλλους θεομάχους.

Ναι! Πίστη και πατρίδα είναι για μας ένα πράγμα. Κι όποιος πολεμά το ένα, πολεμά και το άλλο, κι ας μην ξεγελιέται. Η μάνα μας η πνευματική είναι η ορθόδοξη Εκκλησία μας, που ποτίστηκε με πολύ κι αγιασμένο αίμα. Κανένας λαός δεν έχυσε και δε χύνει ως τα σήμερα το αίμα του για την πίστη, όσο ο δικός μας. Η ορθόδοξη πίστη είναι ο θησαυρός ο κρυμμένος κι ο πολύτιμος μαργαρίτης που λέγει ο Χριστός.

Πηγή υλικού: Ελληνορθόδοξη παράδοση, Ρίζωμα και προοπτική, Δ΄ Έκδοση, Αθήνα 2003, σ. 176-181

Επιλογή υλικού Αικατερίνη Διαμαντοπούλου, Υπεύθυνη υλικού των Ιστοχώρων του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων από https://www.romiosini.org.gr/17AC481F.el.aspx

# data[].attributes.attachment_link.title
Η αγιασμένη επανάσταση του Φώτη Κόντογλου - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ελληνική Επανάσταση είναι η πιο πνευματική επανάσταση που έγινε στον κόσμο. Είναι αγιασμένη. Η επανάσταση...

# data[].attributes.attachment_link.title
Πάρτε τον "Αητό" από τα "χέρια" μου και στείλτε τον, όπου υπάρχει ελληνισμός και ορθοδοξία - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Μήνυμα του συνθέτη Σταμάτη Σπανουδάκη 11 Δεκεμβρίου έχω τα γενέθλια μου. Είναι παρεμπιπτόντως και η μέρα...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οι πρόγονοί μας ξεσηκώθηκαν για να αποκτήσουν την ελευθερία που είχαν στερηθεί για τέσσερις αιώνες. Το σύνθημα ήταν: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ή ΘΑΝΑΤΟΣ.

Είναι εύκολο να το λέμε, αλλά πολύ δύσκολο στην εφαρμογή του. Ας σκεφθούμε τους Έλληνες εκείνους που πρώτοι αποφάσισαν να προχωρήσουν σε κινήσεις συνωμοτικές, ιδρύοντας τη Φιλική Εταιρεία, γνωρίζοντας πως, αν αποκαλύπτονταν, τους περίμενε ο θάνατος. Ας σκεφθούμε κι όλους εκείνους που πήραν τα λίγα όπλα που διέθεταν και τα ΄βαλαν με έναν πάνοπλο στρατό. Όλοι είχαν στο νου τους ότι την επόμενη μέρα μπορεί να μην ήταν στη ζωή.

Παράδειγμα ο κορυφαίος μπουρλοτιέρης του Αγώνα, ο Κωνσταντίνος Κανάρης. Όταν τον ρώτησαν πώς πέτυχε τόσες πυρπολήσεις τούρκικων καραβιών, απάντησε: "Όταν ξεκινούσα κάθε επιχείρηση, έκανα τον σταυρό μου κι έλεγα στον εαυτό μου: "Σήμερα, Κωνσταντή, θα πεθάνεις"". Με τέτοιες ηρωικές σκέψεις ρίχνονταν οι Έλληνες στον Αγώνα και η πολυπόθητη ελευθερία ήρθε μετά από εννιά χρόνια. Τόσο διήρκησε η Μεγάλη Επανάσταση.
Ακούστε, παρακάτω, έναν ποιητικό διάλογο του Κολοκοτρώνη, του Γέρου του Μοριά, με τα παλικάρια του, σε στίχους ιδιαίτερα προσαρμοσμένος για τους μικρότερους φίλους μας.
πηγή: https://www.pemptousia.gr/2023/03/eleftheria-i-thanatos/

Στα πλαίσια της συνεργασίας μας με το συστεγαζόμενο νηπιαγωγείο του σχολείου στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα μετάβασης από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό σχολείο, πραγματοποιήσαμε χθες επίσκεψη στο νηπιαγωγείο.

Οι μαθητές μέσω εποπτικού υλικού, εκπαιδευτικών βίντεο ενημερώθηκαν από τη νηπιαγωγό κα. Μαρία για την ιστορία της ελληνικής σημαίας.

Στη συνέχεια, κατασκεύασαν ατομικές σημαιούλες!

Χρόνια πολλά σε όλους! Ζήτω η πατρίδα μας!

Κυματίζει περήφανη!

Ο Άγιος Πορφύριος είχε δει τους Αγωνιστάς του 1821 με τον Κολοκοτρώνη πρώτο, όλους στον Παράδεισο..!
Κι όταν του είπαν τί να κάνουμε κι εμείς, για να πάμε κοντά τους είπε ο Άγιος να κάνετε ό,τι κάνανε κι αυτοί.. ν΄αγωνισθείτε υπέρ πίστεως και πατρίδος, να 'στε φιλόθεοι, φιλοπάτριδες και φιλάνθρωποι, με την έννοια της αγάπης στον Θεό...
~ π. Ανανίας Κουστένης

Ακολουθούν πληροφορίες για τη σημαία μας από το ορθόδοξο νεανικό χριστιανικό περιοδικό "Προς τη Νίκη" του τεύχους Μαρτίου 2023.

Διαβάστε την παρακάτω ανάρτηση με χρήσιμες πληροφορίες για την σημαία μας!

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι πρόγονοί μας ξεσηκώθηκαν για να αποκτήσουν την ελευθερία που είχαν στερηθεί για τέσσερις αιώνες. Το σύνθημα ήταν: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ή ΘΑΝΑΤΟΣ.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Σήμερα, μιας και είμαστε μέσα στο εορταστικό και επετειακό κλίμα για την εθνική εορτή της 25ης Μαρτίου θα διαβάσουμε το παραμύθι "Τα Ελληνάκια" της Ευγενίας Φακίνου που βρίσκεται στο Ανθολόγιο της Α & Β δημοτικού! Ένα παραμύθι για την ζωή και τα γεγονότα που οδήγησαν στην επανάσταση τον Μάρτη του 1821.

Το μάθημα συνδυάζεται διαθεματικά με το 13ο κεφάλαιο της γλώσσας της Β δημοτικού "Μες στο μουσείο" καθώς το παραμύθι το έγραψε η Ευγενία Φακίνου παρατηρώντας λαϊκά κεντήματα, λιθόγλυπτα και υφαντά της ελληνικής λαϊκής τέχνης.

"Τα Ελληνάκια" της Ευγενίας Φακίνου

Ας ακούσουμε το παραμύθι και ας δούμε τις όμορφες εικόνες που παρουσιάζουν κεντήματα από διάφορα μουσεία λαϊκής τέχνης στην Ελλάδα και από το μουσείο Μπενάκη.

Πατήστε εδώ για να κατεβάσετε το παραμύθι στον υπολογιστή σας.

Στη συνέχεια, εικονογραφήσαμε το παραμύθι και δημιουργήσαμε, αφού κάναμε ανασύνθεση της ιστορίας, το δικό μας παραμύθι "Τα Ελληνάκια".

Έγινε η βιβλιοδεσία και έτοιμο το παραμύθι μας! Χρησιμοποιήθηκε το αρχείο που μπορείτε να βρείτε εδώ. Δείτε στη συνέχεια μερικές εικόνες από το παραμύθι που φτιάξαμε!

Χρωματίσαμε σκίτσα από το παραμύθι! Φτιάξαμε τα δικά μας κεντήματα!

Η ζωή των Ελλήνων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας

Η κοινωνική ζωή των Ελλήνων κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας δέχθηκε πολλούς περιορισμούς. Παρόλ' αυτά οι Έλληνες κατόρθωσαν να συνεχίσουν την παράδοσή τους , τα ήθη και έθιμα τους! Μέσα από το παραμύθι "Τα Ελληνάκια", μπορούμε να παρατηρήσουμε κάποια στοιχεία που έμειναν ζωντανά μέσα στο χρόνο.

"Τα Ελληνάκια" από την Έλλη Πασπαλά (Οδυσσέας Ελύτης)

Το ποίημα, όπως και όλη η ενότητα Μικρές Κυκλάδες, έχει μελοποιηθεί και από τον Μίκη Θεοδωράκη, εμείς όμως σήμερα θα το ακούσουμε με τη μουσική του Γιάννη Δροσίτη όπως το συναντούμε στη συλλογή Μελοποιημένα ποιήματα από τα βιβλία του Δημοτικού που κυκλοφόρησε το Υπουργείο Παιδείας το 1997. Τραγουδά η Έλλη Πασπαλά, στο πιάνο ο Βασίλης Τσαμπρόπουλος, συμμετέχει χορωδία μαθητών του Μουσικού Σχολείου Παλλήνης (ΠΜΓΛΠ).

Τα ελληνάκια
Οι στίχοι του τραγουδιού είναι οι παρακάτω :
" Το Μάρτη περικάλεσα και το μικρό Νοέμβρη
τον Αύγουστο το φεγγερό, κακό να μην μας εύρει.

Γιατ' είμαστε μικρά παιδιά, είμαστε δυο Ελληνάκια
μεσ' στα γαλάζια πέλαγα και στ' άσπρα συννεφάκια.

Γιατ' είμαστε μικρά παιδιά κι η αγάπη μας μεγάλη
που αν τη χωρέσουμε απ' τη μια, περσεύει από την άλλη.

Ποιος έχει λόγια να την πει τέτοιαν αγάπη
ποιος ξέρει μάγια να την κάνει βουητό
μεσ' στους αιώνες να χτυπάει σαν άγριο κύμα
και να μην έχει, να μην έχει τελειωμό. "

Η Μαρία είπε "Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή". Ας διαβάσουμε και ας ακούσουμε τον Θούριο του Ρήγα Φεραίου όπου περιέχονται οι παραπάνω στίχοι.

Ο Θούριος του Ρήγα Φεραίου - Νίκος Ξυλούρης

Διδακτική αξιοποίηση του παραμυθιού

Χρόνια πολλά σε όλους! Ζήτω η Ελλάδα μας!

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα Ελληνάκια της Ευγενίας Φακίνου - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
"Τα Ελληνάκια" της Ευγενίας Φακίνου στο Ανθολόγιο της Α & Β δημοτικού! Ένα παραμύθι για την ζωή και τα γεγονότα που οδήγησαν στην επανάσταση τον Μάρτη του 1821.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ολόκληρο το ποίημα μπορείτε να το διαβάσετε εδώ. Παρακάτω παραθέτω μερικά γεμάτα νόημα αποσπάσματα.

Μεμιάς ανοίγει ο ουρανός τα σύγνεφα μεριάζουν,

οι κόσμοι εμείνανε βουβοί, παράλυτοι, κοιτάζουν.

Μια φλόγ' αστράφτει... ακούονται ψαλμοί και μελωδία...

Πετάει έν άστρο... σταματά εμπρός εις τη Μαρία...

"Χαίρε, της λέει, αειπάρθενε, ευλογημένη, χαίρε!

Ο Κύριός μου είναι με σε. Χαίρε, Μαρία, χαίρε!"

"Ξύπνα, ταράζου, μη φοβού, χαίρε, Παρθένε, χαίρε.

Ο Κύριός μου είναι με σε, Ελλάς, ανάστα, χαίρε".

"Ξυπνάτε, εσείς που κοίτεστε, ξυπνάτε όσοι κοιμάστε,

το θάνατο όσοι εγεύτητε, τώρα ζωή χορτάστε".

Για τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου φτιάξαμε μία όμορφη εκκλησούλα στην οποία στο πίσω μέρος γράψαμε τα λόγια-χαιρετισμό του Αρχάγγελου Γαβριήλ : " Χαῖρε Κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετά σοῦ... ".

Για τον Ελληνισμό φτιάξαμε σημαιούλες με τους αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Η ιδέα είναι από το blog xromatistitaxi.blogspot.com.

Χρόνια πολλά σε όλους! Χρόνια πολλά Ελλάδα και πάντα ελεύθερη μέσα στους αιώνες!

# data[].attributes.attachment_link.title
Ευαγγελισμός - Ελληνισμός του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Ευαγγελισμός - Ελληνισμός του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη Μεμιάς ανοίγει ο ουρανός τα σύγνεφα μεριάζουν,οι κόσμοι εμείνανε βουβοί, παράλυτοι, κοιτάζουν

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Μέσα σε δυο αιώνες (15ος - 17ος αιώνας) οι Οθωμανοί Τούρκοι κατέκτησαν ολόκληρη σχεδόν την ελληνική Χερσόνησο. Ορισμένες όμως περιοχές παρέμειναν, ήδη από το 1204, για μεγαλύτερο ή μικρότερο χρονικό διάστημα στην κυριαρχία των Λατίνων και κυρίως των Βενετών, των Γενουατών και των Φράγκων.

Βιντεομάθημα

Χρονολόγιο - ιστοριογραμμή της οθωμανικής επέκτασης

Διαδραστικό χρονολόγιο - ιστοριογραμμή και χάρτης με χωροθετημένες πληροφορίες, με θέμα την επέκταση των Οθωμανών (1300-1683). Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξερεύνηση του χάρτη και ο προσδιορισμός, στον χώρο και τον χρόνο, σημαντικών γεγονότων που αφορούν στην ιστορία της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μαθησιακό αντικείμενο δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να εξερευνήσουν τον χάρτη και τη χρονογραμμή και να γνωρίσουν στοιχεία για τις τέσσερις διαφορετικές περιόδους επέκτασης του οθωμανικού κράτους στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

Ξένη κυριαρχία - Λατινοκρατία

Διαδραστικοί χάρτες αποτύπωσης των λατινικών και των οθωμανικών κτήσεων του ελλαδικού χώρου, καθώς και των πολεμικών επιχειρήσεων κατά το διάστημα 1461-1571. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να προσδιοριστούν γεωγραφικά αφενός η ξένη κυριαρχία και αφετέρου οι πολεμικές επιχειρήσεις κατά την ίδια περίοδο. Πιο αναλυτικά, το μαθησιακό αντικείμενο περιλαμβάνει τρεις διαδραστικούς χάρτες, στους οποίους αποδίδεται η ευρύτερη περιοχή του ελλαδικού χώρου, της Μικράς Ασίας και της Κύπρου. Στους μαθητές δίνεται η δυνατότητα να γνωρίσουν τις λατινικές και τις οθωμανικές κτήσεις κατά το 1461, τις κτήσεις και τις πολεμικές επιχειρήσεις των ετών 1462-1492, καθώς και τις κτήσεις, τις επαναστατημένες περιοχές και τις επιχειρήσεις των ετών 1570-1571.

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης - Θρήνοι, θρύλοι, παραδόσεις

Διαδραστική παρουσίαση ιστορικού υλικού και διερευνητική δραστηριότητα, με θέμα τους θρήνους, τους θρύλους και τις παραδόσεις που έχουν διασωθεί σχετικά με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η καλλιέργεια δεξιοτήτων διερευνητικής μάθησης και η οικοδόμηση της ιστορικής γνώσης. Το μαθησιακό αντικείμενο περιλαμβάνει στίχους ποιημάτων και τραγουδιών, αρχεία ήχου, βίντεο, εικόνες, καθώς και κειμενικές πληροφορίες.

# data[].attributes.attachment_link.title
Η κατάκτηση της ελληνικής Χερσονήσου - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Μέσα σε δυο αιώνες (15ος - 17ος αιώνας) οι Οθωμανοί Τούρκοι κατέκτησαν ολόκληρη σχεδόν την ελληνική...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ημέρα πένθους, βαθύτατης λύπης μα και μνήμης! Ημέρα ΗΡΩΩΝ!

Ο τελευταίος Παλαιολόγος

Σταμάτης Σπανουδάκης - "Θα 'ρθεις σαν αστραπή"

Διαβάστε στη συνέχεια και δείτε εκπαιδευτικά βίντεο σχετικά με την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τη βυζαντινή ιστορία της Ε δημοτικού.

# data[].attributes.attachment_link.title
Θα 'ρθεις σαν αστραπή... - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Ημέρα πένθους, βαθύτατης λύπης μα και μνήμης! Ημέρα ΗΡΩΩΝ! Ο τελευταίος Παλαιολόγος Σταμάτης Σπανουδάκης - "Θα...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Από το https://amfoterodexios.blogspot.com/ διαβάζουμε τα επόμενα λόγια για την ΕΞΟΔΟ του Μεσολογγίου που αποτελεί, ίσως, την κορυφαία και την πλέον συγκινητική στιγμή του Αγώνα του Έθνους μας για λευτεριά. Συγκαταλέγεται, δε, στις σημαντικότερες στιγμές της παγκόσμιας ιστορίας. Όλα αυτά έγιναν τη νύχτα του Λαζάρου στις 10 του Απρίλη του 1826, ξημερώματα Κυριακής των Βαΐων.

Σύντομο βίντεο σχετικά με τις μέρες πριν και μετά την Μεγάλη Έξοδο του Μεσολογγίου

Ας διαβάσουμε:

Τη νύχτα του Λαζάρου, στις 10 του Απρίλη του 1826, ξημερώματα της Κυριακής των Βαΐων...

Λένε, πως έτρωγαν άλογα, σκυλιά, γάτες και ποντίκια για να επιβιώσουν.
Λένε, πως οι μάνες έσφαζαν τα μωρά τους, για να μη πέσουν στα χέρια του οχτρού, και μετά αυτοκτονούσαν με το ίδιο ματωμένο μαχαίρι.
Λένε, πως ένας Τούρκος πήγε να σκυλέψει το άψυχο κορμί ενός παιδιού και η μάνα, αφού έβγαλε το μαχαίρι που είχε χώσει πριν λίγο στο στήθος της, τον έσφαξε.
Λένε, πως ο ήχος της έκρηξης από την ανατίναξη ακούστηκε στον Άδη και τάραξε τον Χάρο.
Γιατί ο Χάρος άκουσε την έκρηξη και περίμενε τους Μεσολογγίτες, μα πιότεροι Τούρκοι κατρακύλησαν κάτω εκεί θαρρώ.

Λένε, πως κάποιος πρόδωσε την ΕΞΟΔΟ.
Λένε, πως τη νύχτα του Λαζάρου το Μεσολόγγι ανέστησε την Ελλάδα.
Λένε, πως τα βόλια και οι οβίδες, που χάλασαν οι οχτροί, μπορούσαν να καλύψουν τη γη ολάκερη τρεις φορές, μα πάλι το Μεσολόγγι δεν έπεφτε.

Λένε, πως τις νύχτες οι Μεσολογγίτισες τραγουδούσαν τραγούδια θάρρους για τους άντρες τους.
Λένε, πως οι γενναίοι έβγαιναν από τα τείχη και κορόιδευαν τους απεκεί για να τους εκνευρίσουν.
Λένε, πως ο Βύρωνας αγάπησε τόσο πολύ το Μεσολόγγι που εδώ άφησε την τελευταία του ανάσα. Γιατί εδώ θεώρησε πως είναι η πατρίδα του πλέον.
Λένε, πως μετά την ΕΞΟΔΟ θέριεψε το φιλελληνικό κίνημα.
Λένε, πως από τους 11.000 περίπου Μεσολογγίτες που ήταν μέσα από τα τείχη, οι 3.500 μπορούσαν να πολεμήσουν. Κι όμως...
Λένε, πως κάθε μέρα πέθαιναν 150 από τους δικούς μας.

Στη μπαρουταποθήκη κάτω από τον προμαχώνα του Μάρκου Μπότσαρη, ο Χρήστος Καψάλης (Έλληνας προύχοντας και πολεμιστής) συγκέντρωσε 400 ψυχές (γυναίκες, παιδιά, ασθενείς και γηραιούς). Αποφάσισαν να μην παραδοθούν, αλλά να θυσιαστούν. Όλη τη νύχτα έψελναν νεκρικές ακολουθίες. Ο Καψάλης κρατούσε σφιχτά στο χέρι ένα αναμμένο δαδί όλη νύχτα. Τα χαράματα, όταν οι Τούρκοι μπήκαν στην Ιερή Πόλη, ο Καψάλης αναφώνησε "Μνήσθητι μου Κύριε" και άφησε το δαδί πάνω στα βαρέλια με το μπαρούτι......

Πέρασαν στην αιωνιότητα.
Και η πομπή του Σαββάτου, η αναπαράσταση της ανατίναξης και η πομπή της Κυριακής, δεν είναι γιορτές.
Είναι μνημόσυνο.
Ο αγώνας ήταν άνισος.
Ήταν άνισος για τους οχτρούς.
Γιατί εκείνοι ήταν πολύ "λίγοι" σε σχέση με εμάς.
Πολύ "λίγοι".
Και η ιστορία το έγραψε.
Και ολάκερος ο ντουνιάς το έμαθε.
Και η γης ήπιε το αίμα των νεκρών.
Και οι νεκροί δοξάστηκαν ως Έλληνες.
Γιατί, αν είσαι τέτοιος Έλληνας, είσαι και ήρωας.

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι

Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι είναι από τα κορυφαία έργα του Σολωμού και της νεοελληνικής ποίησης γενικότερα. Μπορούμε επίσης να πούμε ότι είναι το έργο ζωής του Σολωμού, αφού, όπως φαίνεται, τον απασχόλησε σε όλη τη διάρκεια της ώριμης ποιητικής του περιόδου. Θέμα του είναι ο ηρωικός αγώνας των Μεσολογγιτών κατά τη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου (1825-1826) ως την απεγνωσμένη έξοδο, την παραμονή των Βαΐων. Ο ποιητής ξεκινώντας από το συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός ανάγεται στον αγώνα του ανθρώπου για την ηθική, την εσωτερική του ελευθερία. Το έργο όμως ποτέ δεν ολοκληρώθηκε και έφτασε σ' εμάς σε χειρόγραφα "αποσπάσματα" συγκροτημένα σε τρία Σχεδιάσματα.

Στην ουράνια γαλήνη, όπου υψώνει ο Σολωμός τους Πολιορκημένους, έτσι που "όλα τους τα έργα τα λόγια και οι στοχασμοί να παρομοιάζονται με το ωραιότερο και τερπνότερο γέννημα της φύσης" (Σχεδ. Γ', απόσπ. 2, στ. 1-3) αντιπαρατάσσεται η άγρια ζωική δύναμη του βαρβάρου που περιπαίζει την αδυναμία τους (Σχεδ. Β', απόσπ. 3), αλλά τελικά, ταπεινωμένος, αδημονεί που δεν μπορεί να τους καταβάλει. Έτσι οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι θριαμβεύουν και μέσα στην ψυχή των εχθρών τους.

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι - Οι γυναίκες

Πατήστε εδώ για να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες για τη δεύτερη πολιορκία και την έξοδο του Μεσολογγίου από το www.sansimera.gr

Πατήστε εδώ για να διαβάσετε μία νοηματική πρόσεγγιση από την evangeliametaxaki.weebly.com

Διαβάστε από τον N. Kασομούλη, Eνθυμήματα στρατιωτικά της επαναστάσεως των Eλλήνων, τις τελευταίες ημέρες πριν την έξοδο πατώντας εδώ.

193η Επέτειος της Εξόδου του Μεσολογγίου

Κάθε χρόνο, την Κυριακή των Βαΐων, το Μεσολόγγι τιμά την ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων, το μοναδικό ιστορικό γεγονός της ομόφωνης απόφασης των πολιορκημένων Μεσολογγιτών να μην παραδοθούν στον κατακτητή, επιλέγοντας τον θάνατο.

Η Έξοδος του Μεσολογγίου, 1853 του Βρυζάκη

Βρυζάκης Θεόδωρος (1814 ή 1819 - 1878)

Πατήστε εδώ για να διαβάσετε την ανάλυση του πίνακα "Η Έξοδος του Μεσολογγίου, 1853" του Βρυζάκη Θεόδωρου που βρίσκεται στην Εθνική Πινακοθήκη. Η σύνθεση αναπτύσσεται κατακόρυφα, χωρίς βάθος, και χωρίζεται σε δύο επίπεδα: στην ουράνια και την επίγεια ζώνη. Οι Έλληνες πίστευαν ότι στον δίκαιο αγώνα τους είχαν την ευλογία του Χριστού. Είναι σαν να ακούμε την κλαγγή των όπλων και τις κραυγές των πληγωμένων. Ο ζωγράφος απεικόνισε τη σκηνή με ακρίβεια και επιμέλεια, προσέχοντας κάθε λεπτομέρεια. Πρόκειται για έναν πίνακα ρομαντικό στο πνεύμα, αλλά με εκτέλεση ακαδημαϊκή, καλλιγραφική, προσεκτική.

Φτιάξε το παζλ " Η Έξοδος του Μεσολογγίου "

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι είναι από τα κορυφαία έργα του Σολωμού και της νεοελληνικής ποίησης γενικότερα. Ο ποιητής ξεκινώντας από το συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός ανάγεται στον αγώνα του ανθρώπου για την ηθική, την εσωτερική του ελευθερία

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Σμίγουν δυό νύχτες και δυό αυγές

προβάλλουν στον αγέρα δυό λευτεριές

που σμίγουνε μέσα στην ίδια μέρα.

Δυό λευτεριές ματόβρεχτες,

παιδιά μεγάλου κόπου,

η λευτεριά του Έλληνα και η λευτεριά του ανθρώπου."
Κωστής Παλαμάς

Χρόνια πολλά Ελλάδα !

# data[].attributes.attachment_link.title
Δυό λευτεριές ματόβρεχτες... - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Κωστής Παλαμάς: Σμίγουν δυό νύχτες και δυό αυγές προβάλλουν στον αγέρα,δυό λευτεριές που σμίγουνε μέσα στην ίδια μέρα. Δυό λευτεριές ματόβρεχτες

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το "Παιδομάζωμα", που αναφέρεται και ως "φόρος αίματος" σε αντιπαραβολή με τον κεφαλικό φόρο, ήταν η βίαιη στρατολόγηση, την περίοδο της Τουρκοκρατίας, νεαρών αγοριών από χριστιανικές οικογένειες του οθωμανικού κράτους, τα οποία εξισλαμίζονταν, μορφώνονταν και εκπαιδεύονταν για την επάνδρωση των σωμάτων των γενιτσάρων ή των εσωτερικών υπηρεσιών των σουλτανικών ανακτόρων, όπως αναφέρεται στο www.paratiritis-news.gr .

Ορισμός παιδομαζώματος

Το παιδομάζωμα ( τουρκικά: devşirme, ντεβσιρμέ) ήταν οθωμανική πρακτική απαγωγής νέων αγοριών, κυρίως χριστιανών των Βαλκανίων, με σκοπό την ανατροφή τους ως στρατιωτών ή τη στελέχωση υπηρεσιών του σουλτάνου. Λεγόταν επίσης και "παιδολόγι" ή "γενιτσαριά". Ήταν κεντρικά οργανωμένη διαδικασία και εμπνευστής του υπήρξε ο Καρά Χαλίλ Πασάς, μεγάλος βεζίρης επί σουλτάνου Μουράτ Α΄ (βασ. 1359- 1389)

Ο Μιχάλης Στούκας στο άρθρο του μας γνωστοποιεί ότι το φαινόμενο αυτό σύμφωνα με τον ιστορικό Παπαρρηγόπουλο, είναι μοναδικό στην παγκόσμια ιστορία. Ναι μεν η ακούσια ή εκούσια αρνησιθρησκία των κατακτημένων ήταν πολύ συνηθισμένο φαινόμενο ακόμα και στο αραβικό κράτος των πρώτων μωαμεθανών χαλίφηδων. Αλλά η συστηματική στρατολόγηση εξισλαμισμένων παιδιών είναι μοναδικό φαινόμενο στον κόσμο και συνέβαλε αποφασιστικά στην ενίσχυση και την επέκταση του οθωμανικού κράτους.

Το παιδομάζωμα, σύμφωνα με τον Παπαρρηγόπουλο, άρχισε να γίνεται πιο συστηματικό από τα χρόνια του Μουράτ Α' και συγκεκριμένα από το 1362. Επί Μουράτ Β', το σώμα που είχε δημιουργηθεί από το παιδομάζωμα είχε 6.000 - 10.000 άνδρες. Οριστικά, το παιδομάζωμα επιβλήθηκε επί Σελίμ Α΄και Σουλεϊμάν Β'. Τότε ψηφίστηκε ο νόμος για στρατολόγηση χριστιανόπουλων ανά πενταετία, σύντομα αυτό άρχισε να γίνεται κάθε τετραετία και τελικά έγινε ετήσιο. Τον βαρύ αυτό φόρο "πλήρωναν" όλες οι βαλκανικές επαρχίες της οθωμανικής αυτοκρατορίας (και η Ουγγαρία), ενώ από τα τέλη του 15ου αιώνα επεκτάθηκε και στην Ανατολή. Ορισμένες μόνο περιοχές (Κωνσταντινούπολη, Γαλατάς, Ρόδος, Ιωάννινα) είχαν εξαιρεθεί από το παιδομάζωμα. Επίσης, από την βίαιη στρατολόγηση εξαιρούνταν οι Εβραίοι.

Ο στόχος του ήταν διπλός

Αφενός η αποδυνάμωση του σκλαβωμένου-ηττημένου και αφετέρου η ενδυνάμωση του τυράννου-νικητή. Τυχόν προσπάθεια των γονέων να αποτρέψουν την αρπαγή του παιδιού τους τιμωρούνταν με θάνατο.

Τα παιδιά που στρατολογούνταν ήταν χριστιανόπαιδες ηλικίας 8-20 ετών. Στην αρχή το παιδομάζωμα διεξαγόταν κάθε 5 χρόνια, αργότερα κάθε 4, ή και λιγότερα ανάλογα με τις ανάγκες του εκάστοτε σουλτάνου. Θεωρητικά εξαιρούντο τα ορφανά παιδιά, οι έγγαμοι και οι μοναχογιοί. Οι εξαιρέσεις όμως υπήρχαν, συνήθως, για να καταπατούνται, και οι υπεύθυνοι για τη συλλογή των παιδιών, Τούρκοι αξιωματούχοι, σπάνια τις σέβονταν.

Είναι χαρακτηριστικό το φιρμάνι της Υψηλής Πύλης προς τις οθωμανικές αρχές της Ρούμελης, με ημερομηνία 29 Μαρτίου 1601, που όριζε ότι:

"Οι νέοι των απίστων (που προορίζονται για γενίτσαροι) έπρεπε να είναι καλλίμορφοι, αρτιμελείς και προς πόλεμον κατάλληλοι... Όταν κανείς αντιστεί εις την παράδοσιν των γενιτσάρων ν' απαγχονίζεται ευθύς εις το κατώφλι της θύρας του...".

Στην Ήπειρο, την πρώτη Κυριακή μετά την αρπάγη, οι γονείς των παιδιών αυτών πήγαιναν μαυροφορεμένοι στην εκκλησία, όπου έψελναν νεκρώσιμη ακολουθία σαν να ήταν νεκρά.

Ο ακριβής αριθμός των χριστιανοπαίδων που αρπάχτηκαν δεν είναι γνωστός. Η εγκυκλοπαίδεια "Πάπυρος" κάνει λόγο για πάνω από μισό εκατομμύριο. Τουρκική πηγή του 16ου αιώνα κάνει λόγο για 200.000 έως τότε. Αυστριακός ιστορικός του 19ου αιώνα κάνει λόγο για 500.000 παιδιά, Γάλλος ιστορικός για 5.000.000 παιδιά, ενώ ο εθνικός μας ιστορικός Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος για 1.000.000 παιδιά.

Το Παιδομάζωμα - Οι Γενίτσαροι

Παρακάτω παρουσιάζεται ένα ακουστικό θεατρικό με τους μαθητές της Στ', του 1ου Δημ. Σχολείου Καστοριάς.

Η Επανάσταση του 1821, με όσα προηγήθηκαν και διαδραματίστηκαν στα τετρακόσια χρόνια της σκλαβιάς και ιδιαίτερα το απαίσιο "παιδομάζωμα", επιβεβαιώνει ότι ήταν πραγματικά ένα θαύμα. Ένα θαύμα-αποτέλεσμα του ακατάλυτου δεσμού του ελληνισμού με τον χριστιανισμό. Αν δεν υπήρχε αυτός ο ακατάλυτος δεσμός, δεν θα υπήρχε γένος των Ελλήνων να ξεσηκωθεί το 1821. Οι Έλληνες θα ήταν ένας ακόμα εξαφανισμένος λαός της αρχαιότητας.

Αν θέλετε μπορείτε να διαβάσετε περισσότερες πληροφορίες για το παιδομάζωμα από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας πατώντας εδώ.

Θεατρικό από τα παιδιά των νεανικών συνάξεων της ενορίας Κοιμήσεως της Θεοτόκου, 40 Εκκλησιών, της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης

# data[].attributes.attachment_link.description
Το "Παιδομάζωμα", που αναφέρεται και ως "φόρος αίματος" σε αντιπαραβολή με τον κεφαλικό φόρο, ήταν η βίαιη...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οι Έλληνες επαναστάτες στην Πελοπόννησο με επικεφαλής τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη αποφάσισαν να πολιορκήσουν την Τριπολιτσά, που ήταν η στρατιωτική έδρα των Τούρκων στην περιοχή. Η άλωσή της, τον Σεπτέμβριο του 1821, τόνωσε το ηθικό των Ελλήνων.
Με το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821 στην Πελοπόννησο, ο Χουρσίτ Πασάς έστειλε 3.500 στρατιώτες να υπερασπιστούν την Τριπολιτσά (Τρίπολη), όπου είχε και την οικογένειά του.

Παρουσίαση μαθήματος

Οι επαναστατημένοι Έλληνες πάλι, αφού κατέλαβαν την Καλαμάτα, έκαναν σύσκεψη για τις παραπέρα ενέργειές τους. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πρότεινε να πολιορκήσουν την Τριπολιτσά, που ήταν η κεντρική διοικητική, εμπορική και στρατιωτική έδρα των Τούρκων στην Πελοπόννησο. Πίστευε πως αν οι Έλληνες κατόρθωναν να την κυριεύσουν, θα αποδυναμώνονταν και τα υπόλοιπα κάστρα της περιοχής. Ετσι, επαναστάτες με επικεφαλής τον Κολοκοτρώνη κινήθηκαν προς την Τριπολιτσά, έστησαν στρατόπεδα στα βουνά γύρω από αυτήν και η πολιορκία άρχισε. Μετά την ήττα των Τούρκων στο Βαλτέτσι, κοντά στην Τριπολιτσά, οι Έλληνες αγωνιστές μπόρεσαν να προωθηθούν πιο κοντά στην πόλη.

Σύντομη παρουσίαση

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Στην πολιορκία συμμετείχε και ο Δημήτριος Υψηλάντης, που είχε αναλάβει την αρχηγία του Αγώνα, ενώ τα τέσσερα κεντρικά στρατόπεδα διηύθυναν ο Κολοκοτρώνης, ο Αναγνωσταράς (Αναγνώστης Παπαγεωργίου), ο Παναγιώτης Γιατράκος και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Επίσης, είχαν σταλεί ελληνικές δυνάμεις στα Μέγαρα, για να εμποδίσουν τουρκικές ενισχύσεις να φτάσουν στην Τριπολιτσά από την Αθήνα.

Ακούω το μάθημα

Όσο περνούσε ο καιρός, η πολιορκία γινόταν πιο στενή. Στην πόλη τα τρόφιμα λιγόστεψαν και άρχισε η διχόνοια. Η Τριπολιτσά έπεσε στα χέρια των επαναστατών στις 23 Σεπτεμβρίου του 1821. Ακολούθησαν σφαγές και λεηλασίες. Οπλισμένοι οι Έλληνες, μπήκαν στην πόλη χτυπώντας τους Τούρκους, που οχυρώθηκαν στα σπίτια τους. Οι Οθωμανοί που κλείστηκαν στον κεντρικό πύργο, τη Μεγάλη Τάπια, παραδόθηκαν έπειτα από τρεις ημέρες από έλλειψη νερού.

Διαβάστε το βιβλίο

Ο Καρτέσιος στην Τρίπολη

(απόσπασμα)

Οι Τούρκοι της Τρίπολης έτρεξαν να σώσει ο καθένας τη φαμίλια του και τα πράγματά του και καμιά προσοχή δεν έδωσαν να εμποδίσουν την εισβολή. Οι δικοί μας προχώρησαν, επήραν όλες τις τάπιες και τα δυνατά σπίτια και μόνο μερικοί Τούρκοι επρόφτασαν και κλείστηκαν στη μεγάλη Τάπια, δίπλα στο Σεράι. Η σφαγή άρχισε σ' όλα τα μέρη της πόλης, το τουφέκι εδούλευε τρεις μέρες ολόκληρες κι έπεφταν χωρίς λύπηση άντρες, γυναίκες και παιδιά ανήλικα. Ένας Υδραίος έσφαξε ενενήντα. Άλλοι Τούρκοι προτίμησαν να βάλουν φωτιά στα σπίτια τους και να καούν με τις φαμίλιες τους, παρά να παραδοθούν.

Πολλοί ήθελαν να σώσουν κάποιον Τούρκο γνωστό τους, αλλά δεν ήτανε κανένας που να μην είχε δυο τρεις εχθρούς, οι οποίοι μόλις τον έβλεπαν του την άναβαν από πίσω με πιστόλι ή τουφέκι και όσοι ήθελαν να σώσουν Τούρκους και να κάνουν καλό μπαίναν σε κίνδυνο, γιατί πολλές φορές το βόλι διαπέρναγε τον Τούρκο και σκότωνε μαζί και τον Έλληνα. Έτσι χαλάστηκαν έως εκατό δικοί μας.

Ο Θοδωράκης μάς έλεγε, ότι απ' τους πολλούς σκοτωμένους το άλογό του δεν πάτησε χώμα, από τα τείχη μέχρι το Σεράι, και πως θα έπεφταν κι άλλοι αν δεν έδινε διαταγή να ησυχάσουν.

-Τελάλη, να πάψει ο σφαγμός.

Μετά από δέκα μέρες, οι Έλληνες βγήκαν απ' την Τριπολιτσιά να πάνε στις επαρχίες τους, μαζί με τους σκλάβους που επήραν. Αφού ο Κολοκοτρώνης σιγουρεύτηκε ότι ασφάλισαν τα λάφυρα, ξεκίνησε για την Πάτρα με είκοσι σωματοφύλακες κι έστειλε να πουν στην Καρύταινα να μαζευτούν τα στρατεύματα, να πάνε να πάρουν το φρούριο.

Η κυρίευση της Τριπολιτσιάς μάς αρμάτωσε όλους τους Μωραΐτες, ενώ μέχρι τότε οι περισσότεροι είχαμε μόνο μαχαίρες που φτιάχναν οι γύφτοι και σουφλιά για τα βόδια. Επήραμε και θάρρος μεγάλο, γιατί φορέσαμε χρυσά και καλά φορέματα και λαμπρά άλογα καβαλήκαμε. Αρχίσαμε τότε να συλλογιζόμαστε όλοι πώς να εξαπλώσουμε τον πόλεμο, γιατί όταν ο άνθρωπος χαίρεται ούτε κούραση του κόβει τα πόδια ούτε αρρώστια ακόμα τον πιάνει.
Κώστας Βούλγαρης, Ο Καρτέσιος στην Τρίπολη, Πόλις, Αθήνα 2003, σ. 44-46. στο www.greek-language.gr

Η άλωση της Τριπολιτσάς, έξι μήνες από την έναρξη της Επανάστασης, ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς είχε συντριβεί η βασική στρατιωτική βάση του οθωμανικού στρατού στην Πελοπόννησο και χιλιάδες τουρκικά όπλα πέρασαν στην κατοχή των Ελλήνων, τονώνοντας το ηθικό τους.

Οι εξεγερμένοι πίστεψαν πια πως οι Τούρκοι δεν ήταν ακατανίκητοι. Στη συνέχεια, οι νικητές της Τριπολιτσάς στράφηκαν στα περιφερειακά κάστρα της Πελοποννήσου, για να τα πολιορκήσουν.

Προσωπογραφίες του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη

Συλλογή Γεννάδειος Βιβλιοθήκη - Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα από το Ίδρυμα Αικ. Λασκαρίδη

"Άλωση της Τριπολιτσάς: Η εδραίωση του Αγώνα". Οδοιπορικό μνήμης

# data[].attributes.attachment_link.title
Η άλωση της Τριπολιτσάς - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι Έλληνες επαναστάτες στην Πελοπόννησο με επικεφαλής τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη αποφάσισαν να πολιορκήσουν την Τριπολιτσά, που ήταν...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τον Φεβρουάριο του 1821 ο υπασπιστής του Ρώσου τσάρου, Αλέξανδρος Υψηλάντης, ηγήθηκε της εξέγερσης εναντίον των Τούρκων στη Μολδοβλαχία. Ωστόσο, μετά από επτά μήνες, η εξέγερση καταπνίγηκε από τον οθωμανικό στρατό.
Μὴ λησμονεῖτε ὅτι οἱ Ἕλληνες ἵνα ἐλευθερωθω̃σι πρέπει νά στηρίζωνται ἐπί τω̃ν ἰδίων ἁυτω̃ν δυνάμεων
Η ηθική παρακαταθήκη που άφησε ο Κωνσταντίνος Υψηλάντης στους γιούς του.
Πηγή : Ο Πόντος ανά τους αιώνας, Αρχιμανδρίτου Παναρέτου Κ. Τοπαλίδου, σελ.73, Δράμα 1929.

Όσο περνούσε ο καιρός, η Φιλική Εταιρεία κατέστρωνε πολλά επαναστατικά σχέδια για τον τόπο και τον τρόπο έναρξης της Επανάστασης. Τελικά αποφασίστηκε να ξεκινήσει η Επανάσταση από τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (σημερινή Μολδαβία και Ρουμανία), όπου δεν υπήρχε οθωμανικός στρατός, οι ηγεμόνες τους ήταν Έλληνες Φαναριώτες και κατοικούσαν εκεί πολλοί Έλληνες. Επίσης, στη Βλαχία είχαν αναπτύξει ένοπλη δράση εναντίον της οθωμανικής κυριαρχίας οι οπλαρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος.

Υπολογίζοντας στη ρωσική βοήθεια, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πέρασε τον Φεβρουάριο του 1821 τον ποταμό Προύθο και μπήκε στη Μολδαβία. Η Επανάσταση άρχισε και οι πρώτες δυσκολίες έκαναν την εμφάνισή τους.

Παρουσίαση μαθήματος

Τότε ο Υψηλάντης με τους περίπου 2.000 άντρες που συγκέντρωσε, στράφηκε προς το Βουκουρέστι. Στις 24 Φεβρουαρίου ο Υψηλάντης κυκλοφόρησε προκήρυξη με τίτλο "Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος" και κάλεσε στα όπλα τους Έλληνες της περιοχής. Λίγες ημέρες αργότερα οι επαναστάτες κατέλαβαν το Βουκουρέστι, αλλά τελικά αποσύρθηκαν στα ορεινά αναμένοντας τις εξελίξεις.

"Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος":

Η επαναστατική προκήρυξη του Αλέξανδρου Υψηλάντη

Πατήστε στην εικόνα για να διαβάσετε την προκήρυξη.

Σύντομη παρουσίαση μαθήματος

Η εξέγερση στη Μολδοβλαχία καταδικάστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις καθώς και από τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε', ο οποίος ενήργησε υπό την πίεση των Τούρκων. Αλλά και ο τσάρος της Ρωσίας καθαίρεσε τον Υψηλάντη από το αξίωμα του αξιωματικού του ρωσικού στρατού και έδωσε άδεια στα οθωμανικά στρατεύματα να εισβάλουν στην περιοχή.

Ο Υψηλάντης, με μερικές χιλιάδες πεζούς και λιγοστούς ιππείς, αντιμετώπισε τον πολυάριθμο οθωμανικό στρατό, που κινήθηκε εναντίον του, σε πολλές μάχες. Η αποφασιστικότερη από τις μάχες αυτές δόθηκε τον Ιούνιο του 1821 στο χωριό Δραγατσάνι και τελείωσε με ήττα των Ελλήνων. Ιδιαίτερα ο Ιερός Λόχος, το στρατιωτικό σώμα που αποτελούνταν από εθελοντές Έλληνες σπουδαστές των παροικιών, έχασε περισσότερα από τα μισά μέλη του.

Ο Γεωργάκης και οι Έλληνες στη Μονή του Σέκου

Πλησιάζει στροβιλίζοντας η φωτιά.- ανασκουμπωθείτε, σύντροφοι της νίκης!
Βαστάτε γερά και θαρραλέα ενωμένοι ως το θάνατο.
Πεθαίνοντας νικά βέβαια ο ήρωας, κι ας έπρεπε να σκοτωθεί από βαρβάρους.
Έτσι δεν νίκησαν ο Λεωνίδας και ο Πελοπίδας;
Για μας άνοιξε η πύλη στολισμένη για την πιο ωραία επινίκια πομπή,
που υποδέχεται τους άντρες που πέθαναν για την πίστη, για το δίκαιο.
Εμάς περιμένει το ιερό άλσος των αθανάτων προγόνων της Ελλάδας
το χαιρετούμε πρόωρα. γιατί πρόωρα μας γνέφει ο θάνατος.
Στείλτε εκεί στη μητέρα πατρίδα τις τελευταίες ευχές.
"Υπέροχη απελευθερωτική νίκη ας έρθει στον αγωνιζόμενο λαό!"-
Φωτιά, φώτισε πιο πολύ το σκοτεινό ουρανό της Ελλάδας!
Εσύ, φως, απλώσου πιο πλατιά στη χώρα που αγωνίζεται!
Φλόγες του θάρρους- αστράφτουν καθώς ξεπετιούνται από την εστία.
"Αδέρφια! Ορμάτε στη φωτιά! Από αυτή ξεπηδά ελευθερία και νίκη!"

Βιβλιογραφικά

Το μάθημα με αφήγηση

Καταδιωκόμενος ο Υψηλάντης, πέρασε στην Αυστρία μαζί με τον Κοζανίτη υπασπιστή του Γεώργιο Λασσάνη, μερικούς αξιωματικούς και αρκετούς στρατιώτες. Άλλοι Έλληνες αντιστάθηκαν με επιτυχία στο Σκουλένι αλλά τελικά διαλύθηκαν, ενώ περίπου 100 κατόρθωσαν να φτάσουν πεζοπορώντας στην Ελλάδα. Οι αρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος νικήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 1821 πολεμώντας εναντίον των Τούρκων. Ο Γεωργάκης Ολύμπιος και οι συμπολεμιστές του ανατινάχθηκαν στη μονή Σέκου, για να μην πιαστούν αιχμάλωτοι.

Η επτάμηνη εξέγερση στη Μολδοβλαχία μπορεί να τερματίστηκε, κατάφερε ωστόσο να διασπάσει τα οθωμανικά στρατεύματα και να επιταχύνει την επανάσταση στην Ελλάδα. Συνέβαλε έτσι αποφασιστικά στην απελευθέρωση του Έθνους.

Το χρονολόγιο του Αγώνα

Quiz ιστορίας!
Τέλεια, τα καταφέρατε!!Καλή ξεκούραση παιδιά!

# data[].attributes.attachment_link.title
Η εξέγερση στη Μολδοβλαχία - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Τον Φεβρουάριο του 1821 ο υπασπιστής του Ρώσου τσάρου, Αλέξανδρος Υψηλάντης, ηγήθηκε της εξέγερσης εναντίον των...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Μεγάλη Επανάσταση του 1821 αποτελεί την κορυφαία προσπάθεια των Ελλήνων να αποκτήσουν την ελευθερία τους. Παρά τις δυσκολίες και τα προβλήματα, εσωτερικά και εξωτερικά, η Επανάσταση πέτυχε τελικώς το στόχο της. Μέσα σε σχετικά σύντομο διάστημα, ως το 1830, η Ελλάδα κέρδισε την ανεξαρτησία της έστω και με περιορισμένα σύνορα. Η ελεύθερη εθνική ζωή ξεκίνησε και τέθηκαν νέοι εθνικοί στόχοι.

Η Φιλική Εταιρεία ιδρύθηκε επτά χρόνια πριν από την έναρξη της Μεγάλης Επανάστασης του 1821, με σκοπό να συντονίσει τις προσπάθειες των υπόδουλων Ελλήνων για την απελευθέρωσή τους. Η οργάνωση ιδρύθηκε μυστικά στην Οδησσό της Ρωσίας, το 1814, από τρεις άσημους εμπόρους, τον Εμμανουήλ Ξάνθο, το Νικόλαο Σκουφά και τον Αθανάσιο Τσακάλωφ.
Οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας προχώρησαν στην εγγραφή μελών στις ελληνικές παροικίες του εξωτερικού και στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, ενθαρρυμένοι από το επαναστατικό πνεύμα του Ρήγα Βελεστινλή, τους αγώνες του Λάμπρου Κατσώνη και των Σουλιωτών καθώς και την αναταραχή που προκαλούσαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία απείθαρχοι πασάδες. Οι Φιλικοί, όπως λέγονταν τα μέλη της χρησιμοποιούσαν κρυπτογραφικό κώδικα για να επικοινωνούν μεταξύ τους και υπέγραφαν με ψευδώνυμα. Η μύηση τους στην οργάνωση είχε τη μορφή ιεροτελεστίας, που τη σφράγιζε ο όρκος μπροστά σε ιερέα.Οι Φιλικοί άφηναν να εννοείται ότι πίσω από την Εταιρεία υπήρχε μια Μεγάλη Δύναμη, που ήθελε την απελευθέρωση των Ελλήνων.

Project από τους μαθητές

Πολλοί πίστευαν ότι πίσω από την μυστική Αρχή της Φιλικής Εταιρείας κρυβόταν η Ρωσία, ωστόσο οι ηγέτες της γνώριζαν καλά, παρόλο που δεν το φανέρωναν, ότι η οργάνωση στηριζόταν στον ενθουσιασμό των λογίων πατριωτών και στα χρήματα που κατέβαλλαν τα εγγραφόμενα μέλη της, ιδίως οι υπάλληλοι και οι έμποροι. Ήταν ένα σχέδιο παράτολμο για όποιον λογάριαζε τα εμπόδια που υπήρχαν, το οποίο όμως τελικά πέτυχε.

Παρουσίαση μαθήματος

Τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας στην αρχή ήταν ελάχιστα. Το 1818, όμως, η οργάνωση μετέφερε την έδρα της στην καρδιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την Κωνσταντινούπολη. Τότε η στρατολόγηση μελών επεκτάθηκε σε ολόκληρη την Οθωμανική Αυτοκρατορία και στη σημερινή Ελλάδα. Σ' αυτήν μυήθηκαν πολλοί από τους πρωταγωνιστές του Αγώνα, όπως ο αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δίκαιος ή Παπαφλέσσας, ο πρώην κλέφτης Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, οι οπλαρχηγοί Ιωάννης Φαρμάκης και Γεωργάκης Ολύμπιος και αρκετοί άλλοι. Την οργάνωση βοήθησε αποφασιστικά και ο μεγαλέμπορος Παναγιώτης Σέκερης, που πρόσφερε μεγάλο μέρος της περιουσίας του.

Το μάθημα με αφήγηση

Τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας σταδιακά αυξήθηκαν. Οι ηγέτες της πρότειναν στον Ιωάννη Καποδίστρια, που ήταν τότε υπουργός των Εξωτερικών της Ρωσίας, να τεθεί επικεφαλής της. Εκείνος αρνήθηκε, γιατί πίστευε ότι οι συνθήκες που επικρατούσαν στην Ευρώπη δεν ήταν ευνοϊκές για τους Έλληνες. Μετά την άρνησή του, η αρχηγία προσφέρθηκε το 1820 στον Αλέξανδρο Υψηλάντη, στρατηγό και υπασπιστή του Τσάρου, ο οποίος δέχτηκε με προθυμία τον ανώτατο τίτλο του Γενικού Εφόρου λαμβάνοντας άδεια απουσίας δυο χρόνων από τη ρωσική αυλή.

Η ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Με την προσχώρηση του Υψηλάντη, εντάθηκαν οι προετοιμασίες για τη Μεγάλη Επανάσταση. Σύμφωνα με τα σχέδια των Φιλικών, η Επανάσταση επρόκειτο να ξεκινήσει ταυτόχρονα στη Μολδοβλαχία και στην Πελοπόννησο, ώστε να διασπαστεί ο οθωμανικός στρατός, ο οποίος βρισκόταν ήδη σε πόλεμο με τον Αλή Πασά στα Ιωάννινα, ενώ και στην Κωνσταντινούπολη θα ξεσπούσαν ταραχές. Ζητήθηκε επίσης από τους Σέρβους και τους Βούλγαρους, που ήταν κι αυτοί υπόδουλοι των Οθωμανών Τούρκων, να επαναστατήσουν ενώ πιθανή φαινόταν και η εμπλοκή των Ρώσων, αν οι Τούρκοι περνούσαν τον Δούναβη.

Ο ΟΡΚΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

Πατήστε εδώ για να διαβάσετε τον "Όρκο των Φιλικών"

Διαδραστική εφαρμογή

Εκπαιδευτικό ντοκιμαντέρ

Ας εμπεδώσουμε τις γνώσεις παίζοντας!

Ίσως σας ενδιαφέρουν...

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Μεγάλη Επανάσταση του 1821 αποτελεί την κορυφαία προσπάθεια των Ελλήνων να αποκτήσουν την ελευθερία τους. Παρά...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το 4ο εργαστήριο δεξιοτήτων εκπονείται στα πλαίσια του πολιτιστικού προγράμματος " Πάτρα, μια πόλη με μακραίωνη ιστορία" σε συνεργασία με το τμήμα πολιτιστικών θεμάτων ΔΙ.ΠΕ. Αχαΐας και του πρώτου κύκλου εργαστηρίων δεξιοτήτων με τη θεματική ενότητα "Φροντίζω το περιβάλλον: Παγκόσμια και Τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά" με τίτλο "Ψηλαφώντας την ιστορία της Πάτρας".

Η πόλη βρισκόταν υπό τον τουρκικό ζυγό ήδη από το 1458. Η πόλη τότε λεγόταν Παλαιαί Πάτραι. Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β' έδωσε στην πόλη ειδικά προνόμια και μειώσεις φόρων, όμως δεν έγινε σπουδαίο εμπορικό κέντρο. Εκείνη την περίοδο, η Βενετία και η Γένοβα πολιόρκησαν την Πάτρα πολλές φορές αλλά ποτέ δεν εδραίωσαν την κυριαρχία τους αποτελεσματικά. Την δεύτερη Τουρκοκρατία η Πάτρα και όσες πόλεις αντιστάθηκαν γνώρισαν σφαγές και ανδραποδισμούς , παρ'όλα αυτά η πόλη αναφέρεται στις τρεις μεγαλύτερες της Πελοποννήσου.

Η Πάτρα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 εναντίον των Οθωμανών (1821-29). Ήταν η πρώτη επαναστατική εστία μαζί με την υπόλοιπη Αχαΐα και τη Μάνη. Την εποχή εκείνη η Πάτρα ήταν η μεγαλύτερη και πιο ευημερούσα πόλη της Πελοποννήσου. Το κλίμα στην Πάτρα ήταν τεταμένο ήδη από τα μέσα Φεβρουαρίου του 1821 όταν οι Πατρινοί αρνήθηκαν να καταβάλουν έκτακτες εισφορές για τον εξοπλισμό και τα πολεοφόδια του Οθωμανικού στρατού που πολεμούσε εναντίον του Αλή Πασά. Την ίδια περίοδο μέλη της Φιλικής Εταιρίας προετοίμαζαν το έδαφος για την επανάσταση στην Πάτρα.

Η επίσημη έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης θεωρείται ότι έγινε στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στην Πάτρα στις 25 Μαρτίου 1821 από επαναστάτες. Ο ορθόδοξος μητροπολίτης και μέλος της Φιλικής Εταιρίας Παλαιών Πατρών Γερμανός Γ΄, που απουσίαζε από την Πάτρα, επέστρεψε στην πόλη και ευλόγησε τον αγώνα. Την επόμενη μέρα οι ηγέτες της επανάστασης στην Αχαΐα έστειλαν στις ξένες δυνάμεις ένα έγγραφο που εξηγούσε τους λόγους της Επανάστασης. Όμως μια τουρκική δύναμη 300 στρατιωτών, κυρίως ιππικό, με διοικητή τον Γιουσούφ Πασά, που κατευθυνόταν από τα Ιωάννινα στην Εύβοια, άλλαξε πορεία και αποβιβάστηκε στην Πάτρα στις 3 Απριλίου. Οι ενισχύσεις συνέδραμαν τους Τούρκους του κάστρου, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν την πόλη. Οι πρόξενοι των ξένων δυνάμεων που ήταν ευμενείς προς τους εξεγερμένους, ιδίως αυτοί της Σουηδίας, Πρωσίας και Ρωσίας και ο Γάλλος πρόξενος Πουκεβίλ, που είχαν προσφέρει καταφύγιο στους επαναστάτες εγκατέλειψαν την πόλη. Ο Άγγλος πρόξενος Green που τήρησε ουδέτερη στάση αρνούμενος να δεχτεί Έλληνες στο προξενείο του και ο Γάλλος πρόξενος Πουκεβίλ στις αφηγήσεις τους περιγράφουν τα γεγονότα και την έκταση της καταστροφής ως τρομακτική. Το άτακτο και άοπλο επαναστατημένο πλήθος δεν μπορούσε να προτάξει σοβαρή αντίσταση. Μια πιθανή εξαίρεση ήταν ο Καρατζάς, ένας ντόπιος τσαγκάρης ο οποίος με τους άντρες του απέτρεψε τουρκικές επιθέσεις στα γύρω χωριά. Τελικά οι Τούρκοι οχυρωμένοι στο φρούριο κράτησαν ως το 1828.

Η Πάτρα απελευθερώθηκε στις 7 Οκτωβρίου 1828 από το γαλλικό εκστρατευτικό σώμα στην Πελοπόννησο με διοικητή τον στρατηγό Μαιζών. Το 1829 ο τότε κυβερνήτης της Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας υιοθέτησε ένα πολύ φιλόδοξο πολεοδομικό σχέδιο -για την πόλη που ήταν ακόμα σε ερείπια- το οποίο συνέταξε ο μηχανικός του γαλλικού στρατού Σταμάτης Βούλγαρης. Το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα και τότε μόνο ύστερα από μεγάλες προσαρμογές ώστε να ανταποκρίνεται στα συμφέροντα των ισχυρών κτηματιών. Η Πάτρα αναπτύχθηκε ως το δεύτερο μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Ελλάδας μετά την Αθήνα στα τέλη του 19ου αιώνα.

Η εκκλησία του Παντοκράτορα ως τζαμί επί Τουρκοκρατίας. (Χαρακτικό E.Finden). Δημοτική Βιβλιοθήκη Πατρέων.

Το 1532 οι Ισπανοί με τη βοήθεια των υπoδούλων εκδιώχνουν τους Τούρκους, αλλά το 1533 οι Τούρκοι την ανακαταλαμβάνουν και προβαίνουν σε σφαγές και λεηλασίες.

Στις 7.10.1571 διεξήχθη ανοιχτά του Πατραϊκού κόλπου, κοντά στις Εχινάδες νήσους, η "Ναυμαχία της Ναυπάκτου", όπου ο "Ιερός Συνασπισμός" των Ισπανών και Ενετών, καταναυμαχεί τον Οθωμανικό στόλο.

Η Πάτρα το 1572 υποδουλώθηκε ξανά στους Τούρκους, πληρώνοντας με αίμα τις εξεγέρσεις. Από το 1687 έως το 1715, η Πάτρα περιέρχεται στους Ενετούς και στη συνέχεια πάλι στους Τούρκους.

Από το 1715 αρχίζει η δεύτερη περίοδος της Τουρκοκρατίας, με δραματική μείωση του πληθυσμού της πόλης ένεκα των αλλεπάλληλων λεηλασιών.

Το 1770 με τα Ορλωφικά, την αποτυχημένη επανάσταση τωνΕλλήνων που υποκινήθηκε από τους Ρώσους εναντίον των Οθωμανών κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1768-74), η πόλη δέχεται ένα ακόμα πλήγμα, ενώ ισοπεδώνεται ο ναός του Αγίου Ανδρέα.

Πατήστε εδώ για να διαβάσετε περισσότερες λεπτομέρειες από την πτυχιακή εργασία της φοιτήτριας Ζησιμοπούλου, Βασιλική από το Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών της Ρόδου " H Πάτρα από την αρχαιότητα ως την περίοδο της Οθωμανικής αυτοκρατορίας".

Padlet: Περπατώντας στους ιστορικούς δρόμους του κέντρου των Πατρών

Στη συνέχεια, αφού μελετήσαμε τα ιστορικά στοιχεία για την ιστορία της πόλης των Πατρών συνδέσαμε διαθεματικά το εργαστήριο δεξιοτήτων με το μάθημα της Ιστορίας και αναλάβαμε μέσω της ομαδοσυνεργατικής μεθόδου να γνωρίσουμε και να μελετήσουμε τους δρόμους του ιστορικού κέντρου της Πάτρας και της Άνω Πόλης των Πατρών. Συμβουλευθήκαμε το βιβλίο "Πάτρα Ονομάτων επίσκεψις" από την έκδοση του Εθνικού Κήρυξ Πατρών.

Για τον σκοπό αυτό θα χρησιμοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες και θα δημιουργήσουμε ομαδοσυνεργατικά μέσω υπολογιστή ένα padlet. Το padlet επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς και στους μαθητές να συλλέγουν πληροφορίες από το διαδίκτυο και να τις αναρτούν πάνω στον ψηφιακό πίνακα ανακοινώσεων!

Τι λέτε; Πάμε να το δοκιμάσουμε; Πιστεύω θα σας αρέσει!
Πατήστε στην παρακάτω εικόνα για να μεταβείτε στο padlet!

Δείτε πατώντας εδώ τα βήματα για να προσθέσετε τη δική σας ανάρτηση στο padlet.

Καλή επιτυχία με δημιουργικότητα!!!

# data[].attributes.attachment_link.title
Η πόλη της Πάτρας κατά την τουρκοκρατία - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Το 4ο εργαστήριο δεξιοτήτων εκπονείται στα πλαίσια του πολιτιστικού προγράμματος " Πάτρα, μια πόλη με μακραίωνη ιστορία" σε...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Με αφορμή το μάθημα του σχολικού βιβλίου της Ιστορίας "Οι δάσκαλοι του Γένους" ακολουθεί ένα αφιέρωμα στις σημαντικές προσωπικότητες των μορφωμένων Ελλήνων που κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας συνέβαλαν, με την προφορική διδασκαλία τους ή με τα κείμενα τους, στην καλλιέργεια της ελληνικής παιδείας.

Οι δάσκαλοι του Γένους δίδασκαν σε ναούς, σε σχολεία και σε δημόσιους χώρους. Έγραφαν επίσης επιστολές και άρθρα σε περιοδικά και εφημερίδες είτε ολόκληρα βιβλία, που τα τύπωναν με την υποστήριξη της Εκκλησίας, των Φαναριωτών ηγεμόνων ή φιλομαθών εμπόρων. Με το έργο τους βοήθησαν στην ίδρυση σχολείων και την τόνωση της ελληνικής παιδείας, στην ιδεολογική προετοιμασία της Μεγάλης Επανάστασης του 1821 και στην ανάπτυξη του Φιλελληνισμού στη Δύση.

Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός

Ξεχωριστή προσωπικότητα αποτελεί ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος συνδύαζε το πνεύμα του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και της παιδείας με τη θρησκευτική πίστη και την εθνική συνείδηση. Ήταν λόγιος μοναχός του Αγίου Όρους, ιεροκήρυκας και μάρτυρας. Το κήρυγμά του έβρισκε μεγάλη απήχηση στον υπόδουλο ελληνικό πληθυσμό της υπαίθρου, όπου περιόδευσε για να αναχαιτίσει τους εξισλαμισμούς, ιδρύοντας σχολεία.

Στη συνέχεια, πατώντας στα παρακάτω άρθρα διαβάζουμε περισσότερες πληροφορίες για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό:
Ανάμεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και
ο Αδαμάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος φημισμένος ακόμη και στην Ευρώπη.
Ρήγας Βελεστινλής

Ο Ρήγας, γιος εμπόρου, γεννήθηκε το 1757 στο Βελεστίνο της Θεσσαλίας, το οποίο στην αρχαιότητα ονομαζόταν Φερές. Νεαρός ακόμη, μπήκε στην υπηρεσία των Φαναριωτών στην Κωνσταντινούπολη και έπειτα μετανάστευσε στο Βουκουρέστι, ως γραμματέας του ηγεμόνα της Βλαχίας. Το συγγραφικό και εκδοτικό του έργο είναι μεγάλο. Ο Ρήγας εξέδωσε γαλλικά μυθιστορήματα μεταφρασμένα στη δημοτική γλώσσα, ένα βιβλίο Φυσικής για σχολική χρήση, έναν τεράστιο χάρτη της Ελλάδας, την περίφημη "Χάρτα της Ελλάδος", μια εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και πολλά άλλα.

Ο Θούριος ήταν ένας φλογερός επαναστατικός ύμνος που συγκίνησε πολλούς νέους της εποχής και έγινε σύμβολο του αγώνα για την ελευθερία.

Ο Ρήγας Βελεστινλής οραματιζόταν τη συνεργασία των υπόδουλων βαλκανικών λαών για την απελευθέρωσή τους από τον οθωμανικό ζυγό και τη δημιουργία ενός ευνομούμενου δημοκρατικού κράτους, όπου θα κυριαρχούσε η ελληνική γλώσσα και παιδεία. Ωστόσο, η δράση του έγινε γρήγορα γνωστή και προκάλεσε την αντίδραση της Αυστρίας, η οποία τότε διατηρούσε καλές σχέσεις με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι Αυστριακοί συνέλαβαν τον Ρήγα και συνεργάτες του το Δεκέμβριο του 1797. Λίγους μήνες αργότερα τον παρέδωσαν μαζί με επτά συντρόφους του στους Τούρκους, οι οποίοι τους θανάτωσαν και τους έριξαν στον ποταμό Δούναβη.

Αδαμάντιος Κοραής

Ο Αδαμάντιος Κοραής καταγόταν από πλούσια οικογένεια της Χίου, αλλά γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1748. Φοίτησε αρχικά στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, ενώ αργότερα εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Γαλλία, όπου σπούδασε ιατρική. Εκεί γνώρισε από κοντά τη Γαλλική Επανάσταση και τις φιλελεύθερες ιδέες της. Ασχολήθηκε κυρίως με την αναγραφή, την επιμέλεια και τη δημοσίευση των χειρογράφων αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων.

Ο Κοραής πίστευε ότι για να ελευθερωθεί το ελληνικό έθνος, έπρεπε πρώτα να φωτιστεί διαμέσου της παιδείας, με κατάλληλη όμως μέθοδο διδασκαλίας και χρησιμοποιώντας μια νέα ελληνική γλώσσα, με απλούστερη μορφή από την αρχαία. Η απήχησή του ήταν μεγάλη και πολλοί δάσκαλοι ζητούσαν τις συμβουλές του. Γνωστές είναι επίσης οι θεωρίες του για τη γλώσσα. Ο Κοραής πρότεινε τη χρήση μιας γλώσσας που θα είχε ως βάση της την καθομιλουμένη γλώσσα της εποχής, από την οποία όμως θα είχαν αφαιρεθεί οι ξένες λέξεις καθώς και οι διάφορες ιδιωματικές εκφράσεις.

Απόσπασμα από το έργο "Σάλπισμα Πολεμιστήριον" του Αδαμάντιου Κοραή

"Οι Ηπειρώται ενθυμήθητε* τα κατορθώματα των προγόνων σας. εσείς και παλαιά εφάνητε ανδρείοι, και σήμερον ακόμη εδειξατε με τας κατά των αγρίων Πασάδων νίκας, ότι δεν εχάσατε την προγονικήν μεγαλοψυχίαν. Οι Θεσσαλοί και Μακεδόνες ενθυμήθητε ότι οι πρόγονοι σας κατετρόπωσαν τον Δαρείον, όστις ήτον ασυγκρίτως φοβερώτερος βασιλεύς από τον σημερινόν άνανδρον και γυναικώδη τύραννον της Ελλάδος. Οι Πελοποννήσιοι και οι λοιποί Έλληνες μη λησμονήσετε τα τρόπαια*, όσα κατά των βαρβάρων ανέστησαν* οι προπάτορές* σας. και σεις εξαιρέτως οι Μαϊνώται συλλογισθητε ότι είσθε αίμα Σπαρτιατών. Όλοι ομού*, όσοι με το λαμπρόν όνομα των Ελλήνων δοξάζεσθε, βάλετε καλά εις τον νουν σας, ότι αφ' όσας δυστυχίας δύναται να πάθη ο άνθρωπος η πλέον απαρηγόρητος είναι η δουλεία.
Κοραής. Άπαντα τα πρωτότυπα έργα, επιμέλεια Γ. Βαλέτας, τόμ. Α1, σ. 69.
Δάσκαλοι του Γένους τώρα η Πατρίδα σας ζητά... Δάσκαλοι του Γένους τώρα η Πατρίδα σας ζητά...
Τραγούδι "Δάσκαλοι τοῦ Γένους"

Στίχοι

Η άνθηση της ποίησης και του θεάτρου στην Κρήτη έμεινε στην ιστορία ως κρητική αναγέννηση. Ο "Ερωτόκριτος" και η "θυσία του Αβραάμ" του Β. Κορνάρου και η "Ερωφίλη" του Γ. Χορτάτζη είναι έργα που διαβάζονται ως σήμερα.

"Το κρυφό Σχολειό"

Ας ανατρέξουμε τώρα στο εξής ποίημα του Ιωάννη Πολέμη με τίτλο "Το κρυφό Σχολειό" - Είναι η πρώτη και η τελευταία στροφή.

"Απ' έξω μαυροφόρ' απελπισιά,
πικρής σκλαβιάς χειροπιαστό σκοτάδι,
και μέσα στη θολόκτιστη εκκλησιά,
στην εκκλησιά, που παίρνει κάθε βράδυ
την όψη του σχολειού,
το φοβισμένο φως του καντηλιού
τρεμάμενο τα ονείρατα αναδεύει,
και γύρω τα σκλαβόπουλα μαζεύει".
...................................................

"Ένας ψαλμός ακούγεται βαθύς
σα μελωδίες ενός κόσμου άλλου,
κι ανατριχιάζει ακούοντας καθείς
προφητικά τα λόγια του δασκάλου
με μια φωνή βαριά.
"Μη σκιάζεστε στα σκότη! Η λευτεριά
σαν της αυγής το φεγγοβόλο αστέρι
της νύχτας το ξημέρωμα θα φέρει"".

Τέλος, μπορείτε να διαβάσετε τη διπλωματική εργασία "ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΙ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821 " της Σπηλιοπούλου Κωνσταντίνας από το ΔΙΪΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ "ΕΛΛΑΔΑ: ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ" της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης.

# data[].attributes.attachment_link.description
Με αφορμή το μάθημα του σχολικού βιβλίου της Ιστορίας "Οι δάσκαλοι του Γένους" ακολουθεί ένα αφιέρωμα...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τον χειμώνα του 1824-1825 ο Ιμπραήμ Πασάς αποβιβάστηκε στην Πελοπόννησο. Η Επανάσταση περνούσε δύσκολες στιγμές. Τότε ο Παπαφλέσσας με τους άνδρες του οχυρώθηκαν στο Μανιάκι. Στην άνιση μάχη που ακολούθησε, ο Παπαφλέσσας έχασε τη ζωή του.
Αφού κατέστειλαν την επανάσταση στην Κρήτη και κατέστρεψαν την Κάσο και τα Ψαρά, οι αιγυπτιακές δυνάμεις κινήθηκαν προς την Πελοπόννησο. Τον χειμώνα του 1824-1825 ο γιος του Μεχμέτ Αλή, Ιμπραήμ Πασάς, αποβιβάστηκε στη Μεθώνη με πολύ στρατό και εφόδια.

Την ίδια στιγμή οι Έλληνες επαναστάτες είχαν διχαστεί από τις εμφύλιες διαμάχες για την εξουσία, με αποκορύφωμα τη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη και άλλων γνωστών οπλαρχηγών στην Ύδρα, τον Φεβρουάριο του 1825.

ΟΙ ΕΜΦΥΛΙΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ 1823 - 1825

Καθώς ήταν απροετοίμαστοι, δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν τα τουρκοαιγυπτιακά στρατεύματα. Με ορμητήριο τη Μεθώνη, ο Ιμπραήμ και οι Γάλλοι σύμβουλοι και επιτελείς του επιχείρησαν να καταλάβουν τον όρμο του Ναυαρίνου, για την ασφάλεια των πλοίων τους.

Παρουσιάσεις μαθήματος

Στη συνέχεια, τα τουρκοαιγυπτιακά στρατεύματα περικύκλωσαν τα κάστρα χρησιμοποιώντας κανόνια και ανάγκασαν τους πολιορκημένους να τα παραδώσουν.

Μπροστά στον κίνδυνο να σβήσει η Επανάσταση, ο υπουργός των Εσωτερικών Παπαφλέσσας ζήτησε από την κυβέρνηση την αποφυλάκιση των οπλαρχηγών.

Προσωπογραφία του Παπαφλέσσα

1830

Επιστολή του Παπαφλέσσα στον αδερφό του Νικήτα πριν τη θυσία στο Μανιάκι

Στο μεταξύ ένα λυπηρό γεγονός συμβαίνει και καταστρέφει την ψυχολογία του Παπαφλέσσα: μαθαίνει πως ο αδελφός του, ο Νικήτας Φλέσσας, δεν μπορεί να έρθει γιατί δεν προλαβαίνει να έρθει ούτε αυτός. Ο Παπαφλέσσας θυμώνει, λυπάται ταυτόχρονα και βάζει τα κλάματα. Δεν μπορούσε να πιστέψει πως ούτε ο ίδιος του ο αδελφός δεν θα ερχόταν! Και συγχρόνως καταλαβαίνει πως με μόνο δύο χιλιάδες πολεμιστές που έχει μαζέψει δεν θα μπορέσει να νικήσει τον Ιμπραήμ και θα σκοτωνόταν σίγουρα. Φώναξε λοιπόν τον γραμματέα του, τον Καραγιαννόπουλο, να του γράψει μία επιστολή στον αδελφό του. Αυτή είναι η επιστολή που έφτασε στα χέρια του Νικήτα Φλέσσα στις 20 Μαΐου 1825. Μα όταν ο Νικήτας την διάβαζε ο αδελφός του δεν ζούσε πια... Πηγή:

"Ο Ιμπραήμ μου έστειλε μήνυμα κάποτε ρωτώντας γιατί δεν μένω να πολεμήσουμε. Εγώ του απάντησα να πάρει πεντακόσιους ή και χίλιους άνδρες και να πάρω κι εγώ άλλους τόσους και τότε να πολεμήσουμε, ή αν θέλει ας έλθει να μονομαχήσουμε οι δυο μας. Αυτός δεν μου έστειλε καμία απάντηση. Και αν δεχόταν την πρότασή μου θα το έκανα με όλη μου την καρδιά διότι έλεγα ας χανόμουν, ας πήγαινα, αν τον σκότωνα θα έσωζα το έθνος μου".
Κολοκοτρώνη Απομνημονεύματα, Καταγραφή Γ. Τερτσέτη, επιμέλεια Τάσος Βουρνάς, Αθήνα 1983, σ. 202.
(Απόδοση στα νέα ελληνικά)

Ο ίδιος πήγε στη Μεσσηνία και οχυρώθηκε με τους άνδρες του στο ορεινό χωριό Μανιάκι, αποφασισμένος να μην αφήσει τον Ιμπραήμ να περάσει στο εσωτερικό της Πελοποννήσου.

Μανιάκι Μεσσηνίας

Δίνοντας άνιση μάχη, στις 20 Μάϊου του 1825, ο Παπαφλέσσας και οι συμπολεμιστές του πολέμησαν γενναία και έχασαν τη ζωή τους.

Μάχη στο Μανιάκι

Ὁ Ἰμπραήμ, ἀφοῦ "ἀκίνητος κι ἄφωνος τὸν παρετήρησεν ὀλίγον", γυρνᾶ καὶ λέει στοὺς ἀξιωματικούς του:

- Πραγματικά, στάθηκε ἕνας ἱκανὸς καὶ γενναῖος ἄνθρωπος. Καὶ καλύτερο θὰ ἦταν, κι ἂς παθαίναμε ἄλλη τόση ζημιά, νὰ τὸν πιάναμε ζωντανό, γιατὶ πολὺ θὰ μᾶς χρησίμευε.
http://users.uoa.gr/~nektar/history/3contemporary/maniaki_1825.htm

"Ἡ Λεωνίδειος μάχη" εἶχε τελειώσει. Τὸ Μανιάκι πῆρε τὴ θέση του, στὶς σελίδες τῆς Ἱστορίας μας, δίπλα στὶς Θερμοπύλες καὶ στὴν Ἀλαμάνα. Τώρα, ἀνατολικὰ ἀπὸ τὸ χωριὸ Μανιάκι, στὸ ξωκλήσι "Ἁγία Ἀνάσταση", βρίσκονται τὰ κόκαλα ἐκείνων ποὺ πέσανε σὲ τούτη τὴ μάχη, θυμίζοντας, σ᾿ ἐμᾶς τοὺς μεταγεγέστερους, πὼς ἡ λευτεριά μας, καθὼς λέει στὸν ἐθνικό μας ὕμνο ὁ Σολωμός, εἶναι ἀπ᾿ τὰ κόκαλα βγαλμένη τῶν Ἑλλήνων τὰ Ἱερά.

"Του Παπαφλέσσα...", κλέφτικο

Κλέφτικο ηρωικό δημοτικό τραγούδι με στοιχεία μοιρολογιού, το οποίο περιλαμβάνεται μαζί με άλλα 14 πολύ όμορφα τραγούδια της Πελοποννήσου, στον ψηφιακό δίσκο cd του Κώστα Καντζιλιέρη με τίτλο "Τ'αηδόνι τ' αηδονάκι", που εκδόθηκε το Νοέμβριο του 2008.

Μετά τη μάχη στο Μανιάκι, η κυβέρνηση αποφάσισε γενική αμνηστία. Οι φυλακισμένοι οπλαρχηγοί ελευθερώθηκαν και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης διορίστηκε αρχιστράτηγος. Ο Ιμπραήμ, ανεμπόδιστος, έφτασε στην Τριπολιτσά και δύο ημέρες μετά προχώρησε εναντίον του Ναυπλίου, της πρωτεύουσας των επαναστατών. Συγκρούστηκε όμως στους Μύλους της Αργολίδας με ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις, που είχαν επικεφαλής τον Υψηλάντη και τον Μακρυγιάννη, και επέστρεψε στην Τριπολιτσά.

Μάχη των Μύλων

Ο Κολοκοτρώνης για ν' αντιμετωπίσει τον στρατό του Ιμπραήμ, που ήταν οργανωμένος σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα, επέλεξε την τακτική του κλεφτοπόλεμου. Έλληνες ένοπλοι έκαναν αιφνιδιαστικές επιθέσεις κατά τις νυχτερινές κυρίως ώρες και προκαλούσαν στον εχθρό μεγάλες φθορές. Όμως είχε γίνει φανερό πως ο τρόπος αυτός του πολέμου δεν ήταν πλέον αποτελεσματικός. Έτσι, η επαναστατική Κυβέρνηση ανέθεσε την οργάνωση τακτικού στρατού στον Γάλλο συνταγματάρχη Κάρολο Φαβιέρο.

ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ (1794 - 1864)

# data[].attributes.attachment_link.title
11. Ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο -ο Παπαφλέσσας - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Τον χειμώνα του 1824-1825 ο Ιμπραήμ Πασάς αποβιβάστηκε στην Πελοπόννησο. Η Επανάσταση περνούσε δύσκολες στιγμές. Τότε ο Παπαφλέσσας με τους άνδρες του...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οι αρχικές επιτυχίες των Ελλήνων επαναστατών θορύβησαν την Υψηλή Πύλη. Την άνοιξη του 1822 στάλθηκε στη Στερεά Ελλάδα, επικεφαλής πολυάριθμης στρατιωτικής δύναμης, ο Δράμαλης με σκοπό να καταστείλει την Επανάσταση. Παγιδεύτηκε όμως και γνώρισε βαριά ήττα στα Δερβενάκια, στις 26 Ιουλίου του 1822.
Κατά τη διάρκεια του 1821, οι Τούρκοι επιχείρησαν να στείλουν στην Πελοπόννησο τρία ασκέρια, για να καταπνίξουν την Επανάσταση. Κανένα τους όμως δεν κατάφερε να φτάσει στον προορισμό του, λόγω της ένοπλης αντίστασης των Ελλήνων αγωνιστών της Στερεάς Ελλάδας. Το ένα από αυτά διοικούσε ο Μαχμούτ, που ονομαζόταν και Δράμαλης επειδή καταγόταν από τη Δράμα.

Παρουσιάσεις μαθήματος

Ο Δράμαλης ήταν πασάς της Λάρισας και διέθετε στρατιωτική πείρα από προηγούμενες επιχειρήσεις στη Σερβία, στις οποίες συμμετείχε. Αφού κατέστειλε τα επαναστατικά κινήματα στο Πήλιο, στα Άγραφα και στον Ασπροπόταμο, διορίστηκε αρχηγός της εκστρατείας στην Πελοπόννησο.

Αφήγηση μαθήματος

Έτσι την άνοιξη του 1822, αφού συγκέντρωσε στην Υπάτη 18.000 στρατιώτες (πεζούς και ιππείς), πυροβόλα και εκατοντάδες μεταφορικά ζώα, κατευθύνθηκε νότια. Ο Δράμαλης πυρπόλησε τη Θήβα και μέσω των Μεγάρων πέρασε με τον πολυάριθμο στρατό του στην Κόρινθο. Από εκεί έφτασε μέχρι το Άργος χωρίς να συναντήσει αντίσταση.

Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΛΗ - ΔΕΡΒΕΝΑΚΙΑ

Τότε ο Κολοκοτρώνης μαζί με άλλους αγωνιστές έθεσε υπό τον έλεγχο του τις διαβάσεις και τα περάσματα, απομονώνοντας τη στρατιά του Δράμαλη στην πεδιάδα της Αργολίδας. Ταυτόχρονα, μέσα στο φρούριο του Άργους κλείστηκαν ένοπλοι με αρχηγούς τον Δημήτριο Υψηλάντη και τον Πάνο, γιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Οι επαναστάτες, εφαρμόζοντας την τακτική της "καμένης γης", έκαψαν τα γεννήματα και τα αποθηκευμένα σιτηρά.

Τα Δερβενάκια από ψηλά με drone

Δείτε από ψηλά στο βίντεο του Drone as, το πεδίο της μάχης στα Δερβενάκια και τον γειτονικό Άγιο Σώστη, εκεί όπου ο Νικηταράς έσπασε τρία σπαθιά. Η αριστοτεχνική παγίδα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στα Δερβενάκια και η τρομερή καταστροφή του Δράμαλη. H σημασία της μεγαλύτερης νίκης των επαναστατημένων Ελλήνων το 1821.

Μάχη στα Δερβενάκια: Η κάθοδος του Δράμαλη

Εξαντλημένοι από την πολιορκία του κάστρου, από την έλλειψη τροφής και τις ασθένειες, οι Οθωμανοί αποφάσισαν να επιστρέψουν στην Κόρινθο. Όμως οι τέσσερις οδοί διαφυγής είχαν καταληφθεί έγκαιρα από τις ελληνικές δυνάμεις, με εντολή του Κολοκοτρώνη.

Διαδραστικός χάρτης αποτύπωσης της εκστρατείας του Δράμαλη

Διαδραστικός χάρτης αποτύπωσης της εκστρατείας του Δράμαλη εναντίον των επαναστατημένων Ελλήνων και παρουσίαση πληροφοριακού υλικού για τη μάχη στα Δερβενάκια (1822). Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι ο εμπλουτισμός των γνώσεων των μαθητών σχετικά με τα πρόσωπα και τα γεγονότα που συνδέονται με τη σημαντική αυτή μάχη. Το μαθησιακό αντικείμενο δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να γνωρίσουν γενικότερα στοιχεία για τον Δράμαλη, την κατάσταση που επικρατούσε στον ελλαδικό χώρο το 1822 και την εκστρατεία των τουρκικών δυνάμεων στην Πελοπόννησο. Ειδικότερα εξετάζονται η πορεία του στρατού του Δράμαλη, η κινητοποίηση του Κολοκοτρώνη, η οπισθοχώρηση των τουρκικών δυνάμεων στην Κόρινθο και η μάχη στα Δερβενάκια.

Ο ίδιος έπιασε το στενό των Δερβενακίων με 2.500 πολεμιστές, κρύβοντας μέσα σε θάμνους 800 από αυτούς. Αλλά και άλλοι οπλαρχηγοί, όπως ο Νικηταράς (Νικήτας Σταματελόπουλος), ο Παπαφλέσσας και ο αδελφός του Νικήτας Φλέσσας, κατέφθασαν για να βοηθήσουν.

Νικήτας Σταματελόπουλος: Η ζωή και τα κατορθώματα του θρυλικού "Τουρκοφάγου"

Νικηταράς, ο τουρκοφάγος. Φυλακίστηκε από τους Βαυαρούς ως συνωμότης, έχασε την όρασή του και κατέληξε ζητιάνος Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/nikitaraso-tourkofagos-filakisthike-apo-tous-vavarous-vasanisthike-echase-tin-orasi-tou-ke-katelixe-zitianos-sta-skalia-tis-ekklisias-vinteo/

Στις 26 Ιουλίου του 1822 έγινε φονική μάχη στα Δερβενάκια, κατά την οποία οι Τούρκοι στρατιώτες παγιδεύτηκαν. Όσοι κατάφεραν να σωθούν, κατέφυγαν στην Κόρινθο. Στα χέρια των Ελλήνων έπεσαν πολλά λάφυρα, ενώ ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ανακηρύχθηκε αρχιστράτηγος.

Μάχη στο Αγιονόρι: Η νίλα του Δράμαλη
Έχοντας χάσει το 1/5 του στρατεύματος του, πολεμικό υλικό και πολλά ζώα, ο Δράμαλης πέθανε από τη λύπη του στην Κόρινθο. Η Επανάσταση για άλλη μια φορά είχε σωθεί.
Γιαταγάνι και καρυοφύλλι από τη μάχη στα Δερβενάκια

Ο απόγονος του Δημητρίου Πλαπούτα, Κωνσταντίνος, εξιστορεί τα γεγονότα της μεγάλης αυτής μάχης, κρατώντας στα χέρια του δύο όπλα των Πλαπουταίων που συμμετείχαν στην συγκεκριμένη μάχη, ένα γιαταγάνι και ένα καρυοφύλλι, αλλά και μια διαταγή επιστράτευσης της εποχής, υπογεγραμμένη από τον Κολοκοτρώνη και τον Πλαπούτα.

Κουίζ ιστορίας

# data[].attributes.attachment_link.title
9.Η εκστρατεία του Δράμαλη - Δερβενάκια - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι αρχικές επιτυχίες των Ελλήνων επαναστατών θορύβησαν την Υψηλή Πύλη. Την άνοιξη του 1822 στάλθηκε στη...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Πρώτη εθνοσυνέλευση του επαναστατημένου Ελληνισμού πραγματοποιήθηκε στην Πιάδα, κοντά στην Επίδαυρο και γι' αυτό, "της Επιδαύρου" ονομάζεται. Ξεκίνησε στις 20 Δεκεμβρίου 1821 και διάρκεσε ως τις 16 Δεκεμβρίου 1822.

Την πρωτοχρονιά του 1822, ο πρόεδρός της, Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, εξέδωσε την πανηγυρική διακήρυξη της Ελληνικής Ανεξαρτησίας. Είναι το πρώτο επίσημο κείμενο του ελεύθερου ελληνικού κράτους στον διεθνή χώρο:
"Εν ονόματι της Αγίας και Αδιαιρέτου Τριάδος:
Το Ελληνικόν Έθνος, το υπό την φρικώδη οθωμανικήν δυναστείαν, μη δυνάμενον να φέρη τον βαρύτατον και απαραδειγμάτιστον ζυγόν της τυραννίας και αποσείσαν αυτόν με μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον δια των νομίμων παραστατών του, εις εθνικήν συνηγμένων συνέλευσιν, ενώπιον θεού και ανθρώπων, την πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν".

Στις 13 Ιανουαρίου 1822 κι ενώ οι οπλαρχηγοί έλειπαν στον Ακροκόρινθο, η εθνοσυνέλευση αποφάσισε την κατάργηση όλων των διακριτικών της Φιλικής Εταιρείας και την αντικατάστασή τους με άλλα. Ανάμεσα σ' αυτά ήταν και η σημαία της που αντικαταστάθηκε από τη γαλανόλευκη του Γιάννη Σταθά.

Το "Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος" που προέκυψε από αυτή την συνέλευση, είναι ουσιαστικά το πρώτο ελληνικό σύνταγμα. Στις παραγράφους ρδ' και ρε' υπάρχει η πρώτη απόφαση για τη μορφή της Ελληνικής σημαίας.

Το Πολίτευμα καθιέρωσε τα χρώματα κυανό και λευκό και ανέθεσε στο Εκτελεστικό Σώμα να προσδιορίσει τη μορφή της.

Στις 15 Μαρτίου 1822 εκδόθηκε η απόφαση 540 του εκτελεστικού, υπογεγραμμένη από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, πρόεδρο του.

Το διάταγμα όριζε για τις σημαίες ότι:

α) των μεν κατά γην δυνάμεων η σημαία, σχήματος τετραγώνου, θα είχεν εμβαδόν κυανούν, το οποίο θα διηρείτο εις τέσσαρα ίσα τμήματα από άκρων έως άκρων του εμβαδού.

β) η δε κατά θάλασσαν σημαία θα ήτο διττή' μία διά τα πολεμικά και άλλη διά τα εμπορικά πλοία.

Και της μεν διά τα πολεμικά πλοία το εμβαδόν θα διηρείτο ες εννέα οριζόντια παραλληλόγραμμα, παραμειβομένων εις αυτά των χρωμάτων λευκού και κυανού' εις την άνω δε προς τα έσω γωνίαν τούτου του εμβαδού εσχηματίζετο τετράγωνον κυανόχρουν, διηρημένον εν τω μέσω δι' ενός σταυρού λευκοχρόου.

Της δε διά τα εμπορικά πλοία διωρισμένης το εμβαδό θα ήτο κυανούν' εις την άνω προς τα έσω γωνίαν τούτου του εμβαδού εσχηματίζετο ωσαύτως τετράγωνον λευκόχρουν και διηρημένον εν τω μέσω δι' ενός σταυρού κυανοχρόου.

Στις 20 Φεβρουαρίου 1930 νέο διάταγμα για τη μορφή της Σημαίας, όριζε ότι η κλίμακα της εθνικής σημαίας είναι 2:3.

Η επίσημη σημαία είναι "κυανούν ορθογώνιο, με αναλογίες διαστάσεων επίσης 2:3, το οποίο διαιρείται σε τέσσερα ίσα ορθογώνια δι' ορθίου λευκού σταυρού, του οποίου αι κεραίαι έχουσι πλάτος ίσον προς το 1/5 του πλάτους της σημαίας"
Η πρώτη Ελληνική σημαία με τη σημερινή της μορφή (κυανό φόντο και λευκός σταυρός) σχεδιάστηκε, ευλογήθηκε και υψώθηκε το 1807 στη Μονή Ευαγγελιστρίας στη Σκιάθο.
Σ' αυτή ο ηγούμενος Νήφων όρκισε τους οπλαρχηγούς Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, Ανδρέα Μιαούλη, Παπαθύμιο Βλαχάβα, Γιάννη Σταθά, Νικοτσάρα, τον Σκιαθίτη διδάσκαλο του Γένους Επιφάνιο-Στέφανο Δημητριάδη, τους Λαζαίους, τον Καρατάσο, τον Λιόλιο, τον Τσάμη και πολλούς άλλους.

Οι καπεταναίοι είχαν συγκεντρωθεί στο Μοναστήρι για να σχεδιάσουν τις επόμενες κινήσεις τους για την Επανάσταση. Παραλλαγή της ήταν η σημαία του Παπαφλέσσα, φτιαγμένη από το μπλε εσωτερικό του ράσου του και την φουστανέλα ενός συμπολεμιστή του.

πηγή: https://enromiosini.gr/arthrografia/i-kathierosi-tis-galanoleykis3/

# data[].attributes.attachment_link.title
13 Ιανουαρίου 1822: Η καθιέρωση της γαλανόλευκης ελληνικής σημαίας - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Πρώτη εθνοσυνέλευση του επαναστατημένου Ελληνισμού πραγματοποιήθηκε στην Πιάδα, κοντά στην Επίδαυρο και γι' αυτό, "της...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Από τις ναυτικές επιχειρήσεις του ελληνικού στόλου ξεχωρίζουν οι καταδρομικές ενέργειες του Κωνσταντίνου Κανάρη. Ο μπουρλοτιέρης από τα Ψαρά πραγματοποίησε πολλές παράτολμες αποστολές, όπως η πυρπόληση της ναυαρχίδας του τουρκικού στόλου, η οποία μάλιστα ονομαζόταν "Μπουρλότα σαϊμάζι" (καταφρονήτρα των πυρπολικών).
Καθώς διέθεταν κυρίως εμπορικά πλοία, οι Έλληνες καπετάνιοι αντιμετώπιζαν τα μεγαλύτερα σε όγκο τουρκικά και αιγυπτιακά πολεμικά με τα πυρπολικά ή μπουρλότα. Επρόκειτο για μικρά σκάφη, γεμάτα με εκρηκτικά υλικά, που τα άναβαν και στη συνέχεια τα έσπρωχναν προς τα εχθρικά καράβια για να τα κάψουν.

Κατά την Επανάσταση του 1821, οι Έλληνες ναυτικοί τελειοποίησαν την κατασκευή των πυρπολικών και τα επάνδρωσαν με ριψοκίνδυνους εθελοντές, τους μπουρλοτιέρηδες. Στην αρχή το πυρπολικό πλησίαζε αθόρυβα το εχθρικό πλοίο τη νύχτα και το εμβόλιζε ή προσδενόταν επάνω του με γάντζους. Κατόπιν οι μπουρλοτιέρηδες το εγκατέλειπαν, ενώ ο κυβερνήτης έφευγε τελευταίος ανάβοντας το φιτίλι με δαυλό.

Καπεταναίοι και μπουρλοτιέρηδες του 21

Αργότερα τα πυρπολικά χρησιμοποιήθηκαν και κατά τη διάρκεια της ημέρας σε ναυμαχίες. Συνήθως προπορεύονταν από τον υπόλοιπο στόλο, επέλεγαν το στόχο τους και πραγματοποιούσαν επιθέσεις με ελιγμούς. Η εμφάνισή τους προκαλούσε τρόμο στα εχθρικά καράβια. Από τις 59 συνολικά επιχειρήσεις πυρπόλησης, οι 39 είχαν επιτυχία.

Παρουσιάσεις μαθήματος

Πρώτος χρησιμοποίησε πυρπολικό ο Ψαριανός Δημήτριος Παπανικολής, το Μάιο του 1821 στη ναυμαχία της Ερεσσού. Γνωστότερος όμως για τη δράση του έγινε ο Κωνσταντίνος Κανάρης από τα Ψαρά.

Όταν άρχισε η Επανάσταση, ο Κανάρης εγκατέλειψε το εμπορικό ναυτικό, όπου ήταν πλοίαρχος και πήρε μέρος σε καταδρομές εναντίον των Τούρκων. Τον Ιούνιο του 1822 ανατίναξε με το πυρπολικό του στο λιμάνι της κατεστραμμένης Χίου τη ναυαρχίδα του τουρκικού στόλου, στην οποία βρήκαν το θάνατο ο αρχιναύαρχος Καρά Αλής με περίπου 2.000 Οθωμανούς ναύτες και στρατιώτες που γιόρταζαν το Μπαϊράμι, τη μεγαλύτερη θρησκευτική γιορτή των Μουσουλμάνων. Ήταν η εκδίκηση των Ελλήνων για την καταστροφή της Χίου λίγους μήνες νωρίτερα.

Το μάθημα με αφήγηση

Τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου ο Κανάρης πυρπόλησε στην Τένεδο την αντιναυαρχίδα του νέου Τούρκου ναυάρχου, με αποτέλεσμα ο οθωμανικός στόλος να κλειστεί στην έδρα του στα Δαρδανέλια. Το 1824 ο Κανάρης κατέστρεψε δύο ακόμη τουρκικά πολεμικά πλοία στη Σάμο και στη Μυτιλήνη, ενώ το 1826 τραυματίστηκε σε επίθεση εναντίον μιας τουρκικής φρεγάτας και κινδύνεψε να αιχμαλωτιστεί.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΝΑΡΗΣ 1795 -1877 (ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ 1821)

Ο Κανάρης είχε προτείνει, τον Αύγουστο του 1825, οι Έλληνες να πυρπολήσουν τον αιγυπτιακό στόλο μέσα στη βάση του, στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Σύμφωνα με το σχέδιο του, τρία πυρπολικά και δύο πολεμικά καράβια κατευθύνθηκαν προς την Αίγυπτο και πλησίασαν την Αλεξάνδρεια. Στο λιμάνι μπήκε μόνον αυτός με το πυρπολικό του αλλά αναγκάστηκε να του βάλει πρόωρα φωτιά, καθώς ο ευνοϊκός άνεμος είχε κοπάσει και η επιχείρηση είχε γίνει αντιληπτή από ένα γαλλικό πολεμικό, που άρχισε να τους κανονιοβολεί.

Μετά την Απελευθέρωση, ο Κανάρης διορίστηκε αρχηγός του στόλου των πυρπολικών. Αργότερα έγινε ναύαρχος, φτάνοντας μέχρι το αξίωμα του πρωθυπουργού. Το ελληνικό κράτος, για να τον τιμήσει, έδωσε το όνομά του σε τρία πολεμικά σκάφη.

# data[].attributes.attachment_link.description
Από τις ναυτικές επιχειρήσεις του ελληνικού στόλου ξεχωρίζουν οι καταδρομικές ενέργειες του Κωνσταντίνου Κανάρη. Ο μπουρλοτιέρης από...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η επανάσταση διαδόθηκε γρήγορα στα νησιά του Αιγαίου. Σπουδαίοι ναυτικοί, όπως ο Ανδρέας Μιαούλης και ο Δημήτριος Παπανικολής, προσέφεραν σημαντικές υπηρεσίες, είτε μεταφέροντας τρόφιμα και πολεμοφόδια στην Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα είτε προστατεύοντας τις παραπάνω περιοχές από τις επιθέσεις του τουρκικού στόλου.
επανάσταση από την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα μεταδόθηκε σύντομα στα νησιά του Αιγαίου. Πρώτα επαναστάτησαν οι κοντινές Σπέτσες με τη Μπουμπουλίνα, τον Απρίλιο του 1821 και ακολούθησε η Ύδρα, με πρωτοστάτη τον πλοίαρχο Αντώνιο Οικονόμου. Στη συνέχεια ξεσηκώθηκαν τα Ψαρά, η Σάμος, η Κάσος και τα Δωδεκάνησα. Επαναστατική δραστηριότητα εκδηλώθηκε και στην Κρήτη, ιδιαίτερα στα Σφακιά, ενώ οι κάτοικοι των Κυκλάδων φάνηκαν διστακτικοί.

Τα εξεγερμένα νησιά συμμετείχαν αποφασιστικά στον μεγάλο ξεσηκωμό του 1821. Τα ελληνικά καράβια, παρόλο που ήταν λιγότερα σε αριθμό και μικρότερα σε χωρητικότητα, κυριαρχούσαν στο Αιγαίο, καθώς ήταν ταχύτερα και διέθεταν πληρώματα με μεγάλη ναυτική εμπειρία.

Παρουσιάσεις μαθήματος

Οι Έλληνες ναυτικοί διακρίθηκαν σε τρία είδη πολεμικών επιχειρήσεων: α) στην πολιορκία παραθαλάσσιων κάστρων, όπως η Μονεμβασιά και το Ναυαρίνο και στην υποστήριξη χερσαίων μαχών από τη θάλασσα, β) σε καταδρομές στα παράλια της Μικράς Ασίας, όπου αιχμαλώτιζαν ή κατέστρεφαν εχθρικά πλοία, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται ο τουρκικός στόλος να πλεύσει προς την Πελοπόννησο και γ) σε ναυμαχίες στο ανοιχτό πέλαγος, στις οποίες συμμετείχαν και τα περίφημα πυρπολικά, σκάφη γεμάτα με εύφλεκτο υλικό που προσδένονταν στα οθωμανικά πλοία και κατόπιν έπαιρναν φωτιά.

Σημαντική δράση στη θάλασσα ανέπτυξαν, ανάμεσα σε άλλους, οι Ψαριανοί Δημήτριος Παπανικολής και Κωνσταντίνος Κανάρης καθώς και ο Ανδρέας Μιαούλης από την Ύδρα.

Το μάθημα με αφήγηση

Αντιδρώντας οι Τούρκοι, προχώρησαν σε αντίποινα σε βάρος του ελληνικού πληθυσμού που κατοικούσε στα παράλια της Μικράς Ασίας αλλά και στα νησιά. Τον Απρίλιο του 1822 η Χίος καταστράφηκε ολοκληρωτικά από Τούρκους στρατιώτες και οι περισσότεροι από τους κατοίκους της σφαγιάσθηκαν. Ήταν ένα γεγονός που συγκλόνισε τους χριστιανικούς λαούς της Ευρώπης.

Σφαγή της Χίου

Λουκής Λάρας

(απόσπασμα)

Εξημέρωνε μόλις ότε εφθάσαμεν εις τα υψώματα τα περικλείοντα τον λιμενίσκον, όπου η σωτηρία μάς επερίμενε. Λευκή σειρά αμυδρού φωτός, χαράττουσα τον ορίζοντα, προεμήνυε την ανατολήν. Εις τους πρόποδας του αποτόμου λόφου, επί του οποίου εστάθημεν, εβλέπομεν την θάλασσαν και την ακτήν, αλλά δεν ηκούετο ρόχθος. εντός του λιμένος ήτο άκρα γαλήνη, εκτός δ' αυτού, μακράν, μας έδειξεν ο χωρικός το πλοίον. Δεν έβλεπα επί των σκοτεινών υδάτων το σκάφος, αλλ' οδηγούμενος από του χωρικού την χείρα, διέκρινα τους δύο ιστούς και μου εφάνη ότι κινούνται προχωρούντες με κρεμάμενα επ' αυτών τα ιστία.

Εσπεύσαμεν το βήμα και εντός ολίγης ώρας ήμεθα εις την παραλίαν.

Δεν ήλθε διά μόνους ημάς το πλοίον εκ Ψαρών. Ο πλοίαρχος εφρόντισεν αφ' εσπέρας να διασπείρει της αφίξεώς του την είδησιν, και συνέρρεον οι πρόσφυγες εκ των πέριξ χωρίων και εκ των σπηλαίων όπου εκρύπτοντο. Η ακτή ήτο ήδη κεκαλυμμένη υπ' αυτών, ότε κατέβημεν, εξηκολούθουν δε και άλλοι φθάνοντες κατόπιν ημών.

Ευτυχώς οι πρώτοι φθάσαντες είχον δώσει το συμφωνηθέν σημείον, και το πλοίον έπλεεν ήδη προς τον λιμένα, καθ' ην στιγμήν από του υψώματος διέκρινα μακρόθεν τους ιστούς του.

Ότε επλησιάσαμεν εις τους σωρούς των φυγάδων, είδομεν όλα τα πρόσωπα εστραμμένα προς την θάλασσαν. Ήρχετο η λέμβος! Επλησίαζεν! Ηκούοντο αι κώπα ισχίζουσαι την θάλασσαν, ηκούετο και των σκαρμών ο γογγυσμός υπό της κώπης την πίεσιν. Οι δ' επί του αιγιαλού ετείνομεν σιωπώντες τα ώτα προς τους πλησιάζοντας εκείνους παρηγόρους ήχους.

Αλλ' ότε η λέμβος προσορμίσθη και επήδησαν οι ναύται εις την ξηράν, τότε η σιωπή ελύθη και επήλθε ταραχή και σύγχυσις, διότι πάντες, συνωθούμενοι επί των βράχων, ανυπομόνουν θέλοντες να επιβιβασθώσιν. Ήσαν δε πολλοί οι φεύγοντες, και η λέμβος μικρά. Η ηχηρά του ναυκλήρου φωνή και των ναυτών οι βραχίονες εχαλίνωσαν του πλήθους την ανυπομονησίαν. - Ησυχάσατε, εφώναζε. Θα σας πάρομεν όλους. Κανένα δεν θ' αφήσομεν!

Εν τούτοις η λέμβος ανεχώρησε με το πρώτον φορτίον, ο δε ναύκληρος και τρεις ναύται έμενον εις το παράλιον οπλισμένοι. Επήγαινεν η λέμβος και ήρχετο, εσμικρύνετο δε βαθμηδόν ο αριθμός των επί της ακτής, και ηύξανε μετά πάσαν αναχώρησιν η ανυπομονησία των μενόντων. Ηύξανε δε τοσούτω μάλλον καθ' όσον το φως επληθύνετο. Δεν εφαίνετο εισέτι ο ήλιος, αλλ' η θάλασσα ελάμβανεν ήδη της ημέρας τα χρώματα.

Οι ημίσεις περίπου ήσαν επί του πλοίου. Ημείς εμένομεν εισέτι επί της ξηράς, και εβλέπομεν την λέμβον επιστρέφουσαν, ευχόμενοι να μη βραδύνει η σειρά μας, ότε αντήχησεν αίφνης κρότος τουφεκίου και ηκούσθη σφαίρας συριγμός. Αι κεφαλαί όλαι εστράφησαν διά μιας προς τα οπίσω και είδομεν υψηλά, επί της κορυφής του λόφου, προς τα δεξιά μας, τέσσαρας ανδρών μορφάς. - Αλίμονον! οι Τούρκοι επλάκωσαν!

Θεέ μου! Οποίον τρόμον έφερεν εις την ακτήν η απροσδόκητος εκείνη των διωκτών μας εμφάνισις! Δύο, τρεις τουφεκισμοί εκ νέου αντήχησαν. Ο όμιλος των προσφύγων εσκορπίσθη, και ετρέξαμεν όλοι εις του λόφου τας υπωρείας, όπως προφυλαχθόμεν υπό των βράχων τας εξοχάς. Οι τέσσαρες ναύται μόνοι έμειναν εις την άκραν της θαλάσσης, και υψώσαντες τα όπλα εσκόπευσαν και επυροβόλησαν διά μιας και οι τέσσαρες. Οι Τούρκοι άνωθεν δεν ανταπεκρίθησαν εις τον χαιρετισμόν τούτον. Εφοβήθησαν άραγε; ή μη αι σφαίραι των ναυτών μας επέτυχον; ή μη ήσαν πολυαρίθμου σώματος εμπροσθοφυλακή και επερίμενον επικουρίαν, όπως επιπέσωσι καθ' ημών; Και τότε; τι θα γίνομεν; πώς θ' αντισταθόμεν;

Εν τούτοις η λέμβος επλησίαζεν. Ενθαρρυνθέντες υπό της παύσεως των πυροβολισμών ετρέξαμεν όλοι πάλιν προς την θάλασσαν. Θα προφθάσομεν όλοι να σωθόμεν; Θα φανώσιν εκ νέου επί του λόφου οι Τούρκοι;

Προσορμίζετο σχεδόν επί των βράχων η λέμβος, ότε είδα τον πατέρα μου πλησιάζοντα εις τον ναύκληρον. Τον έβλεπα να λαλεί περιπαθώς δακτυλοδεικτών τας αδελφάς μου και εμέ, ενώ ο ναύτης απέσυρε την χείρα, εντός της οποίας εζήτει ο πατήρ μου να θέσει φιλοδώρημα.

Κατ' εκείνην την στιγμήν η μήτηρ μου όπισθεν μ' έλαβεν εκ της χειρός. Εστράφην προς αυτήν.

-Λουκή μου, πάρε τας αδελφάς σου και πηγαίνετε με την ευχήν μας. Αφήσατέ μας ημάς εις το έλεος του Θεού.

Και συγχρόνως εναπέθετεν εις τον κόλπον μου μικρόν δέμα περιέχον όσα κοσμήματα είχε δυνηθεί να περισώσει. Την ενηγκαλίσθην και εφίλουν τον λαιμόν της και έλεγα. ‒ Όχι, όχι, όλοι ομού θα σωθόμεν....

Εκεί, με ήρπασεν εκ του βραχίονος ο πατήρ μου.

-Πήγαινε με τας αδελφάς σου. Ερχόμεθα κατόπιν ημείς.

Η λέμβος ήτο ήδη πλήρης, αι δε αδελφαί μου εκάθηντο εντός αυτής. Με ώθησεν ο πατήρ μου, μ' έσυρεν ο ναύκληρος, και πριν προφθάσω να λαλήσω ή ν' αντισταθώ, ευρέθην εντός της λέμβου κι εγώ. Αι κώπαι εκινήθησαν αμέσως. Εστράφην προς την ξηράν να ίδω την μητέρα μου, και ενώ εστρεφόμην είδα καπνόν επί του λόφου και νέος τουφεκισμός ηκούσθη. Επί των βράχων το πλήθος συνεσφίγγετο και οι όπισθεν ώθουν τους πρώτους, έπιπτον δε τινές ήδη εις την θάλασσαν. Μεταξύ των πιπτόντων βλέπω αίφνης την μητέρα μου!

Δεν ηξεύρω πώς ηδυνήθην ν' απλώσω εκ της λέμβου την χείρα, πώς ήρπασεν η μήτηρ μου την χείρα μου, πώς μία άλλη γραία εκράτει διά των δύο χειρών της μητρός μου το φόρεμα..... Η δε λέμβος επροχώρει και έπλεον αι δύο γραίαι, συρόμεναι εκ της χειρός μου, μέχρις ου επί τέλους τας ανεσύρομεν εκ της θαλάσσης. Ουδ' ενθυμούμαι πώς ευρέθημεν επί του καταστρώματος του πλοίου.

Βιβλιογραφικά

Δημήτριος Βικέλας, Λουκής Λάρας, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2000, σ. 101-106. από https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/education/greek_history/index.html?subpoint=127#8

Οπτικοακουστικό υλικό

Σαμοθράκη, Χίος, Ψαρά: Τα τραγικά γεγονότα των μεγάλων Οθωμανικών σφαγών

Οι αποτυχίες του τουρκικού στόλου κατά το 1821 ανάγκασαν τον Σουλτάνο να ζητήσει τη συνδρομή του πασά της Αιγύπτου Μεχμέτ Αλή, ο οποίος διέθετε ένοπλες δυνάμεις εκπαιδευμένες από Ευρωπαίους αξιωματικούς.

Τα επόμενα χρόνια οι συγκρούσεις στη θάλασσα εντάθηκαν. Τους μήνες Μάιο και Ιούνιο του 1824 ενωμένος ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος επιτέθηκε στην Κάσο και τα Ψαρά, που αποτελούσαν τις κύριες ναυτικές βάσεις των επαναστατημένων Ελλήνων. Κι ενώ η διχόνοια ταλάνιζε τους Έλληνες, Τούρκοι και Αιγύπτιοι αποβιβάστηκαν στα δύο νησιά και μετά από σκληρές μάχες με τους υπερασπιστές τους, τα κατέστρεψαν.

Προσωπογραφία του Ανδρέα Μιαούλη.

1830

Ναυμαχία του Γέροντα

Σε ναυμαχία που πραγματοποιήθηκε τέλη Αυγούστου του 1824 στον κόλπο του Γέροντα, στα παράλια της Μικράς Ασίας, ο ελληνικός στόλος κατάφερε να νικήσει τον ογκώδη τουρκοαιγυπτιακό. Ο ναύαρχος Μιαούλης προκάλεσε σύγχυση στα εχθρικά πλοία με τους ελιγμούς που πραγματοποίησε, ενώ με επιτυχία χρησιμοποιήθηκαν και τα πυρπολικά, καταστρέφοντας μία φρεγάτα με 1.000 στρατιώτες και ναύτες. Μετά τη Ναυμαχία του Γέροντα, οι τουρκοαιγυπτιακές δυνάμεις διασκορπίστηκαν και υποχώρησαν αναζητώντας ασφαλές καταφύγιο.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΙΑΟΥΛΗΣ 1769 -1835 (ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ 1821)

Οι γυναίκες στην Επανάσταση

1932

σ. 7

Μύκονος , Κυκλάδες

Μαντώ Μαυρογένους : Η πατρίς αγνωμονούσα ...

1830

Ελλάδα, Σπέτσες

Μπουμπουλίνα : Η πατρίς αγνωμονούσα ...

# data[].attributes.attachment_link.title
5. Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Η επανάσταση διαδόθηκε γρήγορα στα νησιά του Αιγαίου. Σπουδαίοι ναυτικοί, όπως ο Ανδρέας Μιαούλης και ο Δημήτριος Παπανικολής, προσέφεραν...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1821. Από τις συγκρούσεις με τον οθωμανικό στρατό ξεχωρίζουν η μάχη στην Αλαμάνα, όπου βρήκε φρικτό θάνατο ο Αθανάσιος Διάκος και η μάχη στο χάνι της Γραβιάς, στην οποία διακρίθηκε ο Οδυσσέας Ανδρούτσος.

Παρουσίαση μαθήματος

Στη Στερεά Ελλάδα οι συνθήκες για εξέγερση ήταν δύσκολες, καθώς δεν ήταν ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη κυρίως στα δυτικά τμήματά της και οι πρόκριτοι του τόπου δεν είχαν μεγάλη πολιτική εμπειρία. Επίσης, υπήρχε σημαντική παρουσία οθωμανικού πληθυσμού και στρατιωτών στην Εύβοια και τη Λαμία, ενώ στην κοντινή Ήπειρο είχε εκστρατεύσει εναντίον του Αλή Πασά των Ιωαννίνων ο ικανότατος Χουρσίτ Πασάς. Τις ελλείψεις όμως αυτές αντιστάθμιζε η παρουσία στην περιοχή φημισμένων κλεφτών και αρματολών, με αποτέλεσμα οι επαναστάτες να κινηθούν πιο συντονισμένα.

Σύντομη παρουσίαση

Η πρώτη σύσκεψη των οπλαρχηγών, που επισφραγίστηκε με δοξολογία και ορκωμοσία, πραγματοποιήθηκε στη Λευκάδα τον Ιανουάριο του 1821. Εκεί αναφέρθηκε η 25η Μαρτίου ως ημερομηνία της εξέγερσης. Παρόμοια τελετή έγινε παρουσία προκρίτων και οπλαρχηγών στη μονή του Οσίου Λουκά στη Βοιωτία, στα μέσα Μαρτίου του 1821.

Η κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης

Διαδραστικός χάρτης - χρονολόγιο και διερευνητική δραστηριότητα, με θέμα τις πρώτες πολεμικές επιχειρήσεις της Ελληνικής Επανάστασης. Στόχος του μαθησιακού αντικειμένου είναι να μελετηθούν τα επιμέρους πολεμικά γεγονότα των ετών 1821-1822, με κριτήρια είτε γεωγραφικά είτε χρονολογικά. Το μαθησιακό αντικείμενο δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να εξερευνήσουν τον χάρτη του ελλαδικού χώρου και να προβάλουν σύντομες πληροφορίες για επιμέρους περιοχές. Ακόμη, μέσω της προτεινόμενης δραστηριότητας, μπορούν να γίνουν συσχετισμοί και να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τις επαναστατικές εστίες και τις σημαντικές προσωπικότητες του Αγώνα.

Πρώτα εκδηλώθηκαν επαναστατικές ενέργειες στην Ανατολική Στερεά. Ο Πανουργιάς πολιόρκησε την πόλη των Σαλώνων (Άμφισσα) και την κατέλαβε με τη βοήθεια των κατοίκων του Γαλαξιδίου. Στη συνέχεια απελευθερώθηκαν και άλλες πόλεις και χωριά (Λιδωρίκι, Λιβαδιά, Αταλάντη, Θήβα), ενώ οι επαναστάτες έφτασαν μέχρι την Αθήνα περιορίζοντας τους Τούρκους στην Ακρόπολη.

Ο Νικολάκης Μητρόπουλος υψώνει τη σημαία με το σταυρό στα Σάλωνα, την ημέρα του Πάσχα του 1821. Του Louis Dupré.

Το μάθημα με αφήγηση

Για να καταπνίξει την επαναστατική δραστηριότητα, ο Χουρσίτ Πασάς έστειλε από τα Ιωάννινα τους πασάδες Κιοσέ Μεχμέτ και Ομέρ Βρυώνη. Τον πολυάριθμο οθωμανικό στρατό περίμεναν στην Ηράκλεια και στις γέφυρες του Γοργοποτάμου και της Αλαμάνας οι οπλαρχηγοί Πανουργιάς, Ιωάννης Δυοβουνιώτης και Αθανάσιος Διάκος. Στις 23 Απριλίου του 1821 οι Τούρκοι εκδίωξαν τους υπερασπιστές των δύο πρώτων θέσεων, τραυματίζοντας σοβαρά τον Πανουργιά και σκοτώνοντας τον συμπολεμιστή του Ησαΐα, επίσκοπο των Σαλώνων (Άμφισσα). Έπειτα ενωμένοι στράφηκαν εναντίον των υπερασπιστών της Αλαμάνας.

Η Μάχη της Αλαμάνας

Η Επανάσταση του 1821 - Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις

Διαδραστικός χάρτης με χωροθετημένο ιστορικό υλικό και άσκηση εμπέδωσης, με θέμα τις σημαντικές πολεμικές επιχειρήσεις της Ελληνικής Επανάστασης. Στόχοι του μαθησιακού αντικειμένου είναι η εξερεύνηση του χάρτη και ο εμπλουτισμός των γνώσεων των μαθητών σχετικά με τα σημαντικότερα γεγονότα του ελληνικού αγώνα για ανεξαρτησία. Το μαθησιακό αντικείμενο δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να προβάλουν και να μελετήσουν στοιχεία σχετικά με τις πολεμικές επιχειρήσεις των ετών 1821-1829. Για κάθε πολεμικό γεγονός δίνεται μια χαρακτηριστική εικόνα, ενώ σε πίνακα καταγράφονται σύντομες πληροφορίες (τόπος, χρόνος, επικεφαλής αντίπαλων στρατευμάτων, αποτέλεσμα). Περιλαμβάνεται, επίσης, συνοδευτική άσκηση εμπέδωσης.

Αλλά και η Χαλκίδα έπεσε στα χέρια των εξεγερμένων Ελλήνων, με την επέμβαση του Υδραίου πλοιάρχου Αντωνίου Κριεζή, ο οποίος από το καράβι του κανονιοβόλησε με επιτυχία τους Τούρκους υπερασπιστές της πόλης.
Λίγο αργότερα επαναστάτησε και η Δυτική Στερεά. Οι Έλληνες κατάφεραν να κυριεύσουν το Βραχώρι (Αγρίνιο), το Αιτωλικό και το Μεσολόγγι. Εκεί έφτασε σύντομα ο Φαναριώτης πολιτικός Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, για να βοηθήσει στον Αγώνα.

Μετά από σκληρή μάχη, οι ελληνικές δυνάμεις οπισθοχώρησαν προς το όρος Καλλίδρομο, σε ύψωμα του οποίου βρισκόταν το επιτελείο του αρχηγού των αγωνιστών της Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας, Αθανάσιου Διάκου. Παρόλο που ο Διάκος ειδοποιήθηκε να εγκαταλείψει τη θέση του, αυτός συνέχισε να πολεμά. Τραυματίστηκε όμως και πιάστηκε αιχμάλωτος. Εκτιμώντας την ανδρεία του ο Ομέρ Βρυώνης, του πρότεινε να του χαρίσει τη ζωή με αντάλλαγμα να προσχωρήσει στον στρατό του. Ο Διάκος αρνήθηκε και θανατώθηκε με φρικτό τρόπο.

Προτού ξεψυχήσει ο Διάκος λέγεται ότι αναφώνησε το αυτοσχέδιο τετράστιχο:
Για ιδές καιρό που διάλεξε
ο χάρος να με πάρει
τώρα π' ανθίζουν τα κλαδιά
και βγάζει η γης χορτάρι
Ο Θάνατος του Διάκου

Ο μαρτυρικός θάνατος του Διάκου συγκλόνισε και ταυτόχρονα εμψύχωσε τους αγωνιστές. Η ζωή του και η μαρτυρική του θυσία ενέπνευσαν τη λαϊκή μούσα...

Πολλή μαυρίλα πλάκωσε, μαύρη σαν καλιακούδα,
καν ο Καλύβας έρχεται, καν ο Λεβεντογιάννης.
-Ουδ' ο Καλύβας έρχεται, ουδ' ο Λεβεντογιάννης,
Ομέρ-Βρυώνης πλάκωσε με δεκοχτώ χιλιάδες.

Ο Διάκος σαν τ'αγρίκησε, πολύ του κακοφάνη,
ψιλή φωνή ν' εσήκωσε, τον πρώτο του φωνάζει:
- Το στράτευμά μου σύναξε, μάσε τα παληκάρια,
δωσ' τους μπαρούτη περισσή και βόλια με τις φούχτες
γλήγορα και να πιάσωμε κάτω στην Αλαμάνα,
όπου ταμπούρια δυνατά έχει και μετερίζια.

Επήραν τ' αλαφρά σπαθιά και τα βαριά τουφέκια,
στην Αλαμάναν' έφτασαν κι' έπιασαν τα ταμπούρια.
-Καρδιά, παιδιά μου, φώναξε, παιδιά μη φοβηθήτε,
ανδρεία ωσάν Έλληνες, ωσάν Γραικοί σταθήτε!

Εκείνοι εφοβήθηκαν κι' εσκόρπισαν στους λόγγους.
Έμειν' ο Διάκος στη φωτιά με δεκοχτώ λεβέντες,
τρεις ώρες επολέμαε με δεκοχτώ χιλιάδες.

Σκίστηκε το τουφέκι του κι' εγίνηκε κομμάτια,
και το σπαθί του έσυρε και στη φωτιά ν' εμπήκε,
έκοψε Τούρκους άπειρους κι' εφτά μπουλουκμπασάδες.
Πλην το σπαθί του έσπασε ν'απάν' από τη χούφτα
κι' έπεσ' ο Διάκος ζωντανός εις των εχθρών τα χέρια.
Χίλιοι τον πήραν απ' εμπρός και δυο χιλιάδες πίσω.

Κι' Ομέρ Βριώνης μυστικά στο δρόμο τον ερώτα:
- Γένεσαι Τούρκος, Διάκο μου, την πίστη σου ν' αλλάξης,
να προσκυνάς εις το τζαμί, την εκκλησιά ν' αφήσης;
Κι' εκείνος τ' απεκρίθηκε και με θυμό του λέει:
-Πάτε κι' εσείς και' η πίστη σας, μουρτάτες να χαθήτε,
εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θελ' απεθάνω.
Αν θέλετε χίλια φλωριά και χίλιους μαχμουτιέδες,
μόνο πέντ' έξι ημερών ζωή να μου χαρίστε,
όσο να φτάσ' ο Οδυσσεύς και ο Θανάσης Βάγιας.

Σαν τ' άκουσ' ο Χαλίλμπεης με δάκρυα φωνάζει:
-Χίλια πουγγιά σας δίνω 'γω κι' ακόμα πεντακόσια,
το Διάκο να χαλάσετε, το φοβερό τον κλέφτη,
ότι θα σβήση την Τουρκιά και όλο το Δοβλέτι.

Το Διάκο τον επήρανε και στο σουβλί τον βάλαν,
Ολόρθο τον εστήσανε, κι' αυτός χαμογελούσε.
Την πίστη τους τους έβριζε, τους έλεγε μουρτάτες.
- Εμέν' αν εσουβλίσετε , ένας Γραικός εχάθη
ας είν' καλά ο Οδυσσεύς κι' ο καπιτάν Νικήτας,
αυτοί θα κάψουν την Τουρκιά κι' όλο σας το Δοβλέτι.

πηγή: https://www.orthodoxianewsagency.gr/

Επιμορφωτική εκπομπή σχετικά με τον Αθανάσιο Διάκο και την απεικόνιση ηρωικών στιγμών της ζωής του στην τέχνη

Στο ντοκιμαντέρ "Ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ" Παραγωγή ΕΡΤ ΑΕ ΕΤ2 © 1990 σκιαγραφείται το πορτρέτο του αγωνιστή της Επανάστασης μέσα από την αποτύπωση σημαντικών γεγονότων του ηρωικού του βίου στην τέχνη. Τόσο στη ζωγραφική και τη γλυπτική όσο και στο Θέατρο Σκιών, λόγιοι και λαϊκοί καλλιτέχνες αναδεικνύουν στα έργα τους στιγμές από τη ζωή του ήρωα που τους συγκίνησαν ιδιαίτερα. Πατήστε στην εικόνα για να το δείτε.

Η θυσία του νεαρού οπλαρχηγού έδειξε ότι η Επανάσταση του 1821 δεν ήταν μια απλή εξέγερση, αλλά αποφασιστικός αγώνας για την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού. Επιπλέον ενέπνευσε τους Έλληνες αγωνιστές, που πήραν εκδίκηση για τον θάνατο του αντιμετωπίζοντας με επιτυχία τους Οθωμανούς στο χάνι της Γραβιάς στις 8 Μαΐου του 1821.

Ο παλιός αρματολός της περιοχής Οδυσσέας Ανδρούτσος κλείστηκε στο χάνι με 118 άνδρες, ενώ οι οπλαρχηγοί Πανουργιάς και Δυοβουνιώτης οχυρώθηκαν στα γύρω υψώματα. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης οι οχυρωμένοι στα υψώματα γρήγορα οπισθοχώρησαν. Όχι όμως και οι πολεμιστές στο χάνι, που συνέχισαν να αποκρούουν τις τουρκικές επιθέσεις.

Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος.

Der Pallikarenführer Odysseus.

1887/1992

1830

Η μάχη σταμάτησε το βράδυ, με μεγάλες απώλειες για το οθωμανικό στράτευμα. Οι Τούρκοι είχαν χάσει περισσότερους από 800 στρατιώτες ενώ οι Έλληνες μόνο 6. Λίγο πριν ξημερώσει κι ενώ ο Ομέρ Βρυώνης περίμενε να έρθουν κανόνια από τη Λαμία, ο Ανδρούτσος και οι άνδρες του επιχείρησαν έξοδο και κατάφεραν να περάσουν ανάμεσα από τους Τούρκους, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί.

Η μάχη στο χάνι της Γραβιάς ανέκοψε την πορεία του οθωμανικού στρατού προς την Πελοπόννησο και τόνωσε το ηθικό των εξεγερμένων Ελλήνων, παραμερίζοντας τους δισταγμούς που είχαν σχετικά με την έναρξη του Αγώνα σε ολόκληρη τη Στερεά Ελλάδα.

Η αναπαράσταση της μάχης στο Χάνι της Γραβιάς στις 8 Μαϊου 1821

# data[].attributes.attachment_link.title
Η επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Η επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1821. Από τις συγκρούσεις με τον οθωμανικό στρατό ξεχωρίζουν η...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Στη διάρκεια του 1823 οι συγκρούσεις των Ελλήνων επαναστατών με τον οθωμανικό στρατό γενικεύτηκαν. Στη Στερεά Ελλάδα οι Έλληνες πολιορκήθηκαν από τους Τούρκους στο Μεσολόγγι. Εκεί ξεχώρισε για τη δράση του ο Μάρκος Μπότσαρης, ο οποίος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια νυκτερινής αιφνιδιαστικής επίθεσης που επιχείρησε τον Αύγουστο του 1823.
Μετά την καταστροφή στη μάχη του Πέτα, στις 4 Ιουλίου του 1822, μέρος των αποδεκατισμένων ελληνικών δυνάμεων κατάφερε να φτάσει στο Μεσολόγγι και βάλθηκε να το οχυρώνει, ώστε να καθυστερήσουν οι Τούρκοι πολιορκώντας το.

Η ελληνική επαναστατική Κυβέρνηση, για ν' αντιμετωπίσει την κρίσιμη κατάσταση, διόρισε στρατηγό τον Μάρκο Μπότσαρη, ο οποίος καταγόταν από ονομαστή οικογένεια του Σουλίου. Ο Μπότσαρης, στα τέλη του φθινοπώρου του 1822 ήρθε σ' επαφή με τον Τούρκο πασά Ομέρ Βρυώνη, που πολιορκούσε το Μεσολόγγι και άρχισε διαπραγματεύσεις μαζί του για την παράδοση της πόλης. Κέρδισε έτσι χρόνο, αναγκάζοντας τα οθωμανικά στρατεύματα όταν ήρθε ο χειμώνας να αποχωρήσουν προσωρινά.

Παρουσίαση μαθήματος

Το καλοκαίρι του 1823 ο Σουλτάνος έστειλε στη Στερεά Ελλάδα τον Μουσταφά Πασά με πολυάριθμο στρατό και στόχο την άλωση του Μεσολογγίου. Οι τουρκικές δυνάμεις στρατοπέδευσαν στη θέση Κεφαλόβρυσο, κοντά στο Καρπενήσι. Την ίδια στιγμή οι Έλληνες οπλαρχηγοί ήταν διχασμένοι μεταξύ τους για την αρχιστρατηγία.

Μπότσαρης Μάρκος

Μπροστά στον κίνδυνο που τους απειλούσε, ο Μπότσαρης κάλεσε τους οπλαρχηγούς να συμφιλιωθούν και ενωμένοι ν' απωθήσουν τους Τούρκους. Δίνοντας ο ίδιος το παράδειγμα, έσκισε το δίπλωμα της στρατηγίας του και τη νύχτα στις 8 Αυγούστου του 1823 έκανε αιφνιδιαστική επίθεση (γιουρούσι) στο οθωμανικό στρατόπεδο με λιγοστούς Σουλιώτες και γυμνές σπάθες.

Μάχη στο Κεφαλόβρυσο

Κατά τη διάρκεια όμως της επίθεσης ο Μπότσαρης έπεσε νεκρός από ένα εχθρικό βόλι και μεταφέρθηκε από παλικάρια του στο Μεσολόγγι, όπου και τάφηκε με τιμές. Στη μάχη αυτή οι Σουλιώτες εξόντωσαν εκατοντάδες Οθωμανούς στρατιώτες και κέρδισαν πολλά λάφυρα, επιβεβαιώνοντας τη φήμη τους ως γενναίων και αδάμαστων πολεμιστών. Η μάχη στο Κεφαλόβρυσο θεωρείται ως το σημαντικότερο πολεμικό γεγονός στη διάρκεια του 1823 στην περιοχή της Στερεάς Ελλάδας. Ωστόσο, ένας από τους γενναιότερους και τιμιότερους αγωνιστές της Επανάστασης, ο Μάρκος Μπότσαρης, είχε θυσιαστεί στον αγώνα για την ελευθερία.

Γιατί ο θάνατος του Μάρκου Μπότσαρη ξεσήκωσε την Ευρώπη και τον αποτύπωσαν κορυφαίοι ζωγράφοι;

Ο Γάλλος ιατρός, περιηγητής και ιστορικός Φρανσουά Πουκεβίλ, παρομοιάζει τον θάνατό του με αυτόν του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες και τους άνδρες του με τους 300 του Σπαρτιάτη πολεμιστή. Κάτω από αυτό το κλίμα σπουδαίοι ζωγράφοι της εποχής αποτύπωσαν την μεγάλη απώλεια ως νέο Λεωνίδα και ανέδειξαν τον αγώνα της υπόδουλης Ελλάδας.

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/giati-o-thanatos-toy-markoy-mpotsari-xesikose-tin-eyropi-kai-ton-apotyposan-dekades-zografoi/

Εις Μάρκο Μπότσαρη (ποίημα)

Ο Διονύσιος Σολωμός έγραψε το ποίημα "Εις Μάρκο Μπότσαρη", στο οποίο παρομοιάζει τη μεγάλη προσέλευση των Ελλήνων στην κηδεία του ήρωα με τη συρροή των Τρώων στην ταφή του Έκτορα....

..........................................
"Στην πλάκα του Μάρκου καθίζει
η Δόξα λαμπράδες γιομάτη.
Κλεισμένο για πάντα το μάτι,
Οπούχε πολέμου φωτιά.
Ελάτε ν' ακούστε παιδιά!"
..........................................
Διονυσίου Σολωμού, Άπαντα, τόμ. 1, Ποιήματα,
επιμέλεια-σημειώσεις Λίνου Πολίτη,
Αθήνα 1993 έκτη ανατύπωση, σ. 137.
Του Μάρκου Μπότσαρη (Δημοτικό Τραγούδι)

Ιστορικό - κλέφτικο τραγούδι από τη Στερεά Ελλάδα που αναφέρεται στο θάνατο του Μάρκου Μπότσαρη. Τη Δόμνα Σαμίου συνοδεύουν οι μουσικοί: Γιώργος Κωτσίνης, κλαρίνο, Γιώργος Μαρινάκης, βιολί, Σωτήρης Μπούρμπος, λαούτο, Ανδρέας Παππάς, τουμπελέκι.

"Θρήνος μεγάλος γένεται μέσα στο Μεσολόγγι
τον Μάρκο παν στην εκκλησιά, το Μάρκο παν στον τάφο
'ξηντα παπάδες παν μπροστά και δέκα δεσποτάδες
κι από μεργιά Σουλιώτισσες τόνε μοιργιολογάνε".

# data[].attributes.attachment_link.description
Στη διάρκεια του 1823 οι συγκρούσεις των Ελλήνων επαναστατών με τον οθωμανικό στρατό γενικεύτηκαν. Στη Στερεά...

# data[].attributes.attachment_link.title
4 Φεβρουαρίου 1843: ''Ο Κολοκοτρώνης πέθανε'' - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Άρθρο του καθηγητή Ιατρικής, Κοσμήτορα Σχολής Επιστημών Υγείας Α.Π.Θ. Θεόδωρου Ι. Δαρδαβέση για τον θάνατο του...

# data[].attributes.attachment_link.title
15. Η παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων και η Ναυμαχία του Ναυαρίνου - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, τον Οκτώβριο του 1827, αγγλικά, γαλλικά και ρωσικά πολεμικά πλοία ήρθαν αντιμέτωπα με...

# data[].attributes.attachment_link.title
13. Οι αγώνες του Καραϊσκάκη - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Η πτώση του Μεσολογγίου άνοιξε το δρόμο για την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή. Αντιμέτωπος…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Φιλέλληνας Άγγλος ποιητής Πέρσι Σέλλεϋ στον πρόλογο του λυρικού ποιήματος του με τον τίτλο "Ελλάς" έγραψε:

"Όλοι είμαστε Έλληνες. Οι νόμοι μας, η φιλολογία μας, η θρησκεία μας, οι τέχνες μας, έχουν τις ρίζες τους στην Ελλάδα. Γιατί, χωρίς την Ελλάδα η Ρώμη, η οδηγήτρα, η καταχτήτρα, δεν θα μπορούσε να σκορπίσει κανένα φως κι εμείς θα είμαστε ειδωλολάτρες και άγριοι. Η μορφή και το πνεύμα του ανθρώπου έφτασαν την τελειότητά τους στην Ελλάδα...".
Πέρσι Σέλλεϋ, Ελλάς, μετάφραση Αναστάσιος-Μιλάνος Στρατηγόπουλος, Αθήνα 1932, σσ. 18-20.

Μπορείτε να ανακαλύψετε και σεις το λυρικό δράμα " ΕΛΛΑΣ 1821" του Percy B. Shelley στη συλλογή της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς, σε μορφή pdf πατώντας εδώ.

Το έξοχο κείμενο γράφτηκε την εποχή της Εθνεγερσίας και βρήκε την ελληνική του έκδοση έναν αιώνα μετά (και κάτι) μέσω του Α. Μ. Στρατηγόπουλου. Ο μεταφραστής ή καλύτερα ο ερμηνευτής αποδύεται στο απαιτητικό εγχείρημα να αποτυπώσει την υψηλής εκφραστικότητας ποίηση του Σέλλεϊ. Εξαρχής ο μεταφραστής παραδέχεται τις "αβυσσαλέες συναισθηματικές, φραστικές και τεχνικές δυσκολίες του Σέλλεϊ", όπου το αμίμητο ύφος του ποιητή "υφαίνεται από φως και αιθέρα". Πράγματι, καθώς διάβαζα το έργο ένιωθα τη γλώσσα του λεπταίσθητη σαν δαντέλα και τα νοήματα στιβαρά σαν αλυσίδα.

Μέσα στο θεατρικά οργανωμένο -με διαλογικές σκηνές και χορικά- σύνολό του ο ρομαντικός Σέλλεϋ ψάλλει το όραμα της ελληνικής Ελευθερίας, που σπαργανώθηκε στην αρχαία Ελλάδα και ακούραστη μάχεται κάθε επιβουλή της μέσα στους αιώνες. Όχι χωρίς σημασία, λοιπόν, και ότι το "ΕΛΛΑΣ 1821" είναι δομημένο -καθ' ομολογία του ίδιου του ποιητή- πάνω στα πρότυπα της τραγωδίας Πέρσες του Αισχύλου.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Είμαστε όλοι Έλληνες" του Πέρσι Σέλλεϋ - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Φιλέλληνας Άγγλος ποιητής Πέρσι Σέλλεϋ στον πρόλογο του λυρικού ποιήματος του με τον τίτλο "Ελλάς"...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Μακρυγιάννης ήταν ένας από τους κορυφαίους αγωνιστές του '21. Εκτός από τον αγώνα του, κληροδότησε στις νεότερες γενιές ένα αθάνατο μνημείο ύφους, ήθους, λόγου και περιεχομένου: τα Απομνημονεύματά του.
Τα Απομνημονεύματά του Μακρυγιάννη αποτελούν έναν ύμνο στις αξίες, στα ιδανικά και στον ατέλειωτο και τραγικό αγώνα του ανθρώπου, που με όλα τα ένστικτα της φυλής του ριζωμένα βαθιά μέσα στα σπλάχνα του, αναζητά την ελευθερία, το δίκιο και την ανθρωπιά.

"Γράφουν σοφοί άντρες πολλοί, γράφουν τυπογράφοι ντόπιοι και ξένοι διαβασμένοι για την Ελλάδα, ένα πράμα μόνον με παρακίνησε κι' εμένα να γράψω, ότι τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι' αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσωμεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί, να την φυλάμεν κι' όλοι μαζί και να μην λέγη ούτε ο δυνατός "εγώ", ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγη ο καθείς "εγώ"; Όταν αγωνιστή μόνος του και φκιάση, ή χαλάση, να λέγη "εγώ". Όταν όμως αγωνίζονται πολλοί και φκιάνουν, τότε να λένε "εμείς". Είμαστε εις το "εμείς" κι' όχι εις το "εγώ"".
Μακρυγιάννη, Απομνημονεύματα, σ. 547.

Είμαστε εις το "εμείς" κι όχι εις το "εγώ"

Τι σημαίνει η φράση "είμαστε στο εμείς και όχι στο εγώ";

Η φράση του Μακρυγιάννη "είμαστε στο εμείς και όχι στο εγώ" είναι πρωταρχικής σημασίας μέσα στο κείμενο. Αυτό που προσπαθεί να επιτύχει ο συγγραφέας είναι να κάνει τους Έλληνες να συνειδητοποιήσουν ότι ο αγώνας για την πατρίδα, είτε είναι σε καιρό πολέμου είτε σε καιρό ειρήνης, είναι ένας αγώνας κοινός και συλλογικός.

Ολοι μαζί ενωμένοι πρέπει να αγωνιστούν για το καλό και την ευημερία της πατρίδας τους. Το "εγώ" παύει να υπάρχει, ενώ αυτό που έχει σημασία είναι το "εμείς", η γνήσια και ισότιμη συνεργασία μεταξύ των ανθρώπων. Μ' αυτό τον τρόπο μπορεί να καταπολεμηθεί ο εγωισμός και η φιλαρχία, η αγάπη δηλαδή της εξουσίας, που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και σοβαρότερα ελαττώματα του ελληνικού λαού.

Εξάλλου δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πολλές φορές το ελληνικό έθνος οδηγήθηκε σε εμφύλιες διαμάχες και συγκρούσεις, εξαιτίας ακριβώς αυτής της μανίας για απόκτηση της εξουσίας.

Ο Αητός (The eagle)

Σε όλη τη διάρκεια των δύσκολων καιρών φροντίζει με κάθε τρόπο να διαφυλάξει το χειρόγραφό του γιατί πιστεύει ότι και μ' αυτό τον τρόπο κάνει το καθήκον του απέναντι στον τόπο και την ιστορία του. Η αποκατάσταση και δημοσίευση (1907) των Απομνημονευμάτων οφείλεται Γιάννη Βλαχογιάννη που με εξαιρετική φροντίδα επιμελήθηκε και εξέδωσε το έργο του στρατηγού Μακρυγιάννη.

Το έργο στην αρχή πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Εκτός από τον Παλαμά κανείς σχεδόν δεν αντιλήφθηκε τη σημασία του. Έπρεπε να περάσουν πολλά χρόνια για ν' ασχοληθούν μαζί του λογοτέχνες και κριτικοί και να φέρουν τον Μακρυγιάννη και το έργο του στο προσκήνιο της πνευματικής μας ζωής.
Τι οδηγεί το Γιώργο Σεφέρη να πιστεύει πως ένα έργο σαν του Μακρυγιάννη είναι η συνείδηση ενός ολόκληρου λαού, πως αποτελεί μια πολύτιμη διαθήκη και να θεωρεί τον Μακρυγιάννη μαζί με τον Παπαδιαμάντη ως τους μεγαλύτερους πεζογράφους της Ελληνικής Λογοτεχνίας;
Το ότι αποτυπώνοντας το βίο του πάνω στο χαρτί ξεδιπλώνει ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής του ελληνισμού, ότι η ιστορία του είναι περισσότερο από μια ιστορία γεγονότων. Είναι μια ιστορία των συναισθημάτων του λαού του... πως αυτός ο αγράμματος και ταπεινός για την άμαθειά του μέσα από αυτό το απελέκητο γράψιμο αναδεικνύει μια σπάνια καλλιέργεια και ευαισθησία... πως πέρα από την καταγραφή σημαντικών ιστορικών γεγονότων ,την κριτική που ασκεί, τον αντίλογο στο ψεύδος και την υποκρισία, τη δίψα για δικαιοσύνη, μας προσφέρει ένα μεγάλο μάθημα εθνικής αυτογνωσίας .

πηγή: https://filolologikamathhmata.blogspot.com/2013/04/blog-post_861.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Είμαστε εις το "εμείς" του Μακρυγιάννη - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Μακρυγιάννης ήταν ένας από τους κορυφαίους αγωνιστές του '21. Εκτός από τον αγώνα του, κληροδότησε...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Αγαπητά μου παιδιά,

επειδή σας αρέσει να μαθαίνετε την ιστορία μας και τις μάχες που δώσαμε για την κατάκτηση της ελευθερίας μας μπορείτε να δείτε παρακάτω ένα αφιέρωμα στις μεγαλύτερες μάχες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821!

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι μεγαλύτερες μάχες του 1821 - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Αγαπητά μου παιδιά, επειδή σας αρέσει να μαθαίνετε την ιστορία μας και τις μάχες που δώσαμε...

# data[].attributes.attachment_link.title
Ζωντανεύοντας τους Ήρωες του 1821 - Love Teaching

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι ήρωες του 1821 ζωντανεύουν και μας διδάσκουν, με τα ηρωικά τους κατορθώματα, τις αξίες και...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Οι Ήρωες: 1821" είναι η παραγωγή δραματοποιημένων ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ, που πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον εορτασμό των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση.

Το κορυφαίο γεγονός τηςσύγχρονης Ελληνικής Ιστορίαςξεδιπλώνεται μέσα από τα μάτια των ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης. Τα εμβληματικά πρόσωπα της Επανάστασης, η πορεία της ζωής τους, η συμμετοχή και η προσφορά τους στον αγώνα. Κορυφαίοι ηθοποιοί στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, περισσότεροι από 700 σε βοηθητικούς, σπουδαίοι συντελεστές στην προετοιμασία και την παραγωγή, γυρίσματα σε 50 διαφορετικές τοποθεσίες εντός και εκτός Αττικής, σε μουσεία και πλοία, εντυπωσιακά ρούχα και εξοπλισμός εποχής, αποτυπώνουν μερικώς, το μέγεθος της παραγωγής. Ιστορικοί - ομιλητές παρουσιάζουν και αναλύουν το γενικό ιστορικό πλαίσιο στα χρόνια της Επανάστασης του 1821 και αναλύουν πτυχές της προσωπικότητας του εκάστοτε ήρωα. Το μεγαλύτερο μέρος της αφήγησης και των συνεντεύξεων αποτελείται από δραματοποιημένες σκηνές και γραφικές αναπαραστάσεις.

Δείτε παρακάτω το 1ο επεισόδιο που είναι αφιερωμένο στην εμβληματική μορφή του μεγαλύτερου οπλαρχηγού, του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Στη συνέχεια, στη σειρά αναπαραγωγής μπορείτε να δείτε και τα υπόλοιπα επεισόδια, για τους υπόλοιπους σπουδαίους ήρωες της Ελληνικής Επανάστασης.

# data[].attributes.attachment_link.description
"Οι Ήρωες: 1821" είναι η παραγωγή δραματοποιημένων ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ, που πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον εορτασμό των 200...

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Επανάσταση του 1821 μέσα από την Τέχνη. Η Επέτειος της 25ης Μαρτίου σε μια Νύχτα στο Μουσείο.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Μακρυγιάννης είχε αφήσει εδώ και ώρα την Αθήνα. Τώρα προορισμός του ήταν η Σαλαμίνα. Εκεί θα συναντούσε τον Νικηταρά, τον γενναίο ανιψιό του στρατηγού Κολοκοτρώνη. Εκεί στη Σαλαμίνα θα συζητούσαν ποια θα ήταν η επόμενη κίνηση των αρματολών. Με συντροφιά το σπαθί και το τουφέκι του σκεφτόταν στον δρόμο την Επανάσταση που πριν λίγο καιρό, τον Μάρτιο του 1821, είχε δώσει ξανά ελπίδα στο ελληνικό γένος για ελευθερία.

Μετά από λίγες ώρες έφτασε στο νησί της Σαλαμίνας. Με χαρές τον υποδέχτηκε ο Νικηταράς ή Τουρκοφάγος, όπως είχαν αρχίσει να τον φωνάζουν οι συμπολεμιστές του μετά την τελευταία μάχη. Αφού κατευθύνθηκαν σε ένα κρησφύγετο απομονωμένο, οι δυο άντρες άρχισαν να συζητάνε για την επόμενη κίνηση των Ελλήνων αγωνιστών. Μέσα στον έντονο διάλογο μπορούσε να διακρίνει κανείς στα μάτια των δυο ηρώων τον πόθο για τη σωτηρία, για την απελευθέρωση της αγαπημένης τους Ελλάδας.

Η συζήτηση τελείωσε αισιόδοξα. Νέες μάχες τους περίμεναν. Αποφασίστηκε ο Μακρυγιάννης να γυρίσει στη Ρούμελη. Όμως η νύχτα είχε πέσει από ώρα. Με το ξημέρωμα θα ξεκινούσε. Και τότε ο στρατηγός μέσα στο κρησφύγετο άκουσε μια μελωδία.

Your browser does not support the audio element.

Ένα κλεφτόπουλο που βρισκόταν εκεί, έπαιζε με μεγάλη δεξιοτεχνία ένα έγχορδο μουσικό όργανο, τον ταμπουρά. Το ήξερε αυτό το παραδοσιακό όργανο με το μακρύ χέρι ο Μακρυγιάννης. Μάλιστα κι ο ίδιος έπαιζε λίγο. Θυμήθηκε το τραγούδι: "Το πλάγι, πλάγι πήγαινε, τον ταμπουρά λαλούσε, εγώ ραγιάς δεν γίνομαι, Τούρκους δεν προσκυνάω."

Όμως δεν ήταν ώρα για τραγούδια. Σε λίγο θα ξημέρωνε. Ο στρατηγός αποχαιρέτισε τον Νικηταρά και, με την υπόσχεση να ξανανταμώσουνε, κίνησε για τη Ρούμελη.

* * *

Τέσσερα χρόνια πέρασαν. Μάχες πολλές δόθηκαν. Όμως οι Έλληνες δεν το έβαζαν κάτω. Ούτε τώρα που οι Τούρκοι πολιορκούσαν την Αθήνα, εκείνο τον Σεπτέμβριο του 1826. Ο Μακρυγιάννης, ο Γκούρας και οι άλλοι οπλαρχηγοί αντιστέκονταν με σθένος. Η μέρα είχε περάσει και ο εχθρός δεν είχε καταφέρει να μπει στην πόλη. Έπεσε η νύχτα. Τότε ο Γκούρας είπε: " Παίξε μας Μακρυγιάννη με τον ταμπουρά σου, τραγούδησέ μας, έχουμε καιρό να τραγουδήσουμε ". Ο Μακρυγιάννης πήρε με προθυμία τον ταμπουρά του και άρχισε να χαϊδεύει με τα δάχτυλά του τις τρεις διπλές χορδές του οργάνου. Εκείνη ήταν η νύχτα που ο Μακρυγιάννης αυτοσχεδίασε και τραγούδησε το θρυλικό μοιρολόι.

Your browser does not support the audio element.
"Ο ήλιος εβασίλεψε, Έλληνά μου, βασίλεψε και το φεγγάρι εχάθη κι ο καθαρός Αυγερινός που πάει κοντά την Πούλια, τα τέσσερα κουβέντιαζαν και κρυφοκουβεντιάζουν.
Γυρίζει ο ήλιος και τους λέει, γυρίζει και τους κρένει·
"Εψές όπου βασίλεψα πίσου από μια ραχούλα, άκ'σα γυναίκεια κλάματα κι αντρών τα μοιρολόγια γι' αυτά τα 'ρωικά κορμιά στον κάμπο ξαπλωμένα, και μέσ' το αίμα το πολύ είν' όλα βουτημένα. Για την πατρίδα πήγανε στον Άδη, τα καημένα." ...............................................................................................
Σήμερα, ο ταμπουράς που αποδίδεται στο Μακρυγιάννη φυλάσσεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο. Την ιστορία για το παραπάνω μοιρολόι τη γνωρίζουμε από τα απομνημονεύματα του Ιωάννη Μακρυγιάννη. Ο ταμπουράς, αυτό το ελληνικό παραδοσιακό όργανο, συντρόφευε πολλούς Έλληνες αγωνιστές της επανάστασης του 1821, σύμφωνα με μαρτυρίες. Οι μελωδίες του τους έδιναν κουράγιο και δύναμη.

Από το γεγονός αυτό εμπνεύστηκαν και σύγχρονοι συνθέτες και στιχουργοί. Παρακάτω μπορείς να ακούσεις το "Τσάμικο" σε μουσική του Μάνου Χατζιδάκι και στίχους του Νίκου Γκάτσου. Το τραγούδι περιλαμβάνει τον εξής χαρακτηριστικό στίχο: "Δες πώς χορεύει ο Νικηταράς κι αηδόνι γίνεται ο ταμπουράς."

Your browser does not support the audio element.
Αλέξανδρος Σαββόπουλος

# data[].attributes.attachment_link.title
Η μουσική συντροφιά των αγωνιστών του 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Μακρυγιάννης είχε αφήσει εδώ και ώρα την Αθήνα. Τώρα προορισμός του ήταν η Σαλαμίνα. Εκεί θα συναντούσε τον Νικηταρά, τον γενναίο ανιψιό του στρατηγού Κολοκοτρώνη. Εκεί στη Σαλαμίνα θα συζητούσαν ποια θα ήταν η επόμενη κίνηση των αρματολών. Με...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Μεγάλο μέρος της ελληνικής παράδοσης είναι η μουσική της και τα τραγούδια της. Κάποιες φορές μάλιστα οι ρίζες αυτών των τραγουδιών είναι τόσο βαθιές και μας πάνε τόσο πίσω στον χρόνο, που δυστυχώς δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τους δημιουργούς τους. Αυτά είναι τα ελληνικά παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια.

Τα δημοτικά τραγούδια χωρίζονται σε πολλές κατηγορίες: γάμου, ξενιτιάς, νανουρίσματα κ.α. Όμως υπάρχει και μια κατηγορία τραγουδιών που αναφέρεται στην περίοδο της Μεγάλης Επανάστασης του 1821: τα κλέφτικα τραγούδια. Αυτά τραγουδούν την αγωνία και τις κακουχίες του ελληνισμού στα χρόνια της σκλαβιάς από τους Τούρκους. Οι κλέφτες ήταν ένοπλες ομάδες των βουνών, οι οποίες αποτέλεσαν "τη μαγιά της λευτεριάς ", όπως έγραψε ο στρατηγός Γιάννης Μακρυγιάννης. Οι συνθήκες διαβίωσης ήταν πολύ σκληρές, γιατί έπρεπε να μετακινούνται πολύ συχνά και να βρίσκονται συνεχώς σε επιφυλακή.

Ένα γνωστό κλέφτικο δημοτικό τραγούδι έχει τον τίτλο "Στα Τρίκορφα". Στους στίχους του αναφέρονται δυο μεγάλοι ήρωες της επανάστασης: ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο ανιψιός του Νικηταράς. Η μάχη στα Τρίκορφα έγινε στις 24 Ιουνίου 1825, κι εκεί οι Έλληνες αντιμετώπισαν τα αιγυπτιακά στρατεύματα του Ιμπραΐμ. Ο Κολοκοτρώνης και οι άνδρες του αμύνθηκαν με θάρρος, όμως η μάχη έληξε με νίκη του Ιμπραΐμ. Ο Κολοκοτρώνης κατάφερε να διαφύγει, όμως πολλοί Έλληνες χάθηκαν σε εκείνη τη μάχη. Όπως λέει το τραγούδι "μες στα Tρίκορφα στη ράχη, πάει το αίμα σαν αυλάκι".

Άκουσε το παρακάτω από την ερευνήτρια και ερμηνεύτρια δημοτικών τραγουδιών Δόμνα Σαμίου
Στα Tρίκορφα μες στην κορφή Kολοκοτρώνης ρίχν' ορδή, μες στα Tρίκορφα στη ράχη πάει το αίμα σαν αυλάκι. Kολοκοτρώνης φώναξε κι ούλος ο κόσμος τρόμαξε, γιεμ, ο Θοδωρής φωνάζει και το στράτευμα διατάζει. Πού 'σαι μωρέ Nικηταρά πο 'χουν τα πόδια σου φτερά, γιεμ, και συ μωρέ Γιατράκο κάθε μέρα κάνεις τράκο. Your browser does not support the audio element.
Η Δόμνα Σαμίου τραγούδησε ακόμα ένα κλέφτικο δημοτικό τραγούδι, το οποίο αναφέρεται στον ήρωα της Επανάστασης του 1821 Μάρκο Μπότσαρη και έχει τον τίτλο "Θρήνος μεγάλος έγινε". Ο Μπότσαρης με 350 Σουλιώτες επιτέθηκε στο Κεφαλόβρυσο στις 21 Αυγούστου 1823 κατά του Μουσταφά Πασά και των χιλιάδων αντρών του. Οι Έλληνες με ελάχιστες απώλειες κατάφεραν να κερδίσουν τη μάχη, όμως ο στρατηγός τους είχε τραυματιστεί από μια τούρκικη σφαίρα. Το τραύμα ήταν θανατηφόρο. Το σώμα του Σουλιώτη ήρωα μεταφέρθηκε με θριαμβική πομπή στο Μεσολόγγι. Μέσα από τους στίχους αυτού του δημοτικού τραγουδιού περιγράφεται η κηδεία αλλά και ο θρήνος για τον θάνατο του Μάρκου Μπότσαρη:
Θρήνος μεγάλος έγινε μέσα στο Μεσολόγγι το Mάρκο παν, παιδιά μ', στην εκκλησιά. Tο Mάρκο παν στην εκκλησιά, το Mάρκο παν στον τάφο 'ξήντα παπάδες παν μπροστά. Αέρας τα φυσάει τα πλατανόφυλλα Θεός να τα φυλάει τα ελληνόπουλα.
Your browser does not support the audio element.

Τα δημοτικά τραγούδια και ποιήματα που αναφέρονται στην Επανάσταση του 1821 είναι πολλά. Είναι η μουσική, η παράδοση και η ιστορία του τόπου μας. Αν συνεχίσουμε να τα τιμάμε και να τα τραγουδάμε δε θα χαθούν ποτέ.

Αλέξανδρος Σαββόπουλος

# data[].attributes.attachment_link.title
Τραγουδώντας το ΄21

# data[].attributes.attachment_link.description
Μεγάλο μέρος της ελληνικής παράδοσης είναι η μουσική της και τα τραγούδια της. Κάποιες φορές μάλιστα οι ρίζες αυτών των τραγουδιών είναι τόσο βαθιές και μας πάνε τόσο πίσω στον χρόνο, που δυστυχώς δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τους δημιουργούς τους....

# data[].attributes.attachment_link.title
""Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821""

# data[].attributes.attachment_link.title
Ως πότε παλικάρια...

# data[].attributes.attachment_link.description
Read this free ebook by Sofia Zioga. Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το Αγγλικό κόμμα ήταν ελληνική πολιτική παράταξη των πρώτων χρόνων ύπαρξης του ελληνικού κράτους.
Αρχηγός του κόμματος ήταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Το κόμμα ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια της δεύτερης εθνοσυνέλευσης στο Άστρος το 1824.Το Αγγλικό κόμμα είχε απήχηση στους Φαναριώτες, νησιώτες και μικρή απήχηση στην Πελοπόννησο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821 timeline.

# data[].attributes.attachment_link.description
Το Αγγλικό κόμμα ήταν ελληνική πολιτική παράταξη των πρώτων χρόνων ύπαρξης του ελληνικού κράτους. Αρχηγός του κόμματος ήταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Το κόμμα ιδρύθηκε κατά τη διάρκεια της δεύτερης εθνοσυνέλευσης στο Άστρος το 1824.Το Αγγλικό κόμμα είχε απήχηση στους Φαναριώτες, νησιώτες και μικρή απήχηση στην Πελοπόννησο.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Για τους αγωνιστές που συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, τα όπλα ήταν το βασικό τους μέσο για να επιτεθούν και να αμυνθούν απέναντι τον εχθρό. Έτσι έδιναν ιδιαίτερη σημασία στη φροντίδα και την φύλαξή τους. Όσον αφορά το είδος των όπλων τους, κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, οι αγωνιστές χρησιμοποίησαν αρχικά τα όπλα τα οποία είχαν κληρονομήσει από τους προγόνους τους αρματολούς και κλέφτες. Ωστόσο πέρα από αυτά, πολλοί εξοπλίστηκαν από λάφυρα αλλά και από δωρεές των φιλελληνικών κομιτάτων. Και υπήρχαν περισσότερα από ένα είδος όπλων τα οποία χρησιμοποίησαν στο αγώνα για την ελευθερία.

Το όπλο ήταν το πιο πολύτιμο αντικείμενο του αγωνιστή. Μάλιστα συνήθως δεν ήταν απλό στην όψη και το διακοσμούσαν με θέματα από τη λαϊκή παράδοση και από την αρχαιότητα, το Βυζάντιο και τη Χριστιανική θρησκεία.

Το Καρυοφύλλι

Είναι το τουφέκι με μακριά κάννη που χρησιμοποιούταν πολύ συχνά. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα όπλα του αγώνα στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Η κάννη ήταν κυλινδρική, επιμηκής σιδερένια με στόχαστρο. Στη χειρολαβή του όπλου υπήρχε και ένας κρίκος για το λουρί του όπλου. Όσον αφορά το όνομά του, μάλλον προέρχεται από το όνομα του κατασκευαστή στη Βενετία "Carlo Figlio".

Πιστόλα ή κουμπούρα

Η κουμπούρα αποτελεί ακόμη ένα δημοφιλές όπλο των αγωνιστών του 1821. Ένα όπλο μονόκανες ή δίκανες και κοντόκανο. Οι πιστόλες είχαν μήκος περίπου 58 εκατοστά και αποτελούσαν τα όπλα που συνήθως είχαν σχέδια επάνω, όπως κανόνια και φυτά. Οι πιστόλες ήταν επίσης συνήθως ασημένιες και επίχρυσες.

Πάλα

Στην κατηγορία των σπαθιών η πάλα ήταν ένα από τα βασικά όπλα των αγωνιστών. Η "πάλα" ήταν κυρτή σπάθη κεντροασιατικής απώτερης προέλευσης, συχνά με ευρεία λεπίδα. Αυτός που την κουβαλούσε την είχε μέσα σε ξιφοθήκη που αποκαλούταν "θηκάρι" το οποίο άλλοτε συνήθως στερεωνόταν στο σελάχι του και άλλοτε αναρτάτο στην αριστερή πλευρά του με τελαμώνα, ο οποίος στηριζόταν στον δεξιό ώμο.

Γιαταγάνι

Το καμπυλωτό "γιαταγάνι " συχνά αποτελούσε όπλο τουρκικής καταγωγής, και ήταν συχνά λάφυρο αγώνων. Επρόκειτο για ένα κοντό μαχαίρι ή κοντό σπαθί το οποίο δεν διέθετε προστατευτικό για το χέρι στο σταυροδρόμι της λεπίδας και της λαβής. Κάποια λίγα ελληνικά γιαταγάνια που υπήρχαν είχαν χρυσές επιγραφές στις οποίες συνήθως υπήρχε η αρχή του 34ου ψαλμού του Δαβίδ "Κύριε δίκασον τους αδικούντας με, και πολέμησον τους πολεμούντας με". Οι αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 το τοποθετούσαν στο σελάχι. Έχουν διασωθεί πολλά γιαταγάνια σε σχέση με άλλα όπλα.

Σισανές

Ακόμη ένα όπλο το οποίο απέκτησαν οι Έλληνες αγωνιστές κυρίως ως λάφυρο από τον αγώνα. Ο λόγος για τον σισανέ. Ο οθωμανικός σισανές είχε πολυγωνικό κοντάκι. Ήταν ουσιαστικά το εμπροσθογεμές ραβδωτό οθωμανικό τουφέκι με εξάγωνη κάννη. Μπορεί να δει κανείς έναν σισανέ στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο μαζί με άλλα όπλα της Επανάστασης που έχουν διασωθεί.

Πηγή φωτογραφιών: nhmuseum.gr
Διαβάστε επίσης: Το μέρος της Ελλάδας όπου ο Αθανάσιος Διάκος σήκωσε τη σημαία της Επανάστασης το 1821 Ο μεγάλος δρόμος της Αθήνας που κάποτε ήταν γεμάτος φοινικόδεντρα Ελληνική Επανάσταση 1821: Αυτό είναι το χωριό του αγωνιστή Κοσομούλη που έγραψε κυριολεκτικά ιστορία

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελληνική Επανάσταση 1821: Ποια ήταν τα όπλα των αγωνιστών

# data[].attributes.attachment_link.description
Για τους αγωνιστές που συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, τα όπλα ήταν το βασικό τους μέσο για να επιτεθούν και να αμυνθούν απέναντι τον εχθρό. Έτσι έδιναν ιδιαίτερη σημασία στη φροντίδα και την φύλαξή τους.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο συγκλονιστικός λόγος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Πνύκα προς τους νέους (8/10/1838)

# data[].attributes.attachment_link.title
GHF - Φάκελος επανάσταση 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Με αφορμή τα 200 χρόνια από την έναρξη της ελληνικής επανάστασης του 1821, σε αυτή την λίστα θα βρείτε όλα τα video του καναλιού μας που αναφέρονται σε αυτήν.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Κοραής και ο αγώνας της ελευθερίας 1821

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Δημοτικό Σχολείο Δελασάλ Αλίμου

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Εθνικός Ύμνος .. αλλιώς

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ἡ Μεγάλη Ἰδέα ὡς Ἰδέα θυσίας καί προσφορᾶς, πολιτισμοῦ καί πίστεως, ὡς πεμπτουσία ὅλης της Ἑλληνικῆς Ἱστορίας.

Ἡ προβολή αὐτή ἀποτελεῖ ἕνα κείμενο πού παρουσιάζει τή Μεγάλη Ἰδέα στίς πραγματικές της Οἰκουμενικές διαστάσεις, ὡς Ἰδέα ἀρχέγονη, ἀπό τήν ἐποχή τῶν ἀποικισμῶν καί τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου μέχρι τά ἔνδοξα χρόνια τῆς χιλιετοῦς Αὐτοκρατορίας μας.

Μία Ἰδέα ποῦ μᾶς κράτησε ζωντανούς 400 χρόνια σκλαβιᾶς, καί ἄλλα 200 χρόνια κατόπιν
Αὐτή μᾶς κρατᾶ καί σήμερα ζωντανούς.

Ένα βίντεο που δεν θα σας κουράσει...

Ἀφήγηση: Μελίνα Μποτέλλη - Ἠθοποιός (Συμμετοχή ἀφιλοκερδής)Κείμενο: Δημήτριος Παπαδόπουλος, φιλόλογοςΠαραγωγή: Χριστιανική Φοιτητική Δράση (xfd.gr)Σκηνές χρησιμοποιήθηκαν ἀπό τήν ταινία: Πολιορκία καί Ἔξοδος 1826 τοῦ Βασίλη Τσικάρα. Ἐπίσης ἀπό τήν ταινία "Ἡ μυστική συνέλευση τῆς Βοστίτσας ὡς ἀπαρχή τοῦ 21" τοῦ Βασίλη Γεωργαντᾶ

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελλάδα, η Μεγάλη Ιδέα! 200 χρόνια από την Επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.description
Ἡ Μεγάλη Ἰδέα ὡς Ἰδέα θυσίας καί προσφορᾶς, πολιτισμοῦ καί πίστεως, ὡς πεμπτουσία ὅλης της Ἑλληνικῆς Ἱστορίας. Ἡ προβολή αὐτή ἀποτελεῖ ἕνα κείμενο πού παρουσιάζει τή Μεγάλη Ἰδέα στίς πραγματικές της Οἰκουμενικές διαστάσεις, ὡς Ἰδέα ἀρχέγονη, ἀπό τήν ἐποχή τῶν ἀποικισμῶν καί τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου μέχρι τά ἔνδοξα χρόνια τῆς χιλιετοῦς Αὐτοκρατορίας μας.

# data[].attributes.attachment_caption
Παρουσίαση: 25η Μαρτίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Θούριος του Ρήγα Φερραίου - Νίκος Ξυλούρης

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι Ελεύθεροι Πολιορκημένοι. HD Ολόκληρο.Νίκος Ξυλούρης

# data[].attributes.attachment_link.title
Μάρκος Μπότσαρης

# data[].attributes.attachment_link.title
"Βουτήξτε" από το Ζάλογγο - Σουλιώτισσες - Χορός Ζαλόγγου | Zalongo Drone Greece

# data[].attributes.attachment_caption
Οι μεγάλες δυνάμεις & η ελληνική επανάσταση- ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι μεγ δυνάμεις & η ελλ επανάσταση- ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελληνική ιστορία - Νεοελληνική τέχνη - Ελληνικές γυναικείες φορεσιές: βασικοί τύποι και επιδράσεις

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Βασίλης Φουρτούνης

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Οι Όταν κηρύχθηκε η επανάσταση του 1824 και καθώς Μάλιστα, ο δεσμός των αγωνιστών με τα σύμβολά του ήταν πολύ στενός, όπως ήταν και ο δεσμός με τα όπλα τους, γι' αυτό Τα δύο πρώτα χρόνια της Επανάστασης, από τοΣτη συνέχεια Τα Οι περισσότεροι αγωνιστές τα Η σημαία του Ο σταυρός πάνω στην ημισέληνο προφανώς Σε ό,τι αφορά τα χρώματα, το μΈνα από τα πλέον πρόσφατα σημαίες της Ελευθερίας, Φτιαγμένες κυρίως από βαμβακερό ύφασμα, κεντημένες ή ζωγραφισμένες με προσωπικά σύμβολα, μεταφέρουν ένα κομμάτι της ιστορίας των αγωνιστών. δεν υπήρχε ενιαία διοίκηση δεν ήταν δυνατόν να επικρατήσει ένας τύπος σημαίας. Οι ίδιοι οι αγωνιστές έφτιαχναν ο καθένας το μπαϊράκι του με ιδιαίτερα δεν ήθελε κανείς να χάσει τη σημαία του. προσωπικές αναφορές που τις θεωρούσαν συντρόφους στον πόλεμο και είχαν τον ίδιο δεσμό μαζί τους όπως με τα όπλα τους. 1821 έως τα μέσα του 1822 οι σημαίες των αγωνιστών φέρουν κάποια κοινά σύμβολα που είναι κυρίως τα σύμβολα της Φιλικής Εταιρείας. Αυτά τα σύμβολα επαναλαμβάνονται σε διάφορες σημαίες και με διάφορους τρόπους. από το 1822 και μετά κυριαρχεί ο Σταυρός σε λευκό ή γαλάζιο σύμβολα της Φιλικής Εταιρείας είναι αυτά του εφοδιαστικού ιερέως, ο δεσμός με τις 16 στήλες, ο σταυρός, οι λέξεις Ελευθερία ή Θάνατος με τα αρχικά τους ή ολογράφως, ο Σταυρός πάνω την ημισέληνο. φόντο, ενώ τα χρώματα εναλλάσσονται ακόμα. Πρώτο λόγο έχει ο πρώτα πέντε χρόνια επιμένουν να αποτυπώνουν στις σημαίες τους σύμβολα που θεωρούν ότι τους προστατεύουν τους ίδιους. Όπως προστάτες αγίους, σύμβολα που συνδέονται με την οικογένειά τους. Σταυρός ως σύμβολο της Ορθοδοξίας και διάφορα σύμβολα της Φιλικής Εταιρείας.

Τζανετάκη Γρηγοράκη υψώθηκε το 1821 και μας δίνει μία εικόνα των σημαιών που επικρατούσαν. Όμως ο κάθε αγωνιστής επιλέγει να αποτυπώσει σύμβολα που τον αντιπροσωπεύουν.

εκφράζει την ελπίδα για τη νίκη του χριστιανισμού και του αγώνα τους απέναντι στου Οθωμανούς, αλλά και μία προσπάθεια να ταυτίσει τον αγώνα με έναν γενικότερο αγώνα αυτόν των Χριστιανών.
πλε προφανώς παραπέμπει στο χρώμα της θάλασσας και το κόκκινο συμβολίζει είτε το αίμα που χύνεται για την επανάσταση είτε την ιερότητα του αγώνα.

Εκτός από τα σύμβολα της φιλικής εταιρείας όπως ο δεσμός με τους 16 στύλους, υπάρχουν και άλλα που δεν ερμηνεύονται τόσο εύκολα, όπως ο

είναι σπάνιο αντίγραφο η σημαία ήταν του τάγματος των Ελλήνων που μετά τα ορλοφικά έφυγαν στη Ρωσία και ενσωματώθηκαν στον ρωσικό στρατό, ενώ πολέμησαν στην Κριμαία. Το τάγμα ονομάστηκε Τάγμα της Μπαλακλάβα. Η σημαία δόθηκε στο Τάγμα από την Αικατερίνη τη Β' της Ρωσίας και είναι η μοναδική που έχει διασωθεί. Το πρωτότυπο βρίσκεται στο Ερμιτάζ, ενώ το πιστό αντίγραφο που έχει το Μουσείο έχει υφανθεί σε αργαλειό της εποχής και έχει ζωγραφιστεί στο χέρι από ειδικά εργαστήρια.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Βασίλης Φουρτούνης

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι σημαίες της Επανάστασης του 1821 [Φωτο]

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι σημαίες της Ελευθερίας, Φτιαγμένες κυρίως από βαμβακερό ύφασμα, κεντημένες ή ζωγραφισμένες με προσωπικά σύμβολα, μεταφέρουν ένα κομμάτι της ιστορίας των αγωνιστών. Όταν κηρύχθηκε η επανάσταση του 1824 και καθώς δεν υπήρχε ενιαία διοίκηση δεν ήταν δυνατόν να επικρατήσει ένας τύπος σημαίας. Οι ίδιοι οι αγωνιστές έφτιαχναν ο καθένας το μπαϊράκι του με ιδιαίτερα προσωπικές ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
† Αιωνία η μνήμη των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης. Με τις Πρεσβείες της Ευαγγελιζομένης Θεοτόκου, την Μόνη Αγνή και Άχραντος Παρθένος, η Θεόν αφράστως κυήσασα, πρέσβευε υπέρ των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης εν τόπω φωτεινώ, εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως 🌿 †

δεν μετριέται με το στρέμμα.

Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται

Tην εποχή που οι Τούρκοι πολιορκούσαν το Μεσολόγγι, χιλιάδες έμειναν αδύνατες ψυχές όλα τα χρόνια τής Επανάστασης, φευγάτες από τα σπίτια τους, για να γλυτώσουν. Οι Σουλιώτες είχανε βγάλει από μέσα τις οικογένειές τους και τις είχανε ασφαλίσει στον Κάλαμο, στο μικρό νησί κοντά στην Ιθάκη. Μαζί ήτανε και οι οικογένειες των Τζαβελλαίων με αρχηγό τη Δέσπω Τζαβέλλα, η ξακουστή από τούς πολέμους τού Σουλίου με τον Αλί - πασά πριν από το 1821.

Τώρα όμως άλλος εγίνετο πόλεμος, ίσα σκληρός μα πιό μεγάλος. Οι Σουλιώτες πέρασαν απὸ τα Επτάνησα κατά το 1823 και πολεμούν μαζί μὲ τόσα άλλα αδέλφια τους· μαζί τους ήσαν και τής Τζαβέλαινας οἱ γυιοί, ὁ Κίτσος κι ὁ Ζυγούρης, και τόσοι άλλοι.

Το Μεγάλο Σάββατο έφτασε στον Κάλαμο, ένα μικρό νησί κοντά στην Ιθάκη, το τρομερό μαντάτο. Σε κάποια μάχη που γίνηκε στο Μεσολόγγι σκοτώθηκαν και τα δυο παιδιά της Δέσπως, ο Κίτσος και ο Ζυγούρης.

Οι άλλες γυναίκες μόλις έμαθαν την είδηση, άρχισαν τους θρήνους και τα μοιρολόγια. Σε μια στιγμή όμως βλέπουν έκπληκτες την ηρωική μητέρα να σηκώνεται και να τους λέει επιτακτικά:

"Πάψτε μωρές τα κλάματα. Τα παιδιά μου πήγανε συνοδεία στο Χριστό, που θα τα πάει στον Παράδεισο, γιατί πέσαμε για την Πατρίδα! Σηκωθείτε να βάψουμε τα αυγά μη μας οργιστεί ο Θεός."

Κι η ηρωική μητέρα άρχισε να ετοιμάζει τις βαφές και τα τσουκάλια. Οι άλλες Σουλιώτισσες σηκώθηκαν ντροπιασμένες και άρχισαν να την βοηθούν. Αλλά καθώς οι γυναίκες ήτανε απασχολημένες με τη βαφή των αυγών, φτάνει κάποιος μαντατοφόρος από το Μεσολόγγι. Στάθηκε μια στιγμή, σκούπισε τον ιδρώτα από το μέτωπό του και γυρίζοντας στη Δέσπω:

"Δεν είναι τίποτε καπετάνισσα, φώναξε. Τα παιδιά είναι καλά με τη δύναμη του Θεού. Μονάχα ο Ζυγούρης λαβώθηκε στο χέρι. Μα δεν είναι τίποτα σοβαρό". Οι γυναίκες τριγύρισαν χαρούμενες τη Δέσπω.

Κι εκείνη, σοβαρή, γονάτισε μπροστά στο εικόνισμα της Παναγιάς, σήκωσε τα χέρια της και ακούστηκε να ψιθυρίζει:

- Σ' ευχαριστώ, Παρθένα μου, που τους γλίτωσες κι αυτή τη φορά... Μα εγώ πάντα ξεγραμμένους τους έχω...!"

Πηγή: "Ἱστορικὴ ἀνθολογία" Γιάννης Βλαχογιάννης.
Αναγνωστικό Ε' Δημοτικού 1957 sophia-ntrekou.gr

"...διωγμένοι από τον Κάλαμο, με την ψυχή στο στόμα

χιλιάδες γυναικόπαιδα δεν βρίσκουν φούχτα χώμα

να μείνουν ακυνήγητα... Κι ο Χάρος δεκατίζει..."

"Δεν είν' εδώ το Χόρμοβο, δεν είν' η Λαμποβίτσα,

εδώ είν' το Σούλι το κακό, εδώ είν' το Κακοσούλι,

που πολεμούν μικρά παιδιά, γυναίκες σαν τους άνδρες,

που πολεμάει η Τζαβέλαινα σαν άξιο παλικάρι.".

Ο Βλαχογιάννης λέει ακόμα, πως η Δέσπω η Τζαβέλαινα του Φώτου η γυναίκα, έζησε ύστερα ως τα πρώτα χρόνια του Όθωνα και στον Έπαχτο.

Για τη Δέσπω Φώτου Τζαβέλα γράφει και η Καλλιρρόη Παρρέν: Στην Κέρκυρα η ρωσική κυβέρνηση πήρε απόφαση να σχηματίσει εξ αυτών (των Σουλιωτών) στρατιωτικόν σώμα, το οποίον εσκόπευε να χρησιμοποιήσει σε δεδομένη στιγμή.

Η Κέρκυρα και όλη η Επτάνησος διετέλη υπό ρωσικήν προστασίαν. Διετάχθη λοιπόν ο εκεί Ρώσος στρατηγός Ανρέπ να σχηματίσει οκτώ νέους λόχους από Σουλιώτες εθελοντές, εις τους οποίους διόρισε αξιωματικούς Σουλιώτες. Ο Φώτος Τζαβέλας, ο Δαγκλής, ο Ζέρβας, ο Δράκος κ.ά. Στρατολόγησε και γυναίκες. Ούτω η σύζυγος Φώτου Τζαβέλλα ήταν ανώτερη αξιωματικός λόχου εις τον οποίον είχε ταχθεί ο σύζυγός της ως λοχαγός. Έλαβε βαθμό ταγματάρχου σε λόχο που ήταν ο άνδρας της λοχαγός.

Στις αρχές του Δεκεμβρίου 1803 το Σούλι έπεσε. Στις 12 Σεπτεμβρίου 1803 υπεγράφη η Συνθήκη παράδοσης, διά της οποίας οι Σουλιώτες ένοπλοι θα μπορούσαν να μεταβούν όπου ήθελαν. Ο Αλή, παρασπονδήσας (ως συνήθως) επιχείρησε να εξοντώσει τους επιζήσαντες Σουλιώτες. Στο χωριό Ρινιάσα, μεταξύ Πρέβεζας και Άρτας, κατέφυγε μικρό τμήμα Σουλιωτών από 78 ψυχές. Στις 23 Δεκεμβρίου 1803 κατέφθασαν στίφη Αλβανών και άλλους Σουλιώτες κατέσφαξαν, άλλους αιχμαλώτισαν. Εκεί βρέθηκε και η οικογένεια του Γεωργάκη Μπότση, ο οποίος απουσίαζε.

Η ηρωική γυναίκα του Δέσπω κλεισθείσα σε έναν πύργο (στον Κούλα του Δημουλά), προέβαλε σθεναρή αντίσταση, μαζί με δέκα νύφες θυγατέρες και εγγονές της. Όταν είδε ότι η κατάσταση έγινε μη αντιμετωπίσιμη, ρώτησε όλες, αν προτιμούν τη σκλαβιά από τον τίμιο θάνατο. Όλοι ζήτησαν τον θάνατο. Μάζεψε τότε η Δέσπω όλο το μπαρούτι στο μέσον, έθεσε πυρ σ' αυτό και κάηκαν όλοι.

Τη δράση της Δέσπως Τζαβέλλα τραγούδησε ο ποιητής λαός το οποίο κατά τους Ακαδημαϊκούς είναι το καλύτερο του Σουλιώτικου κύκλου. Το τραγούδι αναφέρεται σε μια από τις παρασπονδίες τον Αλή Πασά σε βάρος των Σουλιωτών, 25 Δεκεμβρίου 1803.

Αχός βαρύς ακούεται, πολλά τουφέκια πέφτουν.

Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι;

Ουδέ σε γάμο ρίχνονται, ουδέ σε χαροκόπι,

η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ' αγγόνια.

Αρβανιτιά την πλάκωσε στου Δημουλά τον πύργο.

"Γιώργαινα, ρίξε τ' άρματα, δεν είν' εδώ το Σούλι.

Εδώ είσαι σκλάβα του πασά, σκλάβα των Αρβανίτων.

- Το Σούλι κι αν προσκύνησε, κι αν τούρκεψεν η Κιάφα,

η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκανε, δεν κάνει",

Δαυλί στο χέρι νάρπαξε, κόρες και νύφες κράζει:

"Σκλάβες Τούρκων μη ζήσομε, παιδιά μ', μαζί μου ελάτε".

Και τα φυσέκια ανάψανε κι όλοι φωτιά γενήκαν.

Επεξηγήσεις: Αχός: ήχος, κρότος.
χαροκόπι: γλέντι, διασκέδαση.
Λιάπηδες: Αλβανοί μωαμεθανοί.

Αέναη επΑνάσταση | Sophia-Ntrekou.gr

1803: Η Δέσπω κάνει πόλεμο...
Φωνή: Κώστας Ρούκουνας

Παραδοσιακό Έτος ηχογρ. 1939.
Κλαρίνο Ανεστόπουλος ♫♪

Παραδοσιακό, Δημοτική Ποίηση

Σχετικά Θέματα:

# data[].attributes.attachment_link.title
Στην Ηρωΐδα Γυναίκα και Σουλιώτισσα Δέσπω Τζαβέλλα (αφιέρωμα)

# data[].attributes.attachment_link.description
† Αιωνία η μνήμη των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης. Με τις Πρεσβείες της Ευαγγελιζομένης Θεοτόκου, την Μόνη Αγνή και Άχραντος Παρθένος, η Θεόν αφράστως κυήσασα, πρέσβευε υπέρ των Ηρώων και των Ηρωΐδων της Ελληνικής επανάστασης εν τόπω φωτεινώ, εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως 🌿 † δεν μετριέται με το στρέμμα.

# data[].attributes.attachment_caption
Παιχνίδι: πρόσωπα της επανάστασης

# data[].attributes.attachment_link.title
πρόσωπα της επανάστασης

# data[].attributes.attachment_link.description
Ανακάλυψε το βίντεο που κρύβεται απαντώντας σωστά στις ερωτήσεις. Πάτα πρώτα πάνω στην ερώτηση και μετά στο κομμάτι του παζλ όπου είναι η απάντηση. Αν απαντήσεις σωστά θα αποκαλυφθεί το κρυμμένο βίντεο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελευθερία ή θάνατος

# data[].attributes.attachment_link.title
25η Μαρτίου Δραστηριότητες

# data[].attributes.attachment_link.description
Δες πρώτα το βίντεο και προσπάθησε να απαντήσεις στις ερωτήσεις!
Δημιουργίες από καρδιάς- Γεωργία Κοκκινάκη

# data[].attributes.attachment_caption
Παιχνίδια: Αναγνώρισε τους ήρωες του 1821

# data[].attributes.attachment_link.title
Αναγνώρισε τους ήρωες του 1821

# data[].attributes.attachment_caption
videoπαίχνιδια!!

# data[].attributes.attachment_link.title
videoπαίχνιδα

# data[].attributes.attachment_link.description
Share your videos with friends, family, and the world

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Λεόντειος Σχολή Νέας Σμύρνης

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Ρόλος των γυναικών κατά την επανάσταση του 1821

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς

# data[].attributes.attachment_link.title
«Οι γραφές του '21»

# data[].attributes.attachment_caption
Τα πρόσωπα μέσα από την τέχνη

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Θεόδωρος Κοκκινίδης - Μουσείο κέρινων ομοιωμάτων.

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα κέρινα ομοιώματα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας και του Ι. Καποδίστρια

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελληνική ιστορία - Μορφές και γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης 1821-1829

# data[].attributes.attachment_caption
Εξαιρετική παρουσίαση! Γνωρίζω τους πρωταγωνιστές της Μεγάλης Επανάστασης (1821-1830) 

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Μεγάλη Επανάσταση (1821-1830) B΄

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ψηφιακή Τάξη

# data[].attributes.attachment_link.title
Η έξοδος του Μεσολογγίου

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
GPITRAL5 Education culture & e-learning for kids

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Σφαγή της Χίου 1822

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ψηφιακή Τάξη

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο όρκος της Φιλικής Εταιρείας

# data[].attributes.attachment_link.title
Ως πότε παλικάρια...

# data[].attributes.attachment_link.description
Read this free ebook by Sofia Zioga. Find thousands of free educational ebooks for classroom use at read.bookcreator.com

# data[].attributes.attachment_caption
Η Πινακοθήκη του 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Artsteps provides you with a platform to create, design & share your own VR exhibitions and stories

# data[].attributes.attachment_link.title
Ζωγραφικοί πίνακες εμπνευσμένοι από την επανάσταση του 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Το έργο χρονολογείται το 1908. Είναι επανάληψη παλαιότερου έργου, το οποίο είχε δει ο εκδότης της εφημερίδας «Ακρόπολις», Βλάσης Γαβριηλίδης, το 1898 στη Σύρο, όταν επισκέφθηκε τον καλλιτέχνη στο εργαστήριό του. Κύριο μέλημα του, είναι η λεπτομερής περιγραφή κάθε περιγραφικού

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Δήμος Θεσσαλονίκης - City of Thessaloniki

# data[].attributes.attachment_link.title
Ζωντανεύοντας τους πίνακες

# data[].attributes.attachment_link.title
Ελληνική ιστορία - Νεοελληνική τέχνη - Η ζωή των Ελλήνων στα χρόνια της Τουρκοκρατίας

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς

# data[].attributes.attachment_caption
1821 Ψηφιακό αρχείο

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Πληροφορίες

To Ψηφιακό Αρχείο 1821 είναι καρπός μιας πολύχρονης συνεργασίας ανάμεσα σε αρχεία, βιβλιοθήκες, πανεπιστήμια και μουσεία, με στόχο τη δημιουργία ενός ψηφιακού χώρου αφιερωμένου στην Ελληνική Επανάσταση.
Στην ενότητα "Αρχεία" μπορείτε να περιηγηθείτε σε συλλογές και να αναζητήσετε αρχειακό υλικό, αντικείμενα, έργα τέχνης, μουσικές και βιβλία.
Στα "Εκθέματα" βλέπετε θεματικές ενότητες που αναδεικνύουν τον διάλογο μεταξύ "αρχείου", "τέχνης" και "τεχνολογίας" για την παραγωγή επιστημονικής γνώσης.
Στις "Εκδόσεις" διαβάζετε πρωτότυπες μελέτες για το 1821 σε ένα ειδικά διαμορφωμένο ψηφιακό χώρο ανάγνωσης. Στα "Σχολεία" περιηγείστε σε ένα ψηφιακό αρχείο φτιαγμένο από μαθήτριες και μαθητές της χώρας, το οποίο καταγράφει μνημεία που σχετίζονται με το 1821 και βρίσκονται στον δημόσιο χώρο.
Το Ψηφιακό Αρχείο 1821 συνεχώς εμπλουτίζεται και είναι ανοιχτό στο κοινό για έρευνα, ξεφύλλισμα, διάβασμα και κάθε χρήση που εσείς μπορεί να επιθυμείτε.

# data[].attributes.attachment_link.description
Πληροφορίες To Ψηφιακό Αρχείο 1821 είναι καρπός μιας πολύχρονης συνεργασίας ανάμεσα σε αρχεία, βιβλιοθήκες, πανεπιστήμια και μουσεία, με στόχο τη δημιουργία ενός ψηφιακού χώρου αφιερωμένου στην Ελληνική Επανάσταση. Στην ενότητα "Αρχεία" μπορείτε να περιηγηθείτε σε συλλογές και να αναζητήσετε αρχειακό υλικό, αντικείμενα, έργα τέχνης, μουσικές και βιβλία.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Φώτης & Ιστορία

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελληνική επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
200 χρόνια ανεξαρτησίας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
επέτειος 200 χρόνων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
400 χρόνια σκλαβιάς

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
100 χρόνια από τη μικρασιατική καταστροφή

# data[].attributes.attachment_link.title
Ταξίδι στην Ιστορία | Επόμενος σταθμός: 1922

# data[].attributes.attachment_link.description
1821-1922-1940... Έλα κι εσύ στο ταξίδι της Ελληνικής Ιστορίας μέσα από βίντεο με πρωταγωνιστή τον Φώτη.

# data[].attributes.attachment_link.title
Επίκαιρα - Ελληνική Επανάσταση 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Οικοσελίδα | Συνδέσεις | Ανακοινώσεις | Επικοινωνία

# data[].attributes.attachment_link.title
Ψηφιακό Αρχείο Ιωάννη Καποδίστρια

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Βιβλιοθήκη της Βουλής

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας , μία από τις πιο σημαντικές αρχειακές συλλογές της Βιβλιοθήκης της Βουλής, αποτελούνται από τριάντα οκτώ κώδικες και δέκα χιλιάδες λυτά έγγραφα, τα οποία χρονολογούνται από την έναρξη του αγώνα της ανεξαρτησίας έως την εκλογή του πρώτου "βασιλέα της Ελλάδος" Όθωνα (1821-1832). Η βασική αυτή ιστορική πηγή μελέτης της Ελληνικής Επανάστασης περιλαμβάνει έγγραφα που σχετίζονται με τις Εθνοσυνελεύσεις και τις τοπικές συνελεύσεις, τα συνταγματικά κείμενα του Αγώνα και τα τοπικά πολιτεύματα, πράξεις του Βουλευτικού και του Εκτελεστικού Σώματος, έγγραφα της καποδιστριακής περιόδου από και προς τον Κυβερνήτη, τη Γερουσία και το Πανελλήνιο, αλληλογραφία υπουργείων και γραμματειών, καθώς και έγγραφα ιδιωτών προς τη Διοίκηση.

Μέσα στο συμπαγές, αν και όχι πλήρες, σώμα των τεκμηρίων των Αρχείων της Ελληνικής Παλιγγενεσίας αποτυπώνεται εναργώς τόσο η ίδρυση και η λειτουργία των βασικότερων οργάνων εκπροσώπησης του Έθνους και της Διοίκησης, κατά τη διαδικασία συγκρότησης ανεξάρτητης εθνικής κρατικής οντότητας, όσο και ο αγώνας και τα προσωπικά αιτήματα των αφανών, στο μεταίχμιο της μεταμόρφωσής τους από υπόδουλους σε ελεύθερους πολίτες.

Μετά από την πυρκαγιά που έπληξε το 1854 το κτήριο του Κοινοβουλίου και της Γερουσίας, η Βουλή κατανόησε την ανάγκη και τη σημασία έκδοσης των "κατά την ελληνικήν παλιγγενεσίαν εγγράφων", προκειμένου να δημοσιοποιήσει στο ευρύ κοινό αλλά και να διαφυλάξει, από τις φθορές του χρόνου και τις καταστροφές, το περιεχόμενό τους. Επιτροπή με πρόεδρο τον γερουσιαστή Ρήγα Παλαμήδη, ανέλαβε να συγκεντρώσει τα αρχεία της Επανάστασης που φυλάσσονταν στη Βουλή. Ταυτόχρονα, όμως, επεδίωξε και να τα εμπλουτίσει, απευθύνοντας πρόσκληση σε δημόσιες αρχές και ιδιώτες για την κατάθεση σχετικών εγγράφων που είχαν στη διάθεσή τους.

Με τη σημαντική συμβολή και του βιβλιοφύλακα Γεωργίου Τερτσέτη, η δραστηριοποίηση αυτή κατέληξε στη μεταγραφή και την έκδοση δύο τόμων αρχειακού υλικού το 1857 και το 1862 αντίστοιχα, οι οποίοι εγκαινίασαν τη σειρά των Αρχείων της Ελληνικής Παλιγγενεσίας. Το εκδοτικό αυτό εγχείρημα συνεχίστηκε, μετά από μακριά διακοπή, έναν αιώνα περίπου αργότερα: το 1971 και 1972 επανακεδόθηκαν οι δύο πρώτοι τόμοι και μέχρι το 1981, μεταγραμμένο αρχειακό υλικό κυκλοφόρησε σε δώδεκα νέους τόμους. Από το 1994 έως το 2012, εκδόθηκαν άλλοι έντεκα τόμοι, ώστε η σειρά να αριθμεί, μέχρι σήμερα, είκοσι πέντε τόμους. Παράλληλα το 2002 κυκλοφόρησε ένα Ανθολόγιο σημαντικών εγγράφων που είχαν περιληφθεί στους είκοσι πρώτους τόμους. Συνολικά έχουν εκδοθεί 7.500 περίπου λυτά έγγραφα και δεκαεπτά κώδικες.

Η Βουλή αξιοποιώντας τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών κυκλοφόρησε το 1999 σε cd-rom και στη συνέχεια ανάρτησε στο διαδικτυακό της τόπο το περιεχόμενο των είκοσι, μέχρι τότε, εκδοθέντων τόμων. Σήμερα, έχουν ψηφιοποιηθεί στο σύνολό τους οι είκοσι πέντε τόμοι και τα κείμενα, τα ευρετήρια και ο πίνακας περιεχομένων των εγγράφων που περιλαμβάνουν είναι ελεύθερα προσβάσιμα στο διαδίκτυο για πλοήγηση και έρευνα.
http://paligenesia.parliament.gr

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας

# data[].attributes.attachment_link.description
Τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, μία από τις πιο σημαντικές αρχειακές συλλογές της Βιβλιοθήκης της Βουλής, αποτελούνται από τριάντα οκτώ κώδικες και δέκα χιλιάδες λυτά έγγραφα, τα οποία χρονολογούνται από την έναρξη του αγώνα της ανεξαρτησίας έως την εκλογή του πρώτου "βασιλέα της Ελλάδος" Όθωνα (1821-1832).

# data[].attributes.attachment_caption
Η συγκρότηση του ελληνικού κράτους

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αρχαιογνώμων

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία-του-Ελληνικού-Έθνους-Τόμος-20-1821-1827-μ-Χ-

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αρχαιογνώμων

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιστορία-του-Ελληνικού-Έθνους-Τόμος-19-1800-1821-μ-Χ

# data[].attributes.attachment_link.title
Παιχνίδι «Ελληνική Επανάσταση 1821»

# data[].attributes.attachment_link.description
Ας μάθουμε για την μεγάλη Επανάστασή μας παίζοντας! Πατήστε πάνω στην εικόνα για να μεταφερθείτε στο διαδραστικό παιχνίδι! ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 1821 by Nina Archonti Στη συνέχεια, μπο…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Εθνική μας επέτειος της 25ης Μαρτίου πλησιάζει!

200 χρόνια πέρασαν από τότε που οι ένδοξοι πρόγονοι μας αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν "Για του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία" όπως κατέγραψε με στίχους τα ιδανικά των Αγωνιστών ο Σαμιώτης λόγιος Γεώργιος Κλεάνθης.

"Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος", έγραφε στην Προκήρυξη της 24ης Φεβρουαρίου του 1821 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης.

Παλαιών Πατρών Γερμανός

Το φρόνημα και η πίστη των Αγωνιστών του '21 υπάρχει μέσα στον λόγο και στις πράξεις τους. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης έβαλε τον Σταυρό στην πρώτη σημαία που πρόχειρα κατασκεύασε. Χαρακτηριστικά ο ίδιος είπε, μετά την απελευθέρωση, στους μαθητές του πρώτου Γυμνασίου της Αθήνας: "Όταν πήραμε τα όπλα, πρώτα είπαμε υπέρ Πίστεως και ύστερα υπέρ Πατρίδος".

Στα Συντάγματα των Εθνικών Συνελεύσεων του Αγώνα, υπάρχει στο Προοίμιο η φράση η οποία και σήμερα διατηρείται στο Σύνταγμά μας: "Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος!".

" Η Ελληνική Επανάσταση είναι η πιο πνευματική επανάσταση που έγινε στον κόσμο. Είναι αγιασμένη", επισημαίνει ο Φώτης Κόντογλου.

Πατήστε στην εικόνα για να μεταφερθείτε στη διαδραστική εφαρμογή "Τιμή στους Ήρωες" όπου μπορείτε να μάθετε βιογραφικά στοιχεία και πολλές πληροφορίες για τους ήρωες του 1821!

Τιμή στους ήρωες! 200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση...
by Λένα Παπασταυροπούλου

# data[].attributes.attachment_link.title
Τιμή στους ήρωες! 200 Χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Εθνική μας επέτειος της 25ης Μαρτίου πλησιάζει! 200 χρόνια πέρασαν από τότε που οι ένδοξοι πρόγονοι μας αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν "Για του Χριστού την Πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία" όπως κατέγραψε με στίχους τα ιδανικά των Αγωνιστών ο Σαμιώτης λόγιος Γεώργιος Κλεάνθης.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, η ιστοσελίδα epanastasi1821.online έχει σκοπό να γνωρίσουν οι νέες γενιές την ιστορία της πατρίδας μας και να εμπνευστούν από αυτή. Έχει μονάχα επιμορφωτικό χαρακτήρα και δεν έχει ούτε κερδοσκοπικό ούτε διαφημιστικό σκοπό. Πατήστε στην εικόνα για να μεταβείτε στην εξαιρετική ιστοσελίδα!

Στη συνέχεια, μπορείτε να δείτε το παρακάτω όμορφο βίντεο με ρητά και σημαντικά λόγια των ηρώων της επανάστασης του 1821!

Τέλος, θα κλείσουμε την ανάρτηση με ένα παιχνίδι για το οποίο συνεργάστηκε ο Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων των μαθητών του 2ου Δημοτικού Σχολείου Παπάγου με το σχολείο.

Είναι ένα παιχνίδι 15 ερωτήσεων που αφορά όλα τα παιδιά, αλλά και όλη την οικογένεια, καθώς περιέχει πλούσιο υλικό και γνώσεις για μικρούς και μεγάλους!

Τα παιδιά καλούνται να δουν ένα σύντομο βίντεο, να ακούσουν ένα τραγούδι ή ποίημα, ή να δουν ένα θεατρικό σκετς και στη συνέχεια να απαντήσουν σε μία ερώτηση.

Δεν είναι κάτι ιδιαίτερα δύσκολο και δε μας ενδιαφέρουν οι σωστές απαντήσεις. Το σημαντικό είναι να γνωρίσουν τα παιδιά τη σημασία της θυσίας και του αγώνα των εθνικών ηρώων μας για την απελευθέρωση της χώρας μέσα από το παιχνίδι.

Επιλέξτε την τάξη σας και αρχίστε το παιχνίδι! Πατήστε στην εικόνα!

# data[].attributes.attachment_link.title
Η γεμάτη τόλμη Επανάσταση του 1821

# data[].attributes.attachment_link.description
Με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, η ιστοσελίδα epanastasi1821.online έχει σκοπό να γνωρίσουν οι νέες γενιές την ιστορία της πατρίδας μας και να εμπνευστούν από αυτή. Έχει μονάχα επιμορφωτικό χαρακτήρα και δεν έχει ούτε κερδοσκοπικό ούτε διαφημιστικό σκοπό. Πατήστε στην εικόνα για να μεταβείτε στην εξαιρετική ιστοσελίδα!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
4 χρόνια δουλειάς, χιλιάδες φωτογραφίες, χιλιάδες χιλιόμετρα σε όλη την Ελλάδα, εκατοντάδες ανθρώπων που φωτογραφήθηκαν!

Όλα αυτά σε ένα βίντεο με μερικές από αυτές τις φωτογραφικές στιγμές, ως φόρο τιμής προς την Ελληνική Επανάσταση του 1821!

Φωτογράφος: Ηλίας Περγαντής

Εξαιρετική δουλειά!!!

Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στον δημιουργό!

# data[].attributes.attachment_link.title
Έκθεση Φωτογραφίας 1821 του Ηλία Περγαντή

# data[].attributes.attachment_link.description
4 χρόνια δουλειάς, χιλιάδες φωτογραφίες, χιλιάδες χιλιόμετρα σε όλη την Ελλάδα, εκατοντάδες ανθρώπων που φωτογραφήθηκαν! Όλα αυτά σε ένα βίντεο με μερικές από αυτές τις φωτογραφικές στιγμές, ως φόρο τιμής προς την Ελληνική Επανάσταση του 1821! Φωτογράφος: Ηλίας Περγαντής https://www.youtube.com/watch?v=upBFyyXoVio Εξαιρετική δουλειά!!! Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στον δημιουργό!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ένα διαφορετικό βίντεο για την επανάσταση του 1821 αφιερωμένο στους μικρούς μας φίλους! Αλλά και στους πιο μεγάλους! Εξάλλου, οι περισσότεροι παίζουμε ή έχουμε παίξει με playmobil!!

Στο πλαίσιο των Επετειακών Δράσεων της Τράπεζας Πειραιώς για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) συνεργάζεται με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (ΕΙΜ) και παρουσιάζει την έκθεση "Το '21 αλλιώς: Η Ελληνική Επανάσταση με φιγούρες και διοράματα PLAYMOBIL", που θα περιοδεύσει σε τρία Μουσεία του Δικτύου ΠΙΟΠ.
Καλή απόλαυση!!!
Με διοράματα και φιγούρες PLAYMOBIL, επιχειρείται μια πρωτότυπη προσέγγιση όσων διαδραματίστηκαν, από τους προεπαναστατικούς χρόνους μέχρι και την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους. Μικρόσωμες πολύχρωμες φιγούρες "συνθέτουν" πεδία μαχών, αναπαριστούν ιστορικά γεγονότα, περιγράφουν σκηνές καθημερινότητας, απεικονίζουν σημαίνουσες μορφές του Αγώνα.

Ο Όρκος των Φιλικών, η Άλωση της Τριπολιτσάς, η Έξοδος του Μεσολογγίου, η Φυγή των Παργινών, είναι κάποια από τα διοράματα που δεσπόζουν στην έκθεση. Πρωταγωνιστές της Επανάστασης, Έλληνες, Φιλέλληνες και Οθωμανοί, άντρες και γυναίκες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των γεγονότων, παρουσιάζονται σε φιγούρες PLAYMOBIL, συνοδευόμενοι από σύντομο βιογραφικό τους. Έτσι οπτικοποιούνται, με κατανοητό και ευφάνταστο τρόπο, όσα θέλει να αφηγηθεί η έκθεση και η Ιστορία γίνεται ένα απολαυστικό ταξίδι όχι μόνο για μικρούς αλλά και για μεγάλους.

Αν θέλετε να μεταφερθείτε με εικονικό τρόπο στο μουσείο για να δείτε τις φιγούρες και τα διοράματα πατήστε στην εικόνα!

Για να κατεβάσετε το έντυπο δραστηριοτήτων για τους μικρούς φίλους πατήστε εδώ.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ένα διαφορετικό βίντεο για την επανάσταση του 1821 αφιερωμένο στους μικρούς μας φίλους! Αλλά και στους πιο μεγάλους! Εξάλλου, οι περισσότεροι παίζουμε ή έχουμε παίξει με playmobil!! Στο πλαίσιο των Επετειακών Δράσεων της Τράπεζας Πειραιώς για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) συνεργάζεται με το Εθνικό Ιστορικό...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Χαίρετε αγαπημένα παιδιά!

Χαίρετε Ελληνόπουλα!

Εύχομαι να είστε καλά και να περνάτε όμορφες στιγμές!

Δείτε παρακάτω ένα βίντεο στο οποίο οι ήρωες του 1821 ζωντανεύουν με την βοήθεια της τεχνολογίας!

200 Χρόνια Ελλάδα
200 Χρόνια Ελευθερία

Πατήστε εδώ για να παίξετε ένα παιχνίδι με τους ήρωες του 1821!

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι ήρωες του 1821 ζωντανεύουν!

# data[].attributes.attachment_link.description
Χαίρετε αγαπημένα παιδιά! Χαίρετε Ελληνόπουλα! Εύχομαι να είστε καλά και να περνάτε όμορφες στιγμές! Δείτε παρακάτω ένα βίντεο στο οποίο οι ήρωες του 1821 ζωντανεύουν με την βοήθεια της τεχνολογίας! https://youtu.be/2zHJD3fnnPk 200 Χρόνια Ελλάδα200 Χρόνια Ελευθερία Πατήστε εδώ για να παίξετε ένα παιχνίδι με τους ήρωες του 1821!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ταινία δημιουργήθηκε από το ΣΤ1 του 2ου Δημοτικού Σχολείου Ναυπλίου, στην πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας. Μέσα σε κάτι περισσότερο από 5 λεπτά, οι μαθητές υποδύονται τους γνώριμους πρωταγωνιστές του εθνικού απελευθερωτικού αγώνα στο φυσικό τους περιβάλλον, την πόλη του Ναυπλίου, όπου κάποτε πράγματι περπατούσαν.

Τα παιδιά στέλνουν το μήνυμα της ενότητας και της ομοψυχίας, τιμώντας τους ήρωες και τις ηρωίδες που έδωσαν τα πάντα, ακόμα και την ίδια τους τη ζωή, για την ελευθερία της πατρίδας.

Σκηνοθεσία - σενάριο: Νικόλαος Γαλάνης
Οργάνωση Παραγωγής: Νάντια Στρατή

Θα θέλατε να παίξετε με τους ήρωες της Επανάστασης; Αν ναι, τότε πατήστε στη λήψη και καλό παιχνίδι!

# data[].attributes.attachment_link.title
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ από το 2ο Δημοτικό Σχολείο Ναυπλίου

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ταινία δημιουργήθηκε από το ΣΤ1 του 2ου Δημοτικού Σχολείου Ναυπλίου, στην πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας. Μέσα σε κάτι περισσότερο από 5 λεπτά, οι μαθητές υποδύονται τους γνώριμους πρωταγωνιστές του εθνικού απελευθερωτικού αγώνα στο φυσικό τους περιβάλλον, την πόλη του Ναυπλίου, όπου κάποτε πράγματι περπατούσαν. Τα παιδιά στέλνουν το μήνυμα της ενότητας και της ομοψυχίας,...

# data[].attributes.attachment_link.title
O Χάρτης της Ελληνικής Επανάστασης (1821-1832)

# data[].attributes.attachment_link.description
Πάμε να μάθουμε κι άλλες πληροφορίες με εικόνες, βίντεο, ιστορικά στοιχεία πατώντας πάνω στις ελληνικές περιοχές του χάρτη της Ελληνικής Επανάστασης! O Χάρτης της Ελληνικής Επανάστασης (1821-1832)b…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Είναι έξω από κάθε ιστορική αμφιβολία ότι το τρίπτυχο: Θρησκεία - Πίστη - Πατρίδα, υπήρξε ο ακρογωνιαίος λίθος της Επαναστάσεως του '21.
Με όπλο την πίστη στη θρησκεία και την αγάπη στην πατρίδα και την ελευθερία, οι πρόγονοί μας αποδύθηκαν στην άνιση μάχη της εθνεγερσίας, για την οποία ο Α. Τσιριντάνης γράφει σχετικά:
"Η επανάσταση έγινε, μα χριστιανοί και όχι άθεοι ή θρησκευτικά αδιάφοροι την έκαμαν.

Ο Χριστιανισμός του έδινε την πίστη και τη δύναμη. Απ' αύτή τη χριστιανική πίστη παίρναμε δύναμη αλλά και καρτερία..."
Και αυτή η Χριστιανική πίστη, αν δεν έσβηνε τις μικρότητες, δέν τις άφηνε όμως να σβήσουν την επανάσταση... αυτή ετόνωσε το δούλο, αλλά επαναστατημένο Γένος, συνταιριασμένη με την ονειροπόληση του αρχαίου Ελληνισμού.
Ο επαναστατημένος "ραγιάς" ήταν πια Έλληνας. Θυμόταν πάντα το μαρμαρωμένο βασιλιά... και πίσω απ' αυτόν τη σειρά των βυζαντινών αυτοκρατόρων και πίσω απ' αυτούς ονειρευόταν την αρχαία Ελλάδα, όσο λίγο κι' αν την ήξερε.

Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο τα πρώτα συντάγματα του επαναστατημένου Γένους έσπευσαν να ορίσουν την έννοια του Έλληνος σε σχέση με τη θρησκεία λέγοντας:
"Οσοι αυτόχθονες κάτοικοι της επικρατείας της Ελλάδος πιστεύουσιν εις Χριστόν εισίν Έλληνες"

(Σύνταγμα Επιδαύρου του 1822, του οργανικού νόμου της Επιδαύρου του 1833 το Σύνταγμα του Άστρους και της Τροιζήνος του 1827.)

Ήταν τα συντάγματα, τα οποία επιβεβαίωσαν την ενότητα Χριστιανισμού και Ελληνισμού.

Από το βιβλίο "Η Εθνική μας Παράδοση" του Π.Λ. Παπαγαρυφάλλου, εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ, σελ. 314, 315

Στη συνέχεια, σας παραθέτω δύο πραγματικές φωτογραφίες που δείχνουν πως ήταν δύο από τους μεγαλύτερους ήρωες της Επανάστασής μας!

Ο Γέρος του Μοριά και ο γνωστός μπουρλοτιέρης Κωνσταντίνος Κανάρης, με τα παράσημα της τότε εποχής γύρω στο 1877!

# data[].attributes.attachment_link.title
Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία!

# data[].attributes.attachment_link.description
Είναι έξω από κάθε ιστορική αμφιβολία ότι το τρίπτυχο: Θρησκεία - Πίστη - Πατρίδα, υπήρξε ο ακρογωνιαίος λίθος της Επαναστάσεως του '21.Με όπλο την πίστη στη θρησκεία και την αγάπη στην πατρίδα και την ελευθερία, οι πρόγονοί μας αποδύθηκαν στην άνιση μάχη της εθνεγερσίας, για την οποία ο Α.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο ιστορικός λόγος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην Πνύκα

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως Σωτήρος Βριλησσίων προσφέρει, σε επιμελημένη παρουσίαση, τον ιστορικό λόγο του Κολοκοτρώνη που εκφωνήθηκε προς τους νέους στην Πνύκα το 1838. https://www.youtube.com/watch?v=BOuk6nRmSYA

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η ηρωική ιστορία του Ρήγα Βελεστινλή αποτέλεσε έμπνευση για τη δημιουργία μιας νέας έκδοσης, μέσα από την οποία παιδιά ηλικίας 8-12 ετών θα ανακαλύψουν τα μυστικά ενός χάρτη που φτιάχτηκε για να υποκινήσει τον ξεσηκωμό των Ελλήνων. Η συγγραφέας και εικονογράφος Λήδα Βαρβαρούση, σε συνεργασία με την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και το Αρχείο Χαρτογραφικής Κληρονομιάς, δημιούργησε ένα παιδικό βιβλίο με θέμα τη Χάρτα του Ρήγα, τους μύθους και τα σύμβολά της. "Ο μικρός Ρήγας και τα μυστικά σύμβολα της Χάρτας" είναι διαθέσιμος σε ψηφιακή έκδοση και διατίθεται ελεύθερα στην εκπαιδευτική κοινότητα.

Η παιδική έκδοση "Ο μικρός Ρήγας και τα μυστικά σύμβολα της Χάρτας" μας μεταφέρει στον ελλαδικό χώρο πριν από περίπου 250 χρόνια. Εκείνη την εποχή, πριν ξεσπάσει η Επανάσταση του 1821, δεν υπήρχε ελληνικό κράτος, παρά μόνο σκλαβιά. Ένα μικρό παιδί, ο Ρήγας, τολμά να σκεφτεί ελεύθερα και συγκρίνει τον αρχαίο πολιτισμό και τη δόξα της πατρίδας του, της Ελλάδας, με την άθλια κατάσταση στην οποία αυτή έχει περιέλθει. Αποφασίζει λοιπόν να αναλάβει δράση. Μέσα από ένα φανταστικό ταξίδι, παρέα με ένα αγιοπούλι, θα περιηγηθεί σε αρχαίους τόπους, θα γνωρίσει μυθικούς ήρωες, θα παρακολουθήσει αρχαία δρώμενα, θα παρευρεθεί σε ιστορικές μάχες και, γεμάτος έμπνευση και πάθος, θα προσπαθήσει να μεταφέρει το μήνυμα της ελευθερίας και της δικαιοσύνης σε όλους τους λαούς. Για να πετύχει τον στόχο του, συλλαμβάνει την ιδέα να κατασκευάσει μια μεγάλη Χάρτα με μυστικά σύμβολα. Άραγε, θα καταφέρει να ξυπνήσει το λιοντάρι που κρύβεται μέσα στην ψυχή των υπόδουλων Ελλήνων;

Μπορείτε να κατεβάσετε το ψηφιακό βιβλίο από εδώ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο μικρός Ρήγας και τα μυστικά σύμβολα της Χάρτας

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ηρωική ιστορία του Ρήγα Βελεστινλή αποτέλεσε έμπνευση για τη δημιουργία μιας νέας έκδοσης, μέσα από την οποία παιδιά ηλικίας 8-12 ετών θα ανακαλύψουν τα μυστικά ενός χάρτη που φτιάχτηκε για να υποκινήσει τον ξεσηκωμό των Ελλήνων. Η συγγραφέας και εικονογράφος Λήδα Βαρβαρούση, σε συνεργασία με την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη, τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και...