# data[].attributes.headline
Սուրբ Երրորդություն

# data[].attributes.subject
Սուրբ Երրորդություն

# data[].attributes.body
Մայր Հայաստան հուշահամալիր, հուշահամալիր է Երևանում, կառուցվել է ի նշանավորումն ԽՍՀՄ-ի՝ Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի։ Բացվել է 1950 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հաղթանակ զբոսայգում։ Հեղինակը ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանն է։ Պատվանդանի վրա տեղադրվել էր ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Սերգեյ Մերկուրովի հեղինակած Իոսիֆ Ստալինի 17 մետր բարձրության պղնձե կոփածո արձանը։ 1951 թվականին հեղինակներն արժանացել են ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ 1962 թվականին հանվել է Իոսիֆ Ստալինի արձանը։ 1967թվականին տեղադրվել է Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ Արա Հարությունյանի հեղինակած 22 մետր բարձրության պղնձե կոփածո «Մայր Հայաստան» արձանը[1]։

Մայր Հայաստան հուշահամալիր

# data[].attributes.headline
Եսայան Մարիա X Պ2 դասարան

# data[].attributes.subject
Եսայան Մարիա X Պ2 դասարան

# data[].attributes.body
Երևանի Հովհաննես Թումանյանի անվան զբոսայգին, նաև ճանաչված որպես Թումանյան այգի, և ժողովրդական լեզվում երբեմն հայտնի որպես Թումոյի այգի, Երևանի Աջափնյակ համայնքում և Կիևյան կամրջի հարևանությամբ գտնվող զբոսայգի է, որը գտնվում է «ԷյՓիՋի Լաբս ԷյԷմ» հասարակական կազմակերպության խնամակալության ներքո[1], 100 տարի վարձակալմամբ[2]։

# data[].attributes.body
Երևանը հայ ժողովրդի եռանդի և արիության իսկական դրսևորման քաղաքն է:
Ես իմ կյանքում չեմ տեսել ոչ մի այնպիսի քաղաք, որը նման լիներ Երևանին, ուր բնակչությունը պատմական այդքան կարճ ժամանակահատվածում այդքան արագ աճեր:

Ժան Պոլ

Ես աշխաշհի շատ քաղաքներում եմ եղել, բայց չգիտեմ մի ուրիշ քաղաք, որն աճեր այսքան արագորեն, լիներ այսքան գեղեցիկ, ինչպես Երևանը:

Վիլյամ Սարոյան

10Ֆիզմաթ

# data[].attributes.body
Մայր Հայաստան հուշահամալիր, հուշահամալիր է Երևանում, կառուցվել է ի նշանավորումն ԽՍՀՄ-ի՝ Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի։ Բացվել է 1950 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հաղթանակ զբոսայգում։ Հեղինակը ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանն է։ Պատվանդանի վրա տեղադրվել էր ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Սերգեյ Մերկուրովի հեղինակած Իոսիֆ Ստալինի 17 մետր բարձրության պղնձե կոփածո արձանը։ 1951 թվականին հեղինակներն արժանացել են ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ 1962 թվականին հանվել է Իոսիֆ Ստալինի արձանը։ 1967թվականին տեղադրվել է Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ Արա Հարությունյանի հեղինակած 22 մետր բարձրության պղնձե կոփածո «Մայր Հայաստան» արձանը[1]։

Մայր Հայաստան հուշահամալիր

# data[].attributes.body
01.12.17❤ Պողոսյան Անուլ,Հայրապետյան Օֆելյա(10լ3)

# data[].attributes.headline
Սուրբ երրորդություն

# data[].attributes.subject
Սուրբ երրորդություն

# data[].attributes.body
Կարեն Բալյան

# data[].attributes.body
Երևանի  թիվ 190  դպրոցը  հիմնադրվել  է  1986 թվականին:
1990 թվականից անվանակոչվել է19-րդ դարի հայ բարերար Գալուստ Գյուլբենկյանի անունով:
Դպրոցը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ասոցացված դպրոցների անդամ է:
2009 թվականից  վերակազմավորվել է և դարձել ավագ դպրոց:
Մ Պետրոսյան
10Պ2

# data[].attributes.headline
ՊԱՏՎԱՎՈՐ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐ👑

# data[].attributes.subject
ՊԱՏՎԱՎՈՐ ՔԱՂԱՔԱՑԻՆԵՐ👑

# data[].attributes.body
Երևանի քաղաքապետի որոշմամբ ինչպես ՀՀ, այնպես էլ օտարերկրյա քաղաքացիների համար սահմանվել է Երևանի պատվավոր քաղաքացիկոչումը: Ներկայումս 90-ից ավելի անձինք հանդիսանում են Երևանի պատվավոր քաղաքացի: Երևանի առաջին պատվավոր քաղաքացի է դարձել գիտնական Վիկտոր Համբարձումյանը (կոչմանը արժանացել է 1983 թվականին)։

•Էլեն Խաչատուրյան•XՊի2

# data[].attributes.headline
չատուրյան
 Եկեղեցիներ


# data[].attributes.body
չատուրյան
 Եկեղեցիներ

add

# data[].attributes.headline
Զորավար Անդրանիկի թաղամաս կամ Հարավարևմտյան թաղամաս (ՀԱԹ), Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանի նորակառույց թաղամասերից, հիմնադրվել է 1980-ական թվականներին։ Ունի 7 թաղ՝Ա1Ա2Ա3Բ1Բ2Բ3Բ4Թաղամասում գործում են 9 դպրոցներ, բազմաթիվ մանկապարտեզներ[1]: Նրան են հարում Ախպարաշեն, Անկախ մայլա թաղամասերը։ Կից գտնվում են նույն համայնքի կազմի մեջ մտնող Մալաթիա, Շահումյան, Սեբաստիա, Հաղթանակ թաղամասերը։Թաղամասը հանրության մոտ հայտնի է որպես Բանգլադեշ։

# data[].attributes.subject
Զորավար Անդրանիկի թաղամաս կամ Հարավարևմտյան թաղամաս (ՀԱԹ), Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանի նորակառույց թաղամասերից, հիմնադրվել է 1980-ական թվականներին։ Ունի 7 թաղ՝Ա1Ա2Ա3Բ1Բ2Բ3Բ4Թաղամասում գործում են 9 դպրոցներ, բազմաթիվ մանկապարտեզներ[1]: Նրան են հարում Ախպարաշեն, Անկախ մայլա թաղամասերը։ Կից գտնվում են նույն համայնքի կազմի մեջ մտնող Մալաթիա, Շահումյան, Սեբաստիա, Հաղթանակ թաղամասերը։Թաղամասը հանրության մոտ հայտնի է որպես Բանգլադեշ։

# data[].attributes.body
10Պ2
Մ Պետրոսյան

# data[].attributes.headline
Պողոսյան Անի

# data[].attributes.subject
Պողոսյան Անի

# data[].attributes.body
Երևանն աշխարհի հնագույն քաղաքներից է։ Հնագիտական պեղումներով պարզվել է, որ մարդն այստեղ բնակվել է տասնյակ հազարավոր տարիներ առաջ։ Քաղաքի տարածքում տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացել և զանազան պատճառներով կործանվել են բազմաթիվ բնակավայրեր։ Ժամանակագրական առումով՝ քաղաքի տարածքի հնագույն բնակավայրը Երևանյան կամ Հրազդանյան քարայրն է (Երևանյան լճի մոտ՝ Հրազդան գետի ձախ ափին), որի հնագույն, ստորին շերտը (4-5 մշակութային շերտ) թվագրվում է մուստերյան շրջանով (10-3,5 հազարամյակ առաջ)։ Որպես հին բնակավայր հայտնի է նաև Շենգավիթը. այստեղ մարդիկ բնակություն են հաստատել 5-6 հազար տարի առաջ[11]:

Հայ մատենագիրները Երևանի անվան ծագումը երկար ժամանակ կապել են Նոյյան տապանի աստվածաշնչյան ավանդության հետ. իբրև երբ Նոյի տապանը կանգ է առել Արարատի գագաթին, Նոյը, ջրհեղեղից հետո տեսնելով առաջին ցամաքը, որն ապագա Երևանի կառուցման վայրն էր, գոչել է՝ երևա՜ց (այստեղից էլ՝ «Երևան» անվանումը)։

Առավել տարածված է այն տեսակետը, որ «Երևան» անունը կապված է Էրեբունի բերդաքաղաքի անվան հետ։ Սակայն կան նաև այլ տեսակետներ. դրանցից մեկի համաձայն՝ հիմնադրված նոր բնակավայրի անվանակոչման համար Արգիշտի Ա-ն կամ օգտագործել է տարածքում եղած ու նրան հայտնի հնագույն այլ բնակավայրի անուն, կամ կոչել է «երի» կամ «արի» ցեղի (երկրի) անունով։ Հայկական լեռնաշխարհից ու շրջակա տարածքներից հեռացած հնդեվրոպացիների նախնիները՝ արիական ցեղերը, հիշում են իրենց՝ արի ցեղին պատկանելու փաստը և գրավոր աղբյուրներում նշում են այդ մասին (հնդկական վեդաներ, իրանական «Ավեստա», պարսից շահ Դարեհ Ա Աքեմենյանի Բեհիսթունի արձանագրություն)։ Երևանը կոչվել է նաև Այրիվան, Էրիվան, Րևան և այլ անուններով[12]:

Երևանը հիշատակվում է 3-րդ դարի սոդդիական-մանիքեական տեքստում, որտեղ նշվում է, որ քրիստոնեական համայնքի կողքին Մանիի (պարսիկ նկարիչ, մանիքեության հիմնադիրը) աշակերտներից մեկը Երևանում հիմնել է մանիքեական համայնք[11]:

Վանի թագավորության անկումից հետո Երևանի շուրջ 1000-ամյա պատմության մասին հայ մատենագրական աղբյուրները լռում են։ Երևանը կրկին հիշատակվում է 7-րդ դարում՝ «Գիրք թղթոցի» մեջ։ Պատմիչ Սեբեոսը վկայում է, որ արաբական արշավանքների ժամանակ Երևանը վաճառԵրևանն աշխարհի հնագույն քաղաքներից է։ Հնագիտական պեղումներով պարզվել է, որ մարդն այստեղ բնակվել է տասնյակ հազարավոր տարիներ առաջ։ Քաղաքի տարածքում տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացել և զանազան պատճառներով կործանվել են բազմաթիվ բնակավայրեր։ Ժամանակագրական առումով՝ քաղաքի տարածքի հնագույն բնակավայրը Երևանյան կամ Հրազդանյան քարայրն է (Երևանյան լճի մոտ՝ Հրազդան գետի ձախ ափին), որի հնագույն, ստորին շերտը (4-5 մշակութային շերտ) թվագրվում է մուստերյան շրջանով (10-3,5 հազարամյակ առաջ)։ Որպես հին բնակավայր հայտնի է նաև Շենգավիթը. այստեղ մարդիկ բնակություն են հաստատել 5-6 հազար տարի առաջ[11]:

Հայ մատենագիրները Երևանի անվան ծագումը երկար ժամանակ կապել են Նոյյան տապանի աստվածաշնչյան ավանդության հետ. իբրև երբ Նոյի տապանը կանգ է առել Արարատի գագաթին, Նոյը, ջրհեղեղից հետո տեսնելով առաջին ցամաքը, որն ապագա Երևանի կառուցման վայրն էր, գոչել է՝ երևա՜ց (այստեղից էլ՝ «Երևան» անվանումը)։

Առավել տարածված է այն տեսակետը, որ «Երևան» անունը կապված է Էրեբունի բերդաքաղաքի անվան հետ։ լեռնաշխարհից ու շրջակա տարածքներից հեռացած հնդեվրոպացիների նախնիները՝ արիական ցեղերը, հիշում են իրենց՝ արի ցեղին պատկանելու փաստը և գրավոր աղբյուրներում նշում են այդ մասին

# data[].attributes.headline
Էլեն Խաչատուրյան

# data[].attributes.subject
Էլեն Խաչատուրյան

# data[].attributes.body
Ձմեռային Երևան❄️
Բանգլադեշ ,Բ-2 թաղամաս 👑

# data[].attributes.headline
Կարեն Բալյան

# data[].attributes.subject
Կարեն Բալյան

# data[].attributes.body
երեվանի տոնածառ

# data[].attributes.headline
Նունե Խաչատրյան 10Պ2

# data[].attributes.subject
Նունե Խաչատրյան 10Պ2

# data[].attributes.body
Երևանն աշխարհի հնագույն քաղաքներից է։ Հնագիտական պեղումներով պարզվել է, որ մարդն այստեղ բնակվել է տասնյակ հազարավոր տարիներ առաջ։ Քաղաքի տարածքում տարբեր ժամանակաշրջաններում առաջացել և զանազան պատճառներով կործանվել են բազմաթիվ բնակավայրեր։ Ժամանակագրական առումով՝ քաղաքի տարածքի հնագույն բնակավայրը Երևանյան կամ Հրազդանյան քարայրն է (Երևանյան լճի մոտ՝ Հրազդան գետի ձախ ափին), որի հնագույն, ստորին շերտը (4-5 մշակութային շերտ) թվագրվում է մուստերյան շրջանով (10-3,5 հազարամյակ առաջ)։ Որպես հին բնակավայր հայտնի է նաև Շենգավիթը. այստեղ մարդիկ բնակություն են հաստատել 5-6 հազար տարի առաջ

# data[].attributes.headline
Եսայան Մարիա X Պ2 դասարա

# data[].attributes.subject
Եսայան Մարիա X Պ2 դասարա

# data[].attributes.body
Վարչական առումով Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը բաժանված է 12 վարչական շրջանների, որոնք իրենց հերթին բաժանված են թաղամասերի։

Վարչական շրջաններՎարչական շրջանԲնակչությունՏարածքԹաղամասեր
Աջափնյակ | 125 800 | 25 կմ² | Աջափնյակ, Նորաշեն, Նազարբեկյան, Սիլիկյան, Լուկաշին, Վահագնի, Անաստասավան, Չերեմուշկա
Արաբկիր | 150 200 | 12,35 կմ² | Նոր Արաբկիր (Կոմիտաս), Այգեձոր, Մերգելյան, Ռայկոմ, Քանաքեռ
Ավան | 50 400 | 8,37 կմ² | Ավան (Վարուժան, Դուրյան, Չարենց, Իսահակյան, Հովհաննիսյան, Սայաթ Նովա, Բրյուսով, Թումանյան), Ավան-Առինջ, Աղնի Հանք
Դավթաշեն | 50 500 | 6,71 կմ² | Դավթաշեն, Հյուսիսային Դավթաշեն
Էրեբունի | 126 200 | 48,41 կմ² | Էրեբունի, Նոր Արեշ, Սարիթաղ, Վարդաշեն, Մուշավան, Վերին Ջրաշեն, Կայարան, Բութանիա
Քանաքեռ-Զեյթուն | 102 700 | 8,10 կմ² | Քանաքեռ, Նոր Զեյթուն, Մոնումենտ
Կենտրոն | 179 100 | 14,20 կմ² | Փոքր Կենտրոն, Նորագյուղ, Նոր Կիլիկիա, Այգեստան, Կոնդ
Մալաթիա-Սեբաստիա | 158 700 | 25,80 կմ² | Նոր Մալաթիա, Զորավար Անդրանիկ, Շահումյան, Արարատյան, Հաղթանակ
Նորք-Մարաշ | 14 600 | 4,60 կմ² | Նորք, Նորք-Մարաշ
Նոր Նորք | 132 100 | 14,47 կմ² | Նոր Նորք, Ջրվեժ, Բագրևանդ
Նուբարաշեն | 9 300 | 18,11 կմ² | Նուբարաշեն
Շենգավիթ | 146 100 | 40,50 կմ² | Ներքին Շենգավիթ, Վերին Շենգավիթ, Ներքին Չարբախ, Վերին Չարբախ, Նորագավիթ, Աերացիա

# data[].attributes.headline
Սիմոնյան Թերեզա

# data[].attributes.subject
Սիմոնյան Թերեզա

# data[].attributes.body
Համաձայն տարածված տեսակետի՝ Երևանը հիմնադրել է Վանի թագավորության արքա Արգիշտի Ա-ն մ.թ.ա. 8-րդ դարում Էրեբունի անվամբ[7][8]: 2018 թվականին Երևանը կդառնա 2800 տարեկան։ Բնակավայրի տարածքում հայտնաբերվել են ավելի հին քաղաքների ու ավանների ավերակներ, ինչպիսին են Թեյշեբաինին, Շենգավիթը, որոնք ունեն ավելի հին թվագրում: Քաղաքի տեղանվան ծագման հետ կապված կան շատ վարկածներ, մասնավորապես, ըստ ժողովրդական ավանդության, Երևանը կապվում է Նոյի անվան հետ, իբր Նոյն է այդպես կոչել առաջին ջրհեղեղից հետո երևացող ցամաքը[9]: Միջնադարում քաղաքը ընդգրկված է եղել Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Կոտայք գավառի սահմաններում[10]:

# data[].attributes.headline
Էլեն Խաչատուրյան

# data[].attributes.subject
Էլեն Խաչատուրյան

# data[].attributes.headline
Երևանի Շենգավիթ համա

# data[].attributes.body
Երևանի Շենգավիթ համայնքն ունի շուրջ 6000-ամյա պատմություն։ Համայնքը գտնվում է Երևանի հարավարևմտյան մասում, Հրազդան գետի ձախ ափին։ Շենգավիթ պատմամշակութային հուշարձանի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել է Քրիստոսից առաջ IV-II հազարամյակի հնէաբանական նյութեր, որոնք ապացուցում են, որ Շենգավիթը եղել է Հայաստանի հնագույն ու ճարտարապետական կատարյալ կառույցներից մեկը։
Մ Պետրոսյան
10Պ²

# data[].attributes.body
Edgar Adamian
Արգիշտի 1-ին
Էրեբունի հրպ. Քանդակագործ՝ Լ. Թոքմաջյան

Ճարտարապետ՝ Է. Բարոյան
Տուֆ, բազալտ, 2002թ.

# data[].attributes.body
Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանը 1972թ. հիմնել է Հենրիկ Իգիթյանը` Երևանի քաղաքապետ Գ. Հասրաթյանի, ինչպես նաև` հայ լավագույն նկարիչների աջակցությամբ:

Որպես ժամանակակից արվեստի մասնագիտացված թանգարան` այն առաջինն էր ոչ միայն նախկին Խորհրդային Միության, այլև ողջ սոցիալիստական ճամբարի տարածքում: Հետագա 20 տարվա ընթացքում պահպանվում է թանգարանի եզակիությունը: Թանգարանի առաջին ցուցադրությունը լիովին կազմված էր 60-ական թվականների հայ նկարիչների գործերից` նրանց իսկ նվիրատվությամբ:

Մինաս Ավետիսյանի, Աշոտ Հովհաննիսյանի, Մարտին Պետրոսյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Գայանե Խաչատրյանի, Վրույր Գալստյանի, Էլիբեկյան եղբայրների, Հարություն Կալենցի, Ռուդոլֆ Խաչատրյանի, Աշոտ Բայանդուրի և ուրիշ անվանի նկարիչների գործեր թանգարանի ցուցադրության հիմնական առանցքն են:

2007թ. թանգարանին հատկացվել է նոր մասնաշենք, որտեղ ցուցադրվում են նաև միջին և երիտասարդ սերնդի աշխատանքները:

80-ականների նկարիչներից են թանգարանում ներկայացված Կամո Նիգարյանը, Մարինե Դիլանյանը, Ալբերտ Հակոբյանը, Սամվել Բաղդասարյանը, Արևիկ Արևշատյանը, Ռուբեն Գրիգորյանը, Արմեն Գևորգյանը, Սոնա Բանոյանը, Վահան Ռումելյանը, Մոկո Խաչատրյանը, Գագիկ Ղազանչյանը, Տիգրան Մատուլյանը, Մուշեղ Մխիթարյանը, Թենի Վարդանյանը, Գաբրիել Մանուկյանը, Սարգիս Համալբաշյանը, Արթուր և Արարատ Սարգսյանները և այլք: 2004թ. բարերար Գրիգոր Մուրադյանի կողմից թանգարանը ստացավ ամերիկաբնակ ճանաչված նկարիչ և քանդակագործ Էմիլ Կազազի աշխատանքները:

Հենրիկ Իգիթյանի գլխավորությամբ թանգարանի աշխատակազմը հրատարակության է պատրաստել մի շարք ալբոմներ` «Քոչար», «Ա.Բաժբեուկ-Մելիքյան», «Հովնաթանյանից` Մինաս», «Թանգարան», «Հայկական գունապնակ I», «Հայկական գունապնակ II», «Մինաս Ավետիսյան», «Վրույր Գալստյան», «Աշոտ Հովհաննիսյան», ինչպես նաև` 80-ականների նկարիչների անհատական կատալոգները: Այժմ տպագրության է պատրաստվում «Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան» կատալոգը:

Թանգարանն աշխատում է ժ. 11:00-18:00

# data[].attributes.headline
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.subject
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.body
Հետաքրքրիր արձան Կասկադում..

# data[].attributes.headline
Սիմոնյան Թերեզա

# data[].attributes.subject
Սիմոնյան Թերեզա

# data[].attributes.body
1868 թվականից Երևանի թատրոնում ներդրվել են թիֆլիսյան թատրոնի փորձն ու ճաշակը։ Նախաձեռնողը ինքնուս նկարիչ Ս. Աբամելիքյանն էր, որն առաջին բեմանկարիչն է հայ իրականության մեջ։ 1870-ական թվականներին Երևանում Արտաշես Հակոբյանի ղեկավարությամբ գործել է կայուն թատերախումբ (Ա. Սարգսյան, Ա․, Փ․ և Ձ․ Մելյաններ, Վ. և Ս. Մադաթյաններ, Ե. Ղորղանյան, Թ. Դեկարխանյան և ուրիշներ)։  1870-1880-ական թվականներին Երևանի թատրոնը նույնպես դարձել է հյուրախաղային կենտրոն։ 1884 թվականից այստեղ հանդես են եկել պրոֆեսիոնալ դերասաններ Սաշա և Ալմա Սաֆրազյանները, Տաբելը, Արամ Վրույրը, Պայծառ Ֆասուլաճյանը, Գևորգ Պետրոսյանը, նաև Հովհաննես Աբելյանի թատերախմբերը։ Ներկայացումները խաղացել են Քաղաքային ակումբում, «Ջանփոլադյան թատրոնում» (հիմնադրվել է 1907 թվականին), «Ապոլլո» կինոթատրոնում և այլուր

# data[].attributes.body
1953թ. ապրիլին Երևանի Մոսկովյան 40 հասցեում ճարտարապետ Գրիգոր Աղաբաբյանի նախագծով բացվեց Հովհ. Թումանյանի թանգարանը, որտեղ խնամքով պահվում է ավելի քան 18000 ցուցանմուշ: Թանգարանի երկրորդ հարկի առանձին սրահում ներկայացված է թանգարանի մեծագույն արժեքներից մեկը` Հովհ. Թումանյանի անձնական բացառիկ և բազմաբնույթ գրադարանը` մոտ 8000 հատորով: Մեծ տպավորություն է թողնում Թիֆլիսի «Վերնատան» կրկնօրինակը:

Թանգարանի ուշագրավ անկյուններից է նաև «Լոռվա ձորը» համայնապատկերը, որի դիտումն ուղեկցվում է «Անուշ» օպերայի հնչյուններով:

Երևանի կենտրոնում, բարձունքին գտնվող այս թանգարան հասնելու համար հարկավոր է հաղթահարել 54 աստիճան. սա մեծ հայի ապրած կյանքի տարիները խորհրդանշող թիվն է:

# data[].attributes.headline
ԿԱՍԿԱԴ ՀԱՄԱԼԻՐ

# data[].attributes.subject
ԿԱՍԿԱԴ ՀԱՄԱԼԻՐ

# data[].attributes.body
•ԿԱՍԿԱԴ ՀԱՄԱԼԻՐ• ճարտարապետական-կոթողային համալիր Երևանում։ Ստեղծվել է 1970 թ.։ Ներկա պահին գտնվում է վերակառուցման փուլում։ Համալիրում գտնվում են թանգարաններ, շատրվաններ, ծաղկանոցներ և հարթաքանդակներ։
👑🕋
•Էլեն Խաչատուրյան•XՊի2

# data[].attributes.body
Տուն-թանգարանը բացվել է 1967թ.` նկարչի օրոք, նրա նվիրաբերած 50 ստեղծագործությունների նախնական հավաքածուով: Այժմ թանգարանում ներկայացված է 240 թանգարանային առարկա, որոնք ամփոփում են Վարպետի ստեղծագործական գործունեության հիմնական փուլերը` ուսանողական առաջին աշխատանքներից մինչև ուշ շրջանի գեղանկարները, գծանկարները, ընդհուպ` վերջին կտավը՝«Հեքիաթ» գեղանկարը:

Մշտական ցուցադրությունում ընդգրկված են Մ. Սարյանի նախահեղափոխական (1895-1917թթ.) և հայաստանյան (1921-1972թթ.) շրջանների գեղանկարները, ներառյալ` 1904-1907թթ. «Հեքիաթներ և երազներ» շարքը, նրա ստեղծագործության գլուխգործոցները` «Ջրհորի մոտ. շոգ օր», «Ինքնադիմանկար», «Քայլող կինը», «Գիշերային բնանկար», «Եգիպտական դիմակներով նատյուրմորտ«, «Արևելյան ծաղիկներ», «Երեք հասակ» ինքնադիմանկարը

# data[].attributes.headline
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.subject
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.body
Թումո
Այն ստեղծվել է Սիմոնյան կրթական հիմնադրամի նախաձեռնությամբ: Կենտրոնի նպատակն է պատանիներին տրամադրել յուրատեսակ ուսումնական փորձ:

Հալաբյան փողոց

# data[].attributes.headline
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.subject
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.body
Ալեքսանդր Սպենդիարյան - բրոնզ և գրանիտ, հեղինակները Ղուկաս Չուբարյանն ու Արա Սարգսյանն են, ճարտարապետ Գրիգոր Աղաբաբյան։ Տեղադրվել է 1957 թվականին Թատերական հրապարակում (այժմ՝ Ազատության հրապարակ)։

# data[].attributes.headline
ՀՅՈՒՍԻՍԱՅԻՆ ՊՈՂՈՏԱ

# data[].attributes.subject
ՀՅՈՒՍԻՍԱՅԻՆ ՊՈՂՈՏԱ

# data[].attributes.body
•Հյուսիսային պողոտան•, փողոց Երևանի կենտրոնում։ Պողոտան իրար է կապում օպերայի շենքը և Հանրապետության հրապարակը։ Երկարությունը ավելի քան 500 մ է։ Պողոտայի կազմի մեջ մտնում են բնակարաններ, ռեստորաններ, խանութներ և գրասենյակներ։ Մինչ պողոտայի շինարարությունը սկսելը, տվյալ տարածքի պատմական շենք, շինությունները քանդվել են👑👑👑
•Էլեն Խաչատուրյան•XՊի2

# data[].attributes.body
Գաֆէսճեան թանգարան-հիմնադրամ

Կասկադ

+(374 10) 541 932

www.cmf.am

2002թ. ապրիլին ԱՄՆ-ի Գաֆէսճեան թանգարան հիմնադրամը Երևանում բացեց «Գաֆէսճեան թանգարան հիմնադրամը»` ժամանակակից արվեստի թանգարան և մշակութային կենտրոն ստեղծելու նպատակով։ Հայաստանի Հանրապետությունը Գաֆէսճեան թանգարան հիմնադրամին տրամադրել է տարածք և մասնակիորեն կառուցապատված Կասկադի տարածքը։
Հիմնադրելով ԳԹՀ-ն` Ջերարդ Լ. Գաֆէսճեանը արվեստի գործերի իր մասնավոր հավաքածուն փոխանցել է թանգարանին, որը նախագծել է նյույորքցի ճարտարապետ Դեյվիդ Հոթսնը։
Ջերարդ Գաֆէսճեան թանգարանը ծառայելու է որպես գեղարվեստական ստեղծագործության և արտահայտչաձևերի ազգային կենտրոն և սերտորեն համագործակցելու է արվեստասեր համայնքի հետ։ Թանգարանի հիմնական ուղղվածությունը լինելու է համաշխարհային կերպարվեստը ներկայացնելը։

# data[].attributes.headline
«Սասունցի Դավիթ» արձ

# data[].attributes.body
«Սասունցի Դավիթ» արձան, հեղինակ Երվանդ Քոչար, գտնվում է Երևանում, Սասունցի Դավթի հրապարակում, տեղադրվել է 1959-ին։ Ընդգրկված է Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
10Պ²

Մ,Պետրոսյան

# data[].attributes.body
Հայաստանի պատմության պետական թանգարան «Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանը բացվել է 1968թ. հոկտեմբերի 21-ին` Էրեբունի-Երևան քաղաք-ամրոցի հիմնադրման 2750-ամյակի առիթով: Հնավայրը պատմամշակութային արգելոց-թանգարան է` 60 հա մակերեսով: «Էրեբունի» թանգարանի շենքի ճարտարապետը Շմավոն Ազատյանն է, քանդակագործը` Արա Հարությունյանը: Արգելոց-թանգարանն ունի 2 մասնաճյուղ-թանգարան. Երևանյան լճի ափին գտնվող Շենգավթի վաղ երկրագործական բնակատեղին և Ռուսա II-ի` Երևանի հարավարևմտյան արվարձանում` Հրազդան գետի ափին, մ.թ.ա. VIIդ. կեսերին կառուցված Թեյշեբաինի (Կարմիր բլուր) քաղաք-ամրոցը:

Թանգարանի պահոցներում առկա է 10936 հնագիտական առարկա, սակայն ցուցադրվում է 662-ը: Թանգարանն ունի գիտահետազոտական, ֆոնդերի պահպանման, էքսկուրսիայի-զանգվածային միջոցառումների բաժիններ, վերականգնման և մարդաբանական լաբորատորիաներ: Տարեկան թանգարան է այցելում 15000 զբոսաշրջիկ:

«Էրեբունի» թանգարանի հիման վրա ուրարտագիտական կենտրոն ստեղծելու նպատակով թանգարանում անցկացվում են ուրարտերենի դասընթացներ

# data[].attributes.headline
Պողոսյան  Անի 

# data[].attributes.subject
Պողոսյան  Անի 

# data[].attributes.body
Թատրոնի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է ուշ միջնադարում։ Ֆրանսիացի ճանապարհորդ Ժան Շարդենը 1673 թվականին Երևանի սարդար Սեֆի Կուլի խանի պալատում դիտել է 2 մասից բաղկացած ներկայացում (միմոդրամա), որտեղ նկատելի էին արևելյան ժողովրդական թատրոնին և հայ միջնադարյան գուսանական արվեստին բնորոշ առանձնահատկություններ։ 1829 թվականին ռուսական բանակի մի խումբ սպաներ Սարդարի բերդի սրահներից մեկում ներկայացրել են Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս» կատակերգությունը՝ հեղինակի ներկայությամբ։

1868 թվականից Երևանի թատրոնում ներդրվել են թիֆլիսյան թատրոնի փորձն ու ճաշակը։ Նախաձեռնողը ինքնուս նկարիչ Ս. Աբամելիքյանն էր, որն առաջին բեմանկարիչն է հայ իրականության մեջ։ 1870-ական թվականներին Երևանում Արտաշես Հակոբյանի ղեկավարությամբ գործել է կայուն թատերախումբ (Ա. Սարգսյան, Ա․, Փ․ և Ձ․ Մելյաններ, Վ. և Ս. Մադաթյաններ, Ե. Ղորղանյան, Թ. Դեկարխանյան և ուրիշներ

Հայաստանի Ազգային Օպերայի և Բալետի թատրոնի շենքը, ճարտարապետ՝ Ալեքսանդր Թամանյան

# data[].attributes.headline
Դանիելյան Հակոբյան Սուսաննա  

# data[].attributes.subject
Դանիելյան Հակոբյան Սուսաննա  

# data[].attributes.body
Ստեփանավանի դենդրոպարկ, պաշտոնապես՝ Էդմոն Լեոնովիչի անվան Սոճուտ դենդրոայգի, գտնվում է Լոռու մարզի Գյուլագարակ գյուղում, Ստեփանավան քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա[1], Երևանից 155 կմ հյուսիս, ծովի մակերևույթից շուրջ 1450 մետր բարձրության վրա։

Այգին հիմնադրել է 1931 թվականին լեհ ինժեներ-անտառագետ Էդմոն Լեոնովիչը։ Տարածքը կազմում է շուրջ 35 հա։ Լեոնովիչն աշխատել է որպես բուսաբանական այգու տնօրեն մինչև 1984 թվականը, որից հետո այդ պաշտոնը ստանձնել է նրա որդին։ 1998 թվականին տարածքը նշանակվել է որպես հատուկ պահպանման գոտի։

Դենդրոպարկ

Այգու 17.5 հա տարածքը բնական անտառ է, իսկ 15 հա զարդանախշերով ծառեր։

Բուսաբանական այգու տարածքը կազմում է շուրջ 35 հա։ Այն բաղկացած է բնական անտառից, զարդանախշերով բույսերից, փոքրատերև լորենու ծառուղիներից և վայրի ծագում ունեցող այլ բուսատեսակներից։ Բույսերի մեծ մասը բերվել է Երևանի բուսաբանական այգուց, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ երկրներից՝ Վրաստան, Ուկրաինա, Ռուսաստան, հեռավոր արևելք և այլն։

Դենդրոպարկ

Բույսերի բազմաթիվ տեսականիներ են ստացվել նաև Գերմանիայից, Ֆրանսիայից, Պորտուգալիայից, Չինաստանից և ԱՄՆ-ից։ Ներկայումս, այստեղ ներկայացված է ավելի քան 500 բուսատեսակ։

Իր գոյության ընթացքում ավելի քան 2500 բուսատեսակներ են փորձարկվել՝ ձգտելով գտնել նոր տեսակներ, որոնք կարող են աճել այստեղ։ Ներկայումս միայն 500 բուսատեսակ է հարմարվել այս ծայրահեղ բնական պայմաններ ունեցող տարածաշրջանում։

Դենդրոպարկ

Հատուկ արժեք ունի կալիֆորնիական սեքվոյան։ Իրար մոտ տնկած 5 վիթխարի ծառերը դեռ երիտասարդ են և բարձրություն են հավաքելու մի քանի հարյուր տարվա ընթացքում։

# data[].attributes.headline
ԲՈՒԵՆՈՍ ԱՅՐԵՍ այ

# data[].attributes.subject
ԲՈՒԵՆՈՍ ԱՅՐԵՍ այ

# data[].attributes.body
Բուենոս Այրեսի այգի, Երևանի Աջափնյակ համայնքում գտնվող զբոսայգի է, որը տեղակայված է «Արմենիա Հանրապետական Հիվանդանոցի» հարևանությամբ
•էլեն Խաչատուրյան•XՊի2

# data[].attributes.headline
«Ծաղիկ ծախող

# data[].attributes.body
«Ծաղիկ ծախող Կարաբալան
Հայտնի մարդ է Երևանում
Ամենքի հետ քեֆ է անում
Ծաղիկ ծախող Կարաբալան:»

Կարաբալաի Արձանը՝Տերյան Փողոցում:

Մ,Պետրոսյան
10Պ²

# data[].attributes.headline
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.subject
Նունե Խաչատրյան

# data[].attributes.body
Ազգային պատկերասրահ

Գտնվում է Երևանի Հանրապետության հրապարակում: Հիմնվել է 1921 թվականին, սակայն սև տուֆից կառուցված նախկին երկհարկանի շենքը երեսպատվել է ճերմակ քարով, իսկ բակում 1978 թվականին բարձրացել է ութհարկանի մասնաշենքը։

Հայաստանի ազգային պատկերասրահ, Երևանի գլխավոր պատկերասրահը, գտնվում է Երևանի Հանրապետության հրապարակում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։ Հավաքածուի ֆոնդերում ներկայումս պահպանվում են շուրջ 25,000 կտավներ, ներկայացնելով հիմնականում հայկական և եվրոպական գեղանկարչությունը։ Պատկերասրահում ցուցադրվում են այնպիսի աշխարհահռչակ արվեստագետներ, ինչպիսիք են Տինտորետտոն, Օգյուստ Ռոդենը, Պիտեր Պաուլ Ռուբենսը, Գուստավ Կուրբեն, Մարկ Շագալը, հայ նկարիչներից Հովհաննես Այվազովսկին, Մինաս Ավետիսյանը, Մարտիրոս Սարյանը, Հարություն Կալենցը, Էդուարդ Իսաբեկյանը և այլն։

# data[].attributes.body
Իմ մայրաքաղաք
Երևան, քաղաք Հայաստանի Հանրապետության արևմուտքում՝ Հրազդան գետի երկու ափերին։ Հանդիսանում է պետության մայրաքաղաքն ու խոշորագույն բնակավայրը, վարչաքաղաքական, տնտեսական կենտրոնը:

# data[].attributes.headline
Էդգար Ադամյան 

# data[].attributes.subject
Էդգար Ադամյան 

# data[].attributes.body
Արամի 1

+(374 10) 582 761

www.historymuseum.am

Հայաստանի պատմության
պետական թանգարան

Հիմնադրվել է Հայաստանի առաջին հանրապետության խորհրդարանի ընդունած օրենքով: Կոչվել է Ազգագրական - մարդաբանական թանգարան - գրադարան: Այցելուների համար բացվել է 1921թ. օգոստոսի 20-ին: Կազմավորվել է Կովկասիհայոց ազգագրական ընկերության, Նոր Նախիջևանի հայկական հնությունների թանգարանների, Անիի Հնադարանի, Վաղարշապատի Մատենադարանի հավաքածուների հիման վրա:
Հայաստանի պատմության պետական թանգարանում պահպանվում է շուրջ 400000 առարկայից բաղկացած ազգային հավաքածու` ամբողջացնելով Հայաստանի` նախապատմական ժամանակներից եկող մշակույթն ու պատմությունը