# data[].attributes.body
Učenici Gimnazije "Ismet Mujezinović" Tuzla istražuju u svom gradu...
Sevdalinka ‘Butum Tuzlu opasala guja’ ili kako se često pogrešno pjeva ‘Gornju ili Donju Tuzlu opasala guja’ nastala je 1850/51. i veže se za Omer-pašu Latasa, turskog vojskovođu koji je, u krvi ugušio pobunu bosanskih aga i begova koji su digli bunu protiv sultanovih reformi.

Ispravan naslov pjesme je Butum (čitav,cijeli) Tuzlu opasala guja (na slici vidimo Memin mozaik u hali nedavno srušenog hotela “Bristol”, gdje je „guja“ metafora za Omer-pašu Latasa (na slici) i njegovu vojsku.

Butum Tuzlu opasala guja

Butum Tuzlu opasala guja
metla glavu na Džindić mahalu

A repinu, a repinu trgla
na gradinu, na staru gradinu.

Zelen bore na Džindić mahali

na tebi ću čardak načiniti
i na njemu sjesti besjediti.

Možete poslušati izvođenje sevdalinke naše učenice Jasene Salkić u videu

# data[].attributes.body
Učenici II razreda Osnovne škole "Stijena" Cazin istraživali su o svom gradu...

“Cazinska krajina je oduvijek bila bogata i raznovrsna narodnom kulturnom baštinom, a ta kulturna narodna baština je sačuvana uglavnom u obliku usmene narodne predaje, koja se prenosila s koljena na koljeno jer imamo malo pisanih dokumenata o ovoj tematici.
A tu je i naša jedina poznata sevdalinka HEJ MUNIRE, ĐE TI JE MUHAREM

Hej Munire, đe ti je Muharem

Hej Munire, hej Munire,

đe ti je Muharem, đe ti je Muharem.

Otiš’o je, otiš’o je

u Cazin na sajam, u Cazin na sajam.

Da mi kupi, da mi kupi

čita za dimija, čita za dimija.

Da mu budem, da mu budem

lipša i milija, lipša i milija.

Lipa cvića, lipa cvića

naokolo Bišća, naokolo Bišća.

Sadila ga, sadila ga

Ajka iz Šturlića, Ajka iz Šturlića.

Lipa cvića, lipa cvića,

al’ neima mladića, al’ neima mladića

Teško da ćemo ikada saznati, ko su bili Munira i njen Muharem, a ko Ajka iz Šturlića, ali će pjesma zasigurno čuvati uspomenu na sve bošnjačke Munire, Muhareme, Ajke iz Cazinske krajine“.

# data[].attributes.body
Povodom Međunarodnog dana maternjeg jezika učenici OŠ „Bijelo Polje „ iz Mostara su književno obradili pjesmu Alekse Šantića –Eminu-.
Aleksa Šantić je stvarao na razmeđi dva vijeka i više nego drugi pjesnici svog naraštaja povezivao je idejne i pjesničke patnje XIX i XX vijeka.
Ljubavna poezija mostarskog pjesnika razvila se pod jakim uticajem muslimanske ljubavne pjesme, sevdalinke. Ambijent njegovih ljubavnih pjesama je ambijent bašta, behara, hamama, šadrvana,...

EMINA
Sinoć, kad se vratih iz topla hamama,
Prođoh pokraj bašte staroga imama;
Kad tamo, u bašti, u hladu jasmina,
S ibrikom u ruci stajaše Emina.

Ja kakva je, pusta! Tako mi imana,
Stid je ne bi bilo da je kod sultana!
Pa još kad se šeće i plećima kreće...
- Ni hodžin mi zapis više pomoć neće!...

Stihovi nepoznatog pjesnika koji se nadovezuju na Šantićevu pjesmu "Emina" :

Umro stari pjesnik,
Umrla Emina
Ostala je tužna
Bašta od jasmina
Razbio se ibrik
Uvenulo cvijeće
Pjesma o Emini
NIKAD umrijet' neće

# data[].attributes.body
Traditionaly, my students visit museum  and talk about national symbols, customs.

# data[].attributes.body
When the Western Roman Empire ended, only the intellectuals, rich men and church men kept speaking the latin., the other people began speaking the popular language . There were many popular languages and dialects in every part of Italy. On 1500, some intellectuals, as Pietro Bembo ( 1470- 1548 ) , decided that the language of Florence had to be the national language. With united Italy ( 1861 ), there was unit language too : the language of Florence and some words of others dialects became Italian language. In XX century, we really have reached the unit language. Italian language diffusion there was thanks to institution  of the primary compulsory school and mass-media  ( radio, tv, cinema, newspaper, etc ) diffusion.
Today, about 80 mil. of people in the world , are talking Italian language. The Italian is spoken in some countries of Europe ( Malta, Switzerland , France ), of Africa ( Libya, Somalia, Eritrea ), of America ( Argentina, Brazil, United States ), of Australia and in every place where there are Italian immigrants and their sons.

# data[].attributes.body
Vuk Stefanović Karadžić (Serbian Cyrillic: Вук Стефановић Караџић; 1787 – 1864) was a Serbian philologist and linguist who was the major reformer of the Serbian language. He deserves, perhaps, for his collections of songs, fairy tales, and riddles, to be called the father of the study of Serbian folklore. He was also the author of the first Serbian dictionary in his new reformed language. In addition, he translated the New Testament into the reformed form of the Serbian spelling and language.

# data[].attributes.body
Dositej Obradović
He  was a Serbian educator and reformer of the revolutionary period of national awakening and revival. He was the founder and professor of the Grand School, the forerunner of the Belgrade University. He was born in the Romanian part of Banat of the then Austria. He studied for the singer, but he abandoned the call and went on trips all over Europe, where he received the ideas of European enlightenment and rationalism. Conducted with such ideas, he worked on enlightening his people, translating various works among which are the most famous Ezop's fables, and then he wrote works, primarily program types, among which is the most famous "Life and Connected". Dositej was the first teacher of education in the Soviet Union and the creator of the festive song "Vostani Serbija". His remains rest in Belgrade, at the entrance to the Saborna church, although his express desire was to be buried next to the Hajdučka fountain in Belgrade's Kosutnjak.

# data[].attributes.headline
Славјански аманет од непознат автор од 12 век

# data[].attributes.subject
Славјански аманет од непознат автор од 12 век

# data[].attributes.body
1. За думата, за јазикот наш насушен

Зборот може да се изгуби како град, како земја како душа.
А што е народот, ако го изгуби јазикот земјата душата?
Не земајте ги туѓите зброви во своја уста.
Земеш ли туѓ збор, знај дека не си го освоил,
туку, себе си се отуѓил.
Подобро е, да го изгубиш најголемиот и најобезбедениот град во земјата,
отколку најмалиот и најбезначајниот збор
- на својот јазик .
Земја и држава не се освојува само со мечеви,
туку и со јазици.
Знај дека непријателот те освоил и покорил,
толку колку што зборови ти украл и свои ти вметнал
Два народа мило мое, можат да се тепаат и да се мират.
Два јазика, никогаш не можат да се смират.
Два народа, можат да живеат во најдобар мир и љубов, но, нивните јазици можат, само да војуваат.
Секогаш кога два јазика ќе се сретнат и измешаат, тие се како две војски во борба - на живот и смрт.
Се додека во таа борба се слушаат и едниот и другиот јазик  - борбата е рамноправна.
Кога ќе почне подобро и погласно да се слуша еден од нив,- тој ќе преовладее.
Најпосле се слуша,само еден.
Борбата е завршена.
Исчезна еден јазик,исчезна еден народ.
Знај чедо мое, дека таа борба меѓу јазиците
не трае ден - два, како борба меѓу војски
ниту, година - две како војска (војна-з.м) меѓу народите, туку век или два.
Тоа е за јазикот исто толку,мала мерка за времето
како за човекот миг или два.
Затоа е чедо мое, подобро да ги изгубиш сите борби и војни отколку да се изгуби јазикот.

(превземено од Жорж Поповски)

# data[].attributes.body
Students of 5th grade of Lyman secondary school #4 spent an event called "I speak Ukrainian". They talked Ukrainian all day long and wore badges " I speak Ukrainian!"

# data[].attributes.headline
Крсте Петков Мисирков

# data[].attributes.subject
Крсте Петков Мисирков

# data[].attributes.body
Мајчиниот јазик е потврда за сопствениот идентитет, за припадноста кон едно парче земја, за долгот што го имаме кон нашите прадедовци.
,,Јазикот е средство со кое ние дознаваме што мисли, што чувствува и што сака нашиот собеседник. Во јазикот има одделни гласовни знакови или зборови за сите мисли, чувства и желби на еден човек, затоа јазикот на еден народ е негово духовно богатство и наследство во кое се заклучуваат отпечатени во гласовни знакови или зборови сите народни мисли, чувства и желби со коишто има живеано и живее еден народ и коишто се предаваат како нешто свето од едно поколение на друго.“ ...................

,,Да сочуат некој својот народен јазик и да го бранит како светина значит да останит верен на дуот на своите предедовци и да уважаат, се', шчо имат они напраено за своето потомство.Да се откажит чоек од својот народен јазик, значит,да се откажит он и од народниот дух..“.......................

,,Милоста кон народниот јазик јет наш долг и наше прао. Ние сме должни да милуаме нашиот јазик, зашто тој јет наш, исто така, како што ни јет наша татковината ни.“
,,За македонцките работи“ - Крсте Петков Мисирков

# data[].attributes.headline
International Mother Language Day 21 February

# data[].attributes.subject
International Mother Language Day 21 February

# data[].attributes.body
Languages, with their complex implications for identity, communication, social integration, education and development, are of strategic importance for people and planet. Yet, due to globalization processes, they are increasingly under threat, or disappearing altogether. When languages fade, so does the world's rich tapestry of cultural diversity. Opportunities, traditions, memory, unique modes of thinking and expression — valuable resources for ensuring a better future — are also lost.
More than 50 per cent of the approximately 7,000 languages spoken in the world are likely to die out within a few generations, and 96 per cent of these languages are spoken by a mere 4 per cent of the world's population. Only a few hundred languages have genuinely been given pride of place in education systems and the public domain, and less than a hundred are used in the digital world.
International Mother Language Day has been observed every year since February 2000 to promote linguistic and cultural diversity and multilingualism.
Languages are the most powerful instruments of preserving and developing our tangible and intangible heritage. All moves to promote the dissemination of mother tongues will serve not only to encourage linguistic diversity and multilingual education but also to develop fuller awareness of linguistic and cultural traditions throughout the world and to inspire solidarity based on understanding, tolerance and dialogue.
2018 Theme: Linguistic diversity and multilingualism count for sustainable development
To foster sustainable development, learners must have access to education in their mother tongue and in other languages. It is through the mastery of the first language or mother tongue that the basic skills of reading, writing and numeracy are acquired. Local languages, especially minority and indigenous, transmit cultures, values and traditional knowledge, thus play an important role in promoting sustainable futures.
http://www.un.org/en/events/motherlanguageday/

# data[].attributes.headline
2. За думата, за јазикот наш насушен

# data[].attributes.subject
2. За думата, за јазикот наш насушен

# data[].attributes.body
После изгубен јазик, нема народ.
Јазикот чедо мое е потврд од најтврдиот бедем
Кога непријателот ќе ги сруши сите бедеми и тврдини
- ти не очајувај, туку гледај и слушај, што е со јазикот.
Ако јазикот останал недопрен, тогаш не плаши се.
Таму каде оѕвонува нашиот збор, каде уште се доловува и каде како стар златник се врти нашиот збор, знај чедо мое дека тоа уште е наша држава,
без оглед кој во неа владее.
Народот е чедо мое, траен и од најтрајното и од секоја држава.
Кога тогаш народот ќе се спои како вода,
штом пукнат браните кои го раздвојуваат.
А јазикот чедо мое, јазикот е таа вода,
секогаш иста од двете страни на браната.
која како тиха и моќна сила која брегови рони,
пак ќе го спои народот во една татковина,
во една држава.
Таму каде оѕвонува нашиот збор, каде уште се доловува и каде како стар златник се врти нашиот збор, знај чедо мое дека тоа уште е наша држава,
без оглед кој во неа владее.
Народот е чедо мое, траен и од најтрајното и од секоја држава.
Кога тогаш народот ќе се спои како вода,
штом пукнат браните кои го раздвојуваат.
А јазикот чедо мое, јазикот е таа вода,
секогаш иста од двете страни на браната.
која како тиха и моќна сила која брегови рони,
пак ќе го спои народот во една татковина,
во една држава.

(превземено од Жорж Поповски)

# data[].attributes.headline
Партениј Зографски

# data[].attributes.subject
Партениј Зографски

# data[].attributes.body
Велат, колку јазици знаеш си побогат,точно, но не по цена на   сопствениот.Ниту еден туѓ јазик не може да го замени мајчиниот јазик.
,,Учи напред книга на свој јазик, после ако имаш време, учи и на други јазици.Тој што учит книга толко на туѓ јазик, а не на својот, тој е еднаков со оној што ја отфрлјат мајка си и на место неја земат друга“.
(Партениј Зографски)

# data[].attributes.headline
Блаже Конески

# data[].attributes.subject
Блаже Конески

# data[].attributes.body
,,Македонскиот јазик треба да биде строен и изразит, да биде вистински белег на македонската нација, зашто преку литературниот јазик се закрепнува најздраво свеста за припадност кон нацијата. Македонскиот литературниот јазик треба да биде навистина македонски.“

(Блаже Конески)