# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Searching for Sugar Man

Özet

1970'lerde çıkardığı albüm pek ses getirmeyen Sixto Rodriguez, müzik kariyerinin başarısız olduğunu düşünerek Detroit'te yoksul bir hayat sürer. Aradan geçen 25 yılda, albümü Güney Afrika'da muazzam bir üne kavuşur ve iki hayranı ona ne olduğunu araştırmaya başlar.

# data[].attributes.attachment_link.description
Searching for Sugar Man 1970'lerde çıkardığı albüm pek ses getirmeyen Sixto Rodriguez, müzik kariyerinin başarısız olduğunu düşünerek Detroit'te yoksul bir hayat sürer. Aradan geçen 25 yılda, albümü Güney Afrika'da muazzam bir üne kavuşur ve iki hayranı ona ne olduğunu araştırmaya başlar.

# data[].attributes.attachment_link.title
Watch Miles Davis: Birth of the Cool | Netflix

# data[].attributes.attachment_link.description
Unpack the mythology of Miles Davis and learn the true story of a jazz legend with never-before-seen footage and celebrity interviews.

# data[].attributes.attachment_link.title
Watch What Happened, Miss Simone? | Netflix Official Site

# data[].attributes.attachment_link.description
Using never-before-heard recordings, rare archival footage and her best-known songs, this is the story of legendary singer and activist Nina Simone. Watch trailers & learn more.

# data[].attributes.attachment_link.title
Billie Holiday - "Strange Fruit" Live 1959 [Reelin' In The Years Archives]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1940. Oil on canvas, 15 3/4 x 11" (40 x 27.9 cm)

Kahlo cut her hair short a month after her divorce from fellow artist Diego Rivera, and she painted this self-portrait soon after. Here she depicted herself wearing an oversized men's suit and crimson shirt-possibly Rivera's-instead of one of the traditional Mexican dresses that she is often shown wearing. Her masculine haircut and garments contrast with her delicate, dangling earrings and petite high-heeled shoes. Kahlo holds a pair of scissors in one hand and a lock of hair in the other, and her shorn tresses seem to slither and writhe around her. Above the scene, accompanied by a sequence of musical notes, are lyrics from a Mexican folk song that, when translated, read: "Look, if I loved you it was because of your hair. Now that you are without hair, I don't love you anymore." ¹

For some, Kahlo may have made this portrait to mourn the absence of her ex-husband, who had been unfaithful (and whom she would remarry by the end of 1940). For others, this image is a declaration of Kahlo's self-reliance and independence.

Rejecting Labels
Frida Kahlo has often been associated with theSurrealists; however, she rejected the label: "I do not know if my paintings are Surrealist or not, but I do know that they are the most frank expression of myself." ¹

# data[].attributes.attachment_link.title
MoMA | Frida Kahlo. Self Portrait with Cropped Hair. 1940

# data[].attributes.attachment_link.description
1940. Oil on canvas, 15 3/4 x 11" (40 x 27.9 cm) Kahlo cut her hair short a month after her divorce from fellow artist Diego Rivera, and she painted this self-portrait soon after. Here she depicted herself wearing an oversized men's suit and crimson shirt-possibly Rivera's-instead of one of the traditional Mexican dresses that she is often shown wearing.

# data[].attributes.attachment_link.title
TİHV 13. İnsan Hakları Belgesel Film Günleri İçin Geri Sayım Başladı - TİHV - Türkiye İnsan Hakları Vakfı

# data[].attributes.attachment_link.description
Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) 13. İnsan Hakları Belgesel Film Günleri bu yıl 10 - 17 Aralık 2022 tarihlerinde çevrimiçi (online) olarak ülke çapında belgesel sinemaseverler ve insan hakları savunucuları ile buluşuyor.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gezegenimizin atmosferi tıpkı bir sera gibi çalışır. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının neredeyse yarıya yakını yeryüzünden yansır. Atmosferimiz, sera gazı olarak da nitelendirilen karbondioksit, metan, su buharı, ozon, azot oksit vb. gazlar sayesinde yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarının bir kısmını tekrar yeryüzüne gönderir. Bir battaniye işlevi gören sera gazları sayesinde yeryüzündeki ortalama sıcaklık, insanlar, hayvanlar ve bitkilerin hayatını sürdürmesine imkân verecek bir ısı düzeyini, 15°C'yi yakalar. Sera gazları olmasaydı, yeryüzünün ortalama sıcaklığı -18°C civarında olurdu. Sera gazlarının bu doğal etkisi "sera gazı etkisi" olarak adlandırılır.

Atmosferdeki sera gazlarının oranı, 1750'li yıllarda başlayan sanayi devrimi sonrasında artmaya başlamış, karbondioksit oranı %40'lık bir artış göstererek 280 ppm'den 394 ppm'e ulaşmıştır. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'ne (IPCC) göre karbondioksit oranındaki artış öncelikle fosil yakıt kullanımından kaynaklanıyor. Kayda değer ikinci etken, başta ormansızlaşma olmak üzere arazi kullanımındaki değişimdir.

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, insan faaliyetlerinin atmosferde yarattığı etkinin sonucunda küresel ortalama sıcaklıklarda artış yaşandığını ortaya koymuştur.

Küresel İklim Değişikliğine Yol Açan Etkenler

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, küresel iklim değişikliğinin ana nedeninin sera gazı emisyonlarında insan faaliyetleri sonucunda gözlenen artış olduğunu ortaya koydu.

Başta kömür olmak üzere fosil yakıtların yakılması, atmosferdeki karbondioksit oranının artmasındaki ana sorumludur. IPCC'ye göre 2004 yılındaki insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının %56'sı fosil yakıt kullanımında ortaya çıkan karbondioksite aittir. Ormansızlaşma da %17'lik bir paya sahiptir .

Fosil yakıtlar arasında ana sorumlu olarak "kömür" karşımıza çıkar. Küresel ölçekte birincil enerji talebinin %27'si kömürden sağlanırken, enerji kaynaklı sera gazı emisyonlarının %43'ü kömür kaynaklıdır. Kömürü %36 ile petrol, %20 ile doğalgaz takip eder . Kömür, üretilen bir birim enerji başına doğalgazın 1,7 katı CO ₂ 'yi atmosfere salar.

İklim Değişikliğinin Etkileri

İklim değişikliğinin etkisi sıcaklıklardaki artıştan ibaret değil. Kuraklık, seller, şiddetli kasırgalar gibi aşırı hava olaylarının sıklığı ve etkisinde artış, okyanus ve deniz suyu seviyelerinde yükselme, okyanusların asit oranlarında artış, buzulların erimesi gibi etkenler sonucunda bitkiler, hayvanlar ve ekosistemlerin yanı sıra insan toplulukları da ciddi risk altındadır.

Bilim dünyası, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini en aza indirmek için ortalama sıcaklıklardaki artışın azami 2°C ile sınırlanması gerektiğini belirtiyor. Bu hedefin tutturulması için atmosferdeki CO ₂ oranının 450 ppm seviyesini aşmaması gerekiyor.

Mevcut politikalar ve uygulamalar ile bu orandaki artışın devam edeceği öngörülüyor. Dünya Bankası karbondioksit emisyonlarının şu andaki artış hızıyla 2060 yılında ortalama sıcaklıklardaki artışın 4°C'yi bulacağı uyarısını yaparken, bu artışın etkilerinin özellikle yoksul kesimlerce hissedileceğini belirtiyor.

# data[].attributes.attachment_link.description
Gezegenimizin atmosferi tıpkı bir sera gibi çalışır. Yeryüzüne ulaşan güneş ışınlarının neredeyse yarıya yakını yeryüzünden yansır. Atmosferimiz, sera gazı olarak da nitelendirilen karbondioksit, metan, su buharı, ozon, azot oksit vb. gazlar sayesinde yeryüzünden yansıyan güneş ışınlarının bir kısmını tekrar yeryüzüne gönderir.

# data[].attributes.attachment_link.description
From 1-31 October, a new public art project launches across the giant billboards in London's Piccadilly Circus. Every evening, at precisely 20:20 GMT, CIRCA will see Europe’s largest billboard pause its usual adverts for two minutes to screen a digital artwork. Ai Weiwei inaugurates the project, reflecting on this moment in time with a new 60-minute film. 

Odyssey depicts the journey undertaken by refugees fleeing their homelands. This flight is shown in a series of animated scenes: fleeing bombardment, trekking across inhospitable terrain, attempting treacherous sea crossings. Alongside these animations are portraits of contemporary and historical refugees, each one displaced from their homes and seeking safety and shelter elsewhere.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ISBN13 978-975-342-275-8

13x19,5 cm, 192 s.

Irk Kavramını Kim İcat Etti?

Felsefi Düşüncede Irk ve Irkçılık

Kitabın Baskıları:

1. Basım: Haziran 2000

7. Basım: Nisan 2022

Popüler bilinçte ırkçılık genellikle ırkçı eylemleri hatırlatır ve düşünceyle, felsefeyle ilişkilendirilmez. Her ne kadar "ırk"ın bir kavram olarak kullanılmaya başlamasından önce de bu tür tarihsel pratikler vardıysa da, insanlar arasındaki farklılıkların deneyimlenmesinden ırkçı bir zihniyetin doğuşu, Batılı düşünürlerce bu kavrama bilimsel bir statü verilmesiyle mümkün olmuştur. Dolayısıyla ırkçı edimler, yüzyıllara uzanan bir düşünce tarihi üzerinden felsefenin önde gelen isimlerinin "insanlık" ve "ırk" tanımlamalarına bağlanır: Locke, Kant, Hegel ve Herder...

Robert Bernasconi'nin bu düşünürlerde ırk fikrinin izlerini takip ederek ırkçılığı kölecilik ve sömürgecilik pratikleriyle ilişkilendirirken "Batı Uygarlığı"nın temel çelişkilerini sergilediğini, felsefenin masumiyetini sorgulayarak teoriyle uğraşan ellerin her zaman sanıldığı kadar temiz olmadığını gösterdiğini düşünüyoruz...

İÇİNDEKİLER

Giriş: Felsefi Düşüncede Irk ve Irkçılık
Locke'un İnsan Hakkında Neredeyse Gelişigüzel Konuşması: Köleliğin Doğal Hukuka Dayanarak Haklılaştırılmasında Kelimelerin İkili Kullanımı
Irk Kavramını Kim İcat Etti? Aydınlanmanın Irkı İnşa Edişinde Kant'ın Rolü
Hegel Ashanti Mahkemesinde
Herder'in Avrupa-Merkezcilik Eleştirisi
Sartre'ın Bakışının Geriye Çevrilmesi: Irkçılık Fenomenolojisinin Dönüşümü
Görünümlerin Kamusal Alanında Irksal Azınlıkların Görünmezliği

OKUMA PARÇASI

Giriş, s. 7-10
Bu kitapta toplanmış olan makaleler özel bir bağlamdan kaynaklanıyor. Hepsi de 1988'de İngiltere'den Amerika'ya taşındığım zaman tanık olduğum Siyah karşıtı ırkçılığı anlama girişimimin bir parçası olarak yazıldı. Bu bağlamın akılda tutulması okuyucu için önemli olacaktır, çünkü ırk düşüncesinin sürekli değişen dünyası içinde dünün ortodoksluğu bugünün sapkınlığı (ya da bunun tersi) olabilir. Başka bir deyişle, bir yerde ve bir zamanda aydınlatıcı ve ilerici olabilen bir görüş, başka bir yerde ve hatta aynı yerde ama başka bir zamanda çarpıcı bir biçimde ırkçı olabilir. Konuya karşı duyarlılık bu gerçeği görmezden gelmek için bir özür sayılamaz.

Irksal olarak kutuplaşmış bir ortamda, hiçbir insan, hatta dışardan gelmiş biri olsa bile, toplumun kıyısında bir yerde duramaz. Daha başlangıçta, kişinin gelip ortada görünmesi bile o toplumdaki yerini belirler - belki de fazlasıyla belirler. Albert Memmi'nin 1950'lerde Sömürgeleştiren ve Sömürgeleştirilen...

Devamını görmek için bkz.

ELEŞTİRİLER GÖRÜŞLER

Zeynep Direk, "Irk kavramının mucitleri", Virgül, Sayı 52, Haziran 2002
Robert Bernasconi kıta Avrupa'sı felsefesinin İngiltere ve Amerika cihetinde, Heidegger üstüne yazdığı iki kitabı ( The Question of Language in Heidegger's History of Being ve Heidegger in Question) ve Levinas'ın felsefesini tanıtan ve sorgulayan pek çok makalesiyle daha otuzlu yaşlarının sonuna gelmeden parlak bir akademik kariyer sahibi oldu. Irk Kavramını Kim İcat Etti? adlı kitabında toplanan makaleleri, onun uluslararası akademik felsefe çevrelerini oldukça rahatsız etmiş, eleştirel bir biçimde karşılanmayıp görmezlikten gelinmiş, hatta neredeyse ayıplanmış çalışmalarının önemli bir kısmıdır. Irk sorusunun felsefe tarihinde nasıl ele alındığını inceleyen bu makalelerin uluslararası felsefe sahnesinde göz ardı edilmelerinin sebebi, onları üreten bakış açısının yanlışlığının gösterilmesi ya da Bernasconi'nin metinleri yorumlarken veya çalışmasının tarihsel kısmında hatalar...

Devamını görmek için bkz.

Bu kitabı arkadaşına tavsiye et

Diğer kampanyalar için

# data[].attributes.attachment_link.title
Irk Kavramını Kim İcat Etti?, Robert Bernasconi, Metis Yayınları

# data[].attributes.attachment_link.description
ISBN13 978-975-342-275-8 13x19,5 cm, 192 s. Irk Kavramını Kim İcat Etti? Felsefi Düşüncede Irk ve Irkçılık Kitabın Baskıları: 1. Basım: Haziran 2000 7. Basım: Nisan 2022 Popüler bilinçte ırkçılık genellikle ırkçı eylemleri hatırlatır ve düşünceyle, felsefeyle ilişkilendirilmez.

# data[].attributes.attachment_link.title
Just Stop Oil Supporters throw Soup over Van Gogh’s Sunflowers | 14 October 2022 #shorts

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bored Ape Yacht Club'ın (BAYC) Discord sunucusu haftasonu hack'lendi ve 200 ETH (360 bin dolar) değerinde NFT çalındı.

BAYC'nin resmi Twitter hesabından yapılan 4 Haziran tarihli açıklamada, "Discord sunucularımız bugün kısa süreliğine kötüye kullanıldı. Ekip bunu kısa sürede fark ederek hızla ele aldı" ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında, "Sürpriz basım veya hediye token sunmadığımızı hatırlatmak isteriz" ifadesi kullanıldı.

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Blok zinciri güvenlik firması PeckShield'ın verilerine göre, söz konusu dolandırıcılıkta bir BAYC ve iki Mutant Apes token'ı çalındı.

Dolandırıcılığın, Yuga Labs topluluk yöneticisi Boris Vagner'in Discord hesabının ele geçirilmesiyle yapıldığı öne sürülüyor. Hesabın kontrolü ele geçirildikten sonra, bilgisayar korsanları grubun özel bir hediye sunduğunu iddia etti. Ancak paylaşılan bağlantı aslında bir yemleme (phishing / kullanıcı adları, şifreler, kredi kartı bilgileri gibi gizli bilgilere ulaşmak için yapılan saldırılar -ed.n.) sitesine yönlendiriyordu.

Kripto paraların, kullanıcılar siteyi ziyaret edip NFT basmaya çalışırken çalınmış olması muhtemel.

Blok zinciri güvenlik firması PeckShield; Bored Ape Yacht Club, Otherdeed, Bored App Kennel Club ve Mutant Ape Yacht Club projelerindekiler dahil yaklaşık 32 NFT'nin çalındığını belirtiyor.

Fortune'a göre Richard Vagner, TSİ 12:00'de gönderdiği Discord mesajında, "Hey @millet bir saat önce hack'lendik, umarım kimse herhangi bir bağlantıya tıklamamıştır" dedi.

Discord ve Boris'in hesabının kontrolünü geri aldık, şükürler olsun ki tüm sunucuyu silmemiş.

The Independent yorum almak için Yuga Labs'le temasa geçti ama henüz yanıt alamadı.

NFT'ler ve özellikle Bored Aped Yacht Club, çok sayıda saldırının hedefi oluyor. Örneğin geçen ay resmi Instagram hesabı ele geçirilmişti. Gruptan paylaşılan bir tweet'te, "Bugün basım yapılmayacak. Görünüşe göre BAYC Instagram hacklenmiş. Hiçbir şey basmayın, bağlantılara tıklamayın veya cüzdanınızı herhangi bir şeye bağlamayın" denmişti.

Motherboard'a göre, blok zinciri kayıtları bilgisayar korsanlarına ait olduğu düşünülen bir adresin birkaç saatlik zaman zarfında 134 NFT aldığını gösteriyor. Hesabın nasıl ele geçirildiğiyse belirsiz.

Daha önce de bir NFT koleksiyoncusu bir yemleme bağlantısına aldanınca, bilgisayar korsanları 2,2 milyon dolar değerinde maymun görselini çalmıştı.

https://www.independent.co.uk/tech Independent Türkçe için çeviren: Kerim Çelik
* İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ünlü NFT koleksiyonu The Bored Ape Yacht Club hacklendi: Kayıp büyük

# data[].attributes.attachment_link.description
Bored Ape Yacht Club'ın (BAYC) Discord sunucusu haftasonu hack'lendi ve 200 ETH (360 bin dolar) değerinde NFT çalındı. BAYC'nin resmi Twitter hesabından yapılan 4 Haziran tarihli açıklamada, "Discord sunucularımız bugün kısa süreliğine kötüye kullanıldı. Ekip bunu kısa sürede fark ederek hızla ele aldı" ifadelerine yer verildi.

# data[].attributes.attachment_link.title
NFT nedir? Sizi zengin eder mi? - DW Türkçe

# data[].attributes.attachment_link.title
Exit Through the Gift Shop - Documentary

# data[].attributes.attachment_link.title
Banksy Artwork Shredded After Selling at Auction May Have Increased in Value

# data[].attributes.attachment_link.title
Is graffiti art? Or vandalism? - Kelly Wall

# data[].attributes.attachment_link.title
Çağdaş Sanat Balonu (Altyazılı Belgesel, 1/2. Bölüm)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sinemayı hem teknik hem de içerik bağlamında yenilikçi kılacak, sinema izleyicilerini hızla tüketilen ve sonra aynı hızla unutulan görüntüsel imgelere boğmadan, düşünen, eleştiren, tartışan ve üreten aktif bireyler olarak kavrayacak bir anlayışın nasıl geliştirilebileceği üzerinde düşünmek gerekiyor.

Abone Ol
EMİNE UÇAR İLBUĞA
Dijitalleşme ile birlikte sinema film üretimi, dağıtımı, yapımcılık, sinema gösterim mekânları ve izleyicileri etkileyecek büyük bir kırılmanın eşiğinde. Medya teknolojisinde yaşanan hızlı gelişmeler, hem yaratıcı hem kültür endüstrileri hem de sinema sektöründeki tüm diğer iş ortamlarını değiştiriyor ve dönüştürüyor. Sinemada yaşanan bu değişim ve dönüşüm sessiz sinemadan sesli filme geçişte yaşanan kırılmadan daha büyük. Bununla birlikte bu hızlı süreç biryandan yenilikleri ve önemli fırsatları, diğer yandan bu yeniliğe uyum sağlayamayanlar için önemli zorlukları da beraberinde getiriyor. Çünkü dijitalleşme yeni iletişim teknolojileri, bilgisayar ağlarındaki yenilikler ve gelişmeler yanında filmlerin gösterimi ve izlenme biçimlerini de kalıcı olarak değiştiriyor. Dolayısıyla sinema filmlerinin izlenmesinde mekânsal ve zamansal sınırlamalar ortadan kalkıyor, aynı anda birçok kişi herhangi bir yerde ve zamanda internet üzerinden, dijital platformlara abonelikle filmleri izleyebiliyor.

Dijital platformlarda çok sayıda film ve dizi tüm bölümleri ile izleyicinin tüketimine sunuluyor, dizilerde birinci sezonu topluca bitiren izleyicilerin hızla ikinci, üçüncü sezonları izlemek üzere bir beklentiye girmesi sağlanıyor ve sürekli uluslararası yapımcı firmaların da dahil olduğu dijital film ve dizi üretimi artıyor. Gündelik yaşamın hızlı temposu içinde insanların bir film izlemek için herhangi bir çaba sarf etmeden her ülkeden film ve dizilere zaman ve mekândan bağımsız ulaşabilmesi önemli bir kolaylık. Bunun yanında son iki yıldır yaşanan pandemi süreciyle birlikte sinema, tiyatro, konser gibi kültürel/sanatsal alanlara yönelik kısıtlamalar dijital platformların yaygınlaşmasında önemli bir rol oynadı. Peki, bu durumda sinema salonlarının durumu ne olacak?

Genel olarak son yıllarda yapılan araştırmalar sinema salonlarında izleyici sayısının giderek düştüğünü gösteriyor. Pandemi sonrası tiyatro ve müzik konserlerinin yeniden izleyiciler ile buluşması daha kolay görünüyor. Çünkü orada hem izleyenler hem de sahnedekiler gerçek. Sinemada izleyiciler gerçek ancak perdede gerçekliğin bir yansıması söz konusu. Ve internet üzerinden sinema izleyicisi de giderek sanallaşıyor ve daha da bireyselleşiyor. Her bir izleyici aynı zamanda bir film eleştirmeni ve film üzerine düşüncelerini sosyal medya platformlarında paylaşıyor. Eskinin sinemaya topluca gitme, birlikte gülme, ağlama edimi ve sinema sonrası filmler, filmlerdeki karakterler üzerine sohbet ortamı günümüzde daha bireysel film izlemeye ve görüşlerini paylaşabileceği sanal ortamlara taşındı. Tüm bu gelişmeler karşısında sinema salonlarının tamamen ortadan kalkacağı düşüncesine de kapılmamak gerekiyor. Her dönem olduğu gibi sinema salonları da bu gelişmeler karşısında değişime ayak uyduracak ve varlık göstermeye devam edecek, ancak eski zamanlarda olduğu gibi sinemalar önünde büyük kalabalıklar da olmayacak. Artık yeni bir dijital kültürün eşiğindeyiz ve sinema da bundan fazlasıyla etkileniyor. Dijitalleşme filmlerin üretimini, saklanmasını ve dağıtımını kolaylaştırdı ve yapımcıları da rahatlattı, dolayısıyla film gösterimlerinin de bu şekilde uluslararası pazarda koordinasyonunu daha mümkün hale getirdi. Hatta bağımsız sinemacılar dijitalleşme sürecinde, üretim ve dağıtım maliyetleri düştüğü için daha fazla hareket alanına sahip olmaya başladılar. Böylece bağımsız sinemacılar için büyük dağıtım şirketlerine mecbur olmadan internet üzerinden dünya çapında filmlerini pazarlayabilme olanağı doğdu. Bu da filmlerin daha da çeşitlenmesine ve sinemacıların da daha özgür olabilmelerine olanak sağlayabilir.

Bununla birlikte sinema işletmecilerinin durumu daha farklı. Bu yenilikler karşısında kendilerinden talep edilen yatırımları nasıl üstlenebilecekler? Buna yanıt vermek çok zor. Çünkü dijitalleşmenin dağıtım ve dijital platformlarda gösterimi, üretimi ve arşivlenmesinde sağladığı kolaylıklar, sinema salonlarının dijital teknoloji ile donatılmasında ise büyük yatırım gerektiriyor. Klasik teknoloji ile film gösterimlerinin yapıldığı düşük bütçeli salonlar bu anlamda yok olma tehlikesini taşıyor. Ayrıca dijital dağıtım ağlarının sinemalardaki gösterim programlarının çeşitliliğine nasıl etki edeceği sorusu da önemli? Bugüne kadar AVM'ler de yer alan Multiplex sinema salonlarında daha çok gişe rekorları kıran, büyük bütçeli ve dağıtım firmalarının ağında olan filmler gösterimde yer alıyor ve bağımsız filmlerin sinemalarda gösterimi yok denecek bir düzeyde. Bağımsız filmler daha çok ulusal ve uluslararası festivallerde gösterim olanakları bulurken sinema salonlarında ya hiç izleyici ile buluşamıyor ya da genellikle "Başka Sinema" vb. bağımsız dağıtım platformları aracılığıyla kısa süreli ve sınırlı kentlerde vizyon olanağı bulabiliyor. Bu ayrışmanın dijital film platformlarına da yansıdığı görülüyor. Mubi daha çok ulusal ve uluslararası arthouse filmlere öncelikli gösterim olanağı sunarken, Netflix, Amazon Prime gibi platformlarda genel izleyici kitlesini hedef alan ve daha çok popüler filmler öne çıkıyor. Bunun yanında ulusal televizyon kanallarının içeriklerinin giderek devlet kontrolüne alınması, yasak ve cezalar karşısında Gain Medya, Exxen, Blu TV gibi dijital alanlar kendi yapımcılıklarını üstlendikleri filmler, diziler ve eğlence, tartışma programlarıyla genç izleyicilerin beklentilerine karşılık veriyor. Dijital platformlarda sunulan içerikler hedefledikleri farklı izleyici gruplarına göre şekilleniyor ve çeşitleniyor. Bu anlamda dijitalleşmenin getirdiği sözü edilen kolaylıklar ve avantajların aynı zamanda bu platformlarda film çeşitliliğine ve nitelikli yapımlarla izleyicinin buluşabilmesine nasıl/ne kadar olanak sağlayacağına bakmak gerekiyor.

Örneğin Türkiye'de 2021 yılında 75 yeni yerli film gösterime girmiş ve bu filmlerden Başka Sinema aracılığıyla festivallerde izleyici ile buluşan altı film sınırlı kentlerde kısa süreli gösterim olanağı bulmuş (boxofficeturkiye.com/yerli-filmler/2021). Nisan Dağ'ın Bir Nefes Daha (2117 izleyici) ve Ali Tansu Turhan'ın Diyalog (1170 izleyici) filmleri dışında kalan diğer dört film 600 ve altında izleyici tarafından izlenmiş. Tufan Taştan'ın Sen Ben Lenin filmi de hem festivallerde hem sinema salonlarında büyük dağıtım ağı üzerinde gösterim olanağına sahip olmuş ve 19 bin üzerinde izleyiciye ulaşabilmiş. Aynı şekilde Leyla Yılmaz'ın Bilmemek filmi 2020 yılında çok sayıda ulusal ve uluslararası festivallerde ödüller almış hem de 2021 yılında sinemalarda gösterim olanağı bularak 3 binin üzerinde izleyiciye ulaşmış. Oysa bu yıl Altın Koza, Altın Portakal, Ankara ve İstanbul gibi uzun soluklu film festivallerinde çevrimiçi ya da yüz yüze izleyici ile buluşan Ker (Tayfun Pirselimoğlu), Okul Tıraşı (Ferit Karahan), Gölgeler İçinde (Erdem Tepegöz), Anadolu Leoparı (Emre Kayış), İki Şafak Arasında (Selman Nacar), Çatlak (Fikret Reyhan), Sabırsızlık Zamanı (Aydın Orak), Sardunya (Çağıl Bocut) gibi çok sayıda film yer aldı ve bu filmlerin festivaller dışında izleyicilerle buluşma koşulları son derece sınırlı. Bu bakımdan yeni sürecin avantajlarının iyi anlaşılması ve buna yönelik çözümlerin üretilmesi gerekiyor. Sinema teknolojik gelişmelerle direk ilgili ve bu bakımdan sürekli değişime açık bir alan. Bu değişim karşısında izleyiciyi salt tek yönlü bir tüketim açlığına sevk etmek ve eğlendirmek değil, hem eğlendiren hem de düşündüren, dünya gerçekliği ile onları yüzleştiren filmlerle bir araya gelebilecekleri sinema izleme mekânlarının/ koşullarının/ ortamlarının yaratılması ve desteklenmesi elzem.

Dijitalleşme ile gelen avantajlar karşısında küçük bütçeli sinema salonlarının gireceği krizin de dikkate alınması gerekiyor. Bu salonlar hem sinema tarihi hem de kültürel bellek temelinde çok önemli. Ayrıca İstanbul'da Kadıköy Sinematek/Sinema Evi gibi mekânların açılması bireyselleşen ve yalnızlaşan izleyicilerin aynı zamanda bir arada filmleri izleyebilecekleri, tartışabilecekleri ortamların sağlanması açısından çok önemli, bu nedenle bu tür alternatif sinemekânların yaygınlaşması ve sinema festivallerinin yerel yönetimlerin siyasi emellerinin dışında, sinemayı güçlü kılmak ve izleyicileri ulusal ve uluslararası filmlerle buluşturabilmek adına desteklenmesi gerekiyor. Çünkü dijitalleşme ile birlikte yaşanan değişim sinema alanında şimdiye kadar bilinenlerin gözden geçirilmesini gerektiriyor.

Son söz olarak sinemada yaşanan değişimin yıkıcı olmadan ama sinemayı hem teknik hem de içerik bağlamında yenilikçi kılacak, sinema izleyicilerini hızla tüketilen ve sonra aynı hızla unutulan görüntüsel imgelere boğmadan, düşünen, eleştiren, tartışan ve üreten aktif bireyler olarak kavrayacak bir anlayışın nasıl geliştirilebileceği üzerinde düşünmek gerekiyor. Ayrıca sinema ilk yıllarından itibaren sanat olup olmadığı en fazla tartışılan ve her yeni teknolojik gelişme karşısında en çok krize giren bir alan olmasına karşın her seferinde değişip dönüşerek bu tartışmaları geride bıraktı ve insanların yaşamında önemli bir yer edinmeye devam etti/ediyor. Bugün de dijital sinema ile sinema tarihinde yeni bir sayfa açılıyor.

# data[].attributes.attachment_link.title
Sinema tarihinde yeni bir dönem: Dijitalleşen sinema

# data[].attributes.attachment_link.description
Abone Ol EMİNE UÇAR İLBUĞA Dijitalleşme ile birlikte sinema film üretimi, dağıtımı, yapımcılık, sinema gösterim mekânları ve izleyicileri etkileyecek büyük bir kırılmanın eşiğinde. Medya teknolojisinde yaşanan hızlı gelişmeler, hem yaratıcı hem kültür endüstrileri hem de sinema sektöründeki tüm diğer iş ortamlarını değiştiriyor ve dönüştürüyor.

# data[].attributes.attachment_link.title
Özgürleşen Seyirci: Emek Sineması Mücadelesi / Audience Emancipated: The Struggle for the Emek Movie Theater

# data[].attributes.attachment_link.description
Özgürleşen Seyirci: Emek Sineması Mücadelesi, kamu yararı ve insanların söz hakkı hiçe sayılarak yıkılan ve yerine bir AVM yapılan Emek Sineması için verilen mücadeleyi aktivistlerin ve seyircilerin gözünden aktarıyor. Eylemlere katılmış insanların birbirinden habersiz çektiği görüntüler bir araya getirilerek oluşturulan film, bu anlamda seyircinin, kent hakkına sahip çıkan insanların ortak kurgusu olma niteliği taşıyor. Türkiye’de Gezi Direnişi’yle birlikte görünürlük kazanan, devlete değil sokaktaki insana işaret eden yeni bir kamusallık fikrini, sinema için verilen mücadelenin içinden sinema perdesine taşıyor. 
---
Audience Emancipated: The Struggle for the Emek Movie Theater chronicles the struggle for Emek Theater -which is demolished against people's consent and common good, and turned into a shopping mall- through the eyes of the activists and spectators. The film consists of the footage people who joined the struggle collected, and in this sense, aims to reflect the common imagination of the people who defended their right to the city. It carries the idea of a new publicness that gained visibility with the Gezi Resistance to the cinema screen through a political mobilization for cinema itself.

Filmin gösterimlerini aktaran 10. bölüm için: https://vimeo.com/273208917

Özgürleşen Seyirci: Emek Sineması Mücadelesi / Audience Emancipated: The Struggle for the Emek Movie Theater
48 dakika / minutes, 1.85:1, Renkli / Color, Stereo, 2016
Yapım / Production: Emek Bizim İstanbul Bizim inisiyatifi 
Kurgu / Editing: Fırat Yücel, Zeyno Pekünlü (Emek Bizim İstanbul Bizim inisiyatifi adına / on behalf of Emek Bizim İstanbul Bizim initiative) 
Fragman / Trailer: https://vimeo.com/183330717
İnternet sitesi / Website: https://ozgurlesenseyirci.com/

# data[].attributes.attachment_link.description
Facebook: https://www.facebook.com/douwedijkstrafilmmaker

From the perspectives of a dozen diverse viewers, this documentary short explores the peculiar ritual of watching film. How is the medium experienced by people with sensory impairments, strong religious beliefs, or lovesickness? A story about moving images and their audience.

The trailer of the film is about trailers: https://vimeo.com/130101567

Original title: Voor Film
Page: douwedijkstra.nl/projects/voor-film
Facebook: https://www.facebook.com/douwedijkstrafilmmaker

Awards
Best international short - Sleepwalkers International Short Film Festival 2015
Best experimental film - Timishort Film Festival 2015
Audience award - Flatpack Film Festival 2016
Jury award for best short film - Filmfestival Contravision 2016
Nominee Golden Calf best short film - Nederlands Filmfestival 2015
Special mention - Dokufest 2015
Special mention - Message to Man 2015
Special mention - Videomedeja 2015
Special mention cinema jury - Erarta Motion Pictures 2016
Special mention art jury - Erarta Motion Pictures 2016

# data[].attributes.attachment_link.title
Some of Buster Keaton's most amazing stunts

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
İkinci Dünya Savaşı'nda geçen Dunkirk'te ise ismi olan iki karakter yok. Miranda Nolan ve Kim Hartman'ın canlandırdığı kadın karakterler ise "hemşire" ve "kabin görevlisi" olarak filmde geçiyor.

Annenberg Foundation adlı kuruluşun İngilizce konuşulan ülkelerdeki filmleri incelediği araştırması, 2016 yılında en çok izlenen 100 filmden sadece 34'ünde ana karakter ya da yardımcı karakterin kadın olduğunu gösteriyor. Bu 34 filmdeki kadınlardan sadece üçünde sinema dünyasında yeterince temsil edilmeyen ırksal ve etnik gruplardan karakterler bulunuyor. Bu 100 filmden sadece 11'inde beyaz kadın karaktere hiç yer verilmemiş.
ÇİN VE KORE ABD'DEN DAHA BAŞARILI

Öte yandan Geena Davis Enstitüsü, ABD ve İngiltere dışındaki ülkelerde 2010 ve 2013 yılları arasında çekilen filmleri incelediğinde, cinsiyet eşitliği konusunda Çin, Kore, İngiltere, Brezilya, Almanya gibi ülkelerin çok daha başarılı olduğunu gösterdi.

Argo ve Schindler'in Listesi dahil En İyi Film ödülü alan son 89 filmden 43'ü testteki tüm kriterleri yerine getiriyor. Ancak bu filmlerde de sadece kadınlar arasında geçen diyalogların sayısı çok az.

Uzmanlar, Ben, Tonya ve Kara Panter gibi filmlerin bu açıdan önemli bir rol oynadığını söylüyor.

Örneğin dev şirketler Marvel ve Disney'in yapımcılığını üstlendiği Kara Panter'de cesur ve zeki kadın karakterlere yer vermesini önemli bir adım olarak görülüyor.

# data[].attributes.attachment_link.title
BBC araştırması: Hollywood kadın temsilinde 1930'ların da gerisinde

# data[].attributes.attachment_link.description
İkinci Dünya Savaşı'nda geçen Dunkirk'te ise ismi olan iki karakter yok. Miranda Nolan ve Kim Hartman'ın canlandırdığı kadın karakterler ise "hemşire" ve "kabin görevlisi" olarak filmde geçiyor. Annenberg Foundation adlı kuruluşun İngilizce konuşulan ülkelerdeki filmleri incelediği araştırması, 2016 yılında en çok izlenen 100 filmden sadece 34'ünde ana karakter ya da yardımcı karakterin kadın olduğunu gösteriyor.

# data[].attributes.attachment_link.title
İlk Sinema Filmi :   Trenin Gara Girişi  |  Lumière Kardeşler 1895

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Loading...

This Course

Video Transcript

This course is designed to help build critical skills that support theme-based teaching practices and build confidence in incorporating modern and contemporary art into interdisciplinary lesson plans. By addressing themes and questions that arise in relation to modern and contemporary art, the course will help you to think creatively about links to your curriculum and the ways that you can tap into students' knowledge and life experience. In this course, you will explore four themes that educators at The Museum of Modern Art use frequently in their teaching: Places & Spaces, Art & Identity, Transforming Everyday Objects, and Art & Society. Through videos, slideshows, and a variety of resources, readings, and activities, you will explore the content and context of works of art in MoMA's collection. Learners will... - Explore works of modern and contemporary art through a variety of themes that relate to classroom content and student experience. - Hear directly from artists about their ideas and processes. - Learn about the ways that a thematic approach supports interdisciplinary teaching and learning. - Gain exposure to a range of digital resources available for teaching with themes and incorporating content around works of art into your classroom.

View Syllabus

Reviews

Filled Star Filled Star Filled Star Filled Star Filled Star

KP

Jul 19, 2022

what an exceptional conglomeration of tools snd resources to continue my education as an art teacher, so excited to take my next course. The teachers from Moma were brilliant in their insights.

Helpful?

SS

Jun 16, 2020

This was a great course, that didn't overwhelm you but taught great themes with resources to take back to your students. (I teach elementary so some themes need to wait until they are older.)

Helpful?

From the lesson

Module 2: Places & Spaces

Discover some of the many ways that artists represent place and take inspiration from their environment. Learn how to engage students with sights and structures that will be familiar to many of them.

Taught By

Larissa Raphael

Associate Educator, School and Teacher Programs

Francis Estrada

Associate Educator, School and Teacher Programs

Lisa Mazzola

Director, Young Learners

# data[].attributes.attachment_link.title
2.6 Piet Mondrian. Broadway Boogie Woogie. 1942-43 - Module 2: Places & Spaces | Coursera

# data[].attributes.attachment_link.description
Video created by The Museum of Modern Art for the course "Art & Ideas: Teaching with Themes". Discover some of the many ways that artists represent place and take inspiration from their environment. Learn how to engage students with sights and ...

# data[].attributes.attachment_link.title
COŞKUN ARAL ANLATIYOR! REGGAE'NİN DOĞUŞU, BOB MARLEY

# data[].attributes.attachment_link.title
Ses Konusunu Çözüyoruz! - Ses Manyakları B01

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Müziksiz bir hayat hayal edebiliyor musunuz? Müzik, hayatımızın her yerinde! Müziğin tarihi, insanlık tarihi kadar eski... Müzik (ve daha önemlisi sesi nasıl kaydettiğimiz), sesi nasıl CD'lere ve plaklara işlediğimiz, zaman içerisinde değişti, gelişti, evrimleşti. Gelin sizlerle bu uzun değişime, kısa bir yolculuk yapalım.

İnsanın müzik macerası, müzik aletleriyle değil, şarkılarla başlamıştır. Mırıldanma, ıslıklar, öksürme ve esneme, çeşitli melodiler üretmenin en erken araçlarıdır. İlk müzik aletlerinden flütün en örneği ise, 20.000 yıl öncesinden kalmadır. O gün bugündür, özellikle nefesli ve vurmalı çalgılar ile müzik aletlerimiz kademeli olarak karmaşıklaşmış, kültürel olarak evrimleşmiştir.

Ancak bu sesleri çıkarabilmek bir yana, bunları kayıt altına alabilmemizin tarihi, çok ama çok daha yenidir. Édouard-Léon Scott de Martinville isimli bir ressam, insanlığın ilk ses kayıt cihazını, yani ilk fono-otograf ı üretmeyi deneyen kişidir. 1857 yılında patentini aldığı bu cihaz, sesleri "ses" olarak kaydetmek yerine, "görüntü" olarak kaydetmektedir.

Bu cihazı bir çeşit sismograf gibi düşünebilirsiniz. Nasıl ki sismograf, gezegenimizi kaplayan levhaların hareketinden doğan titreşimleri kağıt üzerine görsel olarak aktarmaktadır; Martinville'in fono-otografı da ses dalgalarını görsele dönüştürmektedir. Martinville bu cihazı bir çeşit laboratuvar aracı olarak hayal edip, o şekilde geliştirmiştir. Dolayısıyla bu cihaz, kaydedilen sesi geri oynatamıyordu. Ta ki 2008 yılına kadar...

Aradan geçen 151 seneden sonra, Berkeley Üniversitesi'nden bilim insanları, geliştirdikleri yeni bir görüntü ve sinyal işleme yöntemi sayesinde, Martinville'in kaydettiği sesleri geri oynatmayı başarmışlardır. Martinville'in kaydettiği sesleri oynattığımızda duyduğumuz sesleri yukarıdaki videomuzdan veya buradan dinleyebilirsiniz.

İç ürpertici değil mi? Aslında bu, Au Clair de la Luna isimli bir çocuk şarkısı. Orijinali ise şöyle.

Eh... İnsanlığın ilk ses kaydı girişimi için hiç de fena sayılmaz. Ama yine de Martinville'in kaydını gece uykuya dalmaya çalışan çocuklarınıza dinletmeyin deriz.

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor. Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak... Daha fazla göster

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Günümüzde Sesi Nasıl Kaydediyoruz?

Bir plak ile bir CD'nin birbirinden ne tip farkları olduğunu hiç düşündünüz mü? Bir plak veya bir CD, sesi üzerine nasıl kaydediyor? Veya dinlemek istediğimizde o kayıtları tekrardan sese nasıl dönüştürür?

Günümüzde ise plaklar, kasetler, disketler ve CD'ler, ses kaydının klasik yöntemleri haline gelmiştir. Ses kayıt yöntemine bağlı olarak bu cihazları 2'ye ayırabiliriz: Analog ve dijital kayıt cihazları. Plaklar, analog kayıt araçlarıdır. CD gibi daha modern teknolojiler ise dijital kayıt araçlarıdır.

Analog Kayıt Araçları

Analog kayıt cihazları, havada yayılan ses dalgalarını mekanik bir şekilde kaydeder. Büyük mucit Thomas Edison'un 1877 yılında icat ettiği fonograf, ya da daha meşhur ismiyle gramofon, veya dilimizdeki adıyla pikap, bu mekanik kayıt yöntemini kullanır. Ses dalgalarına karşılık gelen sinyaller, bir iğne aracılığıyla plağın üzerine kazınır. Yani iğne, plağın yüzeyini şekillendirerek, gözle görülmesi zor olan girinti ve çıkıntılar yaratır. Gramofon da bu kazınmış girinti çıkıntıları, yine bir iğne aracılığıyla takip ederek yeniden sese dönüştürür. Plaklar harika bir nostaljiye sahip olsalar da, en büyük dezavantajları tek kullanımlık olmalarıdır. Üzerlerine bir kere ses kaydı yapıldığında, tekrar kayıt yapılamaz.

Dijital Kayıt Araçları

İşte bu sorunu çözen yöntem, dijital kayıttır. Plaklardan CD'lerin evriminde bir ara basamak olan kasetler, manyetizmayı kullanarak, sesleri bir şerit üzerine manyetik desenleri olarak kaydediyordu. CD'ler ise bunun yerine kimyasallar ve optik yöntemler kullanılıyor. Modern bilgisayarlarda bulunan CD okuyucularda, oldukça güçlü bir lazer bulunuyor. Bu lazer sayesinde, CD'ler üzerinde bulunan ince alaşım tabakasına 1'ler ve 0'lardan oluşan dijital bir mesaj yazılabiliyor.

Elbette CD üzerinde gerçek anlamıyla 1 ve 0'lar bulunmuyor. Söz konusu alaşım, sıcaklığa bağlı olarak faz değiştiriyor. Bir faz 1 sayısına, diğer bir faz 0 sayısına karşılık geliyor. Böylece istediğimiz veriyi depolamamız mümkün oluyor. 1'ler ve 0'lar, yani ikili sistem, bilgisayarların dili olduğu için, bu dilden anlayan bütün elektronik cihazlar bu verileri okuyabiliyor.

Sonuç

Bu iki yöntemin kalitesi konusu halen tartışmalı bir konudur. Birçok müziksever nostaljisi ve yüksek kayıt kalitesi nedeniyle plakları tercih ederken, teknolojinin gelişmesi ve bilgisayarlarımızın yüksek işlem kapasitesi sayesinde çok kaliteli dijital kayıtlar da yapılabilmektedir.

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git

# data[].attributes.attachment_link.title
Müzik Kaydının Bilimi: Müziği Kaydetme Yöntemlerimiz Zaman İçinde Nasıl Değişti? - Evrim Ağacı

# data[].attributes.attachment_link.description
Müziksiz bir hayat hayal edebiliyor musunuz? Müzik, hayatımızın her yerinde! Müziğin tarihi, insanlık tarihi kadar eski... Müzik (ve daha önemlisi sesi nasıl kaydettiğimiz), sesi nasıl CD'lere ve plaklara işlediğimiz, zaman içerisinde değişti, gelişti, evrimleşti. Gelin sizlerle bu uzun değişime, kısa bir yolculuk yapalım. İnsanın müzik macerası, müzik aletleriyle değil, şarkılarla başlamıştır.

# data[].attributes.attachment_link.title
TikTok: Müzik endüstrisinin turbo motoru - DW Türkçe

# data[].attributes.attachment_link.title
Ai Weiwei | Ai Weiwei Porselene Dair | Sakıp Sabancı Müzesi | ARTtv

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ai Weiwei 1957'de Pekin'de doğdu. Mao Zedong'un ölmesi ve Kültür Devrimi'nin sona ermesinin ardından, ailesiyle birlikte Pekin'e döndü. Pekin Film Akademisi'nde animasyon eğitimi aldı. 1983'te New York'a gitti ve sanat eğitimine devam etti. Sonrasında okulu bıraktı; hayatını sokaklarda insan portreleri yaparak ve başka işlerde çalışarak sürdürdü. Bu dönemde, Marcel Duchamp, Andy Warhol ve Jasper Johns gibi sanatçıların eserlerini tanıyarak kavramsal sanat alanında çalışmaya başladı. 1993'te Çin'e döndü. 2008'de, Siçuan Depremi'nden 10 gün sonra, durumu incelemek ve filme almak üzere gittiği bölgede, hükümetin yaşanan felaketle ilgili doğru bilgi vermediğini anladı.

Kurduğu 'Citizen's Investigation' [Yurttaş Soruşturması] adlı internet sitesi üzerinden, depremde yıkılarak çok sayıda insanın ölümüne neden olan devlet okullarının inşaatındaki yanlışlıkları ve malzemelerin yetersizliğini duyurdu; hayatını kaybeden öğrencilerin hikâyelerini paylaştı; dava süreçleriyle ilgili birçok makale yayımladı. Site, bu paylaşımlar nedeniyle Çin hükümeti tarafından kapatıldı. 2010'da, Şangay'da, stüdyo olarak kullanmak ve mimarlık dersleri vermek üzere, gereken resmî izinleri alarak inşa ettiği ev için yıkım kararı çıkarıldı. Kararın, bazı 'hassas' konularda yaptığı belgesellerle Şangay Belediyesi'ni 'hayal kırıklığına uğratmış' olmasından kaynaklandığını açıkladı. Hakkında ev hapsi kararı alındı; karar bir gün sonra geri çekilse de ülke dışına çıkması birçok kez engellenmeye çalışıldı. Nisan 2011'de Hong Kong'a yapacağı seyahat öncesinde havaalanında tutuklandı. Stüdyosu polisler tarafından arandı, malzemelerine, bilgisayarlarına el kondu ve çalışanları gözaltına alındı. Üç ay tutuklu kaldı. 2015 yılına kadar süren sıkı devlet gözetimi ve kısıtlı seyahat özgürlüğüne rağmen, toplumsal eşitsizlikleri sanatıyla eleştirmeye devam etti.

2015'ten beri, savaşlar nedeniyle Ortadoğu'dan Avrupa'ya göçleri konu alan güncel sanat enstalasyonlarıyla dünyanın dikkatini mültecilerin hayatta kalma mücadelesine çekmeye çalışıyor. 2015 sonbaharında Suriyeli mülteci çocuk Alan Kurdi'nin cansız bedeninin Bodrum kıyılarına vurmasına gönderme yapan fotoğraf işiyle; Şubat 2016'da Berlin Film Festivali kapsamında düzenlenen 'Barış İçin Sinema' yemeğinde Hollywood yıldızlarına mültecilere denizden çıktıklarında verilen battaniyeleri dağıtarak; Berlin Konser Salonu'nun sütunlarına can yelekleri giydirerek; 'Human Flow' [İnsan Seli] adlı belgeseliyle, mülteci meselesini gündeme taşıdı. Siyasal ve kültürel eleştirilerini güncel sanatla dile getiriyor, fotoğrafları ve filmleriyle, tüm dünyada yaşanan eşitsizliklere ve insan hakları ihlallerine dikkat çekiyor. Ülkesi Çin'de yaşanan demokrasi ve hak ihlalleri konusunda devlete yönelttiği eleştiriler nedeniyle yoğun baskılar görmesine rağmen, insanlara ayna tutarak farkındalık yaratmaktan vazgeçmiyor.

Bu çok önemli ödül töreninin bir parçası olmaktan onur duydum ve Hrant Dink ödülünü, Uluslararası Hrant Dink Ödülünü almaktan onu duydum. Bu benim için büyük bir onur. Ve ben Vakıf'tan çok
etkilendim; insanlığı savunduğu için, hakikati aradıkları/istedikleri için ve hafızamızı korudukları için ve insanlığın 'bir' olduğuna inanmayı sürdürdüleri için. Eğer herhangi biri, herhangi bir yerde, herhangi
bir zamanda, insanlığı ihlal edildiyse, her nerede olursa olsun, insan haklarını savunmalıyız.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ai Weiwei 1957'de Pekin'de doğdu. Mao Zedong'un ölmesi ve Kültür Devrimi'nin sona ermesinin ardından, ailesiyle birlikte Pekin'e döndü. Pekin Film Akademisi'nde animasyon eğitimi aldı. 1983'te New York'a gitti ve sanat eğitimine devam etti. Sonrasında okulu bıraktı; hayatını sokaklarda insan portreleri yaparak ve başka işlerde çalışarak sürdürdü.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ISBN13 978-975-342-986-3

13x19,5 cm, 152 s.

Suç ve Kefaretin Ötesinde

Alt Edilmişliğin Üstesinden Gelme Denemeleri

Özgün adı: Jenseits von Schuld und Sühne

Bewältigungsversuche eines Überwältigten

Kitabın Baskıları:

1. Basım: Ocak 2015

3. Basım: Mart 2022

Viyana doğumlu Hans Meyer, babası Birinci Dünya Savaşı'nda ölünce, annesi tarafından Katolik olarak büyütülür. Yirmi üç yaşına geldiğinde, Nürnberg Yasaları'nın kabulüyle, savaş kahramanı babası Yahudi olduğu için artık Yahudi muamelesi göreceğini öğrenir. Bundan sonraki hayatı direniş, işkence, toplama kampları ve tesadüfi kurtuluşunun ardından olup biteni anlamlandırma çabasıyla geçecektir. Adını Fransızca tınılı Jean Améry'ye çevirse de, yazılarında ona evini hatırlatan Almancayı kullanacaktır ısrarla.

Toplama kampına Yahudi kimliğini benimseyerek gelenlerin geçmişe, Komünist olarak gelenlerin geleceğe dayanan bir gücü, adi suç işleyip gelenlerin ise günü kurtarma yetenekleri vardır. Oysa agnostik, hümanist bir entelektüel, temel düşünsel hoşgörüsü ve yöntemsel kuşkuculuğunun özyıkım unsurlarına dönüştüğünü fark edecektir dehşetle.

Kurtulduktan kısa süre sonra toplumun ona bakışının pek de iyi olmadığını fark eder: Toplum kendi bekasının, düzenini sürdürmenin peşindedir; bireylerin acılarıyla, olup biten dehşeti anlamlandırmakla ilgilenmez. Yaşananları gerçekten aktarabilecek olanlar hayatlarını kaybetmiş, sağ kalanlarsa safra konumuna düşmüştür - bu durumda toplama kamplarına tanıklık etmek mümkün müdür?

Suç ve Kefaretin Ötesinde 'de işte bu ruh haliyle bize deneyimlerini aktarmaya, tek tek insanları ezip yok etme pahasına işleyen dünya düzenine karşı uyarmaya çalışıyor Améry. "İşkenceye yenik düşen kişi, bir daha asla dünyaya ısınamaz," diyerek, baskıya maruz bırakılmış kişilerin hakkını toplumdan ısrarla sormaya devam ediyor. Bu hakkı tanımadan toplumsal barışın ne kadar güç olacağını hatırlatarak...

İÇİNDEKİLER

Birinci Baskıya Önsöz 1966
Tinin Sınırlarında
İşkence
İnsan Yurda Ne Kadar İhtiyaç Duyar?
Hınç
Yahudi Olmanın Zorunluluğu ve İmkânsızlığı Üzerine
Yeni Baskıya Önsöz 1977

OKUMA PARÇASI

Tinin Sınırlarında, s. 13-16
Auschwitz'deki tinin sınırlarında üzerine söz almayı planladığımı duyan iyi niyetli bir dostum, "Dikkatli olun," diye uyardı beni. Auschwitz'e mümkün olduğu kadar az, entelektüel konulara ise olabildiğince çok değinmemi ısrarla tavsiye etti. Ayrıca, eğer mümkünse, Auschwitz adını hemen başlıkta anmamamın yerinde olacağını da ekledi: Kamuoyu bu coğrafi, tarihsel ve politik kavrama karşı alerjikmiş. Sonuçta her türden yeterince Auschwitz kitabı ve Auschwitz belgesi varmış zaten ve yaşanan dehşeti aktarmak isteyen kişi, bu sözcüğü kullanmakla yeni hiçbir şey anlatmış olmuyormuş. Arkadaşımın haklı olduğundan emin değilim ve bu nedenle de tavsiyesine uyabileceğimi sanmıyorum. Auschwitz üzerine, sözgelimi elektronik müzik ya da Bonn'daki parlamento hakkında yazıldığı kadar çok şey yazılmış olduğu hissini taşımıyorum. Ayrıca, eğer politik düşünce tarihi öğretilmek isteniyorsa, liselerin üst sınıflarında bazı Auschwitz kitaplarının zorunl...

Devamını görmek için bkz.

ELEŞTİRİLER GÖRÜŞLER

Esra Yalazan, "Suç, bağışlama ve yüzleşme", T24, 15 Şubat 2015
İnsan neyi ya da hangi suçları affedemez? Olmuş olanı 'olmamış' gibi yaşamak, algılamak, hatırlamak mümkün müdür? Bağışlamak suçu, hatayı, yıkımı ortadan kaldırmıyorsa eğer o kırılma insanı nasıl değiştirir? Hıncın, öfkenin, intikamın, kinin üstesinden gelemediğimiz için unutmuş gibi yapıyorsak eğer bu bizi daha kibirli yapmaz mı? Güvenimizi sarsan birini kendimizi tedavi etmek için bağışlamaya çalışırken muhatabımıza, hatta kendimize acıma duygusunun tuzağına da düşüyor olabilir miyiz? Bağışlayan sadece güçlü bir sevgiyse gerçek suçlara ve suçlulara ne olur? Birini sevmeden nasıl bağışlarız, bu mümkün müdür? İnsanın kendini affetmesi bazen neden daha zordur? Başkalarının hatalarını kabullenmeyi denerken bize hükmeden duygularımız mı, aklımız mıdır? Suç, hata, kötülük iradi midir?

Basit görünen çok zor sorular bunlar...

Malraux, "Yargılamak anlamamaktır, çünkü eğer anlarsak yargılayamayız...

Devamını görmek için bkz.

Bülent Usta, "Sen nasılsın?", Birgün, 29 Temmuz 2015
Pencereden, balkondan, vapurun güvertesinden, köprüden, damdan, her yerden düşüyoruz, sonra ayağa kalkmaya çalışıyor, yine düşüyoruz. Bu ülke düşmeye çok alışmış, dizleri parçalanmadan yürüyemiyor, her yerinden kanıyor, kanıyoruz. Seçimler sanki hiç yapılmadı, barış süreci sanki hiç olmadı, açılımlarla yatıp kalkarken her yerden her şekilde kapatılıyormuşuz meğerse, şehirlere, sokaklara, evlere, içimize...

Açık konuşmalı, daha açık, çünkü anlamıyoruz. "Nereye doğru gidiyoruz?" diye soruyor sokakta gördüğüm herkes, "Ne planlıyorlar?" diye devamı geliyor sonra, çünkü planlı geliyor herkese bu olup bitenler. Tıkır tıkır işlemiyor ama plan; ellerindeki medya güvenilirliğini yitirmiş, senaryo eski, kurgu zayıf, oyuncular acemi. Ama inanan yine inanıyor, söylenen her şeye, bir kere inanmaya görsün insan. Nasıl olup da gözlerinin önünde olup biteni hâlâ inkâr edebildiklerini düşünüyorum.

Hava çok sıcak, b...

Devamını görmek için bkz.

Müge Gürsoy Sökmen, Editörden: "Suç ve Kefaretin Ötesinde", 23 Ocak 2015
Toplumun bir kesimine karşı, geri kalan kesiminin en azından bilmezlikten gelme ya da sessiz kalma yoluyla- işbirliği yaptığı suçlar işlendiğinde, bunun kefareti nasıl ödenir? Zulüm koşulları sona erdiğinde, toplumsal bir barışa, uzlaşmaya nasıl gidilir?

İnsanların etnik/cinsel/dinsel kimliklerinden ötürü zulme uğradıkları bir çağda, bu kimliklerden özgürleşmenin imkânı var mıdır? Bu kitabı Türkçede yayımlama konusunda olumlu görüş bildirirken benim aklımı kurcalayan sorular bunlardı. Suç ve Kefaretin Ötesinde bu sorulara hayli uç noktalardan yaklaşıyor. Yazar önce Direnişçi sonra da Yahudi olarak kapatıldığı Nazi Toplama Kampları deneyiminden söz ediyor. Milyonlarca Yahudinin (Çingenenin, komünistin, eşcinselin...) paylaşmış olduğu bir deneyim bu. Fakat Jean Améry takma adını kullanan yazarımızın kimliği pek basit bir konu değil. Hans Meyer adıyla 1912'de Avusturya'da ...

Devamını görmek için bkz.

Bu kitabı arkadaşına tavsiye et

Diğer kampanyalar için

# data[].attributes.attachment_link.title
Suç ve Kefaretin Ötesinde, Jean Améry, Metis Yayınları

# data[].attributes.attachment_link.description
ISBN13 978-975-342-986-3 13x19,5 cm, 152 s. Suç ve Kefaretin Ötesinde Alt Edilmişliğin Üstesinden Gelme Denemeleri Özgün adı: Jenseits von Schuld und Sühne Bewältigungsversuche eines Überwältigten Kitabın Baskıları: 1. Basım: Ocak 2015 3. Basım: Mart 2022 Viyana doğumlu Hans Meyer, babası Birinci Dünya Savaşı'nda ölünce, annesi tarafından Katolik olarak büyütülür.

# data[].attributes.attachment_link.title
ANTI-RACIST SHORT FILM "JAFAR" (by Nancy Spetsioti)

# data[].attributes.attachment_link.description
“In the modern world, our perspectives are defined by the places we inhabit,” student Emily Matthews says at the start of “Placing Identity,” an original documentary film developed in 2018 by nearly 30 journalism students at R.J. Reynolds High School in Winston-Salem, NC as part of the Pulitzer Center’s NewsArts initiative. “How different would we be if we went to a different school? Grew up in a different neighborhood? Would these things change our life’s trajectory?”

Over the course of three weeks in spring, Matthews and her classmates explored these questions as part of a documentary filmmaking workshop led by Winston-Salem artist-educator Diana Greene.  Developed with generous support from The Winston-Salem Foundation and the James G. Hanes Memorial Fund, the workshop guided students in creating a student-devised film that examines how the places where we grow up influence our identities.

Greene developed the idea for “Placing Identity” with Pulitzer Center’s education department after exploring the work of grantee Daniella Zalcman. Her project “Signs of Your Identity” utilizes double-exposure portraits and interviews to explore the lasting impacts of government-mandated residential schools for indigenous children in the United States and Canada. Inspired by Zalcman’s commitment to responsible, compassionate representation of a traditionally underrepresented community, Greene enlisted Wake Forest documentary filmmaking students Stan Wright and Miles McKeller-Smith to create a curriculum that taught students to apply research, interview, and film production skills to the development of a project that gives voice to one of  Winston-Salem’s most traditionally underrepresented groups, its growing homeless population.

# data[].attributes.attachment_link.title
Justice: What's The Right Thing To Do? Episode 01 "THE MORAL SIDE OF MURDER"

# data[].attributes.attachment_link.title
Corona küreselleşmenin sonu mu olur? - DW Türkçe

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Paris İklim Anlaşması, geçen hafta yürürlüğe girdi. Peki şimdi ne olacak? Uzmanlara göre, Türkiye'nin yeni bir yol haritası belirlemesi ve acilen kömürlü termik santrallerden vazgeçmesi gerekiyor.

Paris İklim Anlaşması, 2015 yılında imzalanıp bir yıl sonra yürürlüğe girdi. Asıl amacı küresel iklim değişikliğini 2 dereceyle sınırlandırmak ve mümkün olduğunca 1,5 derecede tutmak olan anlaşmaya göre, ülkelerin gönüllü olarak karbon emisyonlarını azaltan hedefler belirlemesi gerekiyordu.

Anlaşmaya taraf olan yaklaşık 200 ülke, beyanlarını bildirdi. Ancak Türkiye, bu anlaşmayı beş yıl boyunca yürürlüğe sokmadı. Anlaşma, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarının ardından, geçen hafta, mecliste oy birliği ile onaylandı.

Artık Paris Anlaşması resmen Türkiye için de geçerli. Ancak herkesin aklında aynı soru var: Şimdi ne olacak?

Türkiye şimdilik, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın adını değiştirmekle yetindi. Bakanlığın yeni adı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı oldu.

Şimdi hesap sorabilme vakti

Türkiye'de 20 yılı aşkın süre önce kurduğu Açık Radyo aracılığıyla iklimle mücadelenin bir parçası olan Ömer Madra, Türkiye'nin Paris İklim Anlaşması'nın aleyhte hiç oy olmadan meclisten geçmesini çok önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. DW Türkçe'ye konuşan Madra, şimdi iklim konusunda hesap sorabilme imkanı doğduğunu söyledi.

Madra, "Bundan önce çok muğlak belirsiz bir durum vardı. Ama şimdi bizzat en yetkili kişi Cumhurbaşkanı'nın ağzından açıklandı. Biz bunun takipçisi olacağız. 'En büyük çevreci biziz, en büyük düşman iklim ve biz bununla mücadele edeceğiz' dedi. Şimdi 'neden bununla mücadele etmiyorsunuz?' deme, bugüne kadar mücadele veren aktivistlerin de bilim insanlarının da akademisyenlerin de söyledikleri hesap sorabilme imkanı var. Bu sonu derece önemli" dedi.

Açık Radyo Genel Yayın Yönetmeni Madra, iklim politikası açısından çelişki olarak değerlendirilebilecek bir gelişmeye de dikkat çekti: "Mesela bu karar meclisten çıktığı gün, 2010 yılında satın alınan Yavuz isimli petrol araştırma gemisi Akdeniz'deki petrol ve doğalgaz aramalarının ardından Karadeniz'e açıldığı haberlerini okuduk. Bu iki olgu arasında çelişki var. Bunun giderilmesi ve bunun söylenebilmesi lazım."

Paris Anlaşması'na taraf olmanın fosil yakıtlardan mutlak suretle vazgeçmek anlamına geldiğini belirten Madra, "Bu aynı zamanda yenilenebilir enerjiye doğru, rüzgar ve güneş enerjisi ağırlıklı enerjiye geçilmesi demektir" değerlendirmesinde bulundu.

"İlk adım kömürden çıkmak olmalı"

İklim aktivistlerine göre, Türkiye'nin atması gereken en acil adım, kömürlü termik santral projelerinden vazgeçmesi.

Kömürün Ötesinde Avrupa (Europe Beyond Coal) Kampanyacısı Duygu Kutluay, Türkiye'nin samimiyetini göstermesi için bunu açıklaması gerektiğini ve tamamen kömüre bir son vermek için de bir tarih belirlenmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.

Kutluay'a göre, Paris Anlaşması'nı onaylamak, aslında küresel iklim değişikliğini 1,5 derecede tutmak için hükümetlerin anlaştığı niyet doğrultusunda hareket edeceğini beyan etmiş olmak anlamına geliyor.

Ancak anlaşma çerçevesinde herhangi bir bağlayıcılık ve herkese uyan bir yol haritası söz konusu değil. Her ülke kendi gerçeklerine, kendi gereksinimlerine göre bir yol haritası benimsiyor.

Peki Türkiye'nin yol haritası ne olacak?

Kadir Has Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekanı Erinç Yeldan ve bir grup bağımsız araştırmacı ve akademisyen, Türkiye'nin iklim politikasının geleceğini mercek altına alan bir akademik çalışma yürüttü. Söz konusu çalışmada, Türkiye'nin Paris sonrasında emisyon hedefinin nasıl olması gerektiği, buna nasıl kaynak ayrılabileceği ve Türkiye'nin kazançlarının ne olacağı gibi sorulara yanıt aradı.

Yeldan, "Avrupa Yeşil Mutabakatı ve net sıfır emisyon hedefi sanki bir tehdit, Türkiye'nin sanayileşmesinin vazgeçmek, enerji güvenliğinden vazgeçmek diye bir tehdit algısı olarak görülüyor" değerlendirmesinde bulunurken, net sıfır emisyon hedefiyle birlikte yapılması gerekenleri şöyle sıralıyor:

"Enerjide yeniden dönüşüm, tarımda tarladan sofraya organik tarım, biyoçeşitliliğin korunması, ormancılığın korunması, akıllı binalar, ulaşım sektöründe elektrikli arabalar ve demir çelik çimento ve diğer endüstriyel proseslerin rehabilite edilmesi... Bunların ikame mallarla yeniden güçlenmesi. Yenilenebilir enerji ve yeşil işler... Tüm bunları yaparken de yepyeni ve uluslararası çalışma örgütünün insan onuruna yakışır yeşil iş tanımı içerisindeki iş sahalarının açılması Türkiye gibi ülkelere çok önemli fırsatlar sunuyor."

Paris Anlaşması'nın Türkiye için ciddi anlamda bir fırsat olduğunu belirten Yeldan, "Türkiye dikkatli bir stratejik tasarım ile zaman ufkunu 2050 ve hatta daha ilerisine taşıyacak uzun dönemli bir strateji çerçevesinde kamu özel sektör iş birliği içerisinde kamunun tasarımlarıyla birlikte gerek ulusal, gerek uluslararası desteğiyle birlikte yepyeni bir yatırım, sanayileşme, her şeyden önce de bölgesel eşitliğe önem veren kalkınma hamlesi gerçekleştirebilir" diyor.

Gerekli olan kaynak 5 milyar dolar

Ancak tüm bunları hayata geçirebilmek için yeni yatırımlar gerekiyor. Peki bunun maliyeti ne kadar ve nereden kaynak bulunacak?

Bu soruya yanıt arayan bir çalışmaya da imza atan Prof. Yeldan, "Çok basit bir çalışma yaptık. Örneğin şu anda mevcut görünümde Türkiye milli gelirimizin kabaca yüzde 0,5'i, binde 5'i kadar bir kaynağı, kamu kaynağını kömür üreticisi dolaylı ya da dolaysız olarak aktarıyor. Eğer bu rakamı sadece sıfırlarsak yani kömür teşviklerinden vazgeçersek bunu başka yerde kullanmazsak dahi, sadece kömüre yaratılan bu önceliklerin, teşviklerin kaldırılması bile bizim karbon emisyonlarımızda yüzde 5'lik bir azaltıma neden oluyor."

Yeldan'ın yaptığı hesaplamalara göre, Türkiye'nin 800 milyar dolarlık milli geliri düşünüldüğünde, 4 ila 5 milyar dolar arasında bir harcama yapıldığı takdirde, dönüşümün ilk maliyetlerinin yeni bir kaynak yaratılmaksızın karşılanması mümkün olacak.

Prof. Yeldan, "Altını çiziyorum, bu bir fırsattır. Kaynak da hem Türkiye'de var, hem de orta uzun dönemde yaratılmaya devam edecektir" diyor.

Türkiye'nin katkı beyanı yetersiz

Paris Anlaşması'nı yürürlüğe sokarak yeni bir yola giren Türkiye'nin, ulusal bir katkı beyanı açıklaması bekleniyor. Peki bu nasıl bir beyan olacak?

Yıllardır dünya çapında düzenlenen iklim zirvelerini takip eden ve hükümetlerin bu konuda attığı adımları yakından takip eden Marmara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum, şu değerlendirmede bulunuyor:

"Taraf olurken ülkeler devletler, ilan ettikleri ulusal katkı belgeleriyle taraf oldular. Bazı taraf olanlar katkı belgelerini değiştirdi. 2020 öncesi değiştirenler oldu. Tüm taraf devletler, öngördüğü şekliyle 2020 ile ulusal katkı belgelerinin güncellemesi, ilerleme gösterecek şekilde güncellenerek yeniden sunulması bekleniyordu. Pandemi nedeniyle geçen yıl Birleşmiş Milletler Taraflar Konferansı yani 'iklim zirvesi' yapılamadı. 2021'e kadar bu süre uzatıldı."

Prof. Dr. Mazlum'un anlattığı bilgilere göre, Türkiye'nin, anlaşmaya 2020 tarihini geçirerek taraf olduğu için ulusal katkı belgesini güncellemesi bekleniyor. Ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, mevcut ulusal beyanla Paris Anlaşması'na taraf olunduğunu ilan etti. Bu da yeni bir beyanın kısa sürede gelmeyeceği anlamına geliyor.

Türkiye, Paris Anlaşması hazırlandığı süreçte, 2015'te bir katkı beyannamesinde bulundu. Diğer gelişmiş devletlerin aksine kesin bir sera gazı emisyonu azaltımı yerine, geleceğe yönelik beklenen artıştan bir azaltım hedefi koydu.

Mazlum, Türkiye'nin daha yüksek bir hedefle katkı beyanında bulunması gerektiğini belirterek, "Ancak Türkiye'nin ulusal katkı belgesi çok yetersiz" diyor.

Avrupa Yeşil Mutabakatı'na paralel olarak Türkiye'nin 2053 yılı için net sıfır hedefi var. Ancak Türkiye'nin şu ana kadarki açıkladığı ulusal katkı beyanı 2023 yılını hedef alıyor.

Net sıfır hedefi, karbon emisyonlarının yutak alanlarla ortadan kaldırılması ve emisyonların sıfıra indirilmesi anlamına geliyor. En yaygın yutak alanlarsa, ormanlar. Türkiye'nin bunu yapabilmesi için, en kısa zamanda bir yol haritası belirlemesi gerekiyor. Prof. Dr. Mazlum, bu hedefi gerçekleştirmek için 2053'e 5-10 yıl kala işe koyulmanın yetersiz olacağını, bu nedenle şimdiden planların yapılıp katkı beyanlarının açıklanması gerektiğini hatırlatıyor.
Serkan Ocak © Deutsche Welle Türkçe

# data[].attributes.attachment_link.title
Türkiye'nin iklimle mücadelesi asıl şimdi başlıyor

# data[].attributes.attachment_link.description
Paris İklim Anlaşması, geçen hafta yürürlüğe girdi. Peki şimdi ne olacak? Uzmanlara göre, Türkiye'nin yeni bir yol haritası belirlemesi ve acilen kömürlü termik santrallerden vazgeçmesi gerekiyor. Paris İklim Anlaşması, 2015 yılında imzalanıp bir yıl sonra yürürlüğe girdi. Asıl amacı küresel iklim değişikliğini 2 dereceyle sınırlandırmak ve mümkün olduğunca 1,5 derecede tutmak olan anlaşmaya göre, ülkelerin gönüllü olarak karbon emisyonlarını azaltan hedefler belirlemesi gerekiyordu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ergin Yıldızoğlu

İktisatçı

Kaynak, Getty Images

Küreselleşme tartışmaları Covid-19 krizinden sonra "Küreselleşmenin sonu mu geliyor?", "Yeni bir küreselleşme dönemi mi başlıyor?" soruları etrafından yeniden yoğunlaştı.

Geride kalan 30 yıl boyunca dünya ekonomisi ve uluslararası ilişkilerden, 'küreselleşmeye' değinmeden söz etmek olanaksızdı.

Başlangıçta küreselleşme insanlığın doğal evriminin ürünü olarak tanımlanıyordu. Zamanın Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, Ekim 1999'da bir konuşmasında "küreselleşme bir seçenek değil geri çevrilemez bir süreçtir" diyordu.

2000'li yılların başında savaşlar, finansal krizler, ülkeler içinde ve arasında servet dağılımındaki bozulmalara ve göçmen dalgalarına karşı ulusalcı korumacı tepkiler, gündeme önce "Küreselleşmenin bozulması nasıl önlenebilir?" sorusunu getirdi sonra da küreselleşmeden geri dönüş (de-globalisation) gözlemlerini ve savlarını...

Ve tüm bunlar, ABD ile Çin arasında başlayan ticaret savaşlarından ve Covid-19 krizinden önceydi.

Hangi küreselleşme?

Yukarda değindiğim gibi "geri çevrilemez bir süreç olarak küreselleşme" ve "küreselleşmeden geri dönüş"(de-globalisation) savlarıyla yeni bir küreselleşme, örneğin "Küreselleşme-2" ve "Küreselleşme-4" beklentileri arasında ilerlerken, sanırım önce bu yeni kavramların tanımını kesinleştirmek gerekiyor.

Küreselleşme-2 1990'larda hızlanan malların, sermayenin, insanların ve kültürlerin serbestçe dolaşma eğiliminde son 10 yılda görülen belirgin yavaşlama içinden çıkacak yeni bir atılım beklentisi anlamına geliyor.

Küreselleşme-4 ise daha tarihsel bir yaklaşım. Kapitalist dünya ekonomisinde yaşanan genişleme ve gerileme devrelerine işaret ediyor.

Bu yaklaşımda 1. Dünya Savaşı öncesi yaklaşık 100 yıllık genişleme, yeni pazarların açılması dönemi "Küreselleşme -1" olarak tanımlanıyor.

Sonra dünya ekonomisi savaşlarla ve ekonomik krizle parçalanıyor.

2. Dünya Savaşı sonrasında ekonomisi düzenlenen, ticareti ve sermaye hareketleri denetlenen siyasi (ulusal) birimlerin karşılıklı ilişkilerinden oluşan, 19 yüzyılın serbest ticaret serbest dolaşım ortamından farklı bir "Küreselleşme-2" dönemi başlıyor.

Bunu 1990'larda Kofi Annan'ın tanımladığı dönem, "Küreselleşme-3" olarak, izliyor. Bugün, bu yaklaşım, "küreselleşmeden geri dönüş" savlarına karşın, dünya ekonomisinin merkezinin doğuya kaymaya başlamasından, gelişmekte olan ülkelerin dünya ekonomisi içindeki ağırlığının artmakta olmasından hareketle bir Küreselleşme-4'ün gündemde olduğu savunuyor.

Dört bozucu etken

Covid-19 krizi uluslararası tedarik zincirlerini küresel turizm ağlarını kırmaya, dünya ekonomisini depresyona itmeye başladığında "küreselleşmeden geri dönüş" savları daha da güçlendi.

Dünyanın en büyük bono fonu yöneticisi uluslararası yatırım şirketi PIMCO'nun 2020 Ekim ayında yayımladığı "Tırmanan Bozulma" (Escalating Distruption) başlıklı raporu, Covid-19 krizinin güçlendirdiği dört bozulma dinamiğine işaret ediyordu.

Bu dinamiklerin başında Çin'in bir ekonomik güç olarak yükselmesi geliyor. Bu yükseliş dünyanın başka yerlerindeki yüksek katma değerli üretim yapan üreticilerin konumlarını sarsıyor.

Çin'in Covid-19 krizinden diğer ülkelerden önce çıkmaya başlayarak yeniden yüksek ekonomik büyüme trendine yerleşmesi, "Çin Malı 2025" (Made in China 2025) starejik planı, ekonomisinin küresel piyasalara ve teknolojiye bağımlılığını azaltmayı amaçlayan "İkili Dolaşım" stratejisi hem dünya ekonomisinin geleneksel merkezlerinin Çin'i etkileme gücünü azaltıyor hem de ABD egemenliğinde şekillenmiş küresel jeopolitik düzeni değişmeye zorluyor.

PIMCO'nun listesinde ikinci sırada "popülizm ve onun yakın akrabası, korumacılık ve ulusalcılık" eğilimleri var.

Bu iki eğilim Covid-19'un gelir dağılımındaki bozulmayı hızlandırmasıyla daha da ağırlaşıyor. Buna Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres'in işaret etiği gibi "Pandemi içinde suçlu arama çabalarını, artan yabancı düşmanlığını" da ekleyebiliriz.

Üçüncü bozcusu dinamik, iklim krizinin insanların yaşamı üzerindeki yıkıcı etkilerinin giderek artmasıyla ilgili. 2020 yılında büyük çaplı ve olağanüstü sıklıkta orman yangınları vardı. 2021 yılı ABD'nin enerji merkezi Teksas'ta, enerji, su şebekelerini, iletişim ağlarını çökerten, hayatı durduran bir soğuk dalgasıyla başladı.

İklim krizine yol açan etkenlerle, virüs salgınları arasında gittikçe daha belirginleşen ilişkiler de iklim krizi, virüsler ve finansal ekonomik sarsıntı risklerini birbirine bağlamaya başlıyor.

PIMCO raporu son alarak, teknolojinin hem yararlı hem de bozucu etkilerinin Covid-19 krizinin etkisiyle daha da ağırlaştığına dikkat çekiyor. PİMCO raporu evden çalışma ve internetten alışveriş gibi eğilimlerinin kriz öncesi trendlerine ve özelliklerine büyük ölçüde dönmesini bekliyor.

Ancak teknoloji şirketlerinin kriz sırasında artan, veri toplama ve finansal kaynaklarının, gelecekte onların bozuculuk gücünü daha da arttıracağına inanıyor.

Dünya ekonomisi kritik bir kavşakta

Bu dört bozucu etkenin Covid-19 kriziyle ağırlaştığı ortamda IMF'nin son "Dünya ekonomisine bakış" raporu, dünya ekonomisinin 2020 yılında yüzde 3,5 oranında daraldığı tahmin ediyor.

IMF devreye girmeye başlayan Covid-19 aşılarının katkısıyla dünya ekonomisinin, 2021 yılında yüzde 5,4, 2022'de de yüzde 4,2 büyümesini bekliyor.

Dünya ekonomisi için yüzde 2,5-3 büyüme hızının resesyon sınırı sayıldığı anımsanırsa, 2020 yılında yüzde 3,5'luk bir gerileme resesyon sınırının yaklaşık 6 puan altında bir performansa işaret ediyor.

Bu noktadan yüzde 5,5 büyüme dünya ekonomisinin mutlak büyüklüğünün resesyon sınırının altında kalmaya devam edeceğini gösteriyor.

Araştırma şirketi IHS Markit'ın açıkladığı son veriler 2020 yılında gerçek değerlerle yüzde 13,5 daralan dünya ticaretinin 2021 ve 2022 yıllarında sırasıyla yüzde 7,6 ve 5,2 büyüme beklentisine işaret ediyor.

Böylece 2023 başlarken dünya ticaretinin 2019 yılı düzeyinin yaklaşık 1 puan altında kalacağı anlaşılıyor.

IMF'nin ve IHS Markit tahminleri, dünya ekonomisinin Covid-19 resesyonunda çıkarak düşük oktanlı da olsa büyüme trendine geri dönmeye başladığını düşündürüyor. Bu noktada da gündeme bu büyüme süreci "Hangi biçimde ve hangi bölgelerin etkisi altında ilerleyecek?" sorusu geliyor.

Gerçekten de IMF gelişmiş ekonomilerin 2020'de yüzde 4,9 gerilediğini, Çin'in ise yüzde 2,55 büyüdüğünü hesaplıyor, 2021 yılında da bu oranların yüzde 4 ve yüzde 8 olmasını bekliyor.

IHS Markit verileri de Avrupa Birliği ve Japonya'da toparlanma sürecinin özellikle hizmetler sektöründe ABD'den geride kaldığını gösteriyor, imalat sanayinde toparlanmanın bu grup içinde daha eşit dağıldığına işaret ediyor.

Resim henüz belirginleşmedi

Bu büyüme eğilimleri içinde "küreselleşmeden geri dönüş" devam mı edecek?

Yoksa yeni bir küreselleşme mi (2 ya da 4) başlayacak?

Bu soruların cevabının büyük bir kısmı PIMCO'nun saptadığı "bozucu dinamiklerin" olası gelişme sürecinde yatıyor.

ABD'de Trump döneminde Çin'in birincil stratejik rakip olarak saptanması, gerek ihracat gerekse de teknoloji alanında Çin kaynaklı ticarete engeller getirilmesi, ABD-Çin ekonomik ilişiklerinde kopma riskini beslemeye başlamıştı.

Biden döneminde ABD yönetiminin Çin'e bakışı değişmemiş olmakla birlikte iki etken kopma riskinin azaltacağını düşündürüyor.

Birincisi Çin ile ticarete getirilen korumacı uygulamalarının ABD ekonomisinde birçok sektörü ve işsizlik oranlarını olumsuz yönde etkilediği, bir Reuters araştırmasına göre yaklaşık 250 bin kişilik istihdam kaybına yol açtığı, buna karşılık Çin ile dış ticaret dengesinde, belirgin bir iyileşme yaratmadığı (milyar dolar olarak 2019: 345, 2020: 310) anlaşılıyor.

İkincisi ABD Ticaret Odaları Çin ile ticari bağların kopmasına kesinlikle karşı. Ticaret Odası'nın projeksiyonlarına göre, Çin ile bağların kopması yalnızca uçak ve havacılık sektöründe 50 milyar dolara yakın bir satış kaybı, 225 bin istihdam kaybı yaratabilir.

Yarı iletkenler sektöründe kayıplar sırasıyla 83 milyar dolar ve 124 bin yeni işsiz olarak gerçekleşebilir.

ABD-Çin ticaretinde bir kopuş olasılığının zayıflamasına ek, Çin ile Avrupa Birliği arasındaki ticari ilişkiler de gelişiyor.

Bunlar da "küreselleşmeden geri dönüş" savının en azından ticaret alanında zayıfladığını düşündürüyor.

Ancak, küreselleşmenin bir diğer dayanağı da uluslararası finansal hareketler. Portföy yatırımlarında ve kredilendirmede 2020 ortasından bu yana gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarında bir artış gözlenmekle birlikte, küresel çapta doğrudan yatırımlar 2020'de bir önceki yıla göre yüzde 42 gerilemiş.

Gerileme gelişmiş ekonomilerde yüzde 69, gelişmekte olan ekonomilerde genelde yüzde 12, Latin Amerika ekonomilerinde de yüzde 37 olarak gerçekleşmiş.

UNCTAD ekonomistleri 2021 yılında teknoloji ve sağlık sektörleri dışında yatırımlarda bir iyileşme beklemiyorlar.

Diğer taraftan Uluslararası Finans Enstitüsü (IFF) verileri Covid-19 krizi sırasında, 2020 yılında toplam devlet, şirket ve hane halkı borçlarının 24 trilyon dolar daha artarak, dünya hasılasının yüzde 355'i düzeyine ulaştığını gösteriyor.

Bu da genelde ekonomik büyümeyi ve istihdamı, sermaye hareketlerini besleyen genişlemeci para ve kredi politikalarının sürdürebilirliğine ilişkin kuşkuları arttırıyor.

Küreselleşmenin bir diğer ayağı da küresel internet ağlarıydı. Bu alanda da parçalanmaya yol açacak gelişmelerin gündeme gelmeye başladığı görülüyor.

Örneğin sosyal medya şirketleri küresel alanda ama siyasi ve yasal ortamı birbirinden farklı ülkelerde çalışıyorlar.

Demokrasisi gerileyen, ırkçılığın, nefret suçlarının, komplo teorilerinin ve sahte haberlerin çoğalmakta olduğu ülkelerde sosyal medya şirketlerinin ülkenin siyasi kültürel yaşamı üzerindeki etkilerini kısıtlama, bu şirketlerin mali ve ticari statüsünü belirginleştirme, daha etkin vergileme, hatta internet ulaşımını kısıtlama çabaları artıyor.

Bu gelişmeler bir New York Times yorumunda vurgulandığı gibi "Splinternet" (ayrışan internet) kavramını yarattı ve uluslararası bilgiye ve habere ulaşma özgürlüğünün geleceği üzerine bir soru işareti koydu.

Özetle ekonomik büyüme, ticaret ve sermayen hareketleri hatta küresel iletişim özgürlüğü alanlarında küreselleşmenin geleceğine ilişkin henüz bir belirgin resim çizmek olanaklı değil.

Virüs mutasyonlarının aşıların üzerindeki etkilerinin, aşıların küresel dağılımındaki eşitsizliklerin de Covid-19 krizinin aşılmasını geciktirme olasılığı bu belirsizlikleri daha da arttırıyor.

# data[].attributes.attachment_link.title
Covid krizi küreselleşmeyi nasıl etkileyebilir? - BBC News Türkçe

# data[].attributes.attachment_link.description
Ergin Yıldızoğlu İktisatçı Küreselleşme tartışmaları Covid-19 krizinden sonra "Küreselleşmenin sonu mu geliyor?", "Yeni bir küreselleşme dönemi mi başlıyor?" soruları etrafından yeniden yoğunlaştı. Geride kalan 30 yıl boyunca dünya ekonomisi ve uluslararası ilişkilerden, 'küreselleşmeye' değinmeden söz etmek olanaksızdı. Başlangıçta küreselleşme insanlığın doğal evriminin ürünü olarak tanımlanıyordu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ai Wei Wei - Presentation by nurşah yılmaz

# data[].attributes.attachment_link.title
The Case for Ai Weiwei | The Art Assignment | PBS Digital Studios

# data[].attributes.attachment_link.title
Ai Weiwei – Sunflower Seeds | Artist Interview | Tate

# data[].attributes.attachment_link.title
Ai Weiwei | Ai Weiwei Porselene Dair | Sakıp Sabancı Müzesi | ARTtv

# data[].attributes.attachment_link.title
Ai Weiwei Porselene Dair / Ai Weiwei On Porcelain

# data[].attributes.attachment_link.description
From 1-31 October, a new public art project launches across the giant billboards in London's Piccadilly Circus. Every evening, at precisely 20:20 GMT, CIRCA will see Europe’s largest billboard pause its usual adverts for two minutes to screen a digital artwork. Ai Weiwei inaugurates the project, reflecting on this moment in time with a new 60-minute film. 

Odyssey depicts the journey undertaken by refugees fleeing their homelands. This flight is shown in a series of animated scenes: fleeing bombardment, trekking across inhospitable terrain, attempting treacherous sea crossings. Alongside these animations are portraits of contemporary and historical refugees, each one displaced from their homes and seeking safety and shelter elsewhere.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ai Weiwei 1957'de Pekin'de doğdu. Mao Zedong'un ölmesi ve Kültür Devrimi'nin sona ermesinin ardından, ailesiyle birlikte Pekin'e döndü. Pekin Film Akademisi'nde animasyon eğitimi aldı. 1983'te New York'a gitti ve sanat eğitimine devam etti. Sonrasında okulu bıraktı; hayatını sokaklarda insan portreleri yaparak ve başka işlerde çalışarak sürdürdü. Bu dönemde, Marcel Duchamp, Andy Warhol ve Jasper Johns gibi sanatçıların eserlerini tanıyarak kavramsal sanat alanında çalışmaya başladı. 1993'te Çin'e döndü. 2008'de, Siçuan Depremi'nden 10 gün sonra, durumu incelemek ve filme almak üzere gittiği bölgede, hükümetin yaşanan felaketle ilgili doğru bilgi vermediğini anladı.

Kurduğu 'Citizen's Investigation' [Yurttaş Soruşturması] adlı internet sitesi üzerinden, depremde yıkılarak çok sayıda insanın ölümüne neden olan devlet okullarının inşaatındaki yanlışlıkları ve malzemelerin yetersizliğini duyurdu; hayatını kaybeden öğrencilerin hikâyelerini paylaştı; dava süreçleriyle ilgili birçok makale yayımladı. Site, bu paylaşımlar nedeniyle Çin hükümeti tarafından kapatıldı. 2010'da, Şangay'da, stüdyo olarak kullanmak ve mimarlık dersleri vermek üzere, gereken resmî izinleri alarak inşa ettiği ev için yıkım kararı çıkarıldı. Kararın, bazı 'hassas' konularda yaptığı belgesellerle Şangay Belediyesi'ni 'hayal kırıklığına uğratmış' olmasından kaynaklandığını açıkladı. Hakkında ev hapsi kararı alındı; karar bir gün sonra geri çekilse de ülke dışına çıkması birçok kez engellenmeye çalışıldı. Nisan 2011'de Hong Kong'a yapacağı seyahat öncesinde havaalanında tutuklandı. Stüdyosu polisler tarafından arandı, malzemelerine, bilgisayarlarına el kondu ve çalışanları gözaltına alındı. Üç ay tutuklu kaldı. 2015 yılına kadar süren sıkı devlet gözetimi ve kısıtlı seyahat özgürlüğüne rağmen, toplumsal eşitsizlikleri sanatıyla eleştirmeye devam etti.

2015'ten beri, savaşlar nedeniyle Ortadoğu'dan Avrupa'ya göçleri konu alan güncel sanat enstalasyonlarıyla dünyanın dikkatini mültecilerin hayatta kalma mücadelesine çekmeye çalışıyor. 2015 sonbaharında Suriyeli mülteci çocuk Alan Kurdi'nin cansız bedeninin Bodrum kıyılarına vurmasına gönderme yapan fotoğraf işiyle; Şubat 2016'da Berlin Film Festivali kapsamında düzenlenen 'Barış İçin Sinema' yemeğinde Hollywood yıldızlarına mültecilere denizden çıktıklarında verilen battaniyeleri dağıtarak; Berlin Konser Salonu'nun sütunlarına can yelekleri giydirerek; 'Human Flow' [İnsan Seli] adlı belgeseliyle, mülteci meselesini gündeme taşıdı. Siyasal ve kültürel eleştirilerini güncel sanatla dile getiriyor, fotoğrafları ve filmleriyle, tüm dünyada yaşanan eşitsizliklere ve insan hakları ihlallerine dikkat çekiyor. Ülkesi Çin'de yaşanan demokrasi ve hak ihlalleri konusunda devlete yönelttiği eleştiriler nedeniyle yoğun baskılar görmesine rağmen, insanlara ayna tutarak farkındalık yaratmaktan vazgeçmiyor.

Bu çok önemli ödül töreninin bir parçası olmaktan onur duydum ve Hrant Dink ödülünü, Uluslararası Hrant Dink Ödülünü almaktan onu duydum. Bu benim için büyük bir onur. Ve ben Vakıf'tan çok
etkilendim; insanlığı savunduğu için, hakikati aradıkları/istedikleri için ve hafızamızı korudukları için ve insanlığın 'bir' olduğuna inanmayı sürdürdüleri için. Eğer herhangi biri, herhangi bir yerde, herhangi
bir zamanda, insanlığı ihlal edildiyse, her nerede olursa olsun, insan haklarını savunmalıyız.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ai Weiwei 1957'de Pekin'de doğdu. Mao Zedong'un ölmesi ve Kültür Devrimi'nin sona ermesinin ardından, ailesiyle birlikte Pekin'e döndü. Pekin Film Akademisi'nde animasyon eğitimi aldı. 1983'te New York'a gitti ve sanat eğitimine devam etti. Sonrasında okulu bıraktı; hayatını sokaklarda insan portreleri yaparak ve başka işlerde çalışarak sürdürdü.

# data[].attributes.attachment_link.title
Exploring Perceptions About Identity Through Self-Portraits

# data[].attributes.attachment_link.title
20. yüzyılın en büyük tarihçisi Eric Hobsbawm: "İçinde bulunduğumuz çağ, aşırılık ve barbarlık çağıdır" (Türkçe altyazılı) - Medyascope

# data[].attributes.attachment_link.description
20. yüzyılın en büyük tarihçisi Eric Hobsbawm, içinde bulunduğumuz çağda insanlığın nasıl savrulduğunu anlatıyor. Bireye aşırı vurgu yapılan günümüzde

# data[].attributes.attachment_link.title
Mark Zuckerberg ve Yuval Noah Harari teknolojinin vardığı noktayı ve geleceğin nasıl olacağını konuşuyor (Türkçe altyazılı) - Medyascope

# data[].attributes.attachment_link.description
Çeviri Konuşmalar'ın paylaştığı bu videoda Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg ve Sapiens'in yazarı Yuval Noah Harari teknolojinin vardığı noktayı ve

# data[].attributes.attachment_link.title
TİHEK Akademi - İnsan Hakları Söyleşileri - Prof. Dr. İoanna Kuçuradi

# data[].attributes.attachment_link.title
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi, ilk ayrımcılığa maruz kaldığı yılları anlatıyor...

# data[].attributes.attachment_link.title
Felsefeci gözüyle dünyaya bakış-Prof. Dr. İonna Kuçuradi

# data[].attributes.attachment_link.description
AYKIRI SORULAR, ülkemizin önde gelen filozoflarından Prof. Dr. İonna Kuçuradi'yi konuk etti. Felsefe nedir, ne işe yarar? Değer, etik, insan hakları, özgürlük felsefi açıdan ne ifade eder? Enver Aysever sordu, İoanna Kuçuradi yanıtladı.

# data[].attributes.attachment_link.title
21. Yüzyılda İnsanlığın Durumu ve Etik Değerler [ Prof. Dr. İoanna KUÇURADİ ]

# data[].attributes.attachment_link.title
Prof. Dr. İoanna Kuçuradi "Adalet ve Sorumluluk"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KUÇURADI, Ioanna (ed.), Philosophy and Cultural Development, 1993

Development given as the main objective to national and international policies in the fifties, but understood merely as e c o n o m i c development -and what is more, as unlimited industrial production in so-called developed countries and as increase of the per capita income and industrialization in the developing ones-, not only failed to fulfill the relevant expectations, but also created its own undesirable facts: some of the global problems which the world community had to tackle in the past few decades and which still occupy its agenda.

In the face of these problems the idea of "cultural development" was brought as an additional objective for these policies.

The reason of attempting a philosophical scrutiny of idea of "cultural development" is the part this "development" seems to play in the creation of some other "undesirable" facts of the present-day world -a part apparently due to the ambiguity in the understanding of this idea, which leads to incompatible orientations and practices. This volume is an expression of the wish to contribute to an early diagnosis of the role that this ambiguity just now plays, so that "cultural development" does not share the fate of the idea of (economic) development.

KUÇURADİ, İoanna- PEKER, Bülent (ed.), Elli Yıllık Deneyimlerin Işığında Türkiye'de ve Dünyada İnsan Hakları, 2004 (ikinci baskı)

Bu kitap, 1998 yılında, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi nin 50. yılında düzenlenen uluslararası bir konferansta sunulan bildirilerden oluşuyor. İnsan hakları araştırmaları ve tartışmalarının yüzyılımızın sonlarındaki durumunu yansıtan yazılar insan haklarıyla ilgili bazı teorik tartışmalara ve bunların gerçeklikteki yansımalarına ışık tutuyor; aynı zamanda da, yaşanan problemler karşısında, insan hakları araştırmalarını ve eğitimini geliştirme yönlerine ilişkin bazı yeni sorular ve düşünceler getiriyor.

KETENCİ, Taşkıner-TOSUN, Cengiz Mesut, Yükseköğretimde Felsefe Eğitimi, 2014

UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Felsefe İhtisas Komitesi ülkemizde felsefe eğitiminin durumunu ve sorunlarını ortaya koymak amacıyla 29-30 Eylül 2011 tarihleri arasında Ankara'da düzenlediği " İlk ve Ortaöğretimde Felsefe Çalıştayı"ndan sonra, Mersin Üniversitesi ve Türkiye Felsefe Kurumu'nun işbirliğiyle 30-31 Mart 2012 tarihleri arasında Mersin'de " Yükseköğretimde Felsefe Eğitimi Çalıştayı "nı gerçekleştirildi.

Ülkemizde bugün 50'yi aşkın felsefe bölümü bulunmaktadır. Bu durum ülkemizin farklı köşelerinde, farklı koşullar altında, farklı öğrenci profilleriyle, farklı anlayışlarla eğitim veren bölümlerden oluşan zengin bir akademik kültür birikiminin göstergesidir. Ne var ki, bu kültür bir yandan ortak sorunlarla, diğer yandan da her bir bölüme özgü sorunlarla akademik etkinliklerini sürdürmektedir.

Sorunları çözmenin başlangıcı sorunlarla yüzleşmekten geçer. Bu kitap yükseköğretim düzeyinde ülkemizde felsefe eğitiminin sorunlarıyla yüzleşme ve çözüm yolları arama çabalarının ürünüdür. Yükseköğretim alanında emek verenlerin " Yüksek Öğretimde Felsefe Eğitimi Çalıştayı "nda sundukları bildirileri bir araya getiren bu kitap ülkemizde yükseköğretim düzeyinde felsefe eğitimine ışık tutmaya çalışmaktadır.

ÇÜÇEN, A. Kadir-TEPE, Harun, Miletli Filozoflar Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes, 2015

"Anadolu'da doğup büyümüş olmak, bu topraklarda yaşamak, çoğumuzun farkında olmadığı bir ayrıcalıktır. Çünkü bu topraklarda dokuz-on uygarlık -Urartu, Hitit, Frigya, Lidya, Troia, İonya, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı uygarlıkları− yeşermiş ve birbirini etkilemiştir.... Bu dokuz-on uygarlığın yeşerdiği bu topraklar, aynı zamanda felsefenin ve felsefî bilgiye dayanan bilgeliğin de kaynağını bulduğu topraklardır...

Felsefeyi başlatanlar olsun olmasın, Miletos'lu üç filozof/bilim insanı, elimizdeki kaynaklara bakarak konuşursak, düşünce tarihinde bir dönüm noktasıdırlar.... 'Anadolu'da Felsefeye Yolculuk' projesiyle, topraklarımızda gerçekleşen düşünce başarılarına, kitapların dışında, yaşadıkları yerlerde sahip çıkmak istedik."
İoanna Kuçuradi
Bu kitap UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, Felsefe İhtisas Komitesi'nin, Türkiye Felsefe Kurumu ve Adnan Menderes Üniversitesi Felsefe Bölümü ile birlikte 8-9 Kasım 2013 tarihlerinde Aydın'da gerçekleştirdiği, felsefeci ve arkeologların katıldığı Anadolu'da Felsefeye Yolculuk III, "Miletli Filozoflar: Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes" başlıklı sempozyumun bildirilerini biraraya getirmektedir.

TEPE, Harun-ÇOTUKSÖKEN, Betül, Sinoplu Bir Filozof Diogenes, 2015

"Diogenes'in dâhil edildiği akım bir yaşayış biçimini yansıtır: köpeksi, kynik. Akımın temsilcileri de bu adı benimsemiştir. Aşağılayıcı bir kelime olduğu belli, ama sokak köpeğinin boynundan bağlanmadığı, özgür olduğu da düşünülmeli...

Diogenes'in en çok bilinen cümlesi Büyük İskender'e söylediğidir. İskender, Aristoteles'in öğrencisiydi; babası Filip filozofu sarayına çağırmıştı. İskender'in "Eğer İskender olmasaydım Diogenes olmak isterdim" deyişi, hocasından çok bir köpeksiye saygısını gösterir. O komutan o filozofa kendisinden bir istekte bulunmasını söylediğinde, "güneşime engel olma yeter" (yaygın bilinen şekliyle "gölge etme başka ihsan istemem") cevabını alınca daha da saygı duymuş olmalı" (Uluğ NUTKU).

Bu kitap UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, Felsefe İhtisas Komitesi'nin, Türkiye Felsefe Kurumu ve Sinop Üniversitesi Rektörlüğüyle birlikte 19-20 Nisan 2013'te Sinop'ta gerçekleştirdiği Anadolu'da Felsefeye Yolculuk II, Sinoplu Bir Filozof: Diogenes başlıklı sempozyumun bildirilerinden oluşmaktadır.

Türk Felsefesi ya da Simurg Dizisi

KUÇURADİ, İoanna, Etik, 2018 (yedinci baskı)

Bu Etik 1970'lerin başında ilk yayımlandığı sıralarda, etik sorunlarla uğraşmak bugün olduğu gibi moda değildi. Geçen otuz-otuzbeş yılda etik, felsefede en çok uğraşılan alanlardan biri oldu, çeşitli meslek etikleri dünyada da bizde de bir patlama gösterdi.

Ne var ki, dünyadaki siyasal ve bilimsel gelişmelerin yarattığı gereksinimlerden dolayı, 'etik'le çok uğraşılmakla birlikte, etiğe bakış değişmemiştir. Etik bugün de bir normlar alanı olarak görülmekte ve ondan, bize yaşarken ne yapmamız gerektiğini söylemesi beklenmektedir. İoanna Kuçuradi'nin Etiği ise, insanların başka insanlarla ve kendileriyle ilişkilerine ve bu ilişkilerde eylemde bulunurken karşılaşılan değer sorunlarına, bu arada da normlara ilişkin sorunlara bir ışık tutma girişimidir. Birkaç yoldan ortaya koymaya çalıştığı şey, yaşarken doğru ya da değerli eylemde bulunabilmenin bir bilgi sorunu olduğu, birkaç çeşitten bilgiye bağlı bir sorun olduğudur.

KUÇURADİ, İoanna, İnsan ve Değerleri, 2016 (altıncı baskı)

Aynı insanların, aynı eylemlerin, ayni olayların, aynı durumların farklı şekillerde değerlendirilmesi insan dünyasının bir olgusudur.

Bu olgu kimi düşünürleri "değerlerin göreli olduğunu" ileri sürmeye ve bundan eylemle ilgili sonuçlar çıkarmaya götürmüştür. Kimi filozoflar da bu sava karşı "değişmez, evrensel değerler olduğunu" temellendirmeye çalışmıştır.

Değişik ve değişken dünya görüşlerinin varlığı, ayrıca da aynı konularda değişik ve değişken normların çokluğu olgusu, yüzyılımızda çoğulculuğun bir ideal haline getirilmesine yol açmış; bu çoğulculuk da, yüzyılımızın ikinci yarısında kimi düşünürleri bütün görüşlerin ve normların "eşdeğer" olduğunu ileri sürmeye götürmüştür.

Kitap bu iki yönlü olguyu bir açıklama girişimi, aynı zamanda da değerlendirme fenomenine ve değerlere görelilik-mutlakçılık seçenekleri dışında bir ışık tutma çabasıdır: bunların ne olduğuna ışık tutma çabasıdır.

KUÇURADİ, İoanna, Schopenhauer ve İnsan, 2013 (üçüncü baskı)

Schopenhauer ve İnsan, özellikle insan-kişi ayırımı üzerinde yapılmış bilimsel bir çalışmadır.

İnsan, toplum teki olarak değil de kişi olarak ele alındığında ve kişi başarıları insan başarılarından ayırd edildiğinde, karşımıza insanin basarı alanlarının yeni değerlendirmeleri çıkıyor. Yaşayan, araştırma ve sanat yapan insan ile, yine yasayan, araştırmada ve sanatta yaratıcı olan kişi arasında bir ayırım yaparak ve cinsini temsil eden insan ile, insana insan adini taşımağa lâyık kılan insan arasındaki farkları göstererek, insan problemine net bir ışık tutuyor bu eser. Günümüzde insan problemi nerelere itilmek isteniyor? İnsan ile kişi görüşü arasındaki ayırımın nerelerine sıkı sıkıya bağlı olan insan probleminin itilmek istendiği farklı yönler, bu eserin okunmasıyla bilinçlenecek bizlerde.

UYGUR, Gülriz, Hukukta Adaletsizliği Görmek, 2016 (ikinci baskı)

Masum olmayan bir dünyada yaşıyoruz. İnsanların yüzlerinin unutulduğu, kendi yüzümüzü unuttuğumuz ve değerlerin çok kolayca harcanabildiği bir dünyada... Böyle bir dünyada insanın yüzünü görmek nasıl mümkündür? Gönül gözüyle görmek ne demektir? Hukuk, insanları görünmez kılmaktadır. Kişileri/yüzleri görünmez kılarak kendisi adaletsizliğe yol açan bir kurumun, adaletsizlikleri görmesi mümkün müdür? Bu kitapta Gülriz Uygur, bu ve benzeri soruları sormakta ve Küçük Prens, Asılacak Kadın ve Okuyucu gibi romanların eşliğinde, onları yanıtlamaya girişmektedir.

TEPE, Harun, Varlık ve Bilgi, Ontolojik Yaklaşımla Felsefe Yapmak, 2017

Ontolojik yaklaşım, "nesne edinilenin varlıkça yapısına ve neliğine yönelen ve bağlantılarını olduğu kadar diğer şeylerle ilgisini ve onlardan farkını gören bakıştır". Bu kitapta yer alan yazılar bilgi sorunlarını ontolojik bir yaklaşımla ele almanın elverişliliğine dikkat çekmektedirler. Ama bu, ne bilmenin zihinsel bir edim olduğunun (epistemolojik bakışın), ne de bilgilerin yalnızca sözcüklerle ifade edilebildiğinin (dilsel bakışın) yadsınması veya önemsiz görülmesidir. Öte yandan, dil, sözcüklerden oluşsa bile, varolan herşeyin sözcükler olmadığı; "varolan" da bir sözcük olsa bile, dünyanın farlı türden varolanlardan oluştuğu ve bunların bilgilerinin de bazı farklılıklar taşıdığı da açıktır.

Bu kitap işte bu ve benzeri düşünceleri tartışan yazılardan oluşmaktadır. Zeitgeist 'a aykırı yazıların da okunabileceği ve yararlı olabileceği umudu ve beklentileriyle yayımlanmasına karar verilmiştir.

Çeviri Dizisi

KANT, Immanuel, Pratik Aklın Eleştirisi / Kritik der praktischen Vernunft, 2016 (altıncı baskı)

Kant'ın üç Eleştirisinden ve Etikle ilgili iki ana yapıtından biri olan Pratik Aklın Eleştirisi nin orijinal metniyle birlikte yayımlanan bu çevirisi, ilk defa 1980'de yayımlanmıştı. Çoktan tükenmiş olan bu çevirinin üçüncü baskısını, etik sorunların ülkemizde ve dünyada gündemde olduğu ve bu sorunlara kültürel yaklaşımların yaygınlık kazandığı bir zamanda okurlarımıza sunmaktan, böylece de i n s a n ı temel alan ve insan olan herkese seslenen bir Etik örneğini vermekten mutluluk duyuyoruz. Ne zaman ve nerede olursa olsun, etikle ciddî olarak ilgilenen herkesin okuması gereken bir kitap.

KANT, Immanuel, Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi / Grundlegung zur Metaphysik der Sitten, 2018 (yedinci baskı)

Pratik Aklın Eleştirisiyle birlikte Kant'ın Etikle ilgili iki ana yapıtından biri olan ve bu Eleştiriden önce yayınlanan Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi nde Kant, günlük yaşamda eylemde bulunurken, kendimizle ilişkimizde temelini bulan ahlâklılığın olanağının koşullarını serimliyor.

Kant'a göre ahlâklılık, başkalarıyla ilişkilerimizde istediklerimizin her türlü kişisel çıkardan bağımsız olmalarında bulunur. Ancak kendimizi ve başkalarını böyle çıkarlar için araç olarak değil, amaç olarak görerek eylemde bulunduğumuzda ahlâklı oluruz.

Kişisel ve grupsal çıkarların oluşturduğu eylemler karşısında, çıkarsız hiçbir şey yapılamayacağı kanısının yaygın olduğu dünyamızda, Kant bu kitapta, erdemli yaşamanın onsuz olunamayacak bir koşuluna -başkasını amaç olarak görme koşuluna- güçlü bir ışık tutuyor.

Diğer

AKYOL, A. Faruk- ÖGE, YAZICIOGLU Sanem, Türkiye Felsefe Yayınları Kaynakçası, 2000

Harf devriminden bu yana yayınlanan telif ve çeviri kitaplar ile makaleleri kapsayan bu Kaynakça, Türkiye'de bu boyutlarda bir felsefe kaynakçası hazırlamanın ilk denemesidir.

Kaynakça, yalnızca Türkiye'deki yayınları kapsıyor. Felsefecilerimizin yurtdışında yaptıkları yayınlar bu Kaynakça da yer almıyor.

EVANS, David- KUÇURADI, Ioanna (ed.), Teaching Philosophy on the Eve of the Twenty-First Century, 1998

This volume, a joint publication of FISP and the Philosophical Society of Turkey, conveys a genuinely global perspective on the issues which philosophers contemplate as they reflect on the practice and theory of teaching philosophy. The essays focus mainly on the following four themes: Philosophy and the values of democracy; Teaching philosophy to other disciplines; Who should teach philosophy? and The place of philosophy in the wider curriculum.

KUÇURADI, Ioanna (ed.), 2007 Dünya Felsefe Günü / World Philosophy Day / Journée Mondiale de la Philosophie, 2009

Bir Dünya Felsefe Gününü ilân etmenin amacı, felsefe eğitimi ve öğretiminin yaşamımıza sağladığı yararlardan başka, felsefe bilgisinin ve felsefe bilgisine dayanarak olan bitene bakmanın kamu yaşamında ve dünya problemlerini ele almada oynayabileceği aydınlatıcı role dikkat çekmektir. İstanbul'da kutlanan Dünya Felsefe Gününün bildirilerini yayımlamakla, bu amacın gerçekleşmesine ek bir katkı yapacağımızı umuyoruz.

KUÇURADİ, İoanna (genel ed.), The Proceedings of the Twenty-first World Congress of Philosophy (13 Cilt), 2008

Volume 1: Ethics, H. Tepe-S. Voss (eds), 2007.

Volume 2: Social and Political Philosophy, William McBride (ed.), 2006.

Volume 3: Human Rights, Z. Davran-S. Voss (eds.), 2007.

Volume 4: Philosophy of Education, David Evans (ed.), 2006.

Volume 5: Logic and Philosophy of the Sciences, S. Voss-B. Kılınç-G. Irzık (eds.), 2007.

Volume 6: Epistemology, D. Moran-S. Voss (eds.), 2007.

Volume 7: Philosophy of Culture(s), Venant Cauchy (ed.), 2007.

Volume 8: Philosophy of Religion, William Sweet (ed.), 2006.

Volume 9: Philosophical Anthropology, Stephen Voss (ed.), 2006.

Volume 10: Ancient and Modern Philosophy, P. Canevi-S. Voss (Eds.), 2007.

Volume 11: Contemporary Philosophy, Luca M.Scarantino (ed.), 2007.

Volume 12: Philosophical Trends in the XXth Century, Ferda Keskin (ed.), 2007.

Volume 13: Philosophy Facing World Problems, İoanna Kuçuradi (ed.), 2007.

# data[].attributes.attachment_link.description
KUÇURADI, Ioanna (ed.), Philosophy and Cultural Development, 1993 Development given as the main objective to national and international policies in the fifties, but understood merely as e c o n o m i c development -and what is more, as unlimited industrial production in so-called developed countries and as increase of the per capita income and industrialization in the developing ones-, not only failed to fulfill the relevant expectations, but also created its own undesirable facts: some of the global problems which the world community had to tackle in the past few decades and which still occupy its agenda.

# data[].attributes.attachment_link.description
Evrimsel biyoloji ve kuş bilimi uzmanı Utku Perktaş, İnsan Çağı'nın getirdiği altıncı kitlesel yokoluşu geçmişten geleceğe irdelerken, biyoçeşitlilik perspektifinden yakın gelecek için çıkarımlarda bulunmak için uzmanlarla bir araya geliyor.

# data[].attributes.attachment_link.description
Danimarka siyaseti taciz suçlamalarıyla sarsıldı. Fransa, öğretmen cinayetinin ardından seküler eğitimi konuşuyor. Çin, Covid'i gerçekten yendi mi? Ve Avrupa Adalet Divanı'nından geç gelen akademik özgürlük kararı. Buyrun Eurotopics bültenlerinden derlediğimiz Avrupa Ne Konuşuyor'a...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bu hafta Açık Yeşil'de, Teksas'ı vuran Harvey'den sonra Karayipler'den Florida'ya doğru ilerleyen ve Atlas Okyanusu'nda tarihte kayda geçen en güçlü kasırga olan Kategori 5 seviyesindeki Irma'yı konuştuk. En yoksul kesim başta olmak üzere binlerce kişiyi vuran felaketi, çeşitli boyutlarının yanısıra iklim adaleti açısından ele aldık.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bu hafta Açık Yeşil'de, Teksas'ı vuran Harvey'den sonra Karayipler'den Florida'ya doğru ilerleyen ve Atlas Okyanusu'nda tarihte kayda geçen en güçlü kasırga olan Kategori 5 seviyesindeki Irma'yı konuştuk. En yoksul kesim başta olmak üzere binlerce kişiyi vuran felaketi, çeşitli boyutlarının yanısıra iklim adaleti açısından ele aldık.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ünlü tarihçi Yuval Noah Harari, salgın sonrası dünyayı ve kapitalizmin geleceğini yorumladı: "Salgınlar eskiden doğal afet olarak görülürdü, günümüzdeyse bir siyasi başarısızlık" - Medyascope

# data[].attributes.attachment_link.description
"Homo Sapiens" ve "Homo Deus" gibi çok satan kitaplarıyla tanınan dünyaca ünlü tarihçi Yuval Noah Harari, salgın sonrası dünyadan kapitalizmin sonuna,

# data[].attributes.attachment_link.title
Elon Musk: The future we're building -- and boring | TED

# data[].attributes.attachment_link.title
Nationalism vs. globalism: the new political divide | Yuval Noah Harari

# data[].attributes.attachment_link.title
School strike for climate - save the world by changing the rules | Greta Thunberg | TEDxStockholm

# data[].attributes.attachment_link.title
Greta Thunberg'in BM Konuşması TAMAMI Türkçe Altyazılı Full

# data[].attributes.attachment_link.title
What does it mean to be a refugee? - Benedetta Berti and Evelien Borgman

# data[].attributes.attachment_link.title
Globalization I - The Upside: Crash Course World History #41

# data[].attributes.attachment_link.title
The rise and fall of the Berlin Wall - Konrad H. Jarausch

# data[].attributes.attachment_link.title
The life cycle of a t-shirt - Angel Chang

# data[].attributes.attachment_link.title
The myth of globalisation | Peter Alfandary | TEDxAix

# data[].attributes.attachment_link.title
Corona küreselleşmenin sonu mu olur? - DW Türkçe

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ergin Yıldızoğlu

İktisatçı

Kaynak, Getty Images

Küreselleşme tartışmaları Covid-19 krizinden sonra "Küreselleşmenin sonu mu geliyor?", "Yeni bir küreselleşme dönemi mi başlıyor?" soruları etrafından yeniden yoğunlaştı.

Geride kalan 30 yıl boyunca dünya ekonomisi ve uluslararası ilişkilerden, 'küreselleşmeye' değinmeden söz etmek olanaksızdı.

Başlangıçta küreselleşme insanlığın doğal evriminin ürünü olarak tanımlanıyordu. Zamanın Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, Ekim 1999'da bir konuşmasında "küreselleşme bir seçenek değil geri çevrilemez bir süreçtir" diyordu.

2000'li yılların başında savaşlar, finansal krizler, ülkeler içinde ve arasında servet dağılımındaki bozulmalara ve göçmen dalgalarına karşı ulusalcı korumacı tepkiler, gündeme önce "Küreselleşmenin bozulması nasıl önlenebilir?" sorusunu getirdi sonra da küreselleşmeden geri dönüş (de-globalisation) gözlemlerini ve savlarını...

Ve tüm bunlar, ABD ile Çin arasında başlayan ticaret savaşlarından ve Covid-19 krizinden önceydi.

Hangi küreselleşme?

Yukarda değindiğim gibi "geri çevrilemez bir süreç olarak küreselleşme" ve "küreselleşmeden geri dönüş"(de-globalisation) savlarıyla yeni bir küreselleşme, örneğin "Küreselleşme-2" ve "Küreselleşme-4" beklentileri arasında ilerlerken, sanırım önce bu yeni kavramların tanımını kesinleştirmek gerekiyor.

Küreselleşme-2 1990'larda hızlanan malların, sermayenin, insanların ve kültürlerin serbestçe dolaşma eğiliminde son 10 yılda görülen belirgin yavaşlama içinden çıkacak yeni bir atılım beklentisi anlamına geliyor.

Küreselleşme-4 ise daha tarihsel bir yaklaşım. Kapitalist dünya ekonomisinde yaşanan genişleme ve gerileme devrelerine işaret ediyor.

Bu yaklaşımda 1. Dünya Savaşı öncesi yaklaşık 100 yıllık genişleme, yeni pazarların açılması dönemi "Küreselleşme -1" olarak tanımlanıyor.

Sonra dünya ekonomisi savaşlarla ve ekonomik krizle parçalanıyor.

2. Dünya Savaşı sonrasında ekonomisi düzenlenen, ticareti ve sermaye hareketleri denetlenen siyasi (ulusal) birimlerin karşılıklı ilişkilerinden oluşan, 19 yüzyılın serbest ticaret serbest dolaşım ortamından farklı bir "Küreselleşme-2" dönemi başlıyor.

Bunu 1990'larda Kofi Annan'ın tanımladığı dönem, "Küreselleşme-3" olarak, izliyor. Bugün, bu yaklaşım, "küreselleşmeden geri dönüş" savlarına karşın, dünya ekonomisinin merkezinin doğuya kaymaya başlamasından, gelişmekte olan ülkelerin dünya ekonomisi içindeki ağırlığının artmakta olmasından hareketle bir Küreselleşme-4'ün gündemde olduğu savunuyor.

Dört bozucu etken

Covid-19 krizi uluslararası tedarik zincirlerini küresel turizm ağlarını kırmaya, dünya ekonomisini depresyona itmeye başladığında "küreselleşmeden geri dönüş" savları daha da güçlendi.

Dünyanın en büyük bono fonu yöneticisi uluslararası yatırım şirketi PIMCO'nun 2020 Ekim ayında yayımladığı "Tırmanan Bozulma" (Escalating Distruption) başlıklı raporu, Covid-19 krizinin güçlendirdiği dört bozulma dinamiğine işaret ediyordu.

Bu dinamiklerin başında Çin'in bir ekonomik güç olarak yükselmesi geliyor. Bu yükseliş dünyanın başka yerlerindeki yüksek katma değerli üretim yapan üreticilerin konumlarını sarsıyor.

Çin'in Covid-19 krizinden diğer ülkelerden önce çıkmaya başlayarak yeniden yüksek ekonomik büyüme trendine yerleşmesi, "Çin Malı 2025" (Made in China 2025) starejik planı, ekonomisinin küresel piyasalara ve teknolojiye bağımlılığını azaltmayı amaçlayan "İkili Dolaşım" stratejisi hem dünya ekonomisinin geleneksel merkezlerinin Çin'i etkileme gücünü azaltıyor hem de ABD egemenliğinde şekillenmiş küresel jeopolitik düzeni değişmeye zorluyor.

PIMCO'nun listesinde ikinci sırada "popülizm ve onun yakın akrabası, korumacılık ve ulusalcılık" eğilimleri var.

Bu iki eğilim Covid-19'un gelir dağılımındaki bozulmayı hızlandırmasıyla daha da ağırlaşıyor. Buna Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres'in işaret etiği gibi "Pandemi içinde suçlu arama çabalarını, artan yabancı düşmanlığını" da ekleyebiliriz.

Üçüncü bozcusu dinamik, iklim krizinin insanların yaşamı üzerindeki yıkıcı etkilerinin giderek artmasıyla ilgili. 2020 yılında büyük çaplı ve olağanüstü sıklıkta orman yangınları vardı. 2021 yılı ABD'nin enerji merkezi Teksas'ta, enerji, su şebekelerini, iletişim ağlarını çökerten, hayatı durduran bir soğuk dalgasıyla başladı.

İklim krizine yol açan etkenlerle, virüs salgınları arasında gittikçe daha belirginleşen ilişkiler de iklim krizi, virüsler ve finansal ekonomik sarsıntı risklerini birbirine bağlamaya başlıyor.

PIMCO raporu son alarak, teknolojinin hem yararlı hem de bozucu etkilerinin Covid-19 krizinin etkisiyle daha da ağırlaştığına dikkat çekiyor. PİMCO raporu evden çalışma ve internetten alışveriş gibi eğilimlerinin kriz öncesi trendlerine ve özelliklerine büyük ölçüde dönmesini bekliyor.

Ancak teknoloji şirketlerinin kriz sırasında artan, veri toplama ve finansal kaynaklarının, gelecekte onların bozuculuk gücünü daha da arttıracağına inanıyor.

Dünya ekonomisi kritik bir kavşakta

Bu dört bozucu etkenin Covid-19 kriziyle ağırlaştığı ortamda IMF'nin son "Dünya ekonomisine bakış" raporu, dünya ekonomisinin 2020 yılında yüzde 3,5 oranında daraldığı tahmin ediyor.

IMF devreye girmeye başlayan Covid-19 aşılarının katkısıyla dünya ekonomisinin, 2021 yılında yüzde 5,4, 2022'de de yüzde 4,2 büyümesini bekliyor.

Dünya ekonomisi için yüzde 2,5-3 büyüme hızının resesyon sınırı sayıldığı anımsanırsa, 2020 yılında yüzde 3,5'luk bir gerileme resesyon sınırının yaklaşık 6 puan altında bir performansa işaret ediyor.

Bu noktadan yüzde 5,5 büyüme dünya ekonomisinin mutlak büyüklüğünün resesyon sınırının altında kalmaya devam edeceğini gösteriyor.

Araştırma şirketi IHS Markit'ın açıkladığı son veriler 2020 yılında gerçek değerlerle yüzde 13,5 daralan dünya ticaretinin 2021 ve 2022 yıllarında sırasıyla yüzde 7,6 ve 5,2 büyüme beklentisine işaret ediyor.

Böylece 2023 başlarken dünya ticaretinin 2019 yılı düzeyinin yaklaşık 1 puan altında kalacağı anlaşılıyor.

IMF'nin ve IHS Markit tahminleri, dünya ekonomisinin Covid-19 resesyonunda çıkarak düşük oktanlı da olsa büyüme trendine geri dönmeye başladığını düşündürüyor. Bu noktada da gündeme bu büyüme süreci "Hangi biçimde ve hangi bölgelerin etkisi altında ilerleyecek?" sorusu geliyor.

Gerçekten de IMF gelişmiş ekonomilerin 2020'de yüzde 4,9 gerilediğini, Çin'in ise yüzde 2,55 büyüdüğünü hesaplıyor, 2021 yılında da bu oranların yüzde 4 ve yüzde 8 olmasını bekliyor.

IHS Markit verileri de Avrupa Birliği ve Japonya'da toparlanma sürecinin özellikle hizmetler sektöründe ABD'den geride kaldığını gösteriyor, imalat sanayinde toparlanmanın bu grup içinde daha eşit dağıldığına işaret ediyor.

Resim henüz belirginleşmedi

Bu büyüme eğilimleri içinde "küreselleşmeden geri dönüş" devam mı edecek?

Yoksa yeni bir küreselleşme mi (2 ya da 4) başlayacak?

Bu soruların cevabının büyük bir kısmı PIMCO'nun saptadığı "bozucu dinamiklerin" olası gelişme sürecinde yatıyor.

ABD'de Trump döneminde Çin'in birincil stratejik rakip olarak saptanması, gerek ihracat gerekse de teknoloji alanında Çin kaynaklı ticarete engeller getirilmesi, ABD-Çin ekonomik ilişiklerinde kopma riskini beslemeye başlamıştı.

Biden döneminde ABD yönetiminin Çin'e bakışı değişmemiş olmakla birlikte iki etken kopma riskinin azaltacağını düşündürüyor.

Birincisi Çin ile ticarete getirilen korumacı uygulamalarının ABD ekonomisinde birçok sektörü ve işsizlik oranlarını olumsuz yönde etkilediği, bir Reuters araştırmasına göre yaklaşık 250 bin kişilik istihdam kaybına yol açtığı, buna karşılık Çin ile dış ticaret dengesinde, belirgin bir iyileşme yaratmadığı (milyar dolar olarak 2019: 345, 2020: 310) anlaşılıyor.

İkincisi ABD Ticaret Odaları Çin ile ticari bağların kopmasına kesinlikle karşı. Ticaret Odası'nın projeksiyonlarına göre, Çin ile bağların kopması yalnızca uçak ve havacılık sektöründe 50 milyar dolara yakın bir satış kaybı, 225 bin istihdam kaybı yaratabilir.

Yarı iletkenler sektöründe kayıplar sırasıyla 83 milyar dolar ve 124 bin yeni işsiz olarak gerçekleşebilir.

ABD-Çin ticaretinde bir kopuş olasılığının zayıflamasına ek, Çin ile Avrupa Birliği arasındaki ticari ilişkiler de gelişiyor.

Bunlar da "küreselleşmeden geri dönüş" savının en azından ticaret alanında zayıfladığını düşündürüyor.

Ancak, küreselleşmenin bir diğer dayanağı da uluslararası finansal hareketler. Portföy yatırımlarında ve kredilendirmede 2020 ortasından bu yana gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarında bir artış gözlenmekle birlikte, küresel çapta doğrudan yatırımlar 2020'de bir önceki yıla göre yüzde 42 gerilemiş.

Gerileme gelişmiş ekonomilerde yüzde 69, gelişmekte olan ekonomilerde genelde yüzde 12, Latin Amerika ekonomilerinde de yüzde 37 olarak gerçekleşmiş.

UNCTAD ekonomistleri 2021 yılında teknoloji ve sağlık sektörleri dışında yatırımlarda bir iyileşme beklemiyorlar.

Diğer taraftan Uluslararası Finans Enstitüsü (IFF) verileri Covid-19 krizi sırasında, 2020 yılında toplam devlet, şirket ve hane halkı borçlarının 24 trilyon dolar daha artarak, dünya hasılasının yüzde 355'i düzeyine ulaştığını gösteriyor.

Bu da genelde ekonomik büyümeyi ve istihdamı, sermaye hareketlerini besleyen genişlemeci para ve kredi politikalarının sürdürebilirliğine ilişkin kuşkuları arttırıyor.

Küreselleşmenin bir diğer ayağı da küresel internet ağlarıydı. Bu alanda da parçalanmaya yol açacak gelişmelerin gündeme gelmeye başladığı görülüyor.

Örneğin sosyal medya şirketleri küresel alanda ama siyasi ve yasal ortamı birbirinden farklı ülkelerde çalışıyorlar.

Demokrasisi gerileyen, ırkçılığın, nefret suçlarının, komplo teorilerinin ve sahte haberlerin çoğalmakta olduğu ülkelerde sosyal medya şirketlerinin ülkenin siyasi kültürel yaşamı üzerindeki etkilerini kısıtlama, bu şirketlerin mali ve ticari statüsünü belirginleştirme, daha etkin vergileme, hatta internet ulaşımını kısıtlama çabaları artıyor.

Bu gelişmeler bir New York Times yorumunda vurgulandığı gibi "Splinternet" (ayrışan internet) kavramını yarattı ve uluslararası bilgiye ve habere ulaşma özgürlüğünün geleceği üzerine bir soru işareti koydu.

Özetle ekonomik büyüme, ticaret ve sermayen hareketleri hatta küresel iletişim özgürlüğü alanlarında küreselleşmenin geleceğine ilişkin henüz bir belirgin resim çizmek olanaklı değil.

Virüs mutasyonlarının aşıların üzerindeki etkilerinin, aşıların küresel dağılımındaki eşitsizliklerin de Covid-19 krizinin aşılmasını geciktirme olasılığı bu belirsizlikleri daha da arttırıyor.

# data[].attributes.attachment_link.title
Covid krizi küreselleşmeyi nasıl etkileyebilir? - BBC News Türkçe

# data[].attributes.attachment_link.description
Ergin Yıldızoğlu İktisatçı Küreselleşme tartışmaları Covid-19 krizinden sonra "Küreselleşmenin sonu mu geliyor?", "Yeni bir küreselleşme dönemi mi başlıyor?" soruları etrafından yeniden yoğunlaştı. Geride kalan 30 yıl boyunca dünya ekonomisi ve uluslararası ilişkilerden, 'küreselleşmeye' değinmeden söz etmek olanaksızdı. Başlangıçta küreselleşme insanlığın doğal evriminin ürünü olarak tanımlanıyordu.