# data[].attributes.body
Kenmerk 6: baby’s zijn in staat om te leren. Doordat er op een jonge leeftijd sprake is van een geheugen is een baby in staat om te leren door:

Klassieke conditionering

Operante conditionering

Habituatie: pasgeboren baby’s wennen snel, passief, aan terugkerende prikkels.

Er bestaan verschillende visies over sociaal leren bij jonge kinderen. Sommige onderzoekers beweren dat een baby zijn tong uitsteekt als de ouder dit voordoet. Het denken, geheugen en leren van baby’s is niet makkelijk te meten en zal door observaties vastgesteld moeten worden. De complexiteit in het vaststellen is ook te zien in het begrip objectpermanentie. In de fase van intentioneel handelen is er sprake van beginnend objectpermanentie.
Kenmerk 7: in deze fase wordt de basis gelegd voor verdere taalontwikkeling. Door anderen te horen praten leren baby’s woorden te herkennen en zullen ze langzamerhand hun eerste betekenisvolle woorden produceren. De prelinguale periode is op te delen in verschillende stadia:

1. Het eerste stadium: in de eerste weken gaat een baby vooral huilen om te communiceren.

2. Het tweede stadium: rond de 2 maanden gaat een baby geluiden maken en vocaliseren.

3. Het derde stadium: rond de 4 maanden gaat een baby komen er medeklinkers bij de klankproducties → vocaal spel.

4. Het vierde stadium (brabbelfase): rond de 7 maanden gaat een baby meer klanken maken die in de moedertaal voorkomt. Klanken die hier niet in voorkomen verdwijnen uit de actieve taalproductie van de baby. In deze stadium ontstaan ook protowoorden.

In de taalontwikkeling kun je onderscheid maken tussen:

Receptief vocabulaire: dit gaat om het taalbegrip, dus het begrijpen van wat er gezegd wordt.

Expressief vocabulaire: dit gaat om de eigen taalproductie, dus het zelf inzetten van taal om te communiceren.

# data[].attributes.body
Kenmerk 7: Er zijn verschillende theorieën over welke mechanismen ervoor zorgen dat kinderen in staat zijn om een taal te leren.

Invloed van de sociale omgeving. Een kind leert een taal spreken door de bekrachtiging/beloning voor alle geluiden die ze maken die in de buurt komen van hun moedertaal. Hoe mensen spreken tegen baby’s wordt babytaal, child-directed speech (CDS) of motherese genoemd. Men ging er namelijk vanuit dat alleen moeder zo tegen baby’s praten. Motherese speelt een belangrijke rol in het leren van taal, want er wordt alleen zo gepraat tegen baby’s over onderwerpen uit de belevingswereld van baby’s.

Volgens de nativistische benadering zou er een genetisch bepaald, aangeboren mechanisme aanwezig zijn dat de ontwikkeling van taal aanstuurt → taalverwerkingsmechanisme (LAD).

Omdat zowel bekrachtiging als LAD geen volledige verklaring geven voor taalverwerving, is er een interactionele benadering ontstaan die stelt dat mensen wellicht genetisch zijn voorbereid om taal te leren, maar dat taalverwerving ook sociale ervaring vereist. Het gaat dus om genetische aanleg en omgevingsfactoren.
Kenmerk 8: in de babytijd wordt de basis gelegd voor de persoonlijkheidsontwikkeling.

Omdat een baby geen zelfbewustzijn heeft, ervaart hij zichzelf niet als een zelfstandige persoon met een eigen wil. Een baby herkent zichzelf ook niet in de spiegel.  Het temperament zorgt ervoor dat baby’s uitgroeien tot afzonderlijke individuen, en komt op verschillende vlakken voor in ons gedrag:

Activiteitsniveau ( de ene baby is actief en de andere juist rustig)

Prikkelbaarheid

Het gemak waarmee de baby zich aanpast aan de omgeving.

De regelmaat van de basisfuncties (honger, slaap, ontlasting).

De hoeveelheid stimulatie dat nodig is om bij een baby een reactie uit te lokken.

# data[].attributes.body
Kenmerk 8:
Aan de hand van deze temperamentkenmerken worden 3 temperamentclusters onderscheiden:

1. Gemakkelijke baby’s

2. Moeilijke baby’s

3. Traag op gang komende baby’s

Er zijn ook baby’s die niet binnen een cluster vallen.
Kenmerk 9: vanaf de geboorte lijken baby’s direct kenmerken te laten zien. Baby’s laten emoties en universele gezichtsuitdrukking zien (blijheid, boosheid, angst). Er zijn verschillende theorieën over wanneer een baby emoties gaat beleven als een volwassene:

Differentiële emotietheorie: Izard stelt dat baby’s in hun gezichtsuitdrukking laten zien wat ze voelen en daarbij leert deze uiting hun met emoties om te gaan. Baby’s ervaren dus net als volwassenen emoties, maar het uiten daarvan is vlak na de geboorte nog beperkt. Tussen de 6-12 maanden maakt een baby stappen in het gevoelsleven. Nu kan het echt blijheid en boosheid voelen.
Kenmerk 10: baby’s doorgaan een hersengroei. Alle vorderingen die een baby maakt op cognitief, motorisch, sociaal en emotioneel gebied komt door veranderingen in de hersenen. Het zenuwstelsel bestaat uit zowel hersenen als zenuwen in het gehele lichaam. Neuronen vormen hier de basiscellen die met elkaar kunnen communiceren, wat mogelijk is door dendrieten aan de ene kant en een axon aan de andere kant. Neuronen communiceren met elkaar door neurotransmitters, die zich bewegen tussen synapsen.

-Na de geboorte blijft de omvang van neuronen toenemen, dendrieten breiden zich uit en axonen worden bedekt met myeline. Dit biedt bescherming en versnelt de communicatie.

-De ontwikkeling van hersenen is gevoelig voor omgevingsinvloeden (plasticiteit). Een prikkelarme omgeving belemmert de hersenontwikkeling.

# data[].attributes.body
Het belang van deze kennis voor de Sociaal werker:
De afhankelijkheid van een baby maakt hem kwetsbaar voor bijvoorbeeld het shakenbabysyndroom. Dit is een vorm van kindermishandeling. Een social worker moet alert zijn op signalen van dit syndroom en werken aan preventie.

Doordat zowel de verzorger als het kind vorm geven aan de relatie en niet alle kinderen gehechtheidsgedrag vertonen, kan het hechtingsproces langer duren of helemaal niet op gang komen. De wisselwerking tussen kind en verzorger speelt ook een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van het kind bij temperament → goodness of fit. De meest bepalende factor van het kind is de manier waarop ouders reageren op het ‘moeilijke’ gedrag van hun baby.

Een verstandelijke beperking wordt in de babyfase al snel duidelijk. De ouders maken dan een kraamtijd anders mee dan ouders met een ‘gezonde’ kind. De ouders doorgaan als het ware een rouwproces, doordat hun kind bepaalde mijlpalen niet zal behalen maar andere leeftijdsgenootjes wel. Daarbij zal het kind nooit zelfstandig worden en altijd intensieve begeleiding nodig hebben.

Hoe past een social worker deze kennis toe?

Het risico op shakenbabysyndroom is groter bij:

Huilbaby’s

Moeders met (postnatale) depressie

Alleenstaande moeders die geen steun krijgen van de ex-partner en omgeving.

Ouders die kampen met een alcohol- of drugsverslaving.

Als social worker werk je aan preventie, door bijvoorbeeld het geven van voorlichting over de kwetsbaarheid van een baby en de gevaren van het schudden. Het Nederlandse Jeugdinstituut geeft ook tips hoe ouders om kunnen gaan met de verzorging van het kind in een stress- of paniektoestand. Wanneer een baby toch geschud wordt, is medische hulp + een diagnose noodzakelijk.

# data[].attributes.body
Symptomen die baby’s kunnen oplopen door het hersenletsel zijn:

Overgeven - Verlaagde spierspanning/slapheid

Moeite hebben met ademen/slikken - Epileptische aanvallen

Verminderende eetlust - Een verminderd bewustzijn/coma

Als social worker gebruik je de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling bij vermoedens van schudden.

- Als social worker kun je verzorgers informeren en ondersteunen bij hun interacties met hun baby en ze laten zien en ervaren hoe zij consequent sensitief en responsief kunnen reageren, zodat er een gezonde hechtingsrelatie ontstaat. Hierdoor krijgt een baby namelijk vertrouwen in de wereld. Er kunnen ook problemen ontstaan in het vormen van een hechtingsrelatie (depressie of het kind vertoond geen gehechtheidsgedrag).