# data[].attributes.body
De kinderen schrijven eerst 1 compliment aan zichzelf. Daarna geeft ieder kind uit de klas een compliment. Zo geeft iedereen elkaar een compliment: een boom vol positiviteit!

# data[].attributes.body
blockposter-24[7165].pdf

# data[].attributes.body
Groep 3-4

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een nieuwe schooljaar en voor de kinderen een nieuwe leerkracht en misschien zijn er binnen de groep zelfs wisselingen. De eerste schoolweken worden niet voor niets de gouden schoolweken genoemd: juist deze weken zijn er om van een groep een echte groep te maken! Hoe kun je nu aan de groepsvorming werken? Welke fases kennen we in dit proces en welke begeleiding is daar van jou als leerkracht gewenst? In deze blog lees je hier alles over.
Hoe zat het ook alweer? De groepsvorming kent volgens Tuckman vijf fasen:

1. Forming: Kennismaking en orientatie

2. Storming: strijd om invloed -> rangorde in de groep

3. Norming: gemeenschappelijke normen

4. Performing: langere periode van rust en plezierige samenwerking

5. Adjourning: groep houdt op te bestaan

Misschien vraag je je af of deze processen altijd zo verlopen? Wanneer de groepssamenstelling opeens wijzigt (bijv. andere leerkracht/nieuwe leerling) begint dit proces weer van voor af aan. Wanneer je je hier bewust van bent, kun je ook bepalen welke ondersteuning de kinderen op dit moment van jou als leerkracht nodig hebben.

Groepsprocessen

Deze groepsprocessen lopen direct bij de start van de gouden weken, maar zouden ook later in het jaar nogmaals kunnen plaatsvinden. Bijv. bij een nieuwe leerkracht of nieuwe leerling in de klas. Als leerkracht heb je veel invloed op deze groepsprocessen. Maar wat vraagt de groep op dat moment van de leerkracht?

Forming: De eerste fase waar de kennismaking plaatsvindt. De leerkracht moet er juist in deze fase voor zorgen dat de leerlingen met elkaar in gesprek gaan. Daarnaast moet de leerkracht echt de tijd nemen om ondersteuning te bieden bij het ontdekken van de leer- en leefomgeving. Daarnaast moet de leerkracht gericht zijn op elk kind en ieder kind het gevoel geven erbij te horen.

Storming: Er wordt gestreden om invloed en daarom is het belangrijk dat de leerkracht hulp biedt bij het bepalen van ieders positie in de groep. Doordat er gestreden kan worden om invloed kunnen er ook conflicten ontstaan. De leerkracht moet het voorbeeld nemen door te praten over oplossingen in plaats van problemen. Geef iedereen daarbij het respect voor hun mening en hun karakter. Daarnaast is het erg belangrijk om activiteiten aan te bieden die pestgedrag voorkomen.

Norming: als leerkracht is het er belangrijk om duidelijk te zijn. Stel (samen) regels op en geef je verwachtingen qua gedrag aan. Zorg er voor dat de situatie voor iedereen veilig is.

Performing: De fase van rust en een plezierige samenwerking is opgestart. Als leerkracht is het belangrijk om deze situatie te bewaken, zodat er plezier, rust en orde bijft. Maar investeer in deze fase ook in het stimuleren van samenwerking tusen kinderen. Daarnaast verloopt het proces zo, dat je ook meer aandacht kunt besteden aan ieders talent.

Adjourning: als de groep aan het eind van het schooljaar (of misschien eerder) is het belangrijk dat de fase van fijn samenwerking niet opeens voorbij is, maar dat je de kinderen voorbereidt op het naderende afscheid. Zorg ervoor dat je het schooljaar fijn kunt afsluiten.

Investeren in de groepsprocessen tijdens de gouden schoolweken

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen heb jij als leerkracht een belangrijke rol in deze processen. Jij moet de regie houden en dit zal makkelijker zijn wanneer je zorgt dat de kinderen elkaar en jou snel leren kennen. Daarom is het ook goed om in de formingsfase direct ook te gaan werken aan de normingsfase, zodat de stormingsfase veel soepeler zal verlopen.

Oke, maar wat nu te doen?
Sommige methodes voor de sociaal-emotionele ontwikkeling besteden al veel aandacht aan deze fases (bijv. de Vreedzame school) maar zelfs dan is het goed om nog extra aandacht te besteden aan de fases om deze goed te laten verlopen.

Per fase zou je het volgende kunnen ondernemen:
Forming

Leerlingen begroeten bij de deur

Leerlingen zichzelf laten presenteren aan de hand van een onderwerp.

Elkaar interviewen in binnen- en buitenkring

Bal overgooien in een kring: diegene die de balt vangt vertelt wat over zichzelf

Verwachtingen over het nieuwe schooljaar naar elkaar uiten

Samenwerkingsopdrachten met steeds een andere samenstelling

(Gezelschaps)spelletjes spelen in teams

Kennismakingsbingo

Kind van de dag

Norming

Klassengesprek voeren: wat willen wij voor klas zijn?

Klassenregels samen bedenken

Regels positief opstellen

Continue aandacht voor de afgesproken regels

Storming

Kind van de dag, waarbij de positieve eigenschappen van een kind centraal blijven staan.

Stimuleren om elkaar complimenten te blijven geven

Ingrijpen bij conflicten

Aandacht voor het aanleren of herhalen van sociale vaardigheden

Oplossingsgericht evalueren

Fysieke actviteiten

Rollenspelen m.b.t de regels

Samenwerkingsactiviteiten waar je op elkaar moet kunnen vertrouwen.

Performing:

Geef de kinderen verantwoordelijkheden in de klas

Gebruik cooperatieve werkvormen en biedt groepsopdrachten aan

Laat de kinderen meepraten in een groepsvergadering, leerlingenraad of..?

Blijf aandacht houden op de positieve situates

Kom regelmatig terug op de regels

Zorg voor voorspelbaarheid, planning, structuur en dus duidelijkheid

Adjourning:
Ondersteunende materialen voor de gouden schoolweken:

De volgende boeken zouden eigenlijk op elke school beschikbaar moeten zijn. Ze zitten vol waardevolle tips en materialen:

Zeker tijdens de gouden weken is het heel belangrijk om in je weekplanning wat ruimte in te roosteren voor extra activiteiten maar welke activiteiten dan?
Lang zoeken hoef je niet, want hier staan een aantal links van mooie materialen op een rij:

Juf Maike - Lespakket voor de gouden weken
Jelly Bijlsma - Aan de slag met groepsvorming
Basisonderwijs.online - De gouden weken lesmateriaal

Om deze blog te bewaren:

# data[].attributes.attachment_link.title
Gouden schoolweken: Zo maak je een échte groep! - -Juf Anja

# data[].attributes.attachment_link.description
Een nieuw schooljaar: de gouden weken starten! Lees over de groepsprocessen en hoe jij als leerkracht hierbij kunt ondersteunen + tips voor materialen!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het proces van groepsvorming begint na een vakantie weer helemaal opnieuw: de leerlingen verkennen elkaar, de leraar en de regels. Daarom is dit een belangrijke tijd om een goed pedagogisch klimaat in de klas te creëren. Daar heb je de rest van het jaar plezier van. Kijk hoe basisschool De Meulebeek de Gouden Weken gebruikt om een goede basis voor een fijne sfeer te leggen.

De beginweken van het schooljaar zijn goud waard om een basis te leggen voor een fijne sfeer in de klas. Als leraar speel je een essentiële rol bij de groepsvorming in deze eerste, belangrijke weken. Daar heb je de rest van het schooljaar profijt van. Jeanne van Maarseveen van basisschool De Meulebeek laat in deze video zien hoe en waarom zij aandacht schenkt aan de Gouden Weken.

Vijf fasen van goede groepsvorming

Groepsvorming bestaat uit vijf fasen die een groep in ongeveer zes weken doorloopt. Na deze weken zijn de rollen, normen en waarden grotendeels bepaald voor de rest van het jaar. Boaz Bijleveld beschrijft in zijn boek 'De Gouden Weken 2.0' hoe dat werkt en waarom. Na elke zomervakantie, bij elke nieuwe leraar, vindt er weer een nieuwe groepsvorming plaats. Ook gaandeweg het schooljaar kan er een nieuw groepsvormingsproces ontstaan, als er bijvoorbeeld nieuwe leerling komen. De fasen zijn:

Forming: oriënteren
Leerlingen leren elkaar kennen, de groep zoekt naar veiligheid en structuur.

Storming: presenteren
De verhouding tussen leerlingen wordt duidelijker, wie is er een leider, wie een volger?

Norming: normeren
De regels, waarden en normen van de groep worden bepaald. Iedereen krijgt een eigen taak in de samenwerking.

Performing: presteren
De groep wordt een team en is klaar voor samenwerking. Er zijn ongeschreven regels waar iedereen zich aan houdt.

Reforming: evalueren
Het einde van het jaar of periode is in zicht. Dit afscheid geeft weer een nieuwe groepsdynamiek, denk bijvoorbeeld aan het afscheid in groep 8.

Tien tips voor de Gouden Weken

Juist in de eerste zes weken van het schooljaar is de invloed van de leraar op de groep van groot belang. Besteed daarom veel aandacht aan een positieve relatie met leerlingen. Deze tien tips uit het boek 'De Gouden Weken 2.0' helpen je daarmee op weg.

1. Geef meer complimenten dan negatieve kritiek

2. Gebruik coöperatieve werkvormen

3. Ken je leerlingen: naam, gezinssituatie, hobby's, talenten, etc.

4. Laat de leerlingen jou kennen

5. Doe iedere dag een groepsvormende activiteit

6. Maak samen groepsregels: hoe willen we dit jaar dat we in de groep met elkaar omgaan?

7. Geef complimenten klassikaal en bestraf een-op-een

8. Maak aan het begin van het jaar persoonlijk contact met alle ouders

9. Bespreek regelmatig het doel van schoolregels en klassenregels

10. Geef je collega een goede overdracht voor de eerste dag van het nieuwe schooljaar

Drama als groepsvormende activiteit

Op basisschool Rehobothschool in Kampen leert de leraar de leerlingen en zichzelf met een theaterblik te kijken naar het groepsproces. Dit stimuleert niet alleen de creativiteit van kinderen maar leert ze ook op speelse wijze dat er meerdere manieren zijn om ergens op te reageren. Ze leren improviseren en situaties vanuit verschillende rollen (schrijver, regisseur, speler en toeschouwer) te bekijken. Deze activiteit, waarbij ook de leraar een actieve rol speelt, heeft een positief effect op de groepsvorming.

Meer weten?

# data[].attributes.attachment_link.title
De Gouden Weken voor een goed begin van het schooljaar - Leraar24

# data[].attributes.attachment_link.description
Het nieuwe schooljaar is begonnen. Tijd voor een frisse start, want in de Gouden Weken kun je de basis leggen voor een fijne sfeer in de klas.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De gouden weken tip - Marshmallow Challenge

Boaz Bijleveld

Hierbij weer een nieuwe Gouden Weken tip. De Gouden Weken zijn inmiddels flink onderweg! De ene regio zit in de derde week van het nieuwe schooljaar, de andere in de vierde en een enkele regio heeft zelfs de vierde week er inmiddels al op zitten. Maar eigenlijk is groepsvorming nooit 'af'Het blijft een onderhoudsgevoelig proces. Eén van mijn favoriete werkvormen die ik wel eens eerder gedeeld heb, is de Marshmallow Challenge. En de geruchten zijn echt waar, ik heb met eigen ogen gezien dat kinderen beter zijn in het bouwen van de hoogste spaghetti toren dan volwassenen! Een ideale oefening van kleuters tot krasse knarren.

Wat is het en hoe werkt het?
De Marshmallow Challenge is een experiment dat aanmoedigt tot samenwerking en het geeft inzicht in de creativiteit en innovatievaardigheden van de deelnemers. De opdracht is simpel: bouw met 4 personen in 18 minuten een zo hoog mogelijke toren van 20 spaghettistokjes, 1 meter plakband en 1 meter touw. Voorwaarde is dat bovenop de toren een marshmallow moet kunnen liggen zonder dat de toren instort.

Kinderen blijken een stuk beter te presteren dan het gemiddelde team van volwassenen. Volgens de bedenker van de Marshmallow Challenge ligt de oorzaak in de aanpak. Volwassenen zijn eerst bezig met de rolverdeling en proberen, voorafgaand aan het bouwen, eerst de best mogelijke constructie te bedenken. Kinderen gaan direct aan de slag en komen door opgedane 'faal'ervaringen tijdens het experiment al lerende tot een steeds beter design. Ook hebben kinderen geen strijd over wie de baas is of wie het initiatief moet nemen.

Vragen die je kunt stellen tijdens de nabespreking

Hoe heb je de opdracht aangepakt?
Hoe ben je begonnen?
Hoe hebben jullie samengewerkt?
Wie nam de leiding?
Wat vinden jullie van het resultaat van je eigen groep?

Wil je meer weten, of wil je het zelf zien?

Bekijk dan dit filmpje:

Boaz Bijleveld, auteur en trainer van De Gouden Weken

# data[].attributes.attachment_link.title
De gouden weken tip - Marshmallow Challenge

# data[].attributes.attachment_link.description
De gouden weken tip - Marshmallow Challenge Boaz Bijleveld Hierbij weer een nieuwe Gouden Weken tip. De Gouden Weken zijn inmiddels flink onderweg! De ene regio zit in de derde week van het nieuwe schooljaar, de andere in de vierde en een enkele regio heeft zelfs de vierde week er inmiddels al op zitten.

# data[].attributes.body
gesprekstokjes

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Geliefd bij meer dan 50 miljoen leerlingen en ouders.
Gratis voor leerkrachten, altijd.

Aan de slag als...

Meer glimlachen bekijken

Ontdek hoe wij onze gemeenschap van leerkrachten, leerlingen en families beschermen

Laten we gaan voor groei!

Aan de slag

# data[].attributes.attachment_link.description
ClassDojo helps teachers, parents, and students build amazing classroom communities.

# data[].attributes.body
Klinkt een beetje gek, maar deze kaarten helpen de kinderen om samen te ontspannen. Daarnaast vraagt het ook veel van hun vertrouwen in elkaar. Is erg leuk en blijkt ook nog eens bij te dragen aan het leren! Ze zijn van mezelf, maar mocht je ze een keer willen komen bekijken of kopieren, dan mag dat!
Susanne Nefs

# data[].attributes.body
Ik ben oke!

# data[].attributes.attachment_link.title
Weekbrief 6 ik ben oke, werkblad Transactionele Analayse (1)

# data[].attributes.body
You rock