# data[].attributes.body
1. Negeri Melayu

Francis Light menjadikan Pulau Pinang tempat untuk banduan dari India.

SHTI menjadikan banduan untuk membina pelabuhan, jalan raya, landasan dan penjara

1790 - banduan India ditempatkan di Fort of Conwallis

Penjara Taiping dijadikan pusat penahanan banduan hukuman lama

2. Sarawak

Penjara Sibu atau Rumah Pasong

1918 - 1963 ditadbir pegawai daerah

3. Sabah

Penjara terawal di Sandakan

ditabir oleh Inspector of Prison atau Commissioner of Police

# data[].attributes.body
British membangunkan perkhidmatan kesihatan untuk mengawal wabak penyakit

1. Negeri-negeri Melayu

Hospital kerajaan pertama di Taiping 1878

Merawat buruh asing yang bekerja di estet dan lombong

Institut penyelidikan perubatan di Kuala Lumpur 1900

menyelidik  penyakit tropika - beri-beri dan malaria

masyarakat bertukar dari cara rawatan tradisional ke moden

Hospital Tung Shin 1881

1890 an - Sanitary Board ditubuhkan untuk mengawasi kebersihan/kesihatan Kuala Lumpur

2. Sarawak

Membina hospital di Kuching 1900 dan Sibu 1913

Hospital Raja Brooke Memorial 1925 dijadikan penempatan kusta

3. Sabah

William Hood Treacher membina hospital di K Kinabalu, Sandakan, Beufort, Tawau dan Kudat

ada perkhidmatan dispensari

# data[].attributes.body
1. Sekolah Vernakular Melayu

British tidak berminat memajukan orang Melayu dalam pendidikan

Bertujuan menjadikan orang Melayu mempunyai pengetahuan asas iaitu membaca, menulis dan mengira.

Contoh : Sekolah Melayu Gelugor

2. Sekolah Vernakular Cina

sekolah dibuka di bandar atau tempat tinggal mereka

berorientasikan kuruikulum sekolah dari China

guru dan buku teks dibawa dari China

3. Sekolah Vernakular Tamil

1912 - Ordinan Buruh diperkenalkan yg mewajibkan majikan ladang mendirikan sekolah Tamil di ladang

terbatas di sekolah rendah

kurikulum, buku teks dan guru dibawa dari India

4. Sekolah Inggeris

Sekolah Inggeris pertama - Penang Free School, Pulau Pinang 1816

Malacca Free School 1826

didirikan di bandar

Lulusan sekolah ini berpeluang melanjutkan pelajaran ke luar negeri dalam bidang pentadbiran dan kejuteraan

5. Kolej Melayu Kuala Kangsar

ditubuhkan pada 1905

pendidikan kepada anak-anak raja dan bangsawan Melayu

6. Maktab Perguruan Sultan Idris

Melatih bakal guru sebelum dihantar ke sekolah

Dibuka di Tanjung Malim, tahun 1922

7. Pendidikan di Sarawak

Lebih 20 Sekoah didirikan oleh mubaligh. Contoh : Sekolah St Thomas, Sekolah St Joseph dan Sekolah St Paul

Terdapat sekolah utk memberi pendidikan untuk anak-anak perempuan. Contoh : Sekolah St Mary dan Sekiolah St Teresa

Sekolah Melayu pertama - Sekolah Abang Kassim 1833

Goverment Lay School ( Sarawak National College ) ditubuhkan di Kucing 1903

Madrasah Melayu (Malay College) didirikan untuk menjadi guru dan native officers

Sekolah Cina didirikan di Bau 1870

8. Pendidikan di Sabah

mubaligh Kristian mendirikan sekolah seperti Sekolah Rendah St Mary dan Sekolah Lelaki St Michael

SBUB membuka Sekolah Melayu di Papar dan Kota Belud

# data[].attributes.body
1. Orang Melayu

kawasan kampung, pekan dan bandar

sektor pertanian, perniagaan, perusahaan, harta tanah, perbankan, ahli professional dalam pentadbiran dan syarikat swasta

2. Orang Cina

bandar dan pekan

sektor pertanian, perniagaan, perusahaan, harta tanah, perbakan dan menjawat jawatan tinggi dalam kerajaan

3. Orang India

perladangan, pekan dan bandar

sektor perladangan, pengangkutan dan pelbagai pekerjaan dalam sektor swasta dan kerajaan.

4. Bahasa

Setiap kaum bersikap terbuka dan bersedia menerima bahasa kaum lain

Setiap kaum bertutur dalam bahasa Melayu dan boleh menggunakan bahsa ibunda masing2

# data[].attributes.body
1. Negeri-negeri Melayu

Bandar berfungsi sebagai pusat pentadbiran, perniagaan, kewangan dan pendidikan

Contoh: Kuala Lumpur, Ipoh dan Seremban

2. Sarawak

Tahun 1841 - James Brooke jadikan Kuching sebagai ibu negeri.

Tahun 1862 - Bandar Sibu muncul

Abad ke-20 - Bandar Miri muncul

3. Sabah

Bandar di Sabah muncul pd akhir abad ke 19

Jesselton (Jessel Town nama asal) menjadi pusat perdagangan dan pelabuhan utama

Jesselton ialah Kota Kinabalu kini

Kuala Lumpur

# data[].attributes.body
Kuching

# data[].attributes.body
Kota Kinabalu