# data[].attributes.location_name
Ενετικό Κάστρο Βόνιτσας, Βόνιτσα

# data[].attributes.headline
Ενετικό Κάστρο Βόνιτσας, Βόνιτσα

# data[].attributes.subject
Ενετικό Κάστρο Βόνιτσας, Βόνιτσα

# data[].attributes.body
Το κάστρο της Βόνιτσας είναι καλά διατηρημένο και  επισκέψιμο. Χρονολογείται από το 1017 μ.Χ

# data[].attributes.location_name
Λάρισα, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Λάρισα, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Λάρισα, Ελλάδα

# data[].attributes.location_name
Σπιναλόγκα, Greece

# data[].attributes.headline
Σπιναλόγκα, Greece

# data[].attributes.subject
Σπιναλόγκα, Greece

# data[].attributes.body
Ικαρία

# data[].attributes.location_name
Κάστρο Χίου, Καλοθέτου, Χίος, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Κάστρο Χίου, Καλοθέτου, Χίος, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Κάστρο Χίου, Καλοθέτου, Χίος, Ελλάδα

# data[].attributes.location_name
Κάστρο Χίου, Καλοθέτου, Χίος, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Κάστρο Χίου, Καλοθέτου, Χίος, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Κάστρο Χίου, Καλοθέτου, Χίος, Ελλάδα

# data[].attributes.location_name
Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης το 1912.
Το τείχος (περίβολος) που τον περιέβαλλε κατεδαφίστηκε το 1917

Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι οχυρωματικό έργο οθωμανικής κατασκευής του 15ου αιώνα (χτίστηκε πιθανόν μεταξύ 1450-70). Σήμερα θεωρείται χαρακτηριστικό μνημείο της Θεσσαλονίκης και είναι ό,τι έχει σωθεί από την κατεδαφισμένη οθωμανική οχύρωση της πόλης. Η σημερινή μορφή του πύργου αντικατέστησε βυζαντινή οχύρωση του 12ου αιώνα για να χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια ως κατάλυμα φρουράς Γενιτσάρων και ως φυλακή θανατοποινιτών. Σήμερα λειτουργεί ως μουσείο και είναι ένα από τα πιο γνωστά κτίσματα-σύμβολα πόλεων στην Ελλάδα. Έχει 6 ορόφους, 34 μέτρα ύψος και 70 μέτρα περίμετρο.Ο Λευκός Πύργος έχει θέα την παραλία της Θεσσαλονίκης.

Στην αρχή ονομαζόταν Πύργος του Λέοντος, όπως αναφέρει τουρκική επιγραφή του 1535-1536, η οποία υπήρχε στην είσοδό του εξωτερικού περιβόλου (τώρα κατεδαφισμένος) και η οποία μάλλον αναφερόταν στη χρονολογία κατασκευής του περιβόλου. Από τον 17ο αιώνα και μετά ονομαζόταν ανεπίσημα Kelemeriye Kal'asi ( Φρούριο της Καλαμαριάς) και Πύργος των Γενιτσάρων. Μετά την διάλυση του τάγματος των Γενιτσάρων το 1826, αποκτά το όνομα Kanli-Kule (Κανλί Κουλέ), δηλαδή Πύργος του Αίματος, λόγω των σφαγών από τους Γενιτσάρους. Το όνομα διατηρείται και μετά το 1826 λόγω της λειτουργίας του ως φυλακή μελλοθανάτων βαρυποινιτών και τόπο βασανιστηρίων, οι οποίοι συχνά εκτελούνταν από τους Γενιτσάρους γεμίζοντας με αίμα τους τοίχους. Κατά μία εκδοχή, το σύγχρονο όνομά του φαίνεται να το πήρε όταν ένας Εβραίος κατάδικος, ο Nathan Guidili, τον ασβέστωσε με αντάλλαγμα την ελευθερία του, το 1891. Μέχρι το 1912 ο χριστιανικός πληθυσμός συνεχίζει να τον αναφέρει ως Κανλί Κουλέ, ενώ ο εβραϊκός υιοθετεί το Torre Blanca (Τόρε Μπλάνκα), ονομασία που υιοθετούν και οι Τούρκοι ως Beyaz-Kule ( Μπεϊάζ Κουλέ), δηλαδή Λευκός Πύργος. Άλλη εκδοχή, στηριγμένη στις έρευνες του Βασίλη Κ. Γούναρη πάνω σε βρετανικά αρχεία, αναφέρει πως η σημερινή ονομασία του κτίσματος δόθηκε μεταξύ των ετών 1883 και 1884 μετά από απαίτηση του σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ Β΄ ή από πρωτοβουλία του βαλή της πόλης Γκαλίπ, ο οποίος για να πετύχει την αλλαγή του ονόματος επικαλέστηκε το όνομα του σουλτάνου. Σύμφωνα με τον γενικό πρόξενο της Σερβίας στο Λονδίνο, James George Cotton Minchin που επισκέφτηκε τη Θεσσαλονίκη το 1884, " όλοι οι ασπριστάδες της Θεσσαλονίκης δεν θα ξεπλύνουν το αθώο αίμα που χύθηκε εκεί ".

Μέσω του αρχείου της τοπικής εφημερίδας της Θεσσαλονίκης, ο Φάρος της Μακεδονίας, ο Βασίλης Γούναρης προσδιορίζει το άσπρισμα αλλά και τη μετονομασία του κτηρίου από Κανλί Κουλέ σε Μπεϊάζ Κουλέ κατά το καλοκαίρι του 1883. Στα 1911 κατεδαφίστηκε, πριν την επίσκεψη του Σουλτάνου Μεχμέτ Ρεσάτ Ε΄, από τις οθωμανικές αρχές της πόλης, το πολυγωνικό περιτείχισμα του Πύργου.

Κατά την Τουρκοκρατία έγιναν προσθήκες και τροποποιήσεις στα τείχη της πόλης, στα οποία εντάσσεται και ο Λευκός Πύργος, μαζί με το Επταπύργιο και τον Πύργο της Αλύσεως ή Πύργο Τριγωνίου (ο τελευταίος χρονολογείται κατά τον 16ο αιώνα). Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς χτίστηκε, στη θέση προϋπάρχοντος βυζαντινού πύργου, ο οποίος συνέδεε το ανατολικό τμήμα της οχύρωσης της Θεσσαλονίκης (που σώζεται και σήμερα), με το θαλάσσιο (το οποίο κατεδαφίστηκε το 1867). Παλιότερα επικρατούσε η άποψη πως ήταν έργο των Βενετών αλλά πλέον η σύγχρονη ιστοριογραφία δέχεται το κτίσμα ως οθωμανικό. Κατά μία εκδοχή, η χρονολογία κατασκευής του μνημείου τοποθετείται περί το 1450 με 1470, λίγα χρόνια μετά την άλωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους (1430) και πρόκειται για ένα από τα πρωιμότερα δείγματα οθωμανικής οχυρωματικής που λαμβάνει υπόψη της το πυροβολικό.

Έχει διατυπωθεί η υπόθεση πως αρχιτέκτονας του Πύργου ήταν ο φημισμένος Μιμάρ Σινάν, βάσει της ομοιότητας με ανάλογο πύργο στην Αυλώνα της Αλβανίας, ο οποίος κτίστηκε τη δεκαετία του 1530. Χρονολόγηση κορμών ξύλου που χρησιμοποιήθηκαν στο Λευκό Πύργο έδειξε ότι κόπηκαν το έτος 1535 αλλά υπάρχει η πιθανότητα οι κορμοί να χρησιμοποιήθηκαν σε εκτεταμένη επισκευή του μνημείου. Όλα αυτά δείχνουν τις δυσκολίες στη χρονολόγηση μνημείων της οθωμανικής στρατιωτικής αρχιτεκτονικής της εποχής της Αναγέννησης.

Άποψη του Λευκού Πύργου, το 1912, κατά τη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου, με ορατό το περιβάλλον τείχισμα.

Γύρω από τον πύργο υπήρχε χαμηλός οκταγωνικός περίβολος (προτείχισμα) με τρεις επίσης οκταγωνικούς πύργους, το οποίο κατεδαφίστηκε στις αρχές του 20ου αι. Ο περίβολος αυτός χρησίμευε κυρίως για να προστατεύει τον Πύργο από τη θάλασσα αλλά θεωρείται πιθανή η χρήση του και για την τοποθέτηση βαρέων πυροβόλων τα οποία θα έλεγχαν την ακτογραμμή και το λιμάνι.

Επειδή πολύ συχνά η όψη του Πύργου βαφόταν με αίμα και υπήρχαν πολλά θύματα από Οθωμανούς βασανιστές και εκτελεστές αλλά και εκτελέσεις των φυλακισμένων από τους Γενίτσαρους, εκείνη την περίοδο μέχρι και το τέλος του 19ου αιώνα ο Πύργος είχε ονομαστεί "Πύργος του Αίματος". Όταν οι Ελληνες κατέλαβαν τη Θεσσαλονίκη το 1912 κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου, ο Πύργος είχε λευκό χρώμα, όπως και ονομάστηκε, γεγονός που συμβόλιζε τον καθαρισμό

Το 1912 μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το μνημείο περιήλθε στην κυριότητα του ελληνικού δημοσίου και στην κορυφή του υψώθηκε η ελληνική σημαία με ιστό το κεντρικό κατάρτι, λάφυρο-τρόπαιο από το βυθισμένο στον Θερμαϊκό, από το τορπιλλοβόλο Τ-11 του Νικολάου Βότση, τουρκικό θωρηκτό "Φετίχ-Μπουλέν". Το Ναυτικό, λόγω της καίριας θέσης της Θεσσαλονίκης και του Λευκού Πύργου, εγκατέστησε σταθμό ασυρμάτου τύπου σπινθήρα (spark transmitter) με κεραία τον ιστό της σημαίας του Λευκού Πύργου. Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Λευκός Πύργος στέγαζε το κέντρο διαβιβάσεων των Συμμάχων, ενώ το 1916 χρησιμοποίησαν έναν όροφό του για τη φύλαξη αρχαιοτήτων από αρχαιολογικές εργασίες στη ζώνη ευθύνης του βρετανικού εκστρατευτικού σώματος. Τα επόμενα χρόνια, μέχρι και το 1983, ο Λευκός Πύργος χρησιμοποιήθηκε ως χώρος εγκατάστασης της αεράμυνας της πόλης, ως εργαστήριο Μετεωρολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ως έδρα των συστημάτων Ναυτοπροσκόπων της πόλης. Στις 25 Μαρτίου του 1927 ο πρωτοπόρος ραδιοφωνικός παραγωγός Χρίστος Τσιγγιρίδης (1877-1947) πραγματοποίησε την πρώτη του ραδιοφωνική εκπομπή με την κεραία του Ναυτικού που ήταν εγκατεστημένη στο κτήριο.

Στην αρχή του 20ού αιώνα, στον χώρο γύρω από τον πύργο λειτουργούσε το περίφημο καφενείο και το Θέατρο του Λευκού Πύργου, που κατεδαφίστηκαν το 1954, με σκοπό την επέκταση του πάρκου.

Από το 1983 έως το 1985, η εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων συντήρησε και το αναστήλωσε, εσωτερικά αλλοιωμένο από τις επεμβάσεις που προκλήθηκαν από τις διάφορες χρήσεις των νεότερων χρόνων, μνημείο και το διαμόρφωσε ενόψει των εορτασμών για τα 2.500 χρόνια από την ίδρυση της Θεσσαλονίκης, σε εκθεσιακό χώρο με σκοπό να στεγάσει μια μόνιμη έκθεση αφιερωμένη στη βυζαντινή ιστορική περίοδο της πόλης. Η αναστήλωσή και μετατροπή του πύργου σε εκθεσιακό κέντρο βραβεύτηκε το 1988 από τη Europa Nostra.

Από το 1985 έως το 1994 λειτούργησε η μόνιμη έκθεση "Θεσσαλονίκη: Ιστορία και Τέχνη". Το 1994 άνοιξε το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και τα εκθέματα άρχισαν να μεταφέρονται σταδιακά σε αυτό. Το 2001 παρουσιάστηκε στο Λευκό Πύργο η έκθεση "Καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο" στο πλαίσιο του δικτύου τριών εκθέσεων με το γενικό τίτλο "Ώρες Βυζαντίου, Έργα και Ημέρες στο Βυζάντιο".

Το 2002 παρουσιάστηκε έκθεση έργων του ζωγράφου και συντηρητή αρχαιοτήτων Φώτη Ζαχαρίου με τον τίτλο "Άθως: Αποτυπώσεις και Μνήμες". Ανήκει διοικητικά στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και από το 2006 λειτουργεί μόνιμα ως Μουσείο Πόλης της Θεσσαλονίκης. Από το 2008 στεγάζει μόνιμη έκθεση αφιερωμένη στην ιστορική διαδρομή της πόλης από την ίδρυση της μέχρι τη σύγχρονη εποχή.

Ο Λευκός Πύργος είναι κυλινδρική κατασκευή με ύψος 33,9 μέτρα και διάμετρο 22,7 μέτρα. Έχει έξι ορόφους, οι οποίοι επικοινωνούν με εσωτερικό κλιμακοστάσιο, το οποίο ελίσσεται κοχλιωτά και σε επαφή με τον εξωτερικό τοίχο. Με αυτό τον τρόπο, σε κάθε όροφο υπάρχει μια κεντρική κυκλική αίθουσα διαμέτρου 8,5 μέτρων, με την οποία επικοινωνούν μικρότερα τετράπλευρα δωμάτια, ανοιγμένα στο πάχος του εξωτερικού τοίχου. Ο έκτος όροφος έχει μόνο κεντρική αίθουσα και έξω από αυτήν ένα δώμα με θέα του τοπίου γύρω από τον πύργο. Η ύπαρξη τουαλετών, τζακιών και αγωγών καπνού υποδηλώνει πως ο πύργος προοριζόταν όχι μόνο ως αμυντικό έργο αλλά και ως στρατιωτικό κατάλυμα.

www.arxaiologikoktimatologio.gov.gr/el/monuments_info?id=149535&type=Monument.

James D. Tracy - University of Minnesota. Center for Early Modern History (Δεκέμβριος 2009). City Walls: The Urban Enceinte in Global Perspective. Cambridge University Press. σελ. 305. ISBN 9780521124157.

David Nicolle (25 Μαΐου 2010). Ottoman Fortifications 1300-1710. Εικονογράφηση από Adam Hook. Osprey Publishing. σελ. 19. ISBN 978-1846035036.

Amy Eckert· Beth Reiber· George McDonald· Hana Mastrini· και άλλοι. (10 Μαρτίου 2008). Frommer's Europe by Rail. John Wiley & Sons. σελ. 497.

Σελάνα Βροντή. . "Το οθωμανικό παρελθόν της Θεσσαλονίκης". Εφημερίδα Καθημερινήhttp://trans.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_taxgreece_1_11/06/2012_446342.

Manos Biris· Maro Kardamitsi-Adami (14 Μαρτίου 2005). Neoclassical Architecture In Greece. J. Paul Getty Museum. σελ. 188. ISBN 978-0892367757.

"Μουσείο Λευκού Πύργου". Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιουνίου 2012.

Βασίλης Κ. Γούναρης, "1884 εντός του Λευκού Πύργου: Το ζήτημα της μετονομασίας του Πύργου του Αίματος", Θεσσαλονικέων Πόλις, τομ. 1 (1997),σελ. 100-105

Λέτσας, Αλέξανδρος. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1912-1962. Εμμ. Σφακιανάκη και Υιών. σελίδες 148-159.

Εφημερίδα Μακεδονία, Επέτειος Απελευθέρωσης Θεσσαλονίκης, Κυριακή 24-10-2010, σελ.36-04.

Αναστασιάδης, Γιώργος (1966). Ανεξάντλητη Πόλη : Θεσσαλονίκη 1917-1974. Θεσσαλονίκη: UNIVERCITY PRESS. σελ. 85. ISBN 960-12-0569-1.

More Europa Nostra awards Environmentalist, Volume 9, Issue 2 , pp 138-140

"Μουσείο Λευκού Πύργου". Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Μαρτίου 2015.

Γούναρης, Βασίλης, Εντός του Λευκού Πύργου, Θεσσαλονικέων Πόλις, τχ. 1 (1997), σ. 100-105

Μαρκή, Ευτέρπη [και] Κωνσταντινίδου Κρινιώ, Ο οχυρωματικός περίβολος του Λευκού Πύργου και άλλες οχυρώσεις στη Θεσσαλονίκη, Το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και στη Θράκη, τχ.19 (2005), σ. 211-220

Τσιρόγλου, Δημήτριος. Ο Λευκός Πύργος. Αθήνα: Σαβάλας, 2000.

Ταμπάκη , Σαπφώ, [κ.ά.], Το "κάστρο" του Λευκού Πύργου, Βυζαντινά, τ. 20 (1999), σ. 303-329

# data[].attributes.attachment_link.title
Λευκός Πύργος - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Λευκός Πύργος της Θεσσαλονίκης είναι οχυρωματικό έργο οθωμανικής κατασκευής του 15ου αιώνα (χτίστηκε πιθανόν μεταξύ 1450-70). Σήμερα θεωρείται χαρακτηριστικό μνημείο της Θεσσαλονίκης και είναι ό,τι έχει σωθεί από την κατεδαφισμένη οθωμανική οχύρωση της πόλης. Η σημερινή μορφή του πύργου αντικατέστησε βυζαντινή οχύρωση του 12ου αιώνα για να χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια ως κατάλυμα φρουράς Γενιτσάρων και ως φυλακή θανατοποινιτών.

# data[].attributes.location_name
Κάρυστος 340 01, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Κάρυστος 340 01, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Κάρυστος 340 01, Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Κάρυστος είναι κτισμένη στο μυχό ομώνυμου Κόλπου σε υψόμετρο 20 μ[1]. και έχει ομώνυμο λιμένα που απέχει από τον Πειραιά 61 ναυτικά μίλια. Δια του λιμένα Καρύστου εξυπηρετείται τακτική θαλάσσια συγκοινωνία με την Ραφήνα. Παλαιότερα υπήρχε θαλάσσια συγκοινωνία από Πειραιά με ενδιάμεσο λιμένα προσέγγισης την Κάρυστο και που συνέχιζε μέχρι Βόλο. Επίσης συνδέεται οδικώς με Αθήνα μέσω Χαλκίδας, από την οποία απέχει 118 χλμ.[3]

Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας η ευρύτερη περιοχή της Καρυστίας είχε μεγάλη στρατηγική σημασία για τους Οθωμανούς, καθώς ήταν σε κεντρικό σημείο μεταξύ Κωνσταντινούπολης, Κρήτης, Πελοποννήσου και Σμύρνης. Έτσι αποτελούσε κέντρο ελέγχου του Αιγαίου σταθμό ανεφοδιασμού του στόλου, δεδομένου ότι σε πολλά από τα νησιά είχε παραχωρηθεί ειδικό καθεστώς αυτονομίας λόγω πιέσεων από Δυτικές Δυνάμεις. Για το λόγο αυτό οι Οθωμανοί έκαναν μεγάλο αγώνα για να κρατήσουν την Κάρυστο (τότε "Κιζίλ Χισάρ"), η οποία παραδόθηκε στην Ελλάδα μόλις το 1833.

Η Κάρυστος έχει πολλή καλή ρυμοτομία με ευρείς δρόμους και πλατείες που έγιναν βάσει σχεδίου και κατόπιν παραγγελίας του βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα[4] από τον Βαυαρό μηχανικό Μίρμπαχ. Για το λόγο ακριβώς αυτό και προς τιμή του Όθωνα η κωμόπολη αυτή έλαβε το 1848 την ονομασία " Οθωνόπολις" που μετονομάστηκε σε Κάρυστο μετά την μεταπολίτευση το 1862. Είναι από τις πρώτες πόλεις της Ελλάδας που απέκτησαν πνευματικό κέντρο με αίθουσα διαλέξεων, βιβλιοθήκη και μουσείο. Χάρη στο συνδυασμό βουνού και θάλασσας η Κάρυστος σήμερα έχει καταστεί τουριστικό κέντρο με ζωηρή κίνηση ιδιαίτερα το καλοκαίρι. Πολύ κοντά στη πόλη και σε υψόμετρο 1.400 μ. στο όρος Όχη ανεγέρθηκε ορειβατικό καταφύγιο από τη δεκαετία του 1960[5].
Δίπλα στο λιμάνι και στο αρχαιολογικό μουσείο, υπάρχει παλαιό ενετικό φρούριο ( Μπούρτζι) του 13ου αιώνα το οποίο επισκευάστηκε, αναστηλώθηκε και εξωραΐστηκε το 1960 από την Αρχαιολογική Εταιρεία[6]. Το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης στεγάζεται εντός του Γιοκάλειου Ιδρύματος, με εκθέματα αγάλματα και επιγραφές από όλη την περιοχή της Καρυστίας, ευρήματα από τα Δρακόσπιτα της Όχης και των Στύρων. Υπάρχει ακόμα και το λαογραφικό μουσείο του Χαρίλη Δεληγιώργη που αναπαριστά το καρυστινό σπίτι[7][8]. Πολλά ωραία ουζερί, παραδοσιακά καφενεία και ταβερνάκια συμπληρώνουν την πόλη[5].

Περίοδος επανάστασης του 1821 Επεξεργασία

Στο πρώτο χρόνο της Επανάστασης από την Κάρυστο εφοδιάζονταν τα φρούρια της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Η Εύβοια επαναστάτησε τον Μάιο του 1821 με ηγέτες τους Βερούση, Γοβιό και επίσκοπο Καρύστου Νεόφυτο, αναγκάζοντας τους Τούρκους να κλειστούν στα φρούρια της Καρύστου και της Χαλκίδας. Οι Έλληνες ηττήθηκαν σε διάφορες μάχες αλλά κατανίκησαν τα στρατεύματα του Ομέρ Βρυώνη στα Βρυσάκια. Το 1822 ο Οδ. Ανδρούτσος κινήθηκε προς πολιορκία της Καρύστου αλλά γρήγορα εγκατέλειψε την προσπάθεια. Ωστόσο οι επαναστάτες είχαν επικρατήσει σε πολλά μέρη της Εύβοιας και όπως προκύπτει απο οθωμανικές πηγές, ο διοικητής της Καρύστου Ομέρ μπέης ζητούσε συνεχώς από την κυβέρνησή του βοήθεια για να αντέξει στην πολιορκία. Τον Ιούλιο του 1823 εστάλη από τη Σμύρνη βοήθεια από 3.000 άνδρες και πολεμικό υλικό για την Κάρυστο και τη Χαλκίδα. Στα τέλη του 1823 οι Έλληνες υπό τον Νικόλαο Κριεζώτη έκαναν άλλη μια προσπάθεια να πολιορκήσουν την Κάρυστο μετά από μάχες στους Καραίους, το Μαρμάρι και το Αλιβέρι. Οι Τούρκοι συνέχισαν τις εκκλήσεις προς την Πύλη για ανεφοδιασμό και ενισχύσεις.

Τον Μάρτιο του 1824 έφτασαν στην Κάρυστο και τη Χαλκίδα 1.000 Αλβανοί μισθοφόροι και αργότερα έφτασε και σώμα γενιτσάρων. Οι επαναστάτες έλυσαν οριστικά την πολιορκία της Καρύστου στα τέλη Ιουνίου του 1824. Το 1825 έγινε μια ναυμαχία μπροστά στο κάστρο της Καρύστου μεταξύ πλοίων των γειτονικών νησιών και του τουρκικού στόλου που συνόδευε φορτηγά πλοία με εφόδια. Τον Μάρτιο του 1826 άρχισε πολιορκία της Καρύστου από τον Φαβιέρο η οποία διήρκεσε 24 μέρες. Η φρουρά της Καρύστου νίκησε τους επαναστάτες. Σώζεται τουρκικό έγγραφο με το οποίο ο αρχηγός της φρουράς της Καρύστου διατάσσεται να αποστείλει τα κεφάλια και τα αυτιά των επαναστατών που ηττήθηκαν. Αυτή ουσιαστικά ήταν και η τελευταία πολεμική επιχείρηση της Επανάστασης στην Κάρυστο.

Τα έτη 1827- 28 κύλισαν χωρίς σημαντικά γεγονότα, έως ότου το 1829 η Κάρυστος, όπως και ο Εύριπος και η Αθήνα, παραχωρούνται στο υπό σύσταση Ελληνικό κράτος. Από τότε αρχίζει μια περίοδος διαπραγματεύσεων για τους όρους με τους οποίους θα αποχωρούσαν οι Οθωμανοί και κυρίως για την διευθέτηση των κτηματικών περιουσιών τους. Στα τέλη του 1832 αποχωρεί ο τουρκικός πληθυσμός της Καρυστίας και μετεγκαθίσταται στο Τσεσμέ, το Σιβρίχισαρ και το Σιγιασάκ της Σμύρνης.[9] Στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι Τούρκοι έχοντας ουσιαστικά αρπάξει τεράστιες εκτάσεις που δεν τους ανήκαν, απαιτούσαν να λάβουν αποζημίωση γι' αυτές. Ακόμα και μετά τη λήξη των πολεμικών επιχειρήσεων με τη Μάχη της Πέτρας, οι Τούρκοι της Καρύστου εξακολουθούσαν να κρατούν Έλληνες αιχμαλώτους και σκλάβους, καθώς και να επιτίθενται στα γύρω χωριά, γεγονός για το οποίο διαμαρτύρονταν οι χωρικοί προς τον τότε κυβερνήτη Καποδίστρια.[10]

Το 1976 επί κυβερνήσεως Κωσταντίνου Καραμανλή, η Κάρυστος λόγω και της σπουδαίας ρυμοτομίας της, επελέγη ως βασική υποψήφια πόλη, προκειμένου στη περιοχή της να φιλοξενήσει το πρώτο πυρηνικό εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, (ιδέα που είχε ξεκινήσει η Χούντα το 1971 με υπογραφή σχετικού προσύμφωνου με την βρετανική κυβέρνηση με αντάλλαγμα 40.000 τόνους ελληνικά καπνά). Η άμεση όμως και ποικιλόμορφη αντίδραση των κατοίκων της Καρύστου και της γύρω περιοχής υποχρέωσε τελικά την κυβέρνηση, έξι σχεδόν χρόνια μετά, το 1982 να δηλώσει ότι εγκαταλείπεται οριστικά κάθε σκέψη ανάπτυξης πυρηνικού προγράμματος στην Ελλάδα.

Ο Α.Ο. Καρύστου ιδρύθηκε το 1974 στην Κάρυστο και έχει μια πάρα πολύ σημαντική πορεία σαν ομάδα. Έχει καταφέρει να φθάσει έως την Γ' Εθνική (δηλ. σε εθνικό επίπεδο)[εκκρεμεί παραπομπή] αλλά και στην Α' ΕΠΣ Εύβοιας που είναι το κορυφαίο τοπικό πρωτάθλημα. Έχει προπονητή τον Γιώργο Τζόκα και έχει σαν έδρα το Δημοτικό Στάδιο Καρύστου. Τα χρώματα της ομάδας είναι λευκό και μπλέ. Ο σύλλογος τα τελευταία χρόνια έχει διαγράψει ανοδική πορεία και θεωρείται από τα φαβορί της Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ευβοίας.

Στην Νότια Εύβοια δεν υπάρχουν μεταλλεία. Το μεγαλύτερο κοιτασματολογικό ενδιαφέρον στην περιοχή αυτή (Καρυστία, Μαρμάρι κλπ) παρουσιάζουν τα μάρμαρα και οι σιπολινικές σχιστόπλακες.

Από την αρχαία εποχή η Κάρυστος ήταν γνωστή για το περίφημο πρασινόλευκο μάρμαρο με τις σμαραγδοπράσινες φλέβες, την "Καρυστία και Στυρία λίθο" (επίσης cipollino "onion-stone" ή "κρεμμυδάκι") το οποίο εξορύσσονταν από τα Στύρα μέχρι τις δυτικές υπώρειες του όρους της Οχης. Ονομάσθηκε σιπολίνης (cipollino), επειδή οι εναλλασσόμενες λευκές και πράσινες ταινίες του θυμίζουν επάλληλους φλοιούς κρεμμυδιού[11]. Το μάρμαρο αυτό χρησιμοποιήθηκε κυρίως στην Ρωμαϊκή εποχή, κατά την οποία η ζήτησή του ήταν πολύ μεγάλη, πιο πολύ με την μορφή των μονόλιθων, μεγάλων διαστάσεων, ορισμένοι εκ των οποίων διασώζονται στην περιοχή ΒΔ του Αετού[11].

Η εκμετάλλευση των λατομείων σχιστολιθικών πλακών Καρύστου, αποτελεί κυρίαρχο παράγοντα για την οικονομία της νότιας Καρυστίας, από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τη σύγχρονη εποχή. Σε μια περιοχή όπου ουσιαστικά δεν υφίσταται εναλλακτική απασχόληση, οι περισσότερες οικογένειες της νότιας Καρυστίας, εργάζονται και ζουν από τα λατομεία και τις μονάδες επεξεργασίας της τοπικής πέτρας[12].

↑ 1,0 Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 184, τομ. 16. 1,1

↑ "Απογραφή Πληθυσμού-Κατοικιών 2011" (PDF). Αρχειοθετήθηκε (PDF) από το πρωτότυπο στις 17 Μαΐου 2017.

↑

↑ "Εύβοια | Κάρυστος | Χάρτης - Παραλίες - Αξιοθέατα". www.allaroundevia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Νοεμβρίου 2017.

↑ 5,0 5,1

↑

. ↑ "Κάρυστος: Καλοκαίρι όλο το χρόνο, ΟΛΓΑ ΧΑΡΑΜΗ | Kathimerini"http://www.kathimerini.gr/859343/article/ta3idia/sthn-ellada/karystos-kalokairi-olo-to-xrono.

↑

↑ Μπαλτά Ευαγγελία, Αρχείον Ευβοικών Μελετών, τ. 35 (2003-2004), σ. 189-200.

Παπαθανασόπουλος Ηλίας, "Ανέκδοτα έγγραφα περί των τουρκικών κτημάτων και της προσαρτήσεως της Ευβοίας", ↑ Αρχείον Ευβοϊκών Μελετών, τ. 17 (1971), σ. 323-326, (δημοσιεύονται επιστολές κατοίκων και δημογερόντων του 1830).

↑ 11,0 "Tα μάρμαρα της Καρυστίας και της Νότιας Εύβοιας".11,1

↑ "Πύλη για τον Ελληνικό Ορυκτό Πλούτο: Λατομεία Σχιστολιθικών Πλακών Καρύστου".

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Κάρυστος είναι κτισμένη στο μυχό ομώνυμου Κόλπου σε υψόμετρο 20 μ[1] . και έχει ομώνυμο λιμένα που απέχει από τον Πειραιά 61 ναυτικά μίλια. Δια του λιμένα Καρύστου εξυπηρετείται τακτική θαλάσσια συγκοινωνία με την Ραφήνα. Παλαιότερα υπήρχε θαλάσσια συγκοινωνία από Πειραιά με ενδιάμεσο λιμένα προσέγγισης την Κάρυστο και που συνέχιζε μέχρι Βόλο.

# data[].attributes.location_name
Σπιναλόγκα, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Σπιναλόγκα, Κρήτη

# data[].attributes.subject
Σπιναλόγκα, Κρήτη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Σπιναλόγκα είναι ένα μικρό νησί το οποίο κλείνει από τα βόρεια τον κόλπο της Ελούντας στην Επαρχία Μεραμπέλλου του νομού Λασιθίου Κρήτης. Οχυρώθηκε άριστα από τους Ενετούς τόσο από κατασκευαστικής και αρχιτεκτονικής άποψης όσο και από απόψεως αισθητικής του όλου τοπίου που και σήμερα ακόμη διατηρεί την ομορφιά του.

Ο Ενετός χαρτογράφος Βιντσέντσο Κορονέλλι υποστηρίζει πως η Σπιναλόγκα δεν ήταν πάντα νησί, αλλά ήταν φυσικά ενωμένη με την γειτονική χερσόνησο Κολοκύθα. Αναφέρει πως το 1526, οι Ενετοί κατέστρεψαν μέρος της χερσονήσου και δημιούργησαν το νησί. Λόγω της τοποθεσίας του το νησί ήταν ήδη οχυρωμένο από την αρχαιότητα προκειμένου να προστατευθεί η είσοδος στο λιμάνι της αρχαίας πόλης Όλους.

Ετυμολογία

Το αρχαίο του όνομα ήταν Καλυδών, αλλά μετά την κατάληψη του από τους Ενετούς, λόγω του ότι άκουγαν συνέχεια την κρητική έκφραση "Στην Ελούντα", δεν μπορούσαν να καταλάβουν και έτσι, παρακούοντας, το πρόφεραν στα λατινικά "spina lunga" (προφορά: σπίνα λούνγκα), που σημαίνει "μακρύ αγκάθι". Έτσι με την παράφραση, το νησάκι πήρε την σημερινή του ονομασία.

Κατά την δεύτερη εκδοχή, Η ονομασία της πόλης Όλους συνδέεται με τη δεύτερη εκδοχή προέλευσης της ονομασίας "Σπιναλόγκα", που, σύμφωνα με την εκδοχή αυτή, προέκυψε γύρω στο 13ο αιώνα με νονούς τους Ενετούς κατακτητές, οι οποίοι, αφού δεν είχαν εξοικείωση με την ελληνική γλώσσα, παρέφθειραν (παράφρασαν) το τοπωνύμιο "στην Ολούντα" σε Σπιναλόντε αρχικά (13ος αιώνας) και αργότερα σε Σπιναλόγκα. Όχι τυχαία βέβαια, γιατί το Σπιναλόγκα τους ήταν ήδη γνωστό από μία νησίδα στη Βενετία, τη σημερινή Τζιουντέκα (Εβραϊκή).

Η Όλους, και γενικότερα η ευρύτερη περιοχή, ερημώθηκαν το 7ο αιώνα λόγω των αραβικών επιδρομών στην Μεσόγειο. Η Όλους παρέμεινε εγκαταλελειμμένη μέχρι τα μέσα του 15ου αιώνα όταν οι Ενετοί εκμεταλλεύτηκαν την περιοχή για την συγκέντρωση αλατιού από τα αλμυρά νερά του κόλπου. Συνεπώς, η περιοχή απέκτησε σημαντική αξία ως εμπορικό κέντρο και συστηματικά κατοικήθηκε ξανά. Αυτό το γεγονός, καθώς και η άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, οδήγησαν τους Ενετούς στην οχύρωση του νησιού.

Άρχισε να οχυρώνεται το 1574 όταν οι Τούρκοι είχαν καταλάβει την Κύπρο και οι Ενετοί καταλάβαιναν ότι σε λίγο θα ερχόταν και η σειρά της Κρήτης. Με την οχύρωση του νησιού αυτού οι Ενετοί ήθελαν αφενός να διαφυλάξουν στον κόλπο της Ελούντας τα πλοία τους από τους πειρατές και από τον τουρκικό στόλο, αλλά και να εξασφαλίσουν τις αλυκές της Ελούντας από όπου θα έπαιρναν το αλάτι για την Μεσευρώπη αφού είχαν στερηθεί των παρομοίων της Κύπρου.

Μετά την κατάληψη της Κρήτης το 1649 από τους Τούρκους η Σπιναλόγκα έμεινε ακόμη στα χέρια των Ενετών άλλα 65 χρόνια μέχρι το 1715, οπότε περιήλθε εκ νέου στους Οθωμανούς. Αυτό οφείλεται στην άρτια οχύρωση της. Όπως πληροφόρησε τον Βενετό Δόγη ο Γενικός Προνοητής Δολφίν στις 26 Νοεμβρίου του έτους αυτού, τόσο οι Προνοητές της Σούδας Αλβίζε Μάνιο και Πάολο Πασκουάλι όσο και ο Προνοητής της Σπιναλόγκας Φραγκίσκος Γιουστινιάν έκαναν το καθήκον τους, αλλά δεν μπόρεσαν να προβάλουν ισχυρή αντίσταση. Μετά την παράδοση της Σπιναλόγκας στους Τούρκους, εκατοντάδες από τους αιχμαλώτους χριστιανούς μεταφέρθηκαν στην Κρήτη και πουλήθηκαν ως δούλοι. Από αυτούς 139 - οι πιό γεροί - στάλθηκαν στην Κωνσταντινούπολη για να δουλέψουν ως κωπηλάτες, και από αυτούς 19 πέθαναν στη διαδρομή. 466 πουλήθηκαν στην τοπική αγορά για περίπου 34.000 γρόσια, ενώ 11 δόθηκαν στον πασά των Χανίων.

Στη Σπιναλόγκα έβρισκαν καταφύγιο οι "Χαΐνηδες", οι επαναστάτες Κρητικοί που μην αντέχοντας τους σκοτωμούς, τις δολοφονίες, τους απαγχονισμούς, τι λεηλασίες, τους εξανδραποδισμούς που από την πρώτη μέρα εφάρμοσαν οι νέοι κατακτητές Τούρκοι στο νησί, ανέβηκαν στο βουνό και άρχισε αμέσως το αντάρτικο με τις συνεχείς επαναστάσεις μέχρι το 1898 που έφυγε και ο τελευταίος Τούρκος από την Κρήτη.

Στις 30 Μαίου του 1903 υπογράφηκε η απόφαση για να μετατραπεί η Σπιναλόγκα σε νησί των λεπρών και μεταφέρθηκαν και στις τις 13 Οκτωβρίου 1904 μεταφέρθηκαν 251 ασθενείς, 148 άνδρες και 103 γυναίκες.

Μετά το 1913 η Κρήτη ενώθηκε με την Ελλάδα και άρχισαν να έρχονται ακόμα περισσότεροι άρρωστοι στη Σπιναλόγκα, ενώ αργότερα δέχτηκε ασθενείς ακόμα και από άλλες χώρες και χαρακτηρίστηκε σαν Διεθνές Λεπροκομείο. Χρησιμοποιήθηκε ως Λεπροκομείο όπου οδηγήθηκαν όλοι οι λεπροί της Κρήτης, οι οποίοι πρώτα βρίσκονταν απομονωμένοι στη "Μεσκινιά", έξω από το Ηράκλειο και θεωρούνταν εστία μολύνσεως και για τον υπόλοιπο λαό.

Κατά την περίοδο της Ιταλογερμανικής κατοχής οι κατακτητές δεν τολμούσαν να αφήσουν ελεύθερους τους λεπρούς και ήταν αναγκασμένοι να τους τροφοδοτούν οι ίδιοι, δεδομένου ότι το απέναντι χωριό Πλάκα το είχαν εκκενώσει και είχαν διώξει τους κατοίκους σε άλλα χωριά, όλη δε την παράλια περιοχή την είχαν οχυρώσει με πολυβολεία, υπόγειες στοές, ναρκοπέδια γιατί φοβούνταν απόβαση των Άγγλων σ' εκείνο το μέρος. Ούτε ποτέ μπήκε στο νησάκι Ιταλός ή Γερμανός και γι' αυτό λειτουργούσαν παράνομα ραδιόφωνα και ο γιατρός Διευθυντής Γραμματικάκης αντέγραφε τις ειδήσεις του Λονδίνου και του Καΐρου και τις μοίραζε ως δελτία ειδήσεων στους κατοίκους.

Τελικά το 1957 έκλεισε ιαθέντων των λεπρών με τη χρήση αντιβιοτικών φαρμάκων.

Μετά το 1957 για αρκετές δεκαετίες έμεινε αναξιοποίητη και μετά το ενδιαφέρον των πολυάριθμων τουριστών άρχισε να γίνεται συστηματική αναστήλωση και επισκευή των παλαιών κτισμάτων, των οχυρωματικών ενετικών τειχών, των παλαιών οικιών, των δρόμων κλπ.

Χιλιάδες επισκέπτες επισκέπτονται κάθε χρόνο το πανέμορφο αυτό νησάκι με καραβάκια που ξεκινούν κάθε μία ώρα από τον Άγιο Νικόλαο, την Ελούντα και την Πλάκα που βρίσκεται ακριβώς απέναντι στην στεριά και απέχει περίπου 800 μέτρα.

Το 2010 προβλήθηκε στην τηλεόραση, από τον τηλεοπτικό σταθμό Mega, " το νησί". Η σειρά εξιστορούσε όλη την ιστορία της Σπιναλόγκας μέσα από ένα δημιουργικό σενάριο. Επίσης, έχει γραφτεί κι ένα βιβλίο με τον ομώνυμο τίτλο και με την ίδια υπόθεση στο οποίο βασίστηκε και η σειρά.

[1], Εξερευνήστε την Κρήτη (Explore Crete): Σπιναλογκα.

Μέρτζιος Κ. Δ., Σούδα και Σπιναλόγκα. Πότε και πώς ηλώθησαν υπό των Τούρκων, Κρητικά Χρονικά, τομ. 10 (1956),σελ.26-28

Spyropoulos Yannis, Slaves and freedmen in 17th- and early 18th- century Ottoman Crete, Turcica, 46, 2015, σ. 179-180.

Γιώργος Πρατσίνης, βιβλίο "ΜΕΡΑΜΠΕΛΛΟ ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ"

Γιώργος Πρατσίνης, άρθρα στις εφημερίδες "ΑΝΑΤΟΛΗ", "Ο ΠΟΛΙΤΗΣ", στο περιοδικό "ΑΜΑΛΘΕΙΑ" και στο περιοδικό "ΔΡΗΡΟΣ" που εκδιδόταν προπολεμικά στη Νεάπολη Μεραμπέλλου

Γιώργος Πρατσίνης : "Ο ΓΙΑΤΡΟΣ ΤΗΣ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ" έκδοση Θεσσαλονίκη Δεκέμβριος 2008

Δ. Κ. Μέρτζιος, Σούδα και Σπιναλόγκα. Πότε και πώς ηλώθησαν υπό των Τούρκων, Κρητικά Χρονικά, τομ. 10 (1956),σελ.26-28

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Σπιναλόγκα είναι ένα μικρό νησί το οποίο κλείνει από τα βόρεια τον κόλπο της Ελούντας στην Επαρχία Μεραμπέλλου του νομού Λασιθίου Κρήτης. Οχυρώθηκε άριστα από τους Ενετούς τόσο από κατασκευαστικής και αρχιτεκτονικής άποψης όσο και από απόψεως αισθητικής του όλου τοπίου που και σήμερα ακόμη διατηρεί την ομορφιά του.

# data[].attributes.location_name
Κάστρο Παλιάς Πόλης, Πλάτωνος, Ρόδος, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Κάστρο των Ιπποτών, Ρόδος

# data[].attributes.subject
Κάστρο των Ιπποτών, Ρόδος

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου των ιπποτών ή Καστέλο βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά της μεσαιωνικής πόλης της Ρόδου στο ψηλότερο σημείο του κάστρου και αποτελεί το σημαντικότερο ίσως μνημείο της περιόδου των ιπποτών.

Το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου είναι κτίσμα του 14ου αιώνα που κατασκευάστηκε από τους Ιωαννίτες ιππότες, οι οποίοι κατείχαν τη Ρόδο και ορισμένα άλλα νησιά όπως το Καστελόριζο από το 1309 έως το 1522, στη θέση παλαιότερης βυζαντινής ακρόπολης του 7ου μ.Χ. αιώνα. Σύμφωνα με νεότερες έρευνες στη θέση του, βρισκόταν ο ιερός ναός του θεού Ήλιου και σε αυτή την θέση πιθανόν να είχε στηθεί ο περίφημος Κολοσσός της Ρόδου σε αντίθεση με την προγενέστερη πεποίθηση ότι βρισκόταν στην περιοχή Μανδράκι, που βρίσκεται στη θέση του ενός εκ των τριών λιμανιών της Ρόδου. Το παλάτι εκτός από διοικητικό κέντρο των Ιπποτών και κατοικία του Μεγάλου Μαγίστρου ήταν επίσης έδρα της άρχουσας κοινωνικής και πνευματικής τάξης της Ρόδου.

Η κύρια είσοδος του παλατιού

Το εσωτερικό του παλατιού

Όταν κατέλαβαν το νησί οι Οθωμανοί χρησιμοποίησαν το παλάτι ως φρούριο, κέντρο διοίκησης και φυλακή ενώ το 1856, μετά από έκρηξη πυρομαχικών από χτύπημα κεραυνού, που φυλάσσονταν στα υπόγειά του παραπλήσιου ναού του Αγίου Ιωάννου των Ιπποτών, ένα μέρος του καταστράφηκε.

Όταν το 1912 η Ρόδος περιήλθε στο Βασίλειο της Ιταλίας, οι Ιταλοί επιδιόρθωσαν το κομμάτι που είχε καταστραφεί, μεταξύ των ετών 1937 - 1940 υπό την εποπτεία του Ιταλού διοικητή της Δωδεκανήσου Ντε Βέκκι, καθιστώντας το έδρα του εκάστοτε Ιταλού διοικητή του νησιού αλλά και καλοκαιρινή κατοικία του βασιλιά Βίκτωρα Εμμανουήλ Γ΄της Ιταλίας,το όνομα του οποίου βρίσκεται ακόμη σε μια τεράστια πλάκα κοντά στην είσοδο.

Μετά την προσάρτηση των Δωδεκανησων στην Ελλάδα το 1948 ο πρώτος όροφος του παλατιού μετατράπηκε από τις ελληνικές αρχές σε μουσείο το οποίο περιέχει διάφορες καλλιτεχνικές δημιουργίες, είδη λαϊκής τέχνης από την αρχαιότητα και τον μεσαίωνα, όπλα, μεσαιωνικές ταφόπλακες, κοσμήματα, βιβλία, πίνακες ζωγραφικής, αγάλματα και άλλα ευρήματα ενώ γενικά το όλο κτίσμα αποτελεί τον μεγαλύτερο πόλο έλξης επισκεπτών στη μεσαιωνική πόλη της Ρόδου.

# data[].attributes.attachment_link.title
Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου (Ρόδος) - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου των ιπποτών ή Καστέλο βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά της μεσαιωνικής πόλης της Ρόδου στο ψηλότερο σημείο του κάστρου και αποτελεί το σημαντικότερο ίσως μνημείο της περιόδου των ιπποτών.

# data[].attributes.location_name
Μονεμβασιά, Μονεμβασιά, Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Μονεμβασιά ή Μονεμβασία ή Μονεμβάσια, γνωστή στους Φράγκους ως Μαλβαζία, είναι μια μικρή ιστορική πόλη της ανατολικής Πελοποννήσου, του Δήμου Μονεμβασιάς, στον Νομό Λακωνίας. Είναι περισσότερο γνωστή από το μεσαιωνικό φρούριο, επί του ομώνυμου "Βράχου της Μονεμβασίας". Η Μονεμβασιά συνδέεται με την υπόλοιπη ηπειρωτική Πελοπόννησο μέσω ενός φυσικά σχηματιζόμενου λαιμού συνολικού μήκους 400 μέτρων. Από γεωφυσικής απόψεως αποτελεί ένα τόμπολο (tombolo). Το 1890 ένα μικρό κομμάτι από το φυσικό τόμπολο κόπηκε για να χτιστεί μια τεχνητή γέφυρα ώστε να περνούν πλοία. Στα διασωθέντα κτήρια και τις δομές στο κάστρο περιλαμβάνονται αμυντικές κατασκευές του εξωτερικού κάστρου και αρκετές μικρές βυζαντινές εκκλησίες.

Το όνομά της είναι σύνθετη λέξη, που προέρχεται από τις δύο ελληνικές λέξεις Μόνη και Έμβασις. Πολλές από τις οδούς είναι στενές και κατάλληλες μόνο για τους πεζούς. Ο κόλπος της Παλαιάς Μονεμβασίας βρίσκεται στον Βορρά. Το παρωνύμιο της Μονεμβασίας είναι " Γιβραλτάρ της ανατολής", επειδή τυγχάνει να είναι σε σμίκρυνση πανομοιότυπη με τον βράχο του Γιβραλτάρ.

Μπαίνοντας στην πόλη ο κεντρικός δρόμος με το βυζαντινό καλντερίμι οδηγεί στη Κεντρική Πλατεία με το παλαιό κανόνι και την Εκκλησία του Ελκομένου Χριστού.

Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος καταγόταν από τη Μονεμβασία, όπου και βρίσκεται σήμερα ο τάφος του. Στον ναό του Αγίου Νικολάου, ο ποιητής Γ. Ρίτσος παρακολούθησε τα μαθήματα του Δημοτικού σχολείου και του Τριετούς Ελληνικού Σχολείου (Σχολαρχείου) από το 1914 έως το 1921

Η Μονεμβασιά είναι κτισμένη πάνω σε ασβεστολιθικό βράχο στη νοτιοανατολική ακτή της Πελοποννήσου, περίπου 20 ναυτικά μίλια από το ακρωτήριο Μαλέας. Ο βράχος έχει μήκος 1,5 χιλιόμετρο, μέγιστο πλάτος 600 μέτρα και μέγιστο ύψος 198,5 μέτρα. Γύρω από τους γκρεμούς υπάρχει λωρίδα ξηράς. Η κορυφή του βράχου είναι σχετικά ομαλή και κεκλιμένη. Αν και δεν περιγράφεται ως νησί από αρχαίους περιηγητές όπως ο Στράβων και ο Παυσανίας, περιγράφουν ότι είχε μορφή παρόμοια με τη σημερινή. Οι γεωλογικές μεταβολές τις τελευταίες τρεις χιλιετίες ήταν μικρές και αποτελούσαν κυρίως βύθιση ή ανύψωση εκτάσεων γης, όπως αυτές που προκλήθηκαν από ισχυρό σεισμό το 365. Σήμερα η Μονεμβασιά συνδέεται με τη ξηρά με γέφυρα η οποία έχει χτιστεί πάνω στο φυσικό τόμπολο (φυσική προέκταση της ηπειρωτικής Πελοποννήσου) και στην οποία υπάρχει άνοιγμα για να περνούν βάρκες. Στο παρελθόν, εκατέρωθεν της γέφυρας υπήρχε λιμάνι. Στην κορυφή του βράχου βρίσκεται η Πάνω Πόλη και η Κάτω Πόλη βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά του βράχου.

Λίγο βορειότερα από τη Μονεμβασιά βρισκόταν κατά την αρχαιότητα η Επίδαυρος Λιμηρά. Η περιοχή της Επιδαύρου Λιμηράς κατοικείται από την προϊστορία. Κατά τη διάρκεια των ιστορικών χρόνων ήταν η σημαντικότερη πόλη στις ανατολικές ακτές της χερσονήσου του Μαλέα και άνθισε κατά τη διάρκεια των ρωμαϊκών χρόνων. Ο Παυσανίας επισκέπτηκε την Επίδαυρο Λιμηρά και περιέγραψε ότι απέναντι από την πόλη βρισκόταν ακρωτήριο το οποίο αναφέρει ως "άκρα Μινώα", η οποία έχει ταυτοποιηθεί ως η Μονεμβασιά. Ο Στράβων ένα αιώνα αργότερα την αναφέρει ως "φρούριο Μινώα". Το τοπωνύμιο "Μινώα" υποδηλώνει την ύπαρξη λιμένα στην αρχαιότητα, ίχνη της οποίας έχουν εντοπιστεί υποθαλάσσια. Παρόλα αυτά δεν είναι γνωστό αν υπήρχε σημαντικός οικισμός πάνω στο βράχο. Είναι πιθανό να δημιουργήθηκε εκεί οικισμός τον 4ο αιώνα, όταν η πρωτεύουσα μετακινήθηκε από τη Ρώμη στην Κωνσταντινούπολη, με αποτέλεσμα μεταβολές στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς. Η ίδια η Επίδαυρος Λιμηρά εγκαταλείφθηκε τον 4ο αιώνα.

Η Μονεμβασιά ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα, από την μετεγκατάσταση σε αυτή των κατοίκων της Αρχαίας Σπάρτης, η οποία τότε ήταν γνωστή ως Λακεδαίμονα. Η Σπάρτη, σε αντίθεση με άλλες πόλεις που εγκαταλείφθηκαν, συνέχισε να κατοικείται μέχρι τον 6ο αιώνα μ.Χ., παρά τους σεισμούς, τις επιδρομές Γότθων το 395 υπό τον Αλάριχο και Βανδάλων το 468 υπό τον Γιζέριχο και την επιδημία πανώλης το 541-43. Σύμφωνα με το μεταγενέστερο Χρονικό της Μονεμβασίας, η πόλη εγκαταλείφθηκε μετά από επιδρομή Σλάβων το 587-588, επί βασιλείας Μαυρικίου. Το Χρονικό αναφέρει ότι οι κάτοικοί της εγκατέλειψαν την Σπάρτη πανικόβλητοι και οχυρώθηκαν υπό την ηγεσία του επισκόπου της στη Μονεμβασιά ενώ άλλοι εγκαταστάθηκαν στα περάσματα της περιοχής, ενώ αναφέρει ότι και πολλές άλλες πόλεις της Πελοποννήσου εγκαταλείφθηκαν τοιουτοτρόπως. Παρόλα αυτά, τα αρχαιολογικά ευρήματα δεν συνηγορούν σε αυτή την άποψη και τοποθετούν την ίδρυση της Μονεμβασιάς μερικές δεκαετίες νωρίτερα, στη βασιλεία του Ιουστινιανού. Από τότε χρονολογείται το πρώτο στάδιο βασιλικής του Χριστού Ελκόμενου στο κέντρο της Κάτω Πόλης.

Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ιουστινιανού, λόγω διαφόρων καταστροφών, είτε φυσικών είτε λόγω επιδρομών, οι πόλεις γνώρισαν κάμψη. Ο Ιουστινιανός προχώρησε σε οικιστική αναδιαμόρφωση, μετακινώντας ολόκληρο τον πληθυσμό πόλεων σε νέες τοποθεσίες και συχνά άλλαζε το όνομα της πόλης. Τέτοιες μετακινήσεις αναφέρονται από τον Προκόπιο στο Περί κτισμάτων, αν και οι αναφορές του για την Πελοπόννησο είναι σπάνιες. Το κείμενο του 15ου αιώνα Αναφορά προς τον Πατριάρχη, γραμμένο από τον μητροπολίτη Μονεμβασίας Ισίδωρο, αναφέρει ότι η μετακίνηση του πληθυσμού έγινε επί Ιουστινιανού. Μια άλλη πόλη που μετακινήθηκε στην ίδια περίοδο ήταν η Αιπεία Μεσσηνίας, η οποία μετακινήθηκε στην Κορώνη. Παρομοίως, η τοποθεσία της Σπάρτης κρίθηκε ανεπαρκώς οχυρή και επιρρεπής σε μακροχρόνιους αποκλεισμούς λόγω της μεγάλης απόστασής της από το λιμάνι, ενώ με την μετακίνηση της πρωτεύουσας στη Κωνσταντινούπολη, τα πλοία από το Γύθειο έπρεπε να παραπλέουν πλέον το ακρωτήριο Μαλέας.

Λόγω των προαναφερθέντων λόγων, οι αρχές της πόλης προχώρησαν όχι μόνο σε μετακίνηση του πληθυσμού της Σπάρτης, ιδρύοντας τη Μονεμβασιά, αλλά και αναδιοργάνωση των οικισμών της νοτιοανατολικής Λακωνίας. Η αναδιοργάνωση περιλάμβανε την εγκατάσταση στα ορεινά περάσματα του Πάρνωνα και στη μετανάστευση από το Γύθειο. Το Χρονικό της Μονεμβασιάς αναφέρει ότι μέρους του πληθυσμού μετεγκαταστάθηκε στη Σικελία. Επειδή η ανοικοδόμηση, μετακίνηση και εγκατάσταση του πληθυσμού στη νέα θέση πρέπει να ολοκληρώθηκε αρκετά χρόνια αργότερα, είναι πιθανόν οι δύο πόλεις να συνυπήρχαν για κάποιο χρονικό διάστημα. Μαζί με τους κατοίκους, μετακινήθηκε και η έδρα της επισκοπής Λακεδαιμονίας, αν και διατήρησε το παλιό της όνομα.

Σε αντίθεση με άλλους οικισμούς στην περιοχή της Πελοποννήσου οι οποίοι παρήκμασαν από τον 7ο αιώνα και μετά - μια περίοδος γνωστή ως σκοτεινοί χρόνοι - η Μονεμβασιά λόγω της θέσης πάνω σε σημαντικούς θαλάσσιους δρόμους, όπως αυτός που τη συνέδεε με τη Σικελία, αναπτύχθηκε σε εμπορικό και καλλιτεχνικό κέντρο. Στην Κάτω Πόλη βρέθηκε χάλκινο νόμισμα κομμένο στη Σικελία του Φιλιππικού Βαρδάνη. Η παλαιότερη γνωστή μνεία στη Μονεμβασία χρονολογείται από την τρίτη δεκαετία του 8ου αιώνα, και γίνεται από τον προσκυνητή Βιλιβάλδο, ο οποίος ταξίδευσε από τη Σικελίαστους Άγιους Τόπους με ενδιάμεση στάση στη Μονεμβασιά. Η Μονεμβασιά αναφέρεται επίσης από τον Θεοφάνη Ομολογητή, ο οποίος περιγράφει την άφιξη της πανούκλας στο Βυζάντιο το 746-747.

Η καίρια θέση της Μονεμβασιάς στο θαλάσσιο δρόμο προς την ανατολική Μεσόγειο υπήρξε στόχος πειρατικών επιδρομών στους επόμενους αιώνες, καθώς και επιδρομών ηγεμόνων της Δύσης. Οι επιδρομές Αράβων αρχίζουν τον 9ο αιώνα και μετά την εγκατάστασή τους στην Κρήτη, οι επιδρομές πολλαπλασιάζονται. Μια τέτοια επιδρομή αναφέρεται στις λεγόμενες Ψυχωφελείς Αφηγήσεις του επισκόπου Παύλου Μονεμβασιάς, οι οποίες γράφηκαν τον 10ο αιώνα και σώζονται μόνο σε αραβική μετάφραση. Σε μια από αυτές αναφέρεται ότι οι Άραβες επιτέθηκαν στο φρούριο των Βουκόλων, το οποίο έχει ταυτιστεί με τη Μονεμβασιά. Νωρίτερα στο ίδιο κείμενο αναφέρεται ότι στην πόλη είχαν ξεβραστεί τα λείψανα των αγίων της Βαρκελώνης, του επισκόπου Βαλέριου, της Ευλαλίας, του Βικέντιου και άλλων. Οι κάτοικοι περισυνέλεξαν τις σαρκοφάγους που τα περιείχαν και κατασκεύασαν μια εκκλησία πάνω στον απόκρημνο λόφο. Αργότερα, μετά την επιδρόμη, αναφέρεται ότι επί αυτοκρατόρων Λέοντος και Αλεξάνδρου, το εκκλησάκι εντοπίστηκε και τα λείψανα μεταφέρθηκαν στο παρεκκλήσι της Αγίας Ειρήνης, δίπλα στο ναό της Αγίας Αναστασίας (σήμερα είναι αφιερωμένος στον Χριστό Ελκόμενο). Στις αρχές του 10ου αιώνα, η εκκλησιαστική έδρα της Μονεμβασιάς μεταφέρθηκε από την δικαιοδοσία της εκκλησίας της Ρώμης στο πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, όπου υποβαθμίστηκε σε επισκοπή της Κορίνθου. Παρόλα αυτά, η Μονεμβασιά συνέχισε να αναπτύσσεται, ενώ παράλληλα διατηρούσε προνόμια, ανάμεσα στα οποία ήταν και η αυτοδιοίκηση.

Κατά τη διάρκεια του 11ου και 12ου αιώνα, η Μονεμβασιά γνώρισε εντυπωσιακή οικονομική ανάπτυξη. Εκείνη την περίοδο, ο οικισμός εξαπλώθηκε σε όλο το βράχο και όχι μόνο στην αθέατα πλευρά του και σε ανοικοδομήθηκαν σημαντικά μνημεία, όπως ο ναός της αγίας Σοφίας (αρχικά αφιερωμένο στην Παναγία Οδηγήτρια) στην πάνω πόλη και ο ναός του Ελκόμενου Χριστού, ο οποίος ανακατασκευάστηκε εκείνη την περίοδο, πιθανόν λόγω της τοποθέτησης της εικόνας του Χριστού Ελκόμενου στο ναό. Την εποχή των Κομνηνών, η Μονεμβασία είχε εξελιχθεί σε φύλακα της δυτικής εισόδου του Αιγαίου. Το 1147 πλοία του βασιλιά της Σικελίας Ρογήρου Β' προσπάθησαν να την καταλάβουν χωρίς επιτυχία και αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν με σοβαρές απώλειες. Ο άρχων της Μονεμβασιάς κατά τη διάρκεια της επίθεσης Θεόδωρος Μαυροζώμης στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην αυτοκρατορική αυλή και μετά τη Μάχη του Μυριοκέφαλου ετέθη επικεφαλής της αριστερής πτέρυγας του στρατού και εν συνέχεια του δόθηκε το αξίωμα του μεσάζοντα. Σύμφωνα με μία άποψη, ο Μανουήλ Μαυροζώμης ήταν γιος του Θεόδωρου. Επίσης, Μονεμβασιώτες είχαν αναλάβει τη διοίκηση των Κυθήρων, αρχικά ο Γεώργιος Παχής και ύστερα οι Ευδαιμογιάννηδες, οι οποίοι διοικούσαν το νησί μέχρι το 1204.

Οι Λατίνοι πολιόρκησαν ανεπιτυχώς τη Μονεμβασιά το 1222. Το 1252, ύστερα από πολιορκία τριών χρόνων, ο γιος του Γοδεφρείδου Βιλλεαρδουίνου Γουλιέλμος Β', πρίγκιπας της Αχαΐας, κατέλαβε τη Μονεμβασία, Όσοι κάτοικοι της Μονεμβασιάς δεν επιθυμούσαν να παραμείνουν στην υπό λατινική κατοχή πόλη αναχώρησαν για τις Πηγές στη Βιθυνία, οι οποίες απέκτησαν τα ίδια εμπορικά προνόμια με τη Μονεμβασιά. Η ίδια η Μονεμβασία διατήρησε τα προνόμια που είχε, με μόνη υποχρέωση της αγγαρεία στα καράβια, και έγινε έδρα Λατίνου επισκόπου. Η απώλεια της υπήρξε σοβαρό πλήγμα για τον αυτοκράτορα της Νίκαιας Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο, καθώς ανέτρεπε τα σχέδιά του για την ανάκτηση των εδαφών που είχαν περιέλθει στους Φράγκους.

Όταν ο Γουλιέλμος αιχμαλωτίστηκε από τους Βυζαντινούς στη μάχη της Πελαγονίας το 1259 και αρνήθηκε να παραχωρήσει τις κτήσεις του στην Πελοπόννησο με αντάλλαγμα την απελευθέρωσή του, ο Μιχαήλ τον κράτησε αιχμάλωτο μέχρι το 1262, οπότε δέχθηκε να παραδώσει στους Βυζαντινούς τα κάστρα της Μονεμβασιάς, του Μυστρά, της Μαΐνης και του Γερακίου. Ο Μιχαήλ τον τίμησε με τον τίτλο του μεγάλου δομεστίκου, σύμβολο υποτέλειας στην αυτοκρατορία. Η Μονεμβασία ορίστηκε έδρα Βυζαντινού στρατηγού και έδρα Ορθόδοξου μητροπολίτη, ενώ παράλληλα παραχωρήθηκαν στους κατοίκους σημαντικά προνόμια, που ανανεώθηκαν και διευρύνθηκαν από τον Ανδρόνικο Β' Παλαιολόγο (1282-1328), όπως η απαλλαγή από φόρο κληρονομιάς και η απαλλαγή από το κομμέρκιον ( δασμοί). Ο Ανδρόνικο Γ' Παλαιολόγο στη συνέχεια απάλλαξε τη Μονεμβασιά από 28 φόρους. Η ακμή της πόλης υπήρξε ραγδαία: εκτός από την αύξηση του πληθυσμού, που κύρια επίδοσή του ήταν το εμπόριο και η ναυτιλία, δημιουργήθηκαν προϋποθέσεις για την πνευματική και εκκλησιαστική ανάπτυξη, σε βαθμό που η ως το 1460 περίοδος να θεωρείται "χρυσή εποχή" της πόλης. Είναι χαρακτηριστικό το 1324 από τα συνολικά 3.108 υπέρπυρα που εισέφεραν οι μητροπόλεις στο Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης, τα 800 προέρχονταν από την μητρόπολη Μονεμβασιάς, τα περισσότερα από κάθε άλλη. Ο Ιωάννης ΣΤ΄ Καντακουζηνός προβίβασε την μητρόπολη Μονεμβασίας το 1347 ή το 1348 στην ιεραρχική σειρά του πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Την ειρηνική ζωή της Μονεμβασίας κατά τον 14ο και το α' μισό του 15ου αιώνα τάραξαν πειρατικές επιδρομές και εσωτερικές συγκρούσεις, που δεν επηρέασαν εν τούτοις την ιστορική της πορεία στα πλαίσια του δεσποτάτου του Μορέως.

Το 1354 τη διοίκηση του δεσποτάτου του Μυστρά ανέλαβε ο Μανουήλ Καντακουζηνός, ο οποίος διατηρήθηκε στην εξουσία μέχρι το 1380. Η διοίκηση της Μονεμβασιάς δόθηκε στον Ιωάννη Καντακουζηνό, ο οποίος όταν έμαθε ότι μετά τον θάνατο του Μανουήλ δεσπότης ορίστηκε ο Θεόδωρος Παλαιολόγος στασίασε. Ο Θεόδωρος προσπάθησε να προσεγγίσει την Μονεμβασιά αλλά απομακρύνθηκε και κατέφυγε στην βενετοκρατούμενη Κορώνη για να ζητήσει βοήθεια, με αντάλλαγμα την περιοχή της Μονεμβασιάς, αλλά οι Μονεμβασιώτες αποκήρυξαν τους στασιαστές. Το 1394 ο Θεόδωρος αιχμαλωτίστηκε από τον σουλτάνο Βαγιαζήτ Α΄ και για να ελευθερωθεί ζήτησε την παράδοση της Μονεμβασιάς. Ο Θεόδωρος κατάφερε να δραπετεύσει και με τη βοήθεια της Βενετίας ανακατέλαβαν τη Μονεμβασιά από τους Οθωμανούς τον Ιούλιο του 1394. Αποτέλεσμα όλων αυτών των ταραχών ήταν ο πληθυσμός της πόλης να μειωθεί και η εμπορική κίνηση να σταματήσει.

Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 επικράτησε αναταραχή στο δεσποτάτο του Μορέως, το οποίο είχε τότε δύο δεσπότες, τον Θωμά και τον Δημήτριο, οι οποίοι διαφωνούσαν σχετικά με το μέλλον του δεσποτάτου. Ο Δημήτριος παρέδωσε τη Μονεμβασιά τον Μάιο του 1460 στον Μωάμεθ Β΄, ο οποίος όμως αποχώρησε χωρίς να τη πολιορκήσει. Στη συνέχεια, ακολουθώντας τη συμβουλή του Θωμά Παλαιολόγου, οι κάτοικοι προσέφεραν την πόλη στον Πάπα Πίο Β΄ στις 12 Σεπτεμβρίου 1460, ο οποίος και δέχθηκε.

Το 1460 ο Μωάμεθ Β' έφθασε στην Κόρινθο, προχώρησε προς τη Λακωνία, κατέλαβε τα φρούρια της Αχαΐας και της Ηλείας και τον Ιούλιο του 1461 παραδόθηκε το Σαλμενίκο, τελευταίο κάστρο του ελληνικού δεσποτάτου. Έτσι, εκτός από τις βενετικές κτήσεις της Πελοποννήσου και τη Μονεμβασία, που είχε παραχωρηθεί με σύμφωνη γνώμη του Δεσπότη του Μυστρά Θωμά Παλαιολόγου στον πάπα Πίο Β΄, η τουρκική κατάκτηση της νευραλγικής αυτής για το Βυζάντιο περιοχής είχε ολοκληρωθεί. Στα τέλη του 1463 η Μονεμβασία είχε περιέλθει στους Βενετούς. Μετά το τέλος του Α΄ Βενετοτουρκικού Πολέμου τμήμα των εκτάσεων στην επικράτεια της Μονεμβασιάς περιήλθε στην κατοχή των Οθωμανών, επηρεάζοντας την αγροτική παραγωγή και το εμπόριο. Οι κτήσεις της Βενετίας γύρω από τη Μονεμβασιά περιοριστήκαν περισσότερο μετά τον Β΄ Βενετοτουρκικό Πόλεμο (1499-1503).

Ο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσσα άρχισε το 1537 προσπάθειες να καταλάβει το Ναύπλιο και τη Μονεμβασία, τις δύο εναπομείνασες βενετικές κτήσεις στην Πελοπόννησο. Στη συνθήκη ειρήνης ο σουλτάνος Σουλεϊμάν Β΄ ζήτησε ως αποζημίωση για τις ζημιές που υπέστη ο στόλος την παραχώρηση νησιών που έχει κατακτήσει μαζί με το Ναύπλιο και τη Μονεμβασιά, και παρά τις αντιδράσεις των Βενετών, η συνθήκη υπογράφηκε στις 2 Οκτωβρίου 1540 και οι δύο πόλεις παραδόθηκαν στους Τούρκους. Οι περισσότεροι κάτοικοί της τότε την εγκατέλειψαν και κατέφυγαν στα βενετοκρατούμενα νησιά, κυρίως στην Κέρκυρα και στην Κρήτη.

Κατά τους Οθωμανικούς χρόνους η Πάνω Πόλη εγκαταλείφθηκε. Η ίδια η Μονεμβασιά έγινε γνωστή ως Μενεξέ, Μενεφσέ ή Μπενεφσέ και εντάχθηκε διοικητικά στο Σαντζάκι του Μοριά. Στην απογραφή του 1573-1574 αναφέρεται ότι διέθετε φρουρά 104 αντρών και απέδιδε ως φόρους 28.665 ακτσέδες, 6.000 από την εμπορική κίνηση στο λιμάνι της. Λόγω πληροφοριών ότι υπήρχε μικρή φρουρά στη Μονεμβασιά, ο Μέγας Μαγίστρος Ζαν Παριζό ντε Λα Βαλέτ αποφάσισε να την καταλάβει ώστε να αποκτήσει μία βάση στο Αιγαίο. Στα τέλη του Σεπτεμβρίου 1564 έστειλε γαλέρες αλλά καθώς δεν εντοπίστηκε το παλιό αφύλακτο μονοπάτι που οδηγούσε στην άνω πόλη, αποχώρησαν. Το μονοπάτι αυτό σφραγίστηκε από τους Οθωμανούς λίγο αργότερα με τοίχο. Το 1583 υπήρχαν 320 οικογένειες μη μουσουλμάνων και 191 κάτοικοι χωρίς οικογένεια.

Κατά τη διάρκεια του Κρητικού Πολέμου έγιναν προσπάθειες από τη Βενετία να καταλάβει τη Μονεμβασιά, η οποία λειτουργούσε ως βάση του οθωμανικού στρατού. Η πρώτη απόπειρα έγινε τον Αύγουστο του 1653, κατά την οποία οι Βενετοί κατάφεραν να καταλάβουν ένα φρούριο έξω από την κάτω πόλη, αλλά εγκατέλειψαν την προσπάθεια καθώς οι επιθέσεις εναντίον της κάτω πόλης απέτυχαν. Η δεύτερη προσπάθεια έγινε στον Ιούλιο του 1655, με τους Βενετούς να προχωρούν σε αποκλεισμό της Μονεμβασιάς, αλλά καθώς οι Οθωμανοί έστειλαν ενισχύσεις, τελικά αποχώρησαν. Ακολούθως οι Οθωμανοί ενίσχυσαν την άμυνα της Μονεμβασιάς, και παραχώρησαν στους κατοίκους της την δυνατότητα να φτιάξουν μια εκκλησία με τρούλο, ως επιβράβευση που δεν παραχώρησαν την πόλη στους Βενετούς.

Το 1684 ξεκίνησε ο ΣΤ΄ Βενετοτουρκικός Πόλεμος, κατά τον οποίο ο Φραντζέσκο Μοροζίνι κατέλαβε ολόκληρη την Πελοπόννησο, με την εξαίρεση της Μονεμβασιάς, η οποία αντιστάθηκε. Ο Μοροζίνι την πολιόρκησε ξανά το 1687, βομβαρδίζοντάς την, αλλά οι Τούρκοι υπερασπιστές αρνήθηκαν να παραδωθούν με αποτέλεσμα να αποχωρήσει. Στην πόλη κατέφυγαν πολλοί Τούρκοι που έφυγαν από τις υπόλοιπες περιοχές του Μοριά. Το 1688 πρότεινε να κατασκευαστεί ένα φρούριο απέναντι από την Μονεμβασιά. Τελικά τον Ιούλιο του 1689 ξεκίνησε η κατασκευή δύο φρουρίων και η πολιορκία ξεκίνησε εκ νέου, αλλά ήταν πάλι ανεπιτυχής και στα τέλη Σεπτεμβρίου αποχώρησε. Στο τέλος της επόμενης άνοιξης η πολιορκία άρχισε ξανά, με επικεφαλής Τζιρόλαμο Κορνέρ και παρά τις αποτυχίες, η πόλη παραδόθηκε και ο Κορνέρ εισήλθε στις 12 Αυγούστου 1690.

Η ανάκτηση της Πελοποννήσου από τους Βενετούς είχε ως αποτέλεσμα και την επανεγκατάσταση κατοίκων στη Μονεμβασία, που ορίστηκε πρωτεύουσα του διαμερίσματος της Λακωνίας. Η πόλη είχε υποστεί σημαντικές καταστροφές και ακολούθησε πρόγραμμα ανοικοδόμησής της. Ο πληθυσμός της το 1700 είχε φθάσει στους 1.622 κατοίκους, σχεδόν διπλάσιος σε σύγκριση με δέκα χρόνια πριν.

Το 1715 ο Οθωμανικός στρατός επιτέθηκε στην Πελοπόννησο, στα πλαίσια του Ζ΄ Βενετοτουρκικού Πολέμου. Ο στόλος έφτασε στη Μονεμβασιά στις 3 Αυγούστου 1715, ζητώντας την παράδοση της πόλης, και το πολεμικό συμβούλιο της πόλης ζήτησε παράταση 20 ημερών ώστε να μάθουν τις προθέσεις του βενετικού στόλου, αίτημα που έγινε δεκτό. Ο στόλος δεν προσέγγισε την Μονεμβασιά και τελικά η πόλη παραδόθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 1715. Κάποιοι από τους κατοίκους, ως μέρος της συνθήκης παράδοσης πουλήθηκαν ως σκλάβοι. Άλλοι κατέφυγαν σε άλλες ενετοκρατούμενες περιοχές. Μετά την οθωμανική ανάκτηση, η Μονεμβασιά παρέμεινε υπό τη δικαιοδοσία του Καπουδάν πασά. Η περιοχή γνώρισε μια σχετική εμπορική και οικονομική άνθηση και ιδρύθηκε ελληνικό σχολείο. Κάποιοι Βενετοί επέστρεψαν στην πόλη, όπως και παλαιότεροι Τούρκοι κάτοικοι.

Κατά τα Ορλωφικά ( 1770) ο μητροπολίτης Μονεμβασίας Άνθιμος ο Λέσβιος όπλισε σώμα Μονεμβασιωτών και απέκλεισε τους Τούρκους στο φρούριο, όταν όμως οι πολιορκητές δέχθηκαν την επίθεση των Αλβανών διασκορπίστηκαν και πολλοί αιχμαλωτίστηκαν ή φονεύθηκαν και η πόλη λεηλατήθηκε. Μετά τα Ορλωφικά η περιοχή εγκαταλείφθηκε από μεγάλο μέρος του πληθυσμού της.

Το φρούριο της Μονεμβασίας πολιορκήθηκε κατά την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης από ξηρά και θάλασσα και ύστερα από τετράμηνη πολιορκία παραδόθηκε στους Έλληνες στις 23 Ιουλίου 1821. Ακολούθησαν διαμάχες για την διανομή των λαφύρων και τη διοίκηση, οι οποίες οδήγησαν στην αναρχία. Το Μάρτιο του 1822 αποφασίστηκε από την προσωρινή διοίκησης της Ελλάδας η επισκευή του φρουρίου και η αποστολή φρουράς, αλλά χωρίς αποτέλεσμα, με αποτέλεσμα η κατάσταση στο φρούριο να χειροτερεύει. Στη συνέχεια το φρούριο και η επαρχία Μονεμβασιάς έπεσε θύμα του εμφυλίου πολέμου. Οι Μανιάτες με αρχηγό τον Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη άρχισαν να πολιορκούν το φρούριο τον Σεπτέμβριο του 1823. Μέχρι το Μάρτιο του 1824 τα μισά χωριά της επαρχίας είχαν περάσει στην κατοχή των Μανιατών, και ενώ συνέχιζαν να πολιορκούν το φρούριο, η κεντρική διοίκηση αποφάσισε να μεταφέρει 3-4 κανόνια από την Μονεμβασιά στις Σπέτσες. Επίσης, στο φρούριο κατέφτασαν Κρήτες και Ψαριανοί μετά την καταστροφή των Ψαρών, όμως η πολιορκία του φρουρίου συνεχίστηκε. Τον Ιανουάριο του 1827 έφτασε στο φρούριο ο Δημήτριος Πλαπούτας με 200 στρατιώτες και οι κάτοικοι και οι έφοροι της Μονεμβασιάς συμφώνησαν να παραδοθεί σε αυτόν η διοίκηση του κάστρου, ώστε να απελευθερωθεί το φρούριο, όπως και εγένετο με απόφαση της Εθνικής Συνέλευσης την 1η Μαρτίου 1827. Όμως, ο Μαυρομιχάλης συνέχισε να προσπαθεί να κατακτήσει το φρούριο, με αποτέλεσμα ο Πλαπούτας να αποχωρήσει, μη αποδεχόμενος αυτή τη συμπεριφορά, και τελικά ο Μαυρομιχάλης να τεθεί επικεφαλής του κάστρου. Οι συνεχείς αυτές έριδες απέτρεψαν τη Μονεμβασιά από τη δυνατότητα να μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στις μετέπειτα εξελίξεις σχετικά με τη ίδρυση του ελληνικού κράτους και να μην καταφέρει να αποκτήσει την παλιά της αίγλη.

Στην στατιστική περιγραφή της Μονεμβασιάς το 1828, η Μονεμβασιά είχε 659 κατοίκους, ενώ τα περισσότερα από τα σπίτια ήταν κατεστραμμένα. Νέος φρούραρχος της Μονεμβασιάς ορίστηκε ο Κωνσταντίνος Κανάρης. Ανάμεσα στα προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει ήταν η φύλαξη του φρουρίου και η επισκευή των κτιρίων, καθώς δεν επαρκούσαν ούτε για τη στέγαση των δημόσιων υπηρεσιών. Για αυτό το λόγο έφτασε στην πόλη ο μηχανικός Φώτης Κεσόγλου και ο Θεόδωρος Βαλλιάνος. Παράλληλα, έγινε προσπάθεια για τη λειτουργία σχολείου, το οποίο στεγάστηκε στο ναό του Αγίου Νικολάου. Παρά τις δυσκολίες στη χρηματοδότησή του, παρέμεινε σε λειτουργία το 1937. Εκκλησιαστικά, η Μονεμβασιά παρέμεινε έδρα της μητρόπολης Μονεμβασιάς, όμως μετά το θάνατο του μητροπολίτη Χρύσανθου Παγώνη, η έδρα χήρευσε και τοποτηρητής ορίστηκε ο Γεράσιμος Παγώνης, αλλά δεν είχε το βαθμό του επισκόπου και έτσι χρησιμοποιούσε και τον επίσκοπο Σταγών Αμβρόσιο, όμως οι πόροι της επαρχίας αρκούσαν μόνο για τον ένα, και τελικά ο Αμβρόσιος κατέληξε στην μητρόπολη Μυστρά.

Η Μονεμβασιά συνέχισε να βρίσκεται σε δεινή κατάσταση για πολλά ακόμη χρόνια, αλλά παρέμεινε το μεγαλύτερο χωριό της περιοχής και κατά τη διοικητική αναδιάταξη του 1833, η Μονεμβασιά εξαολούθησε να είναι έδρα της επαρχίας, η οποία όμως από επαρχεία Μονεμβασιάς μετονομάζεται σε επαρχία Επιδαύρου Λιμηράς. Η Μονεμβασιά παρέμεινε έδρα της επαρχίας Μονεμβασιάς μέχρι το 1864, όταν η έδρα μεταφέρθηκε στους Μολάους, αλλά παρέμεινε έδρα δήμου, μέχρι την κατάργησή του το 1913. Στις αρχές του 20ού αιώνα, ήταν έδρα ειρωνοδικείου, τελωνείου, τηλεγραφείου, αστυνομίας και σχολαρχείου. Σύμφωνα με τις απογραφές, υπήρχε μείωση του πληθυσμού μέχρι τη δεκαετία του 1970. Η πορεία του πληθυσμού της κοινότητας σύμφωνα με τις απογραφές είναι η εξής: 1920: 483 κ., 1928: 638 κ., 1940: 638 κ., 1951: 522 κ., 1961: 487 κ., 1971: 445 κ.. Οι κάτοικοι της Μονεμβασιάς είτε μετανάστευσαν στην Αθήνα είτε μετοίκησαν στη Γέφυρα, απέναντι από τη Μονεμβασιά. Στην απογραφή του 1951, από τους 522 κατοίκους της κοινότητας, στη Γέφυρα ζούσαν οι 261, στην παλιά πόλη οι 178 και στην Αγία Κυριακή 83. Ο πληθυσμός της παλιάς πόλης συνέχισε να μειώνεται και το 1971 σε αυτήν ζούσαν μόλις 32 κάτοικοι. Η Μονεμβασιά συνέχισε να βασίζεται για την ύδρευσή της στις στέρνες μέχρι το 1964 και ο ηλεκτρισμός έφτασε το 1972. Το εμπόριο γινόταν ακτοπλοϊκώς, όπου τα προϊόντα μεταφέρονταν στο κοντινότερο μεγάλο λιμάνι, τον Πειραιά.

Από τη δεκαετία του 1970 η Μονεμβασιά άρχισε να ακμάζει ξανά, αυτή τη φορά ως τουριστικός προορισμός. Οι Μονεμβασιώτες πούλησαν τα σπίτια τους σε ανθρώπους που επισκέπτονταν την Μονεμβασιά και τα αναστήλωσαν. Στις αναστηλώσεις κύριο λόγο έπαιξαν ο Αλέξανδρος και η Χάρις Καλλιγά. Παράλληλα, έντονη ανάπτυξη γνώρισε και η Γέφυρα (στην απογραφή του 2011 έχει 1.299 κατοίκους).

Η Μονεμβασιά αποτελείται από την Επάνω Πόλη, η οποία βρίσκεται επάνω στο πλάτωμα του λόφου, και την Κάτω Πόλη, η οποία είναι κτισμένη στη νότια ακτή της χερσονήσου. Η Επάνω Πόλη πλέον δεν κατοικείται, καθώς εγκαταλείφθηκε μετά την Β΄ Ενετοκρατία. Η είσοδος σήμερα στην Επάνω Πόλη γίνεται μέσω οχυρωμένης πύλης στην οποία ανεβαίνει οχυρωμένο ελικοειδές μονοπάτι από την Κάτω Πόλη. Μια δεύτερη είσοδος βρισκόταν κατά τον παρελθόν στη βόρεια πλευρά, αλλά σφραγίστηκε κατά την Α΄ Τουρκοκρατία. Στην Επάνω Πόλη βρισκόταν η ακρόπολη της Μονεμβασιάς, ένα ορθογώνιο οχυρό με τέσσερις πύργους, το οποίο κατασκευάστηκε τον 6ο αιώνα, σπίτια και δημόσια κτίρια, όπως εκκλησίες, στέρνες και διοικητικά κτίρια. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο ναός της Αγίας Σοφίας. Η διάταξη του οικισμού δεν είναι πλέον ευδιάκριτη, αλλά φαίνεται ότι διέθετε δύο κύριους παράλληλους δρόμους σε άξονα ανατολής-δύσης.

Η Κάτω Πόλη βρίσκεται κάτω από το νότιο τείχος της Επάνω Πόλης. Είναι περιτειχισμένη από τρεις πλευρές, ανατολή, νότο και δύση. Η είσοδος γίνεται από τη δυτική πύλη, η οποία συνδέεται με δρόμο με τη γέφυρα. Ο δρόμος συνεχίζει στο εσωτερικό της πόλης και αποτελεί τον κεντρικό δρόμο της Κάτω Πόλης, ο οποίος ήταν γνωστός ως Μέση Οδός τη βυζαντινή περίοδο. Ήταν γνωστός ως η Αγορά και κατά μήκος του βρίσκονται εμπορικά καταστήματα. Ο δρόμος αυτός διασταυρώνεται με τον δρόμο που κατεβαίνει από την Επάνω Πόλη και οδηγεί στην πύλη στα θαλάσσια τείχη γνωστή ως Πορτέλλο. Στο σημείο όπου αυτοί οι δύο δρόμοι διασταυρώνονται βρίσκεται η πλατεία του Ελκόμενου Χριστού, όπου βρίσκεται ο μητροπολιτικός ναός, το πρώην τζαμί και το επισκοπικό μέγαρο. Τον 19ο αιώνα δημιουργήθηκαν δυο ακόμη πλατείες, η Μεγάλη και η Μικρή Τάπια. Οι υπόλοιποι δρόμοι της κάτω πόλης είναι στενά καλντερίμια, κάποιες φορές καλυμμένα με θολωτές κατασκευές γνωστές ως "δρομικές", πάνω στις οποίες μπορεί να συνέχιζαν τμήματα κατοικιών.

Στο ψηλότερο σημείο του βράχου της Μονεμβασιάς βρισκόταν η ακρόπολη. Το φρούριο αυτό αποτελούταν από ένα περίβολο με τέσσερις πύργους σε κάθε γωνία. Η είσοδος γινόταν από πύλη στον ανατολικό τοίχο. Οι τοίχοι ήταν φτιαγμένοι από αργολιθοδομή με ισχυρό κονίαμα. Στη θέση του νοτιοδυτικού πύργου κτίστηκε κατά τη Β΄ Ενετοκρατία μια ορθογώνια πυριτιδαποθήκη. Μέσα στο οχυρό σώζονται υπολείμματα κτιρίων. Ένα από τα κτίρια κοντά στο κέντρο διέθετε δεξαμενή. Υπάρχουν ενδείξεις ότι στην ανατολική πλευρά του οχυρού βρισκόταν μεγάλη αίθουσα, στο νότιο τοίχο της οποίας βρέθηκε εντοιχισμένο το μονόγραμμα του Θεόδωρου Παλαιολόγου. Το φρούριο φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε κατά την Α΄ Βενετοκρατία.

Η υπόλοιπη Επάνω Πόλη προστατεύεται από έναν οχυρωματικό περίβολο στη βόρεια και στη νότια πλευρά του λόφου, ενώ οι υπόλοιπες πλευρές δεν οχυρώθηκαν καθώς ήταν απότομες και ήταν φυσικά οχυρές. Ένας δρόμος με κατά τόπους στηθαίο, το οποίο διέθετε πολεμίστρες και σκοπιές, κατασκευάστηκε περιμετρικά του γκρεμού ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος πτώσης. Η οχύρωση της Επάνω Πόλης είναι γνωστή ως Γουλάς και κτίστηκε κατά τη βυζαντινή περίοδο, αν και πλέον το μεγαλύτερο τμήμα των τειχών χρονολογείται από τους ενετικούς και τους οθωμανικούς χρόνους. Τα τείχη είναι πιο ενισχυμένα στο τμήμα όπου βρίσκεται η νότια πύλη, στο τμήμα πάνω από τη δυτική πύλη της κάτω πόλης και στο ανατολικό άκρο. Στην πύλη της επάνω πόλης οδηγεί από την κάτω πόλη ελικοειδές καλντερίμι με δύο ενδιάμεσες πύλες. Η πύλη τους βυζαντινούς χρόνους ήταν θολωτή και είχε από πάνω της τετράγωνο πύργο. Κατά τους οθωμανικούς χρόνους κατασκευάστηκαν κοντά στην πύλη θολωτά δωμάτια, ένα εκ των οποίων ήταν τζαμί. Προς τα δυτικά υπάρχει μικρός προμαχώνας. Το δυτικό τείχος της άνω πόλης επόπτευε την κύρια πύλη της κάτω πόλης. Είχε δύο πύργους. Το τείχος αυτό ενισχύθηκε από τους Οθωμανούς ώστε να μπορεί να αντιμετωπίσει το πυροβολικό με διπλό προμαχώνα στα ανατολικά. Στην ανατολική άκρη το βόρειο τείχος υπήρχε επίσης οχυρό, το οποίο ανακατασκευάστηκε το 1540 από τον Κασίμ πασά, αλλά καταστράφηκε όταν η πυριτιδαποθήκη του εξερράγη μετά από βομβαρδισμό της από τους Βενετούς. Το κάστρο διέθετε και μια πύλη στο βόρειο τείχος, αλλά αυτή σφραγίστηκε κατά την Α΄ Τουρκοκρατία με τείχος το οποίο οι Βενετοί ονόμασαν Mura Rossa (Κόκκινο Τείχος). Οι Βενετοί το ενίσχυσαν και τοποθέτησαν σε αυτό κανόνια.

Η Κάτω Πόλη είναι περιτειχισμένη προς τα δυτικά, νότια και ανατολικά. Στα δυτικά βρίσκεται η κύρια πύλη της πόλης, η οποία οδηγεί στη γέφυρα και στο λιμάνι. Κατά τους βυζαντινούς χρόνους πρέπει να ήταν ενσωματωμένη σε πύργο και προστατευόταν από επιπλέον πύργους, ένας από τους οποίους σώζεται μέχρι σήμερα ενσωματωμένος σε μεταγενέστερες μετασκευές. Ένα ευθύγραμμο τείχος (cortina) συνέδεε τον πύργο με πύργο στη βάση του γκρεμού και ένα άλλο έφτανε μέχρι τη θάλασσα, όπου υπήρχε γωνιακός πύργος. Η νοτιοδυτική γωνία του τείχους ενισχύθηκε τον 17ο αιώνα με πύργο με κανόνια, ενώ η πύλη ανακατασκευάστηκε και κτίστηκε ένας προμαχώνας από πάνω της. Ένας ακόμη προμαχώνας κτίστηκε κοντά στο βράχο. Μετά την ανακατάληψη από τη Βενετία κτίστηκε ισχυρός πύργος στη νοτιοδυτική γωνία και σκάρπα με διακοσμητική απόληξη στο δυτικό τείχος. Το θαλάσσιο τείχος αποτελείται από ευθύγραμμα τμήματα τα οποία ένωναν πέντε πύργους πέρα από τους δύο γωνιακούς πύργους. Στο μέσο του τείχους υπήρχε πύλη. Τον 17ο αιώνα ενισχύθηκε, καθώς κατασκευάστηκαν σκάρπες (κεκλιμένο τείχος), και ένα μικρό προμαχώνα. Το ανατολικό τείχος μοιάζει με το δυτικό, με ευθύγραμμα τμήματα ανάμεσα σε πύργους. Διαθέτει στο μέσο του πύλη που οδηγεί εκτός πόλης. Οι Οθωμανοί για να ενισχύσουν το δυτικό τείχος κατασκεύασαν και ένα φρούριο εκτός τειχών με πολλά κανόνια.

Ο ναός της Αγίας Σοφίας στην Επάνω Πόλη, κοντά στην άκρη του γκρεμού. Ο ναός, ο οποίος είναι αφιερωμένος στη Σοφία του Θεού, χρονολογείται από τους βυζαντινούς χρόνους, και κτίστηκε κατά την επικρατέστερη εκδοχή τον 12ο αιώνα. Είναι εγγεγραμμένος στραυροειδής ναός με τρούλο. Έχει ταυτιστεί με τον ναός της Οδηγήτριας που αναφέρεται στις πηγές. Ο κυρίως ναός έχει διαστάσεις 14 επί 14 μέτρα και ο τρούλος έχει διάμετρο 7 μέτρα και έχει 16 παράθυρα. Ο νάρθηκας είναι διώροφος. Ο ναός διέθετε πλούσιο γλυπτό διάκοσμο. Σώζονται τμήματα τοιχογραφιών, όπως δύο αρχαγγέλων στον νάρθηκα, παράσταση από τον βίο του αγίου Νικολάου στη βόρεια πρόθεση και ο Χριστός ως "Παλαιός των Ημερών" στο ιερό. Μετά την ολοκλήρωση του ναού προστέθηκε στη νότια πρόσοψη εξωτερικά διπλή στοά, ενώ κατά τους βενετικούς χρόνους προστέθηκε διώροφος εξωνάρθηκας στη δυτική πρόσοψη. Κατά την Α΄ Τουρκοκρατία ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί και οι τοιχογραφίες ασβεστώθηκαν. Εργασίες αποκατάστασης του ναού έλαβαν χώρα το 1958, με την επαναφορά βυζαντινών στοιχείων, άλλα κάποια από τα αρχιτεκτονικά μέλη είχαν μετασκευαστεί σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και έτσι μεταφέρθηκαν στην αρχαιολογική συλλογή.

Ο ναός του Χριστού Ελκόμενου στην κεντρική πλατεία της κάτω πόλης είναι ο μητροπολιτικός ναός της Μονεμβασιάς. Σήμερα ο ναός έχει τη μορφή τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο. Το μεσαίο κλίτος είναι υπερυψωμένο και χωρίζεται από τα άλλα δύο με πεσσούς. Το κωδωνοστάσιο είναι χωριστά από το ναό, βορειοδυτικά του. Ο ναός αρχικά κτίστηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ. και έχει υποστεί σειρά μετασκευών. Η κεντρική αψίδα είναι ημικυκλική και έχει εσωτερικά σύνθρονο, που υποδηλώνει ότι ο ναός χρονολογείται από την παλαιοχριστιανική εποχή. Στον ναό έχουν ενσωματωθεί μαρμάρινα μέλη εκείνης της εποχής. Διακρίνεται μια δεύτερη φάση κατασκευής κατά τον 11ο-12ο αιώνα, όπως φαίνεται από τα γλυπτά πάνω από τη θύρα του ναού. Το 1538 σύμφωνα με επιγραφή εκτελέστηκαν οικοδομικές εργασίες, ενώ επιγραφή πάνω από τη δυτική θύρα αναφέρει ότι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1697, που πιθανόν αφορούσαν την κατασκευή του τρούλο και του νάρθηκα. Ο ναός δεν φαίνεται να είχε τοιχογραφηθεί. Στο εσωτερικό του φυλάσσονταν εικόνες, όπως η εικόνα του Ελκόμενου που μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη από τον Ισαάκιο Β΄ Άγγελο τον 12ο αιώνα, η εικόνα της Σταύρωσης του Χριστού του 14ου αιώνα και αρκετές μεταβυζαντινές εικόνες.Μάλιστα η εικόνα της Σταύρωσης είχε κλαπεί το 1979, βρέθηκε κομμένη σε κομμάτια, συντηρήθηκε και παρέμεινε επί σειρά ετών στο Βυζαντινό Μουσείο. Ωστόσο, το 2011 επέστρεψε στη Μονεμβασιά και φυλάσσεται στο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννου, που βρίσκεται μέσα στον ιερό ναό του Ελκόμενου Χριστού.

Η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα ή Παναγία η Κρητικιά κτίστηκε βόρεια του ναού του Ελκόμενου κατά Β΄ Ενετοκρατία, σε μία συνοικία όπου εγκαταστάθηκαν Κρήτες. Είναι μονόχωρη βασιλική με τρούλο. Έχει μεγάλη κεντρική αψίδα και η πρόθεση και το διακονικό ανοίγονται σαν κόγχες στον ανατολικό τοίχο. Η πρόσοψη και ο τρούλος είναι κτισμένοι από πωρόλιθο και ο υπόλοιπος ναός από αργολιθοδομή. Η πρόσοψη διαθέτει διακοσμητικά στοιχεία με ιταλικές επιδράσεις, όπως ο στρογγυλός φεγγίτης και τα γείσα και τα διακοσμημένα αετώματα με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα.

Επίσης στη Μονεμβασιά σώζονται οι ερειπωμένοι ναοί της Αγίας Άννας, Αγίων Τεσσαράκοντα, των Αγίου Ιωάννη και Παναγίας (με ίχνη τοιχογραφιών), Ευαγγελιστρίας, Κατηχούμενων και ένας μικρός μονόχωρος μεσοβυζαντινός ναός με γλυπτό μαρμάρινο τέμπλο που ανακαλύφθηκε κοντά στα θαλάσσια τείχη το 1974.

Στην πλατεία του Ελκόμενου ανεγέρθηκε κατά την Α΄ Τουρκοκρατία μουσουλμανικό τέμενος. Μετά την ανάκτηση της Μονεμβασιάς από τους Βενετούς το 1690, το κτίριο άλλαξε χρήση και πιθανόν χρησιμοποιήθηκε από τους Καπουτσίνους ως μοναστήρι. Το 1715, όταν οι Οθωμανοί ανακατέλαβαν τη Μονεμβασιά, το κτίριο ξαναέγινε τζαμί. Μετά την ελληνική επανάσταση του 1821, το κτίριο μετατράπηκε σε φυλακή και στα μέσα του 20ού αιώνα λειτουργούσε ως καφενείο. Από το 1999 στεγάζει την αρχαιολογική συλλογή της Μονεμβασιάς. Το κτίριο είναι απλό μορφολογικά, αποτελούμενο από δύο αίθουσες, μία τετράγωνη αίθουσα με χαμηλωμένο τρούλο και έναν ορθογώνιο χώρο. Το μιχράμπ και ο μιναρές δεν σώζονται. Η είσοδος γίνεται από την ανατολική πρόσοψη, όπου υπάρχουν δύο πόρτες αλλά μόνο η βορειότερη χρησιμοποιείται. Διακρίνονται επίσης σφραγισμένα πλέον ανοίγματα, όπως ένα βενετικό θύρωμα στη βόρεια πρόσοψη. Οι τοίχοι είναι από αργολιθοδομή και λαξευμένοι πωρόλιθοι χρησιμοποιούνται στα ανοίγματα και κάποιες αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες.

Νότια του ναού του Ελκόμενου σώζεται το παλιό επισκοπικό μέγαρο. Πάνω από την είσοδό του σώζεται ανάγλυφος λέοντας, ο οποίος αποτελεί το σύμβολο της Βενετίας.

Η αρχαιολογική συλλογή Μονεμβασιάς εγκαινιάστηκε τον Ιούλιο του 1999 και στεγάζεται στο πρώην οθωμανικό τζαμί, το οποίο βρίσκεται στην πλατεία Ελκόμενου. Η συλλογή περιλαμβάνει ευρήματα από τις ανασκαφές και αποκαταστάσεις που έλαβαν χώρα στη Μονεμβασιά. Τα εκθέματα εκτίθενται στην θολοσκέπαστη αίθουσα στο ισόγειο του κτιρίου, έκτασης 60 τ.μ., η οποία χωρίζεται από την είσοδο με τοίχο. Το αρχικό πάτωμα έχει καλυφθεί με κεραμικές πλάκες για την προστασία του. Τα περισσότερες εκθέματα είναι αρχιτεκτονικά γλυπτά από την παλαιοχριστιανική, βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο και κεραμικά αντικείμενα καθημερινής χρήσης, ενώ υπάρχει και μικρός αριθμός νομισμάτων, λύχνων και γυάλινων αντικειμένων. Ανάμεσα στα γλυπτά ξεχωρίζουν αυτά που προέρχονται από το ναό της Αγίας Σοφίας και το αποκατεστημένο μαρμάρινο τέμπλο ενός μικρού ναού των μεσοβυζαντινών χρόνων που ανασκάφηκε σε ιδιωτικό οικόπεδο κοντά στα θαλάσσια τείχη. Άλλα εκθέματα περιλαμβάνουν οικόσημα της ενετικής εποχής και στόμια στερνών.

Η Κάτω Πόλη της Μονεμβασιάς είναι, όπως και άλλες βυζαντινές καστροπολιτείες, πυκνοδομημένη. Τα περισσότερα σπίτια έχουν στενή πρόσοψη (στενομέτωπα) και είναι διατεταγμένα κάθετα στις κλίσεις του εδάφους. Τα σπίτια αυτά διαθέτουν τρία επίπεδα. Το κάτω επίπεδο έχει ανεξάρτητη είσοδο και προοριζόταν για τον σταυλισμό ζώων και διέθετε σε ξεχωριστό χώρο στέρνα, όπου συλλέγονταν τα όμβρια ύδατα. Οι στέρνες και οι δεξαμενές ήταν απαραίτητες καθώς δεν υπάρχουν φυσικές πηγές νερού στη Μονεμβασιά. Από πάνω βρίσκονται βοηθητικά δωμάτια, όπως το μαγειρείο και, ίσως, το λουτρό και το τζάκι. Υπήρχε επίσης σε αυτό το στόμιο της στέρνας, μέσω του οποίου συλλεγόταν το νερό. Η πρόσβαση στο από πάνω επίπεδο γινόταν με μικρή ξύλινη σκάλα στερεωμένη σε λίθινη βάση. Στο χώρο αυτό παρέμενε η οικογένεια και διέθετε πολλά παράθυρα. Αν και τα σπίτια μπορεί να διαφέρουν τυπολογικά, η διάταξη σε τρία επίπεδα είναι κοινή για όλα.

Τα σπίτια μπορεί να διαθέτουν μεγάλες καπνοδόχους, καμπύλα γείσα που σχηματίζονται από τις υδρορροές της στέγης που οδηγούν το νερό στην στέρνα. Άλλα διακοσμητικά στοιχεία είναι οι παραστάδες, οι εγχάρακτες επιστέψεις και οι λοξότμητες πώρινες ποδιές. Οι τοίχοι των σπιτιών είναι από αργολιθοδομή και κονίαμα και εξωτερικά είναι επιχρισμένα ώστε να αντέχουν στις καιρικές συνθήκες. Άλλα αρχιτεκτονικά στοιχεία όπως τα θυρώματα, οι καμινάδες και οι γωνιακοί λίθοι είναι από πωρόλιθο. Για τα δάπεδα μπορεί να είναι από κουρασάνι, σχιστόπλακες, μάρμαρο και πλακίδια, ενώ τα πατώματα είναι από ξύλο. Το ξύλο χρησιμοποιείται επίσης στους εσωτερικούς τοίχους, στις στέγες και στα κουφώματα, αλλά γενικά η χρήση του είναι περιορισμένη λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητάς του.

Λόγω της έλλειψης χώρου εντός του κάστρου, δεν υπήρχαν καλλιεργημένες εκτάσεις και κήποι. O Ζαν-Μπατίστ Μπορί ντε Σαιν-Βενσάν επισκέφθηκε τη Μονεμβασιά το 1829 και επισήμανε ότι τα σπίτια μπορεί να έχουν μικρούς περιτειχισμένους κήπους με μία αμυγδαλιά μέσα μόνο.

Λόγω της απουσίας φυσικών πηγών νερού η Μονεμβασιά διαθέτει δημόσιες δεξαμενές. Τρεις μεγάλες δημόσιες δεξαμενές βρίσκονται στο δυτικό τμήμα του Γουλά (Πάνω Πόλη), όπου ήταν πιο αραιοκατοικημένο και ήταν πιο προστατευμένο από τη Κάτω Χώρα σε περίπτωση πολιορκίας. Οι δεξαμενές αυτές είναι γνωστές ως Κάτεργο, Μακριά Στέρνα ή Γκαλεάτσα, Καράβι ή Γαλέρα και Μπαστάρντα ή Κερατσίνι. Οι δεξαμενές αυτές είναι ημιυπόγειες, κτιστές, μακρόστενες και είναι εσωτερικά επιχρισμένες με κουρασάνι ώστε να είναι στεγανές μέχρι το σημείο που αρχίζει ο θόλος. Οι δεξαμενές Κάτεργο και Καράβι διαθέτουν πλευρικά επιστρωμένο κεκλιμένο χώρο που συνέλλεγε νερό για την τροφοδοσία των δεξαμενών. Οι δεξαμενές αυτές πιθανόν κατασκευάστηκαν στους μεταβυζαντινούς χρόνους. Μια μικρότερη ημιυπόγεια μονόχωρη δεξαμενή βρίσκεται στη θέση Λειμώνας, στο βόρειο τμήμα του βράχου. Στην κάτω πόλη έχουν βρίσκονται δύο υπόγειες δεξαμενές των οποίων τα στόμια τώρα βρίσκονται σε πλατείες, αλλά δεν είναι σαφές αν αποτελούσαν δημόσιες δεξαμενές ή ιδιωτικές στέρνες. Στη θέση Κατηχούμενα της Κάτω Πόλης, βόρεια του κεντρικού δρόμου, βρίσκεται μεγάλη στέρνα η οροφή της οποίας στηρίζεται από δύο κιονοστοιχίες με τρεις κίονες η καθεμία. Οι κίονες έχουν παλαιοχριστιανικά κιονόκρανα.

Στην επάνω πόλη, κοντά στις δεξαμενές, σώζεται οθωμανική κρήνη. Η κρήνη είναι τετράπλευρη και καλυμμένη με θόλο. Πιθανόν το νερό της προερχόταν από τις δεξαμενές. Επίσης στην άνω πόλη, κοντά στον ναό της Αγίας Σοφίας βρίσκεται ερειπωμένο λουτρό, στο οποίο διασώζονται ο μικρός του θόλος και οι στέρνες. Πιθανόν κτίστηκε στις αρχές του 17ου αιώνα. Στην κάτω πόλη, νότια της κεντρικής πλατείας σώζεται λουτρό της Α΄ Τουρκοκρατίας, στη θέση του ιερού του βυζαντινού ναού του Σωτήρος.

Στο ανατολικό άκρο του βράχου βρίσκεται φάρος των νεότερων χρόνων. Ο φάρος κατασκευάστηκε το 1896 και άρχισε να λειτουργεί στις 13 Ιανουαρίου 1897. Το εστιακό ύψος του είναι 15 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας και η φωτοβολία του 11 ναυτικά μίλια. Δίπλα στον πύργο του φάρου, ύψους 7 μέτρων, βρίσκεται η πέτρινη κατοικία του φαροφύλακα. Στον κλωβό του φάρου οδηγεί μαρμάρινη σκάλα. Εργασίες αποκατάστασης του φάρου ολοκληρώθηκαν τον Δεκέμβριο του 2015. Διαθέτει μικρό εκθετήριο σχετικά με το ελληνικό δίκτυο φάρων.

Η Μονεμβασιά παρουσιάζει Μεσογειακό κλίμα με πολύ ήπιους χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια. Ο μετεωρολογικός σταθμός του Εθνικού Αστεροσκοπείου βρίσκεται απέναντι από τη Μονεμβασιά στις ακτές της Πελοποννήσου. Σύμφωνα με τα δεδομένα του μετεωρολογικού σταθμού η Μονεμβασιά κατατάσσεται στη ζώνη ανθεκτικότητας φυτών 11a και είναι η μόνη περιοχή της ηπειρωτικής Ελλάδας που ανήκει σε αυτή τη ζώνη. Στις 27 Ιουνίου 2007 η Μονεμβασιά κατέγραψε την υψηλότερη ελάχιστη θερμοκρασία 24ώρου που έχει σημειωθεί ποτέ στην ηπειρωτική Ελλάδα και στην ηπειρωτική Ευρώπη με 35.9°C. Η Μονεμβασιά καταγράφει ετησίως 133 τροπικές νύχτες, τις περισσότερες από κάθε περιοχή της ηπειρωτικής Ευρώπης. Στη Μονεμβασιά δεν έχει καταγραφεί χιονόστρωση εδώ και πάνω από 80 χρόνια.

Η περιοχή της Μονεμβασιάς είναι προστατευόμενος βιότοπος του δικτύου Natura 2000 με κωδικό GR2540001.

Μαλβαζία (ή Μαλβασία) είναι ένα γλυκό, λιαστό κρασί που παράγεται στην περιοχή της Μονεμβασίας, προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (Π.Ο.Π.).

Κάστρο Μονεμβασιάς

Καλλιγά, Χάρις Α. (2010). Μονεμβασία: Μια βυζαντινή πόλις-κράτος. Αθήνα: Ποταμός. ISBN 978-960-6691-64-5.

Βουνελάκης, Γιώργος Ν. (2001). Μονεμβασιά - Από την απελευθέρωση μέχρι σήμερα. Μέδουσα. ISBN 960-7014-81-2.

Ευγενίδου, Δέσποινα (2001). Μονεμβασιά: αντικείμενα, περιβάλλον, ιστορία, η αρχαιολογική συλλογή. Αθήνα: Υπουργείο Πολιτισμού, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων. ISBN 960-214-266-9.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μονεμβασιά - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Μονεμβασιά ή Μονεμβασία ή Μονεμβάσια, γνωστή στους Φράγκους ως Μαλβαζία, είναι μια μικρή ιστορική πόλη της ανατολικής Πελοποννήσου, του Δήμου Μονεμβασιάς, στον Νομό Λακωνίας. Είναι περισσότερο γνωστή από το μεσαιωνικό φρούριο, επί του ομώνυμου "Βράχου της Μονεμβασίας". Η Μονεμβασιά συνδέεται με την υπόλοιπη ηπειρωτική Πελοπόννησο μέσω ενός φυσικά σχηματιζόμενου λαιμού συνολικού μήκους 400 μέτρων.

# data[].attributes.headline
Αγία Μαύρα, Λευκάδα

# data[].attributes.subject
Αγία Μαύρα, Λευκάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το κάστρο της Αγίας Μαύρας, που δεσπόζει στην είσοδο του νησιού της Λευκάδας είναι ένα από τα πιο επιβλητικά μεσαιωνικά κτίσματα στην Ελλάδα και αποτελεί πρότυπο οχυρωματικής τέχνης εκείνης της εποχής.

Είναι θεμελιωμένο πάνω σε χερσόνησο που βρίσκεται μεταξύ Λευκάδας και Ακαρνανίας και καταλαμβάνει έκταση περίπου 25.000 τετραγωνικών μέτρων διαθέτοντας πλούσια πολεμική ιστορία καθώς πολιορκήθηκε συνολικά 12 φορές στους 7 αιώνες της ύπαρξής του.

Ιστορία

Η πρώτη φρουριακή κατασκευή ολοκληρώθηκε το 1302 μ.Χ. από τον Ιωάννη Ορσίνι, (Giovanni Orsini) όταν πήρε τη Λευκάδα ως προίκα για το γάμο του με την κόρη του Δεσπότη της Ηπείρου Νικηφόρου του Α'. Αρχικά ήταν ένας στρατιωτικός σταθμός μικρού μεγέθους με μικρό αριθμό υπερασπιστών.

Το 1331 η Λευκάδα καταλαμβάνεται από το Βάλτερο Βρυέννιο (ελληνική απόδοση του Walter ή Gautier de Brienne). O Βρυέννιος ήταν τιτουλάριος Δούκας των Αθηνών και υποτίθεται ότι ηγείτο μιας "σταυροφορίας" για την ανακατάληψη της Αθήνας από τους Καταλανούς με την υποστήριξη του Πάπα και των Ανδεγαυών (δηλ. των Γάλλων ηγεμόνων του οίκου ντ' Ανζού) του βασιλείου της Νάπολης. Το τίμημα αυτής της υποστήριξης ήταν να αποσπάσει, αρχικά, εδάφη του Δεσποτάτου της Ηπείρου.
Στο πλαίσιο αυτής της εκστρατείας, ο Βρυέννιος επιτέθηκε στο αδύναμο κάστρο της Λευκάδας με 200 σιδερόφρακτους ιππότες και το κατέλαβε σχετικά εύκολα. Το 1332 η σταυροφορία έληξε άδοξα και ο Βρυέννιος γύρισε στην Ιταλία, αλλά οι Ανδεγαυοί παρέμειναν στο νησί. Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους δεν έκαναν αλλαγές στο μικρό κάστρο.

Το 1362 ο Λεονάρδος Α' Τόκκος (Leonardo I Tocco, κόμης Κεφαλληνίας και Ζακύνθου), με τη βοήθεια των εξεγερμένων κατοίκων προσάρτησε το νησί στην επικράτειά του. Οι πρώτες μικρές αλλαγές στο κάστρο γίνονται περίπου το 1395 από τον Κάρολο Α' των Τόκκων και περιλαμβάνουν διπλά τείχη σε όλες τις πλευρές του, πλην αυτής που έχει απέναντι την Ακαρνανία, προσθήκη επιπλέον προμαχώνων και 8 κανονιών που στόχευαν προς το Ιόνιο πέλαγος.

Μεταξύ 1410 και 1420 ο Κάρολος Α' πραγματοποίησε την πρώτη μεγάλη επέκταση του κάστρου, που τότε απέκτησε πενταγωνικό σχήμα. Στο εσωτερικό περικλείεται πλέον η πόλη της Αγίας Μαύρας, η οποία αποτελεί και την πρωτεύουσα του νησιού.

Το 1479, η άρνηση πληρωμής φόρου υποτέλειας στους Οθωμανούς από το Λεονάρντο Γ' Τόκκο είχε σαν αποτέλεσμα την άμεση επέμβαση των Τούρκων με αποστολή εκστρατευτικού σώματος 5.000 ανδρών. Ο Λεονάρντο έχοντας πληροφορηθεί τον ερχομό των Οθωμανών εγκαταλείπει το κάστρο μαζί με το μεγαλύτερο μέρος της φρουράς του για την Ιταλία. Μετά από ολιγοήμερη πολιορκία το κάστρο πέφτει στα χέρια των Οθωμανών.

Το 1502, ένα στράτευμα από συμμαχικές δυνάμεις του πάπα Αλέξανδρου ΣΤ', του Λουδοβίκου ΙΒ' της Γαλλίας και των Ιπποτών της Ρόδου, μετά από πολιορκία 7 ημερών καταλαμβάνει το κάστρο το οποίο το υπερασπίζεται φρουρά 500 Οθωμανών στρατιωτών και το παραδίδει σε Βενετική διοίκηση. Όμως, μετά από ένα χρόνο οι Ενετοί ανταλλάσσουν με τους Οθωμανούς τη Λευκάδα με την Κεφαλλονιά και τη Ζάκυνθο. Στο διάστημα 1479 με 1503 συνέβησαν μικρές αλλαγές στις αμυντικές γραμμές του κάστρου χωρίς να είναι γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες.

Την περίοδο 1566 με 1571 οι Οθωμανοί πραγματοποιούν εκτεταμένες ανακατασκευές στο κάστρο τόσο για αμυντικούς σκοπούς όσο και λόγω της αύξησης των εντός φρουρίου κατοίκων. Η ολοκλήρωσή τους δίνει στο κάστρο επταγωνικό σχήμα το οποίο διατηρεί μέχρι σήμερα. Στο εσωτερικό είχε 200 περίπου πέτρινα σπίτια, 3 τζαμιά, 2 χαμάμ, ένα ιεροδιδασκαλείο και 2 σχολεία. Το 1625, μετά από ισχυρό σεισμό, η αποκατάσταση των ζημιών έφερε και την προσθήκη εσωτερικής ένυδρης τάφρου, η οποία απομόνωσε την πρώτη φρουριακή κατασκευή των Ορσίνι που αποτελούσε την ακρόπολη του κάστρου.

Η Αγία Μαύρα υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα φρούρια της οθωμανικής δυτικής μεθορίου και για αυτό το λόγο ήταν εξοπλισμένη με 126 κανόνια, πυκνή διάταξη τυφεκιοθυρίδων και φρουρά 300 ανδρών σε περίοδο ειρήνης.

Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας,το κάστρο έγινε άντρο πειρατών, οι οποίοι το χρησιμοποιούσαν σαν ορμητήριο για επιθέσεις είτε σε εμπορικά πλοία είτε στις ακτές της Ηπείρου και των υπόλοιπων Επτανήσων. Με το πέρασμα των χρόνων, το πλήθος των πειρατών είχε μεγαλώσει πλέον τόσο πολύ, που το κάστρο αποκαλούνταν από τους ταξιδιώτες, "φωλιά τεράτων". Αυτή η δραστηριότητα έθιγε άμεσα τους Ενετούς οι οποίοι αποπειράθηκαν να το εκπορθήσουν αρκετές φορές: 1572 (Στρατηγός Venier), 1658 (Γενικός Προβλεπτής Marino Marcello), 1684 (Γενικός Προβλεπτής Girolamo Corner). Αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Τελικά στις 6 Αυγούστου του 1684, στην πρώτη πολεμική επιχείρηση του νικηφόρου για τους Ενετούς 6ου Ενετοτουρκικού πολέμου (1684-1699), δύναμη 10.000 ανδρών υπό την αρχηγία του Francesco Morozini κατέλαβε το κάστρο μετά από πολιορκία 16 ημερών. Οι Οθωμανοί του κάστρου, σύμφωνα με τη συμφωνία παράδοσης, μεταφέρθηκαν στην Πρέβεζα. Οι 600 (!) πειρατές που βρέθηκαν μέσα θανατώθηκαν επί τόπου.

Οι πρώτες κινήσεις των Ενετών ήταν να αλλάξουν τη θέση της πρωτεύουσας του νησιού και να τη μεταφέρουν από το κάστρο στη θέση που βρίσκεται η σημερινή πόλη, η οποία τότε είχε το όνομα Αμαξική. Ο πληθυσμός του κάστρου αναγκάστηκε να μετοικήσει στη νέα πρωτεύουσα. Στο κάστρο ακολούθησαν εκτεταμένες ανακατασκευές που το μετέτρεψαν σε στρατόπεδο. Τα οθωμανικά οικοδομήματα γκρεμίστηκαν.

Το 1797, η συνθήκη του Καποφόρμιο τερματίζει την ύπαρξη της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας και καταφθάνουν στη Λευκάδα οι Δημοκρατικοί Γάλλοι, οι οποίοι θα παραμείνουν στο νησί και στο κάστρο μόλις ένα χρόνο, καθώς στις 18 Οκτωβρίου του 1798 συνδυασμένες ρωσοτουρκικές δυνάμεις ξεκινούν την πολιορκία του κάστρου. Έπειτα από δωδεκαήμερη πολιορκία και σφοδρό βομβαρδισμό, ο φρούραρχος Μιαλέ, ελλείψει εφοδίων, παραδίδει το κάστρο και το νησί.

Το 1802 στις επάλξεις του κάστρου ανυψώνεται η σημαία της Επτανήσου Πολιτείας, ένα είδος ομόσπονδου κράτους, με την Τουρκία να έχει την επικυριαρχία και τη Ρωσία εγγυήτρια δύναμη. Η ήττα όμως της Ρωσίας από τον Ναπολέοντα αναγκάζει τον Τσάρο Αλέξανδρο Α' να ζητήσει ανακωχή κι έτσι η Επτάνησος Πολιτεία περνάει τον Ιούλιο του 1807 στην κυριότητα του Ναπολέοντα.

Το 1810 οι Άγγλοι υπό το στρατηγό Oswald αποφασίζουν την κατάληψη της Λευκάδας. Στην επιχείρηση συμμετείχε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Η πολιορκία του κάστρου ξεκινάει στις 9 Μαρτίου του ίδιου έτους από δύναμη 4.000 ανδρών και ολοκληρώνεται στις 16 Απριλίου του 1810 μετά από έκρηξη που προκλήθηκε από οβίδα στην εκκλησία της Αγίας Μαύρας, που χρησιμοποιούταν ως αποθηκευτικός χώρος ζωοτροφών και πολεμοφοδίων. Το ηθικό των Γάλλων στρατιωτών μετά από την πολυήμερη πολιορκία, η μηδαμινή πιθανότητα ενίσχυσης αλλά και η έλλειψη πολεμοφοδίων που προκλήθηκε από την έκρηξη, οδηγούν το φρούραρχο Καμί σε παράδοση του κάστρου στους Άγγλους. Η σαρανταήμερη πολιορκία οδήγησε τον Άγγλο Ταγματάρχη Church να αποκαλέσει το κάστρο "διαβολικό", λόγω δυσκολίας στην κατάληψή του.

Η πιο σημαντική προσθήκη των Άγγλων κατά τη διάρκεια της πολυετούς παρουσίας τους ήταν η κατασκευή του λιμανιού στη βόρεια πλευρά του κάστρου.

Η παραμονή των Άγγλων κράτησε μέχρι τις 21 Μαΐου του 1864 οπότε τα Επτάνησα ενώθηκαν με την Ελλάδα. Το κάστρο αποτέλεσε μετέπειτα στρατόπεδο των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή για τους Τούρκους αιχμαλώτους ενώ τη δεκαετία 1922 - 1932 παράλληλα με τους στρατιώτες, στεγάστηκαν και πρόσφυγες της Μικράς Ασίας.
Το 1938 καταστράφηκε από το μεταξικό κράτος καθώς τα υλικά των τειχών, των προμαχώνων και των κτιρίων εκποιήθηκαν υπέρ του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, γεγονός που το έφερε στη σημερινή ερειπωμένη του κατάσταση.

Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά Στοιχεία

Το κάστρο με εμβαδόν 25.000 τετραγωνικά μέτρα πήρε το μέγεθος και τη μορφή του μετά από σειρά τροποποιήσεων ως τα χρόνια των Ενετών και των Άγγλων. Έχει τρεις αμυντικές γραμμές, επτά προμαχώνες και πυροβολεία.

Σήμερα η πρόσβαση γίνεται μόνο από τη δυτική πύλη. Διατηρούνται αρκετά ερείπια κτιρίων, από την εποχή κυρίως της Ενετοκρατίας. Εντύπωση προκαλεί το σύστημα ύδρευσης και αποστράγγισης ομβρίων υδάτων, που ίχνη του διακρίνονται ακόμη.

Στο βόρειο τομέα βρίσκονται ερείπια του Ναού του Παντοκράτορα, που έχτισε ο Μοροζίνι στη θέση τζαμιού, όταν κυρίευσε το κάστρο το 1684, κτίρια της Αγγλοκρατίας, αγγλικό νεκροταφείο και η ανατολική πύλη με την κρεμαστή γέφυρα.

Κεντρική θέση κατέχει στο βόρειο μέρος του Κάστρου και στις καρδιές των Λευκαδίων ο μικρός ορθόδοξος ναός της Αγίας Μαύρας στο εσωτερικό του τραπεζιόσχημου προμαχώνα. Χτίστηκε το 1883 και γιορτάζει στις 3 Μαΐου οπότε συρρέουν πλήθη προσκυνητών.

Πηγές

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
καστρα ελλαδας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελληνικά κάστρα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ιστορία κάστρων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
προέλευση κάστρων

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινά φρούρια

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
καστρο ωριας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
φραγκοκάστελλο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
φραγκικα καστρα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βενετσιανικο καστρο

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
μεσαιωνικα καστρα

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
βυζαντινα καστρα κάστρο αγίας μαύρας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
δήμος λευκάδας

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μανώλης Παπαθανασίου

# data[].attributes.attachment_link.title
Κάστρο Αγίας Μαύρας

# data[].attributes.attachment_link.description
Το κάστρο της Αγίας Μαύρας, που δεσπόζει στην είσοδο του νησιού της Λευκάδας είναι ένα από τα πιο επιβλητικά μεσαιωνικά κτίσματα στην Ελλάδα και αποτελεί πρότυπο οχυρωματικής τέχνης εκείνης της εποχής. Είναι θεμελιωμένο πάνω σε χερσόνησο που βρίσκεται μεταξύ Λευκάδας και Ακαρνανίας και καταλαμβάνει έκταση περίπου 25.000 τετραγωνικών μέτρων διαθέτοντας πλούσια πολεμική ιστορία καθώς πολιορκήθηκε συνολικά 12 φορές στους 7 αιώνες της ύπαρξής του.

# data[].attributes.location_name
Κάστρο Ιωαννίνων, Γλυκίδων, Ιωάννινα, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Κάστρο Ιωαννίνων, Γλυκίδων, Ιωάννινα, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Κάστρο Ιωαννίνων, Γλυκίδων, Ιωάννινα, Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The Ioannina Castle ( Greek: Κάστρο Ιωαννίνων) is the fortified old town of the city of Ioannina in northwestern Greece. The present fortification dates largely to the reconstruction under Ali Pasha in the late Ottoman period, but incorporates also pre-existing Byzantine and ancient Greek elements.

Ioannina is first definitely mentioned in a 1020 decree by the Byzantine emperor Basil II, but it clearly existed for several centuries before. Traditionally, the foundation and first fortification of the city have been placed in the 6th century, when the historian Procopius ( De Aedificiis, IV.1.39-42) records the construction of a new, "well-fortified" city by the Byzantine emperor Justinian I (r. 527-565) for the inhabitants of ancient Euroia. This view is not supported, however, by any concrete archaeological evidence. Early 21st-century excavations furthermore have brought to light fortifications dating to the Hellenistic period (4th-3rd centuries BC), the course of which was largely followed by later reconstruction of the fortress in the Byzantine and Ottoman periods. The identification of the site with one of the ancient cities of Epirus has not yet been possible. The Greek archaeologist K. Tsoures dated the Byzantine city walls and the northeastern citadel to the 10th century, with additions in the late 11th century, including the south-eastern citadel, traditionally ascribed to the short-lived occupation of the city by the Normans under the leadership of Bohemond of Taranto.

After the fall of the Byzantine Empire to the Fourth Crusade in 1204, the town's history was turbulent: it became part of the Byzantine Greek successor state of Epirus, fell to the restored Palaiologan Byzantine Empire in 1319, and was captured by the Serbian ruler Stefan Dushan in 1346. The Florentine adventurer Esau de' Buondelmonti captured the city from its Serbian rulers in 1385, to be followed by the Tocco family, rulers of Cephalonia and Zakynthos, from 1411 until the capture of the city by the Ottoman Empire on 9 October 1430. In the years immediately after 1204, the city walls and the northeastern citadel were reconstructed, while further reconstruction was undertaken in 1367-84 under Thomas Preljubović. The course of the Byzantine walls largely coincides with the extant fortification, but few details about it, such as the number and structure of the towers, were known until excavations during the last couple of decades.

The city remained under Ottoman rule from 1430 until captured by Greece in the First Balkan War in 1913. It enjoyed considerable prosperity, and reached the height of its pre-eminence under the rule of Ali Pasha, who became the ruler of a large semi-autonomous state encompassing much of modern-day Greece and Albania between 1787 and his downfall and execution in 1822. It is to the period of Ali Pasha's rule that the present form of the castle largely dates; the modifications or repairs undertaken on the Byzantine walls by previous Ottoman governors are now no longer discernible, as Ali Pasha initiated a wide-ranging reconstruction of the walls in the early 19th century, which was completed in 1815. It incorporated, as far as was possible, the pre-existing Byzantine fortifications, while adding a new wall in front. The interval was filled up with rubble or provided with arched galleries, forming a large terraced surface on top on which cannon could be installed.

The castle is located on the southeastern corner of the modern city, on top a rocky promontory jutting into Lake Pamvotis. The castle is dominated by its two citadels, already established by the late 11th century as recorded in Anna Komnene's : the northeastern citadel, now dominated by the Ottoman Aslan Pasha Mosque, and the much larger southeastern citadel, known also as the Its Kale (from Turkish: Iç Kale, "Inner Castle").

Northeastern citadel

The northeastern citadel covers an area of approximately 6,000 m 2, and is surrounded by a wall that dates partly to the Byzantine period, including the monumental southern gate, flanked by a large circular tower. In Byzantine times, this was called the "Upper Tower" (επάνω γουλάς) and was the seat of the local governor and later of the Despots of Epirus. The citadel comprised a palace as well as a church dedicated to Saint John.

Following the failed uprising of Dionysius the Philosopher in 1611 and the subsequent expulsion of the Christian population from the walled town, the church of St. John was torn down and replaced in 1618 by the Aslan Pasha Mosque complex, comprising the mosque, the founder's tomb (), a madrasah and a kitchen, which survive to this day. The citadel became the Muslim religious centre of the city. Today the Aslan Pasha Mosque houses the Municipal Ethnographic Museum of Ioannina.

Outside the citadel but in close proximity lie the Turkish Library, probably attached to the madrasah, an Ottoman bath () and the Soufari Sarai ("horsemen's palace"), a cavalry barracks built in the last years of Ali Pasha's rule (1815-20). There is also a Byzantine bath complex in the vicinity.

The southeastern citadel, better known by its Ottoman name "Its Kale" (a Greek rendition of the proper Turkish iç Kale meaning "inner fortress"), forms essentially a separate fortress within the old town, covering an area of ca. 30,000 m 2. Traditionally its establishment has been ascribed to the occupation of the city by Bohemond in 1082, and the main Byzantine relic of the period, the large circular tower in the centre of the citadel, is known as the Tower of Bohemond. Here too, however, recent excavations have brought to light Hellenistic-era foundations. Literary sources record that in the Byzantine period, the citadel housed the residences of the city's , as well as the cathedral church of the Taxiarches and the church of the Pantokrator.

Under Ali Pasha, the Its Kale was completely rebuilt and became the main residence of the powerful ruler. It was here that he built his palace ( saray), beginning in 1788. The palace is described by European travellers and depicted in a print by W. L. Leitch and engraved by H. Adlard, as a large and complex two-storey structure with many windows giving excellent view to Lake Pamvotis. The palace continued to serve as the city's administrative centre until 1870 when it was torn down, although it had already been badly damaged during the 1821-22 siege by the Sultan's troops that brought about Ali's downfall. Excavations have shown that the was most likely located on the northern side, with the and the women's quarters on the southern. The surviving ruins belong mostly to the southern portion, including the ruins of the circular Tower of Bohemond.

After the Greek capture of the city in 1913, the site of the main palace complex was later used for the construction of the city's military hospital, which in turn gave way in 1958 to new building, designed by V. Harisis, intended to serve as a royal pavilion. Since 1995 this houses the Byzantine Museum of Ioannina. Next to the museum, on the easternmost and highest part of the citadel, lies the Fethiye Mosque with the tomb of Ali Pasha and one of his wives to the northwest, covered by an iron lattice work. The mosque occupies the space of the city's Byzantine-era cathedral, and was originally built after the Ottoman conquest in 1430. Rebuilt in grander style in the 17th century, its present form dates to its reconstruction by Ali Pasha c.  1795.

The main surviving part of Ali's palace is the so-called "Treasury" (Θησαυροφυλάκιο) to the north, a square building of unidentified use. A domed space adjacent to it was later converted into the small church of the Holy Unmercenaries (Άγιοι Ανάργυροι). The Treasury was restored in 1989-90 and houses an exhibition on the history and methods of silversmithing in Ioannina and its wider area, for which the region was famous in Ottoman times. Other surviving or excavated structures are the kitchens, dating to the early 19th century, located in the northwestern part of the citadel, which now serve as a refectory; the gunpowder store to the northeast of the Fethiye Mosque, which today serves as an educational space, with a ruined building of unknown purpose between it and the kitchens, as well as the ruined base of another large Byzantine-era circular tower; a large two-storey building northeast of the Treasury, possibly a barracks or an unidentified part of the palace, which survives only in half its original length, and now serves as a cultural and exhibition space; and a small bath complex to the north.

Anastassiadou, Meropi (2002). "Yanya". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume XI: W-Z. Leiden and New York: BRILL. pp. 282-283. ISBN 90-04-12756-9.

Gregory, Timothy E. (1991). "Ioannina". In Kazhdan, Alexander (ed.). The Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press. p. 1006. ISBN 978-0-19-504652-6.

Papadopoulou, Varvara N., ed. (2014). Μουσεία στο Κάστρο Ιωαννίνων, Παράλληλες Διαδρομές (in Greek). Hellenic Ministry of Culture, 8th Ephorate of Byzantine Antiquities.

# data[].attributes.attachment_link.description
The Ioannina Castle ( Greek: Κάστρο Ιωαννίνων) is the fortified old town of the city of Ioannina in northwestern Greece. The present fortification dates largely to the reconstruction under Ali Pasha in the late Ottoman period, but incorporates also pre-existing Byzantine and ancient Greek elements.

# data[].attributes.location_name
Κέρκυρα, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Κέρκυρα, Ελλάδα

# data[].attributes.subject
Κέρκυρα, Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας (Ενετικά: Fortezza Vecchia) είναι χτισμένο πάνω σε μια βραχώδη χερσόνησο με δύο χαρακτηριστικούς λόφους (κορυφαί) και αποτελεί το ανατολικό άκρο της πόλης. Η θέση της χερσονήσου βρίσκεται ανατολικά από την αρχαία πόλη της "Κόρκυρας", ανάμεσα στον κόλπο της Κέρκυρας στα βόρεια και τον όρμο της Γαρίτσας στα νότια. Η συγκεκριμένη τοποθεσία αποτελούσε ιδανική επιλογή, καθώς επέτρεπε την εύκολη πρόσβαση στο θαλάσσιο δίκτυο και τον πλήρη έλεγχο των γειτονικών ακτών, ενώ τα ψηλά οχυρώματα σε συνδυασμό με την τεχνητή τάφρο καθιστούσαν αδύνατη την πρόσβαση οποιουδήποτε επιδρομέα.

Μετά τον 6ο αιώνα η τοποθεσία οχυρώθηκε και απέκτησε τους πρώτους κατοίκους, που ήταν οι επιζήσαντες από τις καταστροφές των Γότθων στην Αρχαία πόλη της Κέρκυρας. To φρούριο δημιουργήθηκε μετά τον 15ο αιώνα από τις βενετσιάνικες οχυρώσεις στην παλιότερη βυζαντινή πρωτεύουσα του νησιού (6ος - 13ος αιώνας), με τις βυζαντινές οχυρώσεις να αντικαθίστανται στο μεγαλύτερο μέρος τους από τις αντίστοιχες των Βενετών. H Δημοκρατία της Βενετίας δημιούργησε ένα τεχνικό κανάλι, το "Κόντρα Φόσσα" που ένωσε τον κόλπο της Κέρκυρας με τον όρμο της Γαρίτσας και μετέτρεψε την βυζαντινή πρωτεύουσα σε τεχνητό νησί. Το κάστρο αντιστάθηκε επιτυχώς σε τρεις σκληρές οθωμανικές επιθέσεις (1537, 1571, 1716). Τον 16ο αιώνα η πόλη διαμόρφωσε περίπου τη σημερινή της μορφή και το Παλαιό Φρούριο μετατράπηκε σε στρατιωτικό χώρο. Η πόλη της Κέρκυρας και ολόκληρο το νησί πήραν το εναλλακτικό, επικρατές στο εξωτερικό όνομα Κορφού (Corfu) από τις δύο κορυφές του φρουρίου ("Κόρυφος" στα Ελληνικά, "Κορυφώ" στα Βυζαντινά) που σημαίνει "πόλη των κορυφών".

Οι οχυρώσεις στο σύνολο τους κατασκευάστηκαν τμηματικά σε ένα τεράστιο χρονικό διάστημα συνολικά 15 αιώνων. Στο διάστημα αυτό ξεχωρίζουν τρεις ιστορικές φάσεις: Η βυζαντινή στην οποία οχυρώθηκε ο ανατολικός λόφος ("Παλαιό Κάστρο"), η πρώιμη ενετική όταν η χερσόνησος μετατράπηκε σε νησί και οχυρώθηκε ο δυτικός λόφος ("Νέο Κάστρο") και η ύστερη ενετική όταν συμπληρώθηκαν τα οχυρωματικά έργα και έλαβαν τη σημερινή μορφή για να αντιμετωπίσουν τη νέα σύγχρονη απειλή, τα κανόνια. Την ύστερη ενετική περίοδο ισοπεδώθηκαν τα κτίσματα μπροστά από το Παλαιό Κάστρο και κατασκευάστηκε στην θέση τους η επιβλητική "Πλατεία Σπιανάδα" στην οποία βρίσκεται έως σήμερα η είσοδος του φρουρίου. Το φρούριο υπέστη αρκετές μετατροπές και ελάχιστα πράγματα θυμίζουν σήμερα την αρχική μορφή των Βυζαντινών, με τις περισσότερες να έχουν γίνει τον 16ο αιώνα από τους Βενετούς για να αμυνθούν απέναντι στις οθωμανικές επιδρομές.

Οι Βενετοί προσπάθησαν να ενισχύσουν τα οχυρώματα, να ανοίξουν μεταγενέστερες τάφρους γύρω από το φρούριο και να λειάνουν τα βράχια για να εμποδίσουν οποιαδήποτε εχθρική αναρρίχηση. Παρόλο που δεν έτυχε ευρείας αναγνώρισης η αξία του στρατιωτικού αυτού αριστουργήματος, εντούτοις αρκετές διαφορετικές σημαίες κυμάτισαν στη κορυφή του σαν αποτέλεσμα των αλλαγών που συντελέστηκαν στην Ευρώπη. Χάρη σ' αυτή την εξέλιξη όλοι άφησαν το σημάδι τους, Βυζαντινοί, Ενετοί, Γάλλοι, Ρώσοι, Άγγλοι, Έλληνες, Ιταλοί, Γερμανοί, ο καθένας είχε την την συμβολή του στο να ολοκληρωθεί αυτό το ιδιαίτερο κόσμημα της Κέρκυρας.

Οι παλιότερες οχυρώσεις στην "Παλαιά Πόλη" χρονολογούνται τον 6ο αιώνα όταν οι Γότθοι κατέστρεψαν την "Κόρκυρα" και ανάγκασαν τους κατοίκους να μεταφερθούν και να οχυρωθούν στην ανατολική χερσόνησο. Ακολούθησε μια περίοδος πέντε αιώνων χωρίς πληροφορίες, ώσπου τον 11ο αιώνα η Άννα Κομνηνή μνημόνευσε στην Αλεξιάδα την "ισχυρά οχυρωμένη πόλη της Κέρκυρας". Η Ακρόπολη περιλάμβανε δυο κορυφές που εξοπλίστηκαν επανειλημμένα με πύργους. Η ψηλότερη που βρισκόταν πιο κοντά στην πόλη οχυρώθηκε από τους Βυζαντινούς τον 12ο αιώνα και ονομάστηκε από τους Βενετούς "Κάστρο κοντά στην στερεά" ή . Η χαμηλότερη κορυφή στα ανατολικά δίπλα στην θάλασσα ονομάστηκε από τους Βενετούς "Κάστρο δίπλα στην θάλασσα" ή "Παλαιό Κάστρο" και χρησίμευσε για κάποιο διάστημα ως πυριτιδαποθήκη. Από την Γοτθική επίθεση μέχρι τον 13ο αιώνα η Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας βρισκόταν πάνω στην χερσόνησο εκεί που σήμερα τοποθετείται η "Παλαιά Πόλη". Τον 15ο αιώνα οι Βενετσιάνοι ξεκίνησαν την αντικατάσταση των Βυζαντινών οχυρώσεων με δικές τους.

Μετά την πρώτη πολιορκία της Κέρκυρας από τους Οθωμανούς (1537), οι Βενετοί δημιούργησαν ισχυρές αμυντικές ζώνες. Οι Βενετοί μηχανικοί Σαβορνιάν και Μαρτινέγκο κατασκεύασαν τη δεκαετία 1545-55 ισχυρές οχυρώσεις με την τελειότερη τεχνολογία της εποχής. Η σημαντικότερη κατασκευή των Βενετών ήταν η τάφρος "Κόντρα Φόσσα", που μετέτρεψε την Ακρόπολη σε νησί. Η τάφρος υπάρχει και σήμερα με το ιταλικό της όνομα, ενώ η επικοινωνία ανάμεσα στην ξηρά και την Ακρόπολη γινόταν με κινητή γέφυρα, που αντικαταστάθηκε τα σύγχρονα χρόνια από μόνιμη.

Ο Τρίτος Βενετοτουρκικός πόλεμος ξέσπασε το 1537. Ο Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, ελληνικής καταγωγής τυχοδιώκτης από τη Μυτιλήνη και αρχιναύαρχος του οθωμανικού στόλου του Σουλτάνου Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς επιτέθηκε στην Κέρκυρα με 25.000 άντρες. Οι Οθωμανοί στρατοπέδευσαν στην Γουβιά Κέρκυρας και προχώρησαν προς την πόλη, ενώ στο δρόμο τους κατέστρεψαν το χωριό που βρίσκεται σήμερα στην θέση Ποταμός Κέρκυρας. Οι Οθωμανοί σύντομα κατέλαβαν ολόκληρο το νησί εκτός από το Παλαιό Φρούριο και το Αγγελόκαστρο Κέρκυρας. Πολλοί κάτοικοι θανατώθηκαν ή πουλήθηκαν ως δούλοι από το στρατό του σουλτάνου. Οι Βενετοί έδιωξαν από το Παλαιό Κάστρο τους ηλικιωμένους, τις γυναίκες και τα παιδιά, που ήταν άχρηστοι στα αμυντικά τους σχέδια και έπεσαν στα χέρια των Τούρκων, πράξη που εξόργισε τους Έλληνες κατοίκους. Το Παλαιό Κάστρο ωστόσο και το Αγγελόκαστρο με τα πετυχημένα αμυντικά σχέδια των Βενετών αντιστάθηκαν αποτελεσματικά και οι Οθωμανοί αποχώρησαν απογοητευμένοι καταστρέφοντας ολόκληρο το νησί από την οργή τους. Οι 20.000 κάτοικοι που δεν μπόρεσαν να βρουν καταφύγιο θανατώθηκαν από τους άντρες του Μπαρμπαρόσα ή πουλήθηκαν ως σκλάβοι. Οι Οθωμανοί επέστρεψαν 24 χρόνια αργότερα, τον Αύγουστο του 1571, κυρίευσαν την Πάργα και τα Σύβοτα Θεσπρωτίας στην ηπειρωτική Ελλάδα, επιτέθηκαν στους Παξούς και στην συνέχεια έκαναν εισβολή στην Κέρκυρα και κατέστρεψαν το χωριό Ποταμός. Το κάστρο αντιστάθηκε ηρωικά, αλλά το υπόλοιπο νησί καταστράφηκε με βαριές απώλειες αμάχων, με τους Οθωμανούς να καίνε σπίτια, εκκλησίες και δημόσια κτίρια.

Οι Οθωμανοί έκαναν νέες προσπάθειες να καταλάβουν την Κέρκυρα όταν ξέσπασε ο Έβδομος Βενετοτουρκικός πόλεμος και έγινε εύκολα η οθωμανική ανακατάληψη της Πελοποννήσου το 1716. Οι Βενετοί διόρισαν διοικητή της Κέρκυρας τον Ματθία Ιωάννη κόμη του Σούλενμπουργκ (Matthias Johann Graf von der Schulenburg), ο οποίος ενίσχυσε σημαντικά την άμυνα του κάστρου, ενώ σύντομα έφτασε και ο στρατός των Βενετών υπό την ηγεσία του μετέπειτα δόγη Αλβίζε Γ΄ Μοτσενίγκο. Ο Καρά Μουσταφά Πασάς ξεκίνησε την πολιορκία (6 Ιουλίου 1716), οι Οθωμανοί τοποθέτησαν το πυροβολικό τους σε στρατηγικά σημεία στους λόφους του Αβράμη και του Σαρόκκο και ξεκίνησαν την πολιορκία της Ακρόπολης. Οι Βενετοί και οι Κερκυραίοι με τον κόμη Σούλενμπουργκ αντιστάθηκαν για άλλη μια φορά πολύ σκληρά, με συνέπεια οι Οθωμανοί ύστερα από πολιορκία που κράτησε επτά βδομάδες να διακόψουν τις προσπάθειες τους και να φύγουν από το νησί (19 Αυγούστου 1716). Μετά την αναχώρηση των Οθωμανών οι Βενετσιάνοι και ο κόμης Σούλενμπουργκ ενίσχυσαν ξανά την άμυνα της Κέρκυρας, ιδιαίτερα στους λόφους του Αβράμη και του Σαρόκκο για να προστατεύσουν το νησί από μελλοντικές επιθέσεις. Στη Γουβιά δημιούργησαν ένα νέο οπλοστάσιο για να εξυπηρετήσει τον στόλο τους. Η υπεράσπιση της Κέρκυρας υπό τον κόμη Σούλενμπεργκ θεωρήθηκε μια από τις πιο φημισμένες επιδόσεις της σύγχρονης πολεμικής ιστορίας (κατά τον ιστορικό Meyers). Ο ίδιος τιμήθηκε με ανδριάντα που βρίσκεται στην Κέρκυρα στην είσοδο του Παλιού Φρουρίου και φιλοτεχνήθηκε από τον Ιταλό γλύπτη Αντόνιο Κοραντίνι, ενώ η ηρωική υπεράσπιση της Κέρκυρας και τελική νίκη κατά των Οθωμανών τιμήθηκε από τον μουσουργό Αντόνιο Βιβάλντι με το αλληγορικό ορατόριο Juditha triumphans, που αναφέρεται στο γεγονός αυτό.

Μια έκρηξη στην πυριτιδαποθήκη του Παλαιού Κάστρου είχε σαν αποτέλεσμα την καταστροφή των περισσότερων κτηρίων σε ολόκληρο το Φρούριο (1718), ανάμεσα τους και το κτίριο του κυβερνήτη. Οι νεκροί από την έκρηξη ήταν εκατοντάδες, περιγράφεται σαν μια "από τις μεγαλύτερες καταστροφές στην ιστορία της Κέρκυρας". Ο Βενετός διοικητής του φρουρίου Αντρέα Πιζάνι αδελφός του Δόγη της Βενετίας Αλβίζε Γ΄ Μοτσενίγκο ήταν ανάμεσα στους νεκρούς. Το "Παλαιό Κάστρο" οικοδομήθηκε ξανά από τον Σούλενμπουργκ, κατασκεύασε δυο νέα κτίρια στους λόφους του Αβράμη και του Σαρόκκο (1721) που κατεδαφίστηκαν όταν ενώθηκε η Κέρκυρα με την Ελλάδα σύμφωνα με τους όρους της "Συνθήκης του Λονδίνου" (1864). Οι κυβερνήτες του Παλαιού και του Νέου Κάστρου ήταν διορισμένοι από την Δημοκρατία της Βενετίας για περίοδο δυο ετών, οι δυο κυβερνήτες έδιναν όρκο στην Γερουσία της Βενετίας να μην επικοινωνούν καθόλου μεταξύ τους την διετή περίοδο που κυβερνούσαν. Ο σκοπός του όρκου ήταν να αποφύγουν τυχόν συνωμοσία με στόχο την εξέγερση απέναντι στην Δημοκρατία.

Εγκατάσταση Μικρασιατών

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την Ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 η Κέρκυρα αποτέλεσε ένα από τα κυριότερα κέντρα υποδοχής Ελλήνων προσφύγων από τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη (1922-1932). Πολλές οικογένειες Μικρασιατών προσφύγων εγκαταστάθηκαν από τον Ιανουάριο του 1923 στο Παλαιό Φρούριο. Τον Αύγουστο του 1923 υπέστησαν τις συνέπειες από τον ιταλικό φασιστικό βομβαρδισμό κατά την Ιταλική εισβολή στην Κέρκυρα. Από τον βομβαρδισμό έχασαν τη ζωή τους 15 άμαχοι εκ των οποίων οι 13 Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος

Οι Ναζί χρησιμοποίησαν τα δυο κάστρα για να φυλακίσουν τους Εβραίους της Κέρκυρας όταν τελείωσε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Οι Εβραίοι κλήθηκαν από τους Γερμανούς (8 Ιουνίου 1944) να παρουσιαστούν το πρωί της επόμενης μέρας στο Παλαιό Κάστρο, πολλοί δραπέτευσαν στην ύπαιθρο αλλά οι περισσότεροι παρουσιάστηκαν το πρωί της 9ης Ιουνίου επειδή φοβήθηκαν για τις οικογένειες τους. Οι Γερμανοί τους ανάγκασαν να παραδώσουν τα κοσμήματα, την περιουσία τους και τους φυλάκισαν στο κάστρο. Οι Εβραίοι έζησαν μερικές μέρες σε πολύ δύσκολες συνθήκες, στην συνέχεια μεταφέρθηκαν διαδοχικά στην Λευκάδα, στην Πάτρα, στον Πειραιά και στο Χαϊδάρι, από εκεί κατέληξαν στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς. Από τους υπόλοιπους που εγκατέλειψαν την Κέρκυρα επέστρεψαν τελικά μόνο οι 120.

Το Παλαιό Φρούριο λειτουργεί σήμερα ως ανοικτός χώρος μνημειακού χαρακτήρα, ο οποίος στεγάζει το Ιστορικό Αρχείο της Κέρκυρας, την Δημόσια Βιβλιοθήκη της Κέρκυρας Το Μουσείο Αναζήτησης Ελληνικής Μουσικής του Ιονίου Πανεπιστημίου βρίσκεται επίσης στο "Παλαιό Κάστρο"., την Βυζαντινή Συλλογή της Κέρκυρας, τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, το εργαστήριο έρευνας Ελληνικής μουσικής του Ιονίου πανεπιστημίου και αίθουσες εκθέσεων και εκδηλώσεων. Οι ελεύθεροι χώροι του χρησιμοποιούνται για την πραγματοποίηση μουσικών εκδηλώσεων και στον χώρο επίσης λειτουργούν αναψυκτήριο, εστιατόριο και πωλούνται είδη πολιτιστικού ενδιαφέροντος.

Το Βενετικό άγαλμα προς τιμήν του Στρατάρχη Σούλενμπουργκ που βοήθησε τους Κερκυραίους να εκδιώξουν τους Τούρκους στην πολιορκία του 1716 έχει μεταφερθεί σήμερα μπροστά από την αψιδωτή είσοδο του φρουρίου στην "πλατεία Σπινιάδα". Από την αψιδωτή είσοδο γίνεται η είσοδος στην γαλαρία που οδηγεί στο κέντρο της Ακρόπολης, ένας διάδρομος στα αριστερά οδηγεί στην βόρεια έπαλξη του φρουρίου. Στο τέλος της σήραγγας βρίσκεται ένα στενό δρομάκι που οδηγεί στο παλιό στρατόπεδο, σήμερα έχει εγκαταλειφθεί. Στο νότιο τμήμα του λόφου επισημαίνουμε τον Δωρικό ναό του Αγίου Γεωργίου (1840) έργο των Άγγλων για την Βρετανική Κοινότητα. Ο ναός μετατράπηκε μετά την αποχώρηση των Βρετανών σε Καθολική εκκλησία και διακοσμήθηκε με εικόνες από τον ναό του Αγίου Σπυρίδωνα που υπάρχει στην παλιά πόλη της Κέρκυρας. Στο εσωτερικό του φρουρίου υπάρχουν διάφορα κτίρια όπως μια Βενετική φυλακή (1786) η οποία επεκτάθηκε αργότερα από τους Άγγλους, το στρατιωτικό παρεκκλήσι, δύο Βρετανικοί στρατώνες φτιαγμένοι (1850) και ένα στρατιωτικό νοσοκομείο που σήμερα λειτουργεί ως σχολείο μουσικής.

Claude Frégnac (1968). Merveilles des palais italiens

E. Smedley, Hugh J. Rose and Henry J. Rose, eds. (1845).

Giuseppe Mazzariol; Attilia Dorigato (1990). Intérieurs vénitiens

John Julius Norwich (4 December 2007). The Middle Sea: A History of the Mediterranean

Mark Mazower (2001). Inside Hitler's Greece: The Experience of Occupation, 1941-44

Spyridōn Mouratidēs (2005). Prosphyges tēs Mikras Asias, Pontou kai Anatolikēs Thrakēs stēn Kerkyra 1922-1932

Spyros Katsaros (2003). Ιστορία της Κέρκυρας.

Stamatopoulos, Nondas (1993). Old Corfu: history and culture (3 ed.)

# data[].attributes.attachment_link.title
Παλαιό Φρούριο (Κέρκυρα)

# data[].attributes.attachment_link.description
Το Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας (Ενετικά: Fortezza Vecchia) είναι χτισμένο πάνω σε μια βραχώδη χερσόνησο με δύο χαρακτηριστικούς λόφους (κορυφαί) και αποτελεί το ανατολικό άκρο της πόλης. Η θέση της χερσονήσου βρίσκεται ανατολικά από την αρχαία πόλη της "Κόρκυρας", ανάμεσα στον κόλπο της Κέρκυρας στα βόρεια και τον όρμο της Γαρίτσας στα νότια.

# data[].attributes.location_name
Φρούριο 600 65, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Πλαταμώνας Πιερίας

# data[].attributes.subject
Πλαταμώνας Πιερίας

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το Κάστρο του Πλαταμώνα, είναι κάστρο της Φραγκοκρατίας, χτισμένο στη θέση οχυρωμένης πόλης της Μεσοβυζαντινής περιόδου, νοτιανατολικά του Ολύμπου, σε μικρή απόσταση από τη σημερινή κωμόπολη του Πλαταμώνα, σε θέση στρατηγική που ελέγχει τον δρόμο Μακεδονίας - Θεσσαλίας - Νότιας Ελλάδας. Είναι το καλύτερα διατηρημένο κάστρο της βόρειας-κεντρικής Ελλάδας, με τον επιβλητικό κεντρικό πύργο του, που δεσπόζει πάνω στην Εθνική Οδό.

Αρχαία και μεσαιωνική περίοδος

Το κάστρο είναι χτισμένο στη θέση του αρχαίου Ηρακλείου (ή Ηράκλειας). Στον Περίπλου του Ψευδο-Σκύλακα (4ος αι. π.Χ.), αναφέρεται ως "πρώτη πόλις Μακεδονίας, Ηράκλειον". Πρόσφατες ανασκαφές έχουν φέρει στο φως κεραμική ευβοϊκής, πρωτοκορινθιακής προέλευσης, καθώς και γεωμετρικής εποχής από την Ανατολική Ελλάδα, τα οποία δείχνουν παρουσία Ελλήνων ίσως και από τον 8ο αι. π.Χ. Το τοπωνύμιο Πλαταμώνας αναφέρεται για πρώτη φορά το 1198 σε χρυσόβουλο του βυζαντινού αυτοκράτορα Αλεξίου Κομνηνού Α΄.

Μετά τη Δ' Σταυροφορία ( 1204), με την είσοδο των Φράγκων στην Ελλάδα, η Πιερία παραχωρήθηκε (ως τμήμα του Βασιλείου της Θεσσαλονίκης) στον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό, το 1204. Τα κάστρα του Κίτρους και του Πλαταμώνα παραχωρήθηκαν σε ιππότες του. Το κάστρο του Κίτρους πήρε ο Βίριχ φον Ντάουν και ο Λομβαρδός Ρολάντο Πίκε ή Πίσκια πήρε τον Πλαταμώνα. Ο τελευταίος έκτισε εκεί το κάστρο, κάπου μεταξύ των ετών 1204 και 1222, μετά από εντολή του Βονιφάτιου, στη θέση της μεσοβυζαντινής οχύρωσης, με σκοπό τον έλεγχο του περάσματος από τη Μακεδονία στη Θεσσαλία. Επίσης, ιδρύθηκαν λατινικές εκκλησίες στον Πλαταμώνα και στο Κίτρος, με καθολικό επίσκοπο (στο Κίτρος η καθολική επισκοπή θα διαρκέσει μέχρι την κατάληψη της Μακεδονίας από τους Τούρκους, στα τέλη του 14ου αιώνα). Σχετική αναφορά υπάρχει στο Χρονικό του Μορέως

Περί το 1224 το Κάστρο του Πλαταμώνα κυριεύτηκε από τον Θεόδωρο Α΄ Κομνηνό το Δούκα, όταν αυτός κατέλυσε το Φραγκικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης. Το κάστρο στη συνέχεια υπό τον έλεγχο του αδερφού του, Μανουήλ Κομνηνού Δούκα. Στη συνέχεια προσαρτήθηκε στο Δεσποτάτο της Ηπείρου από τον Μιχαήλ Δούκα. Μετά τη μάχη της Πελαγονίας ( 1259), καταλήφθηκε από τον αυτοκράτορα της Νικαίας Μιχαήλ Η΄ τον Παλαιολόγο και χρησίμευσε ως φυλακή των Φράγκων οι οποίοι είχαν πιαστεί αιχμάλωτοι στη μάχη αυτή. Ο Πλαταμώνας θα ξαναχρησιμοποιηθεί ως φυλακή για τους επαναστάτες Ζηλωτές, το 1345, όταν αυτοί ηττήθηκαν από τον Απόκαυκο.

Τουρκοκρατία και νεότεροι χρόνοι

Το κάστρο κατέλαβαν οι Τούρκοι για πρώτη φορά γύρω στο 1385, σύντομα όμως περιήλθε στην κατοχή των Ενετών. Κατά την επιχείρηση για την ανακατάληψη του κάστρου από τους Τούρκους, το 1425, οι Ενετοί υπερίσχυσαν και πάνω από 100 Τούρκοι κάηκαν ζωντανοί μέσα στο κάστρο. Μετά το 1427 οι Ενετοί έχασαν και πάλι τον έλεγχο του Κάστρου του Πλαταμώνα, όταν οι Τούρκοι εδραίωσαν την κυριαρχία τους. Το ότι το κάστρο δεν καταστράφηκε από τους Τούρκους φαίνεται να οφείλεται στη στρατηγική σημασία του, δεδομένου ότι χρησίμευε ως βάση των επιχειρήσεών τους εναντίον των ανταρτών του γειτονικού Ολύμπου.

Το κάστρο περιγράφεται σε ημερολόγιο του Ενετού λοχαγού Ατζολιέλο, ο οποίος είχε πιαστεί αιχμάλωτος από τους Τούρκους έπειτα από ναυμαχία μεταξύ Ενετών και Τούρκων, το 1470. Ο Ατζολιέλο γράφει ότι στις 9 Αυγούστου (1470) ο Σουλτάνος διανυκτέρευσε κοντά σε ένα κάστρο, καλούμενο Platimonia, από το οποίο αντικρίζει κανείς τον κόλπο και την πόλη της Θεσσαλονίκης.

Στα τέλη 18ου αιώνα ο Πλαταμώνας ήταν αρματολίκι, με επικεφαλής τον Τσακνάκη, ενώ διοικητής διετέλεσε και ο Γεωργάκης Ολύμπιος.

Το 1770 καταλήφθηκε για μικρό χρονικό διάστημα από τους Έλληνες, όπως και το 1825 και 1878. Βομβαρδίστηκε από τον πλοίαρχο Σαχτούρη το 1897 και από τότε εγκαταλείφθηκε από τους Τούρκους.

Στις 15-16 Απριλίου 1941 στην περιοχή του Πλαταμώνα συγκρούστηκε ένα νεοζηλανδικό τάγμα με γερμανικά τμήματα και η μάχη έληξε με υποχώρηση των Νεοζηλανδών.

Σήμερα ανήκει στην αρμοδιότητα της 9ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και είναι επισκέψιμο από το κοινό.

Στο κάστρο αυτό συναντάμε τα 3 βασικά χαρακτηριστικά των μεσαιωνικών φρουρίων: τον πρώτο περίβολο, τον δεύτερο περίβολο που αποτελεί και την ακρόπολη και τον κεντρικό πύργο. Ο ευρύχωρος εξωτερικός τοίχος του κάστρου έχει σχήμα πολυγωνικό, ενισχύεται από πύργουςν τοποθετημένους σε ακανόνιστα διαστήματα και διατηρείται σε καλή κατάσταση. Η είσοδός του βρίσκεται στη νοτιοανατολική πλευρά ενώ στην ίδια πλευρά διακρίνεται και ερειπωμένο προτείχισμα ή ίσως πρόπυλο (barbikan). Τό ύψος των τειχών φτάνει δεξιά από την είσοδο τα 9,5μ. και αριστερά τα 7,5μ., ενώ το πάχος κυμαίνεται μεταξύ 1,2 και 2μ. Μεταξύ των δύο πυλών της κεντρικής εισόδου υπήρχε επιπλέον πύργος, σήμερα κατεστραμένος. Ο 2ος περίβολος έχει ύψος 6-7μ. και στη βορειοανατολική του γωνία υπάρχει ασυνήθιστος πύργο με τετράγωνη εξωτερική περίμετρο και κυκλική εσωτερική. Ο πύργος αυτός έχει βυζαντινού τύπου κεραμοσκέπαστο θόλο.

Στην βορειανατολική πλευρά υψώνεται ο μεγαλοπρεπής κεντρικό πύργος του αμυντικού συγκροτήματος με σχήμα οκταγωνικό, ύψους 16μ. και πάχους 2μ., του οποίου η είσοδος βρισκόταν, για λόγους ασφαλείας, σε ύψος 3,45μ. από την επιφάνεια του εδάφους, με πρόσβαση από ξύλινη σκάλα. Διαθέτει ημικυκλικά παράθυρα, σε ένα από τα οποία υπάρχουν δύο ανοίγματα με κεντρικό κιονίσκο με διακόσμηση από σταυρό πράγμα που πιθανόν να υποδεικνύει χρονολόγηση στην περίοδο που το κάστρο επισκευάστηκε από το βυζαντινό Δεσποτάτο της Ηπείρου.

Στον χώρο του κάστρου διατηρείται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής (η μόνη από τις 5 που υπήρχαν εκεί παλαιότερα) η οποία κατά την Τουρκοκρατία είχε μετατραπεί σε τζαμί.

Κάστρα, εκδ. Ερευνητές.

Τα κάστρα της Ελλάδας, εκδ. EXPLORER, 2002, ISBN 960-8303-15-X.

Καζταρίδης, Ι. Φ. Η Μακεδονία κατά την Τουρκοκρατία: Η Πιερία των περιηγητών και των γεωγράφων, εκδ. Μάτι, Κατερίνη 2002.

Κουμαρτζής, Νικόλαος. Κάστρα και θρύλοι στην Ελλάδα, εκδ. Αρχέτυπο, 2010, ISBN 978-960-421-111-1

Nicolle, David (2007). Crusader Castles in Cyprus, Greece and the Aegean 1191-1571, εκδ. Osprey Publishing, 2007, ISBN 1-841-76976-2.

# data[].attributes.attachment_link.title
Κάστρο του Πλαταμώνα

# data[].attributes.attachment_link.description
Το Κάστρο του Πλαταμώνα, είναι κάστρο της Φραγκοκρατίας, χτισμένο στη θέση οχυρωμένης πόλης της Μεσοβυζαντινής περιόδου, νοτιανατολικά του Ολύμπου, σε μικρή απόσταση από τη σημερινή κωμόπολη του Πλαταμώνα, σε θέση στρατηγική που ελέγχει τον δρόμο Μακεδονίας - Θεσσαλίας - Νότιας Ελλάδας.

# data[].attributes.location_name
Μεθώνη, Ελλάδα

# data[].attributes.headline
Μεθώνη Μεσσηνίας

# data[].attributes.subject
Μεθώνη Μεσσηνίας

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το Κάστρο της Μεθώνης βρίσκεται στην Πελοπόννησο και στην κωμόπολη Μεθώνη Μεσσηνίας. Από τα σημαντικότερα οχυρωματικά κτίσματα στον Ελληνικό χώρο κατά τον μεσαίωνα όπου η Μεθώνη ήταν ενδιάμεσος σταθμός στο ταξίδι που έκαναν οι χριστιανοί στους Άγιους τόπους. Είναι άγνωστο πότε οχυρώθηκε η θέση για πρώτη φορά, το 1205 οι Φράγκοι σταυροφόροι αναφέρεται ότι την οχύρωσαν πρόχειρα και το 1206 που κατέλαβαν τη Μεθώνη οι Ενετοί γκρέμισαν την οχύρωση αυτή και το 1209 που πήραν οριστικά τη Μεθώνη έφτιαξαν το σημερινό κάστρο και το λιμάνι του τότε οικισμού.

Το κάστρο είναι κτισμένο στην χερσόνησο του Αγίου Νικολάου, έχει ελλειψοειδής σχήμα, με μήκος 700 μέτρα. Τα τείχη διέθεταν πύργους ενώ η πύλη της ξηράς είχε και επιπρόσθετα οχυρωματικά έργα για μεγαλύτερη προστασία. Βρέχεται από τρεις πλευρές με θάλασσα και υπάρχει και το μικρό φρούριο Μπρούτζι που ενώνεται με αυτό με τεχνητή πέτρινη γέφυρα. Από την πλευρά της ξηράς είχε τάφρο, χωρίς νερό, και γέφυρα, 14τοξη, για την πρόσβαση στην πύλη. Διέθετε και ακρόπολη σε μικρό ύψωμα μέσα στο κάστρο, τειχισμένη με διπλό τείχος, άλλες σημαντικές πύλες του κάστρου ήταν αυτή του Αγίου Μάρκου στο λιμάνι.

Το 1499 έγιναν από τους Ενετούς νέα οχυρωματικά έργα περιτειχίζοντας τον οικισμό της Μεθώνης. Την περίοδο αυτή πολιόρκησε το κάστρο ο Βαγιαζήτ, που χαρακτηριζόταν απόρθητο, αλλά από ένα λάθος της φρουράς οι Οθωμανοί μπήκαν στο κάστρο και το κατέλαβαν. Το 1770 κατά τα Ορλωφικά πολιορκήθηκε το κάστρο από τους Ρώσους χωρίς επιτυχία. Το 1821 οι επαναστατημένοι Έλληνες προσπάθησαν να το καταλάβουν πολλές φορές μέχρι το 1828 που η Οθωμανική φρουρά του το παράδωσε στον Μαιζών κατά την Εκστρατεία του Μωριά των γαλλικών στρατευμάτων που εκδίωξαν του Τούρκους σε εφαρμογή της Συνθήκης του Λονδίνου που προέβλεπε τη δημιουργία Ελληνικού κράτους.

Το κάστρο της Μεθώνης και το Μπούρτζι

Το κάστρο της Μεθώνης από την βόρεια πλευρά

Corpus, Αρχαιολογία των Πολιτισμών, Τεύχος 45 Ιανουαριου 2003, εκδόσεις Περισκόπιο, άρθρο των Σοφία Σάκκαρη - Λουίζας Σάκκαρη

# data[].attributes.attachment_link.title
Κάστρο της Μεθώνης

# data[].attributes.attachment_link.description
Το Κάστρο της Μεθώνης βρίσκεται στην Πελοπόννησο και στην κωμόπολη Μεθώνη Μεσσηνίας. Από τα σημαντικότερα οχυρωματικά κτίσματα στον Ελληνικό χώρο κατά τον μεσαίωνα όπου η Μεθώνη ήταν ενδιάμεσος σταθμός στο ταξίδι που έκαναν οι χριστιανοί στους Άγιους τόπους.