# data[].attributes.body
Zadanie polegało na znalezienie jak największej liczby weryfikowalnych hipotez i ocenie ich przy użyciu różnych rzetelnych źródeł.

# data[].attributes.body
Poniżej zamieszczam hymn naszego zespołu:

Codzień niespokojni

Wciąż szukamy rad,

Łatwowierni słowom

Rzucanym na wiatr.

Dzisiaj to zmienimy,

Głowami ruszymy,

Zachęcimy Was.

Abyście już nigdy

Nie byli naiwni

Rozpoznali fakt!

Muzyka: Adam Walaciński- „Deszcze niespokojne” z serialu „Czterej Pancerni i Pies”

# data[].attributes.body
...która wygląda na coś dla nas.

# data[].attributes.attachment_link.description
Log into Facebook to start sharing and connecting with your friends, family, and people you know.

# data[].attributes.headline
Formuła oraz wyniki konkursu wewnątrzszkolnego przeprowadzonego w klasach 7-prezentacja

# data[].attributes.subject
Formuła oraz wyniki konkursu wewnątrzszkolnego przeprowadzonego w klasach 7-prezentacja

# data[].attributes.body
Quiz o fałszywych informacjach w internecie i o tym, jak skutecznie odróżniać je od faktów.

# data[].attributes.body
Prezentacja o internecie oraz internetowych kłamstwach

# data[].attributes.headline
Wewnątrzszkolny konkurs na znalezienie najbardziej wiarygodnej, lecz fałszywej informacji w sieci

# data[].attributes.subject
Wewnątrzszkolny konkurs na znalezienie najbardziej wiarygodnej, lecz fałszywej informacji w sieci

# data[].attributes.body
Dnia 26 lutego odbył się konkurs polegający na znalezieniu najbardziej wiarygodnej, lecz fałszywej informacji znalezionej w Internecie za pomocą smartfona. Konkurs polegał na napisaniu notatki, którą uczniowie wykonywali w parach przez 15 minut. Notatka miała zawierać nagłówek w postaci cytatu informacji, którą znaleźli. Poniżej znajdował się krótki opis zawierający rozwinięcie samej informacji, czyli czego ona dotyczyła i dlaczego okazała się fake news’em (była nieprawdziwa). Siódmoklasiści-którzy byli uczestnikami konkursu-byli zobowiązani do podania źródła witryny internetowej, z której korzystali, tak aby możliwym było sprawdzenie fałszywości i poprawności napisanej w notatce informacji. Każdy element notatki był odpowiednio punktowany, a laureatem naszego konkursu została para uczniów, która uzyskała największą ich liczbę.
Poniżej znajduje się praca uczennic, które zdobyły pierwsze miejsce.

Organizator konkursu, uczeń

Kuba Zahradniczek

# data[].attributes.body
No nie popisałem się źródłami. ;)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Erystyka - sztuka doprowadzania sporów do korzystnego rozwiązania bez względu na prawdę materialną. Słowo pochodzi z klasycznego języka greckiego - eristikós, czyli kłótliwy, od oznaczający kłótnię, spór, walkę oraz imię bogini niezgody, córki Nocy, towarzyszki Aresa na polu bitwy, będącej uosobieniem waśni, niezgody i kłótni.

Termin jako samodzielne pojęcie został do nowożytnej myśli filozoficznej (i socjologicznej) wprowadzony, właściwie przypomniany, przez A. Schopenhauera w napisanej ok. 1830 krótkiej rozprawce Die eristische Dialektik wydanej dopiero w spuściźnie pośmiertnej (1864) - w języku polskim w przekładzie J. Lorentowicza po raz pierwszy w 1893 jako Sztuka prowadzenia sporów i w kolejnym przekładzie B. i Ł. Konorskich, wydanym po raz pierwszy w 1973 r., jako Erystyka, czyli sztuka prowadzenia sporów (podane są tu wszystkie - do roku 1970 - niemieckie wydania rozprawki).

Schopenhauer w swoim tekście używa jako pojęcia podstawowego terminu dialektyka erystyczna, wywodzonego z filozofii antycznej, a dokładnie wyłącznie z pism Arystotelesa. Przeciwstawia i starannie rozgranicza w swoim rozumowaniu dwa pojęcia - logikę i dialektykę. To ostatnie przedstawia jako sztukę rozmawiania, a ściślej - dyskutowania lub wspólnego rozumowania rozmówców, czyli rozważania kwestii w drodze rozmowy, ale tak, aby zachować pozory racji - per fas et nefas (wszelkimi dozwolonymi i niedozwolonymi środkami). Wyjaśniając przyczyny takiego postępowania Schopenhauer przytacza swoje znane pesymistyczne argumenty co do ludzkiej natury - ludzie są z natury źli, nieuczciwi, próżni i gadatliwi. W zasadniczej części rozprawy autor względem sformułowanej przez przeciwnika tezy definiuje dwie drogi i dwa sposoby jej zwalczania, co nazywa osteologią każdej dyskusji. Następnie podaje 38 (37 numerowanych i jeden oznaczony jako ostatni) sposobów lub chwytów erystycznych. Niektóre sposoby mają nazwy (często łacińskie), jak np. sposób 1 uogólnienie, 2 , 25 exemplum in contrarium (przykład przeciwieństwa), 26 retorsio argumenti (odwrócenie kierunku argumentu), 29 dywersja.

Według zgodnej opinii odbiorców tej pracy Schopenhauera, pokrywającej się zresztą z wielokrotnie przez niego podkreślanym stanowiskiem, nie należy traktować Erystyki jako elementarza czy przewodnika do stosowania oszukańczych (szalbierczych według Kotarbińskiego) reguł w sporze niezależnie od tego po której stronie jest słuszność, prawda. Wręcz przeciwnie, intencją autora osteologii erystyki było podanie znającym jego pracę możliwości uprzytomnienia sobie różnych potencjalnych przyrodzonych lub wyćwiczonych wykrętnych forteli używanych w sporach przez ludzi nierzetelnych.

Tadeusz Kotarbiński w artykule L'éristique - cas particulier de la théorie de la lutte, „ Logique et Analyse", 21-22, 1963 twierdzi, że erystyka będąc kunsztem prowadzenia sporu stanowi zarówno element ogólniejszej biegłości w argumentacji, jak i szczególny przypadek sztuki walki nazwanej przez niego agonistyką.

Jednocześnie Kotarbiński w napisanej w 1968 przedmowie do tłumaczenia Konorskich uznał podejście Schopenhauera za ujęcie tylko fragmentu szeroko rozumianego pojęcia. Argumentuje to tym, że autorowi chodzi tylko o takie chwyty używane przez adwersarzy, którzy za cenę poprawności wywodu, słuszności, prawdy wreszcie, a więc za wszelką cenę chcą bezwzględnie postawić na swoim - doprowadzić do uznania, że mają rację.

W Logice dla prawników Kotarbiński napisał, iż erystyka to "sztuka prowadzenia sporów tak, aby wygrać spór w obliczu osób rozstrzygających, np. sędziego lub grona stanowiącego", a dalej wskazuje, że "... trzeba wiedzieć, jak można pomóc sobie lojalnie w obronie słusznej sprawy i na co się może zdobyć nielojalny sprytny przeciwnik".

Schopenhauer twierdził, że problem erystyki do czasu jego rozmyślań był polem prawie dziewiczym, gdyż po usilnych poszukiwaniach mógł przytaczać jedynie Arystotelesa, a wspomniał jeszcze za Diogenesem Laertiosem Teofrasta z jego zaginionymi wszystkimi dziełami (nie jest jasne o kim tak wypowiada się Schopenhauer, gdyż są zachowane pewne dzieła znanego Teofrasta z Eresos).

Kotarbiński wymienia w przedmowie dodatkowo traktat Maksymosa O zarzutach trudnych do odparcia (Peri ton alyton antitheseon).

Metody erystyczne (według Schopenhauera)

Oto skrót sposobów nieuczciwej dyskusji (dialektyki erystycznej):

1. Uogólnienie (instantia) - rozszerzanie wypowiedzi przeciwnika poza jej normalne granice (bardziej ogólnikowe twierdzenie łatwiej zaatakować).

2. Zastosowanie homonimii do jakiegoś słowa użytego przez przeciwnika, by rozszerzyć jego wypowiedź i wtedy ją obalić.

3. Przyjęcie twierdzenia powiedzianego w sensie relatywnym jako powiedziane absolutnie lub ujęcie go pod innym kątem i w ten sposób jego obalenie (relative - absolute).

4. Podawanie rozproszonych przesłanek (także błędnych), tak by przeciwnik nie zorientował się, do czego zmierzamy. Kiedy przeciwnik już zaakceptuje wszystko co potrzebne, zrobienie z nich wniosku przez niego niespodziewanego.

5. Ukryta petitio principii: zakładanie tego, czego chcemy dowieść, używając na początku zmienionych nazw lub posługując się na początku ogólnikami, które łatwiej zaakceptować.

6. Zadawanie wielu pytań naraz i obszernie, ukrywając to, na czym zależy nam w odpowiedziach przeciwnika - trudno mu wtedy zorientować się w biegu rozumowania i przeoczy nasze ewentualne błędy i braki we wnioskowaniu.

7. Wyprowadzenie przeciwnika dyskusji z równowagi (przez bezczelne zachowanie względem niego, im bardziej subtelne i trudne do wykrycia przez obserwatorów dyskusji, tym lepiej), gdyż zdenerwowany nie będzie w stanie wszystkiego przemyśleć i dopilnować, a także straci pewność siebie.

8. Pomieszanie kolejności wnioskowania (zadając pytania w niewłaściwej kolejności), tak że przeciwnik pogubi się w wywodzie.

9. Zadawanie pytań do poszczególnych przypadków, na które przeciwnik prawidłowo odpowie i następnie, bez pytania go, założenie, że zgodził się z tezą, która potwierdzałyby te przypadki (choć wcale nie musi ona koniecznie z nich wynikać).

10. Wybieranie słów/porównań które będą nam pasowały, np. kiedy przeciwnik proponuje jakąś zmianę, nazwać ją złośliwie "nowinką" i przeciwstawić "zastanemu porządkowi", natomiast kiedy od nas wychodzi taka propozycja, przeciwstawiamy ją "zacofaniu". Innymi słowy - nadawanie nazwy pozytywne lub negatywne w zależności od potrzeby.

11. Zaproponowanie przeciwnikowi wyboru między proponowaną przez nas tezą a przejaskrawioną antytezą. (Szare obok białego wydaje się czarnym, a obok czarnego wydaje się białym).

12. Triumfalne ogłoszenie, że się czegoś dowiodło, choć wcale z dyskusji tak nie wynika (często skutkuje przy nieśmiałym przeciwniku).

13. Przedstawienie przeciwnikowi jakiekolwiek słuszne, choć nie oczywiste, stwierdzenie. Jeśli odrzuci (przez podejrzliwość) - wykazujemy, że jest słuszne i triumfujemy; jeśli przyjmie - mamy plus, bo zgodził się z naszym twierdzeniem.

14. Argumentum ad hominem lub ex concessis: Szukanie w wypowiedzi przeciwnika sprzeczności z akceptowaną przez niego szkołą, grupą, do której należy lub sposobem postępowania, np.: "I ty, Polak, mówisz takie rzeczy!?".

15. Kiedy przeciwnik postawił mocny kontrargument, wykorzystać podwójne znaczenie tego, co powiedzieliśmy, mimo że początkowo nie o to znaczenie nam chodziło.

16. Mutatio controversiae: Widząc, że przeciwnik podąża argumentacją, którą nas pobije, wytrącić go z biegu, zmienić temat, odwrócić uwagę.

17. Kiedy przeciwnik żąda konkretnych argumentów przeciw jego twierdzeniu, a ich nie znajdujemy, uciec się do ogólników powiązanych z jego tezą i później je podważyć argumentując choćby omylnością ludzkiej wiedzy.

18. Fallacia non causae ut causae: Potraktować uzgodnione wspólnie przesłanki jako dowód naszej tezy, choć brakuje wśród nich jeszcze kilku, których nie przyjęły obydwie strony.

19. Kiedy przeciwnik użył argumentu tego typu, o jakich piszemy (nieuczciwych), lepiej jest nie tyle wykazać jego pozorność, ale użyć podobnego argumentu, który postawi przeciwnika w gorszej pozycji niż gdybyśmy wykazali pozorność jego argumentu.

20. Podać to, do czego przekonuje nas przeciwnik, za petitio principii, kiedy przekonuje nas do czegoś wątpliwego, spornego. Wydaje się to wtedy bardzo prawdopodobnym dla słuchaczy, bo widzą w tym także problem tak jak w głównym problemie dyskusji.

21. Opierać się tak długo argumentacji przeciwnika, nie uznając jej, aż rozszerzy je poza granice prawdy, tak że łatwo obalimy taki argument. Powstaje wtedy wrażenie, że obaliliśmy główny argument.

22. Argumentum ad auditorem - zwracać się bezpośrednio do audytorium, zamiast do oponenta. Zamiast odpowiadać racjonalnie na zarzuty stawiane przez rozmówcę, w sposób populistyczny, odwoływać się do gustów i upodobań słuchaczy. Pozyskanie audytorium ma na celu wywarcie presji na oponencie, który nie będzie miał śmiałości przeciwstawić się opiniom grona słuchaczy.

23. Dywersja: Widząc, że zaczynamy przegrywać, rozpoczynamy mówić zupełnie o czymś innym, jak gdyby to było argumentem przeciwnym (bezczelne, kiedy nie dotyczy to w ogóle tematu dyskusji).

24. Argumentum ad verecundiam: Używać zamiast argumentów odwołań do autorytetów, szczególnie tych, które są powszechnie szanowane, w razie potrzeby przekręcając lub fałszując cytaty. Słabość: Jeśli przeciwnik jest dobrze zorientowany, może to wykazać lub podać inny autorytet mający inne zdanie w tej kwestii.

25. Przyklejanie etykietki - Kiedy twierdzenie przeciwnika podobne jest do jakiejś herezji, błędnej nauki, ktoś może przyczepić mu etykietkę nazywając ją spirytualizmem, idealizmem itp.

26. Powiedzieć, że w teorii to ładnie wygląda, ale praktyka pokazuje inaczej. (Jak gdyby teoria czegoś nie uwzględniała).

27. Zadać pytanie związane z tematem, na które przeciwnik nie będzie w stanie odpowiedzieć i w ten sposób, pokazując jego niekompetencję, przekonać wszystkich, że to my mamy rację.

28. Argumentum ab utili: Zadziałać na wolę, a nie na rozum - kiedy uda nam się przekonać, że korzystniej dla wszystkich (a przynajmniej słuchaczy, zwolenników), żebyśmy przyjęli nasze rozwiązanie (choćby było ono zupełnie błędne), będą chcieli bardziej przychylić się do naszej argumentacji.

29. Sprawić przez potok bezsensownych słów (pozornie wyglądający dobrze, z poważną miną), że przeciwnik pogubi się, uznając je za najważniejszy argument tezy. Działa szczególnie wtedy, gdy przeciwnik udaje, że wszystko zrozumiał.

30. Jeśli przeciwnik ma rację, ale użył błędnej argumentacji, obalić argument, uznając, że obaliliśmy całą tezę. Jest to jedna z najpowszechniej używanych metod erystycznych.

31. Metoda ironicznej niekompetencji- Granie głupa: Jeśli przeciw racjom wysuniętym przez przeciwnika nic nie potrafimy znaleźć, z subtelną ironią należy ogłosić swoją niekompetencję: "To, co pan mówi, daleko wykracza poza granice mojej ubogiej pojętności, nie wykluczam przeto, iż ma pan rację, zrozumieć tego jednak nie potrafię". Jeśli wśród słuchaczy cieszymy się jakimś uznaniem, delikatnie dajemy im do zrozumienia, iż oponent plecie bzdury. Z chwytu tego można korzystać tylko w tych warunkach, gdy pewni jesteśmy, że słuchacze mają nas w wyższym poważaniu niż przeciwnika, np. gdy dochodzi do sporu między profesorem a studentem. Oparcia szuka się we własnym autorytecie, nie w racjach.

32. Argument ostatni - ad personam: Widząc, że przeciwnik jest mocniejszy, atakować go osobiście, obrażać lub w jakikolwiek sposób porzucać prawdziwy przedmiot sporu. Rzucać inwektywami - używanie słów obraźliwych wobec przeciwnika, np. "Ty i całe twoje stronnictwo jesteście przykładami chorej ambicji, przy maleńkich móżdżkach".

Bibliografia

# data[].attributes.attachment_link.description
Erystyka - sztuka doprowadzania sporów do korzystnego rozwiązania bez względu na prawdę materialną. Słowo pochodzi z klasycznego języka greckiego - eristikós, czyli kłótliwy, od oznaczający kłótnię, spór, walkę oraz imię bogini niezgody, córki Nocy, towarzyszki Aresa na polu bitwy, będącej uosobieniem waśni, niezgody i kłótni.

# data[].attributes.body
...w kontekście politycznym

# data[].attributes.body
...czyli dysonans poznawczy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dysonans poznawczy, a właściwie teoria na jego temat pojawiła się w psychologii społecznej w 1957 roku, kiedy Leon Festinger po raz pierwszy zdefiniował to zjawisko. Od tamtej pory dysonans poznawczy stał się czołowym tematem psychologów i naukowców, ale i stałym elementem życia każdego z nas.
Teoria Festingera

Leon Festinger (1919-1989) był wybitnym psychologiem społecznym, który w latach 1951-1956 prowadził badania nad zjawiskiem dysonansu poznawczego.

Zainspirowany trzęsieniem ziemi w Indiach z 1934 roku i krążącymi wówczas wśród poszkodowanych oraz osób na peryferiach plotkami o nadejściu kolejnej fali kataklizmu, zaczął się zastanawiać - jak podają podręczniki:
Czy przypadkiem plotki osób na peryferiach nie stanowiły sposobu na usprawiedliwienie swojego lęku? Czy system poznawczy człowieka nie działa tak, aby znaleźć uzasadnienie dla obaw mimo braku realnych sygnałów zagrożenia? Ten pomysł - być może ludzie dopasowują obraz świata, w którym żyją do tego, jak się w danym momencie czują lub co robią - stał się zalążkiem teorii dysonansu poznawczego.
Festinger w końcu przedstawił ważną teorię dysonansu poznawczego, do którego dochodzi wtedy, kiedy uświadomione sobie informacje lub przekonania są wzajemnie niespójne psychologicznie.

W takiej sytuacji powstaje poczucie psychicznego dyskomfortu i stresu.

Dyskomfort ten jest przyczyną motywowania ludzi do wprowadzania zmian, które go zmniejszają.

Osoba odczuwająca dysonans poznawczy, zawsze będzie dążyć do jego redukcji, podobnie jak dąży, np. do zaspokojenia pragnienia lub głodu.

W przypadku dysonansu próba jego redukcji będzie opierać się na takich zachowaniach, które będą prowadziły do zmiany, chociaż jednego z wywołujących go przekonań, po to, aby przywrócić psychiczny spokój i harmonię.

Dysonans poznawczy w codziennym życiu

Każdy z nas doświadcza dysonansu poznawczego w codziennym życiu, ponieważ nieustannie konfrontujemy się z różnymi światopoglądami, ideami, elementami wiedzy, postawami, wartościami, opiniami, uczuciami, przekonaniami etc.

Gdy zaczynamy mieć do czynienia z więcej niż jednym stanowiskiem na dany temat lub dotyczącym tego samego zjawiska, zaczynamy je ze sobą porównywać.

W efekcie odbywania tych porównań może dojść do ustalenia konsonansu, braku związku lub właśnie dysonansu.

Wobec powyższego z dysonansem poznawczym w sytuacjach życia codziennego mamy do czynienia wtedy, gdy rodzą się w nas wątpliwości i odczuwamy dyskomfort wobec danych postaw, opinii itd. i nie potrafimy wytłumaczyć przyczyn tych niespójności.

Typowym przykładem odczuwanego dysonansu poznawczego jest nałogowy palacz, który otrzymuje potwierdzoną naukowo informację, iż palenie powoduje choroby płuc.

W myśl tej informacji palacz zaczyna odczuwać dysonans, który wynika z dwóch elementów poznawczych - palenia papierosów oraz tego, że są szkodliwe.

Dysonans w tym przypadku może zostać zredukowany, np. przez uzasadnienie jednego z tych dwóch elementów poznawczych. Może, zatem dojść do rzucenia palenia, czyli uzyskania harmonii pomiędzy tym, że „ palenie szkodzi" i „ nie będę palaczem papierosów ".

Jednak w przypadku porażki i nieudolnej próbie rzucenia palenia, może też dojść do innej redukcji zaistniałego dysonansu poznawczego, opierającej się np. na całkowitym zlekceważeniu naukowej informacji lub odwołaniu się do „ odwagi", że pomimo doniesień o szkodliwości „ ja i tak jestem odważną osobą i będę palić ".

Sposoby redukcji dysonansu

Redukcji dysonansu poznawczego dokonujemy w wielu innych sytuacjach życiowy, np. podczas stosowania diety, wykonywania mało płatnej pracy, poczucia krzywdy od innych itp.

Im ważniejsze są dla nas element poznawcze wywołujące dysonans, tym jest on większy. A im większy dysonans, tym większa siła i chęć jego redukcji.

Dlatego też psychologowie wyodrębnili trzy podstawowe sposoby redukcji dysonansu poznawczego, do których zalicza się:

zmiany zachowania wynikające ze zmian jednego elementu poznawczego na taki, który będzie spójny z drugim elementem poznawczym;

dodanie dodatkowych elementów poznawczych, które wprowadzą harmonię pomiędzy dysonującymi elementami;

wprowadzenie drobnych zmian, czyli uzasadnienie zachowania przez zmianę elementów poznawczych.

Dysonans w reklamie

Teoria dysonansu poznawczego dała wytłumaczenie nie tylko codziennym sytuacjom życiowym, ale stała się także zjawiskiem chętnie wykorzystywanym w wielu dziedzinach nauki i życia.

Dysonans poznawczy z powodzeniem wykorzystywany jest do przeprowadzania strategicznych i skutecznych kampanii reklamowych, których zadaniem jest kształtowanie właściwych postaw konsumenckich.

Duże osiągnięcia przyniosło wykorzystanie dysonansu poznawczego w kampaniach, które propagowały zdrowy styl życia lub zachowania prospołeczne.

Jeżeli jednostka zobaczy, że w jej zachowaniach uwidacznia się hipokryzja, może zacząć odczuwać dysonans poznawczy, który doprowadzi do zmiany zachowania na bardziej odpowiedzialne.

Dlatego też zjawisko dysonansu z powodzeniem wykorzystano m.in. w kampaniach promujących ochronę środowiska, przeciwstawiających się prowadzeniu samochodu pod wpływem alkoholu, spożywania alkoholu lub palenia przez kobiety w ciąży, lub nakłaniających do stosowania prezerwatyw jako środka chroniącego przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Jak przekonują psychologowie, dysonans poznawczy jest czymś zupełnie normalnym i naturalnym, więc pojawiające się w nas na co dzień sprzeczności nie powinny być powodem do niepokoju.

Grunt to zdrowe podejście do tematu i przystąpienie do naturalnego procesu redukcji „ kłócących się " ze sobą elementów poznawczych.

Książkę TEORIA DYSONANSU POZNAWCZEGO kupisz tutaj
WSPARCIE NIEZALEŻNYCH PORTALI

# data[].attributes.attachment_link.title
DYSONANS POZNAWCZY, CZYLI KIEDY DYSKOMFORT I NIESPÓJNOŚĆ RZĄDZĄ NASZYM ŻYCIEM - Odkrywamy Zakryte

# data[].attributes.attachment_link.description
Dysonans poznawczy, a właściwie teoria na jego temat pojawiła się w psychologii społecznej w 1957 roku, kiedy Leon Festinger po raz pierwszy zdefiniował to zjawisko. Od tamtej pory dysonans poznawczy stał się czołowym tematem psychologów i naukowców, ale i stałym elementem życia każdego z nas.

# data[].attributes.body
Wygląda ciekawie. Zawiera m.in. karty do gry. :D

# data[].attributes.attachment_link.description
Kolejna rozmowa w internetach, która aż roi się od brzydkich erystycznych zagrywek i innych błędów w argumentacji? Spokojnie - po to właśnie powstały Karty dla Ludzkości. W razie potrzeby,...

# data[].attributes.headline
Przykład nierzetelności, na który sam się dałem nabrać

# data[].attributes.subject
Przykład nierzetelności, na który sam się dałem nabrać

# data[].attributes.body
A teraz to wrzucam Was na minę. Bo o tym się w naszej szkole trochę mówi. I sam to naiwnie łykałem. Poniżej podlinkowany artykuł rozlicza się z pewną książką, która spowodowała wiele szumu w polskiej dydaktyce, choć... sprawdźcie sami!

# data[].attributes.attachment_link.title
Neurodydaktyka to bzdura, a ja jestem tchórzem

# data[].attributes.attachment_link.description
Neurodydaktyka to bzdura, a ja jestem tchórzem

# data[].attributes.body
Opowiada prof. Magdalena Fikus.

# data[].attributes.attachment_link.description
Największe centrum nauki w Polsce. Naszą misją jest inspirowanie do obserwacji, doświadczania, zadawania pytań i poszukiwania odpowiedzi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Facebook próbuje przeciwdziałać fałszywym newsom. Czechy próbują przeciwdziałać fałszywym newsom. Niemcy zapowiadają przeciwdziałanie fałszywym newsom. Donald Trump chce walczyć z fałszywymi newsami. Zjawisko nie jest nowe, dlaczego więc walka z fałszywymi newsami trwa dopiero od kilku miesięcy i czym one w ogóle są?
Internet bywa wspaniały z wielu względów. Propaganda jest jednym z nich. Nigdy wcześniej nie mieliśmy dostępu do takiej ilości informacji, ale nigdy wcześniej nie byliśmy tak bombardowani przekazami z każdej strony. Nic dziwnego, że organizacje, firmy czy politycy próbują wykorzystywać te możliwości do ugrania czegoś dla siebie.

Fake news - lukratywna propaganda, bańka informacyjna?

Propaganda, słowo z nieprzyjemnymi konotacjami, jest powszechna.

Propaganda (od łac. propagare - rozszerzać, rozciągać, krzewić) - celowe działanie zmierzające do ukształtowania określonych poglądów i zachowań zbiorowości lub jednostki, polegające na manipulacji intelektualnej i emocjonalnej (czasem z użyciem jednostronnych, etycznie niewłaściwych lub nawet całkowicie fałszywych argumentów). Gdy propaganda zmierza do upowszechnienia trwałych postaw społecznych, poprzez narzucenie lub zmuszenie odbiorców do przyjęcia określonych treści, wtedy stanowi jeden z elementów indoktrynacji.

Reklamy są przecież powszechną, codzienną formą propagandy. Ładny, szczęśliwy obrazek rodziny połączony z jakimś produktem ma skłonić nas do utworzenia pozytywnej emocji i finalnie kupienia produktu, wszystkie bzdurne statystyki podawane na końcach reklam służą niczemu innemu niż przekonaniu nas, że produkt jest najlepszy. Do tego, że reklamy pokazują wykrzywioną albo nawet zakłamaną rzeczywistość już się przyzwyczailiśmy. Do tego że jesteśmy pod ich wpływem też.

Tymczasem fałszywe newsy wciąż budzą kontrowersje. Problem w tym, że fałszywy news fałszywemu newsowi nierówny.

"Fake news" dotychczas uważany był za informację całkowicie nieprawdziwą, wprowadzoną do obiegu medialnego w celu dezinformacji czy żartu. Potem przyszedł internet i okazało się, że niemal każdy może założyć sobie serwis informacyjny z newsami. A opakowane ładnie nie muszą być nawet prawdziwe by sprzedawać się dobrze.

Dziś "fake news" to przeinaczenia, nieprawdziwości czy nadinterpretacje, większość polityczna. Prawa strona ma swoje fałszywe newsy, lewa swoje, centrum przeinacza raz to raz tamto, a na tej podstawie wrosła cała branża portali dezinformacyjnych.

Zamknięci w naszych bańkach informacyjnych odbieramy w większości to, co pasuje do posiadanego przez nas światopoglądu. Radykalizujemy się i zaczynamy wierzyć w to, co chcemy wierzyć. Popyt rodzi podaż, dostarczane są nam coraz to nowsze informacje które z prawdą mają mniej lub więcej punktów wspólnych.

Błędne koło się napędza, bo radykalizowanie ludzi jest lukratywne. Problem w tym, że granica między fałszywym a prawdziwym newsem się zatarła. Powodów jest sporo - ludzie od lat tracą zaufanie do obierających strony mediów, media bawią się w subtelną interpretację faktów i uprawiają politykę, biznes wydawniczy zmienia się i by był rentowny wymaga metamorfoz. Trwa wojna na szybkość, ekskluzywność, internet obniżył standardy publikacji, wszyscy przepisują od wszystkich i tłumaczą słowo w słowo. Newsy odarte z wiarygodności i nieprzywiązane do faktów stały się świetnym narzędziem w rękach małych i dużych ideologów.

Co dalej?

Dziś trafiłam na artykuł w Rzeczpospolitej. Opisano w nim sprawę raportu na temat haków które posiada Rosja na Trumpa - niezweryfikowanego, niewiadomego pochodzenia i prawdziwości dokumentu. Stwierdzono, że jest to internetowy dowcip z 4chana. Tymczasem nie wiadomo. Tak po prostu jeszcze nie wiadomo, skąd pochodzi ten dziwny dokument, a teorie o jego pochodzeniu są tylko teoriami.

Za każdym razem, gdy widzę bzdury przepisane z anglojęzycznych stron, które uprawiają swoją propagandę trochę podnosi mi się ciśnienie, ale zadaję sobie też pytanie czy to już podpada pod kategorię nieprawdziwych newsów? Jak bardzo mylne muszą być informacje by prowadzić z nimi walkę?

News o tym, że zmarł jakiś celebryta, choć celebryta wciąż żyje, jest fałszywym newsem, to oczywiste. Tak samo jak newsy podające stare materiały jako nowe, inne wydarzenia. Jednak co z treściami, które nie są tak oczywiste, w których przeinacza się tylko część informacji, pomija niektóre części lub lekko je nagina?

Robi tak przecież wiele mediów.

Kto decyduje o tym, co jest fałszywym newsem? Czy treści podawane w obszerny, niepunktowy sposób z założenia są nieprawdziwe?

To ważne pytania, bo zapędy Facebooka, Niemiec czy Czech w tworzeniu państwowych i prywatnych struktur mających zwalczać "fake news" zaczynają niebezpiecznie oscylować wokół cenzury.

W przypadku rządowych działań w ograniczaniu fałszywych newsów sprawa jest dość oczywista. Rządy przerażone zmieniającymi się na bardziej nacjonalistyczne nastrojami i wynikiem wyborów prezydenckich w Stanach twierdzą, że nieprawdziwe newsy dezinformują wyborców i wpływają na wyniki wyborów.

Podanie Stanów Zjednoczonych za przykład jest akurat kontrowersyjne, bo owszem, w trakcie kampanii pojawiło się dużo informacji opartych na plotkach. Jednak to wyciek emaili od szefa kampanii wyborczej Hillary Clinton rozpętał debatę o "fake news". Dlaczego? Nie wiem. Emaile były przecież prawdziwe, więc informacje były prawdziwe. To, kto je wykradł jest osobną kwestią.

Aluzje do fałszywych newsów w internecie dla kampanii Clinton były zręcznym odwróceniem uwagi od niewygodnych treści emaili.

Temat szybko podłapał prezydent Trump, który fałszywymi newsami nazywa wszystko, co jest wobec niego krytyczne. Na pierwszej prezydenckiej konferencji prasowej przegonił przedstawicieli nielubianych dla siebie mediów, w tym CNN. Powód? FAKE NEWS!

Here's the exchange where CNN's Jim @Acosta tries to ask Trump a question and the President-elect refuses pic.twitter.com/LlwmhPj5w3

- Bradd Jaffy (@BraddJaffy) January 11, 2017

Owszem, CNN zdarza się wybiórczo naginać rzeczywistość, ale stacja raczej nie jest typowym medium rozpowszechniającym fałszywe newsy.

Istnieją więc dwie wersje fałszywych newsów - całkowita, w której podaje się nieprawdziwe, sprzeczne z faktami informacje i ta, w której fałszywość zależy od punktu widzenia i interpretacji.

Każdy rządowy zakus, by walczyć z fałszywymi newsami ma więc znamiona cenzury. Dlaczego mamy ufać wybranym reprezentantom, że nie użyją mechanizmów walki z "fake news" do zagwarantowania sobie wygranej w kolejnych wyborach?

Zwalczanie kompletnych kłamstw, jak próbują robić to Czechy, wygląda na niewinne. Ot, powstanie komórka zajmująca się prostowaniem nieprawdziwych informacji. Informacji, których fałszywość można udowodnić.

Jednak co dalej? Zakazy? Kary?

Zresztą nawet dopiero co zapowiedziane działania Facebooka w tym samym temacie są wątpliwe i mogą okazać się szkodliwe. Kto w Facebooku będzie oceniał prawdziwość informacji? Czy będzie potrafił odróżnić żart od poważnego postu? Które media będzie faworyzowała platforma Zuckerberga?

Owszem, rozprzestrzenianie się "fake news" w sieci jest problemem. Jednak walka z tym zjawiskiem musi odbyć się całkiem gdzie indziej: na poziomie edukacji i nauki krytycznego myślenia.

Obecne pokolenia mogą być już stracone.

Poza tym... Od kiedy propaganda jest nielegalna? Uprawia ją niemal każdy rząd w mniej i bardziej delikatny sposób, uprawiają ją politycy, uprawiają ją korporacje.

Mam też przeczucie, że mechanizmy użyte do duszenia propagandy wypływającej z bardziej prawej strony uczynią tę stronę tylko silniejszą. Ludzie bardzo nie lubią, gdy walczy się siłą z ich światopoglądem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czym są "fake news" i dlaczego walczymy z nimi dopiero od kilku miesięcy?

# data[].attributes.attachment_link.description
Facebook próbuje przeciwdziałać fałszywym newsom. Czechy próbują przeciwdziałać fałszywym newsom. Niemcy zapowiadają przeciwdziałanie fałszywym newsom. Donald Trump chce walczyć z fałszywymi newsami. Zjawisko nie jest nowe, dlaczego więc walka z fałszywymi newsami trwa dopiero od kilku miesięcy i czym one w ogóle są? Internet bywa wspaniały z wielu względów.

# data[].attributes.body
...autorstwa nieodżałowanego R. Feynmana.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In this fast-paced world of social media news, it can be exhausting to constantly have to figure out which of the legit-sounding headlines popping up in your newsfeed are proper science, and which are little more than pseudoscience bilge.

To make matters more complicated, anti-vaxxers and climate change deniers are in the habit of using scientific terms to get people on side, and, despite all our skeptical thinking, researchers have shown that it's incredibly easy for humans to fall for what they call 'pseudo-profound bullsh*t' - for example, Deepak Chopra quotes that sound smart, but, when you get down to it, actually mean nothing at all. Like: "Wellbeing requires exploration. To traverse the mission is to become one with it."

But as challenging as it is, it's just as important as ever to be able to sort fact from fiction these days.

So how do you know what's real and what's not without an advanced degree in science? Back in 1966, theoretical physicist Richard Feynman came up with a surprisingly simple technique, that today is more relevant than ever.
It turns out, all you need to do when you read or hear something that sounds smart, is try to translate it back into ordinary language - or better yet, have the person explain it for you - without using any scientific jargon or terms, and see if it still makes sense.
For example, saying that immunisation causes autism because " simultaneous administration of multiple vaccines overwhelms or weakens the immune system" might sound pretty impressive. But can you explain in lay terms what that means? Or how injecting a piece of dead virus into someone - so that their body can recognise it and attack it if it ever meets a live version - can bring about a broad spectrum of behavioural changes? No? Didn't think so.

Fifty years ago, Feynman wasn't talking about climate change denial or anti-vaxxers, but rather science education. Giving a speech at the US National Science Teachers Association back in 1996, he was trying to impart on the educators of tomorrow the difference between knowing the name for something, and truly understanding it.

He told them about at a first-grade science book he'd seen, which started by showing students images of things like a wind-up toy dog, a real dog, and a motorbike, and asked the students: "What makes it move?"

That could be a pretty interesting way to start a discussion about the basics of science, but instead the answer in the teacher's edition of the book, noted Feynman, was simply, "Energy makes it move", for each option.

"Now, energy is a very subtle concept," said Feynman. "It is very, very difficult to get right. What I meant is that it is not easy to understand energy well enough to use it right, so that you can deduce something correctly using the energy idea - it is beyond the first grade. It would be equally well to say that 'God makes it move,' or, 'Spirit makes it move,' or, 'Movability makes it move.' (In fact, one could equally well say, 'Energy makes it stop.')"

Instead, he suggested that teachers should answer the question the way an ordinary human with no scientific knowledge would, rather than falling back on a complex term - for example, explaining that a toy dog moves because you wind up the spring, which then tries to unwind and pushes the gear around.

And then he offered some of the best advice in the history of science communication:

"I finally figured out a way to test whether you have taught an idea or you have only taught a definition. Test it this way: You say, 'Without using the new word which you have just learned, try to rephrase what you have just learned in your own language. Without using the word 'energy', tell me what you know now about the dog's motion.' You cannot. So you learned nothing about science."

Science education aside, Feynman's advice is equally useful when it comes to testing out someone else's claims, as Simon Oxenhman over at BigThink explains:

"If someone cannot explain something in plain English, then we should question whether they really do themselves understand what they profess. If the person in question is communicating ostensibly to a non-specialist audience using specialist terms out of context, the first question on our lips should be: 'Why?' In the words of Feynman, 'It is possible to follow form and call it science, but that is pseudoscience.'"

It's an incredibly simple concept, and for those of us in science communication it's something that's been drilled in for years. But when you take it out into the real world, the technique of simply trying to rephrase something in simple English to see if a) it makes sense, and b) you understand it, can be a surprisingly powerful tool for cutting through the bullsh*t. We highly recommend you give it a go.

And just in case you were wondering how strictly Feynman followed his own advice, just watch this interview filmed almost 20 years later. In it, Feynman refuses to explain how magnets work to a BBC journalist because it's impossible for him to describe in terms that the interviewer would be familiar with. That's commitment to that no-jargon life. Respect.

# data[].attributes.attachment_link.title
Here's Richard Feynman's Simple Technique For Sorting Science From Pseudoscience

# data[].attributes.attachment_link.description
In this fast-paced world of social media news, it can be exhausting to constantly have to figure out which of the legit-sounding headlines popping up in your newsfeed are proper science, and which are little more than pseudoscience bilge.

# data[].attributes.headline
Staszek Krawczyk - mistrz dementowania fejkniusów

# data[].attributes.subject
Staszek Krawczyk - mistrz dementowania fejkniusów

# data[].attributes.body
Nie znam Staszka osobiście, choć mamy wspólnych znajomych. Ufają mu ludzie, których szanuję. Warto poczytać o jego odkryciach.

# data[].attributes.attachment_link.description
Część prawicowego internetu alarmuje, że amerykańscy Żydzi atakują Polskę [1]. Z tej okazji - wpis interwencyjny. * Co się stało? Otóż jedna z działających w USA prywatnych organizacji...

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
Post by StaszekKrawczykFanpage.