# data[].attributes.body
Uitspraken lln over PV

# data[].attributes.body
Kijk met veel voldoening terug op de bijeenkomst als geheel. Wat een goede inbreng van en begeleiding door Anita en Hartger! En wat een goeie groep van betrokken co-creatoren!

# data[].attributes.body
De Zaklamp was confronterend: ontdekking dat ik zo vaak niet goed luister, en daarom niet door heb wat een ander van mij nodig heeft. Voornemen: daar toch beter op gaan letten.

# data[].attributes.body
Prikkelende vragen van Hester: worden de leerlingen niet vooral gesocialiseerd binnen de waarden van de school? Waaraan merk je de 3e dimensie van subject-worden? Inzicht: dat het ook bij erkende kunstenaars zo werkt dat zij eerst inspirerende voorbeelden navolgen en pas op den duur een herkenbare eigen stijl ontwikkelen. Als leraren inspirerende voorbeelden geven werkt dat bij leerlingen wellicht ook zo!

# data[].attributes.body
Het subtiele onderscheid tussen 'socialiseren' en 'dat derde'. Is er wel een verschil? En zo ja, kun je dat verschil merken (bij een ander of bij jezelf)? Waar merk je dat dan aan?

# data[].attributes.body
Beste vrienden/collega's,
De eerste keer was ik er niet bij. Ik heb wat moois gemist. Misschien is mijn opmerking misplaatst, waarvoor dan vergeving. Ik kreeg de indruk uit het stuk met uitspraken van leerlingen dat het gaat om persoonsvorming als geïsoleerde activiteit. Ik neem aan dat we streven naar een integratie van de derde dimensie tijdens alle uren waarin we met jonge mensen contact hebben. Daarover zou ik het dan graag willen hebben.
Groet. Dick

# data[].attributes.body
De wijsheid van de kinderen uit het filmpje. Er is veel mogelijk.

# data[].attributes.body
Hoe de oefeningen je bewust maken van dingen die je eerst niet zo zag.

# data[].attributes.body
Persoonsvorming nog erg op het zelf (hoe zit ik in mijn vel, wie ben ik, etc.) en de directe ander gericht, en minder op de Ander en de wereld

# data[].attributes.body
De resoluutheid waarmee Hester bevroeg of de leerlingen in het filmpje over het vak persoonsvorming op Anita's school niet eigenlijk met socialisatie ipv persoonsvorming bezig zijn. Dit wekte lichte frustratie en zelfs wat boosheid ('hoe kun je nu zeggen dat die kinderen niet met persoonsvorming bezig zijn?') over het onderscheid socialisatie-persoonsvorming bij me op en maakte mij duidelijker dat ik het uit elkaar trekken daarvan zoals gangbaar met de driedeling van Biesta onbevredigend en onscherp vind.

# data[].attributes.body
De weloverwogen keuze om voor een vak persoonsvorming te gaan en tegelijkertijd te erkennen dat persoonsvorming niet als een geïsoleerde activiteit moet worden gezien. Dat zette aan het denken over de vraag: hoe kun je zorgen dat een vak persoonsvorming (oid) zo wordt ingericht dat het integrale inbedding ervan stimuleert en dat het op een gegeven moment zichzelf zou kunnen opheffen?

# data[].attributes.body
De passie en trots waarmee Anita over haar vak persoonsvorming vertelde. De indruk is bij mij gewekt dat de toewijding en kwetsbaarheid van Anita aan de basis van het succes van het vak liggen en wellicht een essentiële voorwaarde zijn.

# data[].attributes.body
De beelden van de leerlingen die praatten over hun ervaring met persoonsvorming. Hun wijsheid en serieusheid.
Inzicht: Ook jonge kinderen weten heel goed hoe zij over zichzelf kunnen nadenken, wanneer zij hiervoor de ruimte krijgen en vragen krijgen vanuit oprechte interesse.
Maandag: Nog meer procesvolgend blijven werken.

# data[].attributes.body
En het gegeven dat de school zich als team heeft gebogen over deze inhoud van onderwijs. Zij zijn in ieder geval met elkaar in gesprek.
Inzicht: Hoe ongelofelijk belangrijk het is dat een team met elkaar praat en elkaar bevraagt, om tot de ontwikkeling van nieuw onderwijs te kunnen komen. En goed naar elkaar luistert.
Maandag: Nog meer hold my horses; in ieder geval altijd de relatie laten voorgaan boven het doel/product. Juist als het er toe lijkt te doen, zoals bij de notitie die we vanuit de bildungsgroep aan het schrijven zijn.

# data[].attributes.body
Het werk van Anita lijkt erg op het werk dat ik op de opleiding toegepaste wiskunde heb gedaan. Ik vind het fijn dat zij dit met ons heeft gedeeld en al haar zoeken erbij heeft verteld. In haar verhaal en manier van werken herkende ik mijzelf en daar werd ik blij van.
Inzicht: Het vak van docent is kwetsbaar en ik maak ook veel fouten. Maar mijn eigen oordeel over mijn fouten mag wel wat milder. Ik raak er nog steeds erg door van streek, ook omdat collega's zo streng op mij reageren. Dat komt denk ik door mijn eigen strengheid.
Maandag: Ik wil mijzelf veel meer gaan zien als lerend, ook en vooral als het fout gaat. Ik wil ook echt gaan oefenen om dat zo te voelen.

# data[].attributes.body
Oefening met de posities in het gezin.
Inzicht: Als middelste kind in het gezin met twee broers boven mij en twee broers onder mij ben ik een verbinder geworden. Nu kan ik verklaren waarom ik zo graag en gemakkelijk netwerk. En ik weet nu ook waarom mijn jongste zoveel tijd neemt om zich te ontwikkelen. Dar vond ik echt een eyeopener.

# data[].attributes.body
De discussie over 'wat is nu eigenlijk sociaal wenselijk gedrag van leerlingen en is het mogelijk om los van de context als mens te verschijnen?' En is dat wenselijk?
Inzicht: Ik heb van mijn lector begrepen dat Biesta's denken richting existentialisten gaat: Camus, Sartre. Daar heb ik niets van gelezen.
Maandag: En dat is misschien wel eens interessant om met elkaar over te hebben. Ik zal eens op jacht gaan naar teksten.

# data[].attributes.body
Subjectificatie; wat is het eigenlijk?
Jezelf vormen doe je toch overal? Wat is dan de specifieke taak van het onderwijs daarbij?

# data[].attributes.body
Het begrip voor het werk dat we doen en de positieve feedback op onze inleiding en opdrachten.  Inzicht: het is toch niet zo gek als ik soms denk, waar ik in geloof. Het gaf me weer moed om door te gaan met pionieren.

# data[].attributes.body
Dat de ZAKLAMP goed werkt, ook in een gezelschap waarvoor zelfreflectie professioneel gesneden koek is. Inzicht: het is mogelijk om de didactiek van persoonsvorming te leren. Ik ga het inzetten in het begeleidingstraject van nieuwe docenten.

# data[].attributes.body
We hebben niet alleen gepraat over de 3de dimensie, maar we lieten hem samen ook ontstaan. Dat had ik niet verwacht. Er zat weinig ego in de weg. Misschien wel een voorwaarde om verder te komen in het denken over persoonsvorming.

# data[].attributes.body
Het commentaar op het filmpje, dat de leerlingen  sociaal wenselijk gedrag lieten zien. (De jongen die als voorbeeld werd aangehaald, blijkt in werkelijkheid jarenlang gepest te zijn geweest om zijn volwassen manier van praten en zijn bewuste weigering om sociaal wenselijk gedrag te vertonen richting leeftijdsgenoten...).Inzicht: een grote focus op het onderscheid tussen socialisatie en subjectivicatie kan het zicht op persoonsvorming in de praktijk belemmeren.
Wel heel goed om dit gesprek te blijven voeren.

# data[].attributes.body
Hoe maak je de derde dimensie bespreekbaar en concreet voor leraren?
Hoe verhoudt de 3de dimensie zich tot burgerschapsvorming?