# data[].attributes.body
อังคะ หรือ อาคม เป็นจารึกบัญญัติหรือวินัยที่เกี่ยวกับความประพฤติปฏิบัติของนักพรตหรือคฤหัสถ์ผู้ครองเรือน

# data[].attributes.body
1.) นิกายขาลสาหรือนิกายสิงห์ : เป็นนิกายที่ไว้หนวดและผมยาว

2.) นิกายสหัชธรี หรือนิกายนานักปันถี : เป็นนิกายที่โกนหนวดเกลี้ยงเกลา

*** นอกนั้น มีความเชื่อแบบเดียวกัน เช่น นับถือพระเจ้าองค์เดียว และศีล

# data[].attributes.body
ศาสนาสิขเกิดขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 2012 ในรัฐปัญจาบ ประเทศอินเดีย โดยมีคุรุนานักเป็นศาสดาองค์แรกและมีศาสดาถึง 10 องค์ ศาสนาสิขเกิดขึ้นด้วยเหตุผลทางด้านการเมืองเกิดจากการบังคับขู่เข็ญที่ได้รับจากคนในศาสนาอื่น ดังนั้น ศาสนาสิขจึงเป็นศาสนาของผู้กล้าหาญและผู้เสียสละ รวมถึงเป็นศาสนาของทหารและของนักรบ

# data[].attributes.body
3.2 คัมภีร์

เรียกว่า ครันถสาหิพแปลว่า “คัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์” เป็นคำสวดมนต์สรรเสริญพระเป็นเจ้า กล่าวว่า พระเป็นเจ้ามีองค์เดียว คือ อกาลปุรุษ เป็นพระผู้สร้างที่ปราศจากความกลัวและความเคียดแค้น เป็นอมฤต มีความโอบอ้อมอารี

แบ่งออกเป็น 2 เล่ม

1) อาทิครันถ์

แปลว่า “คัมภีร์แรก” คุรุอรชุนเป็นผู้รวบรวมขึ้นมีบทนิพนธ์ของศาสดาหรือคุรุตั้งแต่องค์ที่ 1-5และมีบทประพันธ์ของนักบุญ ผู้มีชื่อแห่งศาสนาฮินดูและศาสนาอิสลามผนวกอยู่

2) ทสมครันถ์

แปลว่า “คัมภีร์ของศาสดาองค์ที่ 10” เป็นชุมนุมบทนิพนธ์ ของศาสดาองค์ที่ 10 คือ คุรุโควินทสิงห์ รวบรวมขึ้นภายหลัง

# data[].attributes.body
1.นิกายทิคัมพร= นักบวชแบบชีเปลือย ปฏิบัติโดยเคร่งครัด มีหลัก3ข้อ

1.1ไม่กินอาหารใดๆน้ำก็ไม่กิน

1.2ไม่มีสมบัติติดตัว(เปลือยกาย)

1.3ไม่ยอมให้ผู้หญิงปฏิบัติตาม

2.นิกายเศวตัมพร=นิกายนุ่งขาวห่มขาว

# data[].attributes.headline
ประวัติความเป็นมาศาสนาเชน

# data[].attributes.subject
ประวัติความเป็นมาศาสนาเชน

# data[].attributes.body
เลขที่ 5,20,31,35,36,37

ศาสนาเชนเป็นศาสนาที่เกิดขึ้นในประเทศอินเดีย มีความเก่าแก่ใกล้เคียงกับพระพุทธศาสนาศาสนานี้มุ่งเน้นการบำเพ็ญตบะและการทรมานตน เพื่อหลุดพ้นจากกิเลสและความทุกข์ผู้ก่อตั้งที่สำคัญคือ พระมหาวีระ (วรรธมานะ) ซึ่งเป็น พระทีรถังกร องค์ที่ 24พระมหาวีระถือกำเนิดในตระกูลกษัตริย์ เมืองไวกาลี แคว้นมคธอายุ 30 ปี ทรงออกบวช แสวงหาความจริงทรงบำเพ็ญเพียรอย่างหนักถึง 12 ปี จนบรรลุความตรัสรู้เป็นพระอรหันต์หลังจากนั้นได้เผยแผ่คำสอน มีสาวกมากมาย จนกลายเป็นหลักธรรมสำคัญของศาสนาเชนเมื่อพระมหาวีระถึงแก่มรณภาพ มีการสังคายนารวบรวมคำสอน เรียกว่า คัมภีร์อาคม

ศาสนาเชนมีการแบ่งนิกายออกเป็น 2 นิกายใหญ่ คือ
1.ทิฆัมพร → นิกายเปลือย ไม่สวมเสื้อผ้า

2.เศวตัมพร → นิกายห่มผ้าสีขาว

# data[].attributes.body
1)พิธีภารยุสนะหรือพิธีปัชชุสนะ

- เป็นพิธีรำลึกถึงองค์ศาสดาตามหาวีระ ทำให้เกิดความสงบ การให้อภัยกันและรู้จัมีกเสียสละโดยการบริจาคทานแก่คนยากจน และนำรูปองค์ศาสดาแห่เดินไปตามถนน โดยนิยมทำกันช่วงปลายเดือนสิงหาคมหรือต้นเดือนกันยายน โดยใช้เวลาทั้งสิ้น 8 วัน โดยแบ่งเป็น 5 ระยะ

ระยะที่ 1

- ใน 3 วันแรก พวกฆราวาสต้องมารับคำสอนวันละสองชั่วโมง

ระยะที่ 2

- ในวันที่ 4 ฆราวาสต้องอ่านกัลปสูตร

ระยะที่ 3

- ในวันที่ 5 มีการประกอบพิธีใหม่

ระยะที่ 4

- ในวันที่ 6-7 มีแต่การอ่านกัลปสูตร

ระยะที่ 5

- ในวันที่ 8 มีการอ่านทุกคัมภีร์ โดยมีนักบวชคอยอธิบาย

# data[].attributes.body
1.สัมยัคทรรศนะ -ความเห็นชอบ ความเห็นถูกและมีศรัทธามั่นคง อาศัยความเพียรแรงกล้า จึงได้หลุดพ้นเป็นผู้ชนะ

2.สัมยัคชญาน -ความรู้ชอบ ความรู้หลักธรรมที่ศาสดาสั่งสอนโดยมีตัวอย่าง

•ความรู้เรื่องโลก คือ ให้รู้ว่าโลกอันรวมทั้งนรก สวรรค์ และอื่นๆ มีอยู่ ไม่มีผู้คุม

•สิ่งที่ปรากฎอยู่ในโลก คือ สิ่งทั้งหมดเกิดขึ้น

-ชีวะกับอาชีวะ

-ธัมมะ การเคลื่อนที่

-อธัมมะ การหยุดนิ่ง

-กาล อากาศ

-สสาร วัตถุธาตุ

-อนุปรมาณูธรรม

•ความรู้เรื่องการแบ่งโลก มี 3 ภาค ต่ำ กลาง สูง จัดอยู่ในชินะ 2 หมู่ คือ ชีวะ อัน การมีทุกข์ อชีวะ อัน สิ่งที่มีรูปเป็นวัตถุ

3.สัมยัคจารีต -ความกระพฤติชอบ

สัมยัคจารีต (ความประพฤติชอบ) หลักธรรม 2 ประการคือ

1. (ศีล) การสำรวมกายวาจาให้เรียบร้อย ไม่ทำชั่ว

2.(อาชีวะ) การเลี้ยงชีพโดยสุจริต ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

# data[].attributes.body
(1,2,8,10,15)

หลักธรรมของศาสานสิข คือ ครันถสา หิพ การก้าวไปเป็นนิรันดร มี 5 ขั้น

1. ธรรมขัณฑ์ (หมวดแห่งธรรม คือ หน้ที่ ความยุติธรรม)

2. ญาณขัณฑ์ (หมวดแห่งปัญญา)

3.สรมขัณฑ์ (หมวดแห่งมหาปิติ หรือความหรรษา)

4.กรรมขัณฑ์(หมวดแห่งกำลังจิต คือ ไม่ หวั่นไหว)

5.สัจขัณฑ์ (หมวดแห่งความจริง ความเป็น เอกภาพกับพระเจ้า)

หลักธรรมอื่นๆ 1.อหังการ 2.การให้ ทำความดี 3. การเข้าถึงนิรวาณะ

# data[].attributes.body
พิธีสำคัญที่ต้องทำ คือ พิธีปาหุล (พิธีล้างบาป)

เมื่อเสร็จพิธีแล้วต้องรับเอา “ก” ทั้ง 5 ได้แก่

1. เกศ – ไว้ผมยาว ไม่ตัดผม แสดงถึงเกราะคุ้มครองและความน่าเกรงขาม

2. กังฆา – หวีขนาดเล็ก ใช้สำหรับหวีผมหรือเสียบผม

3. กฉา – กางเกงขาสั้น แทนความดี ความคล่องตัวทั้งการทำงานและการสู้รบ

4. กรา – กำไลเหล็ก สัญลักษณ์ของความอดทน ถ่อมตน และสุภาพ

5. กิรปาน – ดาบ แทนความกล้าหาญและการผจญภัย

ผู้ที่ผ่านพิธีนี้จะได้ต่อท้ายชื่อว่า “สิงห์” แสดงถึงการได้เป็นสมบัติของพระเจ้า

-พิธีกรรมสำคัญอื่น ๆ

1. สังคัต – การชุมนุมของศาสนิกชน ผู้เข้าร่วมต้องช่วยกันทำงาน เช่น เช็ดรองเท้า ต้มน้ำ หากใครทำได้มากกว่าจะได้รับการยกย่องว่าเป็นสิขที่ดี

2. อมฤตสังสการ – พิธีรับคนเข้าสู่ศาสนา โดยทุกคนรับประทานอาหารร่วมกันโดยไม่แบ่งชนชั้น ฐานะทางสังคม ชายและหญิงเข้าบูชาในวิหารเดียวกัน และกล่าวสรรเสริญพระเจ้าองค์เดียวกัน