# data[].attributes.body
14.12.2023 SBÖ1

# data[].attributes.body
13.12.2023 SBÖ 1

# data[].attributes.body
Richard Linklater'ın senaryosunu yazıp yönettiği film, çıkış noktası olarak yakın zamanda boşanmış bir çiftin, Mason ve Olivia'nın hikayesine odaklanıyor. Sahip oldukları tek çocukları ise artık anne ve babasının bir arada yaşamadığı gerçeğine alışmak ve bu yabancı düzen içerisinde yaşamayı öğrenmek zorunda. Çocuğun 6 yaşında başlayan bu yeni tecrübesini 12 yıl boyunca sürecek olan bir büyüme evresine yayan yönetmen, bu süreç boyunca yaşananları beyaz perdeye aktarıyor.

# data[].attributes.body
Gördüğünüz en güçlü aile filmi! Akeelah Anderson kelimelere tutkuyla bağlı küçük bir kızdır. Bu tutkusu onu bir imla yarışmasına katılmaya kadar götürür. Pek çok insan ona gönüllü olarak öğretmenlik yaparken kimileride karşı çıkar. Çok geçmeden Akeelah, Ulusal İmla Yarışması’na katılmaktaki cesareti ve kararlılığıyla farkında olmadan mahalleyi bir araya getirir.

# data[].attributes.headline
12. Bölüm: Planlama, Öğretim ve Teknoloji

# data[].attributes.subject
12. Bölüm: Planlama, Öğretim ve Teknoloji

# data[].attributes.headline
11. Bölüm: Yapılandırmacı Sosyal Bilgiler

# data[].attributes.subject
11. Bölüm: Yapılandırmacı Sosyal Bilgiler

# data[].attributes.headline
10. Bölüm: Sosyal Yapılandırmacı Yaklaşımlar

# data[].attributes.subject
10. Bölüm: Sosyal Yapılandırmacı Yaklaşımlar

# data[].attributes.body
27 Aralık Çarşamba günü olan dersimiz için okumanız değerli öğretmenlerim. Sevgiler.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
great

Egitim Psikolojisi

Start

davranısçı ve sosyal bilissel yaklasımlar

Bandura'nın Sosyal Bilişsel Kuramı Gözlem yolu ile öğrenme Bilissel davranış yaklasımları ve öz düzenleme Sosyal bilissel yaklasımların değerlendirilmesi

ögrenmeye yönelik sosyal bilissel yaklasımlar

ögrenmeye yönelik davranıscı yaklasım

Klasik koşullanma Edimsel koşullanma

Uygulamalı davranış analizi nedir? İstenilen davranışların artırılması İstenmeyen davranışların azaltılması

ögrenmeye yönelik davranıscı yaklasım

Öğrenme nedir, ne değildir? Öğrenmeye yönelik yaklaşımlar

Ögrenme nedir?

Öğrenmeyi ve öğrenmeye yönelik beş yaklaşımı tanımlama

ögrenme nedir?

01

+ info

Davranışçı yaklaşım

Sosyal bilişsel yaklaşım

Bilgi işleme yaklaşımı

Bilişsel yapılandırmacı yaklaşım

Sosyal yapılandırmacı yaklaşım

Ögrenmeye yönelik yaklasımlar

Ögrenmeye yönelik davranısçı yaklasım

02

+ info

Koşulsuz uyarıcı

Koşulsuz tepki

Koşullu uyarıcı

Koşullu tepsi

Genelleme

Ayırt etme

Sönme

Sistematik duyarsızlaştırma

Klasik kosullanma

+ info

Edimsel kosullanma

egitimde uygulamalı davranıs analizi

03

+ info

Uygulamalı davranıs analizi

Pekiştireç geçmişi

Premack İlkesi

+ info

1. Etkili pekiştireçler seçmek

2. Pekiştireçleri bir davranışa bağlı hale getirmek ve zamanında vermek

3. En iyi pekiştireç tarifesini seçmek (Sabit oran aralıklı, Değişken oran aralıklı, Sabit zaman aralıklı, Değişken zaman aralıklı)

4. Sözleşme yapmayı göz önünde bulundurmak

5. Olumsuz pekiştirmeyi etkili bir şekilde kullanmak

6. Yönlendirici ve biçimlendirici kullanmak

Istenilen davranısların artırılması

+ info

1. Ayırt edici pekiştirmelere başvurun

2. Pekiştirmeyi sona erdirin (Sönme)

3. İstenilen bir uyarıcıyı ortamdan alın (Mola ve tepki maliyeti)

4. İstenmeyen (caydırıcı) bir uyarıcıyı ortama dahil edin (Ceza)

Istenmeyen davranısların azaltılması

ögrenmeye yönelik sosyal bilissel yaklasımlar

01

Gözlem yolu ile öğrenme

Öz yeterlik

Karşılıklı belirleyicilik modeli

+ info

1. Biliş davranışı etkiler

2. Davranış bilişi etkiler

3. Çevre davranışı etkiler

4. Davranış çevreyi etkiler

5. Biliş çevreyi etkiler

6. Çevre bilişi etkiler

Bandura'nın Sosyal Bilissel Kuramı

Öz yeterlik

+ info

Gözlem yolu ile ögrenme

+ info

Bilgilerini artırmak ve sahip oldukları motivasyonu sürdürmek için hedefler belirler,

Duygusal özelliklerinin farkındadırlar veduygularını yönetmeye yönelik stratejileri vardır,

Hedefe doğru ilerlemelerini belirli aralıklarla izlerler,

İlerlemelerine göre stratejilerini yeniden planlarlar ya da gözden geçirirler,

Ortaya çıkabilecek engelleri değerlendirirler ve gerekli uyarlamaları yaparlar

Öz düzenleyici ögrenme

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

Got an idea?

Let the communication flow!

With Genially templates, you can include visual resources to wow your audience. You can also highlight a particular sentence or piece of information so that it sticks in your audience's minds, or even embed external content to surprise them: Whatever you like!Do you need more reasons to create dynamic content? No problem! 90% of the information we assimilate is received through sight and, what's more, we retain 42% more information when the content moves.

# data[].attributes.attachment_link.description
great Egitim Psikolojisi Start Bandura'nın Sosyal Bilişsel Kuramı Gözlem yolu ile öğrenme Bilissel davranış yaklasımları ve öz düzenleme Sosyal bilissel yaklasımların değerlendirilmesi ögrenmeye yönelik sosyal bilissel yaklasımlar ögrenmeye yönelik davranıscı yaklasım Klasik koşullanma Edimsel koşullanma Uygulamalı davranış analizi nedir? İstenilen davranışların artırılması İstenmeyen davranışların azaltılması ögrenmeye yönelik davranıscı yaklasım Öğrenme nedir, ne değildir?

# data[].attributes.body
Trevor Nevada, Las Vegas'ta 7. sınıfa başlar. Sosyal bilgiler öğretmeni Eugene Simonet, sınıfa dünyayı daha iyi hale getirecek bir plan tasarlama ve eyleme geçirme ödevi verir. Trevor'ın planı, iyilikler ağına dayanan bir hayırseverlik programıdır. Planına "İyilik Bul, İyilik Yap" ismini verir, bu da bir iyilik alan kişinin iyiliği geri ödemek yerine diğer üç kişiye bir iyilik yapması gerektiği anlamına gelmektedir.

# data[].attributes.body
En son Before Midnight filmiyle izleyici karşısına çıkan Richard Linklater'ın senaryosunu yazıp yönettiği film, çıkış noktası olarak yakın zamanda boşanmış bir çiftin, Mason ve Olivia'nın hikayesine odaklanıyor. Sahip oldukları tek çocukları ise artık anne ve babasının bir arada yaşamadığı gerçeğine alışmak ve bu yabancı düzen içerisinde yaşamayı öğrenmek zorunda. Çocuğun 6 yaşında başlayan bu yeni tecrübesini 12 yıl boyunca sürecek olan bir büyüme evresine yayan yönetmen, bu süreç boyunca yaşananları beyaz perdeye aktarıyor.

# data[].attributes.body
Gördüğünüz en güçlü aile filmi! Akeelah Anderson kelimelere tutkuyla bağlı küçük bir kızdır. Bu tutkusu onu bir imla yarışmasına katılmaya kadar götürür. Pek çok insan ona gönüllü olarak öğretmenlik yaparken kimileride karşı çıkar. Çok geçmeden Akeelah, Ulusal İmla Yarışması’na katılmaktaki cesareti ve kararlılığıyla farkında olmadan mahalleyi bir araya getirir.

# data[].attributes.body
En büyük zayıflığını en büyük gücüne çeviren bir kadın hakkındaki bu film, harika bir komedi ve drama filmi. Birçok üst düzey film organizasyonu tarafından yüksek puanlanan bu filmin IMDB puanı da 7.5/10 gibi nispeten yüksek. Filmde, Naina Mathur isimli bir öğretmenin Tourette sendromu vardır. Birçok mülakat ve bir sürü ret aldıktan sonra, hayalindeki iş olan öğretmenliği şehrin en elit okullarından birinde yapmaya başlar. Ancak, bir süre sonra kendisine verilen sınıfın inanılmaz derecede beladan uzak duramayan öğrencilerden oluştuğunun farkına varır. Başlarda çok zorluk çekse de Naina öğrencilerinin gerçek potansiyellerine ulaşmalarını sağlamak ve bütün dezavantajlara rağmen kendilerini gerçekleştirmelerini sağlamak için öğretmenleri olarak görevini yerine getirmek zorundadır...

# data[].attributes.body
1950'lerin Welton Akademisi ciddi, disiplinli ve akademik çevrelerde saygınlığı yüksek olan bir okuldur. Okul yönetiminin muhafazakar ve ortodoks tavırları okulu öğrenciler için sıkıcı ve bunaltıcı bir yer haline getirmektedir. Fakat yeni İngilizce öğretmeni John Keating'in okula atanmasıyla çok şey değişecektir... Keating öğrencilerine ders kitaplarını yırtıp atmalarını, kalıplaşmış düşünce şekillerinden uzaklaşmalarını ve hayatlarını dolu dolu yaşamalarını öğütlemesiyle okulun statükocu tavrına son derece zıt bir profil çizmektedir. Öğrencilerini şiir ve nitelikli edebi yapıtlarla tanıştıran Keating onların pek çoğu üzerinde derin bir etki yaratır ve onların geleceğe dair hayallerinin şekillenmesini sağlar. Elbette Keating'in yaklaşımının okul yönetimi tarafından farkedilmesi ve üstüne gidilmesi uzun sürmeyecektir. Fakat okul müdürü Nolan Keating'i okuldan uzaklaştırma kararı aldığında hayatlarını değiştirdiği öğrencileri Keating'i savunmak için harekete geçerler.

# data[].attributes.body
Film, fotografik hafızaya sahip yoksul bir gencin yerlerini sildiği üniversitenin profesörü Sean McGuire'la kurduğu dostluğu anlatıyor. McGuire, Will Hunting adlı bu gençteki yeteneğin farkındadır ve ona hayranlık duymaktadır. Nobel ödüllü profesörlerin bile çözmekte zorlanacakları problemleri kolayca çözen Will ise çıkardığı bar kavgası sonrası çarptırıldığı hapis cezasından kurtulabilmek için profesör McGuire'a ihtiyaç duymaktadır. Oscar ödüllerinde 9 dalda adaylığa layık görülmüş olan Can Dostum, Robin Williams ile "en iyi yardımcı erkek oyuncu" ödülü ve senaryosu ile de "en iyi özgün senaryo" ödüllerini kazanmıştı.

# data[].attributes.body
Film savaş sonrası Fransa'da 1949 yılında geçer. İşsiz müzik öğretmeni Clement Mathieu (Gérard Jugnot) gelen bir teklif üzerine yatılı erkek öğrencilerden oluşan bir okulda işe başlar. "Suyun Dibi" (Fond de l'Etang) adı verilen okulda tamamen birbirlerinden farklı karakterlerden oluşan ve oldukça asi tavırlar sergileyen genelde kimsesiz fakir öğrenciler bulunmaktadır. Okulun müdürü (François Berléand) ise öğrencilere karşı oldukça sert davranmakta, hücre cezası ve dayak gibi acımasız cezalar vererek disiplini sağlamaya çalışmaktadır. Bu gibi cezalar ile hiçbir sonuca varılamayacağını düşünen Clement, cezaların caydırıcı olmak bir yana öğrencilere ispiyonculuğa özendireceğini ve aralarındaki çatışmanın artacağını düşünür. Aklına gelen en iyi çözüm, en iyi bildiği iş olan müzik sayesinde öğrencilere ulaşarak onlara farklı bir dünyanın kapılarını aralayabilmek olur.

# data[].attributes.headline
7. Bölüm: Davranışçı ve Sosyal Bilişsel Yaklaşımlar

# data[].attributes.subject
7. Bölüm: Davranışçı ve Sosyal Bilişsel Yaklaşımlar

# data[].attributes.body
13.12.2023 Sosyal Bilgiler Öğretmenliği 1. Sınıf

# data[].attributes.attachment_link.title
Her Çocuk Özeldir (Yerdeki Yıldızlar) - Türkçe Dublaj 2007 (Taare zameen par)|Film İzle - Aamir Khan

# data[].attributes.headline
Ülkemizde özel eğitim alanının sorunları nelerdir?

# data[].attributes.subject
Ülkemizde özel eğitim alanının sorunları nelerdir?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prof. Dr. Tevhide Kargın ile özel eğitim alanını, ülkemizin dünyada özel eğitim açısından nerede olduğunu ve özel eğitim alanının sorunlarını konuştuk.

"Özel eğitime başlama yaşı fark edilme yaşıdır. Aslında özel eğitimde en çok tartışılan konulardan biri çocukların nerede eğitim göreceğidir. Kaynaştırma en fazla tercih edilen eğitim seçeneğidir. Çünkü özel gereksinimli bireyler için ayrı yaşam alanları, ayrı alışveriş merkezleri, ayrı işyerleri açamayacaksak -ki bu kabul edilebilir bir şey değil- toplumun içinde yaşayacaklarsa ve topluma katılım göstereceklerse, bu katılımın okul sıralarından başlaması düşüncesiyle kaynaştırma en fazla tercih edilen eğitim seçeneğidir."

"Özel eğitim alanının özel eğitim alanına ilişkin donanımlı bireylere/uzmanlara ihtiyacı vardır. İlk 36 ayda çocuğun gelişiminde sınırlılıklar olduğunda çevredeki yakınlar, komşular ve aile büyükleri, anne babayı "büyüyünce geçer, yoktur bir şey" şeklinde rahatlatmak yerine bir uzmana yönlendirme konusunda destekleyici olmalıdırlar. Ne kadar erken tanılanır, eğitim sürecine ne kadar erken başlanırsa ve bu süreç aileyle birlikte takip edilirse başarı da o oranda artacaktır."
Bize Biraz Özel Eğitim Alanından Bahseder misiniz? Özel Eğitim Nedir? Kimleri Kapsar?
Her bireyin sahip olduğu bedensel, duygusal, sosyal, zihinsel ve dil özellikleri vardır. Her ne kadar içinde yaşadığımız çevre ve kalıtımsal özelliklere bağlı olarak bu özelliklerimiz birbirinden farklılaşsa da -ki bu farklılıklar bizi biz yapan özelliklerimizdir- içinde yaşadığımız çevrenin şekillendirmesiyle gelişim alanları açısından biz birbirimize benzeriz. Doğumdan itibaren gelişim basamaklarını teker teker çıkarken, hem zaman hem de sıralama açısından benzer bir döngüyü izleriz. Benzer zamanda yürür, benzer zamanda konuşur, aynı yaşta okula başlar, hemen hemen aynı zamanda okuma-yazmayı öğreniriz. Ancak bazı bebekler/çocuklar ise bedensel, duygusal, sosyal, zihinsel ve dil gelişimi açısından yukarıda sıraladığım gelişim alanlarında akranlarının izlediği sırayı izlemekte güçlük çekerler. İşte özel eğitim alanı, akranlarının izlediği sırayı izlemekte güçlük çeken özel gereksinimli bireylere yönelik yürütülen eğitim- öğretim çalışmalarını kapsayan bir alan olarak tanımlanabilir. Özel eğitim alanı içerisinde hangi çocuklar var dediğimizde oldukça geniş bir gruptan söz ediyoruz. Zihin engelli bireyler, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar, işitme engelliler, görme engelliler, bedensel engelliler, öğrenme güçlüğü olanlar, duygusal davranışsal güçlüğü olanlar, üstün yetenekli çocuklar ve süreğen hastalığı olan bireyler bu grup içerisinde yer alan bireylerdir.
Böylesine Geniş Bir Gruptan Söz Ettiğimize Göre Özel Eğitime Başlama Yaşı Sizce Ne Olmalıdır?
Bebeğin/ çocuğun gelişim alanlarında akranlarıyla farklı özellikler gösterdiğinin fark edildiği an özel eğitime başlanmalıdır. Dolayısıyla özel eğitime başlama yaşı fark edilme yaşıdır. Bu konuda bebeklere/ çocuklara sağlık hizmeti veren hekimlere büyük sorumluluk düşmektedir. Çünkü bebeğin ilk aşılarını yaptırmaktan başlayarak belirli aralıklarla karşılaştığı çocuk hekimlerinin gelişimsel olarak da izleme konusunda sorumlulukları bulunmaktadır. Ayrıca anne- babalar da işlerin yolunda gitmediğini düşündüklerinde mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdırlar ve gerekli görülmesi durumunda hiç beklemeden özel eğitime başlamalıdırlar. Bebeğin/ çocuğun erken dönemde eğitime başlaması başarının en önemli yordayıcısıdır. Ancak ne yazık ki konuya ilişkin yapılan araştırmalar farkedilme ile eğitime başlama yaşı arasındaki farkın kapatılmadığını, erken dönemde fark edilen bebeklerin/çocukların hemen eğitime başlamadıklarını göstermektedir.
Özel Eğitime Gereksinim Duyan Çocuklar Eğitimlerini Nerede Sürdürebilirler?
Özel eğitime gereksinim duyan çocuklar için en yaygın üç tür yerleştirme seçeneği vardır. Bunlardan birincisi tanı gruplarına göre açılmış olan ayrı yatılı okullardır. Diğeri genel eğitim okullarının bünyesinde açılmış özel eğitim sınıfları; son olarak da kaynaştırma sınıflarıdır. Ülkemiz 1997 yılında kabul edilen yasal düzenlemeyle kaynaştırma eğitimini benimsemiş bir ülkedir. Bunun anlamı çocukların genel eğitim okullarında akranları ile birlikte eğitimlerini sürdürmesi olarak düşünülmelidir.

Ayrı okullar daha çok daha yoğun özel eğitime duyan gereksinim duyan yetersizlikten daha ağır derecede etkilenmiş olan çocuklar için açılmış okullardır. Buralarda özel eğitim alanından mezun öğretmenler ağırlıklı olarak çalışır.

Özel eğitim sınıfları ise genel eğitim okulları içerisinde yine tanı grupları temel olarak açılan görme engelliler sınıfı, otizm sınıfı ya da zihin engelliler sınıfı gibi açılmış olan sınıflardır.

Aslında özel eğitimde en çok tartışılan konulardan biri çocukların nerede eğitim göreceğidir. Kaynaştırma en fazla tercih edilen eğitim seçeneğidir. Çünkü özel gereksinimli bireyler için ayrı yaşam alanları, ayrı alışveriş merkezleri, ayrı işyerleri açamayacaksak -ki bu kabul edilebilir bir şey değil- toplumun içinde yaşayacaklarsa ve topluma katılım göstereceklerse, bu katılımın okul sıralarından başlaması düşüncesiyle kaynaştırma en fazla tercih edilen eğitim seçeneğidir.

Kaynaştırmanın tercih edilmesinin bir diğer nedeni de ayrı okullarda eğitim gören özel gereksinimli çocuklar kendilerinden daha iyi modeller göremedikleri için gelişmeleri beklenenin altında olmakta, buna karşın normal gelişim gösteren çocuklar da kendilerinden farklı öğrenme hızına sahip arkadaşlarıyla nasıl yaşayacaklarını öğrenemedikleri için toplumda istenen bütünleşme olamamaktadır. Aslında bilmemiz gereken geleceğin mimarlarının, mühendislerinin, doktorlarının ve avukatlarının ilkokul sıralarında eğitimlerine başlıyor olmasıdır. Tipik gelişim gösteren çocuklar eğer hiç özel gereksinimli bir arkadaşa sahip olmamışsa, gelecekte de mesleğini icra ederken beklenen duyarlılığı göstermekte zorlanmaktadırlar. Dolayısıyla üç tür eğitim seçeneği olmasına karşın en fazla tercih edilen, tabi durumları uygun olması koşuluyla, eğitim seçeneği kaynaştırma eğitimi olarak düşünebilir.
Özel Eğitime Açısından Ülkemiz Dünyanın Neresinde?
Evet, bu çok güzel bir soru. Bunu ben de sık sık kendime soruyorum. Tabi Dünya derken daha çok eğitimle ilgili sorunlarını büyük ölçüde çözmüş, daha gelişmiş olan ülkelere bakıyoruz. Bu ülkelere baktığımızda özel eğitim açısından ülkemizin öncelikle yasal düzenlemeler açısından çok güçlü olduğunu söyleyebilirim. Hatta bazı yönlerden yasal düzenlemeler boyutunda pek çok Avrupa ülkesinin de önünde olduğunu söyleyebilirim. Ancak sahip olduğumuz yasal hakları uygulamaya ne kadar yansıtabiliyoruz sorusunu sorduğumuzda bunun cevabını tamamıyla yansıtıyoruz şeklinde vermek oldukça güç. Örneğin ülkemiz engelli bireylerin ağırlıklı olarak kaynaştırma eğitimi yoluyla eğitim görmesini öngörürken biz kaynaştırma ile ilgili sorunlarımızı yıllardır çözemiyoruz. Bunun temel nedeni aslında tanımına uygun bir kaynaştırmayı hayata geçiremiyor olmamızdan. Kaynaştırmanın tanımında öğretmene ve veya engelli öğrenciye gerekli destek eğitim hizmetleri sunularak engelli öğrencilerin genel eğitim sınıflarında eğitim görmesi vardır. Yani bu şu anlama geliyor siz engelli bir öğrenciyi hiçbir destek eğitim hizmeti sağlamadan genel eğitim sınıfına yerleştirirseniz bu kaynaştırma yapıyorsunuz anlamına gelmez. Çünkü genel eğitim sınıflarında eğitim gören öğretmenler yani sınıf öğretmenleri özel gereksinimli çocukların ihtiyaçları ve neler yapılması gerektiği konusunda yeterince donanımlı değildirler. Öğretmene hem sınıf içi hem sınıf dışı desteklerin sağlanması gerekmektedir. Ancak okullarımızda baktığımızda özel eğitim desteğini sağlaması beklenen personelin hem nitelik kendi nicelik açısından yeterli olmadığını görebiliriz. Öğretmene ve veya engelli öğrenciye destek eğitim hizmeti sunması beklenen kişiler rehber öğretmenlerdir ancak ya okulların bir kısmında rehber öğretmen bulunmamakta ya da bulunsalar dahi rehber öğretmenler özel eğitimle ilgili çok sınırlı bilgiye sahiptirler. Aslında kaynaştırmanın 25 yıla yakın bir tarihçesi olmasına karşın hala sınıf öğretmenleri, engelli öğrencileri eğitimini kendi sorumlulukları olarak görmemekte ve çocukların kendileri için açılmış ayrı okullara ve özel eğitim sınıflara yerleştirilmesi konusunda ısrarcı davranabilmektedirler..

Yine dünya ile karşılaştırdığımızda bir başka konu da eğitimin en önemli görevi, bir toplum içinde yaşayan bireylerin toplumla uyum içerisinde ve toplumla birlikte yaşayabilme becerisini kazanmalarını sağlamaktır. Biz özel gereksinimli bireylere okul öncesi dönemden başlayarak ilkokul, ortaokul, lise ve hatta yükseköğrenimlerinde gerekli düzenlemeleri alarak başarılı bir biçimde eğitim hayatlarını tamamlamalarını sağlasak da eğer okul sonrası toplumla bütünleşmelerini sağlayamıyorsak eğitimde başarılı olduğumuz söylenemez. Bugün engelli bireyler toplum içerisinde sahip olduğu engelli birlikte yaşamını sürdürmede zorluk yaşıyorlar. Örgün eğitim çağı biten pek çok engelli genç ve yetişkin birey aileleri ile birlikte evde yaşamlarını devam ettirmekteler. Kendilerine ait bir yaşamı kurgulama, iş ve meslek edinme ve yaşamını bağımsız olarak sürdürme konusunda son derece sınırlıdırlar. Bu durum pekçok aile için endişe verici bir durumdur. Bence bir ülkenin özel eğitim açısından gelişmişlik düzeyi sokakta, markette, pazarda, parkta, alışveriş merkezlerinde, bankalarda, eğlence yerlerinde gördüğümüz engelli birey sayısıyla doğru orantılıdır. Eğer biz yukarıda sıraladığımız yaşam alanlarında yeterince engelli birey görmüyorsak, bunun nedeni sayılarının diğer gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında daha az olmasından değil, engelli bireylerin okul ve ev dışındaki yaşam alanlarına katılma konusundaki güçlüğünden kaynaklanıyor olmasıdır. Aslında özetle söylemek istediğim temel konu eğitim açısından dünyaya baktığımızda pekçok sorunumuz var ancak dünyadaki gelişmiş ülkeler olarak adlandırılan ülkelerde de bu sorunlar tamamıyla çözülmüş değil. Onlar da benzer ya da farklı çeşitli sorunlara sahipler. Ancak topluma katılım konusunda diğer gelişmiş ülkelerle kıyasladığımızda daha sınırlı kaldığımızı ve engelli çocuğa sahip ailelerin büyük bir kısmının kendilerinden sonra ne olacağı konusunda yalnız bırakıldıklarını söyleyebilirim. Yine ülkemiz açısından önemli bir konu da engelli birey istihdamıdır. Biliyorsunuz ülkemizdeki yasal düzenlemeler ile engelli bireylerin istihdamına ilişkin çeşitli düzenlemeler ve hatta pozitif yönde ayrımcılığa ilişkin çeşitli düzenlemeler bulunmaktadır. E KPSS bunun bir örneğidir. Ancak ne var ki çeşitli nedenlerle süreğen hastalığı olanlar yani sağlık problemi olanlar da aynı kategoride yer aldıkları için görme, zihinsel, otizm ya da işitme engelli bireyler daha az sayıda istihdamda yer almaktadırlar.
Yine ülkemiz açısından baktığımızda özel eğitim alanının sorunlarını sıralayabilir misiniz?
Bu oldukça kapsamlı bir soru ve elimden geldiğince kısa kısa yanıtlamaya çalışacağım. Şöyle kendi içerisinde bir sistematikle ve bakacak olursak öncelikle tanılamaya ilişkin sorunlardan söz edebilirim. Daha önce de belirttiğim gibi özel eğitimde erkenlik esastır ve erken dönemde fark edilerek sonrasında da mutlaka özel eğitim hizmetlerinin başlaması gerekmektedir. Ülkemizde bu anlamda geçmişe göre oldukça çarpıcı gelişmeler var ama hala yeterli değil. Kazandırılacak beceriler düşünülecek olursa bu sürecin erken bebeklik döneminde başlatılması ve bu konuda toplumun tüm paydaşlarının aynı duyarlılığı göstermesi, anne baba adaylarının bu konuda bilinçlendirilmesi kaçınılmazdır. Bir diğer sorun erken eğitim hizmetlerinin nitelik ve nicelik açısından yeterli olması. Bildiğiniz gibi engelli raporuna sahip olan aileler çocukların eğitimi konusunda devlet desteği alabiliyorlar. Rehabilitasyon merkezleri ülkenin tüm bölgeleri düşünülecek olursa nicelik olarak belli bir noktaya gelmiş olmakla birlikte; nitelik olarak erken eğitim ve daha ileriki aşamalardaki özel eğitim hizmetlerini sağlamada yeterli olduğunu söyleyemeyiz. Dolayısıyla ikinci sorun erken bebeklik döneminden başlayarak sağlanan özel eğitim hizmetlerinin niteliğidir diyebiliriz. Üçüncü sorun ise niteliği doğrudan belirleyen personel sorunudur. Ülkemizde özel eğitim alanında personel çeşitliliği aslında istendik düzeyde çünkü özel eğitim yalnızca özel eğitimcilerin işi değil aynı zamanda çocuk gelişimci, psikolojik danışman, psikolog gibi adını tek tek sayamadığım farklı disiplinlerin bir arada çalışmasını gerektiren alandır. Her ne kadar üniversitelerden mezun olma durumuna baktığımızda bu farklı disiplinlerden ekip üyelerine sahip olsak da mesleki eğitimleri sırasında özel eğitim alanına ilişkin yeterli hazırlandıklarını söyleyemeyiz. Özel eğitim alanının özel eğitim alanına ilişkin donanımlı bireylere/uzmanlara ihtiyacı vardır. Nitelik konusunda özel eğitim alan mezunlarının da çeşitli sorunları bulunmaktadır. Bugün ülkemizde hemen hemen her eğitim fakültesi bünyesinde özel eğitim bir bölümü bulunmaktadır. Ancak pek çok bölüm sahip olduğu öğretim elemanı kadrosu nedeniyle nitelikli özel eğitimcileri yetiştirmekte güçlük çekmektedirler. Dolayısıyla nitelikli personel önemli ülkemizdeki önemli sorunlardan birisidir. Yine yukarıda belirttiğim gibi okul sonrası toplumsal yaşama bir iş yaşamına katılım önemli bir başka sorundur. Son olarak da çok ağır derecede engelli bakımı gerektiren engelli bireyler için sağlanan kurumların sayısındaki yetersizliği söyleyebilirm. Anne babaların yaşlandığımda ya da vefat ettikten sonra bu çocuğa kim bakacak ve nasıl bakacak şeklindeki sorularına yanıt bulmanın çok önemli olduğunu söyleyebilirim
Nisan ayı otizm farkındalık ayı bu konuda neler söyleyebilirsiniz?
Birleşmiş milletler 2 Nisan'ı Dünya Otizm Farkındalık Günü olarak ilan etmiştir. Ülkemizde toplumun dikkatini otizme çekmek için Tohum Otizm Vakfı 2009 yılından beri "Otizme Mavi Işık Yak" kampanyası başlatmış geçtiğimiz yıl artık "farkında olmak "yetmez "kabul edip mücadele etmek" diye maviyi kırmızı renge dönüştürmüştür. Bence de artık sadece farkında olmak yetmez toplumdaki her bireyin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarla ilgili neler yapabileceği konusunda donanımlı olması kaçınılmazdır. Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların tanımlanmasında son yıllarda çok büyük bir artış söz konusudur. Amerika kaynaklı 2022 verilerine göre otizmin görülme sıklığı 44 de bir olarak belirlenmiştir. 1980 yılından bu yana oldukça büyük bir artışla karşı karşı olmakla birlikte bu artışın nedeninin nedeni ile ilgili üzerinde anlaşmaya varılmış bir görüş olmamakla birlikte kısmen de olsa tanılama yöntemlerindeki değişiklikler neden olarak ileri sürülmektedir.
Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitiminde başarılı olabilmek için neler yapmalıyız?
Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitiminde en önemli unsur erken eğitimdir. İlk 36 ay altın değerinde önemlidir. İlk 36 ayda eğitime başlamamış olan çocuklarda istendik başarıyı elde etmekte oldukça zorluk çekiyoruz. Bu nedenle erken bebeklik döneminde çocuğun gülümsemesinde, göz kontağı kurmasında, dönen nesneleri ilgi gibi olağandışı ilgilerinde, çevreyle ve diğer çocuklarla olan ilişkilerinde sınırlılık, dili anlama ve konuşma becerilerinde gecikme var ise vakit kaybetmeden daha önce de söylediğim gibi bir sağlık kuruluşuna veya konuya ilişkin bir uzmana başvurmaları gerekmektedir. Ailenin bu durumda neler yapacağını çok iyi bilmesi gerekir. Özellikle ilk 36 ayda aileye doğru ve nitelikli eğitim vermek son derece önemlidir. İlk 36 ayda çocuğun gelişiminde sınırlılıklar olduğunda çevredeki yakınlar, komşular ve aile büyükleri, anne babayı "büyüyünce geçer , yoktur bir şey" şeklinde rahatlatmak yerine bir uzmana yönlendirme konusunda destekleyici olmalıdırlar. Ne kadar erken tanılanır, eğitim sürecine ne kadar erken başlanırsa ve bu süreç aileyle birlikte takip edilirse başarı da o oranda artacaktır. Bu nedenle otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarla çalışan herkesin ve bu konuyla ilgili hizmet veren tüm profesyonellerin erkenlik ve aile eğitimi konusunda doğru yönlendirmeler, doğru vurgular yapması son derece önemlidir.

Sevgili hocam değerli bilgileriniz için size teşekkür ediyorum. Türkiye Hepimizin, Eğitim Hepimizin...

# data[].attributes.attachment_link.title
Ülkemizde özel eğitim alanının sorunları nelerdir?

# data[].attributes.attachment_link.description
Şahin Aybek: Ülkemizde özel eğitim alanının sorunları nelerdir?

# data[].attributes.headline
3. Bölüm: Sosyal Bağlam ve Sosyo-Duygusal Gelişim

# data[].attributes.subject
3. Bölüm: Sosyal Bağlam ve Sosyo-Duygusal Gelişim

# data[].attributes.headline
2. Bölüm: Bilişsel Gelişim ve Dil Gelişimi

# data[].attributes.subject
2. Bölüm: Bilişsel Gelişim ve Dil Gelişimi

# data[].attributes.headline
1. Bölüm: Eğitim Psikolojisi: Etkili Öğretim İçin Bir Araç

# data[].attributes.subject
1. Bölüm: Eğitim Psikolojisi: Etkili Öğretim İçin Bir Araç