# data[].attributes.body
Steinefni eru lífsnauðsynleg ólífræn efni sem finnast í líkaanum í magni sem er meira en 5g. Við þurfum meira en 100mg/dag af:
- Ca, P, K, S, Na, Cl, Mg

Steinefni hafa ýmis hlutverk:
- Taka þátt í vatnsjafnvægi
- Taka þátt í sýru-basa jafnvægi líkamans
- Mikilvæg við taugaboð og vöðvasamdrátt
- Mikilvæg beinheilsunni
- Taka þátt í ensímvirkni
- Eru hlutar annarra próteina eða hormóna

# data[].attributes.body
Snefilefni eru lífsnauðsynleg ólífræn efni sem finnast í líkamanum í magni sem er minna en 5g og við þurfum 100mg/dag af Fe, Zn, Cu, Mn, I, Se, F, Cr, Mo.

Hluterk:
- Taka öll þátt í ensímvirkni á einn eða annan hátt eða eru hlutar annarra próteina eða hormóna
- Magn í fæðu fer oft eftir magni í jarðvegi og æti dýra
- Víxlverkanir algegnar í þörmum

# data[].attributes.body
skillgreining vítamíns: lífsnauðsynlegt lífrænt efni sem þörf er á í litlu magni en er nayðsynlegt lífi og líkamsstarfsemi.
myndast almennt ekki í líkamanum og þurfa því að berast utan frá. finnast í flestum fæðutegundum. flest gegna mörgum hlutverkum í líkamanum (sum vítamín eru andoxunarefni). heilsufarbrestur getur bæði sést við of litla inntöku (skortur/hörgulsjúkdómur) og of mikla neyslu (eitrun).

# data[].attributes.body
Vatn er lífsnauðsynlegt næringarefni. Maðurinn getur aðeins lifað fáa daga án vatns og vatn er um 70-75% af líkamsþyngdinni.

- Enginn ráðlagður dagskammtur en við þurfum að endurnýja þá 3-4L af vatni sem að jafnaði skolast daglega út úr líkamanum.

Hlutverk vatns:
- Að flytja næringu og úrgang
- Taka þátt í efnahvörfum
- Stuðla að stöðugum líkamshita
- Viðhalda rúmmáli blóðs og réttu sýrustigi
- Smyrja liðamótin
- Öll efnaskipti fara fram í vatnslausn.

# data[].attributes.body
A-vítamín, D-vítamín, E-vítamín, K-vítamín.
-frásogast með fitu og nýtast með henni.
-þurfa flutningsprótein.
-geymd í frumum með fitu.
-skiljast ekki út með þvagi, safnast upp í líkamanum (í fituvef og lifur).
-hætta á eitrun ef innbyrt í miklu magni.
-söfnun forða og því ekki endilega bráðnauðsynleg daglega

# data[].attributes.body
stendur fyrir Ráðlagður dagskammtur.
það er það magn nayðsynlegra næringarefna, sem á að fullnægja næringarþörfum alls þorra heikbrigðs fólks.
-RDS er hætti en þörf flestra einstaklinga
-settur fyrir vítamín, steinefni og snefilefni.
er ekki orkuefni og vatn.

efri (örugg) mörk hafa verið sett fyrir þau næringarefni sem geta haft neikvæð áhrif á heilsuna og jafnvel eitrunaráhrif.
-er mun hærra en RDS.

notkun á RDS:
-við skipulag matseðla fyrir hópa af fólki.
- til að meta mataræði hópa eða fjölda fólks út frá niðurstöðum könnunar á mataræði.
-til að meta hugsanlegan skort einstaklinga þ.e. of litla inntöku.

# data[].attributes.body
B-vítamín: þíamín (B1), Ríbóflafín (B2), Níasín (B3), pýridoxín (B6), Fólasín,  Kóbalamín (B12), pantóþensýra, bíótín.
C-vítamín.

-frásogast með vatni og fara beint út í blóðið.
-þurfa ekki önnur efni til flutnings.
-fylgja vatni í líkamanum.
-umframmagn skilið út með þvagi.
-ofneysla yfirleitt skaðlítil en geta valdið eituráhrifum í miklu magni (fæðubótaefni)
-þarf að borða oft (oftast a.m.k. nokkrum sinnum í viku.

vatnsleysanleg vítamín frásogast auðveldlega í smáþörmunum en skiljast líka auðveldlega út um nýru (með þvagi)
þau finnast í mat t.d. kjöt, fisk, mjólk og heilkorn. einnig laufgrlnt grænmeti, rgg, baunir og ávextir.
hitameðferð, ljós og geislun eða geymsla dregur úr magni sumra vatnsleysanlegra vítamína.
vatnsleysanleg vítamín eru B-vítamín (8 talsins) og C-vítamín.

# data[].attributes.headline
okkur fannst áhugavert - "næringarefnin"

# data[].attributes.subject
okkur fannst áhugavert - "næringarefnin"

# data[].attributes.body
það sem kom á óvart var að vatn, vítamín, steinefni og snefilefni eru ólík orkuefnum og veita okkur ekki orku. og að ofneysla næringarefna getur haft slæm áhrif.

# data[].attributes.headline
Okkur fannst áhugavert - "C-vítamín skortur"

# data[].attributes.subject
Okkur fannst áhugavert - "C-vítamín skortur"

# data[].attributes.body
C-vítamín skortur getur valdið:
- Blæðingar í tannholdi
- Sár og beinbrot gróa illa
- Sýkingar og blóðleysi
- Þunglyndi og geðtruflanir
- Beinverkir, beinbrot og vöðvarýrnun
- Niðurgangur

# data[].attributes.body
annað sem kom á óvart að við þurfum joð í líkaman og að hann er hluti af skjaldkirtishormónum. það sem var mjög áhugavert við joð er skorturin og hvaða áhirf það hefur sem er ofvöxtur á skjaldkirtil og fósturskaði.

# data[].attributes.body
Einkenni járnskorts eru:
- Minna viðnám gegn sýkingum
- Lélegt kuldaþol
- Þreyta og minnkuð virkni
- Skortseinkenni geta sést löngu fyrir blóðleysi

Hjá litlum börnum hefur járnskortur áhrif á frammistöðu í hegðunar- og greindarprófum og getur valdið skertum hreyfiþroska.

# data[].attributes.body
það sem kom á óvart um brennistein er að það er hægt að finna hann víða í mat og drykk. en hann er ekki notaður sem "eitt og sér" næringarefni en er hluti af próteinum og gerir byggingu þeirra stöðugari.

# data[].attributes.headline
okkur fannst áhugavert - "of mikið D-vítamín"

# data[].attributes.subject
okkur fannst áhugavert - "of mikið D-vítamín"

# data[].attributes.body
það sem okkur fannst áhugavert var þegar við lásum um of mikið D-vítamín. það er sagt að of mikið D-vítamín eða mikiil sólarljós getur ekki valdið eituráhrifum af völdum D-vítamína. það er ekki hætta á eituráhrifum úr fæðu. einkenni eituráhrif frá D-vítamín eru flökurleiki, lystarleysi, höfuðverkur, slappleiki, þorsti, pirringur og upptök. það getur lekið kalk úr beinunum. og of mikið D-vítamín hækkar kalkstyrk í blóði og leiðir til útfellingar kalks í mjúkum vevjum.

# data[].attributes.headline
Okkur fannst áhugavert - "A-Vítamín skortur og ofneysla"

# data[].attributes.subject
Okkur fannst áhugavert - "A-Vítamín skortur og ofneysla"

# data[].attributes.body
A-Vítamín skortur getur valdið:
- Blindu (m.a. náttblindu)
- Aukin sýkingarhætta
- Keratín myndun í húð
- Minnkuð slímseytun

Ofneysla A-Vítamíns getur valdið:
- Flökurleika og uppköst
- Lystarleysi og þyngdartap
- Hárlos
- Beinverki og hægari vöxt
- Lifraskemmdir