# data[].attributes.attachment_caption
de witte neushoorn is een van de meest bedreigde diersoorten ter wereld er zijn er nog maar twee in de hele wereld

# data[].attributes.body
sivert lembrechts

# data[].attributes.body
Gewassen mislukken omdat er veel droogte is

Evert Huvenne

# data[].attributes.headline
zware neerslag een watererosie van de bodem veroorzaken, waarbij bodemverlies optreedt in de meest vruchtbare bodemlagen.

# data[].attributes.subject
zware neerslag een watererosie van de bodem veroorzaken, waarbij bodemverlies optreedt in de meest vruchtbare bodemlagen.

# data[].attributes.body
Jonathan

# data[].attributes.body
Het weer wordt beïnvloed door het klimaat

en soms kan dat extreme weeromstandigheden veroorzaken

Shari, Ilko

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De klimaatcrisis heeft geleid tot een stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde en leidt tot vaker voorkomende extreme temperaturen, zoals hittegolven. Hogere temperaturen kunnen leiden tot een hogere sterfte, verminderde productiviteit en schade aan de infrastructuur. De meest kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals ouderen en zuigelingen, worden het zwaarst getroffen.

Hogere temperaturen zullen naar verwachting ook leiden tot een verschuiving in de geografische spreiding van klimaatzones. Deze veranderingen beïnvloeden de verspreiding en de abundantie van veel planten- en diersoorten, die al onder druk staan als gevolg van habitatverlies en vervuiling.

Temperatuurstijgingen zijn waarschijnlijk ook van invloed op de fenologie - het gedrag en de levenscyclus van dier- en plantensoorten. Dit kan op zijn beurt leiden tot een toename van het aantal plagen en invasieve soorten en een hogere incidentie van bepaalde ziekten bij de mens.

Ondertussen zouden de opbrengsten en de levensvatbaarheid van de landbouw en de veeteelt, of het vermogen van ecosystemen om belangrijke diensten en goederen te leveren (zoals de levering van schoon water of koele en schone lucht) kunnen afnemen.

Door hogere temperaturen verdampt meer water, wat - samen met het gebrek aan neerslag - het risico op ernstige droogte vergroot.

Extreme lage temperaturen (koudegolven, vorstdagen) kunnen in Europa minder vaak voorkomen. De opwarming van de aarde is echter van invloed op de voorspelbaarheid van gebeurtenissen en dus op ons vermogen om doeltreffend te reageren.

Als gevolg van het veranderende klimaat worden vele Europese regio's al geconfronteerd met frequentere, ernstigere en langdurigere droogten. Droogte is een ongewoon en tijdelijk tekort aan water veroorzaakt door een combinatie van gebrek aan neerslag en meer verdamping (als gevolg van hoge temperaturen). Droogte is niet hetzelfde als waterschaarste: het structurele tekort aan zoet water dat het hele jaar door het gevolg is van de overconsumptie van water.

Droogten hebben vaak een domino-effect, bijvoorbeeld op de vervoersinfrastructuur, de landbouw, de bosbouw, het water en de biodiversiteit. Ze veroorzaken bijvoorbeeld een daling van de waterstand van rivieren en van het grondwaterpeil, belemmeren de groei van bomen en gewassen, versterken de aantasting door ongedierte en wakkeren bosbranden aan.

In Europa lijden vooral de landbouw, de energiesector en de openbare watervoorziening verliezen als gevolg van de droogte, die jaarlijks oplopen tot ongeveer 9 miljard euro. Extreme droogten komen steeds vaker voor in Europa en de schade die zij veroorzaken neemt toe.

Als de temperatuur wereldwijd met gemiddeld 3°C zou stijgen, wordt verwacht dat droogten tweemaal zo vaak zullen plaatsvinden en dat het absolute jaarlijkse verlies als gevolg van droogte in Europa zou toenemen tot 40 miljard euro per jaar. Het Middellandse Zeegebied en de Atlantische regio zouden daarvan de ernstigste gevolgen dragen. Frequentere en ernstigere droogten zullen de duur en de ernst van het bosbrandseizoen vergroten, met name in het Middellandse Zeegebied. Door de klimaatverandering breidt ook het gebied uit dat door bosbranden wordt bedreigd. Regio's die momenteel niet brandgevoelig zijn, kunnen risicogebieden worden.

De zeespiegel is in de loop van de 20e eeuw gestegen en de tendens is de afgelopen decennia versneld.

De stijging is vooral toe te schrijven aan de thermische uitzetting van de oceanen als gevolg van de opwarming. Maar ook smeltend ijs van gletsjers en de Antarctische ijskap draagt bij tot de stijging van de zeespiegel. Voorspeld wordt dat de zeespiegel in Europa tegen het einde van de eeuw gemiddeld met 60 tot 80 cm zal stijgen, voornamelijk afhankelijk van de snelheid waarmee het ijs in Antarctica smelt.

Ongeveer een derde van de bevolking van de EU woont binnen 50 km van de kust en deze gebieden genereren meer dan 30% van het totale bbp van de Unie. De economische waarde van activa binnen 500 m van de Europese zeeën bedraagt in totaal 500 tot 1.000 miljard euro.

Naast andere gevolgen van de klimaatverandering zal de stijging van de zeespiegel het risico op overstromingen en erosie rond de kusten vergroten, met aanzienlijke gevolgen voor de bevolking, de infrastructuur, het bedrijfsleven en de natuur in deze gebieden.

Bovendien wordt verwacht dat er minder zoet water zal beschikbaar zijn door de stijging van de zeespiegel, aangezien het zeewater verder in de grondwaterspiegel stroomt. Dit zal waarschijnlijk ook leiden tot een veel grotere indringing van zout water in zoetwaterlichamen, wat gevolgen heeft voor de landbouw en de drinkwatervoorziening.

Het zal ook gevolgen hebben voor de biodiversiteit in kusthabitats en voor de natuurlijke diensten en goederen die zij leveren. Veel wetlands zullen verloren gaan, wat een bedreiging vormt voor unieke vogel- en plantensoorten en de natuurlijke bescherming tegen stormvloeden, waarvoor deze gebieden zorgen, tenietdoet.

Het klimaat verandert zo snel dat vele planten- en diersoorten in hun voortbestaan worden bedreigd. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat de biodiversiteit al reageert op de klimaatverandering en dit zal blijven doen. Rechtstreekse gevolgen zijn veranderingen in de fenologie (het gedrag en de levenscyclus van dier- en plantensoorten), de abundantie en verspreiding van soorten, de samenstelling van de gemeenschap, de habitatstructuur en de ecosysteemprocessen.

Klimaatverandering leidt ook tot indirecte gevolgen voor de biodiversiteit door veranderingen in het gebruik van land en andere hulpbronnen. Deze kunnen schadelijker zijn dan de directe gevolgen vanwege hun omvang, reikwijdte en snelheid. De indirecte gevolgen omvatten: versnippering en verlies van habitats; overexploitatie; lucht-, water- en bodemverontreiniging; en de verspreiding van invasieve soorten. Zij zullen de veerkracht van ecosystemen ten opzichte van klimaatverandering verminderen en hun vermogen om essentiële diensten te leveren, zoals klimaatregulering, voedsel, schone lucht en schoon water, en de beheersing van overstromingen of erosie.

De klimaatverandering zal naar verwachting leiden tot grote veranderingen in de beschikbaarheid van water in heel Europa, als gevolg van minder voorspelbare regenpatronen en heviger stormen. Dit zal leiden tot een toename van de waterschaarste, met name in Zuid- en Zuidoost-Europa, en tot een verhoogd risico op overstromingen op een groot deel van het continent. De daaruit voortvloeiende veranderingen zullen gevolgen hebben voor veel land- en zeegebieden en voor veel verschillende natuurlijke omgevingen en soorten.

De watertemperatuur is een van de centrale parameters die de algemene gezondheid van aquatische ecosystemen bepalen, omdat in het water levende organismen een specifiek temperatuurbereik kunnen verdragen. Door de veranderingen in het klimaat is de temperatuur van het water in rivieren en meren toegenomen en is de ijsbedekking afgenomen, wat van invloed is op de waterkwaliteit en op zoetwaterecosystemen.

De klimaatverandering vormt een aanzienlijke bedreiging, niet alleen voor de menselijke gezondheid, maar ook voor de gezondheid van dieren en planten. Hoewel een veranderend klimaat mogelijk niet veel nieuwe of onbekende bedreigingen voor de gezondheid veroorzaakt, zullen de bestaande effecten verergeren en meer uitgesproken zijn dan nu het geval is.

Naar verwachting zal de toekomstige klimaatverandering de volgende belangrijke gevolgen hebben voor de gezondheid:

1. toename van de hittegerelateerde mortaliteit (sterfgevallen) en morbiditeit (ziekte) in de zomer;

2. afname van de koudegerelateerde mortaliteit (sterfgevallen) en morbiditeit (ziekte) in de winter;

3. toename van het risico op ongevallen en de gevolgen van extreme weersomstandigheden (overstromingen, branden en stormen) voor het welzijn in ruimere zin;

4. veranderingen in de impact van ziekten, bijvoorbeeld door insecten, knaagdieren, water- of voedsel overgedragen ziekten;

5. veranderingen in de seizoensverdeling van bepaalde allergene pollensoorten en in het verspreidingsgebied van virussen, plagen en ziekten;

6. opkomende en opnieuw opduikende dierziekten die de gezondheid van mens en dier in Europa voor steeds grotere uitdagingen stellen als gevolg van virale zoönosen en door insecten overgedragen ziekten;

7. opkomende en opnieuw opkomende plantenplagen (insecten, ziekteverwekkers en andere plagen) en ziekten die van invloed zijn op bos- en gewassystemen;

8. risico's in verband met veranderingen in de luchtkwaliteit en ozon.

Mensen die in stedelijke gebieden met een laag inkomen wonen en, in het algemeen, bevolkingsgroepen met een lager inkomen en lagere activa, zijn meer blootgesteld aan de gevolgen van de klimaatverandering, maar hebben minder mogelijkheden om ze het hoofd te bieden.

Vrouwen kunnen onevenredig zwaar worden getroffen door de klimaatverandering en worden benadeeld wanneer dure aanpassingsmaatregelen nodig zijn. Tegelijkertijd zijn vrouwen belangrijke actoren op het gebied van aanpassing en meer in het algemeen duurzame praktijken.

Werklozen en sociaal gemarginaliseerde mensen zijn het meest kwetsbaar voor klimaatrisico's.

De vergrijzende bevolking in Europa, die onevenredig zwaar wordt getroffen door verminderde mobiliteit of gezondheidsbelemmeringen, zal ertoe leiden dat een groter deel van de bevolking kwetsbaar is voor de gevolgen van de klimaatverandering.

De klimaatverandering heeft ook al invloed op ontheemding en migratie. Hoewel het klimaat slechts een van de oorzaken van ontheemding en migratie is, worden veel partnerlanden op hun weg naar duurzame ontwikkeling het zwaarst getroffen. De inwoners zijn er vaak erg afhankelijk van de natuur en hebben juist weinig middelen om zich aan de klimaatverandering aan te passen.

De gevolgen van de klimaatverandering zijn bijzonder relevant voor infrastructuur en gebouwen, gezien hun lange levensduur en hoge initiële kosten, en hun essentiële rol in het functioneren van onze samenlevingen en economieën.

Gebouwen en infrastructuur kunnen kwetsbaar zijn voor klimaatverandering door hun ontwerp (geringe weerstand tegen stormen) of locatie (bv. in overstromingsgevoelige gebieden of gebieden met risico op aardverschuivingen of lawines). Zij kunnen immers worden beschadigd of ongeschikt worden gemaakt voor gebruik door veranderende klimatologische omstandigheden of extreme weersomstandigheden: stijging van de zeespiegel, extreme neerslag en overstromingen, extreem lage of hoge temperaturen, zware sneeuwval, sterke wind...

De gevolgen van de klimaatverandering voor gebouwen en infrastructuur zullen van regio tot regio verschillen.

De klimaatverandering en de variabiliteit van het klimaat zullen naar verwachting een aanzienlijk effect hebben op de landbouwproductie, zowel op de gewasopbrengsten als op de plaatsen waar verschillende gewassen kunnen worden geteeld. Het teeltseizoen is verlengd en zal naar verwachting nog langer worden als gevolg van een eerdere groei in het voorjaar en een langer groeiseizoen in het najaar. Dit zou een uitbreiding mogelijk maken voor warmeseizoengewassen naar noordelijker gelegen gebieden die voorheen niet geschikt waren voor die teelt.

Als gevolg van een combinatie van warmte en droogte wordt voor de meeste Europese gebieden in de 21e eeuw een aanzienlijk productieverlies in de landbouw verwacht, dat niet zal worden gecompenseerd door productiewinst in Noord-Europa. Irrigatie is weliswaar een doeltreffende aanpassingsoptie voor de landbouw, maar het vermogen om zich aan te passen door irrigatie zal steeds beperkter worden door de beschikbaarheid van water.

De zuidelijke regio's zullen het hardst worden getroffen, met over het algemeen negatieve gevolgen voor de landbouw. Hoge temperaturen, waterschaarste en extreme weersomstandigheden kunnen leiden tot lagere opbrengsten, een grotere variabiliteit van de opbrengst en, op lange termijn, tot een vermindering van het aantal geschikte teeltgebieden. De effecten zullen afhangen van de neerslagpatronen en de betrokken gewassen.

Noordelijke delen van Europa zouden een aantal positieve effecten op de landbouw kunnen verwachten door de introductie van nieuwe gewasvariëteiten, hogere opbrengsten en de uitbreiding van geschikte arealen voor de teelt van gewassen. Deze zijn het gevolg van langere teeltseizoenen, meer vorstvrije perioden en minder koudegolven. Er worden echter ook negatieve gevolgen verwacht, voornamelijk door een toename van plagen en ziekten, uitspoeling van nutriënten en minder organisch materiaal in de bodem.

De gevolgen van de klimaatverandering voor de bosbouw zijn onder meer een verhoogd risico op droogte, stormen en branden (abiotisch) en plagen en ziekten (biotisch) - die allemaal leiden tot verstoring van de gezondheid van bossen.

De gevolgen van brand zijn bijzonder groot voor de reeds aangetaste ecosystemen in Zuid-Europa en zullen naar verwachting in de toekomst verergeren, met langere en ernstigere bosbrandseizoenen in dit gebied.

Verwacht wordt dat de bosgroei in Zuid-Europa zal afnemen en in Noord-Europa zal toenemen. De biodiversiteit van de bossen zal echter naar verwachting in heel Europa veranderen, met veranderende boomsoorten en toenemende bedreigingen voor gespecialiseerde plantengemeenschappen. De beperkte diversiteit van boomsoorten in boreale bossen zal naar verwachting het risico op significante gevolgen van plagen en ziekten vergroten.

Extreme fenomenen zullen naar verwachting frequenter voorkomen en aanzienlijk aan intensiteit winnen als gevolg van de klimaatverandering. Op korte termijn zouden, zolang de onderliggende trend naar behoren in aanmerking wordt genomen, de premies geleidelijk stijgen en zou de verzekeringsmarkt dergelijke veranderingen ongestoord opvangen. Risicokennis groeit echter vaak in "stappen", wat kan leiden tot prijsstijgingen over een korte periode. Op langere termijn, met name in de meest kwetsbare sectoren of gebieden, zou de klimaatverandering de sociale verschillen indirect kunnen vergroten, aangezien verzekeringspremies voor een deel van de bevolking onbetaalbaar worden.

De stijging van de temperatuur is aanzienlijk in veel berggebieden, waar het verlies van gletsjermassa, verminderde sneeuwbedekking, het ontdooien van permafrost en veranderende neerslagpatronen (waaronder minder neerslag in de vorm van sneeuw) zijn waargenomen en naar verwachting verder zullen toenemen. Dit kan leiden tot meer en intensere overstromingen in sommige berggebieden (bv. in delen van Scandinavië) die gevolgen kunnen hebben voor de mens en de bebouwde omgeving. Verdere verwachte effecten zijn onder meer een vermindering van het wintertoerisme, een lager energiepotentieel van waterkracht in Zuid-Europa, een verschuiving in vegetatiezones en een groot verlies aan biodiversiteit. Planten- en diersoorten die dicht bij bergtoppen leven, lopen het risico uit te sterven omdat ze niet naar hogere regio's kunnen migreren.

De terugtrekking van de overgrote meerderheid van de gletsjers heeft ook gevolgen voor de beschikbaarheid van water in stroomafwaarts gelegen gebieden.

# data[].attributes.attachment_link.description
De klimaatverandering heeft gevolgen voor alle regio's in de wereld. De ijskappen smelten en de zeespiegel stijgt. In sommige regio's komen extreme weersomstandigheden en...

# data[].attributes.headline
Bedreigde dolfijn --> ( visserijtechnieken,...)

# data[].attributes.subject
Bedreigde dolfijn --> ( visserijtechnieken,...)

# data[].attributes.body
Soorten dolfijnen zouden binnen de komende tien jaar kunnen verdwijnen. Grotendeels als gevolg van bepaalde intensieve visserijtechnieken.

Grave Chelsea

# data[].attributes.body
door de extreme droogte zal er minder drinkwater zijn

Evert huvenne

# data[].attributes.body
De klimaat veranderingen

meer neerslag

extremere temperatuur

meer natuurrampen

tussen 0.7°C en 5°C

Cool Félia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De klimaatvooruitzichten voor 2100

Het laatste rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) beschrijft in detail de klimaatverandering. De klimaatverandering is een onbetwistbaar feit dat vooral veroorzaakt wordt door de verbranding van fossiele brandstoffen. Het toekomstig klimaat hangt daarom sterk af van de uitstoot van broeikasgassen. Gewoonlijk worden verschillende toekomstscenario's ( RCP) bekeken: een optimistisch scenario (RCP2.6) met een sterke reductie in de uitstoot van broeikasgassen, een pessimistisch scenario (RCP8.5) waarin de uitstoot sterk toeneemt en een intermediair scenario (RCP4.5).

Het klimaatmodel van het KMI

De klimaatverandering is en zal voelbaar worden door het optreden van extreme weersomstandigheden zoals extreme stormen, overstromingen, hittegolven en droogte. Om deze extreme weersomstandigheden goed te kunnen bestuderen zijn atmosferische modellen nodig met een hoge graad van ruimtelijke details. In de context van het CORDEX.be project heeft het KMI de impact van de klimaatverandering voor België ingeschat met een dergelijk model ( ALARO) . De resultaten kunnen aangewend worden voor adaptatie- en mitigatiestrategieën.

De evolutie van de gemiddelde temperatuur

Onderstaande figuur toont een inschatting voor de verandering van temperatuur voor Belgïe voor de verschillende toekomstscenario's zoals berekend met het klimaatmodel van het KMI.

Evolutie van de gemiddelde temperatuur in België (ten opzichte van de normale 1961-1990) voor de periode 1951-2100. De lijnen stemmen overeen met het verloop van de geobserveerde temperaturen in het verleden. Voor de toekomst tonen ze het verloop van de gemodelleerde temperaturen volgens verschillende broeikasgasscenario's. De verticale rode en blauwe balken zijn de geobserveerde jaargemiddelden tot 2018.

Afhankelijk van het scenario ligt de verandering voor België tussen 0.7°C en 5°C tegen het einde van de eeuw. In de winter wordt over het algemeen een grotere stijging verwacht dan in de zomer.

De verwachte gemiddelde temperatuursveranderingen over België voor de toekomstige periodes 2036-2065 (linker figuur) en 2071-2100 (rechter figuur) ten opzichte van de periode in het verleden 1976-2005.

In het huidige klimaat zijn er zijn sterke ruimtelijke verschillen in België voor de gemiddelde temperatuur. De verschillen tussen verschillende regios voor het verwachte klimaat in de toekomst zijn over het algemeen kleiner. Bovendien zijn de ruimtelijke verschillen per scenario klein vergeleken met de gemiddelde verschillen tussen de scenario's.

De evolutie van de gemiddelde regenval

Voor de veranderingen in neerslag ten opzichte van het huidige klimaat zijn er twee duidelijke bevindingen voor het einde van deze eeuw bij het meest pessimistische scenario RCP8.5. De winters zullen beduidend natter worden terwijl er, gemiddeld over België, geen of lichte daling wordt verwacht in de zomer.

Het gemiddelde percentage neerslagsverandering over België in voor de toekomstige periodes 2036-2065 (linker figuur) en 2071-2100 (rechter figuur) ten opzichte van de periode in het verleden 1976-2005.

Merk op dat bovenstaande inschatting gebaseerd is op één model. Het samenbrengen van de resultaten van verschillende modellen is essentieel om de onzekerheden in te schatten. De klimaatprojecties van het ALARO model komen wel kwalitatief sterk overeen met deze van andere modellen van het project CORDEX.be over België.

# data[].attributes.attachment_link.title
KMI - De klimaatvooruitzichten voor 2100

# data[].attributes.attachment_link.description
Het laatste rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) beschrijft in detail de klimaatverandering. De klimaatverandering is een onbetwistbaar feit dat vooral veroorzaakt wordt door de verbranding van fossiele brandstoffen. Het toekomstig klimaat hangt daarom sterk af van de uitstoot van broeikasgassen.