# data[].attributes.body
5-10-2022

Om ervoor te zorgen dat jou klas een echte groep wordt, moeten de kinderen ook veel over elkaar te weten komen. Vaak valt op dat ze eigenlijk best weinig over elkaar weten.

Hieronder een leuke knutselactiviteit om met je groep te doen, waarbij kinderen iets over zichzelf vertellen.

De IK-Kubus:

Laat de kinderen op dikker papier een kubus vullen met allemaal informatie over zichzelf. Voor de bovenbouw kun je hen zelf laten kleuren en tekenen, naast dat ze erbij schrijven wat ze getekend hebben. De onderbouw kun je het beste een voorbeeld geven, waarbij ze alleen hoeven in te kleuren en sommige dingen zelf moeten tekenen.

Voorbeelden wat er op de kubus kan staan:

- Naam

- Leeftijd/Verjaardag

- Hobby’s

- Familie (broers/zussen)

- Huisdieren

- Favoriete:

o   Kleur

o   Boek

o   Schoolvak

o   Film

o   Eten

o   Dier

o   …..

Laat ze de kubus na het inkleuren en versieren uitknippen, vouwen en samen plakken.

Hieronder nog een printvoorbeeld op zijn Nederlands.

# data[].attributes.body
5-10-2022

Wil je weten wat de zilveren weken inhouden en hoe de zilveren weken voor een andere docent ook zijn? Dan is dit blog echt iets voor jouw. Hier vertelt juf Judith een gedeelte over de zilverenweken en hoe dat is qua lesuitval. Verder heeft ze het ook nog over een aantal activiteiten. Alvast veel leesplezier!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De kerstvakantie is weer bijna voorbij. Dit betekent dat er een tweede, belangrijke periode in de groepsvorming aankomt: de Zilveren weken. In dit blog informatie over deze weken en tips voor leuke activiteiten......
De zilveren weken

Een goede start, is het halve werk.....

De kerstvakantie is een periode van twee weken lesvrij. De leerlingen hoeven niet naar school en de leerkracht hoeft geen les te geven. Wel worden er in deze weken door de leerkrachten alvast weer voorbereidingen getroffen voor de weken na de vakantie. Vaak zijn deze weken erg druk door rapporten, toetsen en oudergesprekken. Het is daarom belangrijk om deze weken direct weer goed te starten.

Aan het begin van het schooljaar, in de Gouden Weken, is er al hard gewerkt aan de groepsdynamiek. De groepsregels zijn vastgesteld en de groepsnormen zijn bepaald. De eerste schooldag na de kerstvakantie worden deze normen en regels echter opnieuw weer even afgetast. Ook kan het zo zijn dat er misschien een nieuwe leerling in de groep is gekomen, of dat er een leerling is verhuisd. Dit zorgt direct voor een nieuwe dynamiek in de groep, waardoor de groep opnieuw door de eerste fases van groepsvorming heen zal gaan.

Lesvrij.....

Ook is het van belang je als leerkracht te realiseren dat ook de leerlingen deze vakantie weer van alles hebben meegemaakt. Dit kunnen positieve dingen zijn, maar ook negatieve. Het is belangrijk om als leerkracht deze eerste weken alert te zijn, je leerlingen te groeten en een gesprek met hen te voeren. Het helpt hierbij vaak al om bij de deur te gaan staan en de leerlingen bij binnenkomst te begroeten. De eerste schooldag doe ik dit altijd met het schudden van handen en het wensen van een gelukkig nieuwjaar.

Er zijn echter inmiddels heel veel verschillende manieren om leerlingen te begroeten: een high five, een boks, een knuffel, een hand of een dansje. Iedere leerkracht kiest hiervoor zijn of haar eigen manier. Kies een begroeting die bij jou (en de leerling(en) past, het is vooral belangrijk om er te staan. Zo ervaren zij dat jij er nog steeds voor hen bent en dat ze bij jou terecht kunnen met hun verhalen. Daarnaast hebben sommige leerlingen in de vakantie samen gespeeld of contact gehad via de online wereld van spellen en social media. Niet al deze contactmomenten zijn misschien positief geweest. Deze bagage nemen de leerlingen ook de groep mee in.

Activiteiten voor in de zilveren weken.

De meeste groepen vinden het geen probleem om groepsvormende activiteiten, die je in het begin van het schooljaar al gedaan hebt met je groep, nogmaals te doen. De activiteiten zijn bekend voor de leerlingen en kosten jouw misschien ook minder voorbereiding. Daarnaast zijn er genoeg leuke activiteiten te vinden om te doen, zoals energizers en reactiespellen. Ook kun je activiteiten doen die bijdragen aan de groepsvorming en direct ook ruimte bieden om vakantieverhalen te bespreken, zoals vind iemand die....

Ook is het verstandig om de regels en afspraken die aan het begin van het schooljaar zijn vastgesteld en besproken de eerste dagen regelmatig te herhalen. Wanneer gedurende de eerste weken van het schooljaar gebleken is dat een aantal regels of afspraken moeten worden aangepast is daarvoor nu, zo na de kerstvakantie, ook een geschikt moment.

Ik vind het na de kerstvakantie altijd leuk om te starten met een glaasje kinderchampagne en/of een hapje. Zo heb ik wel eens oliebollen gebakken en ook wel eens cupcakes gemaakt met daarop het jaartal. In deze eerste twee weken is het belangrijk om de eerste dag wat extra tijd (ongeveer 45 minuten) in te richten voor groepsvormende activiteiten, bijvoorbeeld uit het boek 'de Gouden Weken 2.0' of uit het lespakket zilveren weken van juf Maike. De dagen daarna is iedere dag zo'n 15 minuten bezig te zijn met groepsvormende activiteiten vaak al goed. Op die manier besteed je welbewust aandacht aan de zilveren weken.
Welke activiteiten ga jij doen deze zilveren weken?

# data[].attributes.attachment_link.description
De kerstvakantie is weer bijna voorbij. Dit betekent dat er een tweede, belangrijke periode in de groepsvorming aankomt: de Zilveren weken. In dit blog informatie over deze weken en tips voor leuke activiteiten...... De kerstvakantie is een periode van twee weken lesvrij. De leerlingen hoeven niet naar school en de leerkracht hoeft geen les te geven.

# data[].attributes.body
5-10-2022

Voor deze week hebben weer een aantal tips voor jullie om mee aan de slag te gaan tijdens de zilveren weken.

1. Blik terug en kijk vooruit;
2. Herhaal de klassen regels;
3. Aandacht voor het wij gevoel;
4. Blijf praten met de ouders van de studenten.

Bron: (De Gouden en Zilveren Weken, 2022)

# data[].attributes.attachment_link.title
Presentator Anne-Mar Zwart geeft tips over de Zilveren Weken

# data[].attributes.body
5-10-2022

Wil je meer weten over de zilveren weken? Dan is dit filmpje ideaal voor jou! Wouter Siebers (leerkracht, teamleider en gedragsspecialist in het primair onderwijs) vertelt hier meer over. Maar ook hoe het gedrag van de kinderen veranderd.

Veel kijk plezier!

# data[].attributes.body
5-10-2022

Na de vakantie doorloopt elke groep de bepaalde fases in het proces van groepsvorming. Na de kerstvakantie beginnen we met de zilveren weken. De zilveren weken vallen vooral onder de stormingfase. Deze periode kan hierdoor soms voor wat onrust zorgen. De zilveren weken zijn daarom bedoeld om wat extra aandacht te geven van hoe de sfeer in de klas is. Daar zijn de weken ideaal voor.

Bron: (De Zilveren Weken 2021, 2021)

# data[].attributes.body
28-09-2022

Dit is een zeer interessante website over de week tegen pesten in binnen- en buitenland. Het begint met de uitleg 'Waarom een week tegen pesten'. Vervolgens lees je hoe diverse landen hun week tegen pesten vormgeven en krijg je voor de Nederlandse week tegen pesten 2022 veel ideeën en tips aangereikt voor in je eigen groep.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kijk, luister en sta op tegen pesten #jijbentmijnheld

Zowel Bolwerk als Marije van de Sande pleiten er dan ook voor om pesten bespreekbaarder te maken, ook voor pesters. Beide experts zijn het erover eens dat pesten geen individueel probleem is, een verhaal van één gemene pestkop waar iets aan gedaan moet worden, maar altijd binnen de context van een groep gezien moet worden. " Pesten is een groepsprobleem: binnen de groep is iets aan de hand waardoor iemand behoefte voelt om te pesten, een pester voelt zichzelf niet veilig." Bolwerk benadrukt nogmaals dat het belangrijk is om pesten in de groep oplossen, het liefst zelfs dóór de groep. Als een groep zelf alert is op pesten, is ingrijpen van een leraar of leidinggevende niet nodig. En dat is ook goed, want pesten gebeurt immers vaak buiten het zicht. "Onderzoek laat zien dat als een peer group ingrijpt, pesten binnen tien seconden afgelopen kan zijn. Daarom is het zo belangrijk om de hele groep bewust te maken, dan zijn we zo veel sneller dan alle pestprotocollen bij elkaar. De groep zelf staat er altijd met de neus bovenop." Bron Nationale Onderwijsgids

Onderzoek laat zien dat pesten aanpakken in het voortgezet onderwijs veel lastiger is dan in het basisonderwijs.

Waarom is dat zo ingewikkeld?

Bij pesten zijn er verschillende rollen die leerlingen kunnen innemen: pester, assistent, meeloper, buitenstaander, slachtoffer en verdediger. Dit laat zien dat pesten een groepsproces is en niet alleen een fenomeen tussen pesters en slachtoffers. De oplossing voor pesten ligt dus ook bij de groep als geheel. In het voortgezet onderwijs blijft het een grote uitdaging om invloed uit te kunnen oefenen op de groepsdynamiek. Dat heeft verschillende redenen.

Leerlingen in het voortgezet onderwijs komen allereerst op de leeftijd dat ze meer behoefte hebben aan autonomie en sociale status. Leeftijdsgenoten worden hierdoor belangrijker en de rol van volwassenen wordt juist minder belangrijk. Het is dus moeilijker voor docenten om het groepsproces te begeleiden. Leerlingen zoeken het liever zelf uit. Hierdoor verandert de groepsdynamiek.

Jongeren vertonen meer normoverschrijdend, antisociaal gedrag om te laten zien dat ze volwassen zijn. Voor docenten is het de uitdaging om dit gedrag niet de norm te laten zijn.

Daarnaast beïnvloeden jongeren elkaar sterk. Het is op de middelbare school makkelijker om gelijkgestemden te vinden die een sterk front vormen dat de groepsdynamiek niet ten goede komt.

Gedrag verandert in het voorgezet onderwijs, dat zie je ook terug ook bij pesten. Directe (zichtbare) vormen van pesten zoals slaan en uitschelden komen steeds minder voor. Indirecte (minder zichtbare) vormen van pesten, zoals buitensluiten en cyberpesten, juist meer. Deze vormen van pesten zijn complexer omdat leerlingen meerdere rollen kunnen vervullen.

Indirecte vormen van pesten nemen toe in het voortgezet onderwijs. Voor docenten is dit gedrag lastiger te signaleren.

De manier waarop middelbare scholen zijn georganiseerd maakt het ook ingewikkelder dan op de basisschool. Klassen in het voortgezet onderwijs wisselen vaak qua samenstelling, dat maakt het onduidelijk wat nou 'de groep' is. Daarnaast staan in het voortgezet onderwijs meerdere docenten voor de klas. Over het algemeen zijn meer vakinhoudelijk gericht en hebben ze minder aandacht hebben voor de groepsdynamiek. De meest aangewezen persoon voor het begeleiden van het groepsproces in het voortgezet onderwijs is de mentor. Maar deze is vaak beperkt ingeroosterd.

In het voortgezet onderwijs is de verantwoordelijkheid voor het begeleiden van de groepsdynamiek en het aanpakken van pestsituaties verdeeld over meerdere medewerkers. Het is onduidelijk wie de regie heeft of moet hebben.

In het voortgezet onderwijs blijft het voor docenten daarom een grote uitdaging om invloed uit te oefenen op de groepsdynamiek. De docent heeft handvatten nodig om, net als op basisscholen, van de klas weer een groep te kunnen maken. Mijn onderzoek richt zich hier de komende jaren op. Om alvast één handvat te bieden kunt u hieronder een werkvorm downloaden gericht op het verbeteren van de groepsdynamiek: de lijnoefening.

Auteur Elsje de Vries, MSc

Promovenda Rijksuniversiteit Groningen.

Doet onderzoek naar een nieuw anti-pestprogramma voor het voortgezet onderwijs

"Pesten is geen probleem tussen twee individuen, maar heeft alles te maken met groepsdynamiek"

Maar hoe werkt groepsdynamiek en welke behoeftes gaan daaronder schuil? Door als leerkracht daarvan kennis te hebben helpt het je om kinderen samen het pesten te laten aanpakken. In deze blog deel ik kennis uit onderzoeken en geef ik tot slot wat tips.

Wie groepsgedrag wil begrijpen, kan het beste een tijdje (letterlijk) "aapjes kijken". Apen gedragen zich, net als mensen, op twee manieren. Ze zitten ten eerste dicht bij elkaar en zorgen voor elkaar (affectie), maar er heerst ondertussen ook voortdurende strijd om populariteit (status): denk aan de bekende apen op de apenrots.

Die twee gedragingen noemen we horizontale (affectie) en verticale (status) relaties. Die relaties zijn voortdurend met elkaar in interactie en dat heet groepsdynamiek. Pesters willen hun status verhogen door op de figuurlijke apenrots omhoog te klimmen. Ze blijven ondertussen ook zoeken naar affectie van hun vrienden. Klasgenoten krijgen affectie van het slachtoffer wanneer ze hem of haar helpen, maar verliezen daarmee soms wel hun status.

Groepsdynamiek zit diepgeworteld in onze natuur: het komt voort uit twee fundamentele behoeften die ons vroeger hielpen te overleven. We willen affectie, dus erbij horen en verzorgd worden, maar ook uitblinken: de strijd winnen. Die behoeften zijn zo sterk, dat hersenscans zelfs laten zien dat als mensen sociale pijn hebben door bijvoorbeeld afwijzing of buitensluiting, dezelfde hersengebieden actief zijn als bij het voelen van fysieke pijn.

"Gepest worden door buitensluiten doet dus écht pijn"

Kunnen we pesten dan wel aanpakken zonder onze genen of hersenstructuur te veranderen?
In groepen bestaat vaak een ongeschreven regel ("norm") dat pesten stoer is. Door ervoor te zorgen dat de groep het stoerder gaat vinden om elkaar te helpen dan om te pesten, hebben pesters minder reden om te pesten. Ze krijgen er dan geen status of affectie meer. Door elkaar te helpen krijgen ze dat wel.

Zo'n klimaat kunnen we bereiken door te werken aan de groepsdynamiek en de onderliggende norm in de groep. Hieronder staan een paar tips voor leerkrachten. De leerkracht doet dit niet alleen, maar met de groep.

"Om te pesten heb je de groep nodig, om het op te lossen ook!"

Tips voor leerkrachten om aan een fijne groep te werken

Werk preventief aan een positieve groepsnorm. Start het schooljaar door samen met de groep afspraken te maken over hoe je met elkaar omgaat en hang die afspraken zichtbaar op in de klas. Regels zoals "Wij komen voor elkaar op" en "We stoppen pesten" kunnen de norm al beïnvloeden.

Als leerkracht ben je het rolmodel en geef je tegelijkertijd de groep ook verantwoordelijkheid. Handel consistent naar de afspraken die je samen hebt gemaakt. Daarin ligt de nadruk niet op het straffen van pesters, maar op samen praten over wat er wel en nog niet goed gaat. Hoe kan de groep verantwoordelijkheid nemen om problemen op te lossen? Jullie hebben samen de afspraken gemaakt, dus kunnen ook samen naar handelen.

Werk structureel aan monitoring van het klassenklimaat. Daarmee check je je eigen observaties, want groepsgedrag vindt vaak plaats buiten je zicht. De monitor geeft zicht op wat er misgaat in de klas (pesten), maar ook wat er goed gaat (wie helpen elkaar?). Ook kan de monitor je helpen om te reflecteren op je handelingen: werkte mijn aanpak, is de sfeer verbeterd? Zo blijf je structureel werken aan een veilig groepsklimaat.

1 In deze TEDx talk vertelt Kris van der Veen wat een kleine actie al kan doen tegen pesten.

2 In het artikel Pesten als groepsproces van Gijs Huitsing, Matty van der Meulen en René Veenstra lees je meer over de rol van de groep.

Auteur Tessa Kaufman
MSc.Promovenda Rijksuniversiteit Groningen
Doet onderzoek naar persistent slachtofferschap van pesten)

Bron: De jaarlijkse Week tegen Pesten is een initiatief van het Ministerie van Onderwijs dat wordt vormgegeven binnen Stichting School & Veiligheid (Pestweb)

Jij kan ook een 'Stop Pesten Nu Held' zijn. Gewoon door het verschil te maken en te zeggen: Stop Pesten Nu! net als al deze Bekende Nederlanders en Ambassadeurs die het oranje 'Ik STOP pesten nu' armbandje dragen. Pesten is te stoppen en het begint bij jou en mij.

Wat kan je doen als Stop Pesten Nu Held?

Als jij zegt: Ik STOP pesten nu! dan betekent dit niet dat je er altijd tussen moet springen. Het is altijd van belang dat je eerst kijkt of het veilig is om te reageren. Is het niet veilig, probeer dan hulp te zoeken of halen (ouders, opvoeders, vrienden, collega's) of houdt het slachtoffer in de gaten en vang hem/haar op zodra je kunt. Een kleine glimlach, een helpende hand betekent zoveel voor een slachtoffer, je voelt je dan niet helemaal alleen meer staan. Ookal is het probleem dan nog niet direct opgelost, het is dan in ieder geval een klein begin. Een begin naar een oplossing waar pesten wordt gestopt. Jij kan het verschil maken. Dus kom in actie en zeg tegen jezelf: Ik STOP pesten nu!

Ik twijfel soms is het pesten ja of nee?
Het antwoord is simpel ... voelt het goed wat je ziet? Of niet?

Ik twijfel ja/nee ...
Je twijfelt doordat je van binnen een onprettig gevoel krijgt, je ziet dingen waarvan je denkt dit vind ik niet leuk of dit ziet er niet fijn uit. Daar komt onze twijfel vandaan, wij vragen ons op dat moment af klopt het wat er gebeurd. Eigenlijk alleen al het feit dat wij hierover twijfelen zegt ons dan dat wij iets signaleren wat wij niet fijn vinden en als je iets niet fijn vindt dan is het antwoord: ja dit is pesten

Want als iedereen het nu leuk zou vinden en iedereen geniet, en om de beurt maken jullie grappen over elkaar dan voelt de sfeer en alles goed en voelt alles fijn en dan is het plagen.

Als ik het grappig bedoel, is dit dan pesten?
De ontvanger bepaalt of het plagen of pesten is. Dus ook al zou ik iets nog zo grappig hebben bedoeld als diegene waar ik dit tegen zeg dit niet leuk vindt dan heb ik hem of haar gepest.

Peter Aerts, Afrojack, Sander Boschker, Armin van Buuren, Edwin Evers, Angela Groothuizen, Bennie Jolink, Frans Timmermans en nog vele andere bekende Nederlanders vinden ook dat pesten moet stoppen en zeggen: Ik STOP pesten nu!

Durf jij het ook net als alle BN'ers pesten te stoppen? Kom in actie en zeg: Ik STOP pesten nu! Wat doe jij?

Laat zien dat jij een 'Stop Pesten Nu Held' bent door in actie te komen:

Kom ook in actie! Laat zien dat jij ook tegen pesten bent! Stuur campagne/actie/foto naar ons op (posters, gedicht, foto's, youtube, tekening, verhaal en nog veel meer) en misschien nemen wij jou actieproduct in onze Landelijke Campagne op. Onze Redactie kan je het beste per mail bereiken op redactie@stoppestennu.nl en de Ik STOP

2020 - overzicht Week tegen Pesten met Les(Materiaal) Nationaal en Internationaal

Auteur Elsje de Vries, MSc

Promovenda Rijksuniversiteit Groningen.

Doet onderzoek naar een nieuw anti-pestprogramma voor het voortgezet onderwijs

"Pesten is geen probleem tussen twee individuen, maar heeft alles te maken met groepsdynamiek"

Maar hoe werkt groepsdynamiek en welke behoeftes gaan daaronder schuil? Door als leerkracht daarvan kennis te hebben helpt het je om kinderen samen het pesten te laten aanpakken. In deze blog deel ik kennis uit onderzoeken en geef ik tot slot wat tips.

Wie groepsgedrag wil begrijpen, kan het beste een tijdje (letterlijk) "aapjes kijken". Apen gedragen zich, net als mensen, op twee manieren. Ze zitten ten eerste dicht bij elkaar en zorgen voor elkaar (affectie), maar er heerst ondertussen ook voortdurende strijd om populariteit (status): denk aan de bekende apen op de apenrots.

Die twee gedragingen noemen we horizontale (affectie) en verticale (status) relaties. Die relaties zijn voortdurend met elkaar in interactie en dat heet groepsdynamiek. Pesters willen hun status verhogen door op de figuurlijke apenrots omhoog te klimmen. Ze blijven ondertussen ook zoeken naar affectie van hun vrienden. Klasgenoten krijgen affectie van het slachtoffer wanneer ze hem of haar helpen, maar verliezen daarmee soms wel hun status.

Groepsdynamiek zit diepgeworteld in onze natuur: het komt voort uit twee fundamentele behoeften die ons vroeger hielpen te overleven. We willen affectie, dus erbij horen en verzorgd worden, maar ook uitblinken: de strijd winnen. Die behoeften zijn zo sterk, dat hersenscans zelfs laten zien dat als mensen sociale pijn hebben door bijvoorbeeld afwijzing of buitensluiting, dezelfde hersengebieden actief zijn als bij het voelen van fysieke pijn.

"Gepest worden door buitensluiten doet dus écht pijn"

Kunnen we pesten dan wel aanpakken zonder onze genen of hersenstructuur te veranderen?
In groepen bestaat vaak een ongeschreven regel ("norm") dat pesten stoer is. Door ervoor te zorgen dat de groep het stoerder gaat vinden om elkaar te helpen dan om te pesten, hebben pesters minder reden om te pesten. Ze krijgen er dan geen status of affectie meer. Door elkaar te helpen krijgen ze dat wel.

Zo'n klimaat kunnen we bereiken door te werken aan de groepsdynamiek en de onderliggende norm in de groep. Hieronder staan een paar tips voor leerkrachten. De leerkracht doet dit niet alleen, maar met de groep.

"Om te pesten heb je de groep nodig, om het op te lossen ook!"

Tips voor leerkrachten om aan een fijne groep te werken

Werk preventief aan een positieve groepsnorm. Start het schooljaar door samen met de groep afspraken te maken over hoe je met elkaar omgaat en hang die afspraken zichtbaar op in de klas. Regels zoals "Wij komen voor elkaar op" en "We stoppen pesten" kunnen de norm al beïnvloeden.

Als leerkracht ben je het rolmodel en geef je tegelijkertijd de groep ook verantwoordelijkheid. Handel consistent naar de afspraken die je samen hebt gemaakt. Daarin ligt de nadruk niet op het straffen van pesters, maar op samen praten over wat er wel en nog niet goed gaat. Hoe kan de groep verantwoordelijkheid nemen om problemen op te lossen? Jullie hebben samen de afspraken gemaakt, dus kunnen ook samen naar handelen.

Werk structureel aan monitoring van het klassenklimaat. Daarmee check je je eigen observaties, want groepsgedrag vindt vaak plaats buiten je zicht. De monitor geeft zicht op wat er misgaat in de klas (pesten), maar ook wat er goed gaat (wie helpen elkaar?). Ook kan de monitor je helpen om te reflecteren op je handelingen: werkte mijn aanpak, is de sfeer verbeterd? Zo blijf je structureel werken aan een veilig groepsklimaat.

1 In deze TEDx talk vertelt Kris van der Veen wat een kleine actie al kan doen tegen pesten.

2 In het artikel Pesten als groepsproces van Gijs Huitsing, Matty van der Meulen en René Veenstra lees je meer over de rol van de groep.

Auteur Tessa Kaufman
MSc.Promovenda Rijksuniversiteit Groningen
Doet onderzoek naar persistent slachtofferschap van pesten)

# data[].attributes.attachment_link.title
Week tegen Pesten Nationaal & Internationaal

# data[].attributes.attachment_link.description
Waarom een Week tegen Pesten?De anti-pestweek is een jaarlijks evenement in vele landen, zoals Verenigd Koninkrijk, België, Verenigde Staten, Canada, Australië, Nieuw Zeeland en Nederland en heeft tot doel leerlingen leren dat ook zij iets kunnen doen tegen pesten. Ook in kleine acties kunnen leerlingen laten zien dat ze pestgedrag afkeuren.Het is belangrijk om pesten als groepsproces te zien.

# data[].attributes.body
28-09-2022

Waarom deze activiteit:

Met deze kletskaartjes kun je het hele jaar door het onderwerp pesten bespreken. Als het ware veilig kletsen over een fijne sfeer, zonder pesten.

Je bespreekt met de leerlingen hoe zij denken over pesten en wat voor hun een fijne sfeer in de klas is. Daarnaast stimuleren de kaartjes de leerlingen om hun gevoelens en behoeftes te verwoorden en aan te geven waar liggen hun eigen grenzen en ontdekken die van anderen.

Belangrijk is om de kaartjes in te zetten in een veilige en vertrouwde omgeving, omdat de kinderen iets persoonlijks van zichzelf laten zien. Geef kinderen de mogelijkheid om hun eigen grenzen aan te geven doormiddel van een kaartje doorspelen naar een ander kind bijvoorbeeld, wanneer zij hier zelf niet op willen antwoorden. Maak voor je activiteit een selectie uit de kaartjes, passend bij je leeftijdsgroep of de dingen die er binnen de groep spelen.

Hoe gebruik je de kaartjes:

- Ga via de link naar de kaartjes en download deze. Print en knip ze uit, je kan ze ook lamineren om ze vaker in te kunnen zetten.

- Doe de kaartjes in een soort ‘kletspot’ of in een envelop, pak deze er 1x per week op een vast moment of als je het thema pesten behandelt bij.

- Maak vantevoren afspraken met de leerlingen over een fijne en respectvolle manier om met elkaar in gesprek te gaan of verwijs naar de reeds gemaakte afspraken.

- Als je de leerlingen een kaartje laat trekken, welk zij dan zelf moeten beantwoorden, spreek dan in het begin af op welke manier ze kunnen passen bij een vraag die ze niet willen beantwoorden.

- Je kunt er ook voor kiezen om de kaartjes zelf voor te lezen of voor te laten lezen en dan 3 kinderen hierop te laten reageren die dit ook zelf willen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Kletskaartjes pesten - School en veiligheid

# data[].attributes.attachment_link.description
Met de Kletskaartjes over Pesten kun je gedurende het hele jaar het onderwerp ‘pesten’ met je leerlingen in de klas bespreken.

# data[].attributes.headline
Tips om de kracht van de groep in te zetten tegen pesten

# data[].attributes.subject
Tips om de kracht van de groep in te zetten tegen pesten

# data[].attributes.body
28-09-2022

1. Richt je niet veel op de pestkop maar meer op het slachtoffer. Een slachtoffer kan het vaak heel moeilijk hebben.
2. Je moet er voor zorgen dat je pestgedrag herkent.
3. Organiseer een steungroep voor het slachtoffer.
4. Wees bewust van de buitenstaanders hun rol bij de bepaalde situatie.
5. Doe een rollenspel, voor een pestsituatie na te doen in de klas. Hier kunnen ze wat aan leren.

# data[].attributes.body
28-09-2022

Voor een leraar kan de stormingfase soms wat vermoeiend zijn. Dit geldt niet alleen voor individuele klassen maar voor de hele school. Maar sommige klassen zijn heftiger in de stormingfase dan andere.

Het handigste is dat de docent de stormingfase accepteert. Misschien moet je wat meer waarschuwen en werken leerlingen niet zo hard. Je moet toch uiteindelijk altijd blijven focussen op de normen en waarden van de klas (die jij op het begin van het jaar hebt gemaakt). Het belangrijkste is wel dat je als leraar let op dat de klas respect voor elkaar heeft en andere in hun waarden laten. Dit betekent dat: we niet uitlachen, niet zuchten als iemand wat vraagt en oog hebben voor de stillere leerlingen.

Dit allemaal betekent dat je niet altijd op volle kracht kan werken. Maar hoe sneller je als klas je door de storming-en normingfase heen gaat, hoe sneller we door de performfase kunnen gaan.

Bron: (Groepsvorming Stromingfase, z.d.)

# data[].attributes.body
28-09-2022

Ben je benieuwd wat jou persoonlijke leraarstijl is? Doe dan deze korte test van maar 10 vragen.
Als je dat leuk vind laat hieronder weten, welke stijl eruit gekomen is.
In de kolom met tips vindt je vervolgens de passende tips mbt pesten die horen bij jou eigen leraarstijl.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat voor type leraar ben jij? En wat is voor jou de beste manier om te werken aan de sociale veiligheid in de klas? Ontdek het met behulp van de leraartest. De test bestaat uit 10 korte vragen over situaties in de klas. Op basis van de uitkomst krijg je gratis praktische tips & tools die passen bij jouw manier van lesgeven en die jouw persoonlijke stijl versterken.

Ieder jaar wordt de testuitkomst uitgebreid met nieuwe werkvormen! Je krijgt nu ook tips & tools om ouderbetrokkenheid te vergroten. Want voor een fijne en veilige school is samenwerking met ouders onmisbaar.

Succes!

Tip: de test kun je ook op je smartphone doen; je moet je mobiel alleen wel een kwartslag draaien.

# data[].attributes.attachment_link.description
Wat voor type leraar ben jij? En wat is voor jou de beste manier om te werken aan de sociale veiligheid in de klas? Ontdek het met behulp van de leraartest. De test bestaat uit 10 korte vragen over situaties in de klas.

# data[].attributes.headline
Tips groepsdynamiek (per leraar) - Week tegen pesten

# data[].attributes.subject
Tips groepsdynamiek (per leraar) - Week tegen pesten

# data[].attributes.body
21-09-2022

In het onderwijs heb je allemaal verschillende soorten leraren. Dit betekent ook verschillende manieren van aanpakken. Wij hebben daarom voor jullie verschillende soorten tips voor elk verschillende type leraar, om iets tegen pesten in de groep te kunnen doen.

De stabiele steun:
Ben jij iemand die lessen geeft op je eigen manier. Jij hebt oog voor iedereen: afzonderlijke leerlingen, kinderen en ouders. Je kent de basisbehoefte van de kinderen en probeert deze ook goed te gebruiken. incidenten worden hierdoor ook snel opgelost. Woorden die bij deze persoon passen zijn stabiel en zorgzaam. Past dit goed bij jouw? Lees dan de tips.

1. De kracht van de groep gebruiken
Jij als leraar vind het echt heel belangrijk dat alle kinderen zich prettig voelen in de klas. Er moet dus een fijne sfeer aanwezig zijn. Hierbij kan je de kracht van de groep gebruiken, dit doe je zo. Laat aan de klas zien dat pesten niet alleen negatief kan zijn voor de twee personen waarmee de interactie stand houdt (de pester en het slachtoffer) maar laat zien dat het een probleem van heel de groep is. Bespreek met de groep hoe hun samen als team ervoor kunnen zorgen dat iedereen zich fijn voelt in de klas. Maar ook hoe ze fijn met elkaar om kunnen gaan.

2. Positieve afspraken maken
Probeer te benadrukken dat iedereen verantwoordelijk is voor een positieve sfeer in de klas. Je kunt eventueel samen positieve afspraken maken en dit op blad schrijven, en vervolgens ergens in de klas ophangen.

3. Je intuïtie gebruiken
Soms is het goed om zelf te kijken naar signalen die plaats vinden. Dit kan je zelf vervolgens uitzoeken van wat er speelt.

De gedreven gangmaker
Ben jij iemand die lerend inspirerend is. Jij bent daarom als persoon erg creatief in het bedenken als bijvoorbeeld lessen organiseren. Je wilt ook altijd een positieve sfeer in de klas, en wil hier dan graag iets aan doen. Woorden die passen bij deze persoon is dynamisch en optimistisch. De tips die bij deze persoon passen zijn:

1. Creativiteit gebruiken
Gebruik je eigen creativiteit en verzin je eigen leuke werkvormen om de klas te vertellen wat pesten is, wat de gevolgen zijn en wat ze tegen pesten kunnen gaan doen. Je kan hierbij denken aan een kort toneelstukje organiseren waarbij de kinderen het verschil tussen plagen en pesten moeten uitleggen.

2. Omdenken
Gebruik positiviteit om pesten op te lossen. Dit kun je doen door omdenken. Je kan hierbij vertellen welk gedrag je wilt zien in plaats te benadrukken welk gedrag je niet wilt zien.

De coole captain
Jij bent een persoon die structuur en regels heel belangrijk vind. Leerlingen weten daarom goed wat ze van jouw kunnen verwachten. Je hebt ook voor individuelen leerlingen maar kijkt ook goed naar de groep. Hard werken staat bij jouw voorop. De woorden die goed bij jouw passen zijn daarom ook doelbewust en vastberaden. De tips die bij deze persoon passen zijn:

1. Speak up
Neem een duidelijk standpunt aan: pesten is niet toegestaan. Maak hier eventueel afspraken over.

2. Niet vergeten
Praten over pesten is moeilijk, probeer individuele leerlingen hierover de vragen. en laat zien dat pesten een probleem is van de hele groep.

Doordachte doener
Jij bent een leraar die heel veel specifieke passie heeft en deelt dit graag met je leerlingen. Jij hebt ook alles in de puntjes voorbereid. Woorden die bij deze leraar passen zijn nauwkeurig en spitsvondig.

1. Focus
Pest situaties zijn vaak moeilijk op te lossen door te achterhalen van wat er precies is gebeurt. Ga hier daarom niet te ver op in en blijf in de grote lijnen.

Bron: (Homepage, 2022)

# data[].attributes.body
21-09-2022

Om met de klas een gevoel van saamhorigheid te creëren kun je met de kinderen gaan knutselen/tekenen. Hierbij maakt ieder kind een klein deel van een groot werk. Denk bijvoorbeeld aan een puzzelstuk welke je aan het einde allemaal op een poster samen plakt of ieder kind die zijn eigen hand natekent en deze vervolgens versierd, tot slot voeg je ze samen tot een grote bloem van handen.

Dit kun je dan in of voor je klaslokaal ophangen, zodat iedereen kan zien wat de groep samen gemaakt heeft en dat ieder voor zich toch verschillend is.

Hier enkele ideeën voor een leuke spreuk bij het groepswerk:
- Stukje voor stukje zijn wij verschillend.. Maar we passen heel goed bij elkaar!
- Welkom bij ....! Laten we samen groeien en bloeien!
- In onze klas is iedereen anders en toch passen wij heel goed bij elkaar!
- Samen passen wij in groep ....!

Zie hieronder enkele voorbeelden.

# data[].attributes.body
21-09-2022

Om pesten op te lossen heb je de hele groep nodig.
''Pesten is geen probleem tussen twee individuen, maar heeft alles te maken met groepsdynamiek''

Dit blog is leuk om te lezen als je meer wil weten over het groepsgedrag maar ook hoe pestgedrag wordt beïnvloedt. Uit onderzoek blijkt ook dat pesten soms als stoer opgevat kan worden, maar hoe kunnen we dit veranderen? Hier staan tips over hoe je een fijne sfeer in een klas kan creëren.
Dus lees snel verder!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Pesten is geen probleem tussen twee individuen, maar heeft alles te maken met groepsdynamiek"

Maar hoe werkt groepsdynamiek en welke behoeftes gaan daaronder schuil? Door als leerkracht daarvan kennis te hebben helpt het je om kinderen samen het pesten te laten aanpakken. In deze blog deel ik kennis uit onderzoeken en geef ik tot slot wat tips.

Wie groepsgedrag wil begrijpen, kan het beste een tijdje (letterlijk) "aapjes kijken". Apen gedragen zich, net als mensen, op twee manieren. Ze zitten ten eerste dicht bij elkaar en zorgen voor elkaar (affectie), maar er heerst ondertussen ook voortdurende strijd om populariteit (status): denk aan de bekende apen op de apenrots.

Die twee gedragingen noemen we horizontale (affectie) en verticale (status) relaties. Die relaties zijn voortdurend met elkaar in interactie en dat heet groepsdynamiek. Pesters willen hun status verhogen door op de figuurlijke apenrots omhoog te klimmen. Ze blijven ondertussen ook zoeken naar affectie van hun vrienden. Klasgenoten krijgen affectie van het slachtoffer wanneer ze hem of haar helpen, maar verliezen daarmee soms wel hun status.

Groepsdynamiek zit diepgeworteld in onze natuur: het komt voort uit twee fundamentele behoeften die ons vroeger hielpen te overleven. We willen affectie, dus erbij horen en verzorgd worden, maar ook uitblinken: de strijd winnen. Die behoeften zijn zo sterk, dat hersenscans zelfs laten zien dat als mensen sociale pijn hebben door bijvoorbeeld afwijzing of buitensluiting, dezelfde hersengebieden actief zijn als bij het voelen van fysieke pijn.

"Gepest worden door buitensluiten doet dus écht pijn"

Kunnen we pesten dan wel aanpakken zonder onze genen of hersenstructuur te veranderen?
In groepen bestaat vaak een ongeschreven regel ("norm") dat pesten stoer is. Door ervoor te zorgen dat de groep het stoerder gaat vinden om elkaar te helpen dan om te pesten, hebben pesters minder reden om te pesten. Ze krijgen er dan geen status of affectie meer. Door elkaar te helpen krijgen ze dat wel.

Zo'n klimaat kunnen we bereiken door te werken aan de groepsdynamiek en de onderliggende norm in de groep. Hieronder staan een paar tips voor leerkrachten. De leerkracht doet dit niet alleen, maar met de groep.

"Om te pesten heb je de groep nodig, om het op te lossen ook!"

Tips voor leerkrachten om aan een fijne groep te werken

Werk preventief aan een positieve groepsnorm. Start het schooljaar door samen met de groep afspraken te maken over hoe je met elkaar omgaat en hang die afspraken zichtbaar op in de klas. Regels zoals "Wij komen voor elkaar op" en "We stoppen pesten" kunnen de norm al beïnvloeden.

Als leerkracht ben je het rolmodel en geef je tegelijkertijd de groep ook verantwoordelijkheid. Handel consistent naar de afspraken die je samen hebt gemaakt. Daarin ligt de nadruk niet op het straffen van pesters, maar op samen praten over wat er wel en nog niet goed gaat. Hoe kan de groep verantwoordelijkheid nemen om problemen op te lossen? Jullie hebben samen de afspraken gemaakt, dus kunnen ook samen naar handelen.

Werk structureel aan monitoring van het klassenklimaat. Daarmee check je je eigen observaties, want groepsgedrag vindt vaak plaats buiten je zicht. De monitor geeft zicht op wat er misgaat in de klas (pesten), maar ook wat er goed gaat (wie helpen elkaar?). Ook kan de monitor je helpen om te reflecteren op je handelingen: werkte mijn aanpak, is de sfeer verbeterd? Zo blijf je structureel werken aan een veilig groepsklimaat.

# data[].attributes.attachment_link.title
Om pesten op te lossen heb je de groep nodig (po) - Week tegen pesten

# data[].attributes.attachment_link.description
"Pesten is geen probleem tussen twee individuen, maar heeft alles te maken met groepsdynamiek" Maar hoe werkt groepsdynamiek en welke behoeftes gaan daaronder schuil? Door als leerkracht daarvan kennis te hebben helpt het je om kinderen samen het pesten te laten aanpakken. In deze blog deel ik kennis uit onderzoeken en geef ik tot slot [...]

# data[].attributes.body
21-09-2022

Aankomende maandag (26-09) start de week tegen pesten. Neem nu alvast een half uurtje de tijd om deze leuke en informatieve podcast te beluisteren, zodat je voor volgende week alvast wat tips, theorie en ervaringen van andere leerkrachten hebt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Podcast Jan Jaap Hubeek over pesten, discriminatie en inclusie | Week Tegen Pesten 2022

# data[].attributes.attachment_link.description
Podcast Jan Jaap Hubeek over pesten, discriminatie en inclusie | Week Tegen Pesten 2022

# data[].attributes.headline
Belang van het schoolreisje voor groepsvorming?

# data[].attributes.subject
Belang van het schoolreisje voor groepsvorming?

# data[].attributes.body
21-09-2022

Op schoolreisje gaan is natuurlijk super leuk om te doen! Alleen dit is natuurlijk niet te enige reden waarom je op schoolreisje gaat. Op schoolreisje gaan stimuleert namelijk de groepsvorming. Als er activiteiten zijn moet je natuurlijk ook als klas gaan samenwerken en door dit versterken de banden weer. Er ontstaan vriendschappen en dit draagt weer bij aan een fijne sfeer in de klas.

Een schoolreisje is ook heel belangrijk voor de educatieve wijze. Misschien krijgen de kinderen wel opdrachten mee of leren ze weer iets nieuws? Ook al krijgen de kinderen geen opdrachten mee, ze leren nog steeds een heleboel. Je kan hierbij denken aan dat de kinderen op een andere plek zijn (dus niet in de vertrouwde omgeving). Hoe moeten ze hier mee omgaan, als ze nog niet zo veel mensen kennen? Kinderen komen in onbekende situaties, misschien komen ze wel voor de eerste keer met de bus?

Een schoolreisje gaat dus vooral over de gezelligheid en een fijne sfeer creëren in je klas. Maar ook ervaringen opdoen, samen beleven en samen gaan ontdekken van wat er allemaal te doen is.

Al deze avonturen wat kinderen opdoen aan het schoolreisje nemen ze mee in de groepsvormingen. Ze bouwen betere banden op voor later!

Bron: (Redactie Leraar24, 2021)

# data[].attributes.body
14-09-2022

Bij dit spel kun je op meerdere gebieden kennis maken met je groep. Je kunt de namen leren, maar ook meer informatie over iemand vragen (bijvoorbeeld: leeftijd of hobby’s). Het spel is geschikt voor zowel onder- als bovenbouw met hierbij enkele variatietips.

Materiaal:

- Bolletje wol (zorg dat het touw lang genoeg is)

- Ruimte voor een kring met alle leerlingen en leerkrachten

Spelverloop:

- Iedereen gaat in een ruime kring staan, zodat hij/zij ruimte heeft om te bewegen

- De leerkracht begint met het bolletje wol te gooien naar een leerling tegenover zich, hierbij houdt hij/zij het uiteinde van het touwtje vast

- De leerling gooit het bolletje wol door naar een volgende leerling en houd zelf ook het touwtje vast.

- Voor dat je het bolletje weg gooit noem je je eigen naam

- Als iedereen geweest is kan men ervoor kiezen om het touw gewoon terug op te rollen of deze terug te laten gooien, hierbij de naam noemen van diegene waar het touw naartoe moet (dit om namen te leren)

- Door het kruislings overgooien van het bolletje wol ontstaat er een spinnenweb

Variatietips:

- Als de groep elkaar al kent kun je ook de naam noemen van diegene waar je naartoe wilt gooien en van tevoren zelf iets over jezelf vertellen, spreek dit van tevoren af. Voorbeelden: Hoe oud ben je?, Waar woon je?, Wat zijn je hobby’s?

- Bij de onderbouw kan men het beste kiezen voor alleen het heen gooien en het terug oprollen door een leerkracht. Bij de bovenbouw kan het ook teruggegooid worden, mits het niet te lang gaat duren (let op grote van de groep).

# data[].attributes.body
14-09-2022

Dit artikel kan je goed gebruiken als je wilt weten welke fases in het jaar verdeeld zijn, hoe je moet handelen bij deze fases, door wie de fases zijn ontstaan en wat ze uiteindelijk inhouden

# data[].attributes.attachment_link.title
Forming, storming, norming en performing: vier fases van groepsvorming in de klas

# data[].attributes.attachment_link.description
Forming, storming, norming en performing. Een nieuwe klas, een nieuwe juf of meester, andere regeltjes en nieuwe verhoudingen. De meeste kinderen moeten na de zes weken lange zomervakantie weer even wennen aan school. Als leerkrachten dat proces op een goede manier begeleiden, ontstaat eerder een fi…

# data[].attributes.body
14-09-2022

Korte samenvatting van het filmpje:
Dit filmpje gaat vooral over praktische tips die je kunt gaan gebruiken voor de verwerking in de praktijk. Ze komen bijvoorbeeld terug op de inhoud/fases van de groepsvorming. En de vragen die bijvoorbeeld erop terug komen zijn: Welke houding moeten de kinderen geven/ terug krijgen?, Waarom is het nagesprek zo belangrijk na een activiteit, etc. Korte spelletjes ook wel energizers genoemd zijn ook heel erg belangrijk bij groepsvorming. Dit allemaal zie je in dit filmpje en meer. Dus alvast veel kijk plezier!

# data[].attributes.body
14-09-2022

- Sta op de eerste dagen in de deuropening en begroet elke leerling persoonlijk. Geef ze ook een hand en maak oogcontact.

- Maak een voornemen voor het jaar duidelijk naar de klas. Bijv. ‘Mijn voornemen is om er samen een leuk en gezellig schooljaar van te maken’

- Stel samen met de leerlingen enkele ‘gouden regels’ op. Dit vormt de basis voor de omgang met elkaar in de klas.

-  Doe spellen om elkaar beter te leren kennen, zowel als leerkracht de nieuwe kinderen en ook de kinderen onderling. Voor een voorbeeld zie de activiteiten in deze padlet.

Bron: (schoolenveiligheid.nl, 2022)

# data[].attributes.body
14-09-2022

De groepsvorming ook wel de groepsdynamiek genoemd is een proces waarbij onbekende mensen zich samen gaan voegen. Meestal gebeurt dit door dezelfde doelen, overeenkomsten, uitdagingen en/of interesses.

De fases van groepsvorming

Groepsvorming gebeurt in de volgende fases:

1. Forming (oriënteren)

In deze fase gaan de kinderen elkaar leren kennen. Ze kunnen hierdoor voorzichtig en rustig gedrag vertonen.

2. Storming (presenteren)

In deze fase gaan de kinderen kijken wat de rangorde voor het jaar gaat worden. Dus er wordt eigenlijk een groepsindeling gemaakt. Wie hoort bij de leiders?, enzovoort. De kinderen beginnen ook langzaam de docenten uit te testen. De sfeer wordt hierdoor ook heel anders. Het wordt daarom vaak wat rumoeriger. Dit is ook de tijd dat de docenten goed discussies en ruzies in de gaten moeten houden. En dit moet eigenlijk zo snel mogelijk voorkomen, dit bepaald namelijk de sfeer voor de rest van het jaar.

3. Norming (normeren)

De storming fase is voorbij en de groepen worden steeds duidelijker. Hoe moeten we nu tegen elkaar omgaan?

4. Performing
In deze fase wordt de groep meer productief. Er is langzaam ook een positieve groepsvorming aan het ontstaan. Er ontstaan ongeschreven regels waar iedereen zich aanhoudt.

Als de groep niet goed begeleid is geworden tijdens het proces zal de groep deze fase niet bereiken.

5. Reforming (evaluatie)
Als laatste is de groep beland in de reformingsfase ook wel de evaluatie. Het wordt steeds duidelijker dat het einde van de groepssamenstelling nadert.  Dit afscheid geeft een nieuwe ontwikkeling bij de groep (bijvoorbeeld afscheid in groep 8).

Bron: (Groepsdynamica in de klas, 2021)

# data[].attributes.body
Hallo, en welkom bij deze padlet!

Wij zijn Saskia Theunissen en Jill Vilters en wij gaan hier onze deskundigheid met jullie delen over het thema groepsvorming . Wij zijn momenteel allebei bezig met opleiding OA niveau 4 op het Gilde in Roermond. En we mogen onze deskundigheid bevorderen/delen op de stageplek SBO Op de Tump in Heel.

Jullie kunnen verwachten dat we elke week een nieuwe update zullen doen op dit bepaalde onderwerp. En jullie hopelijk inspiratie en ideeën mee kunnen geven.

We zullen 4 weken met dit onderwerp bezig zijn. De week van 12 oktober 2022 zal deze padlet afgesloten worden. En dit wordt vervolgens geëvalueerd. Zodat we in de toekomst alle nieuwe tips mee kunnen nemen!

Veel lees en kijk plezier!