# data[].attributes.body
พ.ศ. ๒๓๒๕ เมื่อสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ ๑) พระเชษฐาของพระองค์ พระราชทานอุปราชาภิเษกเจ้าพระยาสุรสีห์ สมเด็จพระอนุชาธิราช เป็นพระมหาอุปราช ตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ประทับ ณ พระราชวังบวรสถานมงคล ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของพระบรมมหาราชวัง โดยเป็นพระราชวังที่ถ่ายแบบมาจากพระราชวังจันทรเกษม กรุงศรีอยุธยา และมีรูปแบบทางสถาปัตยกรรมที่แตกต่างไปจากวังหลวง อาทิ หลังคาชั้นเดียวเป็นหลังคาทรงจั่ว มุงด้วยกระเบื้องดินเผา คันทวยรองรับหลังคาเป็นรูปนาคประดับพันธุ์พฤกษา หมู่พระวิมานไม่ทำซุ้มประตูหน้าต่าง (ยกเว้นพระที่นั่งพุทไธสวรรย์ที่ประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์) รูปแบบเช่นนี้ต่างจากงานสถาปัตยกรรมในพระบรมมหาราชวังที่นิยมทำอาคารที่แสดงฐานันดรชั้นสูง อาทิ การทำซ้อนชั้นหลังคา ทรงยอดปราสาท ประตูหน้าต่างประดับด้วยซุ้มปูนปั้นอย่างไทยประเพณี เช่น ซุ้มบันแถลง ซุ้มยอดมงกุฎ เป็นต้น

ตลอดสมัยรัชกาลที่ ๑ พระองค์ยังคงมีบทบาทในการทำสงครามอยู่หลายครั้ง ได้แก่ สงครามเก้าทัพที่ตำบลลาดหญ้า (พ.ศ. ๒๓๒๘) สงครามขับไล่พม่าที่ท่าดินแดง (พ.ศ. ๒๓๒๙) สงครามตีเมืองทวาย (พ.ศ. ๒๓๓๐) สงครามขับไล่พม่าที่เมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๓๓๘) ภายหลังเสร็จศึกกับพม่า เจ้าเมืองเชียงใหม่ได้ทูลเกล้าฯ ถวาย พระพุทธสิหิงค์ พระองค์ได้อัญเชิญพระพุทธสิหิงค์ลงมาประดิษฐานไว้ที่พระที่นั่งพุทไธสวรรย์

ในคราวสงครามป้องกันพม่าที่เมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๓๔๕) สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ทรงยกทัพออกไปรบร่วมกับสมเด็จพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงเทพหริรักษ์ แต่ระหว่างทางที่พระองค์เสด็จ พระองค์เกิดประชวรด้วยพระโรคนิ่วที่เมืองเถิน พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช จึงทรงมีรับสั่งให้กรมพระราชวังหลังเสด็จขึ้นไปช่วยในการศึกจนกระทั่งสามารถชนะทัพฝ่ายพม่าได้ในที่สุด

ขณะเดียวกันสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาททรงใส่พระทัยในพระราชกรณียกิจด้านศาสนา โดยเฉพาะการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดหลายแห่งในพื้นที่ฝั่งพระนคร ได้แก่ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ (พระองค์พระราชทานนามว่า วัดนิพพานาราม) วิหารคดวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์) หอมณเฑียรธรรมวัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดชนะสงคราม (วัดตองปุ) วัดสังเวชวิศยาราม (วัดบางลำพู) วัดเทวราชกุญชร (วัดสมอแครง) วัดราชาธิวาส (วัดสมอราย) และวัดปทุมคงคา (วัดสำเพ็ง) วัดในพื้นที่ฝั่งธนบุรี ได้แก่ วัดครุฑ วัดสุวรรณคีรี (วัดขี้เหล็ก) ส่วนวัดในหัวเมือง เช่น วัดสุวรรณดาราราม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และวัดพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี

นอกจากนี้พระองค์ยังมีงานวรรณกรรมที่ทรงพระนิพนธ์ไว้หลายเรื่อง ได้แก่ เพลงยาวถวายพยากรณ์ (พ.ศ. ๒๓๓๒) พระนิพนธ์ในคราวที่เกิดอัสนีบาตตกมาหน้าบันมุขเด็จพระที่นั่งอินทราภิเษก (ต่อมาถูกรื้อลงแล้วสร้างพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาทขึ้นแทน) เพลงยาวรบพม่าที่นครศรีธรรมราช (พ.ศ. ๒๓๒๙) พระนิพนธ์เมื่อครั้งยกทัพไปรบพม่าที่ตั้งทัพอยู่ทางหัวเมืองภาคใต้ เพลงยาวเรื่องตีเมืองพม่า (พ.ศ. ๒๓๓๐) พระนิพนธ์ในคราวยกทัพไปตีเมืองทวาย

ในพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑ ฉบับเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) ได้กล่าวว่า สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ประชวรเป็นโรคนิ่วนับตั้งแต่ที่พระองค์ยกทัพขึ้นไปเมืองเชียงใหม่ แต่ใน พระนิพนธ์เรื่อง “นิพานวังน่า” ของ พระองค์เจ้าหญิงกัมพุชฉัตร ซึ่งเป็นพระธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท ได้บันทึกไว้ว่าสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท มีพระประชวรด้วยโรควัณโรคอย่างไรก็ตามนับตั้งแต่ พ.ศ. ๒๓๔๕ พระอาการก็ทรุดลงตามลำดับ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมและทอดพระเนตรการรักษาเป็นเวลา ๖ วัน ถึงวันพฤหัสบดี เดือน ๑๒ แรม ๔ ค่ำ จ.ศ.๑๑๖๕ (ตรงกับวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๓๔๖) สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท เสด็จสวรรคต ณ พระที่นั่งบูรพาภิมุข พระราชวังบวรสถานมงคล พระชนมายุได้ ๖๐ พรรษา ทรงดำรงพระอิสริยยศกรมพระราชวังบวรสถานมงคลเป็นเวลา ๒๑ ปี

------------------------------------------------------------

ที่มาของข้อมูล: องค์ความรู้ของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร https://www.facebook.com/fineartskm/photos/a.101668655251661/255099879908537/

---------------------------------------------------------

# data[].attributes.body
สถานการณ์ทางเศรษฐกิจ สมัยรัตนโกสินทร์ยุคต้น(พ.ศ.2325-2394) โดย นพ.วิชัย เทียนถาวร

วันที่ 5 สิงหาคม 2561 - 13:00 น.

FacebookTwitterLINECopy Link

นับตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เสด็จขึ้นครองราชย์ใน พ.ศ.2325 เป็นต้นมา จนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เศรษฐกิจของคนไทยโดยส่วนรวมอยู่ในสภาพที่พอจะอยู่กันได้โดยไม่เดือดร้อนมากนัก ถึงแม้ว่าในสมัยรัชกาลที่ 1 และรัชกาลที่ 2 จะเก็บภาษีอากรได้ไม่พอกับการจ่ายเบี้ยหวัดเงินปีแก่ขุนนาง ข้าราชการก็ตาม แต่ทางราชการก็ได้นำเงินกำไรจากการค้าสำเภากับต่างประเทศมาใช้จ่ายเพิ่มเติมแก้ไขปัญหาในแต่ละปีได้ ดังเห็นได้จากในสมัยรัชกาลที่ 2 จอห์น ครอว์ฟอร์ด ชาวอังกฤษที่เดินทางเข้ามาติดต่อกับไทยได้บันทึกเอาไว้ว่า ไทยจัดเก็บภาษีได้ประมาณปีละ 2,260,000 บาท

ในสมัยรัชกาลที่ 3 เกิดมีรายจ่ายเพิ่มมากขึ้น จึงต้องหาวิธีเพิ่มรายได้แก่ประเทศ ทั้งในด้านการค้าสำเภากับต่างประเทศและการใช้วิธีประมูลผูกขาดการเก็บภาษี จนต้องเพิ่มภาษีใหม่ถึง 38 ชนิด จึงทำให้ประเทศมีรายได้เพียงพอกับรายจ่าย

สภาพทางเศรษฐกิจในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นมีลักษณะดังต่อไปนี้

1.ผลิตผลทางการเกษตร ในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ผลิตผลทางการเกษตรที่สำคัญของไทย ได้แก่ ข้าว อ้อย และพริกไทย พื้นที่ที่ใช้ปลูกข้าวกว้างใหญ่ที่มีน้ำท่วมถึงลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งเป็นบริเวณที่มีดินอุดมสมบูรณ์มาก สามารถปลูกข้าวได้ผลิตผลสูง รวมไปถึงพืช ผัก ผลไม้อื่นๆ ด้วย

1.1) ข้าว : ในปี พ.ศ.2392 ไทยส่งข้าวไปขายยังประเทศจีนประมาณ 200,000 หาบ ข้าวจึงจัดเป็นสินค้าที่จัดอยู่ในลำดับที่ 5 ของสินค้าส่งออกมากตามลำดับ อันได้แก่ น้ำตาล ฝ้าย ไม้หอม ดีบุก และข้าว… ข้าวถือได้ว่าเป็นผลผลิตทางการเกษตรที่ส่งออกของไทยมาก่อน พ.ศ.2398 แต่ปริมาณส่งออกยังเอาแน่นอนไม่ได้ ขึ้นอยู่กับสภาวะตามธรรมชาติภายในประเทศและความต้องการของตลาดต่างประเทศ

1.2) น้ำตาล : เรื่องการผลิตน้ำตาลจากอ้อยนั้น โดยสามารถผลิตน้ำตาลจากอ้อยได้ตั้งแต่ต้นสมัยรัชกาลที่ 2 แล้ว แต่ต่อมาชาวจีนได้รับอนุญาตจากทางราชการไทยให้ปลูกอ้อยทำน้ำตาลได้ จึงได้มีการส่งสินค้าออกไปจำหน่ายนอกประเทศ อุตสาหกรรมประเภทนี้จึงเติบโตอย่างรวดเร็ว ใน พ.ศ.2366 ไทยส่งน้ำตาลไปนอกราชอาณาจักรมีปริมาณถึง 80,000 หาบต่อปี และใน พ.ศ.2392 สามารถผลิตได้ประมาณ 101,000 หาบ จะเห็นได้ว่าปริมาณการผลิตเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

1.3) พริกไทย : ผลผลิตทางการเกษตรของไทยในสมัยต้นรัตนโกสินทร์อีกประเภทหนึ่ง คือ พริกไทย ซึ่งอยู่ในกำมือของชาวจีน บริเวณที่สามารถปลูกพริกไทยได้เป็นอย่างดี คือ จันทบุรี และมีการส่งออกพริกไทยไปยังประเทศจีนในช่วงเวลาก่อน พ.ศ.2366 ประมาณปีละ 60,000 หาบ ซึ่งในขณะนั้นพริกไทยเป็นสินค้าที่พ่อค้าต่างชาติต้องการมาก

2.ทรัพยากรธรรมชาติ : ทรัพยากรธรรมชาติที่ทำรายได้ให้กับแผ่นดินต้นรัตนโกสินทร์ มีอยู่ 3 ประเภท คือ

2.1) ไม้สัก : ไม้สักมีมากบริเวณเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง แพร่ น่าน ในสมัยรัชกาลที่ 3 ไม้สักตกอยู่ในกำมือของพ่อค้าคนจีน ซึ่งเป็นผู้ประมูลผูกขาดป่าไม้จากเจ้าเมืองฝ่ายเหนือ นอกจากคนจีนแล้ว ทางราชการก็เป็นผู้ดำเนินการโค่นไม้สักเอง เพื่อนำไปใช้ในราชการต่อเรือและส่งไปขายที่เมืองจีนและอินเดีย

2.2) ไม้ฝาง : ไม้ฝางเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่มีค่าอีกประเภทหนึ่ง ใช้ทำสีย้อมผ้า ไทยได้ส่งไม้ฝางเป็นสินค้าส่งออกเป็นจำนวนมาก รวมทั้งไม้กฤษณาซึ่งเป็นไม้หอม ชาวตะวันตกก็มีความต้องการมาก ไม้เหล่านี้จึงกลายเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญอย่างหนึ่งของไทยในสมัยนั้น

2.3) ดีบุก : ดีบุกเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่มีอย่างอุดมสมบูรณ์และกระจายอยู่ทั่วไป โดยเฉพาะที่ “ภูเก็ต” ได้กลายเป็นแหล่งผลิตดีบุกมากที่สุด ใน พ.ศ.2328 ไทยสามารถผลิตดีบุกเป็นสินค้าส่งออกได้ถึง 8,000 หาบ หรือ 500 ตัน แร่ดีบุกเป็นสินค้าผูกขาดที่จะต้องนำมาขายให้กับพระคลังสินค้าเท่านั้น โดยเจ้าเมืองจะเป็นผู้ซื้อดีบุกจากราษฎรแล้วนำไปขายต่อให้พ่อค้าต่างชาติอีกต่อหนึ่ง

3.การจัดเก็บภาษี : ในสมัยรัตนโกสินทร์ยุคต้น ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 2 การจัดเก็บภาษียังคงมีลักษณะเหมือนกับในสมัยอยุธยา ภาษีอากรที่เรียกเก็บสมัยรัชกาลที่ 1 ก็คือ… อากรสุรา อากรบ่อนเบี้ย อากรค่าน้ำเก็บตามเครื่องมือ อากรสมพัตสร (อากรพืชล้มลุก) อากรค่านา อากรส่วย อากรสวน เป็นต้น ... อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : https://www.matichon.co.th/columnists/news_1072119

# data[].attributes.body
คลองที่ขุดขึ้นในรัชกาลที่ ๑ จนถึงรัชกาลที่ ๔ ก่อนการทำสนธิสัญญาเบาว์ริง ใน พ.ศ. ๒๓๙๘ ที่สำคัญ

รัชกาลที่ 1 พระราชทานนามคลองนี้ว่า ‘คลองรอบกรุง’ เพราะเป็นคลองที่ขุดมาเพื่อเป็นคูเมืองชั้นนอก โอบรอบกรุงรัตนโกสินทร์ร่วมกับแม่น้ำเจ้าพระยา ความที่มีสายน้ำล้อมรอบทิศ ได้แก่ แม่น้ำเจ้าพระยาทางทิศตะวันตกและทิศใต้ และคลองรอบกรุงทางทิศเหนือและทิศตะวันออก ทำให้เมืองหลวงของไทยในเวลานั้นมีลักษณะเป็นเกาะ จึงเรียกว่า ‘เกาะรัตนโกสินทร์’ มาจนวันนี้

ต่างตำแหน่ง ต่างชื่อเรียก

คลองรอบกรุงยาวเพียง 3 กิโลเมตรโดยประมาณ ตัวเลขดังกล่าวอาจดูไม่มากนัก แต่เพราะความสำคัญของคลองนี้ที่มีต่อพระนคร ราษฎรจึงมาจับจองที่อยู่อาศัยกันคับคั่ง นำมาซึ่งชื่อเรียกคลองที่ต่างกันไปในภาษาปากของชาวบ้านแต่ละตอน

ต้นคลองจากวัดสังเวชวิศยารามไปถึงป้อมมหากาฬ เรียกว่า ‘คลองบางลำพู’ ซึ่งเป็นชื่อตำบลที่นั่น

พอผ่านสะพานหัน เรียกว่า ‘คลองสะพานหัน’ หรือ ‘คลองตะพานหัน’

ผ่านวัดเชิงเลน ก็เรียก ‘คลองวัดเชิงเลน’

ครั้นลงมาแถวปากคลองอันเป็นแหล่งค้าโอ่ง อ่าง และภาชนะดินเผาอื่น ๆ ฝีมือชาวจีนกับมอญ ก็เรียกคลองรอบกรุงช่วงนั้นว่า ‘คลองโอ่งอ่าง’ ตามชื่อสินค้าที่ผลิตและขายกันเป็นล่ำเป็นสัน โดยชื่อนี้บันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรในราชกิจจานุเบกษา พ.ศ. 2451

# data[].attributes.body
กฎหมายตราสามดวง คือ ประมวลกฎหมายในรัชกาลที่ 1 เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ชำระกฎหมายเก่าที่มีมาแต่ครั้งโบราณ แล้วรวบรวมขึ้นเมื่อจุลศักราช 1166 ตรงกับพ.ศ. 2347 โดยมี 1 ตราราชสีห์ (สำหรับตำแหน่งสมุหนายก) 1 ตราพระคชสีห์ (สำหรับตำแหน่งสมุหพระกลาโหม) 1 และตราบัวแก้ว (สำหรับตำแหน่งโกษาธิบดี หมายถึงพระคลัง ซึ่งดูแลรวมทั้งกิจการด้านต่างประเทศ) ไว้ทุกเล่มเก็บไว้ ณ ห้องเครื่องชุดหนึ่ง หอหลวงชุดหนึ่ง และศาลหลวงอีกชุดหนึ่งกฎหมายตราสามดวงนี้ ได้ใช้อาลักษณ์หลายท่านเขียนขึ้น โดยแยกเป็น “ฉบับหลวง” และ “ฉบับรองทรง” โดยสันนิษฐานว่า สำหรับฉบับหลวง ชุดหนึ่งเป็นสมุดไทย 41 เล่ม เมื่อรวม 3 ชุด จึงมีทั้งสิ้น 123 เล่ม แต่เท่าที่พบ ในปัจจุบันเหลืออยู่เพียง 79 เล่ม โดยเก็บไว้ที่กระทรวงยุติธรรม 37 เล่ม และที่หอสมุดแห่งชาติ 41 เล่ม ส่วนอีก 44 เล่ม ไม่ทราบว่าขาดหายไปด้วยประการใด ส่วน ฉบับรองทรง นั้น ก็คือ กฎหมายตราสามดวงที่อาลักษณ์ชุดเดียวกับที่เขียนฉบับหลวง ได้เขียนขึ้น โดยเขียนในเวลาไล่เลี่ยกัน โดยฉบับหลวง เขียนในปีฉลู จ.ศ.1167 (พ.ศ. 2348) ส่วนฉบับรองทรงเขียนขึ้นในปีเถาะ จ.ศ. 1169 (พ.ศ. 2350) ข้อแตกต่างระหว่าง ฉบับหลวง และฉบับรองทรง ก็คือ ฉบับรองทรงจะไม่มีตราสามดวงประทับไว้ และฉบับหลวงจะมีอาลักษณ์สอบทาน 3 คนส่วนฉบับรองทรงมีอาลักษณ์สอบทานเพียง 2 คน สำหรับกฎหมายตราสามดวง ฉบับรองทรงนี้ ปัจจุบันนี้พบเพียง 18 เล่ม โดยเก็บรักษาไว้ที่ หอสมุดแห่งชาติ 17 เล่มและที่พิพิธภัณฑ์อัยการไทย สำนักงานอัยการสูงสุด 1 เล่ม

เหตุการณ์จุดประกายกฎหมายตราสามดวง: คดีหย่าร้างระหว่างอำแดงป้อมกับนายบุญศรี ซึ่งศาลพิจารณาให้หย่ากันได้ทั้งที่ฝ่ายหญิงเป็นฝ่ายนอกใจและผิด เช่นเดียวกับคำอธิบายใน "ประกาศพระราชปรารภ" ได้กระตุ้นให้เกิดการชำระกฎหมายครั้งใหญ่นี้.

# data[].attributes.attachment_caption
รัชกาลที่ 1 แห่งราชวงศ์จักรี ถือเป็นกษัตริย์พระองค์แรกที่ทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานีใหม่ หลังจากกรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่าและผ่านยุคกรุงธนบุรีที่เต็มไปด้วยความวุ่นวาย พระองค์ทรงมีบทบาทสำคัญในการสร้างความมั่นคงของบ้านเมืองทั้งด้านการเมือง การปกครอง และเศรษฐกิจ การครองราชย์ยาวนานกว่า 27 ปี นับว่าเป็นช่วงเวลาแห่งการวางรากฐานให้แก่สถาบันพระมหากษัตริย์และราชอาณาจักรไทยสืบต่อมา      

# data[].attributes.headline
	ค.ศ. 1782 -1809 สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นเป็นราชธานี → ย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรีมาตั้งที่กรุงเทพฯ

# data[].attributes.subject
	ค.ศ. 1782 -1809 สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ขึ้นเป็นราชธานี → ย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรีมาตั้งที่กรุงเทพฯ

# data[].attributes.body
1.การสถาปนาราชธานีและราชวงศ์ • พ.ศ. 2325 รัชกาลที่ 1 เสด็จขึ้นครองราชย์และทรงสถาปนาราชวงศ์จักรี • โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายราชธานีจากกรุงธนบุรีมาตั้งที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา และสถาปนาเป็น กรุงรัตนโกสินทร์

• เหตุผลสำคัญ ได้แก่ การป้องกันข้าศึกได้สะดวกกว่า มีพื้นที่กว้างขวาง และเหมาะสมต่อการสร้างบ้านเมืองให้เจริญมั่นคง

2. รูปแบบการปกครอง

ใช้ระบบการปกครองตามแบบกรุงศรีอยุธยา คือ ระบบจตุสดมภ์

กรมเวียง → ดูแลความสงบเรียบร้อยและการป้องกันราชธานี

กรมวัง → ดูแลราชสำนักและงานพระราชพิธี

กรมคลัง → ดูแลการเงิน การคลัง และการค้า

กรมนา → ดูแลการเกษตรและการเก็บผลผลิต

การบริหารราชการมี เสนาบดี และขุนนางระดับสูงช่วยดูแลราชการแผ่นดิน

3. การปกครองหัวเมือง

หัวเมืองชั้นใน → อยู่ใกล้กรุงเทพฯ ควบคุมโดยตรง

หัวเมืองชั้นนอก → มีเจ้าเมืองปกครองแต่ขึ้นกับกรุงเทพฯ

หัวเมืองประเทศราช → เช่น ล้านช้าง เขมร ปัตตานี ต้องส่งเครื่องราชบรรณาการ และกองทัพมาช่วยเมื่อมีศึกสงคราม

4. สงครามและการรักษาอธิปไตย

สงครามเก้าทัพ (พ.ศ. 2328) → พม่ายกกองทัพใหญ่เข้ามา ไทยสามารถป้องกันและรักษาเอกราชไว้ได้

สงครามกับล้านช้าง ลาว เขมร และญวน เพื่อรักษาอำนาจเหนือดินแดนรอบข้าง

ศึกเชียงแสน ศึกท่าดินแดง และการปราบกบฏหัวเมืองต่าง ๆ ส่งผลให้พระราชอำนาจของกรุงเทพฯ เข้มแข็งขึ้น

เศรษฐกิจ

1. เศรษฐกิจภายในประเทศ

เน้นการทำการเกษตรเป็นหลัก โดยเฉพาะการทำนาข้าวเพื่อยังชีพและส่งออก

รัฐส่งเสริมให้ราษฎรกลับเข้าสู่ไร่นา ฟื้นฟูพื้นที่เพาะปลูกที่ถูกทิ้งร้างหลังสงครามเสียกรุง

มีการขุดคลองและสร้างระบบชลประทานเพื่อให้การเพาะปลูกมีประสิทธิภาพ

2. แรงงาน

ใช้ระบบ ไพร่ และ ทาส เป็นกำลังแรงงานสำคัญของรัฐ

ไพร่ต้องถูกเกณฑ์แรงงานหลวงหรือส่งเงินแทนแรงงาน

ทาสส่วนใหญ่เกิดจากการเป็นเชลยศึก การเป็นหนี้ หรือการขายตนเอง

การค้า

การค้ากับ จีน เจริญรุ่งเรืองที่สุด โดยมีการส่งเรือบรรณาการไปถวายจักรพรรดิจีน รัฐบาลจีนจะพระราชทานสิ่งของตอบแทน ทำให้ไทยได้กำไรมหาศาล

สินค้าส่งออก ได้แก่ ข้าว น้ำตาล พริกไทย ดีบุก ไม้หอม หนังสัตว์

สินค้านำเข้า ได้แก่ ผ้าไหม ผ้าฝ้าย เครื่องถ้วย เครื่องแก้ว และอาวุธ

การค้ากับชาติตะวันตก เช่น โปรตุเกส อังกฤษ ฮอลันดา มีบ้าง แต่มีความสำคัญน้อยกว่าการค้ากับจีน

3. รายได้ของรัฐ

การเก็บภาษีอากร ส่วย จังกอบ

เครื่องราชบรรณาการจากหัวเมืองประเทศราช

รายได้จากการผูกขาดการค้าสำคัญ โดยเฉพาะการค้ากับจีน

# data[].attributes.body
ประวัติการจัดเก็บภาษีอากร

ภาพแกะสลักศิลา

ตามหลักฐานในประวัติศาสตร์ที่อ้างอิงได้เกี่ยวกับประวัติการจัดเก็บภาษีอากรของชาติไทย คือศิลาจารึกสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราชซึ่งอยู่ในยุคสมัยกรุงสุโขทัย แต่ความเป็นมาก่อนยุคสุโขทยได้เคยมีการวิเคราะห์โดยพิจารณาถึงลักษณะประวัติศาสตร์การปกครองของชาติไทย ซึ่งคาดว่าการจัดเก็บภาษีอากรน่าจะป็นวิวัฒนาการมาจากผลของการก่อสร้างราชอาณาจักรในยุคแรกๆของชนชาติไทย ที่ต้องมีการรบพุ่งเป็นสงครามกับเพื่อนบ้านใกล้เคียง เมื่อมีการรบชนะก็จะมีการกวาดต้อนผู้คนและทรัพย์สิน หลังจากนั้นก็จะให้ประเทศผู้แพ้ที่อยู่ภายใต้การปกครองจัดส่งเครื่องบรรณาการมามอบให้ ซึ่งลักษณะการได้มาซึ่งรายได้และทรัพย์สินข้างต้นเป็นการนำรายได้จากนอกราชอาณาจักรเข้ามาในราชอาณาจักร ซึ่งอาจถือว่าเป็นรูปแบบการจัดเก็บภาษีประเภทหนึ่ง และในขณะเดียวกันการที่จะให้ราชอาณาจักรมีการปกครองที่เข้มแข็ง มีการพัฒนาในด้านความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น รัฐจำเป็นที่จะต้องมีการเกณฑ์แรงงานภายในประเทศ เพื่อเข้ามาทำนุบำรุงประเทศ ทั้งในด้านการก่อสร้างถาวรวัตถุ การขุดคลอง ถนนหนทางต่างๆทั้งนี้โดยการเกณฑ์แรงงาน อาจถือเป็นรูปแบบการเก็บภาษี ที่ไม่เป็นตัวเงินประเภทหนึ่งเช่นกัน จนกระทั่งต่อมาเมื่อมีการพัฒนาจนมีการนำระบบเงินตรามาใช้ในการแลกเปลี่ยนในราชอาณาจักร ถ้าผู้ที่ถูกเกณฑ์เป็นแรงงานต้อง

การประกอบอาชีพเป็นอิสระก็อาจนำเงินตราที่หามาได้มาใช้ให้กับรัฐหรือเจ้าขุนมูลนายเพื่อขอความเป็นอิสระในการประกอบอาชีพ อันเป็นก้าวหนึ่งของการเริ่มเป็นระบบการจัดเก็บภาษีอากรในระยะต่อมา

ภาพแกะสลักศิลา

จากลักษณะของการหารายได้และการเกณฑ์แรงงานมาใช้ในการพัฒนาประเทศ จนเริ่มก้าวเข้ามาสู่ระบบการเสียภาษีอากรให้กับรัฐข้างต้นเป็นเพียงการวิเคราะห์ถึงวิวัฒนาการของระบบภาษีของชาติไทย โดยอิงกับรูปแบบการปกครองเท่านั้น แต่ตามบทความนี้จะเน้นเฉพาะประวัติการจัดเก็บภาษีอากรในส่วนที่มีหลักฐานอ้างอิงได้ โดยเป็นหลักฐานตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นต้นมาว่า ประเทศไทยได้มีวิวัฒนาการในการจัดเก็บภาษี เป็นอย่างใดมาจนถึงปัจจุบัน

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1804 ปรับปรุงกฎหมายต่าง ๆ รวบรวมเป็น กฎหมายตราสามดวง เพื่อใช้เป็นกฎหมายหลักในการปกครอง

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1804 ปรับปรุงกฎหมายต่าง ๆ รวบรวมเป็น กฎหมายตราสามดวง เพื่อใช้เป็นกฎหมายหลักในการปกครอง

# data[].attributes.body
ในรัชกาลที่ 1 เกิดคดีอำแดงป้อม ภรรยานายบุญศรีช่างเหล็กหลวง ฟ้องหย่าสามี ทั้งที่ตนเป็นชู้กับนายราชาอรรถ แต่ผู้พิพากษาพระเกษมกลับตัดสินให้หย่า โดยเข้าข้างอำแดงป้อม ไม่พิจารณาตามความจริง นายบุญศรีจึงถวายฎีกา พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงตรวจสอบ พบว่ากฎหมายที่ใช้มีข้อความว่า “ชายหาผิดมิได้ หญิงขอหย่า หย่าได้” ซึ่งไม่เป็นธรรม พระองค์จึงโปรดให้ตั้งคณะผู้ชำระกฎหมาย 11 คน ดำเนินการสะสางและปรับปรุงกฎหมายใหม่ ใช้เวลา 11 เดือน และทรงตรวจสอบแก้ไขด้วยพระองค์เอง ผลที่ได้คือ “กฎหมายตราสามดวง” จัดทำเป็น 3 ฉบับ ชุดละ 41 เล่ม จารึกบนสมุดข่อยสีขาว และประทับตราพระราชสีห์ คชสีห์ และบัวแก้ว ถือเป็นกฎหมายหลักใช้บังคับทั่วราชอาณาจักร

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1810 ทรงปรับปรุงกฎหมายพระราชกำหนดสักเลก

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1810 ทรงปรับปรุงกฎหมายพระราชกำหนดสักเลก

# data[].attributes.body
การรวบรวมผู้คนที่กระจัดกระจายกันอยู่ตั้งแต่ครั้ง กรุงแตกให้อยู่ตั้งมั่นเพื่อความเป็นปึกแผ่นของประเทศ โดยออกพระราชกำหนดสักเลข และ ทำทะเบียนราษฎรอย่างจริงจัง และได้ทรงผ่อนผันการเข้าเดือนเหลือเพียงปีละ 3 เดือน คือ เข้าเดือนออก สามเดือน

:http://saowaboonks.blogspot.com/2012/09/blog-post.html?m=1

:https://rattanakosinblog.wordpress.com

# data[].attributes.attachment_link.title
พระมหากษัตริย์ไทย สมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.attachment_link.description
พระนามเดิม ทองด้วง เป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก (พระอักษรสุนทรทองดี) ทรงพระราชสมภพเมื่อ พ.ศ. 2279 ในรัชกาลสมเด็จพระบรมโกศ…

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1811 และ ค.ศ. 1819ทรงตรากฎหมายห้ามสูบซื้อขายฝิ่น

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1811 และ ค.ศ. 1819ทรงตรากฎหมายห้ามสูบซื้อขายฝิ่น

# data[].attributes.body
รัชกาลที่ 2 ทรงตรากฎหมายห้ามสูบซื้อขายฝิ่นใน พ.ศ. 2354 และ พ.ศ. 2362 โดยกำหนดบทลงโทษแก่ผู้สูบฝิ่นไว้อย่างหนัก

: http://saowaboonks.blogspot.com/2012/09/blog-post.html?m=1

# data[].attributes.attachment_link.title
พระมหากษัตริย์ไทย สมัยรัตนโกสินทร์

# data[].attributes.attachment_link.description
พระนามเดิม ทองด้วง เป็นพระราชโอรสของสมเด็จพระปฐมบรมมหาชนก (พระอักษรสุนทรทองดี) ทรงพระราชสมภพเมื่อ พ.ศ. 2279 ในรัชกาลสมเด็จพระบรมโกศ…

# data[].attributes.headline
สงครามไทย–พม่าที่ด่านพระเจดีย์สามองค์ ปลายปี ค.ศ. 1811

# data[].attributes.subject
สงครามไทย–พม่าที่ด่านพระเจดีย์สามองค์ ปลายปี ค.ศ. 1811

# data[].attributes.body
พม่ายกทัพบุกทางด่านพระเจดีย์สามองค์ ฝ่ายไทยสามารถป้องกันได้สำเร็จ ทำให้ชายแดนด้านตะวันตกสงบลงชั่วคราว

# data[].attributes.headline
กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1821  อังกฤษส่งเซอร์จอห์น ครอว์เฟิร์ดมาเจริญสัมพันธไมตรี  

# data[].attributes.subject
กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1821  อังกฤษส่งเซอร์จอห์น ครอว์เฟิร์ดมาเจริญสัมพันธไมตรี  

# data[].attributes.body
เป็นการติดต่ออย่างเป็นทางการระหว่างสยามกับอังกฤษ ซึ่งเริ่มมีผลต่อการค้าและการเมืองในภูมิภาค

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1782 - ค.ศ. 1851การจัดเก็บส่วยสาอากรทั้ง 4 ประเภท 

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1782 - ค.ศ. 1851การจัดเก็บส่วยสาอากรทั้ง 4 ประเภท 

# data[].attributes.body
ค.ศ. 1782 - ค.ศ. 1851

การจัดเก็บส่วยสาอากรทั้ง 4 ประเภท ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ได้ถูกกำหนดเป็นรูปแบบการจัดเก็บต่อเนื่องมาจนถึงสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี และตอนต้นรัชกาลที่ 1 - รัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ จนถึงในสมัยรัชกาลที่ 3 พระบามสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เกิดกบฏเจ้าอนุวงศ์เวียงจันทร์ รัฐบาลมีความจำเป็นที่ต้องการใช้เงินในราชการมากกว่าแต่ก่อนพระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้มีการปรับปรุงการจัดเก็บภาษีเป็นผลให้เกิดการจัดเก็บภาษีขึ้นใหม่ 38 ประเภท ทั้งนี้โดยเป็นภาษีที่เก็บจากการพนัน และจากผลผลิตประเภทต่างๆ

และในสมัยรัชกาลที่ 3 นี้ พระองค์ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกเลิกอากรซึ่งเคยมีมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา 2 ชนิดคือ อากรรักษาเกาะ และอากรค่าน้ำ นอกจากการกำหนดให้มีการปรับปรุงการจัดเก็บภาษี โดยการเพิ่มประเภทภาษีอากรที่จัดเก็บ 38 ประเภทข้างต้น พระองค์ยังได้กำหนดให้มีการปรับปรุงรูปแบบการจัดเก็บโดยการนำระบบเจ้าภาษีนายอากรมาใช้กล่าวคือ ให้มีการจัดเก็บภาษีเป็นการผูกขาดโดยเอกชน ทั้งนี้เอกชนผู้ใดประสงค์จะรับเหมาผูกขาดการจัดเก็บภาษีประเภทใด ก็จะเข้ามาร่วมประมูล ผู้ให้ราคาสูงสุดจะเป็นผู้ผูกขาดจัดเก็บ ซึ่งจะเรียกว่า เจ้าภาษีนายอากรรัฐบาลจะมอบอำนาจสิทธิขาดในการจัดเก็บภาษีอากรชนิดนั้นให้ไปดำเนินการ เมื่อถึงเวลากำหนด ผู้ประมูลจะต้องนำเงินภาษีอากรที่จัดเก็บมาส่งให้ครบจำนวนตามที่ประมูลไว้

อ้างอิง:

https://www.rd.go.th/3458.html

# data[].attributes.body
ค.ศ.1824

เมื่ออังกฤษมีเรื่องพิพาทกับพม่า แรกๆอังกฤษก็แหยงเหมือนกัน เพราะพม่าเป็นชาตินักรบ ชอบรุกรานเพื่อนบ้านโดยรอบ จึงมาชวนไทยที่เป็นศัตรูถาวรของพม่าไปช่วยรบ ไทยเราเห็นเป็นโอกาสอันดีที่จะทำให้พม่ายับเยินจะได้ไม่มีกำลังจะมารุกรานอีก จึงตอบรับไป

อ้างอิง:

https://mgronline.com

# data[].attributes.body
นายแอนดรูว์ แจ๊กสัน (Andrew Jackson) ประธานาธิบดีสหรัฐคนที่ 7 ได้ส่ง นายเอ็ดมันด์ โรเบิร์ตส์ (Edmund Roberts) มายังสยาม

เพื่อมาเจรจาในการทำสนธิสัญญาไมตรีและการพาณิชย์ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความสัมพันธ์ทางการทูตและทางการค้ากับสยาม

(นับเป็นสนธิสัญญาฉบับแรกที่ประเทศในทวีปเอเชียลงนามกับสหรัฐอเมริกา)

# data[].attributes.body
“เฮนรี เบอร์นี” (Henry Burney) ทูตอังกฤษเดินทางเข้ามายังกรุงรัตนโกสินทร์เพื่อมาเจรจาปัญหาทางการเมืองและการค้า

โดยขอความสะดวกโดยการค้าได้อย่างเสรี ใช้เวลาถึง 5 เดือนจึงสามารถทำสนธิสัญญากับสยามได้สำเร็จ การเจรจาสนธิสัญญาเบอร์นีย์เป็นผลสำเร็จเมื่อ 20 มิถุนายน ค.ศ. 1862 และมีการลงนามในสนธิสัญญา

อ้างอิง : http://www.digitalschool.club/digitalschool/social1_1_1/social3_4/lesson4_1/page4.php

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1833 สงครามครั้งที่ 1 กบฏที่ไซง่อน

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1833 สงครามครั้งที่ 1 กบฏที่ไซง่อน

# data[].attributes.body
พวกกบฏขอให้ไทยไปช่วย พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัวทรงเห็นโอกาสที่จะ ทำลายอิทธิพลญวนหมดสิ้น ไปจากเขมร จึงส่งกองทัพไป ช่วย เริ่มแรกไทยตีได้เมือง โพธิสัตว์ และเมืองพนมเปญ ภายหลังถูกตีโต้ไม่สามารถยึด ครองไว้ได้ต้องถอยทัพกลับ

อ้างอิง:https://www.youtube.com/watch?v=d-J_2P8TdU

# data[].attributes.body
นายแพทย์แดน บีช บรัดเลย์ หรือที่คนไทย รู้จักกันดีในนาม “หมอบรัดเลย์” ได้เป็นผู้เริ่มให้มีการปลูกฝีป้องกันไข้ทรพิษ

อ้างอิง: https://youtu.be/Ge038kWAOrY?si=QUcXixlwikWQqCim

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1840 สงครามครั้งที่ 2ขุนนางเขมรคิดกำจัดญวณ ออกจากเขมร

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1840 สงครามครั้งที่ 2ขุนนางเขมรคิดกำจัดญวณ ออกจากเขมร

# data[].attributes.body
ขุนนางเขมรคิดกำจัดญวณ ออกจากเขมรจึงขอให้ไทย ช่วยพระบาทสมเด็จพระนั่ง เกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าให้ เกณไพร่พลจากอีสานยกไป ช่วยเข้าตีญวนที่เมืองโพธิสัตว์ จนญวนยอมแพ้ จากนั้นมีการ สู้รบสงครามยืดเยื้อเป็นเวลา ประมาณ 2 ปี

อ้างอิง:https://www.youtube.com/watch?v=d-J_2P8TdU

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1845 สงครามครั้งที่ 3 ญวนยกทัพใหญ่มาตีเมือง พนมเปญไปได้ 

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1845 สงครามครั้งที่ 3 ญวนยกทัพใหญ่มาตีเมือง พนมเปญไปได้ 

# data[].attributes.body
ค.ศ. 1845 สงครามครั้งที่ 3 ญวนยกทัพใหญ่มาตีเมือง พนมเปญไปได้ ไทยจึงต้อง ถอยไปตั้งมั่นที่เมืองอุดงลือไทย เกิดการสู้รบดุเดือดใน ที่สุด ญวนต้องพ่ายหนีญวนจึง รอเจรจายุติสงคราม แต่การ รบก็ยังยึดเยื้อต่อไปจนใน ที่สุดตกลงสงบศึกโดยให้ทั้ง ไทยและญวนปกครองเขมร ร่วมกัน

อ้างอิง : https://www.youtube.com/watch?

v=d-J_2P8TdU

# data[].attributes.body
เมื่อพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคตในวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2394 พระราชวงศ์และเสนาบดีมีมติเห็นชอบให้ถวายราชสมบัติแก่พระภิกษุเจ้าฟ้ามงกุฎ วชิรญาณเถระ จึงได้ให้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) ไปเฝ้าพระภิกษุเจ้าฟ้ามงกุฎ ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร แต่พระองค์ยังไม่ทรงลาผนวชและตรัสว่าต้องอัญเชิญสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจุฑามณี กรมขุนอิศเรศรังสรรค์ ขึ้นครองราชย์ด้วย เนื่องจากพระองค์เห็นว่าเป็นผู้ที่ควบคุมกำลังทหารเป็นอันมากได้

พระองค์ทรงลาผนวชเมื่อวันที่ 6 เมษายน ซึ่งตรงกับวันจักรี และทรงรับการบรมราชาภิเษกเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม ซึ่งตรงกับวันวิสาขบูชาของปีนั้น และทรงได้รับการเฉลิมพระปรมาภิไธยโดยย่อว่า พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฎฯ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ที่มา https://rattanakosinblog.wordpress.com/2016/09/12/%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%8a%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a5%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88-4-%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9a%e0%b8%b2%e0%b8%97%e0%b8%aa%e0%b8%a1%e0%b9%80%e0%b8%94%e0%b9%87%e0%b8%88/

# data[].attributes.body
สยามและล้านนาได้ร่วมมือกันไปตีเชียงตุงโดยสงครามเชียงตุงมีทังหมดสองครั้งและทั้งสองครั้งฝ่ายสยามเป็นฝ่ายพ่ายแพ้เนื่องมาจากฝ่ายสยามนั้นไม่คุ้นชินกับภูมิศาสตร์การขาดแคลนเสบียงโรคระบาดต่างๆและความแข็งแกร่งของฝ่ายพม่าที่ยกทัพมาช่วย

ที่มา https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%87

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1855 สนธิสัญญาเบาว์ริง

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1855 สนธิสัญญาเบาว์ริง

# data[].attributes.body
คือสนธิสัญญาที่สยามทำกับอังกฤษในปี2398และลงนามในสนธิสัญญานี้เมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ.2398โดยมีสาระสำคัญคือ

อังกฤษกับสยามจะ ค้าขายกันอย่างเสรี ไม่ต้องผ่านพระคลังสินค้า

เก็บ ภาษีขาเข้า/ขาออก สินค้าตามอัตราคงที่ (ส่วนใหญ่ 3%)

เลิกผูกขาดการค้า ที่เคยอยู่ในมือพระคลังสินค้าและเจ้านาย

สินค้าออกสำคัญ เช่น ข้าว น้ำตาล หนังสัตว์ สามารถขายออกต่างประเทศได้ตรง ๆ

สินค้าเข้าบางอย่าง เช่น ฝิ่น ให้ชาวอังกฤษนำเข้ามาได้ (แต่ต้องผ่านการควบคุมจากรัฐ)

ชาวอังกฤษมีสิทธิ เช่าที่ดิน ทำสวน ทำไร่ ค้าขาย ในสยามได้ (แต่ไม่ใช่ซื้อที่ดินโดยตรง)

ถ้าคนอังกฤษก่อคดี จะขึ้นศาลกงสุลอังกฤษ → สิทธิสภาพนอกอาณาเขต

สินค้าบางชนิดที่ไทยต้องการป้องกันผลกระทบในประเทศ เช่น ข้าวสาร → มีสิทธิกำหนดห้ามส่งออกในภาวะขาดแคลนได้

สัญญามีผลผูกพัน ระยะยาว และเป็นต้นแบบที่ประเทศตะวันตกอื่น ๆ เอาไปบังคับไทยให้ทำตาม (สนธิสัญญาไม่เสมอภาค)

เปิดประตูให้สยามเข้าสู่ ระบบเศรษฐกิจโลกแบบทุนนิยม และลดความเสี่ยงถูกยึดเป็นอาณานิคม

ที่มา https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B9%8C%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%87

# data[].attributes.headline
การเจริญสัมพันธไมตรีกับอังกฤษ ค.ศ.1857

# data[].attributes.subject
การเจริญสัมพันธไมตรีกับอังกฤษ ค.ศ.1857

# data[].attributes.body
พ.ศ. 2400โปรดเกล้าฯ ให้ส่งทูตไปเจริญทางพระราชไมตรีกับประเทศอังกฤษในสมัยพระนางเจ้าวิกตอเรีย โดยท่านทูตคือเจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค)

ที่มา https://youtu.be/PgsppwGA9Tw?si=4-oa8YV9ZlvZzbYG

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1858 ราชกิจจานุเบกษา

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1858 ราชกิจจานุเบกษา

# data[].attributes.body
ปีพ.ศ.2401ได้มีการตีพิมพ์ราชกิจจานุเบกษาขึ้นเพื่อใช้ในการประกาศกฏหมายและคำสั่งทางราชการต่างๆให้ประชาชนทราบอย่างเป็นทางการ

ที่มา https://youtu.be/PgsppwGA9Tw?si=TYLjUL95Wmea75s2

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1860 โรงกษาปณ์แห่งแรก

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1860 โรงกษาปณ์แห่งแรก

# data[].attributes.body
ปีพ.ศ. 2403พระองค์ทรงโปรดเกล้าให้มีการสร้างโรงกษาปณ์ขึ้นและมีการประกาศให้ใช้เหรียญกษาปณ์ที่ผลิตได้เป็นครั้งแรกโดยเหรียญมีด้วยกัน5ชนิดคือ

-บาท

-กึ่งบาท

-สลึง

-เฟือง

-กึ่งเฟือง

ทั้งนี้ยังสามารถใช้เงิดพดด้วงได้แต่พระองค์ไม่ทรงให้ผลิตเงินพดด้วงออกมาอีกแล้ว

# data[].attributes.attachment_link.title
พระมหามงกุฎ - พระแสงจักร(2บาท)(หน้า)

# data[].attributes.headline
ค.ศ.การเจริญสัมพันธไมตรีกับฝรั่งเศษและการตัดถนนและขุดคลองเพิ่ม

# data[].attributes.subject
ค.ศ.การเจริญสัมพันธไมตรีกับฝรั่งเศษและการตัดถนนและขุดคลองเพิ่ม

# data[].attributes.body
พ.ศ.2404สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงได้ส่งคณะทูตไปยังฝรั่งเศสเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีกับนโปเลียนที่3โดยหัวหน้าคณะทูตคือพระยาศรีพิพัฒน์(ช่วง บุนนาค)และได้ทรงโปรดเกล้าให้มีการตัดถนนและขุดคลองเพิ่มเพื่อเป็นทางสัญจร

ที่มา https://youtu.be/PgsppwGA9Tw?si=BMlooBzjIlJvBRVJ

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1865การสววคตของพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1865การสววคตของพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว

# data[].attributes.body
ในปีพ.ศ.2408พระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงประชวนด้วยพระโรคที่ไม่มีใครทราบและไม่นานพระองค์ก็สวรรคตรวมพระชนมพรรษา 58 พรรษาเหตุการณ์นี้ทำให้กองทัพสยามขาดแม่ทัพฝีมือดีไป

ที่มา https://youtu.be/PgsppwGA9Tw?si=SWXfSCL_XYFhH_Xl

# data[].attributes.headline
การเสียดินแดนให้ฝรั่งเศส ค.ศ. 1867

# data[].attributes.subject
การเสียดินแดนให้ฝรั่งเศส ค.ศ. 1867

# data[].attributes.body
ในปีพ.ศ.2410สยามได้เสียเขมรและเกาะอีก6เกาะให้ฝรั่งเศษและฝรั่งเศสก็บังคับให้เขมรรับความคุมครองจากฝรั่งเศสจึงทำให้สยามกับฝรั่งเศสเกิดข้อบาดหมางใจกันขึ้นมีการปักปันเขตแดนกันเกิดขึ้นแต่กลับตกลงกันไม่ได้และเนื่องมาจากการสวรรคตของพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทำให้สยามจึงต้องเสียดินแดนไป

ที่มา https://youtu.be/PgsppwGA9Tw?si=dw6mPoFjWYXuH3gQ

# data[].attributes.headline
การคำนวณการเกิดสุริยุปราคาปีและการสวรรคตของสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในปี1868

# data[].attributes.subject
การคำนวณการเกิดสุริยุปราคาปีและการสวรรคตของสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวในปี1868

# data[].attributes.body
ในปีพ.ศ.2411พระองค์ทรงได้คำนวณการเกิดสุริยุปราคาว่าจะเกิดขึ้นที่บ้านหว้ากอจังหวัดประจวบคีรีขันธ์และพระองค์ทรงคำนวณล่วงหน้าไว้ถึง2ปีการนั้นพระองค์ได้เชิญทูตจากต่างประเทศมาร่วมงานด้วยและจากเหตุการณ์นี้เองจึงทำใหัพระองค์ได้ชื่อว่าเป็นบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย

หลังจากการทอดพระเนตรการเกิดสุริยุปราคาและกลับมายังพระนครพระองค์ทรงประชวนและทรงสวรรคตลงในปีพ.ศ.2411

สิริพระชนมพรรษา64พรรษา

ที่มา https://youtu.be/PgsppwGA9Tw?si=zICTz4KAdgGozDsZ

# data[].attributes.headline
1 ตุลาคม ค.ศ.1868 ขึ้นครองราชสมบัติ

# data[].attributes.subject
1 ตุลาคม ค.ศ.1868 ขึ้นครองราชสมบัติ

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงได้รับการกราบบังคมทูลเชิญขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์สืบต่อจากสมเด็จพระบรมราชชนกเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2411 ด้วยพระชนมายุเพียง 15 พรรษา โดยมีเจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เมื่อพระชนมายุ 20 พรรษาจึงทรงปกครองแผ่นดินด้วยพระองค์เองอย่างสมบูรณ์

อ้างอิง:https://www.rmutt.ac.th/2021/10/23/october-23-every-year-king/

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1870 สร้างคลองเปรมประชากร

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1870 สร้างคลองเปรมประชากร

# data[].attributes.body
ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวยุคนั้นมีการพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้าหลายด้าน โดยเฉพาะการคมนาคม ที่มีทั้งการสร้างถนน ขยายถนน ขุดคูคลอง เพื่ออำนวยความสะดวกเรื่องการเดินทางและการค้าขาย โปรดให้ขุดคลองแรกในรัชกาลขึ้น คือ “คลองเปรมประชากร” สะท้อนให้เห็นว่าทรงให้ความสำคัญกับคลองอย่างมากพระองค์ทรงมอบหมายให้ สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เป็นผู้อำนวยการขุดคลอง เจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) ที่สมุหพระกลาโหมเป็นแม่กอง และ พระชลธารพินิจฉัย (ฉุน) เป็นผู้ปักหมายกรุยจ้างจีนขุด

อ้างอิง:https://www.silpa-mag.com/history/article_135209

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1870 เสด็จพระราชดำเนินไปเยือนประเทศเพื่อนบ้านครั้งแรก อินโดนีเซีย-ชวา 

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1870 เสด็จพระราชดำเนินไปเยือนประเทศเพื่อนบ้านครั้งแรก อินโดนีเซีย-ชวา 

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จประพาสชวาถึง 3 ครั้ง โดยการเสด็จชวาครั้งแรกถือเป็นการเสด็จ ‘ต่างประเทศ’ ครั้งแรกของพระองค์ด้วย และแรงบันดาลใจในการพัฒนาสยามให้ทันสมัยก็เป็นผลมาจากการเสด็จชวา ไม่ใช่ยุโรปดังที่หลายคนเข้าใจกัน หลังการเสด็จชวาของรัชกาลที่ 5 ก็ตามด้วยการเสด็จชวาของเจ้านายองค์อื่นๆ อีกหลายพระองค์ นอกจากการเสด็จของรัชกาลที่ 5 ที่ชาวอินโดนีเซียประทับใจแล้ว การต้อนรับพระราชอาคันตุกะที่ชาวอินโดนีเซียยังจดจำ และบอกเล่าต่อมารุ่นต่อรุ่น คือการเสด็จเยือนอินโดนีเซียของรัชกาลที่ 9 กับพระราชินีในปี 2503 ซึ่งเป็นยุคของประธานาธิบดีซูการ์โนและอินโดนีเซียเป็นประเทศเอกราชอย่างสมบูรณ์แล้ว คนรุ่นพ่อรุ่นแม่ ผู้เฒ่าผู้แก่ยังคงเรียกประเทศไทยว่า ‘เมืองไทย’ จวบจบทุกวันนี้

อ้างอิง : https://www.the101.world/the-king-and-indonesia/

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1872เสด็จเยือนประเทศเพื่อนบ้าน 2 ประเทศ อินเดีย-พม่า 

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1872เสด็จเยือนประเทศเพื่อนบ้าน 2 ประเทศ อินเดีย-พม่า 

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสอินเดีย ซึ่งในขณะนั้นอยู่ภายใต้จักรวรรดิอังกฤษ โดยกระบวนเรือเสด็จได้เดินทางออกจากแม่น้ำเจ้าพระยา แวะที่สิงคโปร์ ปีนัง มะละแหม่ง และย่างกุ้ง ก่อนจะถึงท่าเรือกัลกัตตาในวันที่ 13 มกราคม 2415(ค.ศ. 1872) โดยเมืองที่เสด็จพระราชดำเนินเยือนในอินเดีย ได้แก่ กัลกัตตา บาร์รักปอร์ เดลี อัครา คอนปอร์ (หรือกานปุระในปัจจุบัน) ลัคเนา บอมเบย์ (หรือมุมไบในปัจจุบัน) และพาราณสี

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสอินเดีย ซึ่งในขณะนั้นอยู่ภายใต้จักรวรรดิอังกฤษ โดยกระบวนเรือเสด็จได้เดินทางออกจากแม่น้ำเจ้าพระยา แวะที่สิงคโปร์ ปีนัง มะละแหม่ง และย่างกุ้ง ก่อนจะถึงท่าเรือกัลกัตตาในวันที่ ๑๓ มกราคม ๒๔๑๕ (ค.ศ. ๑๘๗๒) โดยเมืองที่เสด็จพระราชดำเนินเยือนในอินเดีย ได้แก่ กัลกัตตา บาร์รักปอร์ เดลี อัครา คอนปอร์ (หรือกานปุระในปัจจุบัน) ลัคเนา บอมเบย์ (หรือมุมไบในปัจจุบัน) และพาราณสี

อ้างอิง : https://kolkata.thaiembassy.org/th/content/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%88%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7-%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%8A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-%E0%B9%95

# data[].attributes.headline
4 มิถุนายน ค.ศ.1873ประกาศตั้งหอรัษฎากรพิพัฒน์ 

# data[].attributes.subject
4 มิถุนายน ค.ศ.1873ประกาศตั้งหอรัษฎากรพิพัฒน์ 

# data[].attributes.body
เพื่อจัดวางหลักเกณฑ์ระบบการจัดเก็บภาษีอากร ให้เป็นระเบียบมีแบบแผน ควบคุมเจ้าภาษีอากร ให้จัดส่งเงินรายได้แผ่นดินให้ ตรงตามกำหนดเวลา โดยทรงแต่งตั้งให้เจ้าฟ้าจาตุรนตรัศมีเป็นผู้รับผิดชอบ โดยมีเจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรรักษ์ (พระปิตุลา) เสนาบดีคลังเป็นที่ ปรึกษา

อ้างอิง : https://share.google/FS58xY0wovBGbO1k7

# data[].attributes.headline
8 พฤษภาคม 1874 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าให้แตงตั้งสภาที่ปรึกษาราชการ

# data[].attributes.subject
8 พฤษภาคม 1874 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าให้แตงตั้งสภาที่ปรึกษาราชการ

# data[].attributes.body
8 พฤษภาคม 2417 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งสภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินถือเป็นครั้งแรกที่ประเทศไทยมีคณะกรรมการกฤษฎีกา เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้แต่งตั้ง ‘สภาที่ปฤกษาราชการแผ่นดิน’ หรือ Counsil of State ขึ้นเมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2417 ซึ่งประกอบด้วยสมาชิกผู้มีบรรดาศักดิ์ชั้นพระยาจำนวน 12 คน มีหน้าที่ถวายคำปรึกษาและความคิดเห็นต่างๆ ในด้านนิติบัญญัติ และเมื่อข้อราชการใดที่ประชุมสภาที่ปรึกษาราชการแผ่นดินมีมติเห็นชอบก็ให้ออกเป็นกฎหมายบังคับใช้ต่อไป เปรียบเสมือนคณะกรรมการกฤษฎีกาในปัจจุบัน

อ้างอิง : https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fthestandard.co%2Fonthisday080563%2F%3Ffbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTEAAR4Kl9aBLKD4xFnCNq0KsfhH5vjOGhrvnnH5NobDOwcXpI9rMqAKNCkf7zsv6A_aem_Lvlo1KkYpLTyfKfCPKpc3w&h=AT3_EEk5pbSj8Xex5fp366TTVWO6VdlNQIZeZIrLWvyv0blx01sAFtUy3xNpjIVw4bKPXLSizhQlrmbO8VDouhDcFH41aOJP0EAv8I98VwtOHWCXYjL9P2wzj5zRRWc&s=1

# data[].attributes.headline
21 สิงหาคม ค.ศ.1874 พระราชบัญญัติพิกัดเกษียณลูกทาสลูกไทยลดค่าทาสอายุ 8-20 ปี

# data[].attributes.subject
21 สิงหาคม ค.ศ.1874 พระราชบัญญัติพิกัดเกษียณลูกทาสลูกไทยลดค่าทาสอายุ 8-20 ปี

# data[].attributes.body
ในวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2417 รัชกาลที่ 5 จึงได้ทรงโปรดให้ออกพระราชบัญญัติพิกัดเกษียณลูกทาสลูกไทย มีเนื้อหาใจความว่าด้วยการแก้พิกัดค่าตัวทาสใหม่ โดยสั่งให้ลดค่าตัวทาสลงตั้งแต่อายุ 8 ขวบ และหมดค่าตัวเมื่ออายุได้ 20 ปี เมื่อทาสผู้ใดก็ตามมีอายุได้ 21 ปี ผู้นั้นก็จะเป็นอิสระ โดยมีผลบังคับใช้กับทาสทุกคนที่เกิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2411 เป็นต้นมา และนอกจากนี้ยังห้ามมิให้ซื้อ-ขายบุคคลที่มีอายุมากกว่า 20 ปีกลับมาเป็นทาสต่อไปอีก

อ้างอิง : http://www.ttc.ops.go.th/?p=3672

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1874 เกิดเหตุการณ์บาดหมาง ส่งผลให้อังกฤษเข้ามาแทรกแซงกิจการ

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1874 เกิดเหตุการณ์บาดหมาง ส่งผลให้อังกฤษเข้ามาแทรกแซงกิจการ

# data[].attributes.body
ชนวนของเหตุวิวาทถูกจุดขึ้นในคืนหนึ่งปลายเดือนธันวาคม พ.ศ. 2417 เมื่อเกิดไฟไหม้ใกล้โรงเก็บดินปืนและโรงก๊าซภายในวังหลวง เหมือนมีคนสร้างสถานการณ์ขึ้น ทางฝ่ายวังหน้าส่งกองทหารพร้อมอาวุธจะเข้ามาช่วยดับไฟ  แต่ทางวังหลวงไม่อนุญาตเพราะเห็นผิดปกติวิสัย

รัชกาลที่ 5 ทรงลิดรอนสิทธิของพระองค์ และไม่ไว้ใจพระองค์ ทำให้ทรงน้อยพระทัยหนีเข้าไปอาศัยหลบภัยอยู่ภายในสถานกงสุลอังกฤษ และเรียกร้องให้ชาวต่างชาติหรือคนอังกฤษที่ชาวสยามเกรงใจคือ เซอร์แอนดรูว์ คลาร์ก (Sir Andrew Clarke) ข้าหลวงใหญ่อังกฤษประจำสิงคโปร์เดินทางเข้ามาตัดสินการกระทำของวังหลวง https://www.silpa-mag.com/history/article_4931 https://www.silpa-mag.com/history/article_4931

# data[].attributes.body
ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เกิดปัญหาเหรียญกษาปณ์ชนิดราคาต่ำซึ่งเป็นเงินปลีกที่ทำจากดีบุกและทองแดงขาดแคลน ประกอบกับมีการนำ ปี้ ซึ่งเป็นเครื่องหมายที่ใช้แทนเงินในบ่อนการพนันมาใช้แทนเงินตรา ในพ.ศ. 2417 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงโปรดให้จัดทำเงินกระดาษชนิดราคาต่ำเรียกว่า อัฐกระดาษ ให้ราษฎรได้ใช้จ่ายแทนเงินเหรียญที่ขาดแคลน แต่อัฐกระดาษก็ไม่เป็นที่นิยมใช้เช่นเดียวกับหมาย

อ้างอิง : https://www.facebook.com/dragonpran/posts/29-%E0

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1875สร้างทางสายโทรเลขสายแรก 

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1875สร้างทางสายโทรเลขสายแรก 

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างทางสายโทรเลข โดยใช้รหัสสัญญาณโทรเลขมอร์สภาษาไทยในการรับ-ส่งข้อความ สำหรับทางราชการทหารและประชาชนภายในประเทศ

เครื่องรับส่งสัญญาณโทรเลขของมอร์ส ประกอบด้วยส่วนสำคัญได้แก่ คันเคาะ หม้อไฟฟ้า ขวดลวด แกนเหล็ก แผ่นเหล็ก และมีขั้นตอนหลักการทำงานดังนี้

พนักงานส่งโทรเลขแปลข้อความที่จะส่งเป็นรหัสมอร์สที่ใช้การเคาะสั้น-ยาว แล้วจึงกดคันเคาะตามรหัสดังกล่าว การกดคันเคาะแต่ละครั้งทำให้เกิดวงจรไฟฟ้า หม้อไฟฟ้าจะจ่ายกระแสตามสายไฟสู่สถานีปลายทาง กระแสไฟจะไหล่ผ่านไปในขดลวดซึ่งพันรอบแกนหล็กเกิดเป็นแม่เหล็กไฟฟ้า เหนี่ยวนำให้แผ่นเหล็กด้านบนมากระทบ ทำให้เกิดเสียง สั้น-ยาว ตามรหัส

อ้างอิง : https://www.ipst.ac.th/knowledge/20069/20211023-info.html

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1880ถวายคำแนะนำให้เปิดบริการไปรษณีย์ขึ้นในประเทศไทย

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1880ถวายคำแนะนำให้เปิดบริการไปรษณีย์ขึ้นในประเทศไทย

# data[].attributes.body
ปี พ.ศ. 2423 เจ้าหมื่นเสมอใจราช หัวหมื่นมหาดเล็กเวรสิทธิ์ ได้ทำหนังสือกราบบังคมทูล พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถวายคำแนะนำให้เปิดบริการไปรษณีย์ขึ้นในประเทศไทย โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำริเห็นชอบ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมหลวงภาณุพันธุวงศ์วรเดช ผู้ทรงมีประสบการณ์เกี่ยวกับการจัดส่งหนังสือพิมพ์รายวัน "ข่าวราชการ" ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการกรมไปรษณีย์

เมื่อสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมหลวงภาณุพันธุวงศ์วรเดช ทรงวางโครงการและเตรียมการไว้พร้อมที่จะเปิดบริการไปรษณีย์แล้ว ได้ประกาศเปิดรับฝากส่งจดหมายหรือหนังสือ เป็นการทดลองในเขตพระนครและธนบุรีขึ้น เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2426 มีที่ทำการตั้งอยู่ ณ ตึกใหญ่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาตอนปากคลองโอ่งอ่าง ด้านทิศเหนือ (ปัจจุบันถูกรื้อเพื่อใช้ที่สร้างสะพานคู่ขนานกับสะพานพระพุทธยอดฟ้า) ที่ทำการแห่งแรกนี้ใช้เป็นที่ทำการไปรษณีย์สำหรับจังหวัดพระนคร ด้วยเรียกกันว่า "ไปรษณียาคาร"

อ้างอิง : https://privypurse.or.th/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%88%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1881โทรศัพท์ครั้งแรกในประเทศไทย

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1881โทรศัพท์ครั้งแรกในประเทศไทย

# data[].attributes.body
โทรศัพท์ถูกนำมาใช้เป็นครั้งแรกในประเทศไทย ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ โดยสมเด็จพระราชปิตุลาบรมวงศาภิมุขเจ้าฟ้าภาณุรังสีสว่างวงศ์ เจ้ากรมกลาโหมในขณะนั้น ได้ทรงดำรินำวิทยาการด้านการสื่อสารด้วย โทรศัพท์เข้ามาใช้เป็นครั้งแรก โดยทดลองนำเครื่องโทรศัพท์มาติดตั้งที่กรุงเทพฯ และที่ปากน้ำจังหวัดสมุทรปราการ อาศัยสายโทรเลขที่กรมกลาโหมสร้างขึ้นสายแรก คือ กรุงเทพฯสมุทรปราการ เพื่อแจ้งข่าวเรือเข้าออกระหว่างกรุงเทพฯ กับสมุทรปราการต่อมามีการจัดตั้งกรมโทรเลขขึ้นในปี 2426 และเป็นผู้รับผิดชอบงานด้านโทรศัพท์ด้วย

อ้างอิง : https://phoneevolution1315.wordpress.com/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%82%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%A8%E0%B8%B1%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%8C%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A3/

# data[].attributes.body
ปี พ.ศ. 2423 เจ้าหมื่นเสมอใจราช หัวหมื่นมหาดเล็กเวรสิทธิ์ ได้ทำหนังสือกราบบังคมทูล พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถวายคำแนะนำให้เปิดบริการไปรษณีย์ขึ้นในประเทศไทย โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำริเห็นชอบ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมหลวงภาณุพันธุวงศ์วรเดช ผู้ทรงมีประสบการณ์เกี่ยวกับการจัดส่งหนังสือพิมพ์รายวัน "ข่าวราชการ" ดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการกรมไปรษณีย์ ได้ประกาศเปิดรับฝากส่งจดหมายหรือหนังสือ เป็นการทดลองในเขตพระนครและธนบุรีขึ้น เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2426 มีที่ทำการตั้งอยู่ณตึกใหญ่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาตอนปากคลองโอ่งอ่าง

อ้างอิง:https://privypurse.or.th/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%88%E0%B8%AD%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1884 โรงเรียนแห่งแรกในประเทศไทย

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1884 โรงเรียนแห่งแรกในประเทศไทย

# data[].attributes.body
เมื่อปี พ.ศ. 2427 หรือ 126 ปี ที่ผ่านไป

ก่อนที่จะมีโรงเรียนแห่งแรกที่วัดมหรรณพ์จนเป็นหน้าหนึ่งของประวัติการศึกษาไทยนั้น ลูกหลานคนไทยที่เป็นชาวบ้านศึกษาหาความรู้ในวัด มีพระเป็นครูสอนหนังสือ ส่วนลูกท่านหลานเธอมักมีที่เรียนพิเศษอยู่ในพระราชฐาน เมื่อจัดโรงเรียนวัดนอกวังจึงเป็นการเปิดกว้างให้ประชาชนได้มีโอกาสศึกษาเท่าเทียมกับลูกท่านหลานเธอ

การจะให้นำระบบโรงเรียนหรือการศึกษาลงสู่รากหญ้าได้สำเร็จ ต้องอาศัยคนที่มีความสามารถและไว้ใจได้ ก็ในสมัยนั้นผู้โดดเด่น และมีความคิดที่พระองค์จะใช้สอยได้ดีคือ สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ซึ่งยังเป็นพระองค์เจ้าดิสวกุมารอยู่

ในปี พ.ศ. 2427 สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ จึงเริ่มดำเนินการตามพระราชประสงค์ โดยร่วมมือกับพระสงฆ์ ตั้งโรงเรียนหลวงหรือโรงเรียนรัฐบาลแห่งแรกของประเทศไทย ที่วัดมหรรณพาราม เพื่อให้อาณาประชาราษฎรจะได้มีโอกาสได้เรียนหนังสือโดยทั่วหน้ากัน

วัดมหรรณพาราม ตั้งอยู่ใกล้กับศาลเจ้าพ่อเสือ ติดกับอนุสรณ์สถาน 14 ตุลา สี่แยกคอกวัว ถนนราชดำเนิน

อ้างอิง:https://www.posttoday.com/lifestyle/57793

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1884 ไฟฟ้าเข้ามาในประเทศไทยครั้งแรก

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1884 ไฟฟ้าเข้ามาในประเทศไทยครั้งแรก

# data[].attributes.body
ผู้ให้กำเนิดกิจการไฟฟ้าในประเทศไทย คือ จอมพลเจ้าพระยา สุรศักดิ์มนตรี (เจิม แสงชูโต) เมื่อครั้งมีบรรดาศักดิ์เป็นเจ้าหมื่นไวยวรนาถ โดยท่านได้ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า เดินสายไฟฟ้าและติดดวงโคมไฟฟ้า ที่กรมทหารหน้า ซึ่งเป็นที่ตั้งกระทรวงกลาโหมในปัจจุบัน ในวันที่เปิดทดลองใช้แสงสว่างด้วยไฟฟ้าเป็นครั้งแรกนั้น ปรากฏว่าบรรดาขุนนาง ข้าราชการและประชาชนมาดูแสงไฟฟ้าอย่างแน่นขนัดด้วยความตื่นตาตื่นใจ เมื่อความทรงทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ติดตั้งไฟฟ้าแสงสว่างขึ้นในวังหลวงทันที จากนั้นมาไฟฟ้าก็เริ่มแพร่หลาย ไปตามวังเจ้านาย

อ้างอิง : https://www.pea.co.th/about-pea/history-detail

# data[].attributes.attachment_link.title
ภาพปก-เสาไฟส่องสว่าง

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1886 กิจการรถไฟเกิดขึ้นครั้งแรก(สร้างทาง)

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1886 กิจการรถไฟเกิดขึ้นครั้งแรก(สร้างทาง)

# data[].attributes.body
13 กันยายน พ.ศ.2429บริษัทชาวเดนมาร์กสร้างทางรถไฟสายแรก ขึ้นในประเทศไทย ระหว่าง กรุงเทพฯ - สมุทรปราการ ระยะทาง 21 กิโลเมตร เพราะเล็งเห็นว่าทางรถไฟสายนี้จะอำนวยคุณประโยชน์ทางเศรษฐกิจและด้านยุทธศาสตร์ แม้ว่าบริษัทชาวเดนมาร์กจะได้รับอนุมัติสัมปทาน แต่บริษัทก็ยังไม่สามารถดำเนินก่อสร้างได้เนื่องจากขาดทุนทรัพย์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้ยืมทุนทรัพย์ไปสมทบด้วยส่วนหนึ่ง นับเป็นพระปรีชาสามารถลึกซึ้งที่รัฐสนับสนุนยอมให้เป็นครั้งแรกในโครงการอุตสาหกรรมขนส่งที่เอกชนลงทุน

https://www.facebook.com/share/1Qmu62gZh9/

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1886 ยกเลิกตำแหน่งอุปราชวังหน้า

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1886 ยกเลิกตำแหน่งอุปราชวังหน้า

# data[].attributes.body
หลังจากรัชกาลที่ 4 สวรรคต และ “เจ้าฟ้าจุฬาลงกรณ์” ทรงขึ้นครองราชย์เป็นรัชกาลที่ 5 โดยมีสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) เป็นผู้สำเร็จราชการ ที่ประชุมซึ่งประกอบด้วยเหล่าขุนนางเสนาบดี ได้เลือกกรมหมื่นบวรวิไชยชาญขึ้นดำรงตำแหน่งกรมพระราชวังบวรสถานมงคล หรือ “วังหน้า” ด้วยเหตุผลเพื่อ “สนองพระเดชพระคุณพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว จะได้เป็นความยินดีของพวกวังหน้าด้วย”

กรมพระราชวังบวรวิไชยชาญ ทิวงคตเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2428 จากนั้นรัชกาลที่ 5 ทรงยกเลิกตำแหน่งดังกล่าว พระองค์จึงทรงเป็นวังหน้าองค์สุดท้ายแห่งกรุงรัตนโกสินทร์... อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : https://www.silpa-mag.com/history/article_144234

# data[].attributes.headline
2 ธันวาคม ค.ศ.1888ธนาคารพาณิชย์ในไทยครั้งแรก(กิจการอังกฤษ)

# data[].attributes.subject
2 ธันวาคม ค.ศ.1888ธนาคารพาณิชย์ในไทยครั้งแรก(กิจการอังกฤษ)

# data[].attributes.body
วันที่ 2 ธันวาคม ปี 2431 ธนาคารฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ ธนาคารพาณิชย์ของอังกฤษ มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ฮ่องกง เข้ามาจัดตั้งสาขาในประเทศไทยเป็นธนาคารพาณิชย์แรก ต่อมาในปี 2437 ธนาคารชาร์เตอร์ ธนาคารของอังกฤษอีกเช่นกัน ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงลอนดอน ก็ได้เข้ามาจัดตั้งสาขาขึ้นเป็นธนาคารพาณิชย์อันดับที่ 2 และ ในปี 2439 ธนาคารแห่งอินโดจีนของฝรั่งเศสก็ได้เข้ามาจัดตั้งสาขาเป็นธนาคารที่ 3

อ้างอิง : https://www.silpa-mag.com/history/article_58635

# data[].attributes.attachment_link.title
ภาพปก-ไทยพาณิขย์

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1888 การยกเลิกจตุสดมภ์

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1888 การยกเลิกจตุสดมภ์

# data[].attributes.body
การปกครองแบบจตุสดมภ์ที่ใช้ในการบริหารราชการแผ่นดินตั้งแต่เริ่มอาณาจักรอยุธยาได้สิ้นสุดในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อพระองค์ทรงปฏิรูปการปกครองแผ่นดินในปี พ.ศ.2435 ซึ่งมีปัจจัยที่สำคัญดังนี้คือ

การแผ่ขยายของลัทธิจักรวรรดินิยมและการทำสนธิสัญญาเบาวริง เพื่อปรับปรุงการค้า และภาษี

การเกิดรัฐชาติ (Nation State) ทำให้อาณาจักรสยามขยายตัวออกไปเป็นอันมาก ระบบการปกครองแบบจตุสดมภ์จึงล้าสมัยและขาดประสิทธิภาพ

ความซับซ้อนของสังคม ทำให้มีภาระงานที่เพิ่มมากขึ้น การจัดการปกครองแบบจตุสดมภ์ไม่เพียงพอต่อ

ยกเลิกการปกครองแบบจตุสดมภ์และตั้งกระทรวงจำนวน 12กระทรวงในวันที่ 1 เมษายน 2435 เพื่อทำหน้าที่บริหารราชการแผ่นดิน

อ้างอิง:https://share.google/NcrCyB1gSJshuueXyhttps://share.google/NcrCyB1gSJshuueXy

# data[].attributes.body
พ.ศ. 2414 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจาริยางกูร) เรียบเรียงแบบเรียนหลวงขึ้น 1 เล่ม ชุดมูลบรรพกิจ เพื่อใช้เป็นบทหลักสูตรวิชาชั้นต้นปี เริ่มมีการจัดแบบเรียนหลักสูตรและการสอบไล่ จัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นในพระบรมมหาราชวัง เพื่อฝึกคนให้เข้ารับราชการ มีพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจาริยางกูร) ในขณะนั้นเป็นหลวงสารประเสริฐเป็นอาจารย์ใหญ่ โดยมีการสอนหนังสือไทย การคิดเลข และขนบธรรมเนียมราชการ และผลักดันการเมืองไทยให้เรียนภาษาอังกฤษ

พ.ศ. 2423 จัดตั้งโรงเรียนสุนันทาลัยในพระบรมมหาราชวังเป็นโรงเรียนสตรี

พ.ศ. 2424 ปรับปรุงโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบให้เป็นโรงเรียนนายทหารมหาดเล็ก ต่อมาได้กลายเป็นโรงเรียนข้าราชการพลเรือน

พ.ศ. 2427 กำหนดหลักสูตรชั้นประโยคหนึ่ง โดยอนุโลมตามแบบเรียนหลวงหกเล่ม นับเป็นปีแรกที่จัดให้มีการสอบไล่วิชาสามัญ และมีการกำหนดหลักสูตรชั้นประโยคสอง ซึ่งเป็นหลักสูตรที่เกี่ยวกับวิชาสามัญศึกษา หมายถึง ความรู้ต่าง ๆ ที่ต้องการใช้สำหรับเสมียนในราชการพลเรือนตามกระทรวงต่าง ๆ จัดตั้งโรงเรียนหลวงสำหรับราษฎรขึ้นตามวัดในกรุงเทพมหานครหลายแห่ง และแห่งแรก คือ โรงเรียนมหรรณพาราม

พ.ศ. 2430 ทรงโปรดเกล้า ฯ ให้ตั้งกรมศึกษาธิการโดนโอนโรงเรียนที่สังกัดกรมทหารมหาดเล็กมาทั้งหมด ให้กรมหมื่นดำรงราชานุภาพเป็นผู้บัญชาการอีกตำแหน่งหนึ่ง

พ.ศ. 2432 รวมกรมศึกษาธิการเข้าไปอยู่ในบังคับบัญชาของกรมธรรมการ ตั้งโรงเรียนแพทย์ขึ้น เรียกว่า โรงเรียนแพทยากร ตั้งอยู่ที่ริมแม่น้ำหน้าโรงพยาบาลศิริราช ใช้เป็นที่สอนวิชาแพทย์แผนปัจจุบัน

พ.ศ. 2435 ประกาศตั้งกระทรวงธรรมการ มีเจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) เป็นเสนาบดี มีหน้าที่ในการจัดการศึกษา การพยาบาล พิพิธภัณฑ์และศาสนา จัดตั้งโรงเรียนมูลศึกษาขึ้นในวัดทั่วไปทั้งในกรุงเทพมหานครและหัวเมือง และตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูเป็นแห่งแรกที่ตำบลโรงเลี้ยงเด็ก ต่อมาย้ายไปอยู่ที่วัดเทพศิรินทราวาส

พ.ศ. 2459 จัดตั้งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

อ้างอิง:https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.admissionpremium.com%2Fcontent%2F3043%3Ffbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTEAAR5a88JHxPof9u5W05xm4tyEmSxwmLorYWO2mAJEBtvTos2RWH4YVV6LF6IBwA_aem_ey6IwPsiQrej1Ussh-icFg&h=AT2u1sgP-JA3VAq37UedV9A00MDWHmIZgfWzgAvwG4Ssp8JTGBN50OGKT3nTxUlC5RaC-Nfcbvk5UpGf1aworwHyXEdpard2JRJJYg2iPEo2xLbOyyQUFzX9CLGSTYziUnRkNPpi3pSZfF0&s=1

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1890 จัดตั้งกรมไฟหลวง

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1890 จัดตั้งกรมไฟหลวง

# data[].attributes.body
วันที่ 9 มีนาคม 2434 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีกระทำพระฤกษ์ เริ่มการสร้างทางรถไฟ ณ บริเวณย่านสถานีกรุงเทพ

วันที่ 9 มีนาคม 2434 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีกระทำพระฤกษ์ เริ่มการสร้างทางรถไฟ ณ บริเวณย่านสถานีกรุงเทพ

จึงทรงพระราชทานพระบรมราชานุมัติให้กระทรวงโยธาธิการว่าจ้าง มิสเตอร์ จี มูเร แคมป์เบลล์ สร้างทางรถไฟหลวงจากกรุงเทพฯ ถึงนครราชสีมา เป็นสายแรก เป็นทางขนาดกว้าง 1.435 เมตร และได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพระราชพิธีกระทำพระฤกษ์ เริ่มการสร้างทางรถไฟ ณ บริเวณย่านสถานีกรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2434

อ้างอิง : https://www.thaipbs.or.th/now/content/599

# data[].attributes.headline
16กรกฎาคม ค.ศ.1891 ทำพิธีแซะดินเป็นปฐมฤกษ์

# data[].attributes.subject
16กรกฎาคม ค.ศ.1891 ทำพิธีแซะดินเป็นปฐมฤกษ์

# data[].attributes.body
วันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2436 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิดบริการ และเสด็จขึ้นประทับโดยสารขบวนรถไฟพระที่นั่ง พร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ ในพิธีเปิดการเดินรถครั้งนั้น

อ้างอิง : https://thestatestimes.com/post/2024041101

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1891 ทางรถไฟราษฎร์สายแรก

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1891 ทางรถไฟราษฎร์สายแรก

# data[].attributes.body
จุดเริ่มต้นของเส้นทางรถไฟเส้นแรกในประเทศไทยนั้น สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2434 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เริ่มต้นจากกรุงเทพฯ ปลายทางคือนครราชสีมา โดยพระองค์มีพระราชประสงค์เพื่อพัฒนาสยามให้รุ่งเรือง มีพระราชดำริถึงการสร้างทางรถไฟจะช่วยเพิ่มความสะดวก ลดระยะเวลาการเดินทาง ง่ายต่อการเดินทางไปตรวจราชการในหัวเมืองต่าง ๆ ทรงพระราชดำริเห็นว่า การสร้างทางรถไฟเดินไปมาในระหว่างหัวเมืองไกล เป็นเหตุให้เกิดความเจริญแก่บ้านเมืองได้เป็นอย่างสำคัญ เพราะทางรถไฟอาจจะชักย่นหนทางหัวเมืองซึ่งตั้งอยู่ไกล ไปมาถึงกันยาก ให้เป็นหัวเมืองใกล้ ไปมาถึงกันได้สะดวกเร็วพลัน การย้ายของสินค้าไปมาซึ่งเป็นการลำบากก็สามารถจะย้ายขนสินค้าไปมา ซึ่งเป็นการลำบาก ก็สามารถจะย้ายขนไปมาถึงกันได้โดยง่าย เป็นการเปิดโอกาสให้ประชาราษฎรมีการตั้งทำมาหากินกว้างขวางออกไป ทั้งเป็นคุณประโยชน์ในการบังคับบัญชาตรวจตราราชการ บำรุงรักษาพระราชอาณาเขตให้ราษฎรอยู่เย็นเป็นสุขโดยสะดวก

อ้างอิง : https://www.thaipbs.or.th/now/content/599

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1892 เริ่มสร้างรถไฟของรัฐ

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1892 เริ่มสร้างรถไฟของรัฐ

# data[].attributes.body
2434กรมรถไฟ (ตั้งขึ้นในปี 2433 สังกัดกระทรวงโยธาธิการ) เปิดซองประมูลสร้างทางรถไฟ กรุงเทพฯ – นครราชสีมา เป็นทางกว้างขนาด ๑.๔๓๕ เมตร และได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพระราชพิธีกระทำพระฤกษ์เริ่มสร้างทางรถไฟ ณ บริเวณย่านสถานีกรุงเทพฯ ในวันที่ ๙ มีนาคม ๒๔๓๔             วันที่ ๑๖ กรกฎาคม ปีเดียวกันนี้ ได้เสด็จพระราชดำเนินแซะดินเป็นปฐมฤกษ์สำหรับทางรถไฟสายกรุงเทพฯ – สมุทรปราการ

อ้างอิง : https://www.silpa-mag.com/history/article_8773

# data[].attributes.headline
1 เมษายน ค.ศ.1892 ตั้งกระทรวง 12 กระทรวงอย่างเป็นทางการ

# data[].attributes.subject
1 เมษายน ค.ศ.1892 ตั้งกระทรวง 12 กระทรวงอย่างเป็นทางการ

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงยกเลิกการปกครองแบบจตุสดมภ์และตั้งกระทรวงจำนวน 12กระทรวงในวันที่ 1 เมษายน 2435 เพื่อทำหน้าที่บริหารราชการแผ่นดิน คือ

1.กระทรวงมหาดไทย

2.กระทรวงนครบาล

3.กระทรวงโยธาธิการ

4.กระทรวงธรรมการ

5.กระทรวงเกษตรพานิชการ

6.กระทรวงยุติธรรม

7.กระทรวงมุรธาธร

8.กระทรวงยุทธนาธิการ

9.กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ

10.กระทรวงการต่างประเทศ

11.กระทรวงกลาโหม

12.กระทรวงวัง

# data[].attributes.headline
22 ตุลาคม ค.ศ.1892 นักการทูตชาวเบลเยี่ยมเข้ารับราชการสยาม

# data[].attributes.subject
22 ตุลาคม ค.ศ.1892 นักการทูตชาวเบลเยี่ยมเข้ารับราชการสยาม

# data[].attributes.body
เจ้าพระยาอภัยราชาสยามานุกูลกิจ หรือ “โรลังยัคมินส์” ที่ปรึกษาราชการแผ่นดินชาวเบลเยี่ยม เข้ารับราชการเป็นที่ปรึกษาราชการแผ่นดินทั่วไปและอัครราชทูตสยาม เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2435 ซึ่งเป็นช่วงที่ในหลวงรัชกาลที่ 5 กำลังเร่งปฏิรูปกฎหมายอย่างเป็นระบบเพื่อให้ทัดเทียมกับนานาอารยประเทศ แต่หลังจากนั้นเพียง 1 ปี ก็เกิดกรณีข้อพิพาทกับฝรั่งเศสในเรื่องดินแดนเมืองขึ้น หรือเหตุการณ์ ร.ศ.112 โรลังยัคมินส์ จึงถือเป็นผู้เข้ามามีบทบาทในการแก้ปัญหาที่รัฐบาลสยามต้องปรับปรุงแก้ไข ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่เกี่ยวข้องกับวิกฤติการณ์ ร.ศ. 112

https://www.luehistory.com/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%A2%E0%B8%B1%E0%B8%84%E0%B8%A1%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B9%8C-%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%84%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%97%E0%B8%B9%E0%B8%95-%E0%B9%80%E0%B8%9A%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%8F%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B8%9B%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B9%82%E0%B8%89%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%8A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88-5/

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1892 หอรัษฎากรพิพัฒน์ เปลี่ยนเป็นกระทรวงการคลัง

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1892 หอรัษฎากรพิพัฒน์ เปลี่ยนเป็นกระทรวงการคลัง

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงปฏิรูประบบการคลัง โดยในปี พ.ศ. 2416 จัดตั้ง หอรัษฎากรพิพัฒน์ เพื่อรวมรายได้ภาษีไว้ที่เดียว ต่อมาในปี พ.ศ. 2435 ยกเป็น กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ มีเสนาบดีประจำ และแต่งตั้งข้าหลวงคลังไปเก็บภาษีในทุกจังหวัดและมณฑลโดยตรง ทำให้การเก็บภาษีมีมาตรฐานและรายได้แผ่นดินเพิ่มขึ้นอย่างมาก

ด้านรายจ่าย ได้วางอัตราเงินเดือนข้าราชการให้แน่นอน แทนการจ่ายเบี้ยหวัด และมีการพระราชทานเบี้ยบำนาญแก่ข้าราชการที่พ้นจากงาน

ในปี พ.ศ. 2439 จัดทำ งบประมาณแผ่นดินครั้งแรก กลายเป็นแบบอย่างการทำงบประมาณประจำปีต่อมา

อ้างอิง : https://www.rd.go.th/327.html

# data[].attributes.headline
13 กรกฎาคม ค.ศ.1893จุดเริ่มต้นของวิกฤตการณ์ ร.ศ .112

# data[].attributes.subject
13 กรกฎาคม ค.ศ.1893จุดเริ่มต้นของวิกฤตการณ์ ร.ศ .112

# data[].attributes.body
วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 (เอกสารภาษาอังกฤษเรียกว่า Franco-Siamese War หรือ "สงครามฝรั่งเศส - สยาม") เป็นเหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างราชอาณาจักรสยามกับฝรั่งเศสในสมัยสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 3 ซึ่งเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2436 จากการอ้างอำนาจอธิปไตยเหนือพื้นที่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง (พื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศลาวในปัจจุบัน)

ผู้มีบทบาทสำคัญในวิกฤตการณ์ครั้งนี้คือนายโอกุสต์ ปาวี รองกงสุลฝรั่งเศสประจำนครหลวงพระบาง ซึ่งเป็นคนสำคัญในการแสวงหาผลประโยชน์ของฝ่ายฝรั่งเศสในดินแดนลาว โดยใช้ประโยชน์จากจุดอ่อนของสยามที่ไม่สามารถดูแลหัวเมืองชายแดนได้ทั่วถึง การก่อกบฏในเวียดนามที่เกิดขึ้นเป็นระยะๆ การปราบฮ่อซึ่งแตกพ่ายจากเหตุการณ์กบฏไท่ผิงในจีน และการทวีความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลสยามกับรัฐบาลฝรั่งเศสที่กรุงปารีส

ผลของวิกฤตการณ์ครั้งนี้ทำให้ฝ่ายไทยจำต้องยอมยกดินแดนลาวฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงให้แก่ฝรั่งเศส นับเป็นการขยายอิทธิพลครั้งสำคัญครั้งหนึ่งของฝรั่งเศสในภูมิภาคอินโดจีน และนำไปสู่การสูญเสียดินแดนประเทศราชของไทยในเขมรและลาวที่เหลืออยู่ในเวลาต่อมาอีกด้วย

อ้างอิง : https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%A4%E0%B8%95%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C_%E0%B8%A3.%E0%B8%A8._112

# data[].attributes.headline
 3 ตุลาคม ค.ศ.1893 สนธิสัญญาสันติภาพ ระหว่างฝรั่งเศสและไทย

# data[].attributes.subject
 3 ตุลาคม ค.ศ.1893 สนธิสัญญาสันติภาพ ระหว่างฝรั่งเศสและไทย

# data[].attributes.body
ฝฝรั่งเศสได้บังคับให้สยามลงนามใน “สนธิสัญญาสันติภาพ” ในวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2436 ซึ่งเป็นการทำสัญญาสงบศึกระหว่างรัฐบาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวกับรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส

โดยสาระสำคัญเป็นข้อกำหนดที่ฝรั่งเศสตั้งขึ้นเอง เช่น ให้สยามยอมสละข้ออ้างทั้งปวงว่า มีกรรมสิทธิ์อยู่เหนือดินแดนทั่วไปทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง และบรรดาเกาะทั้งหลายในแม่น้ำนั้น ห้ามมิให้มีเรือติดอาวุธไว้ใช้ หรือเดินไปมาในน่านน้ำของทะเลสาบ และของแม่น้ำโขง และลำน้ำที่แยกจากแม่น้ำโขง ไม่สร้างค่ายหรือที่ตั้งกองทหารไว้ในเมืองพระตะบอง และเมืองนครเสียมราฐ รวมทั้งบนฝั่งขวาแม่น้ำโขงในรัศมี 25 กิโลเมตร ไปมาหรือค้าขายได้โดยเสรี ขออารักขาเมืองจันทบุรี ให้ลงโทษบุคคลที่เป็นต้นเหตุแห่งการสูญเสียชีวิตของทหารฝรั่งเศสในคำม่วนโดยมีคนของฝรั่งเศสเข้าร่วมพิจารณาตัดสินด้วย และที่สำคัญในกรณีเกิดความยุ่งยากในการตีความหมายของสัญญานี้ให้ใช้ฉบับภาษาฝรั่งเศสเท่านั้น

อ้างอิง : https://thestatestimes.com/post/2021100302

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1896เปิดการเดินรถไฟ

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1896เปิดการเดินรถไฟ

# data[].attributes.body
26 มีนาคม 2439 เปิดการเดินรถไฟ

พ.ศ. 2439 การก่อสร้างทางรถไฟสาย กรุงเทพฯ – นครราชสีมา สำเร็จบางส่วน พอที่จะเปิดการเดินรถได้ ในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินมาทรงประกอบพระราชพิธีเปิดการเดินรถไฟระหว่าง สถานีกรุงเทพฯ – อยุธยา ระยะทาง 71 กิโลเมตร และเปิดให้ประชาชนเดินทางไปมาระหว่าง กรุงเทพฯ – อยุธยา ได้ตั้งแต่วันที่ 28 มีนาคม พ.ศ.2439 เป็นต้นไป

ระยะแรกเดินขบวนรถขึ้นล่องวันละ 4 ขบวน มีสถานีรวม 9 สถานี คือ สถานีกรุงเทพฯ, บางซื่อ, หลักสี่, หลักหก, คลองรังสิต, เชียงราก, เชียงรากน้อย, บางปะอิน และกรุงเก่า

การรถไฟได้ถือเอา “วันที่ 26 มีนาคม” เป็น วันสถาปนากิจการรถไฟ สืบมาจนถึงปัจจุบัน

อ้างอิง : https://www.wearecp.com/train-21-12-2562/

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1896 การเสด็จประพาสยุโรปของ รัชกาลที่ 5 Soft Power ในการรักษาเอกราชอธิปไตยของไทย 

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1896 การเสด็จประพาสยุโรปของ รัชกาลที่ 5 Soft Power ในการรักษาเอกราชอธิปไตยของไทย 

# data[].attributes.body
ในการเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 1 เมื่อปี พ.ศ. 2440 ในหลวงรัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสประเทศในยุโรป รวม 13 ประเทศ ประกอบด้วย อิตาลี สวิตเซอร์แลนด์ ออสเตรีย ฮังการี (ภายหลังแยกเป็นประเทศออสเตรียและประเทศฮังการี) รัสเซีย สวีเดน นอร์เวย์ (ปัจจุบันแยกประเทศเป็น 2 ประเทศ คือ สวีเดนและนอร์เวย์) เดนมาร์ก อังกฤษ เบลเยียม เยอรมนี ฮอลันดา (หรือเนเธอร์แลนด์) ฝรั่งเศส สเปนและโปรตุเกส

ทรงดำเนินไปยังประเทศที่ห่างไกลเป็นระยะเวลาอันยาวนาน ท่ามกลางบริบทประเทศที่กำลังเผชิญการคุมคามจากลัทธิจักรวรรดินิยมอย่างรุนแรง โดยพระองค์ได้ทรงปฏิญาณพระองค์ไว้ดังที่ปรากฏเป็นลายพระราชหัตถเลขา

อ้างอิง : https://www.luehistory.com

# data[].attributes.attachment_link.title
รัชกาลที่5ประพาสยุโรป

# data[].attributes.headline
26 มีนา ค.ศ. 1896 กิจการรถไฟแห่งแรกประเทศไทย

# data[].attributes.subject
26 มีนา ค.ศ. 1896 กิจการรถไฟแห่งแรกประเทศไทย

# data[].attributes.body
พ.ศ. 2439 การก่อสร้างทางรถไฟสาย กรุงเทพฯ – นครราชสีมา สำเร็จบางส่วน พอที่จะเปิดการเดินรถได้ ในวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2439 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินมาทรงประกอบพระราชพิธีเปิดการเดินรถไฟระหว่าง สถานีกรุงเทพฯ – อยุธยา ระยะทาง 71 กิโลเมตร และเปิดให้ประชาชนเดินทางไปมาระหว่าง กรุงเทพฯ – อยุธยา ได้ตั้งแต่วันที่ 28 มีนาคม พ.ศ.2439 เป็นต้นไป

ระยะแรกเดินขบวนรถขึ้นล่องวันละ 4 ขบวน มีสถานีรวม 9 สถานี คือ สถานีกรุงเทพฯ, บางซื่อ, หลักสี่, หลักหก, คลองรังสิต, เชียงราก, เชียงรากน้อย, บางปะอิน และกรุงเก่า

การรถไฟได้ถือเอา “วันที่ 26 มีนาคม” เป็น วันสถาปนากิจการรถไฟ สืบมาจนถึงปัจจุบัน

https://www.wearecp.com/train-21-12-2562/

# data[].attributes.body
ก่อนมีการใช้ธนบัตร ไทยใช้สื่อกลางแลกเปลี่ยนหลายแบบ เช่น หอยเบี้ย เงินพดด้วง ปี้กระเบื้อง และเหรียญกษาปณ์ จนสมัยรัชกาลที่ 4 เมื่อเศรษฐกิจเติบโตและการค้าขยายตัว เงินพดด้วงไม่เพียงพอและมีของปลอมมาก จึงโปรดให้ใช้ “หมาย” หรือเงินกระดาษใน พ.ศ. 2396 แต่ไม่เป็นที่นิยม ต่อมารัชกาลที่ 5 เผชิญปัญหาเหรียญกษาปณ์ราคาต่ำขาดแคลนและมีการใช้ “ปี้” จากบ่อนแทนเงินตรา จึงออก “อัฐกระดาษ” ใน พ.ศ. 2417 แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จเช่นกัน หลังจากนั้น ธนาคารต่างชาติได้รับอนุญาตให้ออก “บัตรธนาคาร” ซึ่งแม้ใช้ในวงจำกัดแต่ช่วยให้คนไทยคุ้นกับเงินกระดาษ รัฐบาลจึงเตรียมพิมพ์ “เงินกระดาษหลวง” แต่ยังไม่ออกใช้ จน พ.ศ. 2445 รัชกาลที่ 5 ตราพระราชบัญญัติธนบัตรสยาม ตั้งกรมธนบัตร และเริ่มใช้ธนบัตรอย่างเป็นทางการ

อ้างอิง : https://www.botlc.or.th/item/kc_recommendation/00000000015

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1900 ทรงยกเลิกการปกครองแบบหัวเมืองเอก โท ตรี จัตวา และหัวเมืองประเทศราช

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1900 ทรงยกเลิกการปกครองแบบหัวเมืองเอก โท ตรี จัตวา และหัวเมืองประเทศราช

# data[].attributes.body
ในสมัยรัชกาลที่ ๕ ทรงยกเลิกการปกครองแบบหัวเมืองเอก โท ตรี จัตวา และหัวเมืองประเทศราช เพื่อเปลี่ยนเป็นการปกครองแบบใหม่ที่เรียกว่า มณฑลเทศาภิบาล ซึ่งเป็นการรวมหัวเมืองต่างๆ เข้าเป็นมณฑล และให้มีข้าหลวงเทศาภิบาลไปกำกับดูแล ส่งอำนาจจากส่วนกลางไปยังหัวเมือง เป็นการรวมอำนาจเข้าสู่ราชธานีและเป็นการสิ้นสุดระบบหัวเมืองที่เคยดำรงอยู่

อ้างอิง : https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr/article/download/256960/177457/1043999

อ้างอิง : https://stud.mcu.ac.th/?p=11717

# data[].attributes.headline
7กันยายน ค.ศ.1902 ธนบัตร ออกใช้เป็นครั้งแรกในสยาม

# data[].attributes.subject
7กันยายน ค.ศ.1902 ธนบัตร ออกใช้เป็นครั้งแรกในสยาม

# data[].attributes.body
แรกเริ่มก่อนที่จะมีการใช้ธนบัตรนั้น ไทยได้มีการออกใช้เงินกระดาษมาก่อนเนื่องจากมีการขยายตัวทางเศรษฐกิจการค้ากับชาติตะวันตกทำให้ความต้องการเงินตราภายในสยามเกินกำลังการผลิต เกิดความขาดแคลนเงินที่ผลิตจากโลหะจึงมีการออกเงินกระดาษ เรียกว่า 'หมาย'ในสมัยรัชกาลที่ 4 เพื่อใช้ร่วมกันกับเหรียญโลหะแต่ก็ไม่เป็นที่นิยมใช้เนื่องจากคนทั่วไปยังคุ้นเคยกับการใช้เงินโลหะอยู่ ต่อมาเมื่อมีธนาคารพาณิชย์จากต่างประเทศ คือ ธนาคารฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ ธนาคารชาร์เตอร์ และธนาคารแห่งอินโดจีนได้ขออนุญาตนำบัตรธนาคารออกใช้เป็นตั๋วสัญญาในการชำระหนี้ในวงแคบระหว่างธนาคารและลูกค้า โดยมีการเรียกบัตรธนาคารทับศัพท์ว่า 'แบงก์โน้ตหรือแบงก์' ต่อมาเมื่อวันที่23 กันยายน 2445

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เปิดรับแลกเปลี่ยนธนบัตรแก่ประชาชนอย่างเป็นทางการ

“ธนบัตร” ออกใช้เป็นครั้งแรกในสยาม

อ้างอิง : https://privypurse.or.th/

# data[].attributes.headline
18 มีนาคม ค.ศ.1905 พระราชบัญญัติกำหนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ. ร.ศ.116

# data[].attributes.subject
18 มีนาคม ค.ศ.1905 พระราชบัญญัติกำหนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ. ร.ศ.116

# data[].attributes.body
การปกครองท้องถิ่น ร.ศ. 116” เป็นปีที่มีการประกาศพระราชกำหนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ ร.ศ. 116 ซึ่งตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 สืบเนื่องมาจากการที่รัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสต่างประเทศ และได้ทอดพระเนตรเห็นรูปแบบการปกครองเมืองที่มีความทันสมัย จึงนำมาสู่การตั้งสุขาภิบาลกรุงเทพฯ ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาความสะอาดของชุมชน การรักษาความสะอาดของถนนและคูคลองรวมทั้งการติดตั้งแสงไฟที่สว่างตามถนนต่าง ๆ ทั้งนี้ พื้นที่รับผิดชอบของสุขาภิบาลกรุงเทพฯ นั้น ครอบคลุมพื้นที่บริเวณปากคลองบางลำพูไปจนถึงปากคลองโอ่งอ่าง โดยมีนายแพทย์และนายช่างใหญ่ เป็นเจ้าพนักงานสุขาภิบาลและสุขาภิบาลแห่งนี้อยู่ภายใต้การดูแลของเสนาบดีกระทรวงนครบาล

อ้างอิง : https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9B%E0%B8%81%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%99_%E0%B8%A3.%E0%B8%A8._116

# data[].attributes.headline
1 เมษายน ค.ศ.1905 พระราชบัญญัติเลิกทาส ร.ศ. 124 

# data[].attributes.subject
1 เมษายน ค.ศ.1905 พระราชบัญญัติเลิกทาส ร.ศ. 124 

# data[].attributes.body
คือการเลิกทาสและการเลิกไพร่ อันเป็นการยกเลิกระบบที่คนชั้นสูงตั้งขึ้นเพื่อกดขี่ราษฎรให้ทำงานรับใช้หรือส่งทรัพย์สินให้ โดยไม่มีกำหนดว่าจะสิ้นสุดลงเมื่อใด

พระราชบัญญัติเลิกทาส ร.ศ. 124’ ให้ลูกทาสทุกคนเป็นไทตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2448 ส่วนทาสประเภทอื่นที่มิใช่ทาสในเรือนเบี้ย ทรงให้ลดค่าตัวเดือนละ 4 บาท นับตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2448 เป็นต้นไป

อ้างอิง : https://share.google/CQFxRGyec16uQZPPn

# data[].attributes.body
การเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2 ใน พ.ศ. 2450 เป็นที่ทราบกันดีว่าเพื่อพักผ่อนพระวรกาย ฟื้นฟูพระพลานามัยและรักษาพระอาการประชวรซึ่งเป็นผลมาจากตรากตรำพระราชหฤทัย และพระวรกายอันเป็นผลสืบเนื่องจากการบริหารราชการบ้านเมือง โดยสภาพแวดล้อมในช่วงเวลานั้นดินแดนยังตกอยู่ภายใต้ภัยคุกคามจากจักรวรรดินิยมตะวันตก พระองค์ต้องทรงศึกษาเรื่องราวเหตุการณ์ และครุ่นคิดต่อเนื่องกันทั้งเวลาเสวย หรือบรรทม เป็นผลให้พระสุขภาพพลานามัยทรุดโทรม อย่างไรก็ตาม การเสด็จประพาสครั้งที่ 2 ไม่ได้มีเพียงแค่การฟื้นฟูพระวรกายตามที่หลายคนเข้าใจ หากแต่ยังมีแง่มุมทางราชการด้วย ดังพระราชหัตถเลขาฉบับที่ 24 ขณะประทับอยู่ในกรุงปารีส ใจความส่วนหนึ่งว่า"อันที่จริงก็ไม่ใช่จะเที่ยวอย่างเดียว เป็นราชการอยู่บ้าง"

อ้างอิง:https://www.silpa-mag.com/history/article_40336

# data[].attributes.headline
13 กรกฎาคม ค.ศ.1909 การประปา

# data[].attributes.subject
13 กรกฎาคม ค.ศ.1909 การประปา

# data[].attributes.body
13 กรกฎาคม พ.ศ.2452 รัชกาลที่ 5 ทรงประกาศพระบรมราชโองการเรื่องการประปา

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้ประกาศพระบรมราชโองการ โปรดเกล้าฯ ให้กรมศุขาภิบาลนำน้ำมาใช้ในพระนครตามแบบอย่างที่สมควรแก่ภูมิประเทศ โดยให้จัดทำที่น้ำขังที่คลองเชียงราก แขวงเมืองปทุมธานี แล้วให้ขุดคลองแยกจากที่ยังน้ำนั้นเป็นทางน้ำลงมาถึงคลองสามเสนฝั่งเหนือ ตามแนวทางรถไฟ และตั้งโรงสูบนำแล้วกรองให้น้ำสะอาด เพื่อจำหน่ายน้ำไปในที่ต่าง ๆ ตามควรแก่ท้องที่ของเขตพระนคร

อ้างอิง : https://www.facebook.com/share/1GEDiKLbpT/

# data[].attributes.headline
23 ตุลาคม ค.ศ.1910 วันปิยะมหาราช (วันสวรรคตของพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร.5)

# data[].attributes.subject
23 ตุลาคม ค.ศ.1910 วันปิยะมหาราช (วันสวรรคตของพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร.5)

# data[].attributes.body
วันปิยมหาราช ตรงกับวันที่ 23 ตุลาคม ของทุกปี เป็นวันคล้ายวันสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหากษัตริย์ไทยรัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์จักรี เนื่องจากพระองค์ทรงเป็นที่รักใคร่อย่างล้นเหลือของพสกนิกรทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ

วันปิยมหาราช เป็นวันสวรรคต ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ในทุกๆ ปีหน่วยงานราชการจะมีการวางพวงมาลาดอกไม้ ที่พระบรมรูปทรงม้าอย่างพร้อมเพรียง เพื่อรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

อ้างอิง : https://www.bangkokbiznews.com/news/news-update/1150326

อ้างอิง : http://event.sanook.com/day/piyamaharat/

# data[].attributes.headline
ทรงจัดตั้งกองเสือป่าและลูกเสือ ค.ศ.1911

# data[].attributes.subject
ทรงจัดตั้งกองเสือป่าและลูกเสือ ค.ศ.1911

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงจัดตั้ง กองเสือป่า ขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2454 โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อ รักษาดินแดนและฝึกบุคคลให้มีความเข้มแข็งทั้งกายและใจ เสือป่าเปรียบเสมือน “ผู้สอดแนม” ของกองทัพ อีกทั้งยังเป็นการอบรมด้าน ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ พร้อมทั้งสอนประวัติศาสตร์ชาติไทย ยุทธวิธี และธรรมะ เรียกว่า “เทศนาเสือป่า”

กองเสือป่าแบ่งเป็น 3 กอง ได้แก่ กองร้อยที่ 1 (ทำหน้าที่รักษาพระองค์), กองร้อยที่ 2 และกองฝึกหัด ต่อมาข้าราชการและพลเรือนทั่วประเทศสมัครเข้าร่วม ทำให้สามารถจัดตั้งกองเสือป่ารักษาดินแดนในหัวเมืองต่างๆ ได้อย่างแพร่หลาย แม้พื้นที่ที่มีข้อจำกัดกับชาติมหาอำนาจก็ตาม เนื่องจากเสือป่าเป็น พลเรือนที่ได้รับการฝึกแบบทหาร ไม่ใช่ทหารโดยตรง

หลังจากตั้งกองเสือป่าแล้ว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นความสำคัญของการฝึกเยาวชน จึงโปรดเกล้าฯ ให้ตรา ข้อบังคับลักษณะปกครองลูกเสือ เมื่อ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2454 ทำให้ไทยเป็นประเทศที่ 3 ของโลกที่มีกิจการลูกเสือ และได้ขยายไปทั่วโรงเรียนทั้งประเทศ ต่อมาทรงนำ เสือป่า ลูกเสือ ทหาร และตำรวจ ออกเดินทางไกลซ้อมรบเป็นประจำ เพื่อฝึกความอดทนและระเบียบวินัยในการปฏิบัติหน้าที่

อ้างอิง

https://kingchulalongkorn.car.chula.ac.th/th/history/rama6_bio

# data[].attributes.headline
เข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่1 ค.ศ 1914

# data[].attributes.subject
เข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่1 ค.ศ 1914

# data[].attributes.body
เมื่อเกิดสงครามโลกครั้งที่ 1 (พ.ศ. 2457) ประเทศสยามในสมัยรัชกาลที่ 6 ช่วงแรกวางตัวเป็นกลาง แต่ภายหลังทรงเอนเอียงไปเข้าข้างฝ่ายสัมพันธมิตร และประกาศสงครามกับเยอรมนีและออสเตรีย-ฮังการีในปี พ.ศ. 2460 แม้การตัดสินใจนี้ถูกคัดค้านจากประชาชน เพราะนิยมเยอรมนี แต่ผลลัพธ์ทำให้สยามได้ยกระดับสถานะบนเวทีโลก กลายเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งสันนิบาตชาติ และสามารถแก้ไขสนธิสัญญาที่เสียเปรียบกับชาติตะวันตกได้ถึง 13 ประเทศ ถือเป็นการตัดสินใจที่ช่วยเพิ่มเกียรติภูมิและความนิยมในพระองค์.

อ้างอิง

https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A1%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%8E%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7

# data[].attributes.headline
1893 วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ข้อพิพาทเรื่องดินแดนไทย - ฝรั่งเศส

# data[].attributes.subject
1893 วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 ข้อพิพาทเรื่องดินแดนไทย - ฝรั่งเศส

# data[].attributes.body
Franco-Siamese War หรือ "สงครามฝรั่งเศส - สยาม") เป็นเหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างราชอาณาจักรสยามกับฝรั่งเศสในสมัยสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 3 ซึ่งเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2436 จากการอ้างอำนาจอธิปไตยเหนือพื้นที่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขง

อ้างอิง : https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=วิกฤตการณ์_ร.ศ._112#:~:text=วิกฤตการณ์%20ร.ศ.%20112%20(เอกสารภาษาอังกฤษเรียกว่า,ของประเทศลาวในปัจจุบัน)

# data[].attributes.attachment_link.title
ภาพประเภท JPEG

# data[].attributes.headline
1 เมษายน พ.ศ. 1905 ประกาศใช้เจ้าอยู่หัว ทรงประกาศใช้ ‘พระราชบัญญัติเลิกทาส ร.ศ. 124’ และ ‘พระราชบัญญัติลักษณะเกณฑ์ทหาร ร.ศ. 124’

# data[].attributes.subject
1 เมษายน พ.ศ. 1905 ประกาศใช้เจ้าอยู่หัว ทรงประกาศใช้ ‘พระราชบัญญัติเลิกทาส ร.ศ. 124’ และ ‘พระราชบัญญัติลักษณะเกณฑ์ทหาร ร.ศ. 124’

# data[].attributes.body
เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ คริสต์ศักราช 1925 ทรงประกอบพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ขึ้นเป็น ” พระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 7 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ “ทรงพระนามว่า “พระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาประชาธิปก พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว “

ที่มา : https://kpi.ac.th/about-kpi/biography-of-king-rama-vii/

# data[].attributes.body
เริ่มขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2470ที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส โดยกลุ่มนักเรียนไทยในยุโรป นำโดย ปรีดี พนมยงค์ และมีนายทหารร่วมก่อตั้ง พระยาพหลพลพยุหเสนา จุดมุ่งหมายสำคัญคือเตรียมการเปลี่ยนแปลงการปกครองสยามจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปสู่ระบอบประชาธิปไตย

จนกระทั่งเช้าวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 คณะราษฎรได้ทำการยึดอำนาจการปกครองและประกาศเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็น ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์อยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงยอมรับข้อเรียกร้อง ส่งผลให้สยามมี รัฐธรรมนูญฉบับแรก และก้าวเข้าสู่การเมืองการปกครองในรูปแบบใหม่

อ้างอิงhttps://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%84%E0%B8%93%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A9%E0%B8%8E%E0%B8%A3

# data[].attributes.headline
24 มิถุนายน 1932 การเปลี่ยนแปลงการปกครอง

# data[].attributes.subject
24 มิถุนายน 1932 การเปลี่ยนแปลงการปกครอง

# data[].attributes.body
เป็นวันเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็นระบอบราชาธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ (Constitutional Monarchy) มีคณะบุคคลที่เรียกตัวเองว่า “คณะราษฎร” ได้นำกำลังทหารและพลเรือนเข้ายึดอำนาจการปกครองแผ่นดิน ในขณะนั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้เสด็จแปรพระราชฐานประทับอยู่ที่พระราชวังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

อ้างอิง : https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=24_มิถุนายน_พ.ศ._2475

# data[].attributes.attachment_link.title
ภาพประเภท JPEG

# data[].attributes.body
การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475 เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2475 โดยคณะราษฎร ซึ่งประกอบด้วยทหารและพลเรือน เป็นเหตุการณ์สำคัญที่เปลี่ยนการปกครองจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปเป็นระบอบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ และทำให้สยามมีรัฐธรรมนูญฉบับแรก ถือเป็นจุดเริ่มต้นขอระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภาในประเทศไทย

อ้างอิง

https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9B%E0%B8%8F%E0%B8%B4%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A1_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8._2475

# data[].attributes.headline
กบฏบวรเดช  ค.ศ.1933

# data[].attributes.subject
กบฏบวรเดช  ค.ศ.1933

# data[].attributes.body
กบฏบวรเดชเกิดขึ้นในปี พ.ศ. 2476 สมัยรัชกาลที่ 7 นำโดยพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช ซึ่งไม่พอใจการปกครองของคณะราษฎรหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 โดยมีสาเหตุจากความขัดแย้งทางอุดมการณ์ การบริหารประเทศ และนโยบายลดงบประมาณทหาร กบฏเคลื่อนทัพจากหัวหินเข้ายึดพื้นที่บางส่วน แต่ถูกฝ่ายรัฐบาลปราบปรามจนพ่ายแพ้ พระองค์เจ้าบวรเดชหนีไปลี้ภัยต่างประเทศ เหตุการณ์นี้ทำให้รัฐบาลคณะราษฎรมีอำนาจมากขึ้น และเป็นหนึ่งในปัจจัยที่นำไปสู่การสละราชสมบัติของรัชกาลที่ 7 ในเวลาต่อมา

# data[].attributes.headline
2 มีนาคม 1934 รัชกาลที่ 7 ทรงประกาศสละราชสมบัติ

# data[].attributes.subject
2 มีนาคม 1934 รัชกาลที่ 7 ทรงประกาศสละราชสมบัติ

# data[].attributes.body
วันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2477 เป็นวันที่มีความสำคัญทางการเมืองของประเทศไทยมาก เพราะเป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้สละราชสมบัติ ขณะนั้นพระองค์ได้ประทับอยู่ที่ประเทศอังกฤษพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นพระมหากษัตริย์อยู่ในวันที่เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครองแผ่นดิน เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ที่กรุงเทพ ตอนนั้นพระองค์ท่านได้เสด็จแปรพระราชฐานประทับอยู่ที่วังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ การเปลี่ยนแปลงการปกครองแผ่นดินของ “คณะราษฎร” ที่นำกำลังทหารมาชุมนุมและกุมตัวบุคคลสำคัญในรัฐบาลไว้ สามารถดำเนินการลุล่วงไปโดยไม่มีการรบพุ่งฆ่าฟันกันเองเกิดขึ้นนั้น ก็เพราะพระองค์ได้ตกลงรับเป็นกษัตริย์ตามรัฐธรรมนูญ อันเป็นการเสียสละเพื่อประเทศชาติ และทรงพระราชทานกติกาการปกครองชั่วคราวตามที่คณะราษฎรได้ขอ คือ พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว วันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 2475

อ้างอิง:https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=2_%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8._2477

# data[].attributes.headline
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8) ขึ้นครองราชย์เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 1934

# data[].attributes.subject
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8) ขึ้นครองราชย์เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 1934

# data[].attributes.body
พระองค์เสด็จขึ้นทรงราชย์เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 8 แห่งราชวงศ์จักรี เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2478 (นับแบบปัจจุบัน) ขณะที่มีพระชนมพรรษาเพียง 9 พรรษา และประทับที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ดังนั้น จึงมีการแต่งตั้งคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เพื่อทำหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินจนกว่าพระองค์จะทรงบรรลุนิติภาวะ

อ้างอิง https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%A5_%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%9A%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%A3

# data[].attributes.headline
3 ตุลาคม 1939 เปลี่ยนชื่อประเทศจาก สยาม เปลี่ยนเป็น ประเทศไทย

# data[].attributes.subject
3 ตุลาคม 1939 เปลี่ยนชื่อประเทศจาก สยาม เปลี่ยนเป็น ประเทศไทย

# data[].attributes.body
ปี 2482 หลวงพิบูลสงครามแก้รัฐธรรมนูญ เปลี่ยนชื่อประเทศจาก “สยาม” เป็น “ประเทศไทย” ให้สอดคล้องกับเชื้อชาติและความนิยม ต่อมา ปี 2488 นายทวี บุณยเกตุประกาศให้ภาษาไทยใช้ “ไทย” เหมือนเดิม แต่ภาษาอังกฤษกลับไปใช้ “Siam” เพราะต่างประเทศคุ้นชื่อนี้ อย่างไรก็ตาม รัฐธรรมนูญต่อมาทั้งหมดใช้ชื่อ “ราชอาณาจักรไทย” จนถึงปัจจุบัน

อ้างอิง:https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=3_%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8._2482

# data[].attributes.headline
1940-1941 สงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส ได้ดินแดนบางส่วนคืน

# data[].attributes.subject
1940-1941 สงครามอินโดจีนกับฝรั่งเศส ได้ดินแดนบางส่วนคืน

# data[].attributes.body
16 ธันวาคม 2481 (1938) หลวงพิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี มีนโยบายสำคัญคือ เรียกร้องดินแดนที่เคยเสียให้ฝรั่งเศส เพื่อสร้างไทยให้เป็น “มหาประเทศ” โดยมี หลวงวิจิตรวาทการ เป็นที่ปรึกษาสำคัญ หลวงวิจิตรฯ มองว่าชาวลาวและชาวเขมรเป็นพี่น้องร่วมสายเลือดกับชาวไทย เพียงแต่ถูกเรียกต่างชื่อเพราะถิ่นที่อยู่ เขาใช้บทละครประวัติศาสตร์ เช่น ราชมนู (2479) และ พ่อขุนผาเมือง (2483) ถ่ายทอดแนวคิดนี้ เพื่อสร้างความรู้สึกผูกพันและชอบธรรมต่อการเรียกร้องดินแดน

เหตุผลที่บอกว่าสงครามเกิดขึ้นในปี 2483 (1940) เพราะนั่นคือปีที่ นโยบายเรียกร้องดินแดนของหลวงพิบูลสงคราม นำไปสู่การปะทะทางทหารกับฝรั่งเศส ซึ่งในเวลานั้นฝรั่งเศสอยู่ภายใต้รัฐบาลวิชีหลังพ่ายแพ้เยอรมนี

อ้างอิง:https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B9%82%E0%B8%94%E0%B8%88%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%9D%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%AA

# data[].attributes.headline
8 ธันวาคม 1941 ญี่ปุ่นบุกไทย ไทยยอมให้ผ่าน และเข้าร่วมฝ่ายญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ 2

# data[].attributes.subject
8 ธันวาคม 1941 ญี่ปุ่นบุกไทย ไทยยอมให้ผ่าน และเข้าร่วมฝ่ายญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ 2

# data[].attributes.body
เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ระหว่างประเทศไทยกับจักรวรรดิญี่ปุ่น ในช่วงต้นของสงครามแปซิฟิก ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวรบในสงครามโลกครั้งที่สอง ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ของญี่ปุ่นในการขยายอำนาจลงสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ญี่ปุ่นได้ยกพลขึ้นบกตามจุดยุทธศาสตร์ต่าง ๆ ของไทย รวมถึงจังหวัดสงขลา ปัตตานี นครศรีธรรมราชและประจวบคีรีขันธ์ โดยมีเป้าหมายเพื่อใช้ไทยเป็นทางผ่านในการโจมตีพม่าและมาลายา ซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิบริติช แม้ว่าญี่ปุ่นจะพยายามเจรจาผ่านทูตล่วงหน้า แต่การตัดสินใจทางการทหารนำไปสู่การปะทะกับกองกำลังไทยในหลายพื้นที่ตั้งแต่ชั่วโมงแรกของการยกพลขึ้นบก

ผลคือญี่ปุ่นชนะ

รัฐบาลไทยลงนามสงบศึกกับญี่ปุ่น

รัฐบาลไทยอนุญาตให้ญี่ปุ่นใช้ไทยเป็นทางผ่านเพื่อเข้าสู่พม่าและมาลายา

อ้างอิง:https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%81%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%8D%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%9B%E0%B8%B8%E0%B9%88%E0%B8%99

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ผู้มีส่วนร่วมกับโครงการวิกิมีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.title
การบุกครองไทยของญี่ปุ่น - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.description
การบุกครองไทยของญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 日本軍のタイ進駐; โรมาจิ: Nihongun no Tai shinchū) เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ระหว่างประเทศไทยกับจักรวรรดิญี่ปุ่น ในช่วงต้นของสงครามแปซิฟิก ซึ่งเป็นหนึ่งในแนวรบในสงครามโลกครั้งที่สอง ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ของญี่ปุ่นในการขยายอำนาจลงสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ญี่ปุ่นได้ยกพลขึ้นบกตามจุดยุทธศาสตร์ต่าง ๆ ของไทย รวมถึงจังหวัดสงขลา ปัตตานี นครศรีธรรมราช และประจวบคีรีขันธ์ โดยมีเป้าหมายเพื่อใช้ไทยเป็นทางผ่านในการโจมตีพม่าและมาลายา ซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิบริติช แม้ว่าญี่ปุ่นจะพยายามเจรจาผ่านทูตล่วงหน้า แต่การตัดสินใจทางการทหารนำไปสู่การปะทะกับกองกำลังไทยในหลายพื้นที่ตั้งแต่ชั่วโมงแรกของการยกพลขึ้นบก

# data[].attributes.headline
เกิดขบวนการเสรีไทย ต่อต้านญี่ปุ่น 1941

# data[].attributes.subject
เกิดขบวนการเสรีไทย ต่อต้านญี่ปุ่น 1941

# data[].attributes.body
ขบวนการเสรีไทย เริ่มแรกยังไม่มีชื่อชัดเจนและไม่ทราบจำนวนสมาชิกแน่นอน เป็นการรวมตัวของประชาชนผู้รักชาติที่มุ่งรักษาเอกราชไทยในสงครามโลกครั้งที่ 2 ไม่ว่าจะเผชิญกับฝ่ายอักษะหรือสัมพันธมิตร ต่อมาจึงนำชื่อ “เสรีไทย” มาใช้แทนชื่อเดิม “ขบวนการต่อต้านญี่ปุ่น” แม้ภายในจะมีความไม่ชัดเจนบ้าง แต่ในที่สุดขบวนการนี้มีบทบาทสำคัญที่ช่วยรักษา เอกราชและอธิปไตยของชาติไทย หลังสงครามสิ้นสุด

อ้างอิง https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%82%E0%B8%9A%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2

# data[].attributes.headline
 ไทยประกาศสงครามกับอังกฤษและสหรัฐฯ 1942 

# data[].attributes.subject
 ไทยประกาศสงครามกับอังกฤษและสหรัฐฯ 1942 

# data[].attributes.body
25 มกราคม พ.ศ. 2485: รัฐบาลไทยภายใต้ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี ประกาศสงครามกับ สหรัฐอเมริกาและอังกฤษ ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

ขั้นตอน: จอมพล ป. ลงนามสนองพระบรมราชโองการก่อน แล้วส่งให้ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ 3 คน (พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพยาภา, เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน, นายปรีดี พนมยงค์) ลงนามรับรอง

ผลลัพธ์: การประกาศสงครามทำให้ไทยเสี่ยงจะตกเป็น ประเทศผู้แพ้สงคราม เมื่อญี่ปุ่นแพ้ในภายหลัง

แต่ไทยรอดพ้นเพราะมี ขบวนการเสรีไทย ที่ไม่เห็นด้วยกับรัฐบาลจอมพล ป. ลุกขึ้นทำงานใต้ดิน ร่วมมือกับฝ่ายสัมพันธมิตรต่อต้านญี่ปุ่น

อ้างอิง https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=25_%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A1_%E0%B8%9E.%E0%B8%A8._2485

# data[].attributes.headline
ไทยหลังสงครามโลกครั้งที่ 2: การคืนดินแดนที่ได้มาในช่วงสงคราม 1945

# data[].attributes.subject
ไทยหลังสงครามโลกครั้งที่ 2: การคืนดินแดนที่ได้มาในช่วงสงคราม 1945

# data[].attributes.body
หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงใน พ.ศ. 2488 (ค.ศ. 1945) ประเทศไทยต้องคืนดินแดนที่ได้มาในช่วงสงคราม เนื่องจากไทยเข้าร่วมกับฝ่ายญี่ปุ่น แต่สามารถรอดพ้นจากการถูกลงโทษหนักเพราะบทบาทของ ขบวนการเสรีไทย ที่ต่อต้านญี่ปุ่นและช่วยเหลือฝ่ายสัมพันธมิตร

ดินแดนที่ไทยต้องคืนได้แก่

1. กัมพูชาและลาวบางส่วน ได้แก่ พระตะบอง ศรีโสภณ เสียมราฐ (กัมพูชา) และฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง (ลาว) ซึ่งไทยได้จากฝรั่งเศสระหว่าง พ.ศ. 2483–2484

2. มลายูเหนือ ได้แก่ กลันตัน ตรังกานู ไทรบุรี และปะลิส ที่ญี่ปุ่นมอบให้ไทย พ.ศ. 2486 หลังสงครามต้องคืนให้ สหราชอาณาจักร

การคืนดินแดนครั้งนี้ทำให้ไทยต้องปรับนโยบายต่างประเทศเพื่อสร้างความสัมพันธ์กับฝ่ายสัมพันธมิตร ภายใต้รัฐบาล นายควง อภัยวงศ์ และ นายปรีดี พนมยงค์ การดำเนินการดังกล่าวช่วยให้ไทยรอดพ้นจากสถานะประเทศผู้แพ้สงครามอย่างสมบูรณ์

# data[].attributes.headline
การลาออกของจอมพล ป. พิบูลสงคราม 1944

# data[].attributes.subject
การลาออกของจอมพล ป. พิบูลสงคราม 1944

# data[].attributes.body
ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 จอมพล ป. พิบูลสงครามนำไทยเข้าร่วมกับญี่ปุ่น แม้ได้ดินแดนบางส่วนคืนมา แต่ประเทศกลับเผชิญความเดือดร้อน ทั้งการถูกโจมตีทางอากาศ ภาวะข้าวยากหมากแพง และความไม่พอใจของประชาชน ญี่ปุ่นเองก็เริ่มเพลี่ยงพล้ำในสงคราม ทำให้จอมพล ป. ถูกวิจารณ์อย่างหนัก ขณะเดียวกันขบวนการเสรีไทยซึ่งต่อต้านญี่ปุ่นเริ่มมีบทบาทมากขึ้น

ภายใต้แรงกดดันทั้งในและนอกสภา จอมพล ป. จึงตัดสินใจลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2487 การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้เปิดทางให้นายควง อภัยวงศ์ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี และช่วยให้ไทยสามารถปรับท่าทีเข้าหาฝ่ายสัมพันธมิตร จนรอดพ้นจากการถูกลงโทษหนักในฐานะประเทศผู้แพ้สงคราม

# data[].attributes.headline
พันตรี ควง อภัยวงศ์ ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1944 

# data[].attributes.subject
พันตรี ควง อภัยวงศ์ ได้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1944 

# data[].attributes.body
นายควง อภัยวงศ์ ได้รับโปรดเกล้าฯ ให้เป็น นายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2487 หลังจอมพล ป. พิบูลสงครามลาออก โดยเป็นการขึ้นตำแหน่งในสถานการณ์บังคับและได้รับการสนับสนุนจากจอมพล ป. ด้วยความเข้าใจเพื่อประโยชน์ชาติ นายควงยังควบตำแหน่ง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและกระทรวงคมนาคม ด้วย

ต่อมา วันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2488 รัฐบาลนายควงประกาศสันติภาพกับฝ่ายสัมพันธมิตร โดยนายปรีดี พนมยงค์ ลงนามในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ยืนยันให้การประกาศสงครามต่อสหรัฐฯ และอังกฤษของจอมพล ป. เป็นโมฆะ นายควงลาออกในวันถัดมาเพื่อเปิดทางให้ผู้เหมาะสมเข้าบริหารราชการและรักษามิตรภาพกับฝ่ายพันธมิตร

อ้างอิง https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%87_%E0%B8%AD%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C

# data[].attributes.headline
วันที่ 3 มิถุนายน ค.ศ. 1946 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมชุมชนชาวจีนย่านเยาวราชและสำเพ็ง

# data[].attributes.subject
วันที่ 3 มิถุนายน ค.ศ. 1946 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมชุมชนชาวจีนย่านเยาวราชและสำเพ็ง

# data[].attributes.body
หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 คนจีนในไทยบางส่วนไม่พอใจที่ไทยร่วมกับญี่ปุ่น จึงเกิดความแตกแยกในสังคม พ.ศ. 2488 รัชกาลที่ 8 เสด็จนิวัติพระนครและทรงห่วงใยปัญหานี้ วันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2489 เสด็จเยือนเยาวราชและสำเพ็ง พร้อมสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช ทรงพบปะราษฎรอย่างไม่ถือพระองค์ และพระราชทานสิ่งของที่ประชาชนถวายให้โรงพยาบาลจุฬาฯ การเสด็จครั้งนี้ช่วยฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างคนไทยกับคนจีน ทำให้อยู่ร่วมกันด้วยความเข้าใจจนปัจจุบัน

อ้างอิง privypurse

# data[].attributes.headline
วันที่ 9 มิถุนายน 1946 เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร (รัชกาลที่ 8)

# data[].attributes.subject
วันที่ 9 มิถุนายน 1946 เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร (รัชกาลที่ 8)

# data[].attributes.body
เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร (รัชกาลที่ 8) เสด็จสวรรคตอย่างกะทันหัน ณ พระที่นั่งบรมพิมาน ในพระบรมมหาราชวัง. เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นในช่วงเช้า โดยมีการพบพระบรมศพพร้อมบาดแผลบริเวณพระนลาฏ (หน้าผาก) และพบปืนพกตกอยู่ใกล้ๆ. การสวรรคตของพระองค์ถือเป็นเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ไทย

อ้างอิง wikipedia

# data[].attributes.headline
วันที่ 9 มิถุนายน ค.ศ 1946 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ขึ้นครองราชย์

# data[].attributes.subject
วันที่ 9 มิถุนายน ค.ศ 1946 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ขึ้นครองราชย์

# data[].attributes.body
ขณะที่พระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภูมิพลอดุลยเดช พระชนมพรรษา 18 พรรษา รัฐบาลได้กราบบังคมทูลอัญเชิญขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 9 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ เมื่อวันที่ 9 มิถุนายนนั้น ทรงเฉลิมพระปรมาภิไธยว่า สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และรัฐบาลได้แต่งตั้งผู้สำเร็จราชการ บริหารราชการแผ่นดินแทนพระองค์ เนื่องจากยังทรงพระเยาว์ และต้องทรงศึกษาต่อ ณ ต่างประเทศ

https://king.kapook.com/kingrama9/history.php

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1952 ถนนเข้าห้วยมงคล

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1952 ถนนเข้าห้วยมงคล

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริด้านต่างๆหลายโครงการ ณ หัวหินแห่งนี้ก็เหมือนหลายที่ในประเทศไทย ทีมีโครงการพระราชดำริเกิดขึ้นเพื่อช่วยพัฒนาชีวิตประชาชนในพื้นที่และ จังหวัดใกล้เคียงให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และได้มีโครงการพระราชดำริด้านการพัฒนาชนบทและด้านชลประทานที่สำคัญในประเทศ ถือกำเนิดเป็นครั้งแรก ในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เส้นทาง “ห้วยมงคล”เป็นถนนสายแรก มีที่มาเริ่มจากในปี 2495 เมื่อครั้ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถได้เสด็จฯ ไปประทับแรม ณ วังไกลกังวล หัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และเสด็จพระราชดำเนินผ่านหมู่บ้านห้วยมงคล ตำบลหินเหล็กไฟ (ปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นตำบลทับใต้ ) จนรถพระที่นั่งตกหล่ม บรรดาประชาชนทหาร ตำรวจกว่า 10 คน ได้เข้ามาช่วยกันออกแรงดันรถให้หลุดจากหล่ม และสามารถเดินรถต่อไปได้ในที่สุด พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงสอบถาม ชาวบ้านที่เข้ามาช่วยดันรถพระที่นั่งถึงสภาพความเป็นอยู่ของราษฎรในหมู่บ้าน ชาวบ้านได้กราบบังคมทูลตอบว่า อยากได้ถนนมากที่สุด เพราะการเดินทางไม่สะดวก

https://www.matichon.co.th/weekly/special/scoop/article_12162

# data[].attributes.body
ในปี พ.ศ.2498 ในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินโดยพระราชพาหนะเครื่องบินพระที่นั่ง เพื่อทรงเยี่ยมเยียนทุกข์สุของพสกนิกรในภาคตะวันออกเฉียงเหนือย่านบริเวณเทือกเขาภูพาน ทรงพบเห็นว่าภาวะแห้งแล้งได้ทวีความถี่และมีแนวโน้มว่าจะรุนแรงยิ่งขึ้นเป็นลำดับนั้น น่าจะมีสาเหตุเกิดขึ้นจากการผันแปรและคลาดเคลื่อนของฤดูกาลตามธรรมชาติ อีกทั้งการตัดไม้ทำลายป่าอาจจะเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้สภาพแวดล้อมมีการเปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งทำให้สภาพอากาศจากพื้นดินถึงระดับฐานเมฆไม่เอื้ออำนวยต่อการกลั่นตัวของไอน้ำที่จะก่อตัวเกิดเป็นเมฆ และทำให้ยากต่อการเหนี่ยวนำให้ฝนตกลงสู่พื้นดิน จึงมีฝนตกน้อยกว่าเป็นปกติหรือไม่ตกเลย ทรสังเกตว่ามีเมฆปริมาณมากปกคลุมเหนือพื้นที่ระหว่างเส้นทางบินแต่ไม่สามารถก่อรวมตัวจนเกิดเป็นฝนตกได้ เป็นเหตุให้เกิดสภาวะฝนทิ้งช่วงเป็นระยะเวลายาวนานทั้งๆ ที่เป็นช่วงฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นฤดูฝน

https://www.porpeang.org/content/5101/%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%94%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%9D%E0%B8%99%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%A7%E0%B8%87

# data[].attributes.headline
ค.ศ. 1969 โครงการฝนหลวง

# data[].attributes.subject
ค.ศ. 1969 โครงการฝนหลวง

# data[].attributes.body
เป็นเวลาเกือบ 10 ปีก่อนที่จะเริ่มโครงการพระราชดำริฝนเทียม หรือฝนหลวง ในปี พ.ศ.2512 ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงทุ่มเทเวลาคิดค้นและวิจัยเพื่อที่จะนำเทคโนโลยีการทำฝนในประเทศไทยซึ่งอยู่ในภูมิภาคเขตร้อนมาใช้เป็นมาตรการหนึ่งในการป้องกันและบรรเทาสภาวะแห้งแล้งนอกเหนือจากการบำรุงรักษาต้นน้ำลำธาร การปลูกป่า และการสร้างระบบชลประทาน เพื่อให้ครบวัฏจักรของน้ำ

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยสำนักงานปฏิบัติการฝนหลวงได้ดำเนินการสนองพระราชดำริในการจัดตั้งโครงการค้นคว้าทดลองการทำฝนเทียมและการทดลองกับเมฆในท้องฟ้าเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ.2512 โดยการโปรยน้ำแข็งแห้ง (คาร์บอนไดออกไซด์แข็ง) จากเครื่องบินเข้าสู่ยอดของเมฆคิวมูลัส ซึ่งเป็นเมฆชนิดที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการปฏิบัติการให้เกิดฝน โดยขึ้นบินปฏิบัติการทดลองครั้งแรกเมื่อวันที่ 20 กรกฏาคม พ.ศ.2512 ณ บริเวณอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เมฆที่ทดลองเป็นเมฆคิวมูลัส ฐานสูงประมาณ 3,900 ฟุต ยอดสูงประมาณ 5,600 ฟุต ปรากฎว่า หลังการปฏิบัติการประมาณ 15 นาที ก้นเมฆรวมตัวกันหนาแน่น ก่อยอดสูงและมีขนาดใหญ่ขึ้น สีของฐานเมฆได้เปลี่ยนจากสีขาวเป็นสีเทาเข้ม พร้อมที่จะตกเป็นฝน แต่ไม่สามารถสังเกตเห็นฝนตกได้เพราะยอดเขาบัง

https://www.rspg.or.th/special_articles/hm_king60/king_609.htm

# data[].attributes.headline
1973 วิกฤต 14 ตุลา: ขอให้ผู้นำทหารออกนอกประเทศ/โปรดเกล้าฯ สัญญา ธรรมศักดิ์เป็นนายกฯ ชั่วคราว

# data[].attributes.subject
1973 วิกฤต 14 ตุลา: ขอให้ผู้นำทหารออกนอกประเทศ/โปรดเกล้าฯ สัญญา ธรรมศักดิ์เป็นนายกฯ ชั่วคราว

# data[].attributes.body
เหตุการณ์ที่รู้จักกันในนามสั้นๆ ว่า “14 ตุลา” นั้น เป็นปรากฏการณ์ทางการเมืองครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย เมื่อเดือนตุลาคม พุทธศักราช 2516 เยาวชนคนหนุ่มสาวที่เป็นนักเรียนนิสิตนักศึกษา ได้ร่วมกับประชาชนจำนวนแสนเรียกร้องให้รัฐบาลคณาธิปไตย ถนอม-ประภาส-ณรงค์ ปลดปล่อยนิสิต นักศึกษา อาจารย์ และนักการเมือง 13 คนที่ถูกจับกุมฐานเรียกร้องรัฐธรรมนูญ แต่กลับถูกรัฐบาลตั้งข้อหาว่ากระทำการผิดกฎหมาย มั่วสุม ชักชวนให้มีการชุมนุมทางการเมืองในที่สาธารณะเกินกว่า 5 คน บ่อนทำลายความมั่นคงของรัฐ เป็นกบฏภายในพระราชอาณาจักร และมีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์

ระหว่างวันที่ 9-12 ตุลาคม นักเรียนนิสิต นักศึกษา และประชาชน ชุมนุมประท้วงโดยสันติวิธี ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในวันเสาร์ที่ 13 ประชามหาชนเดินขบวนสำแดงพลังครั้งยิ่งใหญ่ที่ดูประหนึ่งว่ากระแสคลื่นมนุษย์จักท่วมท้นถนนราชดำเนิน ในวันที่ 14-15 ถัดมาก็เกิดความรุนแรง เยาวชนคนหนุ่มสาวถูกปราบปรามด้วยอาวุธร้าย เป็นผลให้เกิดการลุกฮือขึ้นทั้งในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด และแล้วเผด็จการก็ล้มลง ผู้นำคณาธิปไตย ถนอม-ประพาส-ณรงค์ ต้องลี้ภัยไปต่างประเทศ. แหล่งอ้างอิง : https://www.silpa-mag.com/history/article_40175

# data[].attributes.headline
1979 ศูนย์ศึกษาการพัฒนา “เขาหินซ้อน”.

# data[].attributes.subject
1979 ศูนย์ศึกษาการพัฒนา “เขาหินซ้อน”.

# data[].attributes.body
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้รับการสถาปนาจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ.2522 ในคราวเสด็จพระราชดำเนินมาเปิดศาลพระบวรราชานุสาวรีย์ของพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ตำบลเขาหินซ้อน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา ณ ที่นั้น ราษฎร 7 ราย ได้น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินบริเวณหมู่ 2 ตำบลเขาหินซ้อน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน 264 ไร่ เพื่อต้องการให้สร้างพระตำหนัก ด้วยเห็นว่าพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เสด็จไปที่ไหนก็พยายามที่จะพัฒนาทำให้ที่ดินเจริญขึ้น เนื่องจากผืนดินเสื่อมโทรมไม่สามารถทำการเกษตรได้ ดังพระราชดำรัส ประวัติมีว่า

“…ตอนแรกมีที่ดิน 264 ไร่ ที่ผู้ใหญ่บ้านให้เพื่อสร้างพระตำหนักในปี พ.ศ. 2522 ที่เชิงเขาหินซ้อนใกล้วัดเขาหินซ้อนตอนแรกก็ต้องค้นคว้าว่าที่ตรงนั้นคือตรงไหน ก็พยายามสืบถาม ก็ได้พบบนแผนที่พอดีอยู่มุมบนของระวางของแผนที่จึงต้องต่อแผนที่ 4 ระวาง สำหรับให้ได้ทราบว่าสถานที่ตรงนั้น อยู่ตรงไหน ก็เลยถามผู้ที่ให้นั้นนะ ถ้าหากไม่สร้างตำหนัก แต่ว่าสร้างเป็นสถานที่จะศึกษาเกี่ยวกับการเกษตรจะเอาไหม เขาก็บอกยินดีก็เลยเริ่มทำในที่นั้น…”

ต่อมาราษฎรได้น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินเพิ่มเติมอีก 497 ไร่ ผนวกกับที่ดินบริเวณสวนรุกขชาติและสวนพฤกษศาสตร์ และได้ทรงซื้อที่ดินที่อยู่ติดกับศูนย์ฯ เพิ่มเติมเพื่อจัดทำโครงการพัฒนาส่วนพระองค์เขาหินซ้อน เนื้อที่ 655 ไร่ รวมเนื้อที่ทั้งหมดของศูนย์ 1,895 ไร่ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ชื่อว่า “ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” นับเป็นศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมากจากพะราชดำริแห่งแรกในจำนวน 6 ศูนย์ทั้งประเทศ

แหล่งอ้างอิง : https://www.khaohinsorn.com/%E0%B8%A8%E0%B8%B9%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%A8%E0%B8%B6%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%AB/

# data[].attributes.headline
1981 จัดตั้ง “สำนักงาน กปร.” บูรณาการโครงการพระราชดำริ.

# data[].attributes.subject
1981 จัดตั้ง “สำนักงาน กปร.” บูรณาการโครงการพระราชดำริ.

# data[].attributes.body
วันที่ 1 กันยายน    2524  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรฝายทดน้ำบ้านพงบือเราะ ที่สร้างโดยงบประมาณเงินผัน ปี 2518 ซึ่งฝายดังกล่าวนี้ชำรุดเสียหายใช้การไม่ได้             และทรงเยี่ยมราษฎร ณ บริเวณฝายทดน้ำบ้านพงบือเราะ ในท้องที่ ตำบลจอเบาะ   อำเภอยี่งอ   จังหวัดนราธิวาส

วันที่  25  สิงหาคม 2526 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชดำเนินทอดพระเนตรโครงการฝาย          พงบือเราะและโครงการปาลอบาต๊ะ

วันที่  3 กันยายน  2545 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ได้เสด็จทอดพระเนตรโครงการฝายทดน้ำบ้านพงบือเราะ หมู่ที่ 4 ตำบลจอเบาะ อำเภอยี่งอ จังหวัดนราธิวาส ที่กรมชลประทานก่อสร้างไว้เมื่อปี 2525

วัตถุประสงค์ของโครงการ

สามารถส่งน้ำช่วยเหลือพื้นที่การเกษตร จำนวน 1,500 ไร่

แหล่งอ้างอิง : https://km.rdpb.go.th/Project/View/7945

# data[].attributes.body
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานพระราชดำริให้จัดตั้ง "มูลนิธิชัยพัฒนา" เพื่อสนับสนุนช่วยเหลือประชาชนในลักษณะของการดำเนินงานพัฒนาต่างๆ ในกรณีที่ต้องถูกจำกัดด้วยเงื่อนไขของกฎเกณฑ์ ระเบียบ หรืองบประมาณที่ระบบราชการไม่สามารถดำเนินการได้ทันที จนเป็นเหตุให้การแก้ไขปัญหาไม่สอดคล้อง หรือทันกับสถานการณ์ที่จำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องกระทำโดยเร็ว การที่มูลนิธิชัยพัฒนาเข้ามาดำเนินการเช่นนี้ ส่งผลให้ประชาชนได้รับประโยชน์อย่างแท้จริง รวดเร็วฉับพลัน โดยไม่ตกอยู่ภายใต้ข้อจำกัดใดๆ ทั้งสิ้น อาจกล่าวได้ว่าการดำเนินงานของมูลนิธิชัยพัฒนาเป็นการช่วยให้กระบวนการพัฒนา เกิดความสมบูรณ์ขึ้น

https://www.chaipat.or.th/30thanniversary/about/about-us.html

# data[].attributes.attachment_link.title
ความเป็นมาของมูลนิธิ

# data[].attributes.attachment_link.description
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระราชทานพระราชดำริให้จัดตั้ง ”มูลนิธิชัยพัฒนา” โดย ทรงดำรงตำแหน่งเป็นนายกกิตติมศักดิ์ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เป็นองค์ประธาน…

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1992 วิกฤตพฤษภาทมิฬ ทรงไกล่เกลี่ยยุติความรุนแรง

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1992 วิกฤตพฤษภาทมิฬ ทรงไกล่เกลี่ยยุติความรุนแรง

# data[].attributes.body
ในวาระครบรอบ 29 ปี เหตุการณ์พฤษภาเลือด 2535 เหตุการณ์ความรุนแรงครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์การเมืองไทย และถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ถูกทำให้เป็นสัญลักษณ์แห่งชัยชนะในการต่อสู้ของประชาชนเพื่อให้ได้มาซึ่งระบอบประชาธิปไตย แต่ปัญหาสำคัญที่ยังไม่ได้รับการชำระสะสาง ให้เป็นที่กระจ่างแก่สังคมไทยมากนัก คือ เหตุเพราะใด ฝ่ายเจ้าหน้าที่รัฐ ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับความรุนแรงครั้งนั้น จึงไม่ได้รับการลงโทษตามกฎหมายจากผลการกระทำของตน รวมทั้ง ระบบกฎหมายและสถาบันทางกฎหมายขณะนั้น มีปฏิบัติการอย่างไรบ้าง ในการจัดการกับความรุนแรงดังกล่าว

การรัฐประหารของคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) นำโดย พล.อ.สุนทร คงสมพงษ์ ที่ยึดอำนาจจากรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อปี 2534 และเหตุการณ์พฤษภา 2535 เป็นสองเหตุการณ์ที่แยกจากกันไม่ได้เพราะรัฐประหาร รสช. นำมาสู่การชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยที่จบลงด้วยการนองเลือดอันเป็นที่มาของคำว่า "พฤษภาทมิฬ"

เหตุสลายการชุมนุมเริ่มต้นขึ้นในวันนี้ (17 พ.ค.) และสิ้นสุดลงในวันที่ 21 พ.ค. 2535 เกิดอะไรขึ้นบ้างที่ถนนราชดำเนินในช่วงเวลานั้น บีบีซีไทยสรุปเหตุการณ์โดยสังเขปและประมวลภาพมานำเสนอในวาระครบรอบ 29 ปี "พฤษภาทมิฬ"

รำลึกพฤษภาฯ ย้อนเวลาหาอดีต ชีวิตคน และชะตาประชาธิปไตย

30 ปี รัฐประหาร รสช.

รัฐประหาร รสช. โดย พล.อ. สุนทร คงสมพงษ์ เปิดบันทึกรัฐบาลอังกฤษหลังปิดลับ 27 ปี

รัฐประหาร 23 ก.พ. จากพ่อสู่ลูก "คงสมพงษ์" ที่ยืนยง "ปกป้องราชบัลลังก์"

รำลึกพฤษภาฯ ย้อนเวลาหาอดีต ชีวิตคน และชะตาประชาธิปไตย

มองสัมพันธ์ ทักษิณ-บิ๊กจ๊อด ผ่านรายงานการตรวจสอบทรัพย์สิน 3.9 พันล้านบาท

https://www.bbc.com/thai/thailand-60963045

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"กลางดึกคืนนั้น ผู้เขียนและเพื่อนนักข่าวกลุ่มเล็ก ๆ แอบหลบกันอยู่ท่ามกลางความมืดในอาคารสำนักงานแห่งหนึ่งริมถนนราชดำเนิน ด้านนอกอาคารระงมไปด้วยเสียงปืน เสียงทุบทำลายขว้างปาสิ่งของ เสียงทหารประกาศผ่านเครื่องขยายเสียงให้ผู้ชุมนุมสลายตัว ขณะที่กำลังทหารรุกคืบจากสะพานผ่านฟ้าลีลาศ อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ไปถึงโรงแรมรัตนโกสินทร์ และอาคารกรมประชาสัมพันธ์เก่าที่อยู่ฝั่งตรงกันข้าม" ภุสพงศ์ ฉายประเสริฐ ผู้สื่อข่าวอาวุโสบันทึกเหตุการณ์ความรุนแรงทางการเมืองครั้งหนึ่งไทยไว้ในรายงานพิเศษเรื่อง "30 ปี รัฐประหาร รสช. การแย่งอำนาจที่นำไปสู่การนองเลือด 'พฤษภาทมิฬ'" ที่เผยแพร่ทางเว็บไซต์บีบีซีไทยเมื่อ 23 ก.พ. ที่ผ่านมา

การรัฐประหารของคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) นำโดย พล.อ.สุนทร คงสมพงษ์ ที่ยึดอำนาจจากรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อปี 2534 และเหตุการณ์พฤษภา 2535 เป็นสองเหตุการณ์ที่แยกจากกันไม่ได้เพราะรัฐประหาร รสช. นำมาสู่การชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยที่จบลงด้วยการนองเลือดอันเป็นที่มาของคำว่า "พฤษภาทมิฬ"

เหตุสลายการชุมนุมเริ่มต้นขึ้นในวันนี้ (17 พ.ค.) และสิ้นสุดลงในวันที่ 21 พ.ค. 2535 เกิดอะไรขึ้นบ้างที่ถนนราชดำเนินในช่วงเวลานั้น บีบีซีไทยสรุปเหตุการณ์โดยสังเขปและประมวลภาพมานำเสนอในวาระครบรอบ 29 ปี "พฤษภาทมิฬ"

This video cannot play in your browser. Please enable JavaScript or try a different browser.

Play video, "พฤษภาทมิฬ 2535 : สรุปเหตุการณ์ผ่านวิทยุบีบีซีไทย", ความยาว 22,41

ลำดับเหตุการณ์

คณะ รสช. ซึ่งมี พล.อ. สุจินดา คราประยูร ร่วมอยู่ด้วย ทำรัฐประหารโค่นรัฐบาลของ พล.อ. ชาติชาย โดยอ้างว่ามีการทุจริตและประพฤติมิชอบ พล.อ. สุจินดาสัญญาว่าจะไม่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

9 ธ.ค. 2534 - รัฐธรรมนูญ 2534

ประกาศใช้รัฐธรรมนูญซึ่งร่างโดยคณะกรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญที่ รสช. ตั้งขึ้น

22 มี.ค. 2535 - วันเลือกตั้ง

ผลการเลือกตั้งปรากฏว่าพรรคสามัคคีธรรม ที่ก่อตั้งโดยเครือข่าย รสช. ได้คะแนนเสียงมากที่สุด รวบรวมพรรคการเมืองอื่น ๆ ในสภาผู้แทนฯ เลือกพล.อ.สุจินดา ที่ไม่ได้ลงสมัคร ส.ส. เป็นนายกฯ

เม.ย. 2535 - เริ่มชุมนุมต่อต้านการสืบทอดอำนาจของ รสช.

นักศึกษานำโดยสหพันธ์นิสิตนักศึกษาแห่งประเทศไทย (สนนท.) และประชาชนซึ่งส่วนใหญ่เป็นชนชั้นกลางในกรุงเทพฯ ออกมาชุมนุมประท้วงคัดค้านการสืบทอดอำนาจของ รสช. เรียกร้องให้ พล.อ.สุจินดาลาออกจากตำแหน่ง ผู้ชุมนุมโจมตี พล.อ.สุจินดาว่าที่ขึ้นมาเป็นนายกฯ ทั้งที่เคยลั่นวาจาไว้หลังรัฐประหารว่าจะไม่รับตำแหน่งนี้ซึ่งถือว่าเป็นการ "ตระบัดสัตย์" แต่ พล.อ.สุจินดาอ้างว่า "เสียสัตย์เพื่อชาติ" การชุมนุมยืดเยื้อมาจนถึงเดือน พ.ค. ขณะที่สถานการณ์ตึงเครียดขึ้นเรื่อย ๆ

17-21 พ.ค. - สลายการชุมนุม

รัฐบาลของ พล.อ. สุจินดาส่งทหารและตำรวจหลายพันคน พร้อมรถถังและรถหุ้มเกราะเข้าสลายการชุมนุมที่สะพานผ่านฟ้าในคืนวันที่ 17 พ.ค. โดยใช้กระสุนจริง ทำให้มีผู้เสียชีวิต บาดเจ็บ และสูญหายเป็นจำนวนมาก วันที่ 18 พ.ค. พล.ต.จำลอง ศรีเมือง ผู้นำการชุมนุมถูกจับกุม แต่ผู้ประท้วงยังคงพยายามรวมตัวกันและทหารยังปราบปรามต่อเนื่อง วันที่ 20 พ.ค. มีการประกาศเคอร์ฟิวในกรุงเทพฯ และในวันนี้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 มีรับสั่งให้ผู้นำฝ่ายรัฐบาลคือ พล.อ.สุจินดา และฝ่ายผู้ประท้วงคือ พล.ต.จำลอง เข้าเฝ้าฯ โดยมี พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ และนายสัญญา ธรรมศักดิ์ ประธานองคมนตรีในขณะนั้นนำเข้าเฝ้าฯ

ตอนหนึ่งของพระราชดำรัสที่พระราชทานแก่ พล.อ.สุจินดาและพล.ต.จำลองมีความว่า "ถ้าหากว่าเผชิญหน้ากันแบบนี้ต่อไป เมืองไทยมีแต่ล่มจมลงไป แล้วก็จะทำให้ประเทศไทย ที่เราสร้างเสริมขึ้นมาอย่างดี เป็นเวลานาน จะกลายเป็นประเทศที่ไม่มีความหมาย หรือมีความหมายในทางลบเป็นอย่างมาก"

หลังการเข้าเฝ้าฯ การเผชิญหน้าระหว่างทั้งสองฝ่ายก็ยุติลง พล.อ.สุจินดาประกาศยกเลิกเคอร์ฟิวในวันรุ่งขึ้น ภายหลังเหตุการณ์ยุติ กระทรวงมหาดไทยรายงานว่ามีผู้เสียชีวิต 44 ราย บาดเจ็บรวม 1,728 ราย (สาหัส 47 ราย) และสูญหายอีก 48 ราย แต่หลายฝ่ายเชื่อว่าตัวเลขจริงสูงกว่านั้นมาก

# data[].attributes.attachment_link.title
พฤษภาทมิฬ: ครบรอบ 30 ปี เหตุสลายการชุมนุมประท้วงขับไล่ พล.อ. สุจินดา คราประยูร - BBC News ไทย

# data[].attributes.attachment_link.description
"ถ้าหากว่าเผชิญหน้ากันแบบนี้ต่อไป เมืองไทยมีแต่ล่มจมลงไป" ตอนหนึ่งของพระราชดำรัสที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 พระราชทานแก่ พล.อ.สุจินดา คราประยูร และ พล.ต.จำลอง ศรีเมือง ในเหตุการณ์พฤษภาคม 2535

# data[].attributes.headline
ค.ศ.1993 สิทธิบัตรไทย “กังหันน้ำชัยพัฒนา

# data[].attributes.subject
ค.ศ.1993 สิทธิบัตรไทย “กังหันน้ำชัยพัฒนา

# data[].attributes.body
เมือเครื่องกลเติมอากาศ "กังหันน้ำชัยพัฒนา"  ได้รับการพิจารณาและทูลเกล้าฯ ถวายสิทธิบัตรในพระปรมาภิไธย  เมื่อวันที่  2  กุมภาพันธ์ พ.ศ.2536  นับเป็นสิ่งประดิษฐ์เครื่องกลเติมอากาศเครื่องที่ 9 ของโลกที่ได้รับสิทธิบัตรและเป็นครั้งแรกที่ได้รับการจดทะเบียนและออกสิทธิบัตรถวายแด่พระมหากษัตริย์ด้วย  จึงนับได้ว่า "สิทธิบัตรเครื่องกลเติมอากาศในพระปรมาภิไธยของพระมหากษัตริย์พระองค์แรกในประวัติศาสตร์ชาติไทยและเป็นครั้งแรกของโลก"

https://www.chaipat.or.th/chaipattana-water-turbine/chaipattana-water-turbine-rx2/2013-05-29-17-53-40.html

# data[].attributes.attachment_link.title
สิทธิบัตรในพระปรมาภิไธย

# data[].attributes.attachment_link.description
เป็นที่น่าปิติยินดีเป็นล้นพ้นแก่ปวงพสกนิกรไทยทั้งมวล เมือเครื่องกลเติมอากาศ ”กังหันน้ำชัยพัฒนา” ได้รับการพิจารณาและทูลเกล้าฯ ถวายสิทธิบัตรในพระปรมาภิไธย เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2536 นับเป็นสิ่งประดิษฐ์เครื่องกลเติมอากาศเครื่องที่ 9…