# data[].attributes.body
Những giấc mơ dường như không phải là điều gì quá xa lạ trong các tác phẩm văn học. Bởi đó là phương tiện để nhà văn phản chiếu một góc của hiện thực - thứ hiện thực không thể được nhìn thấy thông qua cảm nhận giác tính thông thường. Ta có giấc mộng hái sen của Tố Như, nơi hình mẫu con người trong xã hội được phản chiếu thông qua bộ phận của đóa sen. Ta có giấc mơ của Lão Khúng, mà ở đó, bản chất phức tạp của người nông dân được bộc lộ. Rõ ràng, motif giấc mơ không phải là điều mới mẻ. Song với sự “tò mò về nhân loại” - nhân loại trong đời sống chịu nhiều tác động đa chiều của bạo lực, chủ nhân giải Nobel văn chương 2024 Han Kang đã khắc họa chi tiết giấc mơ của người vợ trong “Quả của vợ tôi” như nỗ lực vạch trần sự thật đã bị nếp gấp của các diễn ngôn quyền lực làm cho lu mờ.

Nếu nhà phân tâm học Freud cho rằng giấc mơ là “ngụy trang của những mong muốn trong vô thức của chủ thể” thì Domhoff - nhà nghiên cứu về giấc mơ trong “Dreams as a Reflection of Waking Life” lại cho rằng: “Giấc mơ là sự phản chiếu đời sống lúc tỉnh”. Trong tác phẩm “Quả của vợ tôi”, biểu tượng cây dương trong giấc mơ của người vợ vừa mang tính giải thoát, cũng vừa mang tính mất mát. Cây dương ấy mang sức sống mãnh liệt, thoát khỏi mọi khuôn mẫu ràng buộc để “xuyên qua mái ban công và xuyên qua mái tầng trên, tầng mười lăm, tầng mười sáu, xuyên qua bê tông và các thanh gia cố cho đến khi con xuyên qua mái nhà ở đỉnh cao nhất”. Giấc mơ khi ấy phản ánh khát khao của người phụ nữ, khi không chỉ muốn vươn lên, vượt thoát khỏi những rào cản về mặt vật chất, mà còn là những giới hạn vô hình nô dịch, tồn trữ sự tự do của họ. Nhà văn Hàn Quốc dám nhìn thẳng vào những sự thật đầy nhân bản: khát khao và ý chí tự do của người phụ nữ trong xã hội hiện đại. Đó là sự thật bị che mờ và bị làm cho câm lặng bởi áp chế quyền trong xã hội gia trưởng mà tiếng nói của người phụ nữ bị ngoại biên hóa. Song, cũng chính chi tiết giấc mơ, Han Kang đã khai thác quan niệm quen thuộc về trạng thái mơ của con người khi đó là nơi chứa đựng bóng dáng của hiện thực. Bởi lẽ, cái cây trong giấc mơ của người vợ không chỉ mãnh liệt và đẹp đẽ mà còn “như ấu trùng màu trắng ngọ nguậy nở rộ ở hai đầu ngọn cao nhất”. Phải chăng giờ đây, trên hành trình nỗ lực tìm kiếm lại chính mình, con người ta phải chấp nhận đánh mất nhân dạng mình? Giấc mơ, khi ấy là cách con người tự giải thoát chính mình, đồng thời là bóng dáng của những giới hạn nô dịch con người. Thông qua giấc mơ như một biểu tượng quen thuộc, nhà văn đã nói lên những sự thật nhức nhối trong chính xã hội hôm nay.

# data[].attributes.body
Bài làm

“Quả của vợ tôi” tác phẩm xuất sắc đạt giải Nobel văn học 2024 có thể được xem là một bản tường thuật chân thật của người phụ nữ. Truyện kể về sự hoá thân của một người vợ thành một loại thực vật và quá trình biến đổi của cô ấy trong một căn hộ dưới phần lớn cảm xúc, sự chứng kiến của người chồng. Tác giả của tác phẩm - Han Kang - đã xoáy sâu vào vấn đề nhức nhối muôn đời là số phận người phụ nữ dưới chế độ gia trưởng (chế độ gia trưởng là chế độ coi trọng quyền uy, vị thế của đàn ông kể cả trong mối quan hệ với người phụ nữ). Đây là vấn đề mà các nhà sáng tạo nghệ thuật đã nhiều lần nhắc đến. .Ở “Quả của vợ tôi”, chi tiết người chồng áp bức người vợ phải khoả thân lần hai: “Khi cô mang giỏ đựng quần áo trống trở lại phòng khách, tôi chặn đường và yêu cầu cô cởi quần áo. Cô chống cự, nhưng tôi cởi áo phông của cô ra, để lộ bờ vai nhuộm màu xanh lam sẫm, đã xỉn màu.” đã thể hiện một khung cảnh xuất hiện nhiều lần trong các tác phẩm cất tiếng cho người phụ nữ: sự áp đặt của nam quyền. Người chồng đã bỏ qua những trạng thái cảm xúc của người vợ và tuỳ tiện làm những hành động theo ý mình, và rất tự nhiên như một thói quen. Sự thành thật của Han Kang là dám phơi bày, chỉ ra những biểu hiện nhỏ nhất của vấn đề đó. Điều này cũng từng được thấy trong tác phẩm “Sài thục” của Phạm Duy Nghĩa. Chi tiết người chồng bác bỏ quan điểm của người vợ khi bà không chấp nhận ăn thứ củ mà ông cho là mổ thức đồ thiêng liêng và phải gìn giữ: “Buổi tối hôm ấy, cũng sau bữa ăn, khi mẹ tôi tuyên bố rằng từ nay bà sẽ khước từ món sài thục và gia đình chúng tôi cần phải chấm dứt việc độc canh cây sài thục đã kéo dài quá nhiều năm, thì bố tôi gần như đã nhảy bật lên khỏi chiếc ghế cũ thủng đệm. Tiếng thét kèm theo một cú tát khủng khiếp.” Nếu người đàn ông trong “Quả của vợ tôi” dùng quyền uy để áp đặt trong im lặng thì đến đây, người đàn ông đã dùng sức mạnh thể chất để bạo lực. Rõ ràng vấn đề, chế độ nam quyền dường như trở thành cực đoan, như một thứ vũ khí đáng sợ đe doạ đến quyền tự do, tự chủ của người phụ nữ không là vấn đề mới mẻ. Dù ở các nền văn hoá khác nhau Việt Nam (Sài Thục) hay Hàn Quốc (Quả của vợ tôi), hay cả những thời gian khác nhau. Nhưng nó là một sự thật, một sự thật vẫn cần được phơi bày và còn nhiều khía cạnh phải phơi bày. Vai trò của sự thành thật trong quá trình sáng tạo là không thể phủ nhận, như ý kiến của Thomas Carlyle: “Giá trị của sự sáng tạp không phải sự mới mẻ, đó còn là sự thành thật."

# data[].attributes.body
Chi tiết người chồng khi đứng trước những nỗi đau đớn, dày vò của người vợ, không những không hỏi han, quan tâm lo lắng mà còn vô cảm, thờ ơ thậm chí là đe dọa. Đây không phải là một điều mới mẻ, sự vô cảm và thờ ơ của người đàn ông đã được nhiều nhà văn khai thác và khám phá trước Han Kang. Ví như người chồng trong “Chiếc thuyền ngoài xa” hay “Bốn bề bờ bụi”, họ chẳng hề quan tâm đến cảm nhận của người phụ nữ ở bên mà chỉ tìm cách thỏa mãn sự gia trưởng của bản thân. Nhưng không chỉ vậy, như Thomas Carlyle nhận xét, giá trị của sự sáng tạo nằm ở sự thành thật. Han Kang đã chẳng hề cường điệu hóa thái độ của người chồng, mà bộc lộ nó qua một câu nói rất đời thường: “Và hãy cẩn thận khi đi. Em không muốn tự làm cho mình tổn thương lần nữa. Em không phải là trẻ con, để ngã và đụng vào mọi thứ.” Câu nói thành thật đến mức ta hay nghe người mẹ dặn cậu con trai, nghe thầy cô dặn học trò, nhưng ở đây, nó chuyển tải một điều cũng là sự thật khó chối bỏ: sự thờ ơ của con người hiện đại trong mối quan hệ với gia đình. Chính dòng suy nghĩ rất tự nhiên đó khiến cho độc giả, nếu như không để ý, có thể bỏ qua. Nhưng khi bóc tách rõ ràng, ta có thể thấy được sự thành thật khi Han Kang lột trần sự vô tâm và ích kỉ của con người trong hôn nhân. Đôi khi, ta dễ dàng xem nhẹ những người thương vì cho rằng sự tồn tại của họ bên cạnh ta là hiển nhiên. Ý nghĩ ấy dẫn đến những đứt gãy, rạn vỡ trong tình thân, thứ tình cảm tưởng chừng gắn bó bền chặt nhất. Qua chi tiết này, ta có thể thấy sự sáng tạo của Han Kang không nằm ở chi tiết mới, hiện thực mới mà nằm ở sự chuyển tải một cách thành thật những suy tư về cuộc sống hôn nhân trong xã hội hiện đại. Từ đó, tác phẩm cảnh tỉnh và nhắn nhủ chúng ta về tầm quan trọng, giá trị của sự gắn kết trong gia đình.

# data[].attributes.body
(Em lỡ lập dàn ý rồi huhu T_T)

Giải thích: Thomas Carlyle không đề cao giá trị của sự mới mẻ trong sáng tạo văn chương, hay cụ thể hơn là việc nhà văn sáng tạo ra những thứ mới mẻ chưa từng có trước đây, nằm ngoài sự đón đợi của độc giả. Theo ông, giá trị của sự sáng tạo là ở sự thành thật. Đó là sự thành thật của nhà văn được thể hiện qua cách xây dựng thế giới nghệ thuật bằng chất liệu ngôn từ. Bằng cách ấy, nhà văn phải thể hiện được tính chân thật trong suy nghĩ, quan điểm, góc nhìn của mình. Như vậy, ý kiến trên đã đề cao vai trò của sự thành thật trong quá trình sáng tạo, đồng thời đề ra yêu cầu bức thiết đối với một nhà văn trong hành trình khám phá con người và cuộc đời.

LD1: Vì sao sự sáng tạo không những cần sự mới mẻ mà còn cần sự thành thật?

- Trước hết, văn chương nghệ thuật cần sự mới mẻ vì đó là yếu tố bản chất. Đồng thời, nhìn nhận từ phía nhà văn và bạn đọc, sự mới mẻ vừa là yêu cầu và động lực sáng tạo, vừa là sự mong đợi của bạn đọc. Nếu thiếu đi sự mới mẻ, văn học sẽ không thể duy trì sức sống mãnh liệt của nó mà chi còn là một công trình kiến trúc bị bỏ hoang.

- Tuy vậy, văn chương cũng cần sự thành thật. Xuất phát từ bản chất của văn học, văn học phải là tiếng nói chân thực cất lên từ trái tim nhà văn. Đối với nhà văn và bạn đọc, sự chân thực là sợi dây liên kết chặt chẽ họ với hiện thực đời sống và với nhau.

LD2: Sự thành thật trong văn học:

- Sự thành thật trong văn học được thể hiện thông qua cách nhà văn tái hiện đời sống một cách chân thực thông qua lăng kính sáng tạo chủ quan. Đây vừa là bản chất, vừa là điều khiến văn chương luôn hấp dẫn đối với độc giả.

+ Thông qua lăng kính chủ quan của mình, Han Kang đã đặt người đọc vào góc nhìn của một người đàn ông theo chủ nghĩa gia trưởng, nhằm cho người đọc chứng kiến một cách chân thực sự bạo lực thầm lặng vẫn luôn hiện hữu trong đời sống.

- Sự thành thật được thể hiện qua motif:

+ Motif khống chế, hủy hoại cái đẹp Cái đẹp trong ngữ cảnh này có thể là người vợ, dưới góc nhìn của chế độ gia trưởng, người chồng có những hành vi kiểm soát, khống chế người vợ. Sự khống chế và hủy hoại này không được thể hiện qua những hành động bạo lực, lời nói lăng mạ, công kích, súng đạn,... nhưng luôn bám riết lấy người vợ một cách tinh vi qua nếp nghĩ của người chồng.

LD3: Sự thành thật không mâu thuẫn với sự sáng tạo cái mới mẻ

- Sự thành thật không phải sự sao chép máy móc hiện thực, mà luôn được thể hiện qua cách xử lí chất liệu đời sống một cách độc đáo của mỗi nhà văn. Do đó, mỗi nhà văn sẽ luôn khám phá những cách để bày tỏ sự thành thật khác nhau, có thể gần tương đồng nhưng không bao giờ hoàn toàn trùng khít, tạo ra dấu ấn sáng tác mạnh mẽ và mới lạ. Đó cũng là một sự mới mẻ mà văn chương đem lại cho bạn đọc. (Han Kang đã cho người chồng một cơ hội bù đắp sau khi người vợ hóa thành cây).

# data[].attributes.body
Hình ảnh quê hương từ lâu không còn xa lạ trong văn học. Những miền quê thanh bình luôn là nơi gợi cho con người một sự quen thuộc, một cảm thức thuộc về, là nơi con người náu mình để cảm nhận sự chở che, an ủi và vỗ về. Xuất hiện trong những áng văn Han Kang, quê hương vẫn là “Ngôi làng nghèo nàn bên bờ biển” , nhưng ta lại tìm thấy nơi quê hương ấy một sự thật khuất lấp. Ngôi làng bên bờ biển không còn là nơi người mẹ thuộc về, đó là nơi giam hãm, trói buộc khiến người phụ nữ chẳng thể thoát thân, chẳng thể vươn mình vượt lên số phận. “Sinh ra ở đó và lớn lên ở đó. Làm việc ở đó, già đi ở đó. Đến một lúc, mẹ sẽ được đặt ở đó dưới chân nghĩa trang gia đình, bên cạnh cha.”, Cuộc đời ấy nay lại bị gắn chặt bên một người đàn ông, kéo theo mọi định nghĩa về người phụ nữ đều được trừu xuất ra từ người đàn ông. Người mẹ luôn định nghĩa bản thân mình như một tệp đính kèm của người cha,  là cái khác của cha chứ không phải một chủ thể độc lập với khả năng tự quyết định và thay đổi cuộc đời mình. Từ đó, họ mãi mãi bị thụ động hóa, thậm chí bị lề hóa ra khỏi cuộc sống của chính mình và mất hoàn toàn khả năng tự định nghĩa chính mình. Chính điều ấy đã để lại một nỗi ám ảnh lớn trong tâm trí người vợ, quê hương từ nay không còn là nơi cô mong muốn được gắn bó, được trở về mà là nơi cô luôn phải trốn chạy, quê hương chẳng còn mang lại cảm giác quen thuộc mà chỉ ngập tràn sự xa lạ của những người phụ nữ với chính bản thân mình. Sự thành thật của Han Kang đã đào sâu hơn nữa góc nhìn về mảnh đất quê hương, về bi kịch vong thân của những người phụ nữ.

# data[].attributes.body
Giá trị của sự sáng tạo không phải là sự mới mẻ, đó là sự thành thật (Thomas Carlyle). Người nghệ sĩ dấn thân vào thế giới hiện thực và khám phá không chỉ để khai phá một vùng đất mới, mà còn là tìm thấy một cái mới trên vùng đất đã cũ – tức nghĩa phô bày ra một sự thật nào đó của đời sống ở một khía cạnh sâu sắc hơn, chi tiết hơn. Trong Quả của vợ tôi, chủ nhân của giải Nobel Văn học 2024 Han Kang đã trình hiện trước mắt ta một cái nhìn rất đỗi thành thực về vấn đề bạo lực với nhiều khía cạnh tinh vi, âm thầm, đậm tính thời đại: đó là sự bạo lực tinh thần đối với người phụ nữ bằng tư duy của chủ nghĩa gia trưởng; từ đó đặt ra vấn đề về quyền của người phụ nữ.

Vấn đề bạo lực vẫn luôn là một vấn đề thường được đề cập đến trong văn học đương đại. Có lúc, nó xuất hiện dưới bóng hình của chiến tranh – bạo lực về thể chất. Nhưng cũng có lúc, nó xuất hiện dưới dạng thức của tinh thần như cách người cha chối bỏ bản dạng giới của con trong Từ bỏ (Nguyễn Ngọc Tư), hay cách Diệu Nương trong Gió dại của Bảo Ninh bị xem như một vi trùng giống cái đầy xấu xa, ghê tởm, là công cụ tình dục để thỏa mãn cho những người đàn ông đã trở nên xơ cứng về mặt cảm xúc. Với Quả của vợ tôi, cũng từ góc nhìn của chủ nghĩa gia trưởng và nói về những bạo lực tinh thần của nó, nhưng Han Kang hướng góc nhìn của người đọc vào sự thật về một trạng thái bạo lực trong im lặng, dửng dưng cùng sự kiểm soát cơ thể của người phụ nữ, đẩy họ vào đường cùng của quá trình tìm kiếm bản thể. Người vợ trong tác phẩm bị vật hóa thành một món đồ thuộc quyền sở hữu của đàn ông, và anh ta có quyền quyết định đối với cơ thể của cô – biểu hiện rõ nhất là hai lần cởi áo bắt cô khỏa thân ngay cả khi cô đã cố gắng từ chối. Không chỉ thế, sự bạo lực của chủ nghĩa gia trưởng còn được trình hiện qua việc người chồng dửng dưng trước những vết bầm tím trên thân thể vợ, cố gắng gạt bỏ đi và cho rằng chính cô thiếu cẩn thận, vấp ngã đâu đó để rồi tạo ra vết thương trên cơ thể mình. Người vợ vẫn luôn cố gắng phát tín hiệu cầu cứu bằng những dấu vết trên cơ thể, nhưng người chồng – trước khi cô vợ hóa thành cây – dường như chẳng có chút gì là quan tâm. Sự bạo lực đó đẩy người vợ vào bi kịch khi cô phải tự tìm cách chuyển hóa bản thân sang thể thức của cây cối, để từ đó tìm kiếm bản thể của mình trong cô đơn và đau khổ. Cách ứng xử đầy bạo lực đó cũng bóc trần một sự thật về xã hội Hàn Quốc đương thời với những áp đặt của chủ nghĩa gia trưởng đối với người phụ nữ khi người đàn ông xem vợ mình hay người nữ nói chung là đối tượng bên lề, không có quyền cất tiếng hay quyền sở hữu cơ thể cá nhân. Chính cách ứng xử bạo lực đó dẫn đến sự rạn vỡ trong kết nối cộng đồng, thế giới con người bị chia tách thành những mảnh vỡ riêng biệt để rồi phải tự tìm phương cách tìm lại bản thân. Như vậy, vẫn là mảnh đất “bạo lực” và “nữ quyền”, nhưng Han Kang đã dũng cảm khi phơi bày một hiện thực về xã hội còn tồn đọng bạo lực tinh thần trong âm thầm qua tư duy của chế độ gia trưởng, đẩy người phụ nữ rơi vào bi kịch của vong thân, của quá trình tìm kiếm bản thể.

# data[].attributes.body
Mô típ giấc mộng không còn quá xa lạ trong văn học khi nó trải dài và xuất hiện nhiều lần trong tác phẩm của các thời đại. Từ thi ca đến văn xuôi, hay trong giới nghiên cứu cũng đã phân tách rất nhiều những giấc mơ của nhân vật trong văn học (phân tâm học của simund fred). Chẳng hạn như văn học trung đại có "mơ đi hái sen” (Mộng đắc thái liên của Nguyễn Du), là khao khát giữ vững khí tiết thanh cao, bản tính liêm khiết của chính mình trong thời đại rối ren, hỗn loạn của xã hội. Hay giấc mơ của nhân vật Chương trong "Người con gái thủy thần” - Nguyễn Huy Thiệp là khát khao thay đổi cuộc sống hiện tại và tìm kiếm lại vẻ đẹp của tuổi thơ thông qua nhân vật mẹ Cả. Và giấc mơ ấy mở ra một hành trình khám phá và nhận thức thế giới cho nhân vật Chương. Han kang trong "Quả của vợ tôi” cũng sử dụng mô típ giấc mơ quen thuộc này - không gì mới mẻ. Nhưng, giấc mơ ấy là một sụe thành thực của người vợ, về cái khát khao được vượt thoát khỏi những gì đang ngăn cản mình, ràng buộc mình. “Con mơ thấy mình cao lớn như một cây dương. Con xuyên qua mái ban công và xuyên qua mái của tầng trên, tầng mười lăm, tầng mười sáu, xuyên qua bê tông và các thanh chịu lực cho đến khi con xuyên qua mái nhà ở tầng cao nhất. Đây là cách con thoát khỏi căn hộ này. Mẹ ơi, đêm nào, đêm nào con cũng mơ như vậy.” Giấc mơ của người vợ, như một sự phản kháng mạnh mẽ nhưng âm thầm, nó chỉ được thể hiện qua cõi vô thức và lặp lại như một sự ám ảnh của tiềm thức. Giấc mơ, là nơi duy nhất cô được vẫy vùng và tự do vươn tới những khát vọng không được thấu hiểu bởi người chồng. Sự thành thật của sáng tạo, ở đây được hiểu là những khát vọng từ sâu thẳm một cá nhân, mà phổ quát hơn đó là tiếng nói của những con người yếu thế, người phụ nữ với khao khát được lắng nghe và tự quyết định số phận mình. Mô típ là quen thuộc, nhưng cách mà Han Kang không chỉ thể hiện những ẩn ức sâu kín, dồn nén của con người. Mà thông qua giấc mơ, Han Kang cất tiếng đấu tranh cho những những người phụ nữ đang phải sống trong xã hội mà chủ nghĩa gia trưởng nắm quyền phát ngôn và áp bức họ.

# data[].attributes.body
Mỗi bản nhạc trên cuộc đời đều mang theo những giai điệu cuốn hút người nghe. Có người tưởng rằng nó là một phát minh hoàn toàn mới của người nhạc sĩ tài ba nhưng ta cũng cần biết rằng trong những bản nhạc ấy cũng chỉ bao gồm toàn những nốt nhạc quen thuộc nhất mà ở đâu cũng có thể bắt gặp. Sự cuốn hút riêng biệt thực chất nằm ở sự sáng tạo giai điệu thanh âm, ở những lời ca câu từ sâu sắc. Trong bản nhạc “Quả của vợ tôi” mà người “nhạc sĩ” HanKang đã cất lên, chúng ta bị mê hoặc bởi những lời trần thuật nhẹ nhàng mà sâu cay nhất. Và ở đó cũng không có những khám phá vĩ đai mà ở đó dung chứa những sự thật được phản ánh một cách đặc biệt, “lạ hóa” thông qua lăng kính chủ quan của người nghệ sĩ. Cách con người mơ thấy những giấc mơ kì lạ có lẽ đã chẳng còn xa lạ đối với văn học từ cổ chí kim. Những giấc mơ báo mộng hay những giấc mơ ám ảnh, giấc mơ dự báo, tất cả đều rất quen thuộc. Chúng ta đều có thể dễ dàng nhớ đến những giấc mơ của Hàn Mặc Tử về thông Vĩ Dạ, về những ám ảnh được thoát khỏi căn phòng giam chứa để hòa nhập với cuộc sống đời thường.

Nhưng cách người vợ trong câu chuyện mơ về việc bản thân sẽ biến thành một cây dương trong bức thư cô gửi mẹ, nó không chỉ để thể hiện khát khao mà còn cho thấy những ám ảnh của nhân vật về cuộc sống. Khát khao được vươn lên khỏi cuộc sống hiện tại, đó không chỉ là sự thật mà đó còn như một chân lý của con người khi tồn tại trong cuộc sống, nếu không vươn lên, con người sẽ chết. “Con mơ thấy mình cao lớn như một cây dương. Con xuyên qua mái ban công và xuyên qua mái tầng trên, tầng mười lăm, tầng mười sáu, xuyên qua bê tông và các thanh gia cố cho đến khi con xuyên qua mái nhà ở đỉnh cao nhất”. Cách cây dương mạnh mẽ “đâm thủng” những tầng bê tông kiên cố như một lời khẳng định đầy chắc chắn của con người về khát khao muốn vượt thoát, muốn phá vỡ những định kiến kiên cố của người thân, của xã hội để tìm về chính bản thân mình, về cuộc sống đáng tồn tại. Khi nhân vật mơ về việc mình sẽ biến thành cây dương, liệu đó có phải dấu hiệu cho thấy cái khát khao ấy đang giãy giụa, quẩy đạp, thôi thúc đến không thể dồn nén được nữa? Đặt trong hoàn cảnh của nhân vật, khát khao ấy càng trở nên thiết thực và cần được thực hiện hóa hơn trong cái môi trường gia trưởng, nam quyền cực đoan ấy. Giấc mơ trong văn học đã trở thành một tín hiệu quen thuộc. Và ta cũng cần hiểu một sự thật rằng giấc mơ chính là cách khát khao hiện tại của con người đang cố gắng phản kháng và quẫy đạp. HanKang đã “thành thật” với cuộc đời trong văn chương. Khi con người đang cố gắng thoát khỏi cuộc sống trong tấn bi kịch, con người mệt mỏi và đuối sức đến nỗi mơ rằng bản thân sẽ được hóa thành cái cây, thành thiên nhiên để thoát khỏi sự mỏi mệt ấy. Phải chăng con người phải chuyển hóa, phải biến đổi thì họ mới có quyền được sống, được khát khao, được quẫy đạp theo đúng ước mơ của chính mình? Và chính HanKang có lẽ cũng bất lực trước câu hỏi ấy, và bà “thành thật” hỏi nó với độc giả trong tác phẩm của chính mình.

# data[].attributes.body
Theo tôi, cái hay của văn học không phải là việc cung cấp cho người đọc một con đường để đi đến chân lí. Vì bản chất ở đời làm gì có điều gì là chân lí. Cái hay của văn học nằm ở chỗ người đọc phải cùng với tác giả đào bới con đường ấy như đào bới một kho báu. Để rồi khi kho báu được trình hiện ra ngoài ánh sáng cũng là lúc con người vỡ mộng về kì vọng của chính mình. Phải chăng do nhà văn thành thật đến mức trần trụi đến đau lòng?

Han Kang trong “Quả của vợ tôi” là một ví dụ điển hình. Những điều tác giả nói, quả thật, chẳng quá mới mẻ. Tiếng nói về sự bất công của người phụ nữ, của thân phận đàn bà chịu chi phối của chủ nghĩa gia trưởng thực chất từ những năm đầu thế kỉ XX đã được cất lên một cách mạnh mẽ. Dẫu vậy, hãy thử nhìn cách nhà văn Hàn Quốc đặt vấn đề, trong công cuộc truy nguyên nguồn cội của bạo lực nam quyền lên người phụ nữ để thức nhận những nhận thức sâu xa về những dạng thể tinh vi của quyền lực gia trưởng, có lẽ ta sẽ không quá thắc mắc vì sao giải Nobel lại được trao cho bà.

Trong quá trình thực vật hoá người phụ nữ, mặc dù góc nhìn và quyền trần thuật thuộc về người chồng, nhưng Han Kang đã để lại một ít quyền lên tiếng cho người vợ để biểu hiện cho nỗi thống khổ tinh thần mà bấy lâu nay xã hội chẳng mấy quan tâm. Trong sự phản kháng âm thầm đó, cô chọn viết thư cho mẹ để giãi bày sự sợ hãi của mình “Có một linh hồn đau khổ nào đó mãi mãi ở sau lưng, nắm chặt cổ họng, tứ chi con?”. Mẹ là nguồn cội, là nơi con người tìm đến để giải toả mỗi khi gặp chấn thương. Nhưng ở đây, dù nói với mẹ hết thảy nỗi đau và sự cô đơn, nhưng cô vợ lại không bao giờ muốn sống một cuộc đời bị toàn quyền chi phối bởi chủ nghĩa gia trưởng như mẹ. Cô chọn viết thư để phát lên những nỗi đau, nhưng ở đó cũng vô cùng ám ảnh khi cuộc đời của mẹ cũng chính là một chấn thương tinh thần khủng khiếp với cô.

Cũng giống như cách đứa trẻ 16 tuổi phải tìm đến Âu Cơ để nói lên nỗi ai oán khi bị gông kìm bởi định kiến văn hoá trong “Bức thư gửi mẹ Âu Cơ”. Phải chăng, trong xã hội ấy chẳng còn ai có thể lắng nghe cô, kể cả người mẹ đã sinh ra cô? Mẹ, nguồn cội vừa là nơi tìm đến để giãi bày, nhưng dường như cũng vô cùng bất lực trong việc cứu vớt những thân phận bên lề trong một xã hội thoái trào niềm tin vào quyền tự quyết của phụ nữ. Những áp bức mà người phụ nữ phải mang gánh ngày nay không còn là tác động vật lí một cách đau đớn, mà là những vết thương cứ liên tục rỉ máu bởi miệng lưỡi thế gian nhân danh văn hoá, của chủ nghĩa gia trưởng xem đàn bà là công cụ để thoả mãn tinh thần và vật chất.

Viết thư cho mẹ, nhưng mẹ có trả lời không, không ai có thể trả lời. Phải chăng sự im lặng của lời đáp cũng chính là câu trả lời của xã hội. Rồi đây người phụ nữ phải tựa vào đâu để tìm lại quyền được là phụ nữ của chính mình. Một sự thành thật đến đớn lòng, để phơi trần ra một xã hội khi tình người mục ruỗng.

Tìm đến mẹ lúc này không còn là nơi ôm ấp nỗi đau, mà dường như là nỗi bất lực vì không thể tìm được lối thoát cho chính mình của phụ nữ. Vấn đề về nỗi đau và sự áp bức đối với phụ nữ không mới, nhưng Han Kang hoá ra lại rất thành thật với bản chất hiện thực khi người phụ nữ đang dần rất yếu ớt, rất lạc loài. Nữ quyền của Han Kang trong chỉ còn đơn giản là đấu tranh cho quyền được nói, mà là đấu tranh để quyền tự trị của người phụ nữ không bị những diễn ngôn nam quyền che lấp.

# data[].attributes.body
“Tôi còn biết làm gì sau mỗi ban mai, còn gì để mà chờ đợi, mà chinh phục nữa?” - Giây phút bắt gặp hoa sầu, cũng chính là lúc Vĩnh đứng trước án tử cô đơn. Motif cô đơn thường xuất hiện trong những sáng tác văn học đương đại, nhưng dường như vẫn luôn tồn tại ở đâu đó sự trình hiện đầy thành thật của người nghệ sĩ với mảnh đất vốn quen thuộc. “Mỗi lần tôi tự hỏi liệu người phụ nữ này thực sự có quyền gây cho tôi cô đơn như vậy không, tôi cảm thấy như toàn bộ con người mình tràn ngập nỗi ghê tởm vô bờ bến, cô lập tôi như một lớp bụi cũ.”. Có thể thấy việc xác lập cho mình sự cô đơn của người chồng trong Quả của vợ tôi vừa cho thấy sự đáng thương, lẫn đáng trách. Anh đã ngụp lặn trong những chấn thương của chính mình, và giờ đây, có lẽ cũng cần được giãi bày nội tâm. Nhưng ở mặt khác, chi tiết trên đã cho ta nhận thấy cách ứng xử của người chồng trước một thực tại mà đối với anh - là không thể lí giải được. Khi anh chất vấn về quyền được cô đơn, dường như đã xuất hiện sự phân biệt rõ rệt giữa vị trí người đàn ông và người phụ nữ. Han Kang đã thành thật về việc, ngay cả với những vấn đề về nội cảm, xúc cảm; người phụ nữ vẫn không thể phá đi ranh giới để bước đến vùng lãnh thổ cứng cáp do người đàn ông xác lập. Và với tôi, một người đọc, tôi tin sự chân thật đã được trình hiện vào giây phút này. Nhiều lần nhắc về nỗi cô đơn, nhưng có lẽ trong sự đứt gãy ấy, anh chỉ thấy chính mình mà không thấy khao khát được phát ngôn của vợ. Bằng chi tiết đó, tác giả đã nhắc đến sự cô đơn như để dành quyền chú ý, được là trung tâm của người đàn ông. Và điều này đang dự cảm về sự biệt lập tuyệt đối người phụ nữ khỏi quyền được lên tiếng nhân bản của họ theo một cách tự nguyện. Như thế, việc tìm kiếm và khai thác motif cô đơn không mới mẻ trong văn học đương đại, nhưng Han Kang đã phơi bày ra ánh sáng những “nếp gấp” của quyền người phụ nữ bằng sự chân thật, không che giấu.