# data[].attributes.headline
Przeczytaj i zapisz czym charakteryzuje się architektura organiczna.

# data[].attributes.subject
Przeczytaj i zapisz czym charakteryzuje się architektura organiczna.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy budynki mogą być jak rośliny - wyrastać z ziemi w harmonii z naturalnym otoczeniem? Architektura organiczna udowadnia, że to możliwe. Filozofia rozwinięta przez legendarnego Franka Lloyda Wrighta zainspirowała dziesiątki architektów na całym świecie. Oto ich niesamowite dzieła.
Architektura organiczna wielu kojarzy się przede wszystkim z budowlami naśladującymi naturalne formy (przede wszystkim rośliny), a więc zdominowanymi przez obłe kształty i płynne linie. Jednak według idei głoszonych przez Franka Lloyda Wrighta, uważanego za ojca XX-wiecznej architektury organicznej, to nie same formy są najważniejsze, ale ich relacja z otoczeniem. W historii można znaleźć także przykłady realizacji obu sposobów rozumienia architektury organicznej - budynki złożone z zaokrąglonych i falistych elementów, a jednocześnie harmonijnie wkomponowane w otaczający je krajobraz.

Budynki wyrastające z ziemi niczym rośliny

Podążając za ideami swojego mistrza, Louisa Sullivana, Frank Lloyd Wright rozwinął koncepcję architektury organicznej będącą nie stylem, ale przede wszystkim postawą filozoficzną. Nie chodziło bowiem o sprecyzowanie specyfiki poszczególnych elementów budowli i ich uniwersalnego, niezależnego od miejsca charakteru. Dla Wrighta priorytetem było dopasowanie architektury do danego miejsca i czasu - niemalże tak, jakby domy w naturalny sposób stanowiły część zastanego krajobrazu.

W projektowaniu wyróżniał trzy istotne elementy: specyfikę miejsca, potrzeby klienta i naturę materiałów. Respektując naturalną przestrzeń - ukształtowanie terenu, roślinność i zbiorniki wodne, architekt powinien zaspokoić potrzeby i oczekiwania zamawiającego projekt, a nawet więcej: podnieść poziom jego codziennego życia. Temu miało służyć między innymi wykorzystanie do budowy odpowiednich materiałów. Wright uważał, że:

Forma jest tylko wtedy organiczna, jeśli stoi w naturalnym stosunku do materiału i funkcji. Forma organiczna wyrasta do swej struktury wśród tych samych warunków, wśród jakich roślina wyrasta z ziemi.

Architektura organiczna - dziedzictwo Wrighta

Wright nie poprzestał na sformułowaniu teorii, ale także przełożył ją na praktykę, projektując między innymi słynny dom nad wodospadem (obecnie wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO). Stworzył plany około 800 budynków: 380 spośród nich zostało zrealizowanych, a do naszych czasów przetrwało ich 280. Idee Wrighta pozostały żywe do dzisiaj i także w XXI wieku możemy odnaleźć obiekty pomyślane zgodnie z filozofią architektury organicznej.

Zarówno w ubiegłym stuleciu, jak i współcześnie spotykamy budowle o organicznych kształtach - ich elementy przypominają na przykład wygięte łodygi, płatki kwiatów lub muszle. Czasem nawiązania do form roślinnych nie są tak wyraźne, bo faliste linie i obłe bryły mają charakter czysto abstrakcyjny - jednak poprzez swoją nieregularność stanowią odniesienie do świata przyrody.

Fallingwater

miejsce: Mill Run, Stany Zjednoczone

rok powstania: 1939

architekt: Frank Lloyd Wright

Choć upłynęło już blisko 80 lat od wzniesienia najbardziej znanej budowli ojca architektury organicznej, projekt Wrighta wydaje się nie starzeć, a wręcz przeciwnie - tchnie wciąż świeżym spojrzeniem. Dla zleceniodawców dużym zaskoczeniem było usytuowanie domu, spodziewali się bowiem, że z okien będzie się rozciągał widok na wodospad. Wright postanowił jednak umieścić budowlę nad wodospadem, aby mieszkańcy mogli słyszeć szum jego wody. Choć na pierwszy rzut oka bryła budynku zdominowana jest przez formy geometryczne, w rzeczywistości linie są lekko zakrzywione, a poszczególne elementy zaokrąglone. Wright nie postulował ścisłej imitacji form pochodzących z przyrody, ale starał się wzorować na panującej w niej harmonii.

Bavinger House

Słynny budynek Bruce'a Goffa, architekta uważanego za drugiego obok Wrighta najważniejszego przedstawiciela amerykańskiej architektury organicznej, wzbudzał kiedyś wielkie zainteresowanie turystów. Według projektu Goffa zbudowali go sami właściciele - artyści Nancy i Eugene Bavinger z pomocą swoich uczniów, ochotników i lokalnych firm. Po przeprowadzce przekonali się, że wyróżniający się niemal 30-metrową rudawą wieżą budynek stał się niesłychanie popularną atrakcją. Artyści próbowali ograniczyć liczbę zwiedzających. Pobieranie opłat za oglądanie obiektu co prawda przynosiło coraz większe zyski, jednak ostatecznie małżeństwo miało dość nieustającego napływu turystów i zdecydowało się na wyprowadzkę.

Brak mieszkańców, zaniedbanie, zniszczenia po potężnej wichurze, a także nieporozumienia pomiędzy spadkobiercą a instytucjami dążącymi do renowacji budynku spowodowały, że obecnie nic już po nim nie pozostało. W tym kontekście warto wspomnieć, że Bavinger House w latach 80. otrzymał nagrodę Amerykańskiego Instytutu Architektów, a na początku XXI wieku został wpisany do Amerykańskiego Rejestru Nieruchomości Historycznych. Organicznymi cechami budynku była nie tylko spiralna forma, ale także wykorzystanie lokalnych materiałów (wydobywane w pobliżu skały z dużą zawartością żelaza nadały ścianom rudawy kolor) i integracja z otaczającym krajobrazem.

Kenneth and Phyllis Laurent House

Sydney Opera House

TWA Flight Center

Glenn Mitchell House

Thorncrown Chapel

The High Desert Home

Aloni house

Sustainability Treehouse

The Mirror Houses

# data[].attributes.attachment_link.title
Architektura organiczna - zobacz niezwykłe budowle wpisane w naturę

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy budynki mogą być jak rośliny - wyrastać z ziemi w harmonii z naturalnym otoczeniem? Architektura organiczna udowadnia, że to możliwe. Filozofia rozwinięta przez legendarnego Franka Lloyda Wrighta zainspirowała dziesiątki architektów na całym świecie. Oto ich niesamowite dzieła. Architektura organiczna wielu kojarzy się przede wszystkim z budowlami naśladującymi naturalne formy (przede wszystkim rośliny), a więc zdominowanymi przez obłe kształty i płynne linie.

# data[].attributes.body
Waszym zadaniem jest sporządzenie notatki i zaprojektowanie własnego domu  według zasad architektury organicznej. (rysunek na kartce a4 - białej)