# data[].attributes.attachment_link.title
Levensecht leren dossier 'Eemland 1' Macy Bos 9ra

# data[].attributes.body
https://padlet.com/initramc/Eemland1

# data[].attributes.body
Wat is de doelgroep?
- Rond de 20
- Niet als doelgroep aanspreken
- Hou het simpel
- Geen jargon
- Simpel en snel
- Geen 'neppe' straattaal

Waar haalt Eemland1 hun inspiratie vandaan?
- Uit nood
- Lokale omroepen waren piraten
- Professioneler dan kleine aparte zenders
- Meer mensen beschikbaar

Wat voor plannen heeft Eemland1 buiten het jongerenlab om?
- Wettelijk verplicht
- Cultuur
- Muziek
- Theater
- Sport
- Evenementen

Waar liepen jullie zelf op vast?
- Meevaller
- Samengang besturen is lastig
- Gevoelige aspecten
- Verschillende meningen van verschillende zenders

Zijn er valkuilen waar wij voor uit moeten kijken?
- Moet uitvoerbaar blijven
- Mag wel experimenteel zijn

# data[].attributes.body
https://www.pewresearch.org/fact-tank/2016/10/06/younger-adults-more-likely-than-their-elders-to-prefer-reading-news/

# data[].attributes.body
Uit de kijkcijfers blijkt dat het nieuws toch veel bekeken wordt. Online en zowel op televisie staat het NOS journaal in de kijkcijfers zo goed als boven aan.

https://kijkonderzoek.nl/

Uit een onderzoek blijkt dat 28% van de jongeren (17-24 jaar) sociale media als grootste bron voor nieuws gebruiken. Hier spelen Instagram en facebook een grote rol in. Twitter wordt minder gebruik. Vaak de jongeren die nu nog op twitter zitten gebruiken dit ook voor het nieuws. En hierbij voornamelijk als het gaat om wereldnieuws.

Iets wat jongeren veel lezen zijn de onderwerpen waar politie, brandweer etc. In voorkomen. Ook wordt het veel gelezen als het gaat om BN'ers of bekende sporters. Hier wordt vaak op gereageerd waardoor het veel jongeren bereikt.

# data[].attributes.body
Voor de lokale omroep Eemland 1 is het belangrijk om de toekomstige doelgroep (de jongeren) te bereiken. Maar hoe bereik je deze doelgroep?  En hoe kun je hen meer actief laten deelnemen aan het nieuws?

Aantal jongeren per streek
Amersfoort:     +- 12.700
Leusden:          +- 3.400
Baarn:               +- 2.500
Spakenburg:    +- 600
Soest:               +- 4.600
(bron: allecijfers.nl)

Jongeren en nieuws
Jongeren vinden het nieuws wél degelijk belangrijk, alleen de vorm en plek waarin zij de informatie krijgen is anders in tegenstelling tot de oudere generatie. Jongeren leven online – denk aan Tiktok, Instagram en Facebook – de mobiele telefoon is niet meer weg te denken uit het straatbeeld. En dat is precies wat wij willen meenemen voor ons idee, wij willen het nieuws naar jou brengen.

Niet urenlang te hoeven wachten op het 8 uur journaal of op de NOS- lezer, maar gewoon het nieuws direct binnenkrijgen door middel van een tracking route. Zo krijg jij jouw eigen aangepaste nieuws binnen, op deze manier blijf je niet alleen op de hoogte van wat er allemaal om je heen gebeurt maar is het ook nog eens een stuk leuker, want het wordt geheel afgestemd op jouw voorkeuren. Het is echt jouw I-NEWS!

# data[].attributes.body
Hoe gaan wij nieuws naar Eemland 1 en het platform brengen?

Nieuws komt niet uit de lucht vallen en heeft een bron nodig. Aangezien wij onze focus willen leggen bij de jongeren leek het ons leuk om hen hier ook bij te betrekken. Door de lezer informatie en nieuws in te laten sturen houden wij ze actief in het nieuws én hebben wij een constante stroom aan nieuws.

Hoe gaan wij dit structureren en verifiëren?

Nieuws komt binnen op de redactie en wordt niet direct naar het platform gestuurd. De bron wordt gecontroleerd, als deze niet bekend is betrouwbaar is komt er extra controle op het nieuws bericht. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door het bellen met de bron, locatie bezoek en kijken of dit ook op andere nieuws site’s bekend is.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jongeren lezen nieuws al swipend door hun Instagram- of Snapchat-timeline. Ouderen gebruiken liever sites of apps van nieuwsmedia als Nu.nl, NOS.nl en AD.nl. En hoewel de zorgen over nepnieuws toenemen, maken Nederlanders zich er met 32 procent in vergelijking met de rest van de wereld nog de minste zorgen over. Het vertrouwen in de Nederlandse nieuwsmerken is bovendien bovengemiddeld hoog. Dat is te lezen in het 'Digital News Report 2020' van het Reuters Institute for the Study of Journalism en het Commissariaat voor de Media (CVDM).

Het rapport is een breed, wereldwijd onderzoek en beschrijft jaarlijks hoe mensen omgaan met nieuwsmedia. Onderzoeker Edmund Lauf van het CVDM vindt het vooral opmerkelijk dat jongeren geen interesse hebben in lokale media. Het zou er volgens hem aan kunnen liggen dat huis-aan-huis-bladen en andere regionale en lokale media bijna niet zijn terug te vinden op sociale media. "Lokale media zouden zich moeten afvragen hoe ze hun nieuws aantrekkelijk maken voor jongeren." Lauf durft niet te zeggen of de jongeren in een latere levensfase misschien wel interesse krijgen in lokaal nieuws. "Misschien is het wel een generatiekloof."

Vertrouwen in het nieuws hard gedaald in het VK

Het grootste deel van het onderzoek is gedaan voor de wereld op slot ging in verband met de coronapandemie. Met een aanvullende steekproef is geprobeerd inzicht te krijgen welke invloed Covid-19 heeft op de manier waarop mensen over media denken, maar hoe zich dat precies uitkristalliseert zal pas volgend jaar blijken, zegt Lauf.

Zo leek in de eerste weken van de lockdown wereldwijd het vertrouwen in media flink te stijgen, om daarna juist in rap tempo weer te dalen nadat media vraagtekens plaatsten bij de wijze waarop regeringen de crisis hadden aangepakt. Ook maken mensen zich zorgen over politici die de crisis aangrijpen voor hun eigen politieke gewin. Een meerderheid (52 procent) vindt het daarom een goede ontwikkeling dat media er melding van maken als politici als Trump en Bolsonaro dubieuze beweringen plaatsen op sociale media als Twitter en Facebook.

Waar 52 procent van de Nederlanders denkt dat het nieuws doorgaans betrouwbaar is, is dat in het Verenigd Koninkrijk slechts 28 procent, een daling van 12 procent in het afgelopen jaar. Het vertrouwen van de Britten kreeg een behoorlijke knauw door de brexit-perikelen en de verkiezingscampagnes.

Al voordat het coronavirus de wereld overspoelde was er een stijging te zien in het aantal mensen dat bereid is te betalen voor online journalistiek, maar dat is door de crisis in een versnelling gekomen. Uitgevers die hun inkomsten uit advertenties zagen dalen, verlegden de focus naar het werven van digitale abonnees. Van de Nederlanders heeft 14 procent het afgelopen jaar betaald voor digitaal nieuws, een stijging van 3 procent. Dat is overigens een peulenschil vergeleken bij Noorwegen. Met een stijging van 8 procent vindt inmiddels 42 procent van de Noren het normaal om te betalen voor online journalistiek.

Lees ook:

Is alle aandacht voor het virus écht nodig of is dit een mediahype?

De berichtgeving van de traditionele media over het coronavirus wordt als redelijk afgewogen beoordeeld. Maar ook nepnieuws en complottheorieën steken de kop op.

EU: Rusland overspoelt ons met nepnieuws over corona

Media in Rusland verspreiden veel fabels over de oorzaak van corona in Westerse landen. Moskou ontkent dat angst wordt gezaaid.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lokale media kunnen jongeren niet boeien, nieuws volgens ze via Instagram of Snapchat

# data[].attributes.attachment_link.description
Jongeren lezen nieuws al swipend door hun Instagram- of Snapchat-timeline. Ouderen gebruiken liever sites of apps van nieuwsmedia als Nu.nl, NOS.nl en AD.nl. En hoewel de zorgen over nepnieuws toenemen, maken Nederlanders zich er met 32 procent in vergelijking met de rest van de wereld nog de minste zorgen over.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ben jij ook iemand die wil weten hoe de toekomst er uitziet? Onze Mieren zijn altijd nieuwsgierig. Communiceren we over vijftig jaar telepathisch dankzij elektronische chips in onze hoofden? Zo ver in de toekomst kijken we niet, maar wat 2020 ons gaat bieden kunnen we wel verklappen. Kijk met ons mee!

Dit zijn vijf ontwikkelingen in de communicatie waar je als ondernemer rekening mee moet houden:

Zeg tot ziens tegen mobieltjes * Traditionele mobiele telefoons zullen verdwijnen. Smartphones worden immers steeds goedkoper. Met een smartphone kun je bovendien niet alleen bellen, maar ook bijvoorbeeld internetten en Skypen. Websites zullen daarom responsive moeten zijn. Dat betekent dat de website zich aanpast aan het formaat van een smartphone. Traditionele websites worden onleesbaar op smartphones. Is al jouw website al responsive?

Google wordt strenger dan ooit * Vroeger was het relatief makkelijk om je website hoog in de zoekmachines naar voren te laten komen. Je moest maar een paar zoektermen in je website verwerken en Google pikte jouw site op. In de toekomst wordt het moeilijker. Google let steeds meer op zogenaamde relevante inhoud. Relevante inhoud is bijvoorbeeld een blog met een actueel verhaal. Google gaat websites voortrekken die wekelijks (of vaker) iets boeiends delen. Heb jij een website die niet regelmatig wordt geüpdate? Dan zit je in de gevarenzone. Verlies je vindbaarheid niet.

De consument wil betekenisvolle producten * De tijd dat je de markt kon veroveren met een ondoordacht product is voorbij. Consumenten willen producten consumeren waar een verhaal aan vast zit. Dat zal in de toekomst steeds meer zo zijn. Jouw verhaal moet aansluiten bij de normen en waarden van de moderne mens. Dat geldt wanneer je fruitsapjes verkoopt, maar ook wanneer je een transportbedrijf hebt of houten vloeren legt. Kijk kritisch naar je eigen onderneming: breng ik een verhaal naar buiten dat mijn doelgroep waardeert of zijn er verbeterpunten?

De klant accepteert geen dichte deuren * Vroeger kon je een bordje op de deur van je winkel hangen en communiceren: WIJ ZIJN GESLOTEN. In de toekomst moet je als ondernemer dag en nacht open zijn. Moeilijk of onmogelijk? Niet als het aan je concurrent ligt, want hij heeft waarschijnlijk al een webshop. In de 24-uurs-economie die de toekomst gaat zijn moeten ook jouw digitale deuren dag en nacht open staan.

Printmedia moeten aansluiten bij digimedia * Geprinte media zoals brochures, posters en billboards zijn door enkele analisten al afgeschreven. De opkomst van digitale media is tenslotte niet te houden. Toch hebben geprinte media nog wel degelijk toegevoegde waarde. Je zal in de toekomst echter zien dat ze moeten verwijzen naar je digitale media, zoals je website of webshop. Middels bijvoorbeeld een QR-code kun je mensen snel van een krantenadvertentie naar je website leiden. Hoe goed zijn jouw printmedia met je digimedia geïntegreerd?

Voel je dat je hulp kunt gebruiken bij bovenstaande punten? Dat is niet vreemd, want de communicatiewereld is omvangrijk en verandert snel. Vraag onze Mieren om hulp. Wij laten jou (ook in de toekomst) niet alleen staan!

Met inspirerende groet,
Studio Mier

Deze blog is geschreven door Vincent Alblas | Vincent is een schrijfgrage dertig-plusser met een obsessie voor marketing. Als tekstschrijver en marketeer in de regio Rotterdam werkt hij voor klanten in Nederland en Vlaanderen.

# data[].attributes.attachment_link.title
De toekomst van communicatie | Studio Mier

# data[].attributes.attachment_link.description
Ben jij ook iemand die wil weten hoe de toekomst er uitziet? Onze Mieren zijn altijd nieuwsgierig. Communiceren we over vijftig jaar telepathisch dankzij elektronische chips in onze hoofden? Zo ver in de toekomst kijken we niet, maar wat 2020 ons gaat bieden kunnen we wel verklappen. Kijk met ons mee!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Qua thematiek kan er dit jaar al bijna geen belangrijker boek meer over journalistiek verschijnen: "De toekomst van het nieuws" behandelt de verstoorde relatie tussen de Nederlandse journalistiek en jongeren. De auteur, Irene Costera Meijer, presenteert een groot kwalitatief onderzoek onder jongeren, gedurfde stellingnames, en nieuwe modellen voor eigentijdse vormen van journalistiek.
Ze gaat de problematiek met lef en overtuiging te lijf. "De toekomst van het nieuws" is het betoog van iemand die niet bij de pakken neerzit: al bevestigt ook dit onderzoek dat jongeren geen kranten lezen (zelfs de meeste door haar onderzochte hbo-studenten journalistiek doen dat niet) en televisienieuws saai vinden, dat kan veranderen, is de teneur, als de journalistiek maar wil. Hans Laroes, hoofdredacteur van het NOS-Journaal en opdrachtgever van Costera Meijer's onderzoek, deelt in die mengeling van somberte en optimisme. "Laat ik het - te - sterk zeggen", schrijft hij in zijn voorwoord, "de oude instituties wankelen, terwijl de vraag naar informatie naar mijn idee groter is dan ooit."
De vraag naar informatie groter dan ooit, ook onder jongeren? Die conclusie is in strijd met die van de Amerikaanse hoogleraar David Mindich, die in zijn spraakmakende studie "Tuned Out: Why Americans Under 40 Don't Follow the News" de massale afkeer van journalistieke informatie onder jongeren documenteert. Het zou mooi maar ook opzienbarend zijn als deze Nederlandse studie zicht op iets anders bood...

De door Costera Meijer verzamelde onderzoeksresultaten bieden weinig grond voor optimisme. De onderzochte jongeren tonen weinig belangstelling voor nieuws, zeker niet als dat over buitenland, economie en binnenlandse politiek gaat. En wat essentiëler is: hun schaamte daarover verdwijnt. "Steeds minder jongeren", schrijft Costera Meijer, "voelen zich ongemakkelijk of beschaamd als ze aangeven dat ze liever naar soaps kijken dan naar het nieuws. Ze komen er openlijk voor uit dat ze nieuws saai vinden en niet met al die narigheid geconfronteerd willen worden."
Denkbaar was geweest dat Costera Meijer de jongeren op hun woord geloofde, er een 'sociaal-cultureel' probleem van jewelste in zag en een pleidooi à la Mindich ontwikkelde: samenleving, zorg dat de belangstelling voor nieuws onder jongeren terugkeert, breng je kinderen aan het verstand dat het je afsluiten voor de wereld iets is om je voor te schamen. Voor die benadering kiest ze niet. In haar ogen gaat het niet om een sociaal-cultureel maar om een journalistiek probleem. En dus besteedt ze het grootste deel van het boek aan de vraag hoe de journalistiek zichzelf aantrekkelijker voor jongeren kan maken. Allerlei vormen van "mensgerichte journalistiek" en uitgekookte combinaties van "snack" en "slow nieuws", staan de journalist daarbij ten dienste.
Geen principieel verschil tussen Journaal en RTL Boulevard?
Door die strategie te kiezen, distantieert Costera Meijer zich van de door haar team ondervraagde jongeren. Die jongeren kunnen het verschil tussen "echt" nieuws en andere, leukere soorten informatie, prima omschrijven. Naar het "echte" nieuws, zeggen ze, kijk je niet voor je lol; dat doe je om te weten wat er in de wereld speelt en om erover te kunnen meepraten met de mensen om je heen. Jongeren vinden het belangrijk dat dat echte nieuws er is - zodat je er in geval van nood meteen een beroep op kunt doen - en het moet vooral blijven zoals het is: grijs maar betrouwbaar, saai maar objectief. Als zij er zelf maar niet elke dag naar hoeven te kijken.
Costera Meijer weigert zich bij dat standpunt neer te leggen. "Opvallend is", schrijft ze, "dat informatieve programma's die qua presentatie en aankleding 'leuker' en 'meer aantrekkelijk' bleken voor jongeren, niet als nieuws beschouwd worden. Een goed voorbeeld hiervan is het paradoxale oordeel van studenten over programma's als RTL Boulevard: erg leuk om naar te kijken, maar geen 'echt' nieuwsprogramma."
Paradoxaal? Het oordeel van de jongeren valt alleen 'paradoxaal' te noemen, als je het principiële verschil tussen het Journaal en RTL Boulevard niet wilt zien of erkennen, en dat is exact waar Costera Meijer heen wil: de journalistiek moet zichzelf ruimer definiëren. En niet zo'n klein beetje ruimer: SBS Actienieuws, Hart van Nederland, de interviews van Rik Felderhof, allemaal bevatten ze journalistieke elementen, en de "oude" journalistiek kan daar wat van lenen, er wat van opsteken. "Televisie wordt door jongeren gekeken voor ontspanning", betoogt ze, "maar dat wil niet zeggen dat jongeren niet aangesproken of geboeid kunnen worden door een informatief programma. Jongeren kijken geboeid naar Jackass en naar MTV. Maar jongeren kijken ook geboeid naar Discovery Channel en Friends." Is dit overigens een slip of the pen, of is ook de comedy serie Friends in haar definitie een informatief programma?
"Snack" en "slow nieuws"
Er valt ongetwijfeld het nodige te verbeteren aan de klassiek-journalistieke benadering, en Costera Meijer's modellen kunnen daarbij helpen. Ze maakt, bij voorbeeld, onderscheid tussen conventionele, populaire en publieke benaderingen van het nieuws, en schetst de gevolgen van die driedeling in een bruikbaar schema. In klare taal maakt ze duidelijk dat journalisten die perspectieven naast elkaar moeten gebruiken, willen ze de aansluiting bij een jonger publiek niet verliezen.
Maar de achterliggende strategische keuze is er meer een van geloof dan van wetenschap. Nergens wordt aannemelijk gemaakt dat jongeren inderdaad naar de aldus gerestylede media zullen terugkeren en er hun eigen conventionele principe - echt nieuws kan en mag niet "leuk" zijn - voor zullen prijsgeven. De lage kijkcijfers van Talpa's NSE - een programma dat de door Costera Meijer bepleite mix van "heavy" en "light" nieuws biedt - doen weinig florissants vermoeden.
Bovendien biedt ze geen echte oplossing voor het risico dat oudere publieksgroepen de nieuwe formats verwerpen en óók gaan afhaken (een effect dat men overigens bij het NOS Journaal wil proberen te voorkomen door de schepping van het aparte, op jongeren gerichte project NOS Headlines).

Costera Meijer suggereert dat "slow nieuws" - goed verbeelde menselijke verhalen die de kijker het achterliggende nieuws doen "verstehen" - jongeren richting media zal trekken, maar is dat niet wat talloze reportage- en documentairemakers al jaren in slecht tot niet door jongeren bekeken programma's bij de publieke omroep doen?
Een sterk voorbeeld van "slow nieuws" is in Costera Meijer's ogen de documentaire Otpor over de gelijknamige Servische jongerenoppositiebeweging in de tijd van Milosevic. Ze beschrijft hoe een grote groep jongeren de film op school zag en erdoor gefascineerd en aangedaan raakte. "De film", schrijft ze, "was een schoolvoorbeeld van een goed verhaal, een verhaal waarin je kon wegzinken, dat je als jongere van begin tot eind kon navoelen en tot het diepst van je ziel wilde en kon meemaken."
In mijn ogen bewijst dit voorbeeld niet dat jongeren vanzelf geïnteresseerd raken wanneer je zulke documentaires als "slow nieuws" op televisie of internet vertoont. Het bewijst vooral dat jongeren nog bereikbaar en ontvankelijk zijn als iemand het initiatief neemt ze met zo'n film te confronteren, en dat kunnen uiteraard ook jongeren zelf zijn. Niet alleen de journalistieke inhoud en vormgeving, ook de plaats, de afzender en het kader doen ertoe. Anders gezegd, misschien wordt het pas wat als naast de journalistiek ook de rest van de samenleving en jongeren zelf hun verantwoordelijkheid nemen.
Irene Costera Meijer - De toekomst van het nieuws
Otto Cramwinckel Uitgever, Amsterdam 2006

# data[].attributes.attachment_link.title
De toekomst van het nieuws. Oftewel: de schaamte voorbij - De Nieuwe Reporter

# data[].attributes.attachment_link.description
Qua thematiek kan er dit jaar al bijna geen belangrijker boek meer over journalistiek verschijnen: "De toekomst van het nieuws" behandelt de verstoorde relatie tussen de Nederlandse journalistiek en jongeren. De auteur, Irene Costera Meijer, presenteert een groot kwalitatief onderzoek onder jongeren, gedurfde stellingnames, en nieuwe modellen voor eigentijdse vormen van journalistiek.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Communicatie is niet meer wat het was in 2005. En zo zal het vak ook de komende tien jaar verder evolueren. Maar hoe? En welke trends gaan daarbij een prominente rol spelen? Op initiatief van communicatiebureau Linden & Barbosa gingen enkele vooraanstaande vakgenoten met elkaar in discussie over de kansen en uitdagingen voor het ambacht. Het resultaat: 7 duidelijke trends die de toekomst van het vak bepalen.
Trend 1. Communicatie wordt tailormade. In 2025 verwacht de consument een persoonlijke boodschap
Jong, oud, man, vrouw, allochtoon, autochtoon; we verwachten in 2025 een persoonlijke boodschap. 'Consumenten zullen het dan heel gek vinden als ze een mailing ontvangen van een herencollectie, terwijl er in huis geen man woont', aldus Paulien Straeter, verantwoordelijk voor PR en Communicatie bij C&A. 'Met behulp van data kunnen boodschappen en aanbiedingen straks nóg persoonlijker worden gemaakt.'
Trend 2. Verschillende generaties en culturen op de werkvloer betekent ook voor de interne communicatie meer maatwerk
Anouk Lagerweij, manager Corporate Communicatie bij Hema, merkt op dat die ontwikkeling ook een belangrijke rol speelt voor professionals die van interne communicatie hun specialiteit gemaakt hebben. 'Wij werken tegenwoordig veel met apps en online portals, maar merken nu al dat generaties op de werkvloer op een heel andere manier informatie consumeren. Er is bijvoorbeeld nog steeds een doelgroep die het prettig vindt om het werkrooster gewoon in de mailbox te krijgen. Communicatie wordt de komende tien jaar, ook intern, steeds meer maatwerk'
Trend 3. Binden van medewerkers lukt alleen nog met behulp van een duidelijke bedrijfsfilosofie
In 2025 telt ons land naar schatting meer dan een miljoen zzp'ers. Daarnaast zijn ook de hybride banen in opmars. Mensen die én werknemer, én freelancer, én vrijwilliger zijn. Hoe bind je medewerkers aan je merk en product? 'Wij hebben op ons kantoor nu al freelance-consultants werken die ook voor concurrenten projecten doen. Onze overtuiging is dat je daar over tien jaar sowieso niet meer aan ontkomt', aldus Carla Barbosa van communicatiebureau Linden & Barbosa. Voor de professional die interne communicatie in zijn pakket heeft, levert dat fenomeen ook meteen weer nieuwe uitdagingen op. Want hoe ga je medewerkers binden aan je merk en product? 'Zorg vooral voor een duidelijke filosofie', vertelt Blok. 'Eentje die iedereen begrijpt, waar medewerkers trots op zijn en die ze kunnen doorvertellen. Dat wordt de komende jaren voor organisaties nóg belangrijker.'
Trend 4. De maatschappelijke boodschap wordt belangrijker dan de commerciële boodschap
Dat sociale relevantie voor merken de komende tien jaar in belang toeneemt, daar zijn alle deskundigen het in ieder geval over eens. Met alleen winst willen maken kom je in 2025 niet meer weg. Overheden, NGO's en bedrijven gaan daarvoor ook nauwer met elkaar samenwerken de komende jaren. Daarmee wordt het voor communicatieprofessionals een uitdaging om het MVO-karakter van de organisatie straks nóg beter voor het voetlicht te brengen. 'De maatschappelijke boodschap wordt veel belangrijker dan je commerciële boodschap. De waardering neemt op die manier toe en je krijgt social media ook meer in beweging', aldus Marc Oosterhout van N=5. Zijn bureau bedacht afgelopen zomer Pridestream, waarmee mensen over de hele wereld virtueel met de Canal Parade in Amsterdam konden meevaren. 'KPN verkoopt er niet direct meer abonnementen door, maar de PR-waarde was onvoorstelbaar groot.'
Trend 5. Communicatieprofessionals zetten vaker medewerkers van andere afdelingen in bij het communiceren van een boodschap
Consumenten en ook eigen medewerkers zijn steeds meer zelf de verspreiders van de content. Mark Blok ziet een trend bij klanten als het gaat om interne sociale platformen. 'Top-down communicatie werkt niet meer. Medewerkers willen het horen van de eigen manager in plaats van de CEO. Daarnaast willen ze ook hun eigen verhalen en kennis delen. Je kunt veel winnen door medewerkers een platform te bieden waarop ze hun deskundigheid delen en vertellen over hun werk. Informatie die mensen niet van een communicatieprofessional hoeven te horen. Wij kunnen medewerkers ondersteunen om die verhalen met elkaar te delen, maar ook om die verhalen te herkennen. Want lang niet iedereen ziet dat je een verhaal in handen hebt.'
Trend 6: Journalisten en PR-professionals hebben minder vaak rechtstreeks contact
Ook journalisten gaan overigens steeds meer gebruik maken van social media, merken de vakgenoten op. Dat leidt op communicatie-afdelingen soms al tot de nodige irritatie. 'Je merkt dat journalisten minder vaak contact met je opnemen om zaken te verifiëren', vertelt Maureen Sluiter, die bij Transavia verantwoordelijk is voor de corporate communicatie. 'Daar ligt voor communicatie-afdelingen de komende jaren wel een uitdaging, want de fact-checking komt zo in het geding.' Folkert Pama, directievoorzitter van online pensioenuitvoerder BeFrank, voegt daar nog een opmerkelijke anekdote aan toe: 'Ik las mezelf een keer terug in de krant zonder dat ik de journalist zelf had gesproken. Bleek dat ze mijn tweets hadden overgenomen en mijn foto erbij hadden geplaatst. Zo eenvoudig gaat dat.'
Trend 7. Positieve boodschappen scoren steeds beter
Diezelfde media krijgen nog wel eens het verwijt dat ze vooral slecht nieuws brengen. Oorlog, honger, mishandeling, fraude, misstanden en bedrijven die de schreef over gaan. Consumenten raken dat langzaam maar zeker een beetje zat, zo merken de communicatieprofessionals op. Zij stellen juist vast dat positieve boodschappen steeds beter gaan scoren, als tegenhanger voor al het slechte nieuws in journaals, kranten en nieuwsbulletins. Aan de communicatieprofessionals in 2025 de taak om die positieve geluiden beter voor het voetlicht te brengen.

Aan de discussie namen deel:
Marc Oosterhout, medeoprichter van reclamebureau N=5 en voorzitter van branchevereniging VEA Joep Cornelissen, professor Corporate Communicatie en Management aan de RSM Erasmus Universiteit Paulien Straeter, verantwoordelijk voor PR en Communicatie bij C&A Anouk Lagerweij, manager Corporate Communicatie bij Hema Mark Blok, interne communicatiedeskundige. Carla Barbosa van Linden & Barbosa. Christine van der Linden van Linden & Barbosa Maureen Sluiter, die bij Transavia verantwoordelijk is voor de corporate communicatie
Folkert Pama, directievoorzitter van online pensioenuitvoerder BeFrank

# data[].attributes.attachment_link.title
Deze 7 trends bepalen de toekomst van communicatie

# data[].attributes.attachment_link.description
Communicatie is niet meer wat het was in 2005. En zo zal het vak ook de komende tien jaar verder evolueren. Maar hoe? En welke trends gaan daarbij een prominente rol spelen? Op initiatief van communicatiebureau Linden & Barbosa gingen enkele vooraanstaande vakgenoten met elkaar in discussie over de kansen en uitdagingen voor het ambacht.

# data[].attributes.body
HOOFDVRAAG; Hoe laat je het nieuws naar jou toe komen?

IDEE; Doormiddel van tracking op telefoon/smartwatch krijg je gepersonaliseerde reclame en nieuws op jouw toestel. Per categorie kan je aanvinken waar jouw interesses liggen en welk nieuws/reclame jij wilt ontvangen.

VOORBEELD 1; Je loopt langs de HEMA en krijgt een pop-up met een aanbieding van de rookworst of krijgt te zien welke vacatures er beschikbaar zijn binnen dat filiaal.

VOORBEELD 2; Doormiddel van tracking weet het systeem jouw vaste route. Bij een ongeval krijg je automatisch een andere route te zien.

# data[].attributes.body
Macy - communicatief leerdoel: mezelf iets meer inhouden aangezien ik erg mondig ben en snel het voortouw neem. Ik wil graag anderen aan het woord laten (luisteren) en mijn mondigheid inzetten om anderen juist meer te stimuleren (naar voren te treden) door bijvoorbeeld vragen te stellen.

Tessa - zelfstandigheid: ik hou er zelf van om een goede structuur aan te brengen aan de opdracht. Bij deze opleiding is dit vaak niet het geval. Ik wil mijzelf verbeteren in het zelf structuur aan kunnen brengen tijdens een opdracht.

Lotte: Onderzoekend: Ik wil mijzelf pushen om dieper op de vraag in te gaan. Om net iets verder te zoeken dan dat ik normaal zou doen. Mijzelf dwingen om naar andere oplossingen te kijken.

# data[].attributes.body
- Hoe kan je het nieuws verifiëren
- Hoe krijg je meer nieuws berichten ipv reclame
- Bronnen, waar komt het vandaan?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het jaar 2020 was voor analytics-specialisten en online marketeers een jaar waarin veel nieuws te leren viel. Denk maar aan Google Analytics 4, Google Data Studio updates, Server Side Tagging en ITP. Het voelt alsof het hele datalandschap vol in beweging is en grote stappen maakt in de online marketing. In dit artikel bespreek ik de recente veranderingen in ad-tech en wat er op dit moment speelt rond online privacy, tracking en cookies.

Dit is namelijk een groot en belangrijk onderwerp, en zal de komende jaren ook nog een grote rol gaan spelen. Dit onderwerp ontwikkelt zich al een lange tijd dus ik zal eerst terugblikken in dit artikel zodat je hopelijk een goed beeld krijgt van wat er op dit moment speelt. Ook zal ik wat dieper ingaan in de technische processen, zodat je de achterliggende gedachten van deze discussie beter kunt begrijpen.

Het probleem van de adtech-industrie is dat deze voor een groot gedeelte leunt op cookie-technologie

Online privacy door de jaren heen

Het hele idee van online privacy is niet iets wat recentelijk speelt. Al in 2012 werd de zogenaamde Cookiewet van kracht die vereist dat elke bezoeker in Nederland informatie krijgt over welke cookies er worden geplaatst op de website die bezocht wordt. Voor cookies die geen technisch doeleinde hebben maar gericht zijn op marketing, moet ook nog toestemming worden gevraagd. Tracking cookies kregen hierop later een uitzondering. Dat zorgde voor veel opluchting bij marketeers.

In mei 2018 werd de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) van kracht. Deze wet ging nog een stap verder dan zijn voorganger en beschermt ook de opslag van persoonsgegevens. Dit betekent ook dat surfgedrag en persoonlijke gegevens niet meer zonder toestemming mogen worden verstuurd naar andere partijen dan de website die je op dat moment bezoekt.

Het probleem van de hele adtech-industrie wordt meteen duidelijk, omdat deze voor een heel groot gedeelte leunt op cookie-technologie. Cookies van marketingplatformen zoals Google en Facebook worden namelijk geplaatst op websites, en zijn dus automatisch een derde partij voor bezoekers die een willekeurige site bezoeken. Via deze 3rd party cookies zijn deze platformen in staat om gebruikers te volgen en data te vergaren en koppelen aan hun eigen systemen.

Cookies: hoe zit dat ook alweer?

Hoe werkt dit nu precies? Technisch gezien bestaat er geen verschil tussen 1st party cookies en 3rd party cookies. Cookies kunnen alleen worden ingelezen en behandeld door het domein dat deze heeft aangemaakt. Het is alleen het perspectief van de gebruiker of de cookie 1st of 3rd party is.

First party cookies

First party cookies worden geplaatst door de website (met zichtbare URL) die men op dat moment bezoekt. Vaak zijn dit cookies die een technische inval hebben, bijvoorbeeld om te onthouden dat je bent ingelogd.

Maar ook de cookies van Google Analytics zijn 1st party. Dit komt omdat Google Analytics de data van iedere bezoeker scheidt per domein. Google Analytics kan dus geen bezoekers herkennen op meerdere domeinen, de data van gebruikers wordt in silo's geplaatst. Dit is ook gebruikelijk voor de meeste andere analytische tools.

3rd party cookies

Deze cookies worden geplaatst door externe partijen en zijn vaak bedoeld om gebruikers en gedrag te monitoren op meerdere websites. Omdat deze cookies worden gebruikt door domeinen die niet zichtbaar zijn voor de bezoeker in de URL-balk, maakt het dat ze 3rd party zijn. Doordat websites scripts plaatsen van externe partijen op hun website, zijn deze scripts in staat cookies te zetten en lezen op deze websites.

Als dit script weer op een andere website wordt ingeladen, kan dezelfde cookie worden ingelezen. Het systeem herkent dat het om dezelfde gebruiker gaat die deze twee websites bezoekt. Deze scripts of pixels spelen dus een cruciale rol en zijn in feite de echte kracht van het gebruik van 3rd party-data.

Bestaan er ook 2nd party cookies? Jazeker. Denk dan bijvoorbeeld als een website cookies plaatst van haar zusterbedrijf. Maar in de praktijk wordt deze term nauwelijks gebruikt.

Anti-cookiesentiment

Waarom zijn er zulke grote bezwaren tegen het gebruik van 3rd party cookies? Stel je voor: je staat in een offline winkel van keten X. Je loopt rond en bekijkt de schappen. Ondertussen registreert een camera iedere beweging die je doet in de winkel en slaat die op. Een paar dagen later bezoek je een winkel van keten Y. Het systeem gebruikt data van winkel X en herkent jou als potentiële koper. Snel worden prijzen van producten veranderd zodra je in de buurt komt. En ook worden nog even snel de producten waarin jij interesse toonde op een prominente plek geplaatst. Hetzelfde verhaal speelt zich ook af als je een uur later winkel Z bezoekt. Het is allemaal fictief, maar hopelijk snap je het punt.

Op dit moment zijn adverteerders en publishers nog heel erg afhankelijk van cookie-technologie. En consumenten hebben vaak geen idee hoe vaak data gedeeld wordt tussen partijen. Er zijn scenario's waarbij consumenten wellicht voordeel hebben bij een gezonde en winstgevende verhouding tussen adverteerder en uitgever. Denk hierbij aan websites die je dagelijks bezoekt en die een hoge kwaliteit aan content hebben. Bijvoorbeeld een nieuwswebsite over je hobby of een goede recensiewebsite over series en films die je vaak checkt. Je zou kunnen stellen dat de kwaliteit van deze sites mede mogelijk wordt gemaakt door een winstgevend advertentiemodel dat de uitgever hanteert.

Maar aan de andere kant hebben we ook altijd eens een hotelkamer willen boeken die plots duurder is geworden en waarbij er 'écht nog maar 1 kamer beschikbaar is in jouw vakantieweek'. Wat is het voordeel van de consument hier?

Hoe werkt cookie syncing?

Om een voorbeeld te geven van hoe data wordt gedeeld tussen partijen, zal ik uitleggen hoe cookie syncing werkt (soms ook 'piggybacking' genoemd).

Browsers laten niet toe dat trackers elkaars cookies kunnen uitlezen, dit kan alleen per domein. Een tracker van een DSP ( demand side platform, een systeem waarmee online advertising-campagnes worden beheerd en ingekocht) kan dus standaard niet de cookie uitlezen van een SSP ( supply side platform, waarop online uitgevers beschikbare advertentieruimtes aanbieden en verkopen) waarmee men samenwerkt.

Maar door user ID's te synchroniseren zijn trackers toch in staat om gebruikersdata uit te wisselen. Dit speelt een grote rol in het verrijken van data tussen platforms en het remarketen van bezoekers. First party data van DMP's ( data management platforms) kan met cookie syncing toch worden gedeeld met 3rd party DSP's. DSP's en SSP's gebruiken deze techniek veel, vooral voor een betere retargeting.

DSP's, DMP's en SSP's synchroniseren gemeenschappelijke user ID's met elkaar zodra er een cookie wordt ingeladen. Dit gebeurt realtime. Periodiek wordt er dan vervolgens user data uitgewisseld tussen deze systemen. Dit gebeurt buiten de browser om en server-to-server. Door de gemeenschappelijk user ID's zijn de systemen in staat om persoonlijke en interesse-data met elkaar te delen. Omdat een DSP de ad space en user ID kan herkennen die de SSP aanbiedt, kan er een succesvolle remarketing-uiting worden aangeboden (dit gebeurt via een Ad Exchange). Allemaal dus vanwege de gemeenschappelijk user ID gegenereerd door cookie syncing. Daardoor is remarketing tussen externe adtech-platforms toch mogelijk.

Door de werking van cookie syncing is het voor de bezoeker praktisch onmogelijk om na te gaan welke partijen er allemaal van zijn data gebruik gaan maken.

Een voorbeeld van cookie syncing

Om te laten zien op welke schaal cookie syncing wordt ingezet, laat ik je hieronder een voorbeeld zien van nieuwswebsite NU.nl. Trackers die gebruikmaken van cookie syncing zijn typisch te zien aan de HTTP status code 302. Op het moment dat ik de voorpagina open, zijn dit er zo'n 45.

Om er eentje uit te lichten zie je hieronder dat er een tracker wordt ingeladen van contextweb.com (1, zie afbeelding hieronder). Vervolgens zorgt een 302-redirect ervoor dat partner pubmatic.com ook wordt ingeladen (2). Vervolgens plaatst deze partner een cookie met als inhoud een ID (3). We kunnen ervan uitgaan dat de ID's die hier verstuurd worden, worden gebruikt voor cookie syncing. Beide cookies van deze 3rd parties worden nu gevuld met een gemeenschappelijk user ID.

Een terugblik op de ontwikkelingen

De afgelopen jaren zijn zogenaamde walled gardens (Google, Apple, Amazon en Facebook) flink bezig geweest om technologie te ontwikkelen die voor een verbetering zal zorgen van de privacy van de eindgebruiker. Dit zal uiteindelijk leiden tot de dood van 3rd party cookies en een verandering van adtech-ecosystemen. Hieronder volgen de belangrijkste ontwikkelingen.

Apple ITP

Apple heeft het voortouw genomen als het gaat om het blokkeren van cookies en presenteert zich als de voorvechter van het privacyvriendelijke internet. Intelligent Tracking Prevention (ITP) is de zogenaamde feature van Safari die zorgt voor een optimale privacy-omgeving voor de gebruiker. In feite komt het erop neer dat Safari alle 3rd party cookies blokkeert, maar ook andere opslagmethoden die ervoor zouden kunnen zorgen dat user data wordt verstuurd tussen verschillende websites en/of platformen.

De eerste versie van ITP werd opgeleverd half 2017 en heeft sindsdien meerdere updates gehad. Elke nieuwe versie heeft strengere regels.

ITP hanteert machine learning om te beoordelen welke trackers zich schuldig maken het tracken van gebruikers. Dit komt er in feite op neer dat standaard 3rd party cookies worden geblokkeerd. Maar ook 1st party cookies die client-side worden geplaatst worden behandeld. De laatstgenoemde krijgen nu een levensduur van 7 dagen. Als 1st party cookies worden voorzien van 'linkdecoratie', dan is de levensduur zelfs maar 24 uur. Linkdecoratie is een techniek die onder andere Facebook gebruikt om 1st party cookies zich te laten gedragen als 3rd party door userID's in URL's te plaatsen, en deze vervolgens op te slaan in de cookie. Dit is een vergelijkbare techniek die cookie syncing hanteert.

iOS 14

In 2020 kondigde Apple haar iOS 14-update aan. Deze update zal naar verwachting een grote impact hebben op het tracken van app traffic. Gebruikers moeten bij de update van iOS 14 per app toestemming geven aan de app-ontwikkelaar om haar/zijn data te gebruiken, of te laten gebruiken door derde partijen. Dit kan grote gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de app van Facebook. Als gebruikers ervoor kiezen Facebook geen toestemming te geven, zal de Facebook-tracking niet meer werken. Dit is weer een klap in het gezicht van Facebook, want deze partij werd ook al hard getroffen door de ITP-updates.

Google

Begin 2020 kondigde Google aan over 2 jaar volledig af te stappen van het gebruik van 3rd party tracking cookies. Dit kan officieel worden gezien als het antwoord op Apple's ITP. Omdat Google's inkomstenmodel voor een groot deel afhankelijk is van online advertenties en dus ook 3rd party tracking, is deze verandering voor Google natuurlijk een stuk moeilijker dan voor Apple. Laatstgenoemde heeft namelijk geen groot advertentienetwerk. Dat Google ook overgaat op cookieless tracking is dus meer noodzaak. Maar ik denk wel dat Google een goede oplossing gaat vinden die wellicht ook beter werkt dan de nu toch wel botte methode die Apple hanteert.

Qua browsertechniek heeft Google ook niet stil gezeten. In 2020 kwamen er twee belangrijke ontwikkelingen op de markt.

Server Side Tracking

Google Tag Manager lanceerde in 2020 haar Server Side Tracking in bèta. Hierdoor zal de komende tijd de populariteit van dit fenomeen gaan groeien. Server Side Tracking heeft met name impact op de veiligheid en snelheid van de datastromen tussen website en gebruiker. Er zijn technieken die ervoor zorgen dat de regels van ITP kunnen worden omzeild. Maar dit is niet de primaire functie.

De belangrijkste functies zijn het laten inladen van alle scripts en pixels op de eigen webserver in plaats van alles extern in te laden. Dit heeft als voordeel dat de websitebeheerder een grotere controle heeft van wat er op zijn website wordt ingeladen. Externe scripts, plugins etc. hebben een kleinere invloed. Dit komt ten goede van de snelheid van de website en de privacy van de gebruiker.

SameSite attribute

Om cross-site request forgery (CSRF) te bestrijden, introduceerde Chrome haar SameSite attribute voor cookies. CSRF is een techniek om misbruik te maken van het inladen van cookies. Cookies worden standaard verzonden bij elk http-verzoek, ook al komt dit verzoek van een externe URL. Cookies kunnen niet worden gewijzigd of bewerkt door een externe partij, maar de browser hecht bij elk verzoek (zelfs het laden van een afbeelding) wel de desbetreffende cookies aan het verzoek. Hierdoor kunnen hackers nepacties uitvoeren bij gebruikers die bijvoorbeeld legitiem zijn ingelogd in een website, maar door de hacker onbewust een actie laten uitvoeren. Dit is mogelijk omdat de hacker via een fake link of afbeelding de cookie kunnen inladen van de gebruiker.

SameSite attribute kan worden toegepast op cookies die worden gebruikt door websites en garanderen dat het request dat de cookie aanroept alleen intern mag worden uitgevoerd. Dat wil zeggen door het domein in de adresbalk, en niet via externe URL's, images of dergelijke die de gebruiker op dat moment gebruikt.

Deze functie heeft dus niet zozeer impact op tracking van de gebruiker, maar maakt het internet wel weer een stukje veiliger.

Firefox

Enhanced Tracking Protection (ETP) van Firefox gebruikt een iets andere aanpak dan Apple's Safari. Bij een standaard installatie van Firefox worden socialmedia-trackers en cross-site-trackingcookies standaard geblokkeerd. Dit wil in het algemeen zeggen 3rd party cookies van onder andere Linkedin, Facebook en Instagram met als doel gebruikers te volgen over meerdere websites. Zogenaamde 'volginhoud' wordt wel toegestaan. Hieronder worden cookies verstaan met als doel gebruikerservaring verbeteren en analytische functies uit te voeren (bijvoorbeeld Google Analytics).

De gebruiker kan altijd zelf nog deze settings aanpassen. ETP is anders dan ITP in de zin dan ETP niet alle trackers standaard blokkeert maar dit doet op basis van zwarte lijsten. Iets minder streng dus en meer flexibel.

Andere browsers

Hoe zit het met andere browsers? Chrome beschikt nog niet over een tracking- prevention-feature. Brave staat bekend om de meest privacyvriendelijke browser. Standaard worden alle externe scripts, first party cookies en third party cookies geblokkeerd, dus ook Google Analytics. Microsoft Edge beschikt over een soortgelijke functie als die van Firefox. De gebruiker kan kiezen tussen verschillende privacyniveaus. Standaard worden first party cookies niet geblokkeerd.

GDPR

De General Data Protection Regulation (ook bekend als AVG) die sinds 2018 geldt heeft ook grote impact gehad op hoe publishers en adverteerders met hun data en tracking omgaan. Nog lang niet iedereen houdt zich 100% aan de regels, maar we zien wel een trend in dat steeds meer partijen zich aan de wet willen houden.

Strikt genomen mag er geen 3rd party tracking plaatsvinden zonder toestemming van de bezoeker. Analytische cookies zoals die van Google Analytics mogen wel standaard worden ingeladen. Op het eerste gezicht lijkt deze wet dus een domper te zijn als je veel gebruikmaakt van remarketing en andere cross-domain marketing. Maar als je een slimme cookiebar inzet, kan dit verlies van tracking nog best weleens meevallen. Het ligt er dus maar net aan hoe je je cookiebar ontwerpt en positioneert. Dit alles natuurlijk binnen de toegestane wetgeving en met een juiste gebruiksvriendelijkheid. Wij hebben cases gezien waarbij 95% van de bezoekers akkoord gaat met alle vormen van tracking, en dit alles binnen het bereik van de wet.

Hoe ziet de toekomst er uit zonder 3rd party cookies?

Contextual targeting

Contextual targeting maakt een comeback in het adtech-landschap. Deze vorm van targeting maakt geen gebruik van persoonlijke data, maar van de context en content van de website/app waar de bezoeker zich op dat moment bevindt. Leest de bezoeker een blogartikel over zijn favoriete basketbal team? Dan kan contextual targeting ervoor zorgen dat er een advertentie wordt vertoond van basketbalschoenen. De targeting van de ads zal waarschijnlijk iets minder goed zijn, maar qua privacy is het een betere methode.

Contextual targeting maakt een comeback.

Google Privacy Sandbox

Google heeft aangekondigd dat het afscheid gaat nemen van 3rd party cookies in 2022. Google Privacy Sandbox is het project dat deze verandering mogelijk moet gaan maken. Het is nog in volle ontwikkeling en er zijn nog veel dingen niet duidelijk over dit systeem. Wat wel duidelijk is, is dat het idee van Sandbox niet meer is om gebruikers individueel te volgen, maar om benchmarks te gebruiken en om gebruikers te plaatsen in bepaalde groepen.

Google heeft ook al gezegd dat het gebruik van work-arounds zoals fingerprinting en linkdecoraties niet meer zal ondersteunen. Dit is dus een aanwijzing dat Google serieus bezig is met de ontwikkeling van Privacy Sandbox.

Het is wel aannemelijk dat er nog een vorm mogelijk is van uitwisseling tussen derde partijen. Maar dit zal op anonieme basis zijn zodat gebruikers niet meer individueel te herkennen zijn.

Turtledove: interesses van gebruikers opslaan in Chrome

Turtledove is een concreet onderdeel van de Privacy Sandbox en richt zich specifiek op retargeting zonder cookies. Je zou het niet op eerste gezicht denken maar Turtledove is een afkorting voor Two Uncorrelated Requests Then Locally-Executed Decision On Victory. Turtledove is een techniek waarbij de interesses van Chrome-gebruikers worden opgeslagen in de browser zelf, en niet meer in cookies. Deze interest groups worden door Chrome zelf beheerd en bevatten uitsluitend anonieme data van de gebruiker. Adverteerders kunnen deze interest groups vervolgens targeten en zo dus op basis van deze anieme data campagnes aanbieden. Het hele ad-veilingsysteem gebeurt nu feitelijk in Chrome zelf.

Het grote voordeel voor de gebruiker is dat hun interessedata niet meer in 3rd party cookies wordt opgeslagen, maar direct in de browser zelf. De data die ad exchanges nu te verwerken krijgen zijn nu puur gebaseerd op interessegedrag van de Chrome-gebruiker, en bevat geen persoonlijke data meer. Het nadeel is dat er een vertraging zit in het retargetingproces. Adverteerders zullen iets langer moeten wachten totdat ze hun campagne kunnen tonen.

Voorbereiden op een toekomst zonder third party cookies

In mijn volgende artikel zal ik beschrijven hoe we ons het beste kunnen wapenen in een toekomst zonder 3rd party cookies. Welke stappen kunnen we nu al nemen om later niet in de problemen te komen? Ook zal ik met meer praktische tips en adviezen komen die alle vlakken van online marketing zullen gaan raken. Denk dus ook aan CRO-processen, personalisatie, en het gebruik van een CDP of DMP.
Heb je vragen of opmerkingen? Laat het weten via de reacties hieronder.

# data[].attributes.attachment_link.title
Online privacy & tracking: deze technieken en veranderingen moet je kennen - Frankwatching

# data[].attributes.attachment_link.description
Het jaar 2020 was voor analytics-specialisten en online marketeers een jaar waarin veel nieuws te leren viel. Denk maar aan Google Analytics 4, Google Data Studio updates, Server Side Tagging en ITP. Het voelt alsof het hele datalandschap vol in beweging is en grote stappen maakt in de online marketing.