# data[].attributes.headline
ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΈΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

# data[].attributes.subject
ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΈΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

# data[].attributes.body
Μία παρουσίαση του 4ου Γυμνασίου Δράμας για την αναπηρία

# data[].attributes.headline
Άτομα με κινητικά προβλήματα

# data[].attributes.subject
Άτομα με κινητικά προβλήματα

# data[].attributes.body
Στο παρακάτω κείμενο παρουσιάζονται προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην πρόσβαση/ προσβασιμότητα και στην επικοινωνία όπως και πιθανούς τρόπους επίλυσης τους.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τα άτομα με σωματικές αναπηρίες αποτελούν πλέον ένα μεγάλο ποσοστό παγκοσμίος. Τα κινητικά τους προβλήματα μπορεί να προέρχονται από διάφορες αιτίες όπως ατυχήματα, καποιού είδους αρρώστιας ή ακόμα να προέρχεται εκ γενετής. Η παραπληγία, η τετραπληγία, η ημιπληγία, οι ακρωτηριασμοί, οι κακώσεις νωτιαίου μυελού, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η μυοπάθεια, η εγκεφαλική παράλυση, οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και η πολιομυελίτιδα αποτελούν σύνολο αυτής της ομπρέλας των κινητικών προβλημάτων.

Τα άτομα με σωματικές αναπηρίες(είτε αυτές είναι εκ γενετής είτε προκλήθηκε από κάποιο ατύχημα αργότερα) μπορούν αλλά και έχουν ίσες δυνατότητες με τα υπόλοιπα άτομα μιας και έχουν εξοικειωθεί με το περιβάλλον που βρίσκονται. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά από τα υπόλοιπα άτομα μιας όλοι έχουμε το δικαίωμα στην ισότητα.

Τα άτομα αυτά συνήθως:

- Αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κίνηση.
- Πιθανόν να μην μπορούν να οδηγήσουν με ευκολία / δεν οδηγούν καθόλου.
- Συνήθως χρειάζονται κάποιον φροντιστή μαζί τους για πιθανές δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν.
- Έχει περιορισμένες ευκαιρίες για εργασία.
- Δεν μπορεί να συντηρεί τον εαυτό του με ασφάλεια (π.χ να κάνει μπάνιο μόνος του).
- Δεν έχει πρόσβαση σε χώρους χωρίς ανελκυστήρα ή ακόμη και να μπορεί το κάνει με μεγάλη δυσκολία.
- Δυσκολεύεται να φτάσει αντικείμενα που βρίσκονται πιο ψηλά από το ύψος του (αν είναι καθηλωμένος σε καροτσάκι).

- Δεν μπορεί να έχει πρόσβαση σε χώρους που δεν παρέχουν/διαθέτουν κατάλληλες συνθήκες και χώρους για τα άτομα με κινητικά προβήματα.
- Πιθανόν να μην αθλείται κανονικά.

Πιθανές ερωτήσεις:

- Πως προήλθε η κινητική του αναπηρία, αν ήταν εκ γενετής ή αν προήλθε αργότερα απο κάποιο ατύχημα ή αρρώστια.
- Πως αισθάνεται με το πρόβλημα του.
- Αν έχει εξοικειωθεί με το περιβάλλον γύρω του.
- Πως αντιμετωπίζεται από άλλους ανθρώπους.
- Ποια προβλήματα αντιμετωπίζει στην καθημερινότητα του.
- Τι δεν μπορεί να κάνει με ευκολία.
- Αν βρίσκει εναλλακτικούς τρόπους να κάνει κάποια πράγματα που αρχικά δυσκολευόταν.

- Αν η τεχνολογία είναι μέρος στους εναλλακτικούς τρόπους που χρησιμοποιεί (αν χρησιμοποιεί).
- Αν συχνά χρειάζεται κάποιον φροντιστή ή δικό του άτομο κοντά του ή αν προσπαθεί να τα κάνει μόνος του.
- Αν επιδιώκει να βγαίνει μόνος του για τις δουλείες του.

- Κατα πόσο η τεχνολογία τον εξυπηρετεί για να κάνει τις δουλειές του.

Ένα βίντεο από το youtube το οποίο μας δείχνει το πώς η τεχνολογία βοηθά τα άτομα με κινητικά προβλήματα
Προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην πρόσβαση/ προσβασιμότητα και πιθανούς τρόπους επίλυσης τους.
Χωριστήκαμε ανάλογα με την πληθυσμιακή ομάδα που μελετούμε και συζητήσαμε ο καθένας για τα συγκεκριμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Ο καθένας ασχολήθηκε με συγκεκριμένες δυσκολίες οι οποίες βρίσκονται πάντοτε κάτω από την ομπρέλα της αναπηρίας που επιλέξαμε.Η ομάδα που μελετήσαμε είναι με ανθρώπους που έχουν κινητικά προβλήματα.Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να πάσχουν από παραπληγία, τετραπληγία, ημιπληγία ή ακόμα η δυσλειτουργία τους μπορεί να προέρχεται από ακρωτηριασμούς, κακώσεις νωτιαίου μυελού, σκλήρυνση κατά πλάκας, μυοπάθεια, εγκεφαλική παράλυση, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις ή από πολιομυελίτιδα.

Συζητήσαμε και καταγράψαμε τα γενικότερα χαρακτηριστικά του πληθυσμού, τα οποία είναι κοινά σε κάθε περίπτωση.Αυτά είναι η δυσκολία στην κίνηση (μπορεί το άτομο δηλαδή να είναι καθηλωμένο σε καροτσάκι, να δυσκολεύετε να περπατήσει με ευκολία λόγω μυϊκών προβλημάτων ή κάποιας γενετικής πάθησης όπως το σύνδρομο down ), στην τροφή αν δυσκολεύετε να χρησιμοποιήσει τα χέρια του και στο ντύσιμο.

Επιπλέον με βάση τα χαρακτηριστικά τους αναλύσαμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σε σχέση με την πρόσβαση. Δηλαδή κατά πόσο μπορεί ένα οποιοδήποτε άτομο να χρησιμοποιήσει και να αξιοποιήσει την λειτουργικότητα και τα πλεονεκτήματα ενός προϊόντος, συστήματος, συσκευής, υπηρεσίας, διεπαφής κτλ.Τα άτομα με κινητικές/ σωματικές αναπηρίες αρχικά, δυσκολεύονται να χρησιμοποιούν χώρους που δεν έχουν ράμπα για τροχοκάθισμα ή ανελκυστήρα σε περίπτωση που το άτομο δυσκολεύεται να περπατήσει. Επιπλέον μπορεί να έχει δυσκολίες να φτάσει αντικείμενα που βρίσκονται πέραν του δικού του ύψους (αυτό συμβαίνει αν το άτομο είναι καθηλωμένο) ή ακόμη να έχει την δυνατότατα να κρατήσει οπουδήποτε αντικείμενο (σε περίπτωση που δεν έχει σταθερότητα των χεριών).Τα άτομα αυτά συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην μεταφορά τους, μιας και τα μαζικά μέσα μεταφοράς δεν τους παρέχουν απόλυτα το κατάλληλο περιβάλλον για να μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν.

Τέλος αναφέραμε πιθανές εισηγήσεις για τεχνολογικές λύσεις αλλά καταγράψαμε είδη υπάρχοντες παροχές που μπορούν να χρησιμοποιήσουν.Αυτές είναι τα ειδικά αυτοκίνητα τα οποία μπορούν τα προβοκαρίσματα να μπαίνουν με ασφάλεια, επιπλέον ανελκυστήρες ευρύχωροι για να χρησιμοποιούν.Ακόμη δημιουργήθηκε ένα γάντι το οποίο σταθεροποιεί τις κινήσεις του ατόμου για να μπορεί να κρατήσει καλύτερα τα αντικείμενα.
Προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην επικοινωνία( και τεχνολογια) και πιθανούς τρόπους επίλυσης τους.
Τα άτομα με κινητικές δυσκολίες συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα στην επικοινωνία.Τα χαρακτηρίστηκα από τα οποία διακατέχονται είναι

Οι ήδη υπάρχουσες τεχνολογικές λύσεις που υπάρχουν είναι

Ενδοεποικινωνιακά συστήματα (π.χ ασύρματοι που χρησιμοποιούνται στο σπίτι)

# data[].attributes.attachment_link.title
1. Άτομα με κινητικά προβλήματα - C.A.N.tepak1

# data[].attributes.attachment_link.description
Τα άτομα με σωματικές αναπηρίες αποτελούν πλέον ένα μεγάλο ποσοστό παγκοσμίος. Τα κινητικά τους προβλήματα μπορεί να προέρχονται από διάφορες αιτίες όπως ατυχήματα, καποιού είδους αρρώστιας ή ακόμα να προέρχεται εκ γενετής. Η παραπληγία, η τετραπληγία, η ημιπληγία, οι ακρωτηριασμοί, οι κακώσεις νωτιαίου μυελού, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η μυοπάθεια, η εγκεφαλική παράλυση, οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και η πολιομυελίτιδα αποτελούν σύνολο αυτής της ομπρέλας των κινητικών προβλημάτων.

# data[].attributes.body
ο Μάκης Καλαράς αποφάσισε να δοκιμαστεί και στα χειμερινά αγωνίσματα! Έτσι λοιπόν, σήμερα αποτελεί τον μοναδικό Έλληνα Παραολυμπιονίκη Αθλητή που έχει συμμετάσχει και στα εαρινά και στα χειμερινά παραολυμπιακά αγωνίσματα! Συμμετέχει στο Sitski και αποτελεί τον μοναδικό Έλληνα αθλητή σε αυτό το είδος αγωνίσματος! Ο Μάκης Καλαράς έχει ήδη μία συμμετοχή στους χειμερινούς αγώνες της Ρωσίας το 2014.

# data[].attributes.body
Ο Μάκης Καλάρας είναι βραβευμένος παραολυμπιονίκης, ο οποίος έχει λάβει την 5η θέση παγκοσμίως στην άρση βαρών, Χάλκινο μετάλλιο στην δισκοβολία στους παραολυμπιακούς της Αθήνας το 2004, Χρυσό μετάλλιο στον στίβο στους Ευρωπαϊκούς καλοκαιρινούς αγώνες του Ελσίνκι το 2005 και Χρυσό μετάλλιο στο παγκόσμιο τουρνουά στίβου στο Aspen.

# data[].attributes.headline
Κοινωνικά στερεότυπα και κράτος απομονώνουν τα άτομα με αναπηρία

# data[].attributes.subject
Κοινωνικά στερεότυπα και κράτος απομονώνουν τα άτομα με αναπηρία

# data[].attributes.body
Χωρίς υποδομές η χώρα μας
Αόρατοι για τις επιχειρήσεις
Η αλλαγή πρέπει να έρθει μέσα από τα σχολεία
Τσουχτερό το οικονομικό κόστος της αναπηρίας

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Έχουμε ορισμένες αλήθειες που είναι αυταπόδεικτες, πως όλοι οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν ίσοι, πως είναι προικισμένοι με ορισμένα απαράγραπτα δικαιώματα αναμεταξύ τους, που αυτά είναι το δικαίωμα της ζωής, το δικαίωμα της ελευθερίας και η επιδίωξη της ευτυχίας.
(Τόμας Τζέφερσον)
Σε αυτά όμως τα απαράγραπτα δικαιώματα τόσο το κράτος, όσο και η ίδια η κοινωνία πολλές φορές γίνονται τροχοπέδη, όταν αφορούν σε άτομα με αναπηρία. Η στρεβλή αντίληψη ότι εκείνοι που δεν έχουν το "ιδανικό σώμα" "μειονεκτούν" και κατ' επέκταση είναι και λιγότερο χρήσιμα μέλη στην κοινωνία, έχει κατατάξει αυτούς τους ανθρώπους σε πολίτες "δεύτερης κατηγορίας", που αξίζουν τον "οίκτο" και τη "συμπόνια" μας και όχι την ισότιμη μεταχείριση που καθένας αξιώνει.
Η σκληρή καθημερινότητα σε μια χώρα, που μόνο "φιλική" δεν είναι στα άτομα με αναπηρία και δεν έχει ούτε τις στοιχειώδεις υποδομές, ώστε να γίνονται απρόσκοπτα οι μετακινήσεις τους, κάνει ακόμα και τα πιο απλά πράγματα, όπως η εργασία ή ο καφές με έναν φίλο να είναι μια Οδύσσεια, που δεν ξέρει κανείς που θα καταλήξει.
Απροσπέλαστα πεζοδρόμια με παρκαρισμένα αυτοκίνητα και σπασμένες πλάκες. Μέσα μαζικής μεταφοράς με χαλασμένες ή χωρίς καθόλου ράμπες και ανελκυστήρες εκτός λειτουργίας. Δημόσια κτίρια χωρίς ράμπες και μικρά ασανσέρ που μετά βίας χωράνε δύο άνθρωποι μέσα, πόσω μάλλον το αναπηρικό αμαξίδιο. Χώροι ψυχαγωγίας και διασκέδασης μη προσβάσιμοι καιχωρίς τουαλέτες αναπήρων, είναι μόνο μερικά από όσα καλούνται να αντιμετωπίσουν όσοι "γενναίοι" αποφασίσουν να βγουν έξω.
Τραγική απόρροια αυτής της κατάστασης, χιλιάδες άτομα με αναπηρία να παραμένουν εγκλωβισμένα στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού τους. Οι στατιστικές αδιάψευστοι μάρτυρες αυτής της κοινωνικής απομόνωσης.
Περίπου ένας στους πέντε πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζει κάποια μορφή αναπηρίας, σύμφωνα με το European Disability Forum, ενώ στη χώρα μας αγγίζουν το ένα εκατομμύριο όπως αναφέρει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Παρόλα αυτά, ελάχιστοι είναι εκείνοι που κυκλοφορούν στους δρόμους και ιδιαίτερα χωρίς τη βοήθεια συνοδού.
Χωρίς υποδομές η χώρα μας

"Θέλει θράσος η ζωή", μου λέει ο Μάκης Καλαράς, ασημένιος Παραολυμπιονίκης δισκοβολίας το 2004, σημαιοφόρος στους χειμερινούς παραολυμπιακούς στο Sochi το 2014, αθλητής του Alpine sit ski. . Ένα ατύχημα με μηχανή στα 18 του χρόνια τον ανάγκασε να κινείται με αναπηρικό αμαξίδιο, αυτό όμως δεν μπήκε εμπόδιο ούτε τα όνειρά του, ούτε τη δίψα του για τη ζωή. Λίγους μήνες μετά το ατύχημά του αποφάσισε να ζήσει μόνος του και να συνεχίσει να αθλείται στοχεύοντας στην κορυφή. Στα 40 του πλέον, παραμένει ενεργός αθλητής και προετοιμάζεται για τους χειμερινούς Παραολυμπιακούς του 2018. Σε ερώτηση για το αν η χώρα μας έχει τις υποδομές και την κατάλληλη παιδεία, ώστε να υποστηρίξει τα άτομα με αναπηρία, η απάντησή του είναι: "Όλα είναι λάθος σε αυτή τη χώρα, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για τους ανάπηρους, οι μετακινήσεις για όσους δεν διαθέτουν δικό τους αυτοκίνητο είναι πάρα πολύ δύσκολες. Ακόμα και στο μετρό που μπαίνεις δεν ξέρεις αν θα βγεις, καθώς πολλές φορές οι ανελκυστήρες δεν λειτουργούν".

Αόρατοι για τις επιχειρήσεις
Όσο αφορά στην ιδιωτική πρωτοβουλία, όπως μου εξηγεί ο Μάκης, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα: "Οι επιχειρηματίες στην Ελλάδα κάνουν σαν να μην υπάρχουν οι ανάπηροι, στα περισσότερα μέρη που βγαίνω για ένα ποτό αναγκάζομαι να περιοριστώ στα υγρά που θα καταναλώσω, γιατί σκέφτομαι πως αν χρειαστώ τουαλέτα θα πρέπει να πάω στο σπίτι μου. Ακόμα και στα ξενοδοχεία δεν ξέρουν πως να μας συμπεριφερθούν, δεν γνωρίζουν τις ανάγκες μας και αυτό φαίνεται από τον τρόπο που θα στρώσει η καθαρίστρια το κρεβάτι και θα το κάνει "φάκελο" έτσι ώστε να μην μπορούμε να τραβήξουμε τα σκεπάσματα, μέχρι και το σαμπουάν στο μπάνιο που θα το βάλει στο πάνω ράφι χωρίς να σκεφτεί ότι δεν φτάνουμε να το πιάσουμε. Είμαστε και εμείς καταναλωτές και μάλιστα σημαντική μερίδα του πληθυσμού, με φίλους που θα φέρουμε μαζί μας. Όσο νωρίτερα το καταλάβουν αυτό, τόσο καλύτερα για τις επιχειρήσεις τους, αλλά και για τον τουρισμό στη χώρα".
Τσουχτερό το οικονομικό κόστος της αναπηρίας

Η αλλαγή πρέπει να έρθει μέσα από τα σχολεία
Μέσα στο φορτωμένο πρόγραμμα του ο Μάκης έχει εντάξει μία ακόμα δραστηριότητα, συχνά επισκέπτεται σχολεία σε όλη την Ελλάδα και μιλά στους μαθητές εθελοντικά. Στόχος του είναι να ενημερώσει για τα προβλήματα των ανθρώπων με αναπηρία, να συμβουλεύσει τα παιδιά πως πρέπει να τους συμπεριφέρονται, να εμπνεύσει και να δώσει δύναμη να κυνηγήσουν το όνειρά τους ανεξάρτητα από τις όποιες δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίσουν, αλλά και να μυήσει τα παιδιά στους κανόνες οδικής ασφάλειας.
Όπως επισημαίνει ο ίδιος, η ελλιπής ενημέρωση και η έλλειψη παιδείας γύρω από τα άτομα με αναπηρία πρέπει να καταπολεμηθεί πρώτα απ' όλα μέσα από τα σχολεία, ώστε οι νέες γενιές να βγουν καλύτερες από τις προηγούμενες: "Με ενοχλεί, όταν πηγαίνω για ψώνια, και ο πωλητής αντί να με ρωτήσει απευθείας αν μου αρέσει ή αν μου κάνει, ρωτάει τον φίλο μου, που βρίσκεται δίπλα μου. Δεν είμαι κουφός, κινητικά προβλήματα έχω. Πρέπει να γίνει σωστή δουλειά στα σχολεία, να μάθουν τα παιδιά, ανάπηρα και μη, να συνεργάζονται αρμονικά, να έχουν κοινές δραστηριότητες και να παίζουν μαζί. Να μην γίνεται διαχωρισμός και πάνω από όλα να μάθουν τα υπόλοιπα παιδιά πως πρέπει να συμπεριφέρονται σε ένα παιδί με αναπηρία".

Ο Ανδρέας Κολίσογλου γεννήθηκε με κινητική αναπηρία, είναι ψυχολόγος και παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη σε άτομα με αναπηρία και όχι μόνο. Από το 2002 ξεκίνησε παράλληλα με τις σπουδές του και η ενασχόλησή του με τον χορό, καθώς όπως υποστηρίζει ο ίδιος, "μέσω των παραστατικών τεχνών δίνεται η δυνατότητα στην κοινωνία να αναθεωρήσει τα στερεότυπά της γύρω από την αναπηρία". Τώρα, σε συνεργασία με τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών κάνει και σεμινάρια χορού, που απευθύνονται σε πολίτες με και χωρίς αναπηρία, οι οποίοι θέλουν να εμβαθύνουν τις γνώσεις τους στον χορό και την αντίληψή τους γύρω από το σώμα με αναπηρία. Η δική του ζωή μοιράζεται μεταξύ Λάρισας και Αθήνας, οπότε το αυτοκίνητο είναι απαραίτητο για τις μετακινήσεις του. "Τα μέσα μαζικής μεταφοράς δεν είναι φτιαγμένα για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα, ακόμα και αν ένα λεωφορείο διαθέτει μπάρα, δεν είναι σίγουρο ότι θα καταφέρεις να φτάσεις ως τη στάση με αυτά τα πεζοδρόμια που έχουμε. Εμένα, ουκ ολίγες φορές, με έχει πιάσει η πόρτα του λεωφορείου, πρέπει να είσαι ο Κεντέρης για να προλάβεις να μπεις μέσα", μου εξηγεί γελώντας.
Όπως μου τονίζει όμως, αν και για την απόκτηση αυτοκινήτου υπάρχουν σημαντικές διευκολύνσεις, παρόλα αυτά οι επιπλέον επιβαρύνσεις κάνουν το κόστος για αρκετούς απαγορευτικό: "Αν αγοράσεις ένα καινούργιο αυτοκίνητο δεν πληρώνεις φόρο, γλιτώνεις έτσι γύρω στα 1.500 ευρώ και υπάρχει βέβαια και η απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας. Ωστόσο, οι μετατροπές που θα πρέπει να γίνουν σε αυτό ανάλογα με τις ανάγκες του εκάστοτε οδηγού μπορεί να κοστίσουν από 400 έως και 2000 ευρώ, ενώ η ανανέωση της άδειας οδήγησης κοστίζει 200 ευρώ και γίνεται συχνά πυκνά (από δύο μέχρι και δέκα χρόνια κατά περίπτωση)".
Ο Ανδρέας Κολύσογλου με τη σύζυγό του Βασιλική Δρίβα

Χαμόγελο, αισιοδοξία και θετική σκέψη
Φύσει αισιόδοξος άνθρωπος ο Ανδρέας, όταν έρχεται η συζήτηση στα δημόσια κτίρια, μου λέει ότι ποτέ δεν χάνει το κουράγιο του: "Πρέπει να είσαι εφευρετικός και να βρίσκεις λύσεις, να μην το βάζεις κάτω. Πρόσφατα βρέθηκα στην Πολεοδομία, όπου υπήρχε μόνο σκάλα, ούτε αναβατόριο, ούτε καν μια ράμπα, όταν τους είπα πως εκείνοι κόβουν πρόστιμα για μη προσβάσιμα κτίρια, μου είπαν πως στα καινούργια επιβάλλεται και πως αυτό είναι παλιό κτίριο και δεν είναι υποχρεωτικό! Θεωρούν πως ο υπάλληλος θα κατέβει κάτω να μας εξυπηρετήσει ή ότι εμείς θα έχουμε οπωσδήποτε συνοδό. Δεν θα καθίσω όμως να σκάσω, θα ανέβω ακόμα και στα τέσσερα αν χρειαστεί, δεν θα ντραπώ, θα βγάλω το μαντηλάκι μου ύστερα να σκουπιστώ και λύθηκε το πρόβλημα".
Τα στερεότυπα την κοινωνίας το μεγαλύτερο πρόβλημα
Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η κοινωνία, που θεωρεί το ανάπηρο σώμα ως μη αποδεκτό: "Οι κοινωνικές σχέσεις πολλές φορές είναι είτε πολύ επιφανειακές, είτε πολύ δύσκολες. Σπάνια θα βρεις άτομα χωρίς αναπηρία να επιδιώκουν να κάνουν σχέση με άτομα με αναπηρία. Θεωρούν ότι αν παρουσιάσουν ένα σύντροφο με αναπηρία, θα μειονεκτούν κοινωνικά. Όχι ότι δεν συμβαίνει και το αντίστροφο, άτομα δηλαδή με αναπηρία, προκειμένου να νιώθουν κοινωνικά αποδεκτοί, να θέλουν ο σύντροφός τους να μην είναι ανάπηρος". Ο ίδιος όπως ομολογεί έχει δεχθεί απόρριψη στο παρελθόν από κοπέλα λόγω της αναπηρίας του και προσθέτει: "Κατηγοριοποιώντας τους ανθρώπους σε άσπρους, μαύρους, ψηλούς, κοντούς, με αναπηρία, χωρίς αναπηρία χάσαμε την ουσία ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε ίδιοι και έχουμε τις ίδιες ανάγκες. Όλοι θέλουμε να αγαπήσουμε, να αγαπηθούμε, να εργαστούμε, να απολαύσουμε τη ζωή. Δεν με απασχολεί η αναπηρία μου και σε καμιά περίπτωση δεν θέλω να με λυπούνται. Περισσότερο λυπάμαι εγώ εκείνους που δεν είναι ανάπηροι, αλλά είναι εγκλωβισμένοι στον μικρόκοσμό τους και με το παραμικρό που τους συμβαίνει παθαίνουν πανικό".

Άρθρο της Κωνσταντίνας Γιαννακοπούλου στο www.alphafreepress.gr

Έρευνα-Δημοσίευση στο www.armenizo.gr : Κατερίνα Μαύρη

# data[].attributes.attachment_link.title
Κοινωνικά στερεότυπα και κράτος απομονώνουν τα άτομα με αναπηρία

# data[].attributes.attachment_link.description
Έχουμε ορισμένες αλήθειες που είναι αυταπόδεικτες, πως όλοι οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν ίσοι, πως είναι προικισμένοι με ορισμένα απαράγραπτα δικαιώματα αναμεταξύ τους, που αυτά είναι το δικαίωμα της ζωής, το δικαίωμα της ελευθερίας και η επιδίωξη της ευτυχίας. (Τόμας Τζέφερσον) Σε αυτά όμως τα απαράγραπτα δικαιώματα τόσο το κράτος, όσο και η ίδια η κοινωνία πολλές [...]

# data[].attributes.headline
Andrea Bocelli - Con Te Partirò - Live From Piazza Dei Cavalieri, Italy / 1997

# data[].attributes.subject
Andrea Bocelli - Con Te Partirò - Live From Piazza Dei Cavalieri, Italy / 1997

# data[].attributes.body
Ο Αντρέα Μποτσέλι είναι Ιταλός τενόρος, τραγουδοποιός και παραγωγός. Μετά από ένα ατύχημα σε αγώνα ποδοσφαίρου, ο Μποτσέλι διαγνώστηκε με συγγενές γλαύκωμα και τυφλώθηκε εντελώς στην ηλικία των 12 ετών. Από το 1982 ο Μποτσέλι έχει ηχογραφήσει 15 προσωπικούς δίσκους της ποπ όσο και της κλασικής μουσικής, τρεις δίσκους με τις μεγαλύτερες επιτυχίες και εννέα δίσκους με όπερα ενώ πούλησε πάνω από 90 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως. Έκανε μεγάλη επιτυχία ως καλλιτέχνης σε ένα διαφορετικό είδος μουσικής, φέρνοντας την κλασική μουσική στην κορυφή των διεθνών charts.

# data[].attributes.headline
Η κοινωνία απέναντι στα ΑΜΕΑ

# data[].attributes.subject
Η κοινωνία απέναντι στα ΑΜΕΑ

# data[].attributes.body
Το κείμενο αναφέρεται στα πολλά προβλήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν τα ατομα με ειδικές ανάγκες που σχετίζονται τόσο με την προσαρμογή τους και με την αποδοχή τους από το κοινωνικό πλαίσιο, όσο και με την αποδοχή της ίδιας της εικόνας τους και του είδους της αναπηρίας τους.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ΝΕΟΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

53ο κριτήριο αξιολόγησης Παπατσίρος Απόστολοςφιλόλογος

Η κοινωνία απέναντι στα ΑΜΕΑ

Άτομα με ειδικές ανάγκες κατά την έννοια του παρόντος θεωρούνται τα άτομα που έχουν σημαντική δυσκολία μάθησης και προσαρμογής εξαιτίας σωματικών, διανοητικών, ψυχολογικών συναισθηματικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων. Στα άτομα αυτά περιλαμβάνονται όσοι έχουν νοητική ανεπάρκεια ή ανωριμότητα, όσοι έχουν ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα όρασης ή ακοής, όσοι έχουν νευρολογικά ή ορθοπεδικά ελαττώματα ή προβλήματα υγείας. Ακόμα η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει και άτομα με προβλήματα λόγου και ομιλίας, με ειδικές δυσκολίες στη μάθηση (όπως δυσλεξία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία) ή άτομα με σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες και όσοι παρουσιάζουν αυτισμό και άλλες διαταραχές ανάπτυξης. Τέλος, στα άτομα με ειδικές ανάγκες περιλαμβάνονται επίσης πρόσωπα νηπιακής, παιδικής και εφηβικής ηλικίας, που δεν ανήκουν σε μία από τις προηγούμενες περιπτώσεις, αλλά έχουν ανάγκη από ειδική εκπαιδευτική φροντίδα για ορισμένη περίοδο ή για ολόκληρη την περίοδο της σχολικής ζωής τους.

Εκτός από τους περιορισμούς που ούτως ή άλλως θέτει η αναπηρία τους, τα άτομα με ειδικές ανάγκες έχουν να αντιμετωπίσουν και πολλά άλλα προβλήματα, που σχετίζονται τόσο με την προσαρμογή τους και με την αποδοχή τους από το κοινωνικό πλαίσιο, όσο και με την αποδοχή της ίδιας της εικόνας τους και του είδους της αναπηρίας τους. Είναι προφανές πως η πραγματικότητα της αναπηρίας είναι και για τους ίδιους τρομακτική και η αποδοχή του εαυτού τους ως "άτομα με ειδικές ανάγκες" είναι μια διαδικασία μακρόχρονη και επώδυνη. Το ναρκισσιστικό πλήγμα που συνεπάγεται μια τέτοια αποδοχή μπορεί να οδηγήσει στην αυτοαπομόνωση ή στην οργάνωση της καθημερινότητάς τους με το μειονέκτημά τους στο επίκεντρο τόσο της δικής τους ζωής όσο και του περιβάλλοντός τους. Ως αποτέλεσμα, μπορούν να εμφανίζουν εξάρτηση, παθητικότητα, χαμηλή αυτοεκτίμηση και έλλειψη ενδιαφέροντος.

Η ενασχόληση του Κράτους Πρόνοιας με τον πολύπτυχο και ευαίσθητο τομέα της Ειδικής Αγωγής των Α.Μ.Ε.Α άρχισε συστηματικά τη δεκαετία του 1970 και ιδιαίτερα με την ψήφιση του πρώτου Νόμου για την Ειδική Αγωγή (1981), αφού μέχρι τότε η Ειδική Αγωγή παρεχόταν κατ' αποκλειστικότητα σε διάφορα φιλανθρωπικά ιδρύματα και σε πολύ λίγα ιδιωτικά ειδικά σχολεία. Με το Ελληνικό Σύνταγμα του 1975, αναγνωρίζονται για πρώτη φορά και μάλιστα με τρόπο σαφή και κατηγορηματικό, τα κοινωνικά δικαιώματα ορισμένων κοινωνικών ομάδων που αντιμετωπίζουν ειδικά προβλήματα, μεταξύ των ομάδων αυτών βρίσκονται και τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Ενδεικτικά είναι τα άρθρα 21 και 25 του Συντάγματος: Άρθρο 21 παρ.3 "το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών και λαμβάνει ειδικά μέτρα για την προστασία της νεότητος, του γήρατος, της αναπηρίας και της περίθαλψης των απόρων". Άρθρο 25 παρ.1 "τα δικαιώματα του ανθρώπου ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους".

Όσον αφορά τον Ευρωπαϊκό τομέα, το 1990 εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό συμβούλιο ο Κοινοτικός Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων στον οποίο αναφέρεται ότι κάθε ανάπηρο άτομο, ανεξάρτητα από την προέλευση και τη φύση της αναπηρίας του, πρέπει να απολαμβάνει συγκεκριμένων πρόσθετων ευεργετημάτων με σκοπό να ευνοηθεί η επαγγελματική και κοινωνική ένταξή του. Τα ευεργετήματα αυτά πρέπει να αφορούν, ανάλογα με τις ικανότητες των ενδιαφερομένων, την επαγγελματική εκπαίδευση, την εργονομία, τη δυνατότητα πρόσβασης, την κινητικότητα, τα μεταφορικά μέσα και την κατοικία. Σχετικά με την επαγγελματική αποκατάσταση υπάρχουν εξίσου οι ανάλογες νομοθετικές ρυθμίσεις που αφορούν, την προστασία των Α.Μ.Ε.Α. σε φορείς ιδιωτικού και δημοσίου τομέα καθώς και επιχορηγήσεις εργοδοτών για προσλήψεις τέτοιων ατόμων.

Η χάραξη, λοιπόν, της γενικότερης εκπαιδευτικής και κοινωνικής πολιτικής συνοψίζεται στο τρίπτυχο: α) ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση β) σχολική και κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ανάλογα με τις δυνατότητες τους .γ) κοινωνική αλληλοαποδοχή και προετοιμασία για το πέρασμα από το σχολείο στην ενεργό ζωή με επιτυχία. Έτσι, η συναίσθηση του χρέους της πολιτείας προς όλους αδιακρίτως τους πολίτες της, με βάση τα δικαιώματα του ανθρώπου, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη δημοκρατία, γίνεται πράξη.

Κατευθυντήρια γραμμή της εκπαιδευτικής αλλά και της επαγγελματικής πολιτικής είναι η απαλλαγή από τη νοοτροπία της αντιμετώπισης των ατόμων - συμπολιτών και συνανθρώπων μας με συμπάθεια και φιλανθρωπία και αντικατάσταση της με τη σκέψη ότι όλοι ως πολίτες και άνθρωποι έχουμε ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις.

Επί του πρακτέου, η μέριμνα επικεντρώνεται στην απασχόληση των Α.Μ.Ε.Α. με μορφές προγραμμάτων μερικής και πλήρους απασχόλησης, συμβάσεων ορισμένου χρόνου, επιδοτήσεων νέων επαγγελματιών με στόχο την καταπολέμηση του αποκλεισμού από την αγορά εργασίας. Ωστόσο, παρ΄ όλες τις προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη γύρω από τη βελτίωση του τρόπου ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες και την πλήρη ενσωμάτωσή τους στο κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο, συχνά η πραγματικότητα των ατόμων αυτών είναι πολύ διαφορετική. Οι νομοθετικές αλλαγές που έχουν επέλθει, οι εκπαιδευτικές εξελίξεις και οι διευκολύνσεις που παρέχονται στα άτομα αυτά δεν έχουν μπορέσει ακόμα να αλλάξουν τη νοοτροπία των απλών ανθρώπων, οι οποίοι πολύ συχνά, λόγω ελλιπούς ενημέρωσης και απουσίας ερεθισμάτων, που θα τους ευαισθητοποιήσουν γύρω από αυτό το θέμα, διατηρούν μια στρεβλή εικόνα για άτομα με ειδικές ανάγκες. Ως αποτέλεσμα επέρχεται η περιθωριοποίηση, ο στιγματισμός τους και η αίσθηση ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να διαδραματίσουν κανέναν σημαντικό ρόλο στον σύγχρονο αστικό τρόπο ζωής. Αυτή ίσως να είναι και η σημαντικότερη πτυχή των προβλημάτων των ατόμων με ειδικές ανάγκες, καθώς η αλλαγή της νοοτροπίας όλων μας θα επιφέρει γενικότερες αλλαγές και σε πρακτικά θέματα της καθημερινότητάς τους. Είναι λοιπόν προφανές πως μια τέτοια αλλαγή νοοτροπίας δεν είναι μόνο υπόθεση του κράτους και των θεσμών, αλλά περισσότερο είναι υποχρέωση όλων μας, μια αλλαγή που θα συμβάλλει όχι μόνο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ατόμων με ειδικές ανάγκες, αλλά και στη γενικότερη προαγωγή και καταξίωση της κοινωνίας μας.

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 100-120 λέξεις περίπου.
Μονάδες 25
Β1. Να βρείτε από ένα συνώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: περιλαμβάνονται,φροντίδα, επώδυνη, συνοψίζεται, αδιακρίτως.
Μονάδες 5

Β2. Να βρείτε από ένα αντώνυμο για κάθε λέξη που σας δίνεται: ελαττώματα, αποδοχή, εγκρίθηκε, προσλήψεις, πρακτικά.

Β3. Πώς αναπτύσσεται η πρώτη παράγραφος του κειμένου;
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

Μονάδες 5 "
Β4. Ποιος είναι ο τρόπος και τα μέσα πειθούς στην τρίτη παράγραφο του κειμένου;
Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
Μονάδες 10
Β5. η αποδοχή του εαυτού τους ως "άτομα με ειδικές ανάγκες" είναι μια διαδικασία μακρόχρονη και επώδυνη Να αποδείξετε αυτό τον ισχυρισμό με τημέθοδο της αιτιολόγησης ή των παραδειγμάτων σε μια παράγραφο 80-100 λέξεων περίπου.
Μονάδες 10

Υποθέστε ότι συμμετέχετε σε εκδήλωση που διοργανώνει το Πνευματικό κέντρο του Δήμου σας, για την "Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία", κι αναλαμβάνετε να μιλήσετε ως εκπρόσωπος του σχολείου σας. Στην ομιλία σας (500-600 λέξεις περίπου) να επικεντρωθείτε στα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα Άτομα με Αναπηρία σήμερα και στην ανάγκη το σχολείο, η τοπική κοινωνία και η οργανωμένη πολιτεία να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπισή τους.

Μονάδες 40

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Έλλογη σκέψη

# data[].attributes.attachment_link.title
53o κριτήριο:"Η κοινωνία απέναντι στα ΑΜΕΑ"

# data[].attributes.attachment_link.description
ΝΕΟΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ 53ο κριτήριο αξιολόγησης Παπατσίρος Απόστολοςφιλόλογος Η κοινωνία απέναντι στα ΑΜΕΑ Άτομα με ειδικές ανάγκες κατά την έννοια του παρόντος θεωρούνται τα άτομα που έχουν σημαντική δυσκολία μάθησης και προσαρμογής εξαιτίας σωματικών, διανοητικών, ψυχολογικών συναισθηματικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων.

# data[].attributes.headline
ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΜΕΑ

# data[].attributes.subject
ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΜΕΑ

# data[].attributes.body
Μια ιδιαίτερα ευαίσθητη κοινωνική ομάδα που είναι παραμελημένη τόσο από την πολιτεία όσο και από τους πολίτες είναι αυτή των ατόμων με αναπηρίες.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Μια ιδιαίτερα ευαίσθητη κοινωνική ομάδα που είναι παραμελημένη τόσο από την πολιτεία όσο και από τους πολίτες είναι αυτή των ατόμων με αναπηρίες.

Άτομα με αναπηρίες ή αλλιώς με ?ειδικές ανάγκες? θεωρούνται όσοι έχουν μόνιμες ή προσωρινές βλάβες, ανικανότητες, αδυναμίες, αναπηρίες ή συνδυασμό των παραπάνω, και προέρχονται από φυσική, ψυχική ή νοητική ανεπάρκεια.

Τα άτομα αυτά αρχικά πρέπει να συμφιλιωθούν με την ιδιαιτερότητά τους. Αυτό γίνεται με ψυχολογική υποστήριξη, εμψύχωση από το περιβάλλον τους (οικογενειακό και κοινωνικό) αλλά και από εξειδικευμένους θεραπευτές, ανάλογα με το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν.

Η ανεξαρτησία είναι πολύ σημαντική για αυτό το λόγο οι θεραπευτές προσπαθούν σε πρώτη φάση να βγάλουν αυτούς τους ανθρώπους έξω από το σπίτι και ύστερα να τους κεντρίσουν το ενδιαφέρον με πράγματα και δράσεις με τα οποία θα μπορούσαν να ασχοληθούν. Η πολιτεία βέβαια φέρει μεγάλες ευθύνες και πρέπει να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις, ώστε αυτά τα άτομα να μπορούν να είναι απόλυτα ενταγμένα στην κοινωνία, να μην αισθάνονται κατώτερα, να μπορούν να εργάζονται, όταν αυτό είναι δυνατό και να απολαμβάνουν τη ζωή όπως κι οι υπόλοιποι άνθρωποι.

Οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα, για παράδειγμα, αντιμετωπίζουν πολλές δυσκολίες στις μετακινήσεις τους αφού δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές ούτε στους δρόμους, ούτε στα μέσα μεταφοράς, ούτε στις δημόσιες υπηρεσίες, ούτε στα σχολεία.
Τα άτομα αυτά αισθάνονται ανεπαρκή και βιώνουν αρνητικά συναισθήματα αφού πολλές φορές, ακόμα κι αν προσπαθούν, δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν όχι λόγω της αναπηρίας τους αλλά λόγω της έλλειψης υποδομών και προϋποθέσεων. Από την άλλη πλευρά αισθάνονται ακόμα πιο άσχημα όταν αντί της ίσης μεταχείρισης που δικαιούνται εισπράττουν το λοξό βλέμμα, το υποτιμητικό χαμόγελο, την ολοκληρωτική αδιαφορία.

Είναι το λιγότερο ντροπή να υποτίθεται ότι ζούμε σε μια πολιτισμένη κοινωνία και κράτος και πολίτες να συμπεριφερόμαστε μ? αυτόν τον τρόπο. Οι άνθρωποι με ιδιαιτερότητες είναι σαν όλους τους υπόλοιπους και δεν έχουν ανάγκη τον οίκτο αλλά την ίση μεταχείριση.

Από τις Λιόλου Ηρώ, Λιόλου Δώρα, Καρυπίδου Εριέτα, Κίτσου Γιαννούλα

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
από ΚατάTείχη

# data[].attributes.attachment_link.title
ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΜΕΑ

# data[].attributes.attachment_link.description
Μια ιδιαίτερα ευαίσθητη κοινωνική ομάδα που είναι παραμελημένη τόσο από την πολιτεία όσο και από τους πολίτες είναι αυτή των ατόμων με αναπηρίες. Άτομα με αναπηρίες ή αλλιώς με ?ειδικές ανάγκες? θεωρούνται όσοι έχουν μόνιμες ή προσωρινές βλάβες, ανικανότητες, αδυναμίες, αναπηρίες ή συνδυασμό των παραπάνω, και προέρχονται από φυσική, ψυχική ή νοητική ανεπάρκεια.

# data[].attributes.headline
Άτομα με ειδικές ανάγκες

# data[].attributes.subject
Άτομα με ειδικές ανάγκες

# data[].attributes.body
Πρόκειται για μια έκθεση που περιγράφει την αντιμετώπιση της κοινωνίας και της πολιτείας απέναντι στα ΑμεΑ, τα προβλήματα που δέχονται και τις συμπεριφορές που τους αναλογούν.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
άτομα με ειδικές ανάγκες (ή ειδικές ικανότητες, όπως τα αποκαλούν πολλοί) αντιμετωπίζονται συνήθως με αδιαφορία (στην καλύτερη περίπτωση) ή και με εχθρικότητα και απόρριψη. Ποια γνωρίζετε ότι είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και ποια νομίζετε ότι θα έπρεπε να είναι η συμπεριφορά της οικογένειας, του κοινωνικού περίγυρου και της πολιτείας απέναντί τους;
Πρόλογος

Ορισμός

Ειδολογικός χωρισμός: κινητικώς διανοητικώς, ψυχικώς

Κυρίως Θέμα

Ε1. Προβλήματα

επικοινωνίας

(μετα)κίνησης, μεταφοράς

μόρφωσης

επαγγελματικής αποκατάστασης

κοινωνικής απόρριψης (ρατσισμός, περιθωριοποίηση)

δημιουργίας οικογένειας

ψυχαγωγίας, άθλησης

αδιαφορίας

εχθρικότητας

...

Ε2. Συμπεριφορά

κατανόηση

συμπαράσταση

αποδοχή, φιλική συναναστροφή

μελέτη του προβλήματος (πανεπιστήμια, χρηματοδότηση από πολιτεία)

✂ρατσισμό περιθωριοποίηση

οικονομική αρωγή (παροχή επιδομάτων)

εξυπηρέτηση

νοσοκομειακή περίθαλψη υψηλού επιπέδου

προσβάσιμα κτήρια (δημόσια και ιδιωτικά)

θεσμοθέτηση λύσεων, νόμοι κατάλληλοι

ενημέρωση

στήριξη ιατρικών προσπαθειών...

...

Επίλογος

Όλοι κάποτε είναι δυνατό να βρεθούμε σε παρόμοια κατάσταση...!

Π.χ. Stephen Hawking!

Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης

Τα άτομα με ειδικές ανάγκες αποτελούν περίπου το 10% του συνολικού πληθυσμού. Είναι οι πολίτες με προσωρινές ή μόνιμες αναπηρίες, παραπληγικοί, τετραπληγικοί, ακρωτηριασμένοι, τυφλοί ή μερικώς βλέποντες, άτομα με νοητική στέρηση, ψυχικά πάσχοντες, κωφοί, νεφροπαθείς, αιμορροφιλικοί, πολυμεταγγιζόμενοι, πάσχοντες από σκλήρυνση κατά πλάκας, τραυματίες με προσωρινές ανικανότητες κ.ά.

Μαζί τους δοκιμάζονται στις συνθήκες της καθημερινής ζωής οι έγκυες, τα παιδιά, οι μητέρες με παιδικό αμαξίδιο, οι ασθενείς σε ανάρρωση, τα άτομα με ασυνήθεις σωματικές διαστάσεις, οι ηλικιωμένοι και οι υπερήλικες. Ο αριθμός των εμποδιζόμενων πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των Α.μ.Ε.Α., υπερβαίνει το 40% του συνολικού πληθυσμού. (!)

(...) Εφαρμόζεται ήδη η εγκύκλιος του Υπουργείου Εσωτερικών (...) σύμφωνα με την οποία τα Α.μ.Ε.Α. εξασφαλίζουν απρόσκοπτη και ασφαλή πρόσβαση στα νέα κτήρια ή σ' αυτά που αναδιαρρυθμίζονται. Κατασκευάζονται ράμπες, τοποθετούνται ειδικοί ανελκυστήρες, εφαρμόζεται ειδική σήμανση, εξασφαλίζονται θέσεις αποκλειστικής στάθμευσης αναπηρικών αυτοκινήτων κ.ά. Σημαντικός αριθμός κτηρίων που στεγάζουν υπουργεία αλλά και άλλες δημόσιες υπηρεσίες (...) έχουν γίνει προσβάσιμα.

Οι πινακίδες με την ένδειξη " ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝΤΑΙ ΚΑΤΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ " έχουν αναρτηθεί σχεδόν σε όλα τα κτήρια του Δημόσιου και του ευρύτερου Δημόσιου τομέα. Το μέτρο αυτό συνοδεύεται και από την υποχρέωση των υπαλλήλων να συντάσσουν αιτήσεις πολιτών που αδυνατούν να γράψουν, να αναλαμβάνουν την εσωτερική διακίνηση και διεκπεραίωση των υποθέσεων, την ταχυδρομική αποστολή βεβαιώσεων, πιστοποιητικών και άλλων εγγράφων στους πολίτες με αναπηρίες. Με νόμο (...) καθιερώθηκε η μείωση του ωραρίου εργασίας των τυφλών και των παραπληγικών τετραπληγικών υπαλλήλων του Δημόσιου, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ. (...)

Στην επικείμενη τροποποίηση του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού θεσμοθετούνται οι οδηγίες σχεδιασμού του ΥΠΕΧΩΔΕ για τα Α.μ.Ε.Α. Σ' αυτές προβλέπεται μια αλυσίδα μέτρων για την πρόσβαση των πολιτών με αναπηρίες: αποκλειστικοί χώροι στάθμευσης αναπηρικών αυτοκινήτων, ράμπες στο πεζοδρόμιο και την είσοδο του κτηρίου, ειδικός ανελκυστήρας, σήμανση οπτική και σε Braille για τυφλούς, χαμηλοί πάγκοι εξυπηρέτησης, κατάλληλος φωτισμός, προσβάσιμοι και προσαρμοσμένοι χώροι υγιεινής κ.ά.

Τα μέτρα παρέχουν πλήρη αυτονομία στην πρόσβαση και προσπέλαση των Α.μ.Ε.Α. στα κτήρια και θα είναι υποχρεωτικής εφαρμογής. Η πιλοτική εφαρμογή τους στο κτήριο του "Συνήγορου του Πολίτη" στην Αθήνα και σε όλα τα κτήρια Υπηρεσιών στην Ξάνθη θα αναδείξει τις ενδεδειγμένες λύσεις στα τυχόν προβλήματα που θα προκύψουν κατά την εφαρμογή των οδηγιών σε νέα αλλά και σε υφιστάμενα κτήρια. (...)

Εφ. Τα Νέα, 19/12/2007

"ΕΞΥΠΝΑ ΜΑΤΙΑ" για τους τυφλούς έφτιαξαν Έλληνες ερευνητές, με στόχο να κάνουν πιο εύκολες τις μετακινήσεις τους μέσα στην πόλη, χωρίς να χάνουν ούτε στιγμή τον προσανατολισμό τους.

"Με τη συσκευή έγινα πιο αυτόνομος", λέει στα "ΝΕΑ" ο κ. Φώτης Μπίμπασης, μέλος του Δ.Σ. της Σχολής Τυφλών Θεσσαλονίκης και συνεργάτης της ερευνητικής ομάδας, ο οποίος από τον περασμένο Ιούλιο χρησιμοποιεί την συσκευή smart eyes.

Το μεγάλο πρόβλημα των πολιτών με προβλήματα όρασης που θέλουν να κινηθούν αυτόνομα στην πόλη είναι τι θα κάνουν εάν βρεθούν σε μία περιοχή που τους είναι άγνωστη και δεν υπάρχει κοντά τους κάποιος να τον ρωτήσουν, τονίζει. "Με τη βοήθεια της συσκευής το πρόβλημα αυτό λύνεται, καθώς τούς ενημερώνει ηχητικά πού είναι και προς τα πού πρέπει να κινηθούν για να βρουν τον προορισμό τους. Σε περίπτωση μάλιστα που έχασαν τον προορισμό τους, τούς ειδοποιεί". Όπως προσθέτει ο κ. Μπίμπασης ένα από τα "ατού" των "έξυπνων ματιών" είναι ότι διαθέτει διαβαθμίσεις ασφαλών διαδρομών. Εάν ο χρήστης ζητήσει δηλαδή μία 100% ασφαλή διαδρομή τότε η συσκευή θα τον οδηγήσει "από δρόμους με μεγάλα πεζοδρόμια και διαβάσεις, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος ατυχήματος".

Το σύστημα Smart Εyes ("Έξυπνα μάτια"), βρίσκεται ήδη από χθες στα χέρια 150 τυφλών της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, που συμμετέχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα λειτουργίας του, το οποίο θα διαρκέσει έξι μήνες.

Παγκόσμιο βραβείο

Το Smart Εyes αναπτύχθηκε πριν από περίπου τρία χρόνια, από το Εργαστήριο Τηλεπικοινωνιών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ενώ το 2004 είχε αποσπάσει το πρώτο Παγκόσμιο Βραβείο "Ιmagine Cup" σε διαγωνισμό στη Βραζιλία. Συγκεκριμένα, μια ομάδα φοιτητών και καθηγητών του ΑΠΘ, έφτιαξαν το σύστημα αυτό για να πάρουν μέρος σε διαγωνισμό της Μicrosoft που είχε ως αντικείμενό του τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των ατόμων με μειωμένη όραση.

GΡS με φωνητικές εντολές

Το Smart Εyes έχει μέγεθος κινητού τηλεφώνου, το οποίο ενσωματώνει έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή χειρός (ΡDΑ) με δυνατότητα σύνδεσης Βluetooth και ακουστικών, έναν δέκτη δορυφορικού εντοπισμού θέσης (GΡS), καθώς και ένα προηγμένο κινητό τηλέφωνο το οποίο λειτουργεί μόνο με φωνητικές εντολές στην ελληνική γλώσσα.

Το σύστημα είναι εφοδιασμένο με ψηφιακούς χάρτες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης (στο μέλλον πρόκειται να καλύψει κι άλλες πόλεις), εμπλουτισμένους με ειδικές πληροφορίες.

Περισσότερες πληροφορίες για την πορεία της εφαρμογής υπάρχουν στον δικτυακό τόπο www.smarteyes.gr

Κωστής Παπαϊωάννου, εφ. Τα Νέα, 11/12/2006

Η πρώτη περιδιάβαση στους δρόμους σκανδιναβικής χώρας πριν από χρόνια γέννησε την απορία: μα τόσα άτομα με αναπηρία; Γρήγορα κατάλαβα πως εκεί οι άνθρωποι αυτοί δεν ζουν κρυμμένοι στα σπίτια τους, αποκλεισμένοι από κάθε δραστηριότητα. Στη χώρα μας, αντίθετα, ασκείται μείζων αποκλεισμός. Ακριβείς αριθμοί δεν είναι διαθέσιμοι, αφού οι ανάπηροι δεν καταγράφηκαν ποτέ, όμως με βάση διεθνή δεδομένα φτάνουν το 10% του πληθυσμού. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία, πληροφορηθήκαμε συγκλονιστικά στοιχεία. Κάθε χρόνο 4.000 άνθρωποι στην Ελλάδα καθίστανται παραπληγικοί λόγω της απουσίας προστασίας της ζωής και ακεραιότητας στο οδικό δίκτυο και στους χώρους εργασίας. Επιδόματα εξευτελιστικού ύψους παίρνουν μόλις 130.000 από ένα συνολικό αριθμό που ίσως αγγίζει τους 500.000 βαριά αναπήρους. Η ανεργία στους ικανούς προς εργασία αναπήρους φτάνει το 80%. Εκτός εκπαίδευσης βρίσκονται 180.000 παιδιά με αναπηρίες και σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες. Μόνο 500 παιδιά με αυτισμό από τα 30.000 πηγαίνουν σε κάποιο ειδικό κέντρο. Υπάρχουν μόλις 200 κρεβάτια σε δημόσια κέντρα αποκατάστασης από τα 2.000 που χρειαζόμαστε. Οι ανάπηροι βιώνουν τον αποκλεισμό από την εκπαίδευση, την αδυναμία πρόσβασης σε θέατρα, κινηματογράφους, μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους, δημόσιες υπηρεσίες, μέσα μαζικής μεταφοράς (στοιχεία από τον "Ριζοσπάστη", 3/12/2006).

Η μεγαλύτερη όμως προσβολή των ατόμων με αναπηρία είναι η εκ του πονηρού προσπάθεια της πολιτείας να αποποιηθεί την ευθύνη κοινωνικής πολιτικής. Το κράτος πρόνοιας έχει ορισμένες απαράβατες υποχρεώσεις και δεν μπορεί να γίνει ανεκτή η μετακύλισή τους στην οικογένεια, στις εθελοντικές οργανώσεις ή στους ιδιωτικούς φορείς. Φυσικά, οι πολίτες εντασσόμενοι σε εθελοντικές οργανώσεις μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής μέριμνας, και αυτή είναι πολύτιμη εκδήλωση μιας κοινωνίας αλληλεγγύης. Από την άλλη, οι ιδιώτες, ως φορείς επιχειρηματικής δραστηριότητας, παρέχουν αμειβόμενες υπηρεσίες υγείας. Δικαιολογούνται όμως από τον εθελοντισμό και την ελεύθερη αγορά οι περικοπές στις κοινωνικές παροχές που πλήττουν με σφοδρότητα τις οικογένειες των ατόμων με αναπηρία; Φυσικά όχι. Και όμως, οι διοικήσεις ιδρυμάτων και ειδικών σχολείων προτρέπονται να επιβάλλουν πληρωμή στους γονείς των παιδιών με αναπηρία, εργαζόμενοι σε πολλά τέτοια σχολεία μένουν επί μήνες απλήρωτοι, βασικές υγειονομικές ανάγκες των αναπήρων μένουν ακάλυπτες.

Η αντιμετώπιση των αναπήρων δεν είναι θέμα φιλανθρωπίας, είναι θέμα βαθύτατα πολιτικό. Η πρόσβαση των αναπήρων σε υγεία, πρόνοια, ειδική αγωγή, φροντίδα, αποκατάσταση και ψυχική υγεία είναι κοινωνικό δικαίωμα συνταγματικής περιωπής. Η κοινωνία των πολιτών οφείλει ως τέτοιο να το αντιμετωπίζει και να το απαιτεί. Η κοσμική φιλανθρωπία και οι μικροπολιτικές φιέστες μοιάζουν με ριάλιτι που αναζητούν στο δράμα των αναπήρων να συνδυάσουν την υψηλή τηλεθέαση με την επίφαση κοινωνικής ευαισθησίας.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι τέως πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας.

SHIRLEY ENGLISH, εφ. Τα Νέα, 14/7/2006

ENA BIONIKO MATI που θα μπορούσε να αποκαταστήσει την όραση ανθρώπων οι οποίοι έχουν πληγεί από τις δύο κυριότερες μορφές τύφλωσης, ετοιμάζουν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης. Πρόκειται για ένα μικροσκοπικό εμφύτευμα στο οποίο έχει ενσωματωθεί τεχνολογία παρόμοια με εκείνη που χρησιμοποιείται στις ψηφιακές κάμερες. Λειτουργεί μιμούμενο τη συμπεριφορά του αμφιβληστροειδούς, του χιτώνα του ματιού ο οποίος μετατρέπει το φως σε σήματα προς τον εγκέφαλο. Το εμφύτευμα "μεταφράζει" το φως σε ηλεκτρικούς παλμούς και διεγείρει τον αμφιβληστροειδή, ξεγελώντας έτσι τον εγκέφαλο, ο οποίος νομίζει ότι το μάτι εξακολουθεί να βλέπει παρά την πάθησή του. Οι πρώτες εργαστηριακές δοκιμασίες σε κύτταρα ζωικού αμφιβληστροειδούς κάνουν τους ερευνητές να ελπίζουν βάσιμα ότι σύντομα θα μπορέσουν να θεραπεύσουν εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο που πάσχουν από ωχροπάθεια, η οποία σχετίζεται με την προχωρημένη ηλικία και από αμφιβληστροειδίτιδα -τις δύο συνηθέστερες μορφές τύφλωσης. Και οι δύο αυτές παθήσεις δεν επιτρέπουν στον αμφιβληστροειδή να λειτουργεί σωστά.

Το εμφύτευμα αμφιβληστροειδούς επεξεργάζονται ο Κιθ Μάθισον και ο Τζέιμς Μόρισον του Πανεπιστημίου της Γλασκώβης και ο Μαρκ Πρίντερτς του Συμβουλίου Κεντρικού Εργαστηρίου των Ερευνητικών Συμβουλίων της Βρετανίας. Το πρωτότυπο που έχουν κατασκευάσει λειτουργεί στα 100 πίξελ, αλλά θα χρειαστεί να το φθάσουν στα 500, ώσπου οι άνθρωποι να είναι σε θέση "να περπατούν στον δρόμο και να αναγνωρίζουν πρόσωπα", όπως είπε ο δόκτωρ Μάθισον. "Σε πέντε έως δέκα χρόνια θα έχουμε τα πρώτα εμφυτεύματα για ανθρώπους", δήλωσε. "Κάνουμε πρόοδο". H συσκευή θα περιέχει έναν ανιχνευτή εικόνας με εκατοντάδες πίξελ, τα οποία θα είναι συνδεδεμένα με μικροσκοπικά ηλεκτρόδια που θα μεταδίδουν τη διέγερση στην αμφιβληστροειδή. "Μόλις το φως θα σχηματίζει μια εικόνα πάνω στον αμφιβληστροειδή", είπε ο δόκτωρ Μάθισον, "το αποτέλεσμα θα είναι η διέγερσή του με τη μορφή αυτής της εικόνας".

Εφημερίδα Ελευθεροτυπία, 16/6/2006

ΕΙΝΑΙ μια πραγματικότητα τα 900.000 άτομα με ειδικές ανάγκες, στην οποία τόσο η Πολιτεία όσο και η κοινωνία δεν μπορεί να κλείνουν τα μάτια. Στον καθένα μπορεί να συμβεί ένα ατύχημα, όταν μάλιστα ζει και κινείται στη χώρα με ρεκόρ στα τροχαία και να μείνει με μια σοβαρή αναπηρία, οπότε θα χρειαστεί ειδική φροντίδα.

ΟΣΟΙ ΑΝΗΚΟΥΝ σ' αυτήν την κατηγορία των συμπολιτών μας, είναι δηλαδή άτομα με ειδικές ανάγκες, μιλούν για σύγχρονο Καιάδα, δηλαδή για έλλειψη ειδικής φροντίδας και αποτελεσματικής κοινωνικής προστασίας, θα διαπιστώσει και ο αναγνώστης, διαβάζοντας τα στοιχεία του σημερινού "Φακέλου" της "Ε", που είναι αφιερωμένος στο μεγάλο αυτό κοινωνικό πρόβλημα.

ΕΠΙ ΕΝΑΜΙΣΗ χρόνο ειδική διακομματική επιτροπή της Βουλής ερεύνησε το ζήτημα και θα παρουσιάσει την έκθεσή της τη Δευτέρα στο πλαίσιο διημερίδας με θέμα "Άτομα με αναπηρία και ΜΜΕ". Τα ευρήματα της έρευνας είναι συγκλονιστικά:

* Περισσότερα από τα 8 στα 10 άτομα με αναπηρία δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Σε αριθμούς: πρόκειται για 180.000 συνανθρώπους και συμπολίτες μας, που μένουν κλεισμένοι στο σπίτι και δεν τους δίνεται η δυνατότητα να πάνε στο σχολείο. Μόνο 19.500 ανάπηροι έχουν τη δυνατότητα.

* Ιδιος αριθμός αναπήρων (8 στους 10) βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας, ενώ θα μπορούσαν να ενταχθούν στην παραγωγική διαδικασία και για να προσφέρουν, αλλά και για να αισθανθούν χρήσιμοι.

ΑΠΟ ΕΚΕΙ και πέρα υπάρχουν πλήθος επιμέρους προβλήματα, κυρίως με παιδιά, για τα οποία ελάχιστες είναι οι θέσεις στα ειδικά ιδρύματα, όπου θα μπορούσε να βελτιωθεί η κατάστασή τους.

ΕΙΝΑΙ η έκθεση της ειδικής διακομματικής επιτροπής μια ομολογία της κρατικής ανεπάρκειας και της ενοχής συνολικά της κοινωνίας, ειδικά, μάλιστα των υπευθύνων φορέων της Πολιτείας. Και είναι τραγικό να διαπιστώνεται ότι 6 υπουργεία ασχολούνται με τα θέματα των ΑΜΕΑ (Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες) και να μην υπάρχει ουσιαστικό αποτέλεσμα.

ΕΚΑΝΕ η επιτροπή τη διάγνωση του προβλήματος με πλήρη καταγραφή όλων των στοιχείων. Η ευθύνη της θεραπείας περνάει στην κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο. Η έκθεση δεν πρέπει να ξεχαστεί στα συρτάρια της γραφειοκρατίας, όπου έχουν θαφτεί και πολλές άλλες εκθέσεις.

ΔΙΑΚΟΜΜΑΤΙΚΗ θα πρέπει να είναι με συγκεκριμένες προτάσεις -ήδη το ΚΚΕ κατέθεσε δικό του ξεχωριστό κείμενο θέσεων- η αντιμετώπιση του κοινωνικού προβλήματος, που αφορά σχεδόν το 1/10 του πληθυσμού της χώρας. Θα είναι ντροπή στην Ελλάδα του 21ου αιώνα, στην Ελλάδα της Ευρώπης, να υπάρχει Καιάδας.

ΘΑ ΑΚΟΥΣΤΟΥΝ υποσχέσεις, θα ασκηθεί κριτική για την απαράδεκτη κατάσταση, θα αναζητηθούν δεξιά και αριστερά ευθύνες. Αυτά όλα, όμως, δεν λύνουν το πρόβλημα και ουδείς της εξουσίας απαλλάσσεται από το μερίδιο της ευθύνης του, όταν ο Καιάδας είναι ανοιχτός.

Ε.Χ., εφ. Ελευθεροτυπία, 2/12/2003

Περίπου ένα εκατομμύριο υπολογίζεται πως είναι ο αριθμός των ατόμων με αναπηρία στην Ελλάδα, ενώ από αυτά, 500.000 έχουν κινητικές αναπηρίες. Η ηλικία τους κυμαίνεται από 20 μέχρι 50 ετών, ενώ στην πλειοψηφία τους είναι απόφοιτοι Δημοτικού. Το 60-65% των ανδρών και το 85-90% των γυναικών με αναπηρία είναι άνεργοι.

Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν σε ημερίδα, με θέμα "Πειραιάς 2003-Ατομα με αναπηρία, Εκπαίδευση-Αποκατάσταση-Ενταξη", που οργάνωσε ο συνδυασμός "Λιμάνι της Αγωνίας", το περασμένο Σάββατο. Σκοπός της ημερίδας ήταν η ανάδειξη του προβλήματος των όρων διαβίωσης, εκπαίδευσης και ένταξης των ατόμων με αναπηρία στον Πειραιά και η διαμόρφωση προτάσεων για μια συστηματική αντιμετώπιση των αναγκών τους. Στη συνάντηση συμμετείχαν δάσκαλοι ειδικής αγωγής, κοινωνικοί λειτουργοί, παιδαγωγοί, παιδοψυχίατροι, αλλά και ο δημοτικός σύμβουλος Πειραιά, Θοδωρής Δρίτσας.

Μερικά από τα προβλήματα που αναδείχθηκαν στην ημερίδα ήταν η προκατάληψη στο σχολικό πλαίσιο σε σχέση με τα άτομα με ειδικές ανάγκες, η ανεπαρκής κτιριακή υποδομή, η ελλιπής συνδρομή του δήμου και άλλα, ενώ τα τεχνικά βοηθήματα και ο εξοπλισμός, η πρόσβαση στο εξωτερικό περιβάλλον και οι ίσες ευκαιρίες στην απασχόληση θεωρήθηκαν μερικές από τις βασικές ανάγκες των ατόμων για την πλήρη συμμετοχή τους στην κοινωνία.

Μάνος Χαραλαμπάκης, εφ. Τα Νέα, 7/4/2004

Αποκλεισμένοι από την αγορά είναι οι πολίτες με αναπηρίες! Δεν μπορούν να μπουν στα εμπορικά καταστήματα για να κάνουν τα καθημερινά τους ψώνια. Δεν μπορούν να πιουν έναν καφέ σε καφετέρια. Δεν μπορούν να παρακολουθήσουν μία ταινία στον κινηματογράφο.

Την ίδια στιγμή που σχεδόν όλοι αυτές τις ημέρες θα απολαμβάνουν μία βόλτα στα μαγαζιά κάνοντας τα πασχαλινά τους ψώνια και τα δώρα, οι πολίτες με αναπηρίες θα περνούν μία... Οδύσσεια, απλώς για να καταφέρουν να μπουν σε ένα κατάστημα για τις αναγκαίες αγορές της εβδομάδας. Αιτία; H πλειονότητα των καταστημάτων έχει σκαλιά και δεν διαθέτει ράμπες με αποτέλεσμα τα άτομα με κινητικές δυσκολίες αλλά και οι τυφλοί να... μένουν "εγκλωβισμένοι" στα σπίτια τους και μόνο αν συνοδεύονται να βγαίνουν στην αγορά.

"H πολιτεία μπορεί να υποχρεώνει τις δημόσιες υπηρεσίες να έχουν ράμπες αλλά η καθημερινότητα δεν εξαντλείται εκεί", λέει στα "NEA" ο ψυχολόγος κ. Γιώργος Χρηστάκης που μετακινείται με αναπηρικό καροτσάκι. "Ένας πολίτης χρειάζεται να κάνει τα ψώνια του, να πάει μία βόλτα για έναν καφέ, να δει μία ταινία στον κινηματογράφο για να διασκεδάσει. Οι περισσότεροι όμως από αυτούς τους χώρους δεν είναι προσβάσιμοι. Γι' αυτό το λόγο πολλοί πολίτες με κινητικά προβλήματα μένουν στο σπίτι. Φοβούνται ότι θα ταλαιπωρηθούν και τελικά δεν θα μπορέσουν να μπουν στα καταστήματα. Μπορεί να πει κάποιος υπάρχουν οι φίλοι, οι συγγενείς να βοηθήσουν. Ναι, αλλά έτσι καταργείται η αυτονομία του ατόμου... Και στο κάτω κάτω γιατί να υποστώ να με σηκώνουν στα χέρια για να μπω σε ένα κατάστημα;".

Περπατήσαμε μαζί

Ενδεικτική είναι η κατάσταση στον κεντρικό πεζόδρομο του Περιστερίου, την Εθνικής Αντιστάσεως, όπου "TA NEA" περπάτησαν μαζί με τον κ. Χρηστάκη: η συντριπτική πλειονότητα των καταστημάτων - ένδυσης, τροφίμων, καφετέριες, φαρμακεία, τράπεζες - είχαν σκαλοπάτια και δεν διέθεταν ράμπες.

ΣΤΕΝΕΣ ΠΟΡΤΕΣ

"Τα περισσότερα καταστήματα δεν έχουν ράμπες και δεν μπορεί να ανέβει αναπηρικό καροτσάκι", λέει η φοιτήτρια Μαρία Τσιλικοπούλου η οποία μετακινείται με αναπηρικό καροτσάκι και τη συνάντησαν "TA NEA" στο μίνι οδοιπορικό στον πεζόδρομο του Περιστερίου. "Ένα ακόμη πρόβλημα είναι οι στενές πόρτες, από τις οποίες δεν χωράνε τα καροτσάκια, ενώ και μέσα στα καταστήματα η μετακίνηση είναι δύσκολη. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για τους καταναλωτές με κινητικές δυσκολίες. Είναι προβλήματα που αντιμετωπίζω καθημερινά όταν βγαίνω να ψωνίσω".

ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ

Δεν υπάρχουν "οδηγοί" τυφλών στο πάτωμα

Προβλήματα πρόσβασης στην αγορά αντιμετωπίζουν και οι πολίτες με προβλήματα όρασης. Ο κ. Φώτης Μπίμπασης, υπεύθυνος της επιτροπής καταναλωτών με αναπηρία στο Κέντρο Προσταστίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ), λέει ότι οι τυφλοί δυσκολεύονται να επιλέξουν προϊόντα, όπως ρούχα ή τρόφιμα, γιατί δεν μπορούν να διαβάσουν τη σύνθεση ή τα συστατικά. "Θα έπρεπε να ήταν ανάγλυφα ή σε γραφή Μπράιγ".

Επίσης σε εσωτερικούς χώρους μεγάλων πολυκαταστημάτων, αναφέρει, δεν υπάρχουν "οδηγοί" τυφλών στο πάτωμα. "Συνεπώς, οι τυφλοί μόνο με τη βοήθεια συγγενικών ή φιλικών προσώπων μπορούν να ψωνίσουν. Αλλά αυτό δεν είναι... λύση. Πρέπει, επιτέλους, οι υπεύθυνοι των καταστημάτων να μας αντιμετωπίζουν ως αγοραστές".

Eπαναστατική κάμερα που βλέπει κείμενα και τα... λέει απ' έξω!

Ρένα Δημητρίου, εφ. Τα Νέα, 26/6/2006
Είναι ο νέος βοηθός των τυφλών: ένας φορητός μηχανισμός που φωτογραφίζει έντυπα και σε λίγα δευτερόλεπτα μετατρέπει ό,τι είναι γραμμένο σε ηχητικό μήνυμα. Οι ειδικοί το χαρακτηρίζουν ως την πιο σημαντική συσκευή που έχει ανακαλυφθεί για τα άτομα με σοβαρότατα προβλήματα όρασης τα τελευταία 30 χρόνια.

www.knfbreader.com. Ο "Τυφλός Αναγνώστης" θα πωλείται μέσω Ίντερνετ. Οι ενδιαφερόμενοι για την απόκτησή του μπορούν να ανατρέξουν στην ιστοσελίδα

Οι τελευταίοι μήνες ήταν πολύ διαφορετικοί για τον Τόμι Κρεγκ, έναν από τους 500 τυφλούς ανθρώπους που δοκίμασαν τη νέα συσκευή. Με τη βοήθειά της, ο 51 ετών Τόμι από το Τέξας, κατάφερε να "διαβάσει" τα πάντα από τον κατάλογο του εστιατορίου που τον ενδιέφερε μέχρι το αεροπορικό εισιτήριο που κρατούσε στα χέρια του. Και μάλιστα, χωρίς καμία βοήθεια. "Σίγουρα σε καθιστά περισσότερο ανεξάρτητο", επισημαίνει. "Ο Τυφλός Αναγνώστης - όπως ονομάζεται η συσκευή - παρέχει πρόσβαση σε υλικά, τα οποία τις περισσότερες φορές δεν μπορούσες να διαβάσεις".

Απλή διαδικασία

Με μια πολύ απλή διαδικασία, ο "Τυφλός Αναγνώστης" υπόσχεται να αλλάξει τη ζωή των ατόμων που πάσχουν από τύφλωση. Είναι μια μικρή, κομψή φορητή συσκευή που διαθέτει ψηφιακή κάμερα και φωτογραφίζει το έντυπο που ενδιαφέρει τον χρήστη. Στη συνέχεια και μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, το έντυπο που έχει φωτογραφηθεί μετατρέπεται σε ηχητικό μήνυμα. Έτσι, ο ενδιαφερόμενος, μπορεί να πληροφορηθεί μόνος και χωρίς καμία υποστήριξη από άλλο άτομο το περιεχόμενο του εντύπου.

H νέα επαναστατική συσκευή παρουσιάζεται σήμερα στο αμερικανικό κοινό από την Εθνική Ομοσπονδία Τυφλών και δημιουργήθηκε κατόπιν συνεργασίας της Ομοσπονδίας με τον εφευρέτη Ρέι Κουρτσβέιλ. "Είναι το πιο σημαντικό τεχνολογικό επίτευγμα, το οποίο τίθεται στην υπηρεσία των τυφλών, τα τελευταία 30 χρόνια", δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του τομέα στρατηγικών πρωτοβουλιών της Ομοσπονδίας, Τζέιμς Γκέισελ από το Μέριλαντ, όπου βρίσκεται η έδρα του οργανισμού. Ο ίδιος, μάλιστα, αποκαλεί τη νέα συσκευή "η κάμερα που μιλάει".

Πολυετής έρευνα

Εδώ και 30 χρόνια προσπαθούσε ο Ρέι Κουρτσβέιλ να κατασκευάσει μια συσκευή η οποία θα βοηθούσε τους ανθρώπους με τύφλωση. H πρώτη μάλιστα είχε το μέγεθος πλυντηρίου και μπορούσε να μετατρέπει το κείμενο σε ομιλία, όπως ακριβώς η σημερινή. Ο τεράστιος όγκος της όμως την καθιστούσε εξαιρετικά δύσχρηστη. Σταδιακά, και με την υποστήριξη της νέας τεχνολογίας, ο Κουρτσβέιλ μετέβαλε το τεράστιο πρώτο μηχάνημα σε έναν πρακτικό φορητό μηχανισμό, που μπορεί να μεταφερθεί εύκολα στην τσέπη ή στην τσάντα του ενδιαφερομένου. "Θέλαμε πάντα να κατασκευάσουμε μια συσκευή, η οποία είναι δυνατό να μεταφέρεται από τον ίδιο τον τυφλό", λέει ο εφευρέτης. Ο ίδιος τόνισε ότι στόχος του είναι να βοηθήσει στην κατασκευή και άλλων συσκευών, οι οποίες θα βοηθούν τους τυφλούς ακόμη και να αναγνωρίζουν αντικείμενα ή άλλα άτομα.

Ο "Τυφλός Αναγνώστης" στο μικροσκόπιο

* ΔΙΑΒΑΖΕΙ μεταξύ άλλων έντυπα, πινακίδες και επιγραφές (για παράδειγμα διευθύνσεις) πληροφορίες που είναι γραμμένες πάνω σε πακέτα καθώς και οδηγίες. Παρέχει τη δυνατότητα ακρόασης μιας πλήρους σελίδας ή απλώς, μερικών γραμμών.

* ΑΠΟΘΗΚΕΥΕΙ το περιεχόμενο χιλιάδων βιβλίων και διαθέτει επιπλέον μνήμη. Οι χρήστες μπορούν να μεταφέρουν αυτό το υλικό και στους υπολογιστές τους.

* ΔΙΑΒΑΖΕΙ έγγραφα από κομπιούτερ και άλλες συσκευές.

* ΔΙΑΘΕΤΕΙ εξοπλισμό, με τη βοήθεια του οποίου ο χρήστης μπορεί να ακούει το καταγεγραμμένο ηχητικό μήνυμα χωρίς να ενοχλεί τους γύρω του.

* TO ΚΟΣΤΟΣ του φτάνει τα 2.800 ευρώ.

Τεύκρος Μιχαηλίδης (διδάκτωρ των Μαθηματικών. Εργάζεται ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση και ως μεταφραστής), εφ. Τα Νέα, 11/12/2003

Συμμετέχοντας στην παγκόσμια ημέρα για άτομα με αναπηρία, αναφερόμαστε σε δύο κορυφαίους φυσικομαθηματικούς που, χάρη στην επιμονή τους, την ευφυΐα τους αλλά και την αγαθή συγκυρία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος, κατόρθωσαν παρά την αναπηρία τους να συνεισφέρουν κεφαλαιώδους σημασίας επιτεύγματα στην επιστήμη

Στις αρχές Δεκεμβρίου κάθε χρόνο έχει θεσμοθετηθεί η παγκόσμια ημέρα για άτομα με αναπηρία. Τα MME αφιερώνουν μερικές αράδες ή κάποιο ραδιοτηλεοπτικό χρόνο σε συνεντεύξεις και δηλώσεις, τονίζουν πόσο πίσω είμαστε στο θέμα της πρόνοιας για αυτά τα άτομα, δημοσιεύουν φιλόδοξες προτάσεις και αναζητούν κεντρικό θέμα για την επόμενη ημέρα. Οι πολιτικοί αρχηγοί στέλνουν τους υπουργούς και τους τομεάρχες τους στα διάφορα ιδρύματα ή αν - καλή ώρα όπως και φέτος - είναι η περίοδος προεκλογική πάνε οι ίδιοι ή αγγαρεύουν τις γυναίκες τους. Βγαίνουν οι αναγκαίες φωτογραφίες, στέλνονται τα δελτία Τύπου, άντε και του χρόνου τέτοια μέρα παιδιά, να 'μαστε καλά να κυβερνάμε.

Έστω και έτσι, η ύπαρξη μιας ημέρας σκέψης αφιερωμένη στους συμπολίτες μας που έχουν διαφορετικές ανάγκες από εμάς δεν είναι κακό πράγμα. Ίσως όμως το θέμα θα φωτιζόταν καλύτερα αν προσεγγιζόταν και από μία άλλη σκοπιά: αν στρέφαμε το ενδιαφέρον μας στους ανθρώπους εκείνους που παρά την αναπηρία τους - ή μήπως και εξαιτίας αυτής; - κατάφεραν ν' ανέβουν στις ψηλότερες βαθμίδες της πολιτικής, κοινωνικής και επιστημονικής κλίμακας, σε πείσμα όσων επιμένουν να αντιμετωπίζουν τα άτομα με ειδικές ανάγκες ως περιθωριακά και άξια οίκτου και μόνο.

H επιστημονική κοινότητα όμως έχει να επιδείξει πληθώρα ατόμων που, ξεπερνώντας την εκ πρώτης όψεως απαγορευτική αναπηρία τους, κατόρθωσαν όχι απλώς να διακριθούν αλλά και να επιτύχουν επαναστατικές καινοτομίες, που άλλαξαν ουσιαστικά την εικόνα των φυσικομαθηματικών επιστημών. Κοινό χαρακτηριστικό των δύο ανθρώπων με τους οποίους θα ασχοληθούμε σήμερα είναι, πρώτον, η εξαιρετική ευφυΐα με την οποία η φύση τούς προίκισε σε αντιστάθμισμα της φυσικής ρώμης που τους στέρησε και, δεύτερον, αλλά εξίσου σημαντικό κατά τη γνώμη μας, το γεγονός ότι αντίθετα με ό,τι συνήθως συμβαίνει, βρέθηκαν σ' ένα οικογενειακό και ακαδημαϊκό περιβάλλον που τους προσέφερε την αναγκαία στήριξη.

Ο Λέοναρντ Όιλερ γεννήθηκε στη Βασιλεία της Ελβετίας το 1707. Από νεαρή ηλικία έδειξε το ταλέντο του στα Μαθηματικά. Ο πατέρας του τον προόριζε για σταδιοδρομία στη θεολογία, αλλά με τη βοήθεια του Γιόχαν Μπερνουγί, του κορυφαίου τότε μαθηματικού της Ευρώπης, κατάφερε να τον μεταπείσει. Υπήρξε ο παραγωγικότερος μαθηματικός συγγραφέας όλων των εποχών. Δημοσίευσε περίπου τις μισές από τις εργασίες του κατά την περίοδο που ήταν τελείως τυφλός. Την ίδια περίοδο συνέταξε τη μελέτη του για τις κινήσεις της Σελήνης, κάνοντας όλους τους απαραίτητους μαθηματικούς υπολογισμούς από μνήμης.

Τα επιτεύγματα του Όιλερ κατά την περίοδο της αναπηρίας του οφείλονται πέρα από την ευφυΐα του στο πείσμα του και στη στήριξη που είχε από το οικογενειακό του περιβάλλον. Χαρακτηριστικό της αποφασιστικότητάς του ήταν ότι μόλις απώλεσε την όρασή του από το ένα μάτι και προειδοποιήθηκε από τους γιατρούς ότι επίκειται η ολοκληρωτική τύφλωση άρχισε να μελετά μετά μανίας τις εργασίες που θεωρούσε ότι θα του ήταν χρήσιμες για τις έρευνές του, ενώ ταυτόχρονα προσπάθησε να μάθει να γράφει με κλειστό και το γερό του μάτι, ώστε να είναι έτοιμος... Από την άλλη πλευρά η οικογένειά του και κυρίως οι δύο γιοι του, Ιωάννης Αλβέρτος και Χριστόφορος, καθώς και οι συνεργάτες του στη Βασιλική Ακαδημία της Αγίας Πετρούπολης, συνέβαλαν αποφασιστικά στο να είναι παραγωγικός μέχρι την τελευταία ημέρα της ζωής του, τη 18η Σεπτεμβρίου 1783.

Στον Όιλερ οφείλουμε, μεταξύ άλλων, τα σύμβολα π, e και i για τον λόγο της περιμέτρου προς τη διάμετρο του κύκλου, τη βάση των λογαρίθμων και την τετραγωνική ρίζα του -1 αντίστοιχα. Δεν υπάρχει κλάδος των μαθηματικών από την παλιά καλή ευκλείδεια γεωμετρία μέχρι τη σύγχρονη θεωρία γραφημάτων (βλ. Συνειρμούς της 16/10) που να μην περιλαμβάνει έναν τύπο, ένα θεώρημα, μια σχέση που να φέρει το όνομα του Όιλερ. Και όλα αυτά, από έναν άνθρωπο που πέρασε τα δύο τρίτα της ζωής του ημίτυφλος και ένα σημαντικό, ιδιαιτέρως παραγωγικό μέρος της, ολότελα τυφλός.

"Έχω πουλήσει περισσότερα βιβλία για τη φυσική από όσα η Μαντόνα για το σεξ"

H περίπτωση του συγχρόνου μας Στίβεν Χόκινγκ είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική. Από πολλούς ο Χόκινγκ θεωρείται ως ο ευφυέστερος άνθρωπος στον κόσμο, ο μόνος που είναι ικανός να ολοκληρώσει το έργο του Αϊνστάιν, να συμβιβάσει δηλαδή τη γενική θεωρία της σχετικότητας με την κβαντομηχανική, οδηγώντας στην πολυσυζητημένη "τελική θεωρία". Ο Χόκινγκ κατέχει από το 1977 τη Λουκασιανή έδρα των μαθηματικών του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, την έδρα δηλαδή που κατείχε κατά τον 17ο αιώνα ο Νεύτων. Το 1974, σε ηλικία 32 ετών, εξελέγη μέλος της Βασιλικής Εταιρείας, πράγμα ιδιαίτερα σπάνιο για την κορυφαία επιστημονική οργάνωση της Αγγλίας. Ασχολήθηκε ιδιαιτέρως με τις "μαύρες τρύπες", ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά προβλήματα που παρεμβάλλονται στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε την ιστορία του σύμπαντος. Το βιβλίο του, "Το χρονικό του χρόνου", έγινε διεθνώς μπεστ σέλερ πουλώντας ένα αντίτυπο ανά 750 κατοίκους της Γης. Όπως λέει και ο ίδιος: "Έχω πουλήσει περισσότερα βιβλία για τη φυσική από όσα η Μαντόνα για το σεξ".

Από την ηλικία των 20 ετών, αρχές της δεκαετίας του '60, ο Χόκινγκ προσεβλήθη από μία ανίατη ασθένεια που του προκάλεσε γενική παράλυση και αδυναμία ομιλίας. Ολόκληρο το κολοσσιαίο έργο του το πραγματοποίησε ακινητοποιημένος στο αναπηρικό του καροτσάκι, επικοινωνώντας με τη βοήθεια μιας ηλεκτρονικής συσκευής την οποία ελέγχει με το μικρό δάκτυλο του χεριού του, το μόνο που μπορεί ακόμη να κινεί.

H ιστορία του Χόκινγκ, περισσότερο από κάθε άλλη, μας διδάσκει ότι αν "η κοινωνία των αρτιμελών" επενδύσει στη στήριξη των ατόμων που λόγω της αναπηρίας τους έχουν διαφορετικές ανάγκες δεν θα κερδίσει μόνο στον ανθρωπισμό της, το κατ' εξοχήν συστατικό που της λείπει, αλλά ενδέχεται να αποκομίσει και σημαντικά οφέλη. Γιατί οι ανάπηροι δεν είναι μόνο άτομα με ειδικές ανάγκες. Συχνά, ίσως και σε συνδυασμό με την αναπηρία τους, είναι και άτομα με ειδικές δεξιότητες, δεξιότητες πολύτιμες για όλους μας. Γιατί σ' αυτό το απομονωμένο νησάκι του σύμπαντος που είναι η Γη μας, δεν περισσεύει κανένας.

Τρεις εκλογές από το καροτσάκι

H περίπτωση του προέδρου Ρούζβελτ είναι χαρακτηριστική, αφού από το αναπηρικό του καροτσάκι, χτυπημένος από την πολιομυελίτιδα, κέρδισε τρεις συνεχόμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, πέτυχε την έξοδο της χώρας του από την οικονομική κρίση και την οδήγησε στη νίκη στον B' Παγκόσμιο Πόλεμο και στην παγκόσμια κυριαρχία (αυτό το τελευταίο μπορούσε και να λείπει). Όπως χαρακτηριστικό είναι ότι, παρ' όλο που τα μεγαλύτερα επιτεύγματά του πραγματοποιήθηκαν την περίοδο που ήταν παράλυτος, ελάχιστα από τα αγάλματα που έχουν στηθεί προς τιμήν του τον παριστάνουν στο αναπηρικό του καροτσάκι. Μερικοί κακεντρεχείς θα υποστηρίξουν ότι και ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ πάσχει από κάποιου είδους νοητική υστέρηση. Τους απαντάμε ότι πρόκειται για ένα απλό επικοινωνιακό τρικ που στοχεύει στο απραγματοποίητο - να τον κάνει συμπαθέστερο. Όχι! Ο νυν τα έχει τετρακόσια και ξέρει πολύ καλά τι θέλει. Απλώς τα συμφέροντα του ιδίου και του κύκλου του πόρρω απέχουν από τα συμφέροντα του λαού του - τον οποίο έχει μετατρέψει σ' ένα συνονθύλευμα τρομοκρατημένων τυράννων -, πόσο μάλλον από τα συμφέροντα της υπόλοιπης ανθρωπότητας ή των επερχόμενων γενεών.

INFO

Στίβεν Χόκινγκ, "Το χρονικό του χρόνου", Εκδόσεις Κάτοπτρο. Σελ. 279, Τιμή: 18,30 ευρώ.

Μάνος Χαραλαμπάκης, εφ. Τα Νέα, 26/11/2003

"Ούτε ένα παραμύθι δεν μπορούμε να αγοράσουμε, γιατί δεν υπάρχει σε κανένα βιβλιοπωλείο στη γραφή braille για τους τυφλούς. Δεν μπορούμε να παίξουμε στις παιδικές χαρές και πολλές φορές έχουμε χτυπήσει γιατί δεν είναι προσβάσιμες στους τυφλούς". Για τα τυφλά παιδιά του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Τυφλών Καλλιθέας τα πιο απλά πράγματα που κάνουν οι βλέποντες συνομήλικοί τους, το παιχνίδι, το διάβασμα είναι... πολυτέλεια. Οι μεγαλύτεροι δεν φρόντισαν να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες. Οι τυφλοί μαθητές αρνούνται, όμως, να συμβιβαστούν με την πραγματικότητα και ζητούν από τους αρμόδιους "να μας δώσουν σημασία, γιατί είμαστε και εμείς άνθρωποι με τα ίδια δικαιώματα".

Το ολοκαίνουργιο κτίριο του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών, όπου στεγάζεται το Δημοτικό Σχολείο, δεν έλυσε τα προβλήματα που βιώνουν στην εκπαίδευση τα τυφλά παιδιά. Οι μαθητές δεν μπορούν να διαβάσουν το πιο συνηθισμένο αντικείμενο που υπάρχει στις σχολικές αίθουσες, τον χάρτη της Ελλάδας. "Μπορεί να είναι ανάγλυφος, αλλά δεν μπορούμε να τον διαβάσουμε γιατί τα γράμματα των νομών, των πόλεων κ.λπ. δεν είναι γραμμένα στη γραφή braille", εξηγεί στα "NEA" ο Κωνσταντίνος, μαθητής της ΣΤ' τάξης. Οι μόνοι χάρτες που υπάρχουν σε braille είναι στα Αγγλικά! Και όλα αυτά στο αρτιότερο Κέντρο για τυφλούς...

H κατάσταση δεν είναι καλύτερη σε ό,τι αφορά τα βασικότερα εργαλεία της εκπαίδευσης, τα βιβλία. "Όποτε αλλάζει ένα βιβλίο και κυκλοφορεί καινούργιο δεν υπάρχει μέριμνα από το υπουργείο να αλλάζει ταυτόχρονα και σε μορφή braille", λέει ο Κωνσταντίνος. Αποτέλεσμα; Το μάθημα γίνεται από σημειώσεις και οι τυφλοί μαθητές παίρνουν το νέο βιβλίο στη μορφή braille την... επόμενη χρονιά. "Δυστυχώς, είναι κάτι που συμβαίνει κάθε φορά που αλλάζει ένα βιβλίο", τονίζει ο διευθυντής του σχολείου, κ. Φίλιππος Κατσούλης. Δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι μαθητές και με τα υπάρχοντα σχολικά βιβλία σε γραφή braille. "Διαθέτουν ανάγλυφες εικόνες, αλλά δεν έχουν λεζάντες και έτσι δεν μπορούμε να τις καταλάβουμε", παραπονιούνται οι μικροί μαθητές, καθώς ξεφυλλίζουν τα βιβλία τους. Τα παιδιά ζητούν όμως και εξωσχολικά βιβλία σε μορφή braille (ή ομιλούντα, σε κασέτες). Η βιβλιοθήκη τους στο σχολείο διαθέτει περίπου 100, αλλά στα βιβλιοπωλεία δεν υπάρχει κανένα.

Μεγάλα τα εμπόδια και στις καθημερινές μετακινήσεις τους

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην εκπαίδευση οι τυφλοί μαθητές δεν είναι το μοναδικό "τείχος". Ο Γιώργος και η Ανδριάνα, μαθητές της Δ' τάξης, διηγούνται τους μικροτραυματισμούς τους σε παιδικές χαρές που δεν ήταν προσβάσιμες σε τυφλούς. "Θέλουμε να μας δώσουν την ευκαιρία να παίξουμε κι εμείς", λένε. Διαμαρτύρονται επίσης για τα εμπόδια που συναντούν στις καθημερινές μετακινήσεις τους: για τα απροσπέλαστα πεζοδρόμια, τα λιγοστά φανάρια που έχουν ηχητικά σήματα, την έλλειψη ανακοινώσεων των στάσεων στα λεωφορεία.

Ακόμα και οι πιο απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως σημειώνουν, τους δημιουργούν προβλήματα. "Όταν μπαίνουμε σε ένα μαγαζί θέλουμε να ξέρουμε την τιμή των προϊόντων που πωλούνται, να καταλαβαίνουμε τι είναι. Όμως σχεδόν καμία επιγραφή δεν είναι σε γραφή Μπράιγ", τονίζει η Ανδριάνα. Ο συμμαθητής της, ο Γιώργος, συμπληρώνει ότι το ίδιο πρέπει να γίνεται με τα φάρμακα, γιατί τι "θα συμβεί αν κάποιος που ζει μόνος του βρεθεί σε ανάγκη και πάρει λάθος φάρμακο;". Μάλιστα οι μαθητές μέσα από την εφημερίδα τους ζητούν τα δικαιώματά τους, τα οποία συνήθως καταπατώνται, να προστεθούν στη διακήρυξη των δικαιωμάτων του παιδιού του ΟΗΕ.

Πάνος Θεοδωρακόπουλος, εφ. Τα Νέα, 18/10/2003.

Στη σέντρα με τεχνητό πόδι!
Στα είκοσι τρία του χρόνια, έπειτα από ένα σοβαρό τροχαίο ατύχημα, ακρωτηριάστηκε στο αριστερό του πόδι. Τώρα, επτά χρόνια μετά, με τη βοήθεια τεχνητού ποδιού, όχι απλά στέκεται όρθιος, αλλά επιπλέον παίζει σε θέση αμυντικού, στην ποδοσφαιρική ομάδα του Άρη Λεπενούς, παίρνοντας μέρος στο τοπικό πρωτάθλημα της Αιτωλοακαρνανίας.
Όταν ακρωτηριάσθηκε, χρειάσθηκε να περάσει πολύς καιρός για να πάψει ο Χρήστος Καρέλλος να σκέφτεται ότι όλα γι' αυτόν είχαν τελειώσει. Πολύ πιο δύσκολα φανταζόταν και ο ίδιος τον εαυτό του να επιστρέφει στους αγαπημένους του χώρους, τα γήπεδα: εκεί που πριν από το τροχαίο περνούσε τις καλύτερες στιγμές της ζωής του.

H αρχή όμως έγινε όταν απέκτησε πρόσθετο τεχνητό πόδι από ομάδα γιατρών στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Πάτρας. "Δεν πίστευα ότι θα μπορούσα ποτέ να ξαναπαίξω ποδόσφαιρο", λέει στα "NEA" ο 30χρονος, σήμερα, Χρήστος Καρέλλος.

Φοβισμένος. Ήταν αρκετά δύσκολο να πείσει ότι μπορούσε να σταθεί στο γήπεδο, στη διάρκεια ενός κανονικού αγώνα. Στην αρχή έπαιζε για λίγα λεπτά, φοβισμένος και ο ίδιος. Σιγά-σιγά όμως κατάφερε να καθιερωθεί στη βασική ομάδα της περιοχής του, τον Άρη Λεπενούς.

"Με το πρόσθετο τμήμα στο πόδι μου ένιωθα ότι μπορούσα να στηρίζομαι αλλά και να κινούμαι με άνεση", λέει. H πρώτη του επίσημη συμμετοχή στο τοπικό πρωτάθλημα συνοδεύτηκε από παρατεταμένα χειροκροτήματα των φιλάθλων, των συμπαικτών και των αντιπάλων. "Ένιωσα τότε όπως παλιά. Μετά τον ακρωτηριασμό μου ήμουν μισός άνθρωπος. Χρειάστηκε να δώσω τον μεγάλο μου αγώνα για να ξαναμπώ στο γήπεδο. Πολύ περισσότερο για να αποτολμήσω να παίξω. Χαίρομαι που το έκανα και το κατάφερα", λέει με ικανοποίηση.

Πάθος. Όπως περιγράφει ο Χρήστος Καρέλλος, "είχα πάθος με το ποδόσφαιρο από μικρό παιδί, όταν έπαιζα στα καπνοχώραφα της περιοχής μου. Πάθος για τον αθλητισμό".

Μετά το ατύχημα, στη διάρκεια της πολύμηνης νοσηλείας του νόμιζε ότι "είχαν τελειώσει όλα, αλλά ευτυχώς είχα κουράγιο και υπομονή".

Ο καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας κ. Ηλίας Λαμπίρης - από την ομάδα του τοποθετήθηκε το τεχνητό πόδι στον 30χρονο ποδοσφαιριστή - "συχνά γίνονται τέτοιες επεμβάσεις σε περιπτώσεις ακρωτηριασμών στο γόνατο και την ποδοκνημική χώρα και εξασφαλίζονται άριστα αποτελέσματα". Ωστόσο, προσθέτει ο κ. Λαμπίρης, "χρειάζεται και η προσπάθεια και η θέληση του ασθενούς, όπως υπήρχε στην περίπτωση του νεαρού αθλητή από το Αγρίνιο".

ΣΠΟΥΔΑΖΕΙ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ

"Θέλω να βοηθήσω ανθρώπους με ανάλογα προβλήματα"

Ο Χρήστος Καρέλλος πηγαίνει πρώτος στις προπονήσεις και φεύγει τελευταίος, συμμετέχοντας παράλληλα σε κάθε αγώνα.

"Χαίρομαι που οι αντίπαλοι και οι συμπαίκτες μου με αντιμετωπίζουν επί ίσοις όροις, χωρίς ιδιαιτερότητα" λέει ο Χρήστος Καρέλλος, προσθέτοντας ότι και εκείνος δεν αποφεύγει τις σκληρές φάσεις.

Οι αγώνες της ομάδας του γίνονται σε γήπεδο με χώμα - "αγωνιζόμαστε για τη φανέλα, όπως παλιά", λέει ο αμυντικός τού Άρη Λεπενούς. H περιπέτεια με τον ακρωτηριασμό του και ο τρόπος που τον αντιμετώπισε οδήγησαν τον Χρήστο στην απόφαση να σπουδάσει φυσικοθεραπευτής. "Θα έρθω έτσι σε επαφή με ανθρώπους που έχουν ανάλογα προβλήματα με μένα. Θα βοηθήσω λοιπόν περισσότερο, αφού θα είμαι και εγώ παράδειγμα για να τους πείσω να προσπαθούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημά τους. H επιστήμη είναι σύμμαχος, αλλά και ο προσωπικός αγώνας αναγκαίος", καταλήγει.

"Απορριπτέα" τα ειδικά παιδιά από τα σχολεία (Χριστίνα Δαμουλιανού, εφ. Καθημερινή, 11/10/1996)
Όχι πλέον χωριστά σχολεία για τα "ειδικά παιδιά". Εκτός της κατηγορίας των παιδιών εκείνων που οι ειδικές ανάγκες τους είναι τόσο σοβαρές, ώστε από την ένταξή τους στον κορμό της εκπαίδευσης δεν πρόκειται να επωφεληθούν. Σε κάθε περίπτωση όμως, το δικαίωμα επιλογής για το σχολείο που επιθυμούν να φοιτήσουν θα πρέπει να το έχουν τόσο τα ίδια τα παιδιά αυτά όσο και οι γονείς τους, πάντοτε βέβαια με τη σύμφωνη γνώμη του επαγγελματία ειδικού.
Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει η COFACE η Συνομοσπονδία Οργανώσεων για την Οικογένεια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας ύστερα από σχετική μελέτη που πραγματοποίησαν η Επιτροπή για τις Οικογένειες με Ανάπηρα Παιδιά και η Επιτροπή για την Παιδεία. Τη μελέτη χρηματοδότησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της προώθησης του διαλόγου για τη γενικότερη ένταξη των περιθωριοποιημένων κατηγοριών του πληθυσμού.

Είναι γεγονός ότι ένα μέρος των γονέων ειδικών παιδιών καθώς και των δασκάλων τους αναγνωρίζουν ότι η ειδική εκπαίδευση έχει πολλές θετικές πλευρές. Ωστόσο αυτό που όλοι ανεξαιρέτως επιθυμούν είναι να δουν να στήνονται περισσότερες γέφυρες ανάμεσα στα δύο αυτά συστήματα εκπαίδευσης.

Η ένταξη των ειδικών παιδιών στη γενική εκπαίδευση σε ορισμένες χώρες όπως στην Ισπανία και την Ιταλία είναι υποχρεωτική, χωρίς να παρέχονται άλλες εναλλακτικές λύσεις. Σε άλλες χώρες πάλι, παράλληλα με το δικαίωμα της ένταξής τους στη γενική εκπαίδευση, υπάρχει και ειδική εκπαίδευση την οποία έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν.

Το θέμα της ένταξης των ειδικών παιδιών στα σχολεία δεν αφορά μόνο τα ίδια τα παιδιά αυτά, τους γονείς και τους δασκάλους τους. Αφορά εξίσου και τα μη ειδικά παιδιά και κυρίως τους γονείς τους, οι οποίοι στο θέμα αυτό υιοθετούν μια στάση εντελώς άσχετη. Η έρευνα της COFACE είχε στόχο τους ενήλικες. Και θέλησε να καταγράψει τι γνωρίζουν και ποιες είναι οι απόψεις τους για τα παιδιά με τις ειδικές ανάγκες, πώς αντιμετωπίζουν την ένταξή τους στα μη ειδικά σχολεία.

Τα ερωτήματα αυτά εστάλησαν στους γονείς όλων ανεξαιρέτως των παιδιών μέσω των οργανώσεων της Συνομοσπονδίας. Με βάση τις απαντήσεις τους βγήκαν τα παρακάτω συμπεράσματα και διαμορφώθηκαν οι σχετικές συστάσεις:

* Υπάρχει έλλειψη κατανόησης για τα θέματα της αναπηρίας στο ευρύτερο κοινό. Κάτι που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με εκστρατείες πληροφόρησης και μέσα από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας.

* Η ένταξη των ειδικών παιδιών στο γενικό κορμό της εκπαίδευσης προϋποθέτει την ανάλογη προετοιμασία του ευρύτερου σχολικού περιβάλλοντος. Δηλαδή των μαθητών, των γονιών τους και των δασκάλων. Χωρίς την προετοιμασία αυτή υπάρχει σοβαρός κίνδυνος τα ειδικά αυτά παιδιά είτε να τα απορρίψουν είτε να τα αντιμετωπίσουν με αδιαφορία. Ενώ ο στόχος της ένταξής τους είναι να αξιοποιηθεί η προστιθέμενη αξία από τον καθένα να ζει κοντά σε ένα διαφορετικό άτομο.

* Είναι προφανές ότι η ένταξη των ειδικών παιδιών στα γενικά σχολεία θα μπορούσε να αποτελέσει τον προπομπό για να αντιμετωπιστεί το ευρύτερο ηθικό θέμα της αποδοχής της διαφορετικότητας των ατόμων και σε άλλους τομείς, όπως στον πολιτισμικό, τον φυλετικό, τον θρησκευτικό και στην ηλικία. Η στάση που θα υιοθετήσει ο Ευρωπαίος πολίτης στο ζήτημα αυτό θα δώσει την απάντηση στο ερώτημα που απασχολεί την Ευρωπαϊκή Ένωση, "σε τι είδους κοινωνία επιθυμούμε να ζήσουμε;"

Το θέμα αυτό πρέπει να συζητηθεί σε όλα τα σχολεία που έχουν έστω και ένα ειδικό παιδί και σε όλα τα κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης στα οποία μπορεί να υπάρξει πρόσβαση σε άτομα με ειδικές ανάγκες.

* Ασφαλώς η ένταξη των ειδικών παιδιών απαιτεί τη διάθεση σημαντικών μέσων, έναν αριθμό ειδικών δασκάλων, υλικό και τεχνική βοήθεια που να ανταποκρίνεται στις ειδικές ανάγκες των μαθητών.

Η έρευνα υπογραμμίζει ότι αυτό που θα πρέπει να αποφύγουν οι κυβερνήσεις είναι να βιαστούν να λάβουν πρόχειρες αποφάσεις ή να καταρτίσουν προγράμματα για τα οποία στην πράξη δε θα μπορέσουν να ανταποκριθούν. Βασική προϋπόθεση της ένταξης είναι αφενός να διατίθενται επαρκή μέσα, αφετέρου να έχει κατανοηθεί πλήρως ότι το κόστος της ένταξης είναι μεγαλύτερο από το κόστος της ειδικής εκπαίδευσης.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα της κάθε προσπάθειας για την κοινωνική ένταξη των ατόμων αυτών είναι κάτι περισσότερο από ικανοποιητικά. Αυτή είναι τουλάχιστον η εμπειρία του Εθνικού Οργανισμού Προνοίας (ΕΟΠ) από μια μικρής κλίμακας επιχείρηση που έγινε στη Βόρεια Ελλάδα πριν από λίγα χρόνια με ένα πρόγραμμα ένταξης νέων ατόμων 15 έως 25 ετών που παρουσίαζαν μικρή πνευματική καθυστέρηση. Τα αποτελέσματα, όπως καταγράφηκαν από την κοινωνιολόγο Εύη Χατζηβαρνάβα αναφέρουν τα εξής:

Στο επίπεδο της εκπαίδευσης τα άτομα αυτά ανέπτυξαν ικανότητες που τους επιτρέπουν την ένταξή τους στην αγορά εργασίας. Στον τομέα της κοινωνικοποίησης αυτό που επιτεύχθηκε ήταν ότι απομακρύνθηκαν από το υπερπροστατευτικό οικογενειακό περιβάλλον, έκαναν φίλους, εργάσθηκαν ομαδικά, ανέπτυξαν δεξιότητες και συμπεριφέρονται σχεδόν σαν όλα τα άτομα της ίδιας ηλικίας. Το αποτέλεσμα ήταν να αναπτύξουν την αυτοεκτίμησή τους, την εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και ένα αίσθημα ότι είναι χρήσιμα στο περιβάλλον.

Οι γονείς είχαν λιγότερο άγχος και ανησυχία, πήραν θάρρος και απέκτησαν καλύτερη επικοινωνία με τα παιδιά τους. Επιπλέον ο κοινωνικός περίγυρος ευαισθητοποιήθηκε για τη φροντίδα που το κοινωνικό σύνολο οφείλει στα άτομα με ειδικές ανάγκες.

Επεισόδιο κατά υφυπουργού για σταθμό του AIDS (Εφ. Τα Νέα, 9/10/1998)
Σοβαρά επεισόδια απειλήθηκαν αργά χθες το βράδυ στην περιοχή των Αμπελοκήπων, όπου ο υφυπουργός Υγείας Θόδωρος Κοτσώνης εγκαινίαζε, παρουσία του νομάρχη και του δημάρχου της περιοχής, τον πρώτο στη Θεσσαλονίκη σταθμό ενημέρωσης και φιλοξενίας ασθενών και φορέων του AIDS. Κάτοικοι της περιοχής Ξηροκρήνης, όπου εγκαινιάστηκε ο σταθμός, συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο και με κραυγές διαμαρτυρίας για την επικείμενη λειτουργία του στράφηκαν εναντίον του υφυπουργού καλώντας τον να ματαιώσει τα εγκαίνια.
Σε μια κρίση φοβίας και ρατσισμού, οι κάτοικοι ισχυρίζονταν πως η λειτουργία του κέντρου ως χώρου όχι απλώς ενημέρωσης αλλά και φιλοξενίας των ασθενών με AIDS ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους για τους ίδιους και τα παιδιά τους, ενώ, με τη συμπαράσταση και του δημάρχου της περιοχής κ. Αλέξανδρου Σταματουλάκη, εξέφραζαν τις αντιρρήσεις τους για τη λειτουργία με το επιχείρημα ότι ο χώρος είναι ακατάλληλος λόγω της πυκνής δόμησης της περιοχής.

Στο πλευρό των διαμαρτυρομένων κατοίκων τάχθηκε όχι μόνο ο δήμαρχος Αμπελοκήπων, αλλά και ο νομάρχης Θεσσαλονίκης κ. Κώστας Παπαδόπουλος, που αμφότεροι δήλωσαν δημόσια ότι αγνοούσαν τον σκοπό λειτουργίας του κέντρου και ότι παραβρέθηκαν στα εγκαίνια ύστερα από πρόσκληση του υπουργείου που μιλούσε για "σταθμό ενημέρωσης" και όχι φιλοξενίας ασθενών και φορέων του AIDS. Ο νομάρχης μάλιστα κάλεσε δημόσια τον υφυπουργό Υγείας να παγώσει τη λειτουργία του κέντρου έως ότου επιλεγεί άλλος χώρος για τη μεταφορά του.

Η πρόταση δεν έγινε δεκτή από τον κ. Κοτσώνη, ο οποίος, εν μέσω κραυγών διαμαρτυρίας και απειλών από τους κατοίκους για παρεμπόδιση της λειτουργίας του κέντρου (ακόμα και κατάληψη του κτιρίου), αποχώρησε από την τελετή των εγκαινίων φανερά ενοχλημένος.

Λίγη ώρα νωρίτερα, μιλώντας στη διάρκεια της τελετής εγκαινίων του Σταθμού Ενημέρωσης Πολιτών και Υπηρεσιών Ψυχικής και Κοινωνικής Στήριξης, όπως είναι ο τίτλος του κέντρου που δημιουργήθηκε από το Κέντρο Ειδικών Λοιμώξεων του υπουργείου Υγείας, ο κ. Κοτσώνης προσπάθησε να καθησυχάσει τους κατοίκους τονίζοντας πως παρόμοια κέντρα λειτουργούν και σε άλλες περιοχές, και τους διαβεβαίωσε πως στον χώρο δεν θα ασκείται καμιάς μορφής ιατροφαρμακευτική αγωγή παρά μόνο φιλοξενία και ψυχολογική στήριξη σε ασθενείς από την επαρχία στη διάρκεια της παραμονής τους στη Θεσσαλονίκη για τη θεραπεία τους σε ειδικευμένα κέντρα. Ο κ. Κοτσώνης μάλιστα δεσμεύθηκε στην ομιλία του να μεταφερθεί το κέντρο στην περίπτωση που, ύστερα από τρεις μήνες λειτουργίας του, διαπιστωθεί ότι δημιουργεί προβλήματα στην υγεία των κατοίκων.

Σε δηλώσεις του κατά την αποχώρησή του και εν μέσω κραυγών αποδοκιμασίας των κατοίκων, ο κ. Κοτσώνης τόνισε ότι το κέντρο θα λειτουργήσει κανονικά και απέδωσε τη στάση του νομάρχη και του δημάρχου Αμπελοκήπων στην... πίεση της προεκλογικής περιόδου.

Πολίτες... ενός κατώτερου θεού (Μάνος Χαραλαμπάκης, εφ. Τα Νέα, 27/8/2003)

(Εργασιακός και κοινωνικός αποκλεισμός για την πλειοψηφία των ατόμων με προβλήματα υγείας)
Κοινωνικά αποκλεισμένοι αισθάνονται οι πολίτες με προβλήματα υγείας ή με αναπηρία. Στη συντριπτική τους πλειονότητα αντιμετωπίζουν εργασιακές δυσκολίες, ενώ σε ελάχιστους από όσους εργάζονται προσφέρεται βοήθεια και διευκολύνσεις στον χώρο δουλειάς τους. Αυτά είναι τα βασικά συμπεράσματα της πρώτης πανελλαδικής έρευνας για τα άτομα με προβλήματα υγείας ή αναπηρία που πραγματοποιήθηκε από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία.
Προβλήματα κοινωνικού αποκλεισμού αντιμετωπίζει το 42,5% των ατόμων με προβλήματα υγείας ή με αναπηρία, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα της έρευνας. Αιτίες του αποκλεισμού, όπως δηλώνουν οι ίδιοι, είναι κυρίως τα ανεπαρκή επιδόματα, οι ανεπαρκείς κοινωνικές υπηρεσίες που τους προσφέρονται αλλά και η ανεργία και ο κοινωνικός στιγματισμός που υφίστανται. Από την έρευνα προκύπτει επίσης ότι οι μισοί απ' όσους ρωτήθηκαν (50,2%) αντιμετωπίζουν εργασιακά προβλήματα. Πρόκειται δηλαδή για περιορισμούς που υφίστανται τόσο στο είδος, στην ποσότητα και ποιότητα της εργασίας τους όσο και στη δυνατότητα μετακίνησής τους προς αυτήν. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, μόλις το 3,5% είναι οι εργαζόμενοι που δουλεύουν σε επιχείρηση που επιδοτείται για να τους εντάξει στο δυναμικό της.

Ελάχιστες είναι και οι περιπτώσεις όπου προσφέρονται διευκολύνσεις και βοήθεια σε εργαζόμενους με προβλήματα υγείας ή με αναπηρία, παρ' όλο που είναι απαραίτητες. Μόλις στο 9% των εργαζομένων με πρόβλημα υγείας ή αναπηρία παρέχεται βοήθεια στον ιδιωτικό τομέα, ενώ λίγο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό (12%) στον δημόσιο.

"Τα συμπεράσματα δεν με ξενίζουν. Ανεξάρτητα από τα ποσοστά που προκύπτουν, η έρευνα δείχνει σαφώς την πραγματική κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα όσον αφορά τα άτομα με προβλήματα υγείας και αναπηρίες" τονίζει ο πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες κ. Ιωάννης Βαρδακαστάνης.

Για τον πρόεδρο της Εθνικής Ομοσπονδίας Κινητικά Αναπήρων κ. Σπύρο Σταυριανόπουλο, η κατάσταση είναι "ακόμα πιο ζοφερή απ' αυτή που προκύπτει απ' την έρευνα. Αιτίες, η έλλειψη εκπαίδευσης, προσβασιμότητας, εργονομικών διευθετήσεων στους χώρους εργασίας αλλά και η κατάργηση των επιδομάτων για όσους τελικά βρίσκουν δουλειά".

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι το 18,2% του πληθυσμού της χώρας αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας ή αναπηρία. Τα πιο διαδεδομένα: καρδιά, υπέρταση, προβλήματα κάτω άκρων, αναπνευστικά.

"Υποτιμούν τις ικανότητές μας"
H έλλειψη βοήθειας και διευκολύνσεων στους χώρους εργασίας για άτομα με προβλήματα υγείας ή αναπηρία είναι δυστυχώς πραγματικότητα, λέει στα "NEA" ο προγραμματιστής κ. Παναγιώτης Τσίγκανος, που είναι τετραπληγικός. "Για παράδειγμα, το πρόβλημα της πρόσβασης σε χώρους εργασίας το έχω βιώσει και το βιώνω ακόμα ως ελεύθερος επαγγελματίας.
H πρώτη ερώτηση που κάνω σε εταιρείες που μου έχουν αναθέσει μια δουλειά είναι αν οι χώροι τους είναι προσβάσιμοι. Έχει τύχει να χάσω και δουλειά επειδή ο χώρος ήταν απροσπέλαστος". Κύρια αιτία των περισσότερων προβλημάτων, λέει ο κ. Τσίγκανος, είναι η άγνοια των άλλων ότι τα άτομα με αναπηρίες έχουν τις ικανότητες να φέρουν εις πέρας μια εργασία.

Τα παιδιά με προβλήματα όρασης έχουν δικαίωμα στη γνώση

Αγγελική Καραγεώργου, εφ. Τα Νέα, 14/10/2009

"Στο μάθημα των Καλλιτεχνικών όταν τα άλλα παιδιά ζωγράφιζαν, εμείς που δεν βλέπαμε πλάθαμε διάφορα πράγματα με την πλαστελίνη. Πάντα βρίσκαμε εναλλακτικές λύσεις ώστε να συμμετέχουμε ουσιαστικά".

O Βαγγέλης Αυγουλάς είναι απόφοιτος του 35ου Δημοτικού Σχολείου Πειραιά, τελειόφοιτος της Νομικής Σχολής Αθηνών, εκλεγμένο μέλος της Διεθνούς οργάνωσης για νέους με προβλήματα όρασης (VΙΕWS), καθώς και μέλος της Επιτροπής Νεολαίας του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών. "Πηγαίνοντας σε ένα σχολείο σαν το 35ο, έμαθα να κυνηγάω τους στόχους μου και να κάνω την τύφλωση εφαλτήριο για την υπόλοιπη ζωή μου", λέει ο 22χρονος και θυμάται έναν συμμαθητή του στο δημοτικό, με προβλήματα όρασης ο οποίος έφυγε από την Κρήτη όπου ζούσε μόνιμα και ήρθε να ζήσει στην Αθήνα ώστε να φοιτήσει στο συγκεκριμένο σχολείο και να αποκτήσει τη στοιχειώδη εκπαίδευση. Μετά γύρισε πίσω.

"Στόχος μας είναι τα παιδιά που έχουν προβλήματα όρασης να συμμετέχουν σε όλες τις εκδηλώσεις και δραστηριότητες του σχολείου. Ως προτεραιότητα έχουμε να τονώσουμε το συναίσθημά τους, να μην αισθάνονται μειονεκτικά για το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν και να κοινωνικοποιηθούν άμεσα", αναφέρει ο κ. Αλέξης Γκλίνος, δάσκαλος Ειδικής Αγωγής στο 35ο Δημοτικό Πειραιά που εδώ και 20 χρόνια διδάσκει σε τμήματα ένταξης- συνεκπαίδευσης τυφλών.

Σε περίπτωση που κάποιο παιδί δυσκολευτεί, ο κ. Γκλίνος βρίσκεται μέσα στην αίθουσα μαζί με τον δάσκαλο της τάξης και είναι δίπλα του για να το βοηθήσει. "Σε ό,τι αφορά το διδακτικό κομμάτι προσπαθούμε να μην υπάρχει απώλεια γνώσεων λόγω των γρήγορων ρυθμών. Για οτιδήποτε χρειαστεί ή δεν καταλαβαίνει ένα παιδί, είμαι εκεί να το βοηθήσω" λέει χαρακτηριστικά.

Η παρουσία ενός δασκάλου Ειδικής Αγωγής έχει καταλυτική σημασία για τα παιδιά με προβλήματα όρασης. "Αν δεν είχα την εμπειρία από το συγκεκριμένο σχολείο, δεν ξέρω αν θα κατάφερνα όλα όσα έχω κάνει μέχρι τώρα" λέει ο Βαγγέλης Αυγουλάς και τονίζει ότι πηγαίνοντας στο γυμνάσιο, ήξερε πλέον πώς να κερδίσει τον σεβασμό των άλλων, πώς να είναι ενεργό μέλος της τάξης και της κοινωνίας. "Όπως και τα άλλα παιδιά χωρίς όραση, έτσι κι εγώ, δεν θέλουμε να μας χαρίζουν ποτέ κάτι λόγω αυτού του γεγονότος. Όλα θέλουμε να κερδίζονται με την αξία μας και μέσα από την προσπάθειά μας".

Στο πρώτο θρανίο

Ανάμεσα στους μαθητές της ΣΤ΄ τάξης βρίσκεται ένα κορίτσι με πρόβλημα όρασης, η Διονυσία. Καθισμένη στο πρώτο θρανίο της τάξης, παρέα με μια φίλη της και τη σιγουριά ότι ο δάσκαλος Ειδικής Αγωγής θα είναι κοντά της για ό,τι χρειαστεί, δείχνει να απολαμβάνει το μάθημα και να αισθάνεται το ίδιο άνετα με τους βλέποντες συμμαθητές της. Μόλις χτυπήσει το κουδούνι βγαίνει χαμογελαστή στο προαύλιο και παίζει μαζί τους. "Τα παιδιά έχουν έμφυτο το στοιχείο της επικοινωνίας, οι μεγάλοι έχουν το πρόβλημα. Υπάρχει σεβασμός μεταξύ τους, αλληλοβοηθούνται, ανταλλάσσουν απόψεις και συμμετέχουν ισάξια σε όλες τις δραστηριότητες", λέει ο κ. Γκλίνος.

Κάθε χρόνο την 15η Οκτωβρίου, την Παγκόσμια Ημέρα Λευκού Μπαστουνιού, το 35ο Δημοτικό Πειραιά οργανώνει εκδήλωση προς τιμήν των παιδιών με προβλήματα όρασης. "Είναι μία ανοιχτή εκδήλωση στην Πλατεία Κοραή από τις 9 το πρωί μέχρι τις 12 το μεσημέρι- θα γίνει αύριο. Συμμετέχουν όλα τα παιδιά του σχολείου μας καθώς και άλλα δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια απ΄ όλη την Αττική. Θέλουμε με αυτό τον τρόπο να δείξουμε σε όλο τον κόσμο πώς λειτουργούν τα παιδιά, πώς γράφουν, πώς διαβάζουν και πώς συμμετέχουν ενεργά σε όλες τις δραστηριότητες", επισημαίνει ο δάσκαλος Ειδικής Αγωγής.

Στο 35ο Δημοτικό Σχολείο Πειραιά υπάρχει ειδικός δάσκαλος για τα παιδιά με προβλήματα όρασης

Ελλείψεις σε εξοπλισμό

"ΣΤΟΧΟΣ ΜΑΣ είναι το συγκεκριμένο πρόγραμμα να απλωθεί σε όλα τα σχολεία της χώρας και όχι μόνο στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Η κατάσταση στην περιφέρεια είναι ακόμα πιο δύσκολη", αναφέρει ο κ. Γκλίνος και επισημαίνει ότι μόνο το 35ο Δημοτικό Πειραιά και το 3ο Μοσχάτου παρέχουν τη δυνατότητα της γνώσης σε παιδιά με προβλήματα όρασης.

Ανάλογη άποψη έχει και ο φοιτητής Βαγγέλης Αυγουλάς. "Σε αντίθεση με το σχολείο μου, όπου οι μαθητές έχουν εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς, γραφομηχανές, εκτυπωτή Βraille κ.λπ., η κατάσταση στο Γυμνάσιο αλλάζει τελείως", λέει και συμπληρώνει ότι στο πανεπιστήμιο οι ελλείψεις σε τεχνολογικό εξοπλισμό είναι τεράστιες.

...

# data[].attributes.attachment_link.title
Άτομα με ειδικές ανάγκες

# data[].attributes.attachment_link.description
άτομα με ειδικές ανάγκες (ή ειδικές ικανότητες, όπως τα αποκαλούν πολλοί) αντιμετωπίζονται συνήθως με αδιαφορία (στην καλύτερη περίπτωση) ή και με εχθρικότητα και απόρριψη. Ποια γνωρίζετε ότι είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και ποια νομίζετε ότι θα έπρεπε να είναι η συμπεριφορά της οικογένειας, του κοινωνικού περίγυρου και της πολιτείας απέναντί τους; Ορισμός Ειδολογικός χωρισμός: κινητικώς διανοητικώς, ψυχικώς επικοινωνίας (μετα)κίνησης, μεταφοράς μόρφωσης επαγγελματικής αποκατάστασης κοινωνικής απόρριψης (ρατσισμός, περιθωριοποίηση) δημιουργίας οικογένειας ψυχαγωγίας, άθλησης αδιαφορίας εχθρικότητας ...

# data[].attributes.headline
Ποια είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα;

# data[].attributes.subject
Ποια είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα;

# data[].attributes.body
Το παρακάτω άρθρο αναφέρεται στην αδυναμία πρόσβασης των ΑμεΑ στον εξωτερικό περιβάλλον όπως δημόσια κτήρια, κοινόχρηστους χώρους, δικαστήρια, στις διακρίσεις στον εκπαιδευτικό και εργασιακό χώρο και στην αδυναμία οικονομικής παροχής

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Αδυναμία πρόσβασης σε κοινόχρηστους χώρους, δημόσια κτίρια και μέσα μεταφοράς, διακρίσεις στο εργασιακό περιβάλλον, περιορισμό των δικαιούχων προνοιακών επιδομάτων και αναπηρικών συντάξεων, αδυναμία ένταξης των παιδιών στη σχολική εκπαίδευση. Αυτά είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ειδικές ανάγκες στην Ελλάδα και τα οποία καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη στην πρώτη του σχετική έκθεση, όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Η έκθεση, που θα συντάσσεται σε ετήσια βάση, αφορά στην εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία. Σημειώνεται ότι το 2017 η ελληνική πολιτεία νομοθέτησε μηχανισμό για την εξωτερική, ανεξάρτητη παρακολούθηση της εφαρμογής της συγκεκριμένης Σύμβασης και ανέθεσε την αρμοδιότητα αυτή στον Συνήγορο του Πολίτη.

Ανάμεσα στα προβλήματα που διαπιστώνονται είναι η προσβασιμότητα των ΑΜΕΑ στα μέσα μαζικής μεταφοράς, κυρίως λεωφορεία και τρόλεϊ που λόγω παλαιάς κατασκευής έχουν στενούς χώρους και κακή συντήρηση και δεν παρέχουν διασφάλιση για την έγκαιρη και ασφαλή μετακίνηση. Ακόμα και για τα νεότερα οχήματα που φέρουν ειδικές ράμπες έχουν διατυπωθεί παράπονα στον Συνήγορο ότι πολλές φορές δεν λειτουργούν λόγω κακής συντήρησης, ενώ οι στάσεις των λεωφορείων στην πλειονότητά τους δεν είναι κατάλληλα διαμορφωμένες, ώστε να είναι προσβάσιμες. Αντίθετα, τα μέσα σταθερής τροχιάς ως πιο σύγχρονα βρίσκονται σε καλύτερο επίπεδο. Στη σωστή κατεύθυνση κρίνεται η προσθήκη πινακίδων πληροφόρησης στις στάσεις, αλλά δεν απευθύνεται σε όλες τις κατηγορίες ΑΜΕΑ, όπως τους τυφλούς.

Την ίδια ώρα, οι θεσπισμένες ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία σε κοινόχρηστους χώρους που προορίζονται για την κυκλοφορία πεζών συχνά δεν εφαρμόζονται είτε λόγω των κλίσεων είτε λόγω της στενότητας ή ανυπαρξίας πεζοδρομίων. Αδυναμία πρόσβασης έχουν και πολλά δημόσια κτίρια, μεταξύ των οποίων ακόμα και δικαστήρια, παρά το γεγονός ότι κρίνεται αναγκαία η ειδική μέριμνα για την πρόσβαση των ΑΜΕΑ στην παροχή νομικών πληροφοριών και υπηρεσιών ώστε να διασφαλιστεί το δικαίωμα πραγματικής πρόσβασης στη δικαιοσύνη.

Στην εργασία σημειώνεται ότι οι υποθέσεις που αφορούν διάκριση λόγω αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης εμφανίζουν σταδιακή αύξηση ενώ αφορούν λιγότερο τον ιδιωτικό και περισσότερο τον δημόσιο τομέα. Επίσης, ενώ με νόμο του 1998 ορίζονται συγκεκριμένες ποσοστώσεις για τις προσλήψεις ατόμων με αναπηρία στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, οι ποσοστώσεις αυτές έχουν εξαιρετικά περιορισμένη εφαρμογή στον ιδιωτικό τομέα.

Εξάλλου, με τις αλλεπάλληλες αλλαγές στην ασφαλιστική νομοθεσία, λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής, η θέση των πολιτών με αναπηρία έχει επιδεινωθεί, επειδή μειώθηκαν στην ουσία τα κατώτατα ποσά συντάξεων και ταυτόχρονα μειώθηκε ή εξαλείφθηκε το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΑΣ) που συμπλήρωνε τις συντάξεις. Εξίσου σοβαρό, όμως, κρίνεται και το πρόβλημα της συρρίκνωσης των δικαιούχων, λόγω των αλλαγών που επήλθαν στους κανόνες απόδοσης ποσοστών αναπηρίας και την εφαρμογή τους. Πρόσωπα που επί χρόνια λάμβαναν σύνταξη αναπηρίας ή προνοιακό επίδομα βρέθηκαν να στερούνται εισόδημα ή να λαμβάνουν μικρότερη σύνταξη.

Σχετικά με την πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας διαπιστώνεται ότι οι υπηρεσίες υγείας δεν εξειδικεύονται σε παροχές πρόληψης και αποκατάστασης των ΑΜΕΑ, αλλά είναι περισσότερο εστιασμένες στις ανάγκες πιστοποίησης της αναπηρίας. Επίσης, το κόστος συμμετοχής στη φαρμακευτική δαπάνη είναι αρκετά υψηλό.

Αναφορά γίνεται και στην πρόσβαση στο ψηφιακό περιβάλλον, η οποία στην πράξη δεν διασφαλίζεται, καθώς διαπιστώνεται ότι ελάχιστες ιστοσελίδες είναι πλήρως προσβάσιμες για ΑΜΕΑ. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρουσιάζεται ο ΟΑΕΔ. Μολονότι οι αιτήσεις των υποψήφιων δικαιούχων για τα προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα υποβάλλονται αποκλειστικά με ηλεκτρονικό τρόπο μέσω της διαδικτυακής πύλης του ΟΑΕΔ, απουσιάζουν οι κατάλληλες μορφές υποστήριξης για τα άτομα με αναπηρία.

Η υποστήριξη των παιδιών

Σε σχέση με τα παιδιά, σημειώνεται ότι η εθνική νομοθεσία και οι εφαρμοζόμενες πολιτικές προστατεύουν σε έναν ορισμένο βαθμό το παιδί με αναπηρία, ιδίως στο πλαίσιο της επιδοματικής/προνοιακής και της εκπαιδευτικής πολιτικής, χωρίς ωστόσο στην πράξη να ανταποκρίνονται στο εύρος και το πλήρες περιεχόμενο των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων του. Επίσης, έχει διαπιστωθεί η γενικότερη έλλειψη ενός πλαισίου υπηρεσιών ψυχικής υγείας και κοινωνικής προστασίας, ιδίως σε επίπεδο πρόληψης, καθώς και η έλλειψη εξειδικευμένων υποστηρικτικών υπηρεσιών και προγραμμάτων για τα παιδιά και τις οικογένειές τους. Τα παραπάνω, σημειώνει ο Συνήγορος του Πολίτη, μειώνουν την κοινωνική προστασία των παιδιών και τα καθιστούν ευάλωτα στην παραμέληση, την εγκατάλειψη και την ιδρυματοποίηση.

Επίσης, από αναφορές στην ανεξάρτητη Αρχή προκύπτει συχνά δυσχέρεια αποδοχής παιδιών με αναπηρία σε δημοτικούς βρεφονηπιακούς σταθμούς, με συνήθη αιτιολογία για τη μη αποδοχή τους την έλλειψη κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού. Ωστόσο, η αδυναμία έγκαιρης ένταξης των παιδιών αυτών σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς σημειώνεται ότι εμποδίζει την πρώιμη συμπερίληψή τους στη μαθησιακή διαδικασία μαζί με τους συνομηλίκους τους, δυσχεραίνει την αναγκαία υποστήριξη των εργαζόμενων γονέων τους και αυξάνει τις προϋποθέσεις για έναν μελλοντικό αποκλεισμό.

Στις άλλες βαθμίδες σχολικής εκπαίδευσης εντοπίζεται ότι στην πράξη δεν έχει καταστεί δυνατή η λειτουργία ενός συστήματος συνεκπαίδευσης μεταξύ γενικών και ειδικών σχολείων, ενώ διαπιστώνονται προβλήματα σε σχέση με την οργάνωση, τους πόρους, το ανθρώπινο δυναμικό, τις μεθόδους διδασκαλίας, το εκπαιδευτικό υλικό, τις αντιλήψεις και τις πρακτικές στην εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία.

Εξάλλου, όσον αφορά στο παράρτημα ΑΜΕΑ Λεχαινών του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, για το οποίο νέα βίντεο έχουν αναρτηθεί σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, ο Συνήγορος σημειώνει ότι διενήργησε αυτοψία το 2018 και στην τελευταία επίσκεψή του παρατήρησε σημαντική βελτίωση στο Ίδρυμα, καθώς δεν παρατηρούνται μηχανικές καθηλώσεις με ιμάντες, έχει ελαχιστοποιηθεί η χρήση κουβουκλίων και η φαρμακευτική καταστολή. Οι αλλαγές οφείλονται ιδίως στην εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος παρέμβασης προς την κατεύθυνση της αποϊδρυματοποιήσης από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού. Ωστόσο, η ανεξάρτητη αρχή αναφέρει ότι το πιλοτικό πρόγραμμα έχει περιορισμένη χρονική διάρκεια, με συνέπεια να δημιουργείται ανησυχία για πιθανή επαναφορά των φιλοξενούμενων παιδιών στην προγενέστερη κατάσταση.

Πρόσφυγες ΑΜΕΑ

Ειδική αναφορά γίνεται για τα άτομα με αναπηρία που βρέθηκαν στην Ελλάδα με τα πρόσφατα προσφυγικά ρεύματα. Ο Συνήγορος του Πολίτη εξηγεί ότι η νομοθεσία περιέχει ειδική μέριμνα για τον εντοπισμό και την προστασία των ατόμων με αναπηρία κατά την είσοδο και την εξέταση του αιτήματος ασύλου τους, ωστόσο διαπιστώνεται ότι κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας προκύπτουν προβλήματα, όπως η ανεπάρκεια ή πλήρης έλλειψη κατάλληλων προνοιακών δομών, η διαβίωση σε συχνά ακατάλληλες συνθήκες στα νησιά, καθώς και οι καθυστερήσεις των γνωματεύσεων περί ευαλωτότητας του κλιμακίου ιατρικού ελέγχου και ψυχοκοινωνικής στήριξης, με αποτέλεσμα τις καθυστερήσεις την παραπομπή των ευάλωτων στην κανονική διαδικασία του ασύλου στην ενδοχώρα.

Επίσης, στο πλαίσιο της διοικητικής κράτησης αλλοδαπών ενόψει αναγκαστικής επιστροφής στις χώρες καταγωγής τους έχει διαπιστωθεί η κράτηση σε προαναχωρησιακά κέντρα και ατόμων με ασθένειες, ιδιαίτερα ψυχικές χωρίς πάντα να διασφαλίζεται η κατάλληλη ψυχιατρική μέριμνα και παρακολούθηση.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ποια είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα

# data[].attributes.attachment_link.description
Αδυναμία πρόσβασης σε κοινόχρηστους χώρους, δημόσια κτίρια και μέσα μεταφοράς, διακρίσεις στο εργασιακό περιβάλλον, περιορισμό των δικαιούχων προνοιακών επιδομάτων και αναπηρικών συντάξεων, αδυναμία ένταξης των παιδιών στη σχολική εκπαίδευση. Αυτά είναι μερικά μόνο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα άτομα με ειδικές ανάγκες στην Ελλάδα και τα οποία καταγράφει ο Συνήγορος του Πολίτη στην πρώτη του σχετική έκθεση, όπως αναφέρει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.