# data[].attributes.body
Alienacja (wyobcowanie) (łac. alienus, alienum - obcy, cudzy) – poczucie izolacji od społeczeństwa, nieutożsamianie się ze społecznością lokalną i ponadlokalną, utrata tożsamości jednostki charakterystyczna dla dużych ośrodków miejskich w społeczeństwach przemysłowych i poprzemysłowych (postindustrialnych) oraz dla sytuacji migracji zarobkowej.

# data[].attributes.body
Nostalgia (gr. νóστος, powrót do domu, i ἄλγος, ból) – potocznie, doskwierająca tęsknota za ojczyzną (krajem ojczystym), a także, tęsknota za czymś przeszłym, co utrwaliło się w pamięci lub do czegoś, co wyobrażono sobie w marzeniach.

# data[].attributes.body
Latarnia symbolizuje koniec tułaczki, miejsce na spokojną starość.

Bezkresne morze oznacza daleką podróż.

# data[].attributes.body
Harmonogram codziennych zajęć latarnika:

5:00 - pobudka

5:15 - wyłączenie latarni

5:30 - oczekiwanie na łódż z pożywieniem

6:30 - spożycie śniadania

7:00 - wywieszenie flagi zgodnej z barometrem

8:00 - oczyszczanie soczewek

9:00 - wymiana żarówki

9:30 - zmiana flagi

10:30 - sprzątanie latarni

11:30 - wywieszenie następnej flagi

12:00 - spożycie obiadu

12:30 - odpoczynek

14:00 - obejście po wyspie

17:00 - włączenie latarni

18:00 - wymiana flagi

19:00 - kolacja

20:00 - przegląd prasy

22:00 - sen

# data[].attributes.body
Wyspa symbolizuje osamotnienie, osobliwość, wyobcowanie, ucieczkę od świata, centrum duchowe, schronienie, nadnaturalny świat, kosmos, pokój, szczęście, piękno, porządek, doskonałość, raj, wytrwałość, wyższość, kobiecość, śmierć, utopię, odkrywcę.

STAROŻYTNOŚĆ

ODYSEJA HOMER

WYSPA - SYMBOL pokus: Taką wyspą jest Ogygia, gdzie mieszkała nimfa Kalypso, u której Odyseusz spędził siedem lat. Ciała Achillesa, syna Tetydy i Likosa, syna Posejdona, spoczęły na Białej Wyspie cmentarnej, gdzie kapłankami były piękne kobiety.

WYSPA - SYMBOL WIECZNEGO SZCZĘŚCIA: Na Wyspach Błogosławionych, położonych na skraju ziemi wybrani przez Zeusa pędzili szczęśliwy żywot.

ŚREDNIOWIECZE

LEGENDY ARTURIAŃSKIE

WYSPA - RAJ: Ziemskim rajem w mitologii celtyckiej była wyspa Avalon, miejsce pośmiertnego pobytu króla Artura.

# data[].attributes.body
Stary i zmęczony życiem Polak - Skawiński - obejmuje posadę latarnika w nadmorskim miasteczku Aspinwall. Ma za sobą burzliwe życie: w powstaniu listopadowym walczył o niepodległą Polskę, potem bił się wszędzie tam, gdzie walczono o wolność: w Hiszpanii, we Francji, na Węgrzech, w Stanach Zjednoczonych. Potem już nie potrafił ułożyć sobie życia, wciąż prześladował go pech. Liczy na to, że w zaciszu latarni morskiej już nic mu nie zagrozi. Pensję przesyła na konto Towarzystwa Polskiego. Za ojczyzną właściwie przestał tęsknić, ceni spokój. Dlatego wybiera Aspinwall i pracę latarnika, bo właśnie na latarni udaje mu się rozpocząć ciche, spokojne życie. Wiele rozmyśla i wspomina nie zaniedbując nigdy swoich obowiązków. Podziwia tropikalną przyrodę, zaprzyjaźnia się z odwiedzającymi jego latarnię ptakami.

Pewnego dnia oprócz zapasów żywności Skawiński otrzymuje paczkę z książkami. Jest wśród nich Pan Tadeusz A. Mickiewicza. Podczas lektury zapomina o tym, gdzie jest. Czuje się znowu w swojej ojczyźnie, za którą tak bardzo tęsknił. W końcu zapada w długi, mocny sen o Polsce.

Następnego ranka otrzymuje wiadomość, że przez jego zaniedbanie rozbiła się łódź. Dopiero wtedy uświadamia sobie, że nie zapalił latarni. Zostaje zwolniony z posady i musi wyruszyć na nowe drogi tułactwa, tym razem ma przy sobie cząstkę ojczyzny - Pana Tadeusza.

Treścią noweli jest los jednego z polskich emigrantów, którzy po powstaniu listopadowym byli zmuszeni opuścić swoją ojczyznę na zawsze. Utwór powstał w Stanach Zjednoczonych w trakcie podróży Sienkiewicza po tym kraju. Ma wyraźnie charakter dydaktyczny: kontynuuje misję Pana Tadeusza, który w życiu starego latarnika odegrał tak ważną rolę.

# data[].attributes.body
- mała ilość bohaterów - Skawiński,
- utwór jednowątkowy - losy Skawińskiego,
- utwór pisany prozą,
- utwór kończy się puentą (pouczeniem) - uczucia patriotyczne,
- utwór krótki,
- nowela przedstawia jakiś problem - problem emigracji, ludzi nie mogących znaleźć sobie miejsca w ówczesnym świecie, uczy, aby się nie poddawać,
- punkt kulminacyjny - "Pan Tadeusz",
- akcja w utworze - poszukiwanie pracy przez bohatera, znalezienie jej i utrata spowodowana nie zapaleniem latarni,
- formą wypowiedzi jest narracja.

# data[].attributes.body
Bohater opowiadania „Latarnik” po latach tułaczki zamieszkał w portowym miasteczku Aspinwall niedaleko Panamy (Ameryka Środkowa).

Skalista wysepka była oddalona od portu i zajmowała jeden mórg powierzchni otoczony ze wszystkich stron wodą. W jej centrum stała wysoka latarnia morska, wskazująca ruch dla miejscowych łodzi i okrętów płynących z Nowego Jorku do Panamy.

Wysepka była bezdrzewna,„porośnięta tylko drobnymi, tłustymi roślinkami, sączącymi lepką żywicę. Ubóstwo wysepki wynagradzały mu zresztą dalsze widoki. W południowych godzinach, gdy atmosfera stawała się bardzo przezroczysta, widać był całe międzymorze, aż do Pacyfiku, pokryte najbujniejszą roślinnością. Skawińskiemu wydawał się wówczas, że widzi jeden olbrzymi ogród. Pęki kokosów i olbrzymich muz (inaczej banany) układały się jakby w przepyszne czubiaste bukiety, tuż zaraz za domami Aspinwallu. Dalej, między Aspinwall a Panamą, widać było ogromny las, nad którym co rano i pod noc zwieszał się czerwonawy opar wyziewów – las prawdziwie podzwrotnikowy, zalany u spodu stojącą wodą, oplątany lianami szumiący jedną falą olbrzymich storczyków, palm, drzew mlecznych, żelaznych i gumowych”.

Na olbrzymiej, turkusowej tafli wody widać było wydęte żagle. Gdy wiatr był pomyślny, płynęły jeden za drugim jak łańcuch albatrosów. Fale kołysały czerwone beczki do wskazywania drogi, między żaglami codziennie pojawiał się parowiec wiozący towary i podróżnych do Aspinwall. Z drugiej strony latarni był widok na miasto i ruchliwy port oraz na stojące w oddali domy. Rankiem wiatr przynosił „gwar życia ludzkiego”, a świst parowców w południe oznaczał sjestę - wtedy na morzu i lądzie na godzinę ustawał wszelki ruch.

Wody otaczające wyspę obfitowały w częste przypływy nocne.„Długie, wiorstowe fale wytaczały się z ciemności i rycząc szły, aż do stóp wysepki, a wówczas widać było spienione ich grzbiety, połyskujące różowo w świetle latarni. Przypływ wzmagał się coraz bardziej i zalewał piaszczyste ławice. Tajemnicza mowa oceanu dochodziła z pełni coraz potężniej i głośniej, podobna czasem do huku armat, to do szumu olbrzymich lasów, to do dalekiego, zmąconego gwaru głosów ludzkich. Chwilami cichł. Potem o uszy starca obijało się kilka wielkich westchnień, potem jakieś łkania – i znów groźne wybuchy. Wreszcie wiatr zwiał mgłę, ale napędził czarnych, poszarpanych chmur, które przysłaniały księżyc. Z zachodu poczynało dąć coraz mocniej. Bałwany skakały z wściekłością na urwisko latarni, oblizując już pianą i podmurowanie. W dali pomrukiwała burza. Na ciemnej, wzburzonej przestrzeni zabłysło kilka zielonych latarek, podwieszanych do masztów okrętowych. Zielone owe punkciki to wznosiły się wysoko, to zapadały w dół, to chwiały się na prawo i lewo”.Był to początek burzy – dowodu na niebezpieczeństwo oceanu.

# data[].attributes.body
1. Przedstawienie postaci: Polak, Józef Skawiński, emigrant polityczny, bohater lektury "Latarnik", żołnierz.
2. Wygląd: 70-letni mężczyzna, białe włosy, niebieskie oczy, przygnębiona i smutna lecz zarazem uczciwa twarz.
3. Cechy charakteru, usposobienie: waleczny, wytrwały, nie poddawał się, dążył do postawionego celu [uparty], konsekwentny, patriota, dobry, szlachetny, wrażliwy, optymista, nie tracił nadziei, honorowy, pracowity, uczciwy, sumienny, dziwak, doświadczony życiowo (fizycznie, psychicznie), inteligentny, mądry.
4. Ocena postaci: Myślę, że Józef Skawiński jest postacią bardzo oryginalną i w dzisiejszych czasach rzadko spotykaną, ponieważ coraz mniej jest ludzi, którzy pomimo przeciwności losu brną dalej przez życie, nie poddają się.

Skawiński nie był szczęśliwy, ale bardzo chciał. Pragnął zagłuszyć to, co nie pozwalało mu osiągnąć równowagi, było niepokojem, nieustannie odczuwanym dyskomfortem. To była pamięć Ojczyzny, do której nie mógł wrócić. Wszystkie jego zabiegi prowadziły do zabicia tej pamięci, do pozbawienia ojczyzny jej... magii.

# data[].attributes.body
Świat przedstawiony w utworze:
a). czas akcji - II poł. XIX w.
b). miejsce akcji - Panama, Aspinwall
c). bohater - Skawiński
d). wydarzenie - losy polskiego emigranta

Rodzaj literacki - epika; gatunek - nowela; narrator trzecioosobowy, wszechwiedzący.

Skawiński jako żołnierz, jest odważny, waleczny, szlachetny i ofiarny.

Hasło "Za naszą i waszą wolność" oznacza, że należy walczyć wszędzie tam, gdzie jest taka potrzeba.

Skawiński to Polak tułający się po świecie, emigrant.
Dzieje Skawińskiego:
- udział w wojnach, bitwach,
- kopacz złota w Australii,
- poszukiwacz diamentów w Afryce,
- strzelec rządowy w Indiach Wschodnich,
- założyciel farmy w Kalifornii,
- pobyt w Brazylii,
- warsztat kowalski w Helenie, w Arkansas,
- służba na statkach (jako majtek i harpunnik),
- fabryka cygar w Hawanie.
Wytłumaczenie tułaczki Skawińskiego: "Wierzył, że jakaś potężna a mściwa ręka ściga go wszędzie, po wszystkich lądach i wodach".

# data[].attributes.body
Licentia poetica to wyrażenie pochodzące z łaciny, po polsku licencja poetycka. Polega na wolności twórczej i poetyckiej, pozwala na odstępstwa od norm językowych, reguł formalnych lub wierności w opisie faktów. Przykładem tego w latarniku jest to, że książką którą otrzymał Skawiński był ''Pan Tadeusz'', a nie ''Murdelion''.

# data[].attributes.body
Nowela jest oparta na faktach. Sienkiewicz znał owe fakty z notatki prasowej wydrukowanej w ''Kurierze Codziennym". Opisane były tam informacje o polskim żołnierzu Sielawie, który po upadku powstania styczniowego walczył na frontach Europy. Po latach tułaczki otrzymał pracę latarnika w Aspinwall. Podczas drugiego roku pracy przywieziono mu paczkę, w której znajdowały się książki, a wśród nich "Murdelion" Zygmunta Kaczkowskiego. Zaczytany latarnik nie włączył latarnii, przez co został wyrzucony z pracy. Wyjechał do Nowego Jorku, gdzie z powodu biedy otruł się. Przy jego ciele znaleziono książkę.

# data[].attributes.body
Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz urodził się 5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej. Herbu Oszyk - polska odmiana herbu szlacheckiego łabędzia. Był polskim nowelistą, powieściopisarzem i publicystą. Syn Józefa Sienkiewicza i Stefanii Sienkiewicz z domu Cieciszowskiej. Matka pisywała wiersze, oraz opowiadania. Pisarz miał brata i cztery siostry. Jego rodzina często przenosiła się do innych miejsc, aż w końcu trafiła do Warszawy w 1861. Od 1858 Sienkiewicz uczył się w gimnazjum w Warszawie, zaczynał w jednym z gmachów Uniwersytetu Warszawskiego, kontynuował w szkole mieszczącej się w pałacu Staszica, aby zakończyć naukę w gimnazjum przy ulicy Królewskiej. W szkole w 1864 zdobył swoją pierwszą nagrodę za wypracowanie. W szkole nie szło mu najlepiej, najwyższe wyniki osiągał w przedmiotach humanistycznych. Tak jak chcieli jego rodzice - zdał na wydział lekarski. Zrezygnował później z medycyny i podjął się studiów prawniczych. Ostateczne przeniósł się na wydział filologiczni-historyczny. Za całokształt twórczości dostał nagrodę Nobla w 1905 roku. Zmarł 15 listopada 1916 roku w Vevey, tam też został pochowany. W 1924 roku jego prochy zostały sprowadzone do Polski.