# data[].attributes.headline
The Third Industrial Revolution: How the Internet, Green Electricity, and 3-D Printing are Ushering in a Sustainable Era of Distributed Capitalism

# data[].attributes.subject
The Third Industrial Revolution: How the Internet, Green Electricity, and 3-D Printing are Ushering in a Sustainable Era of Distributed Capitalism

# data[].attributes.body
Dorsmachine

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Op woensdag 4 november van 14.15 tot 18.15 uur organiseert TVVL een evenement in Mediaplaza van de Jaarbeurs te Utrecht. Tijdens deze middag staat gerenommeerd schrijver en spreker Jeremy Rifkin centraal. Rifkin is een Amerikaanse econoom en schrijver die de impact van wetenschappelijke en technologische veranderingen op de economie, arbeidsmarkt, samenleving en het milieu bestudeert. Hij is bekend van onder andere 'The Internet of Things' en 'The Third Industrial Revolution'.
Jeremy Rifkin ziet hoe onze maatschappij zich sprongsgewijs ontwikkelt door een gelijktijdige technologische doorbraak op het gebied van energie- en informatietechnologie. De eerste industriële revolutie vond plaats toen James Watt de stoommachine introduceerde. Machines vervingen menselijke en dierlijke arbeidskracht, hetgeen leidde tot een explosieve stijging van industriële bedrijvigheid. Deze energierevolutie versnelde het proces enorm, wat leidde tot alfabetisering op grote schaal. De levensstandaard nam toe en laagwaardige arbeid ging verloren, een samengaan dat nog enkele malen zou volgen.

De tweede industriële revolutie betrof de introductie van de interne verbrandingsmotor door onder andere Otto in combinatie met elektrificatie van de informatie-uitwisseling. Eerst via de telegraaf, toen per telefoon en ten slotte tot op de dag van vandaag met behulp van de computer en het internet. Ook hier heeft een exponentiële stijging van de industriële activiteit plaatsgevonden en ook hier ging dat ten koste van veel laagwaardige arbeid.

De derde en huidige industriële revolutie betreft het samengaan van wederom een energierevolutie en een grote doorbraak op het gebied van de informatietechnologie. De transitie naar een hernieuwbare energievoorziening, gefaciliteerd door internettechnologie die onze elektriciteitsnetten transformeren naar een intelligent stroomnetwerk, het Intergrid.

Nieuw Economisch Paradigma

De derde revolutie betreft méér dan een gewijzigde technologie, die slechts mogelijk is door een andere economische werkelijkheid. Waar de eerste en tweede industriële revolutie voortkwamen uit het bijeenbrengen van veel kapitaal en bedrijvigheid, bestaande uit veel mensen die in loondienst werkten, is de derde revolutie er één van de gemeenschap.

Vanaf het moment dat hernieuwbare energiesystemen voor particulieren zichzelf terugverdienden, vond er een ongehoorde investeringsgolf plaats. In Duitsland alleen al werd er in zo'n tien jaar 40 GW aan zonne-energiesystemen geplaatst, veelal op particulier initiatief. Dit is een democratisering van onze energievoorziening. Niet langer zijn grote kapitaalintensieve energievoorzieningen de maat der dingen, maar meer en meer de som van onvoorstelbaar veel relatief kleine, duurzame initiatieven. Dat is een van de uitgangspunten van Rifkin: onze gebouwen ombouwen tot kleine energiecentrales.

Overvloed aan zonne-energie

En hoewel de op de aarde vallende zonne-energie overvloedig is - afhankelijk van bepaalde aannames 5.000 tot 10.000 maal onze huidige behoefte - is er meer nodig dan zonnepanelen alleen. De zon schijnt niet altijd en ook niet altijd even sterk, reden waarom opslag noodzakelijk is. Accu's zullen zeker een rol spelen en Tesla speelt hier momenteel slim op in, maar het is de vraag of we voldoende materialen beschikbaar hebben om aan de vraag hiernaar te kunnen voldoen. Zeker om de eerste perioden te overbruggen zullen we van deze en andere opslagtechnieken wel gebruik moeten maken, hoewel die vanuit milieutechnisch oogpunt minder wenselijk kunnen zijn.

Het aardige aan de visie van Rifkin is dat de zonne-energie dermate overvloedig is dat efficiency-vragen minder relevant worden dan het effectieve gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Nu reeds speelt in Duitsland af en toe een 'overmaat' aan zonne-energie: het traditioneel opgezette energienet (centrale opwekking, decentrale consumptie) wordt meer en meer gebruikt om decentraal opgewekte energie naar andere gebruikers te transporteren. Het overschot kan nu en zeker in de toekomst gebruikt worden voor bijvoorbeeld elektrolyse, waarbij de vrijkomende waterstof in feite de energiedrager is, oftwel het Power to Gas-fenomeen. Bij voldoende opwekkingskracht kan dit in potentie een compleet duurzaam alternatief voor onze energievoorziening opleveren. Het is de kracht van vele honderden miljoenen inwoners die gezamenlijk meer gewicht in de schaal kunnen leggen dan vele, en uiteindelijk misschien wel alle, elektriciteitscentrales ter wereld.

Waterstofeconomie

De energiedrager waterstof is tezamen met brandstofceltechnologie een uiterst interessante combinatie. Schone, hernieuwbare en gratis zonne-energie levert met behulp van PV-cellen op en rond onze gebouwen elektrische energie. Deze wordt direct gebruikt voor de opwekking van waterstof als tussentijdse energiedrager. Vervolgens wordt deze waterstof als 'brandstof' gebruikt door omzetting in brandstofcellen in: elektriciteit, warmte, en gedemineraliseerd water. Geen SO ₂-, CO ₂- of PM2.5-emissies, geen uitputting van fossiele brandstoffen, geen nucleair afval of gerelateerde calamiteiten en dat alles op basis van gratis ter beschikking staande hernieuwbare energie: de zon. Brandstofcellen zijn eveneens uiterst geschikt voor het bekrachtigen van onze elektrische vervoermiddelen, zodat onze mobiliteit gewaarborgd is.

Daarenboven worden deze brandstofcellen slechts circa 5 tot 10 % van de tijd daadwerkelijk voor vervoer gebruikt. Ieder jaar wordt er meer motorvermogen op de weg gebracht dan we aan elektriciteitscentrales wereldwijd hebben opgesteld. Indien deze kleine powerplants bij stilstand aan het net gekoppeld worden, kunnen zij meer dan voldoende in onze totale energiebehoefte voorzien. De enige vraag is of we op tijd voldoende hoogwaardig gerecyclede materialen beschikbaar hebben.

De entropierekening

Een van de meest interessante onderdelen van Rifkins zienswijze is het gemak waarmee hij verschillende disciplines met elkaar vermengt. Economie, politiek en thermodynamica (interacties tussen grote verzamelingen van deeltjes op een macroscopisch niveau) worden logisch en inzichtelijk met elkaar in verband gebracht. Zo ook de rekening voor het verbranden van onze fossiele voorraden in de laatste twee eeuwen, toepasselijk de entropierekening genoemd. De hieraan gerelateerde CO ₂-uitstoot kan in potentie een catastrofale klimaatverandering initiëren. Ook het betrekken van milieu- en gezondheidseffecten in onze economische werkelijkheid geeft een heel ander beeld van onze economische werkelijkheid.

Ons BNP, reeds lange tijd de maat van onze economische welvaart, wordt bepaald door de som van alle goederen en diensten, positief of negatief, dus ook die van de sanering van lozingen van giftig afval, of die van benodigde politiebescherming. Bedenk hierbij dat het IMF recentelijk een rapport uitbracht (mei 2015) waarin berekend wordt dat er ca. 5,3 E12 $ 'subsidie' per jaar aan de fossiele brandstofindustrie wordt verstrekt door het niet in rekening brengen van de negatieve effecten op milieu en mens. In Euro's is dat ca. 4,9 E12 € per jaar, oftewel 9,3 miljoen € per minuut.

Nieuw Maatschappelijk Paradigma

De ontwikkelingen die Rifkin schetst, betreffen niets meer en niets minder dan een nieuwe maatschappelijke ordening. Van centraal aangestuurde grote kapitaalintensieve installaties en fabrieken naar kleinschalige collectiviteiten. Het is de democratisering van energieopwekking en op termijn evenzeer van kleinschalige (3D-)productie. Het is een overgang van socialistische en kapitalistische ideologieën naar een maatschappij van samenwerking. Gebruik wordt belangrijker dan bezit en we zien dat al bij de jongere generaties. Tussenpartijen verdienen traditioneel op basis van hun toegevoegde waarde en transactiekosten. Indien deze nagenoeg verdwijnen, zoals bij eigen energieopwekking en thuisproductie door middel van 3D-printing gebeurt, dan verdwijnen deze posities en kosten, hetgeen uiteindelijk leidt tot 'The Zero Marginal Cost Society', tevens de titel van het volgende boek van Rifkin. NA

Visie op duurzame economie

Op 4 november 2015 spreekt Rifkin tijdens het Smart Cities Event van TVVL in MediaPlaza, Jaarsbeurs Utrecht. Zijn visie op een duurzame economie, die middels zijn bestseller 'De derde industriële revolutie' door talloze wereldleiders is omarmd en onderschreven, staat daar centraal. Duurzaam Gebouwd biedt, als bevriende vereniging van TVVL, u een vroegboekkorting aan t.w.v. €50,- (geldig tot 30 september). Bezoek SmartCitiesEvent.nl om u aan te melden met de kortingscode "SCEJRDGM" of meer informatie te bekijken.

Auteur: Prof. ir. P.G. (Peter) Luscuere, onafhankelijk consultant

# data[].attributes.attachment_link.description
Op woensdag 4 november van 14.15 tot 18.15 uur organiseert TVVL een evenement in Mediaplaza van de Jaarbeurs te Utrecht. Tijdens deze middag staat gerenommeerd schrijver en spreker Jeremy Rifkin centraal. Rifkin is een Amerikaanse econoom en schrijver die de impact van wetenschappelijke en technologische veranderingen op de economie, arbeidsmarkt, samenleving en het milieu bestudeert.

# data[].attributes.body
Rik van Opstal (2095898)
Cedric Roovers (2100054)
Mark van Zoggel (2104145)
Fabio Arendsen (2104791)
Guido van den Heuvel (2087330)

# data[].attributes.body
The Digital Revolution, also known as the Third Industrial Revolution, is the shift from mechanical and analogue electronic technology to digital electronics which began anywhere from the late 1950s to the late 1970s with the adoption and proliferation of digital computers and digital record keeping that continues to the present day. Implicitly, the term also refers to the sweeping changes brought about by digital computing and communication technology during (and after) the latter half of the 20th century. Analogous to the Agricultural Revolution and Industrial Revolution, the Digital Revolution marked the beginning of the Information Age.

# data[].attributes.body
Eerste industriële revolutie: 1760 – 1840

Tweede industriële revolutie : 1870 - 1914

Derde industriële revolutie: 1969 – 2000

# data[].attributes.body
In de tijd voor de 1e industriële revolutie werd er handmatig arbeid uitgevoerd in kleinschalige werkplaatsen/ boerderijen. Zware arbeid werd uitgevoerd met behulp van dieren. Mensen bleven veelal op de plek waar ze geboren waren. Nijverheid vond plaats in de dorpen.

# data[].attributes.headline
Architecture and the third industrial revolution

# data[].attributes.subject
Architecture and the third industrial revolution

# data[].attributes.headline
Industriële Revolutie – Samenvatting, oorzaken en gevolgen

# data[].attributes.subject
Industriële Revolutie – Samenvatting, oorzaken en gevolgen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Industriële Revolutie, ook wel de industrialisatie genoemd, begon halverwege de achttiende eeuw in Engeland. Pas in de jaren 1850-1900 kwam de industrialisatie in andere Europese landen goed op gang. Een korte geschiedenis van de Industriële Revolutie: de belangrijkste oorzaken, het verloop en de grootste gevolgen.
Over de term Industriële Revolutie en de periodisering

De Industriële Revolutie wordt na de Neolithische Revolutie (de landbouwrevolutie uit de Prehistorie) beschouwd als de grootste economische omwenteling uit de geschiedenis. Onterecht wordt gesproken van een revolutie, vooral omdat de industrialisatie zeer ingrijpende gevolgen had. Industriële Evolutie is om twee redenen echter een treffender begrip. Ten eerste was de industrialisatie een langzaam en geleidelijk proces. Ten tweede is de Industriële Revolutie geen eenmalige heftige gebeurtenis, maar een ontwikkeling die feitelijk nog steeds doorgaat en enorme veranderingen in het dagelijks leven gebracht heeft.

De term Industriële Revolutie werd voor het eerst gebruikt door Franse schrijvers. Maar het was vooral de Engelse economisch historicus Arnold Toynbee (1889-1975) die het begrip populariseerde. Toynbee gebruikte het begrip Industriële Revolutie voor de economische ontwikkeling van Groot-Brittannië in de jaren 1760 tot 1840.

Na Toynbee is de term veel breder toegepast voor de industrialisatie die ook buiten Engeland plaatsvond en na 1840 doorging, feitelijk tot op de dag van vandaag.

Vier fasen

Qua industrialisatie waren er vier belangrijke fasen:

'Voorbereidingsfase' (ca.1700-1760). De Industriële Revolutie werd (mede) mogelijk gemaakt door wetenschappelijke verbeteringen en uitvindingen in de landbouw en nijverheid, met name in de jaren 1700-1760. Zie voor de uitvindingen uit deze periode verderop in dit artikel.

Eerste Industriële Revolutie (ca.1760-1867). Vanaf de jaren 1760 begon de Industriële Revolutie in Engeland van de grond te komen, met name door (verbeterde) textielmachines en de stoommachine van James Watt. Naast stoommachines was de komst van stoomtreinen en stoomschepen cruciaal. In de fase werd veel ijzer gebruikt.

Tweede Industriële Revolutie (ca.1867-1914), ook wel 'technologische revolutie' genoemd. Vaclav Smil gebruikte in 2005 'Het tijdperk van de synergy' als benaming voor deze versnelling in de industrialisatie, specifiek de jaren 1876-1914. Naast stoomkracht en ijzer, doen elektriciteit en staal hun intrede. Dit tijdperk kenmerkte zich door talloze revolutionaire uitvindingen, zoals gloeilampen, de auto, fotografie, telegrafie, vliegtuigen, radio en film.

Derde Industriële Revolutie (20e eeuw) of 'digitale revolutie'. Deze omwenteling kenmerkt zich door allerlei uitvindingen die de communicatie veranderd hebben, zodat globalisering mogelijk werd. Dit begon met de telegraaf, telefoon en film. Vooral na de Tweede Wereldoorlog trad een enorme spurt in van de Derde Industriële Revolutie en kwamen televisie, computers, internet, iPhone's et cetera op.

Impact van de Industriële Revolutie

Verbeteringen in de huisnijverheid en landbouw legden de basis voor het ontstaan van de Industriële Revolutie. Spierkracht, windkracht, waterkracht, handgereedschap en trekdieren waren tot de achttiende eeuw de belangrijkste manieren en middelen om energie te creëren.

Door de industrialisatie veranderde dit en zorgden (stoom)machines, gas en elektriciteit voor een diepingrijpende transformatie van het arbeidsproces. Ze maakten de massaproductie mogelijk van goederen, voedsel, machines, apparaten en vervoersmiddelen. Minstens even ingrijpend waren de sociaaleconomische, politieke en culturele gevolgen van de Industriële Revolutie. Hier komen we straks op terug.

Oorzaken van de Industriële Revolutie & belangrijke uitvindingen

De Industriële Revolutie begon in de achttiende eeuw in Engeland, voorafgegaan door belangrijke veranderingen en uitvindingen die toegepast werden in de landbouw, mijnbouw en nijverheid. Aan het op gang komen van de Industriële Revolutie lagen de volgende omstandigheden ten grondslag:

Wetenschappelijk denken en Verlichting. Vanaf ongeveer 1600 vond in Engeland een nijverheidsrevolutie plaats en in heel Europa een wetenschappelijke revolutie. Wetenschappelijk denken werd daarna versterkt door de Verlichting en legde de basis voor een rationalistischer manier van bedrijfsvoering in de landbouw en huisnijverheid.

Uitvindingen in landbouw, mijnbouw & nijverheid. In Engeland wist de Britse landadel enkele verbeteringen in de mijnbouw en landbouw door te voeren in de eerste helft van de achttiende eeuw. Belangrijk was de waterpomp op stoom die mijngangen kon leegpompen, in 1709 uitgevonden door Thomas Newcomen (1664-1729).
In hetzelfde jaar 1709 ontdekte Abraham Darby (1678-1717) een manier om ruwijzer te maken in hoogovens, met cokes in plaats van houtskool. En de zaaimachine van Jethro Tull (1674-1741) uit 1701 maakte het zaaien makkelijker, terwijl de duurzame en lichte Rotherham ploegschaar ( Rotherham Plough) uit 1730 - van uitvinder Joseph Foljambe (ca.1695-1750) - het ploegen aanzienlijk verbeterde.

Door dit soort uitvindingen nam de opbrengst in de landbouw, mijnbouw en nijverheid aanzienlijk toe en groeide op langere termijn ook de Engelse bevolking. Door de groeiende opbrengsten waren er minder mensen nodig in de landbouw en kwam er ruimte voor mensen om zich te specialiseren en in de opkomende industrieën te gaan werken. De volgende vijf Engelse uitvindingen, die cruciaal voor de opkomst van de industrialisatie, moeten nog genoemd worden:

1. De in 1733 uitgevonden schietspoel (flying shuttle) van John Kay (1704-1779);

2. De Spinning Jenny uit 1764, een snelle spinmachine van James Hargreaves (1720-1778). Deze twee uitvindingen zorgen voor een grote productietoename in de textielnijverheid;

3. Het waterframe - een spinmachine op waterkracht als verbeterde versie van de Spinning Jenny - van Richard Arkwright (1732-1792) uit 1769;

4. De door James Watt (1736-1819) in 1769 verbeterde stoommachine van Newcomen;

5. De dorsmachine van de Schot Andrew Meikle (1719-1811) uit 1784.

Rust & grondstoffen in Engeland. Het feit dat Engeland een voorsprong nam had enkele oorzaken. Engeland liep vooral voorop vanwege het feit dat er op zijn grondgebied niet gevochten werd. Engeland deed wel mee aan de Napoleontische Oorlogen, maar het Engelse territorium liep in de achttiende eeuw en negentiende eeuw geen oorlogsschade op. Economisch deed Engeland het beter, er was politieke stabiliteit en hierdoor rust en ruimte voor de wetenschap en techniek om zich goed te ontwikkelen. Engeland had een enorm koloniaal rijk en was in de achttiende dé leidende wereldmacht, met name op zee.
Rond 1900 had Engeland zelfs een kwart van de wereld 'in bezit'. Omdat Engeland beschikte over grondstoffen als steenkool en ijzererts, en daarbij veel grondstoffen uit zijn koloniën kon halen - zoals rubber, goud en katoen -, beschikte het land over alles wat nodig was om fabrieken mét machines te bouwen: ijzererts om fabrieken en machines in elkaar te zetten en steenkool (voor cokes) om stoom te creëren waarmee de machines aangedreven werden.

Een ander leven: fabrieken, urbanisatie, armoede, treinen en vervuiling

De Industriële Revolutie zette het leven van de mensheid compleet op zijn kop. Overal werden fabrieken uit de grond gestampt, eerst in Engeland en later in de Verenigde Staten en elders op de wereld, met name in Europa. De winning van grondstoffen en de productie van goederen nam gigantisch toe. De steenkoolproductie in Engeland. bijvoorbeeld, groeide van ongeveer drie miljoen ton rond 1700 tot tien miljoen ton aan het eind van de eeuw.

Maar lang niet iedereen profiteerde van deze sterke productiegroei. Door urbanisatie groeiden de steden razendsnel. Veel mensen trokken van het platteland naar de stad, waar ze vaak vlak bij de fabriek kwamen te wonen. Er ontstond hierdoor, met name in de negentiende eeuw, een arme stedelijke arbeidersklasse. Door lage lonen, slechte werkomstandigheden (lange werkdagen van wel zestien uur) en kinderarbeid ontstond de zogeheten 'sociale kwestie': het arbeidersvraagstuk dat draaide om de kwestie hoe de slechte levens- en werkomstandigheden van arbeiders en hun gezinnen aangepakt en opgelost moesten worden.

Verder verschenen in de jaren 1830 en 1840 de eerste stoomtreinen en stoomschepen. Het Engelse stoomschip de SS Archimedes was de eerste stoomboot met schroefpropeller (daarvoor bestonden al raderstoomboten) en de uitvinding van de stoomturbine - de lavalturbine - in 1883 gaf de overzeese scheepvaart daarna een flinke impuls.

Op korte termijn leidde de Industrialisatie tot fikse milieuvervuiling en de 'dictatuur van de klok' (door fabriekstijden en treintijden). Ook kwam een nieuwe levenshouding - de Romantiek (negentiende eeuw) - op, die ook in kunstsectoren als de literatuur en schilderkunst veel impact had, waarbij mensen terug verlangden naar het rustige, stille en schone plattelandsleven.

Maatschappelijke gevolgen van de Industriële Revolutie

De Industriële Revolutie heeft enorme maatschappelijke gevolgen gehad op de langere termijn. Om de 'sociale kwestie' op te lossen werden vakbonden opgericht, kwam in de politiek het socialisme op en ontstond - met name op instigatie van Karl Marx (1818-1884) - het communisme. Deze ontwikkelingen hadden diepingrijpende gevolgen, met name in de twintigste eeuw, toen de Russische Revolutie (1917) en de Koude Oorlog (1945-1989) de wereld ideologisch verdeelden.

De samenleving veranderde, zowel door de Industriële Revolutie als de Franse Revolutie, van een standensamenleving naar een klassenmaatschappij: steeds meer werd de economische positie (klasse) bepalend voor iemands aanzien, in plaats van de familie of stand waarbinnen iemand geboren was.

Op termijn leidde de Industriële Revolutie tot groeiende welvaart en de sociale en politieke emancipatie van tal van bevolkingsgroepen. Vrouwen kregen na de Eerste Wereldoorlog - toen zij vaak de leeggevallen plekken in de industrie opvingen - in Europa massaal het kiesrecht, tijdens de Verzuiling in Nederland (1880-1920) wisten allerlei groepen als katholieken, protestanten en socialisten zich te emanciperen, terwijl na de Tweede Wereldoorlog in meerdere Europese landen verzorgingsstaten opgebouwd werden die de welvaart eerlijker verdeelden.

Op langere termijn veranderde het dagelijkse leven ingrijpend op het gebied van vooral communicatie en transport. Door de telegraaf, telefoon, de trein, auto en het vliegtuig werd de wereld gevoelsmatig veel kleiner. Binnen deze kaders kon in de negentiende eeuw het nationalisme snel opkomen en vond voornamelijk in de twintigste en eenentwingtigste eeuw een onomkeerbare globalisering plaats. Televisie, computer en iPhones veranderden het leven van mensen ingrijpend.

Ook de oorlogsvoering werd anders. De Eerste Wereldoorlog (1914-1918) en later de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) lieten zien hoe uitvindingen gebruikt konden worden om industriële slachtingen aan te richten die de wereldgeschiedenis nog niet eerder gezien had.

Lees ook: "Eigenlijk had de industriële revolutie in China moeten plaatsvinden"
...of: Economische geschiedenis
Hoorcollege: Industriële revolutie - Maarten van Rossem

Boeken
-Vaclav Smil, Creating the Twentieth Century: Technical Innovations of 1867-1914 and Their Lasting Impact (Oxford University Press, 2005).
-Online publicatie: Ofxford Big Ideas, chapter 5: Industrial Revolution. Zie: https://www.oup.com.au/__data/assets/pdf_file/0021/58071/Oxford-Big-Ideas-Geography-History-9-ch5-Industrial-revolution.pdf

Internet
-https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/29192/de-industriele-revolutie.html
-https://www.bayjournal.com/article/plows_helped_to_turn_the_tide_for_agricultural_civilizations
-https://www.britannica.com/event/Industrial-Revolution
-https://www.britannica.com/topic/history-of-Europe/The-Industrial-Revolution#ref58404
-https://www.encyclopedia.com/history/modern-europe/british-and-irish-history/industrial-revolution

# data[].attributes.attachment_link.title
Industriële Revolutie - Samenvatting, oorzaken en betekenis | Historiek

# data[].attributes.attachment_link.description
De Industriële Revolutie, ook wel de industrialisatie genoemd, begon halverwege de achttiende eeuw in Engeland. Pas in de jaren 1850-1900 kwam de industrialisatie in andere Europese landen goed op gang. Een korte geschiedenis van de Industriële Revolutie: de belangrijkste oorzaken, het verloop en de grootste gevolgen.

# data[].attributes.body
(ca.1760-1867). Vanaf de jaren 1760 begon de Industriële Revolutie in Engeland van de grond te komen, met name door (verbeterde) textielmachines en de stoommachine van James Watt. Naast stoommachines was de komst van stoomtreinen en stoomschepen cruciaal. In de fase werd veel ijzer gebruikt.

# data[].attributes.attachment_link.title
The Industrial Revolution (18-19th Century)

# data[].attributes.body
De Tweede Industriële Revolutie bracht een versnelde industriële ontwikkeling in West-Europa, de Verenigde Staten (en, na 1870, in Japan. Het is de opvolger van de eerste industriële revolutie, die in Groot-Brittannië begon tegen het eind van de 18e eeuw, en die zich vervolgens verspreidde over heel West-Europa en Noord-Amerika.