# data[].attributes.headline
Móżdżek - zapewnia równowagę, integrację informacji zmysłowych (płynność  ruchów), poczucie stabilności otaczającego świata; niezbędny podczas uczenia się, automatyzacjii wykonywania rożnych czynności; ich wyobrażania Zapewnia zręczność. Móżdżek pracuje bez udziału naszej świadomości

# data[].attributes.subject
Móżdżek - zapewnia równowagę, integrację informacji zmysłowych (płynność  ruchów), poczucie stabilności otaczającego świata; niezbędny podczas uczenia się, automatyzacjii wykonywania rożnych czynności; ich wyobrażania Zapewnia zręczność. Móżdżek pracuje bez udziału naszej świadomości

# data[].attributes.headline
Ulega aktywacji:podczas mówienia, płynnego czytania u osób dorosłych (czytanie jest tak zautomatyzowane, że wykonujemy je bez świadomej kontroli), zapamiętywania szeregu cyfr

# data[].attributes.subject
Ulega aktywacji:podczas mówienia, płynnego czytania u osób dorosłych (czytanie jest tak zautomatyzowane, że wykonujemy je bez świadomej kontroli), zapamiętywania szeregu cyfr

# data[].attributes.headline
Dzieci z dysleksją będą miały problemy z każdym zadaniem, które wymaga zautomatyzowanych czynności. Nawet w zadaniu, które wykonują na poziomie normy muszą starać się bardziej, żeby osiągnąć te same wyniki co ich rówieśnicy.

# data[].attributes.subject
Dzieci z dysleksją będą miały problemy z każdym zadaniem, które wymaga zautomatyzowanych czynności. Nawet w zadaniu, które wykonują na poziomie normy muszą starać się bardziej, żeby osiągnąć te same wyniki co ich rówieśnicy.

# data[].attributes.headline
80% badanych dzieci z grupy dyslektycznej przejawiało symptomy możdżkowe (Fawcet, 1996)W sytuacji stania na jeden nodze dzieci z dysleksją utrzymują równowagę podobnie jak norma.  Pogorszenie- podczas wykonywania dodatkowego zadania.  Norma utrzymuje równowagę automatycznie.

# data[].attributes.subject
80% badanych dzieci z grupy dyslektycznej przejawiało symptomy możdżkowe (Fawcet, 1996)W sytuacji stania na jeden nodze dzieci z dysleksją utrzymują równowagę podobnie jak norma.  Pogorszenie- podczas wykonywania dodatkowego zadania.  Norma utrzymuje równowagę automatycznie.

# data[].attributes.headline
Wyniki ukazują niezwykle skomplikowany obraz dysleksji nie ma zgody wśród badaczy, na czym polega podstawowy deficyt mózgu stanowiący podstawę dysleksji: deficyt fonologiczny, deficyt kanału wielkokomórkowego (wzrokowy; deficyt metabolizmu wielonienasyconych kwasów tłuszczowych),deficyt funkcji móżdżkowych, deficyt uwagi.

# data[].attributes.subject
Wyniki ukazują niezwykle skomplikowany obraz dysleksji nie ma zgody wśród badaczy, na czym polega podstawowy deficyt mózgu stanowiący podstawę dysleksji: deficyt fonologiczny, deficyt kanału wielkokomórkowego (wzrokowy; deficyt metabolizmu wielonienasyconych kwasów tłuszczowych),deficyt funkcji móżdżkowych, deficyt uwagi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Termin optodysleksja nie jest tak popularny (wśród rodziców małych dzieci) jak dysleksja. Odkąd powszechne stały się urządzenia elektroniczne, to w gabinetach ortoptycznych wzrosła ilość pacjentów z objawami typowymi dla dysleksji typu wzrokowego. Ok. 20 % uczniów szkół podstawowych i licealnych wykazuje „specyficzne trudności w uczeniu się". W terminologii naukowej można spotkać się z różnymi rodzajami dysleksji, w zależności jakiego zakresu trudności dotyczą. Jeśli m.in. czytania - mamy do czynienia z dysleksją, pisania - dysortografia. Gdy problemy występują w technice pisania i kaligrafii, to dziecko cierpi na dysgrafię. Istnieje również tzw. dyskalkulia, czyli trudność w liczeniu oraz dysmuzja - gdy występuje problem z muzycznymi uzdolnieniami. My skupimy się na tym rodzaju dysleksji, który dotyczy narządu wzrokowego - optodysleksji, uznawanej za jedną z częstych przyczyn odstawania od rówieśników w wynikach w nauce i ogólnie pojętego funkcjonowania w społeczeństwie.

Wpierw wyjaśnimy termin: Dysleksja ( dys - nie + lexis - wyraz, czytanie), rozumiana, jako „specyficzne trudności w nauce czytania i pisania".

W ubiegłym wieku, a dokładnie w 1968 roku w Dallas (USA) Światowa Federacja Neurologów jednomyślnie ogłosiła, że: „Specyficzna rozwojowa dysleksja to zaburzenia manifestujące się trudnościami w nauce czytania, mimo stosowania obowiązujących metod nauczania, normalnej inteligencji i sprzyjających warunków społeczno-kulturowych. Jest spowodowana zaburzeniami podstawowych funkcji poznawczych, co często uwarunkowane jest konstytucjonalnie".
*Pierwszy raz opisano dysleksję - jako zaburzenie rozwojowe - na przełomie XIX i XX wieku.
Definicja ta nie była dość wystarczająca, więc owa Federacja podjęła się szerszego wyjaśnienia tejże dysfunkcji: „Dysleksja, to zaburzenia* występujące u dzieci, które pomimo typowych doświadczeń szkolnych mają niepowodzenia w opanowaniu sprawności językowych w zakresie czytania, czynności pisania i poprawnej pisowni, niezależnych od ich zdolności intelektualnych".

Brytyjskie Towarzystwo Dysleksji, w 1989 roku, oznajmiło: „Dysleksja to specyficzne trudności w uczeniu się, uwarunkowane konstytucjonalnie w jednym lub więcej zakresach czytania, pisania i poprawnej pisowni w mowie pisanej, którym mogą towarzyszyć trudności w wykonywaniu wielu zadań. W szczególności związana jest z opanowaniem mowy pisanej, chociaż często zaburzenia te dotyczą też pewnego stopnia zaburzeń mowy ustnej".

Najbardziej nowożytną definicję opracowało Międzynarodowe Towarzystwo Dysleksji im. Ortona (USA): „Dysleksja jest jednym z wielu różnych rodzajów trudności w uczeniu się. Jest specyficznym zaburzeniem o podłożu językowym, (...). Charakteryzuje się trudnościami w dekodowaniu pojedynczych słów, co najczęściej odzwierciedla niewystarczające zdolności przetwarzania fonologicznego. Trudności w dekodowaniu pojedynczych słów są zazwyczaj niewspółmierne do wieku oraz innych zdolności poznawczych i umiejętności szkolnych; trudności te nie są wynikiem ogólnego zaburzenia rozwoju ani zaburzeń sensorycznych. Dysleksja manifestuje się różnorodnymi trudnościami w odniesieniu do różnych form komunikacji językowej, często, oprócz trudności w czytaniu, dodatkowo pojawiają się poważne trudności w opanowaniu sprawności w zakresie czynności pisania„.
Świetnie istotę dysleksji przedstawiła Pani J. Cieszyńska, reasumując, że są to:
Przekładając te wszystkie definicje na język potoczny można określić, że: dysleksja jest po prostu zaburzeniem w uczeniu się, wynikającym z dysfunkcji językowych, które swoje odzwierciedlenie znajdują w trudnościach z czytaniem (w tym: rozumienie tekstu czytanego - tzw. czytanie ze zrozumieniem). Uczniowie, u których zdiagnozowano dysleksję nie radzą sobie również z innymi umiejętnościami językowymi takimi jak: poprawne pisanie, komunikacja pisemna (wypowiadanie się na piśmie), czy wypowiadanie (artykułowanie) słów - artykulacja.

„Trudności w czytaniu i pisaniu spowodowane zaburzeniami percepcji wzrokowej, słuchowej i/lub prawo-pół-kulowymi strategiami opracowywania materiału językowego. Przyczynami dysleksji może być również kombinacja wymienionych czynników" (J. Cieszyńska, seminarium naukowe w Akademii Pedagogicznej, 20.02.2008r).

Jakie są najpopularniejsze rodzaje dysleksji?

Powszechnie dysleksję rozwojową dzielimy na 3 rodzaje: typu wzrokowego (optodysleksję), słuchowego i na postać mieszaną - wzrokowo-słuchową.
Przyczyny dysleksji wzrokowej należy doszukiwać się w dysfunkcjach związanych z narządem wzroku. Jej objawami są również trudności w nauce czytania i pisanie, ale źródłem owych objawów może/mogą być: a) nieprawidłowa akomodacja oka
Istnieje również dysleksja wzrokowo-przestrzenna, która jest jedną z najtrudniejszych w terapii. Jej źródłem są nie tylko zaburzenia w percepcji wzrokowej, ale również opóźnienia w rozwoju ruchowym dziecka oraz na poziomie koordynacji wzrokowo-ruchowej.

Mechanizm akomodacji ma duże znaczenie w procesie widzenia i zależy od tego jak sprawują się mięśnie gałek ocznych. Akomodacja, najprościej ujmując, oznacza: przystosowanie się oka do patrzenia z różnej odległości (inaczej: zdolność oka do ogniskowania na siatkówce promieni świetlnych odbitych od oglądanych przedmiotów, położonych w różnej odległości od oka, czyli prawidłowego widzenia z daleka i bliska);

W jaki sposób akomodacja wpływa na kszałt gałki ocznej? Przy patrzeniu na bliską odległość (z bliska) soczewka oka uwypukla się i gałka oczna się wydłuża (nabiera kształt elipsy). Kiedy patrzymy z daleka (bądź w dal), to soczewka znacznie się spłaszcza, a oko skraca się w przednio-tylnej osi.
- zaburzenia w widzeniu obuocznym* (zaburzona konwergencja, zez ukryty, zaburzenia fuzji i stereopsji, zaburzenia lokalizacji wzrokowej) - nieprawidłowo korygowane wady wzroku;
W jaki sposób możliwy jest ruch gałek ocznych? Nie moglibyśmy poruszać gałkami, gdyby nie nerw wzrokowy umiejscowiony tuż za gałką oczną oraz mięśnie proste (odpowiadają za poruszanie oka w różnych kierunkach: w lewo, w prawo, w górę, w dół, skośnie w lewo, skośnie w prawo, dookoła itd.) i mięśnie skośne -przyczepione do gałki w jej górnej i dolnej części (zmieniają długość gałki ocznej).

*Widzenie obuoczne (stereoskopowe) polega na współpracy obu oczu w tworzeniu obrazów w mózgu. Gdy informacje z obu oczu dotrą do kory mózgowej, tam zostają przetworzone i w rezultacie powstaje obraz trójwymiarowy.
BADANIE NA SYNOPTOFORZE
Do badania widzenia obuocznego wykorzystuje się aparat zwany SYNOPTOFOREM. W naszym gabinecie ortoptycznym stanowi jeden z ulubionych aparatów małych pacjentów! Zobaczcie jak nasza Dyplomowana Ortoptystka, Ewa Młodawska, przeprowadziła badanie z Małym Pacjentem, Tadeuszem:

Badanie na synoptoforze w naszym gabinecie ortoptycznym!

Typowe objawy optodysleksji - jak je rozpoznać?

Jako rodzic masz kontakt ze swoim dzieckiem w codziennych sytuacjach i możesz zaobserwować wszelkie niepokojące symptomy. Warto uważnie przyglądać się dziecku, ponieważ wczesne rozpoznanie zawsze daje większą szansę na zniwelowanie występującej dolegliwości.
4a. Symptomy optodysleksji występujące podczas pisania:
Ze względu na to, że symptomów w obrębie pisania i czytania jest dość sporo, rozdzieliliśmy je na osobne podpunkty:

- wolne tempo pisania

- trudność w utrzymaniu pisma w linijce (lub pomiędzy kratkami, w przypadku zeszytu w kratkę)

- trudność w pisaniu ze słuchu (dyktando pomoże w określeniu owej trudności), przepisywaniu tekstu oraz w pisaniu z pamięci - dyktando pomoże w określeniu, czy dziecko ma

- nierównomierne rozmieszczenie tekstu pisanego na kartce zapisanej przez dziecko - panuje chaos, niektóre wyrazy są w nienaturalnych odstępach od reszty zdania itd.

- opuszczanie liter w wyrazach, końcówek, a nawet całych sylab; niekiedy też dłuższych części zdania, szeregów wyrazów

- opuszczanie małych elementów graficznych w literach tj. kreseczek (przy ę, ą, ó, ć, ń), kropek (przy ż) - tzw. znaki diakrytyczne

- gubienie znaków interpunkcyjnych

- robienie błędów ortograficznych, które wynikają ze słabej pamięci wzrokowej
4b. Symptomy optodysleksji występujące podczas czytania:
- zniekształcanie pisma (bazgrolenie, pisanie jak kura pazurem) - brzydka grafika pisma

- widziany tekst bywa chwilami nieostry, niewyraźny, a nawet podwójny, pulsujący i przemieszcza się,

- pojawia się żółta obwódka wokół liter, obrazków

- nierytmiczne i wolne czytanie, robienie długich pauz, przystanków, co wpływa na brak spójności w czytanym tekście

- opuszczanie i nieprawidłowe odczytywanie wyrazów

- zamienianie i przestawianie liter

- niekiedy po prostu dziecko zgaduje wyrazy

-odczytywanie tych samych linijek ponownie - powtarza się

- niechęć do głośnego czytania

- ogromne trudności w interpretacji tekstu, nierozumienie sensu czytanego tekstu

- odnalezienie odpowiedzi w tekście na zadane pytanie trwa wyjątkowo długo, a nawet jest niemożliwe do wykonania
Dochodzą jeszcze inne objawy (świadczące o dysleksji wzrokowej), wynikające z zaburzeń analizy i syntezy wzrokowej:
- omija znaki interpunkcyjne - w ogóle nie intonuje tekstu, czyta „ciurkiem"

- nieskładne wypowiedzi

- problem w rozpoznawaniu przedmiotów na obrazkach - zauważanie małej ilości szczegółów, nieumiejętność wyszukiwania podobieństw i różnic pomiędzy danymi obrazkami

- rysunki malucha są bardzo okrojone, nie potrafi odwzorować prostych figur geometrycznych, znaków graficznych, czy cyfr

- niechęć do kolorowanek

- wyjeżdżanie poza linie w przypadku rysowania tzw. szlaczków
5. Jakie badanie pozwoli na wykrycie optodysleksji?
- niechęć do wszelkich zabaw i czynności manualnych - budowanie modeli samolotów, nawlekanie koralików na sznurek, robienie ozdób z różnych elementów itd.
6. Jak przebiega diagnoza ortoptyczna?
Konieczna jest wizyta u dyplomowanego ortoptysty i poddanie dziecka tzw. diagnozie ortoptycznej. Samo badanie okulistyczne u lekarza okulisty nie da pełnej diagnozy i nie odkryje sedna problemu związanego z występującymi trudnościami w nauce czytania i pisania.
7. Jakie metody terapii mogą być pomocne w niwelowaniu objawów dysleksji wzrokowej?
Zachęcamy do obejrzenia naszego filmiku, w którym Dyplomowana Ortoptystka wyjaśnia na czym polega diagnoza ortoptyczna: https://www.youtube.com/watch?v=8PqRcj4bCgw.

Odpowiednio dobrany plan terapii ortoptycznej może pomóc w zmniejszeniu objawów bądź ich zlikwidowaniu. Ćwiczenia ortoptyczne są wskazane w przypadku niedomogi wszystkich trzech stopni widzenia obuocznego, to znaczy jednoczesnej percepcji, fuzji i stereoskopii.
Diagnozę ortoptyczną wykonujemy w naszym gabinecie, termin można zarezerwować telefonicznie: tel. 22 266 09 95 bądź e-mailowo: biuro@zobaczycjutro.org.
Rehabilitacja ortoptyczna zazwyczaj trwa od dwóch do sześciu miesięcy.

ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA filmu: „Ćwiczenie fuzji z listwą ortoptyczną"

FILMIK NA YOUTUBE: Ćwiczenie fuzji https://www.youtube.com/watch?v=EdTinClCqts
Ćwiczenie fuzji z listwą ortoptyczną ma na celu odzyskanie jednego ze stopni widzenia obuocznego: tzw. fuzji. W naszym Gabinecie Ortoptycznym w Warszawie terapią ortoptyczną zajmuje się m.in. Ewa Młodawska, Dyplomowany Ortoptysta, pedagog specjalny z wieloletnim doświadczeniem w terapii dzieci.
[FILM w wersji HD!] -> https://youtu.be/EdTinClCqts

ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA filmu: „Ćwiczenie mięśni oczu"

FILMIK NA YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=QFGUagrnbF8 [FILM w wersji HD!]

ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA filmu: „Ćwiczenie ruchów sakkadowych oczuu"

FILMIK NA YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=nAs21uaHL7w [FILM w wersji HD!]
Źródła, z których korzystano podczas pisania tekstu: Małgorzata Dąbrowska, „O dysleksji", Seminarium, Poszukiwania naukowe 17, 339-351, 2001, Por. M. Bogdanowicz, „O d y slek sji, c z y li sp e c y fic z n y c h tru d n o śc ia c h w c zy ta n iu i p i s a niu - o d p o w ie d z i n a p y ta n ia r o d z ic ó w i n a u czyc ieli", Lublin 1994, Źródła własne i konsultacje ortoptyczne; Zdjęcia: autorskie i z portalu Freepik
Oprócz ćwiczeń indywidualnych (czy grupowych) w Gabinecie pod okiem ortoptystki można samodzielnie kontynuować wybrane ćwiczenia z plan terapii u w domu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zaburzenia widzenia: dysleksja typu wzrokowego - optodysleksja. - Zobaczyć Jutro

# data[].attributes.attachment_link.description
Termin optodysleksja nie jest tak popularny (wśród rodziców małych dzieci) jak dysleksja. Odkąd powszechne stały się urządzenia elektroniczne, to w gabinetach ortoptycznych wzrosła ilość pacjentów z objawami typowymi dla dysleksji typu wzrokowego. Ok. 20 % uczniów szkół podstawowych i licealnych wykazuje „specyficzne trudności w uczeniu się".

# data[].attributes.attachment_link.title
Forbrain ® - jak to działa, na co wpływa i w czym pomaga ?  PL

# data[].attributes.attachment_link.title
Roger Select – Versatile microphone to boost hearing performance

# data[].attributes.headline
Wygłuszenie pomieszczeń klasowych – podwieszany sufit, wykładzina na podłodze, podkładki pod nogi ławek i krzeseł. 

# data[].attributes.subject
Wygłuszenie pomieszczeń klasowych – podwieszany sufit, wykładzina na podłodze, podkładki pod nogi ławek i krzeseł. 

# data[].attributes.headline
Dziecko podczas lekcji powinno siedzieć pod mniejszym kątem niż 45 stopni, aby obserwować twarz nauczyciela; szum tła w pomieszczeniu nie powinien przekraczać 30 dB, a stosunek sygnału do szumu nie powinien być mniejszy niż 15 dB. 

# data[].attributes.subject
Dziecko podczas lekcji powinno siedzieć pod mniejszym kątem niż 45 stopni, aby obserwować twarz nauczyciela; szum tła w pomieszczeniu nie powinien przekraczać 30 dB, a stosunek sygnału do szumu nie powinien być mniejszy niż 15 dB. 

# data[].attributes.headline
Poprawa parametrów akustycznych sali, klasy szkolnej poprzez zastosowanie systemów wytłumiających hałasy otoczenia i wzmacniających głos nauczyciela, bezpośrednie ułatwienie dziecku nauki: udostępnienie notatek przed zajęciami, co pozwoli na koncentrację słuchową; upewnianie się, czy dziecko rozumie treść lekcji, powtarzanie polecenia wolno lub zmienianie jego treści, aby było zrozumiałe, wzmacnianie przekazu ustnego grafiką. 

# data[].attributes.subject
Poprawa parametrów akustycznych sali, klasy szkolnej poprzez zastosowanie systemów wytłumiających hałasy otoczenia i wzmacniających głos nauczyciela, bezpośrednie ułatwienie dziecku nauki: udostępnienie notatek przed zajęciami, co pozwoli na koncentrację słuchową; upewnianie się, czy dziecko rozumie treść lekcji, powtarzanie polecenia wolno lub zmienianie jego treści, aby było zrozumiałe, wzmacnianie przekazu ustnego grafiką. 

# data[].attributes.headline
Trening prozodyczny - nauka rozpoznawania prozodycznych aspekty mowy: rytmu, akcentu, intonacji wypowiedzi zgodnie z zasadą przesadnego podkreślania akcentu, intonacji na początku treningu i z czasem stopniowego przechodzenia do naturalnego sposobu wypowiadania się w miarę postępów dziecka. Wskazane jest stosowaniu mikrofonu. 

# data[].attributes.subject
Trening prozodyczny - nauka rozpoznawania prozodycznych aspekty mowy: rytmu, akcentu, intonacji wypowiedzi zgodnie z zasadą przesadnego podkreślania akcentu, intonacji na początku treningu i z czasem stopniowego przechodzenia do naturalnego sposobu wypowiadania się w miarę postępów dziecka. Wskazane jest stosowaniu mikrofonu. 

# data[].attributes.headline
Trening różnicowania fonemów. Na początku uczestnik uczy się odróżniać od siebie podobnie brzmiące fonemy np. p/ i /b. Początkowo głoski prezentowane są w izolacji, później pracujemy z sylabami, a w końcu przechodzimy do słów. Na ostatnim etapie ćwiczone są umiejętności kojarzenia fonemu z jego reprezentacją graficzną. 

# data[].attributes.subject
Trening różnicowania fonemów. Na początku uczestnik uczy się odróżniać od siebie podobnie brzmiące fonemy np. p/ i /b. Początkowo głoski prezentowane są w izolacji, później pracujemy z sylabami, a w końcu przechodzimy do słów. Na ostatnim etapie ćwiczone są umiejętności kojarzenia fonemu z jego reprezentacją graficzną. 

# data[].attributes.headline
Wprowadzenie treningu rozpoznawania sekwencji dźwięków, którego celem jest analiza i naśladowanie wzorców rytmicznych; wskazane jest zaczynanie od materiału niewerbalnego, a później przechodzenie do sekwencji słów. 

# data[].attributes.subject
Wprowadzenie treningu rozpoznawania sekwencji dźwięków, którego celem jest analiza i naśladowanie wzorców rytmicznych; wskazane jest zaczynanie od materiału niewerbalnego, a później przechodzenie do sekwencji słów. 

# data[].attributes.headline
Stosowanie ćwiczeń  o charakterze terapii deficytu domknięcia słuchowego – uczenie się uzupełniania luk w tekście określonymi słowami, sylabami lub pojedynczymi fonemami (teksty piosenek i wierszy), lub wymieniania nazwy rymującej się z wcześniej prezentowanym słowem. Korzystne jest stosowanie różnych podpowiedzi, np. pierwszej literę danego słowa. Dziecko powinno nauczyć się kojarzyć brzmienie słowa z jego znaczeniem. 

# data[].attributes.subject
Stosowanie ćwiczeń  o charakterze terapii deficytu domknięcia słuchowego – uczenie się uzupełniania luk w tekście określonymi słowami, sylabami lub pojedynczymi fonemami (teksty piosenek i wierszy), lub wymieniania nazwy rymującej się z wcześniej prezentowanym słowem. Korzystne jest stosowanie różnych podpowiedzi, np. pierwszej literę danego słowa. Dziecko powinno nauczyć się kojarzyć brzmienie słowa z jego znaczeniem. 

# data[].attributes.attachment_link.title
Dysleksja 16 Jak rozwijać w dziecku pasję do czytania

# data[].attributes.headline
Dysleksja - symptomy, przyczyny i sposoby wspierania

# data[].attributes.subject
Dysleksja - symptomy, przyczyny i sposoby wspierania