# data[].attributes.attachment_link.title
Mandale - Kolorowanki dla dorosłych - Kolorowanki

# data[].attributes.attachment_link.description
Portal Czas Dzieci poleca ogromny wybór kolorowanek i malowanek dla wszystkich dzieci. Mamy tu kolorowanki sezonowe (święta, walentynki...) znajdziesz tu również postacie z Twoich ulubionych bajek. Drukuj i koloruj.

# data[].attributes.attachment_link.title
Spring Has Sprung: Artworks Inspired By Flowers - Google Arts & Culture

# data[].attributes.attachment_link.description
Google Arts & Culture features content from over 2000 leading museums and archives who have partnered with the Google Cultural Institute to bring the world's treasures online.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Poczucie intensywności i wyczerpania na koniec dnia pracy może wynikać z trudności spraw, szybkości ich realizacji, znudzenia brakiem wyzwań, postępującego wypalenia czy też stresującego otoczenia lub toksycznych współpracowników. Dla każdego pracownika ten czynnik może być inny i męczący w odmienny sposób. W każdym razie warto nauczyć system nerwowy „puszczania" zgromadzonych napięć, czymkolwiek są one spowodowane. Warto, by organizacje edukowały pracowników, aby świadomie, w swoim tempie, umieli zmieniać tryb funkcjonowania: z działania na bycie. Przełączać się z nieustannej mobilizacji na regenerację.

Proponuję, by robić to świadomie, ponieważ zmiana trybu funkcjonowania nie dokonuje się automatycznie. Lekkie napięcie i niepokój jako naturalny stan gwarantują ludziom przetrwanie wśród niebezpieczeństw i zdarza się, że przy dużym obciążeniu obowiązkami i silnym napięciu mogą utrzymywać się stale. Z przyzwyczajenia i nawykowo człowiek skanuje rzeczywistość pod kątem znajdowania zagrożeń. Objawia się to notorycznie zmarszczonymi brwiami, przykurczoną sylwetką, spiętą szczęką, obolałym karkiem i brzuchem. Trudności są częścią życia, jednak nie są w nim stale obecne. Można więc je zauważyć i świadomie odpuścić męczącą mobilizację organizmu do radzenia sobie z trudnościami dla zasady, bez realnej potrzeby. Można zauważyć to ewolucyjne zaangażowanie i przyjąć je z mądrością potrafiącą przeformułować je na zachowania bardziej skuteczne, adekwatne i zrównoważone.
Zaproponowane poniżej praktyki są dobre do wykonania zarówno podczas wychodzenia z pracy, w drodze do domu, jak i podczas pobytu w nim:

wychodzenie z pracy (świadoma pauza i wydech - 5 min, praktyka wdzięczności - 3 min, praktyka znajdowania potrzeb - 3 min),

droga do domu (szukanie strategii zaspokajających potrzeby - 5 min),

pobyt w domu (praktyka zaspokojenia potrzeby - od 1 s do nieskończoności, praktyka współczucia przez świętowanie, opłakiwanie i naukę - 3 min).

1. krok
pauza i skupienie na świadomym wydechu

Warto zacząć od zatrzymania się - fizycznego i mentalnego. W pełni uważnie przybrać wyprostowaną i godną postawę. Jeśli to możliwe, zamknąć oczy. Następnie, przenosząc całą swoją świadomość na wewnętrzne doświadczenie, zapytać: Czego teraz doświadczam?

Jakie myśli pojawiają się w moim umyśle? Obserwować je jako mijające zdarzenia mentalne, bez analizowania czy skupiania się na nich, niech płyną swobodnie.

Jakie uczucia we mnie goszczą? Zwrócić uwagę szczególnie na uczucie dyskomfortu lub inne nieprzyjemne uczucia.

Co się dzieje w moim ciele tu i teraz? Wykonać szybki przegląd ciała, zauważając wszelkie napięcia i usztywnienia.

Następnie należy skupić uwagę na oddechu. Zauważyć, jak brzuch unosi się przy wdechu i opada przy wydechu. Przez kilka cykli podążać za oddechem, traktując go jak kotwicę dla swojej uwagi, co pozwoli jeszcze bardziej być obecnym w bieżącej chwili. Następnie warto poszerzyć pole swojej uwagi poza oddech, objąć nią ciało jako całość, jego kształt, postawę i wyraz twarzy. Poczuć punkty napięcia i wysłać do nich swój oddech. Pozwolić, by pod wpływem świadomego oddechu ciało powoli się rozluźniało i łagodnie miękło. Można powiedzieć sobie: Spokojnie... spokojnie... cokolwiek tutaj jest, już tu jest, niech więc to poczuję. Niech to przyjmę. Zauważając to, co jest - z jaką kondycją psychofizyczną kończy się ten dzień pracy. Obserwując, nie oceniając. Nie krytykując się za to, co się widzi i czuje. Nie tłumacząc się i nie litując nad sobą. Kiedy szybkie tempo zdominowało życie, czasami tak miło jest przystanąć i „po prostu być". Sformułowanie „po prostu być" oznacza świadomą pauzę i zatrzymanie bieżącego doświadczenia jak w filmowej stop-klatce. Poprzez odczuwanie otoczenia i siebie w nim, z uważnym wglądem w pojawiające się myśli, przychodzące emocje i sygnały, które wysyła ciało. Z zaakceptowaniem tego, co jest obecne, z życzliwością dla siebie, najlepiej, jak się da. Bez potrzeby lubienia tego, natomiast ze zgodą na przyjęcie tego jako prawdy o aktualnym momencie życia.
Kolejnym krokiem jest skupienie się na wydechu. Jaki on jest w tej właśnie chwili? Czy można mu w pełni towarzyszyć swoją uwagą? I kolejnemu wydechowi też? Jest krótki czy długi? Swobodny czy ściśnięty? Bezgłośny czy szumiący? Proponuję obserwować wydech z ciekawością badacza, który właśnie spogląda świeżym, wnikliwym okiem na tak niepowtarzalny i jedyny w swoim rodzaju obiekt badań. Nic nie robiąc, nie korygując, nie zwalniając, nie pogłębiając oddechu - tylko mu się przyglądać. Zaufać, że uspokoi się sam. Naturalnie będzie zwalniał i się wydłużał. Pojawi się oddech ulgi i rozluźnienia. Wystarczy łagodna obserwacja, by napięcie mijającego dnia bez wysiłku opuściło organizm. Spokojnie, spokojnie... a przynajmniej spokojniej niż 3 min temu, być obecnym tu i teraz. Dzięki temu organizm przełączy się na regenerację i zdrowienie. Komórki rozpoczną proces odnawiania zasobów, podniesie się poziom odporności poprzez wzmocnienie systemu immunologicznego. Stanie się to samoczynnie, wystarczy świadome oddychanie i uważne towarzyszenie wydechowi.
Wietnamski mnich i nauczyciel uważności Thich Nhat Hanh powtarza swoim uczniom: Kiedy robisz wdech, wiedz, że robisz wdech, kiedy robisz wydech - wiedz, że robisz wydech. Efekt jest taki, że spokój pojawia się wtedy bezwysiłkowo.

2. Krok
znajdowanie powodu do wdzięczności

Na tym etapie można pozwolić sobie na świadomą obecność w bieżącej chwili, czyli pomiędzy tym, co dziś już zostało wykonane, a tym, co jutro będzie realizowane. Chodzi o to, by zatrzymując się w łagodnej refleksji, zebrać doświadczenie i mądrość z dziś i zbudować most, po którym zostanie to przeniesione i wykorzystane w przyszłości, choćby już następnego dnia. Tak by temu, co było wielkim sukcesem czy śmiałym dokonaniem czegoś pierwszy raz lub nawet małym, ale jednak postępem, dać odpowiednie uznanie i moc rozwijania siebie w przyszłości. Dzięki temu wzmocnić zachowania, które pozytywnie działają, i umiejętnie czerpać z nich dzień po dniu. Pomijanie przez ludzi tego, co im wychodzi, traktowanie jako oczywistości, umniejsza wartość i znaczenie tych działań. Ludzie potrzebują wzrastać w poczuciu własnej wartości, wtedy nabierają sprawczej pewności siebie i lekkości w tym, co wykonują. Proponuję więc, by przed zamknięciem zawodowej części dnia uświadomić sobie dwie sprawy/rzeczy/ wydarzenia, za które dziś szczególnie można być sobie wdzięcznym. Zdolności, talenty, potencjał, który się ma, wyzwania, którym się umie sprostać. Co zostało zrobione lub powiedziane i co wywołało poruszenie? Przywołać to osiągnięcie, które budzi prawdziwe uznanie - w tej wyliczance warto wykazać się precyzją i kierować obserwacją, a nie oceną.

Zamiast: Nieźle sobie poradziłem - Wykonałem w 100% raport - zebrałem od innych i scaliłem wszystkie potrzebne dane.

Zamiast: Jestem taki bystry - Wystarczyło, że raz przeczytałem tekst, by wyłapać błędy, które mogły doprowadzić do dalszych opóźnień.

Zamiast: Jestem mądry, pracowity, miły... - jasno i konkretnie sprecyzować, po czym się poznaje, że właśnie kimś takim się jest.

Może Twoja wdzięczność będzie dotyczyć obszaru komunikacji między Tobą a innymi osobami w firmie:

Być może wykazałeś się odwagą - jasno wyraziłeś swoje zdanie, które różniło się od zdania innych, a dotyczyło troski o siebie (np. terminowości, dokładności, współpracy) i było zgodne z Twoimi przekonaniami, bez ulegania panującym trendom?

A może umiałeś odpuścić - nie zaangażowałeś się w mocną wymianę zdań, chociaż Cię korciło, a zamiast tego po chwili refleksji przyjąłeś spokojną postawę obserwatora i dzięki temu nie poniosły Cię emocje?

Może Twoja wdzięczność będzie dotyczyć obszaru dbania o zdrowie:

Być może dziś znalazłeś czas, by w trakcie pracy coś zjeść - poczułeś głód i od razu sięgnąłeś po kanapkę, zamiast zignorować ten sygnał z ciała kolejnym: Później zjem, muszę najpierw to skończyć?

A może zamiast trzech drożdżówek dziś wybrałeś w barze sałatkę na lunch i to była świadoma realizacja pierwszego kroku z planu radykalnej zmiany diety na taką, która będzie dla Ciebie zdrowsza?

Może Twoja wdzięczność będzie dotyczyć obszaru robienia jednej rzeczy naraz, bez zbędnego pośpiechu:

Być może pamiętałeś o tym, by odbierając telefon, w pełni skupić się na prowadzonej rozmowie, zamiast jednocześnie odpowiadać na kilka e-maili czy przeglądać Facebooka?

A może zanim odebrałeś telefon, pozwoliłeś sobie na świadomy wdech i wydech, dzięki czemu w Twoim umyśle pojawiły się pauza, jasność i spokój gwarantujące przekierowanie uwagi w pełni na rozmowę, bez rozproszenia tym, co działo się wcześniej czy obok?

Może Twoja wdzięczność będzie dotyczyć obszaru uczciwości i autentyczności:

Być może popełniłeś błąd i zamiast brnąć w kłamstwo czy obwinianie innych, przyznałeś się do niego, co pozwoliło skupić energię na naprawieniu szkody, a nie wymyślaniu kaskady usprawiedliwień dla siebie?

A może jako jedyna osoba z zespołu umiałeś udzielić komuś szczerej informacji zwrotnej na temat jego pracy, która pozostawia wiele do życzenia i wymaga wprowadzenia zmian, by być bardziej efektywnym?

Może Twoja wdzięczność będzie dotyczyć obszaru życzliwości dla innych:

Być może nie plotkowałeś, nie oczerniałeś, nie włączyłeś się do ogólnego hejtu na szefa, choć zwyczaj jest taki, że wszyscy tym się zajmują podczas picia kawy, a pozwoliłeś sobie na refleksję, jak sytuacja może wyglądać z jego punktu widzenia?

A może zrobiłeś coś miłego dla kogoś i nie dałeś się na tym przyłapać, dzięki temu mogłeś obserwować zaskoczenie, zdz...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto Zaloguj się

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak odpoczywać efektywnie? - Czasopismo Mindfulness

# data[].attributes.attachment_link.description
Poczucie intensywności i wyczerpania na koniec dnia pracy może wynikać z trudności spraw, szybkości ich realizacji, znudzenia brakiem wyzwań, postępującego wypalenia czy też stresującego otoczenia lub toksycznych współpracowników. Dla każdego pracownika ten czynnik może być inny i męczący w odmienny sposób. W każdym razie warto nauczyć system nerwowy „puszczania" zgromadzonych napięć, czymkolwiek są one spowodowane.

# data[].attributes.attachment_link.description
Solve artistic jigsaw puzzles together with family and friends

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Chodzenie jest jedną z najbardziej naturalnych czynności. (Fot. iStock)

Niby nic. Stawiasz krok za krokiem, a korzyści są nieocenione. Nie tylko dla zdrowia. Podczas spaceru możesz medytować, praktykować uważność, otworzyć się na inspirację. Możesz też odbyć go w określonej intencji...
Chodzenie mamy we krwi
Jest jedną z najbardziej naturalnych czynności. Przez wieki ludzie pokonywali na nogach ogromne dystanse. Potem coś „siadło".
Niby poszliśmy do przodu, a jednocześnie staliśmy się bardziej wygodni, leniwi. Szymon Augustyniak w książce „Mimochodem o chodzeniu" ubolewa, że chodzenie trzeba w ogóle promować. Przecież to tak, jakby przekonywać rybę do pływania, nakłaniać ptaki do lotu... Sam przez ostatnie lata przeszedł ponad 30 tysięcy kilometrów (twierdzi, że niektóre jego buty mają ponad 1000 kilometrów przebiegu) i nie ustaje w chodzeniu. Codziennym - również do pracy oddalonej o kilkanaście kilometrów.
Spacerowanie sprzyja sprawnemu działaniu układu sercowo-naczyniowego, zapobiega chorobom cywilizacyjnym, wzmacnia stawy, mięśnie i system odpornościowy, poprawia jakość snu, przyspiesza metabolizm i usuwanie toksyn, pomaga dotlenić organizm, zachować mobilność, no i prawidłową wagę.
Już Hipokrates uważał chodzenie za najlepszy lek na większość dolegliwości. Sokrates, spacerując po ulicach Aten, zaczepiał przechodniów, by roztrząsać kluczowe kwestie filozoficzne. Dociekać i nauczać. Arystoteles zasłynął z „chodzonych" wykładów i dysput - w założonej przez niego uczelni była to codzienna praktyka, a jego uczniów i kontynuatorów nazwano perypatetykami (gr. peripatetikós - przechadzający się). On też podkreślał zbawienny wpływ spacerów na zdrowie, a był synem lekarza. Wyjątkowo wytrwałymi wędrowcami byli święci (a nawet Jezus i Budda), i w ślad za nimi - pielgrzymi. W 1350 r. pielgrzymka do Rzymu dawała gwarancję odpustu zupełnego. Czasem pielgrzymkę zastępowała wędrówka odbywana wewnątrz świątyni, na klęczkach. Zdaniem badaczy tłumaczy to obecność labiryntów na posadzkach średniowiecznych katedr.
Amerykański filozof Henry David Thoreau już w XIX wieku nie mógł się nadziwić, jak można przesiadywać cały dzień z nogą na nodze i nie popełnić samobójstwa...
Zalecane przez lekarzy

Są też korzyści dla psychiki. Obniża się poziom stresu, uwalniają hormony szczęścia. Poprawia się koncentracja i myślenie. Następuje odświeżenie umysłu, swoisty reset, a to sprzyja stanom spokoju, otwartości, nowym rozwiązaniom. Zwykliśmy mówić, że z problemami trzeba się przespać. Ale możemy je też rozchodzić. Do tego, by spacerować, nie potrzebujesz sprzętu, trenerów, sali czy specjalnych warunków atmosferycznych. Z nikim nie rywalizujesz. Nie grożą ci kontuzje. Podążasz za ciałem, z łatwością dopasowujesz „trening" do własnego harmonogramu. Warto zadbać o regularność (niektórzy mówią o co najmniej trzech godzinnych spacerach w tygodniu, inni o pięciu półgodzinnych). I o to, by poruszać się dość dynamicznie. Sprawdź - to nic nie kosztuje, a zmiana w samopoczuciu może być znaczna. Pewnie dlatego lekarze z Szetlandów w Szkocji mogą od paru miesięcy (w ramach brytyjskiego programu prozdrowotnego) przepisywać spacery na receptę. A przecież już w XVIII wieku genewski lekarz Théodore Tronchin przekonywał do przechadzek na świeżym powietrzu. Z myślą o spacerujących kobietach promował „troszynki" - krótkie sukienki do marszrut. Najsłynniejszym żyjącym w XVIII wieku Szwajcarem, nawołującym do powrotu do natury i ostrzegającym przed zagrożeniami cywilizacji, był Jean-Jacques Rousseau - pisarz, filozof i miłośnik samotnych marszów (choćby na odcinku 500 km!). „Chodzenie ma coś, co pobudza i ożywia mą myśl; nie jestem prawie zdolny myśleć, kiedy siedzę w miejscu; trzeba, by ciało było w ruchu, aby pobudzić mój umysł" - pisał.
Mistrz zen Thich Nhat Hanh w książce „cud uważności" proponuje następującą praktykę. Spaceruj bez pośpiechu po ogrodzie, wzdłuż rzeki lub wiejską dróżką. Oddychaj swobodnie.
Na wsi i w mieście

„Wyznam, że nie potrafię zachować zdrowia i pogody ducha, jeżeli nie spędzę przynajmniej czterech godzin - zwykle cztery to za mało - włócząc się po lesie, po wzgórzach i polach, całkowicie wolny od wszelkich spraw, jakimi mógłby zająć mnie świat" - pisał w „Sztuce chodzenia". Dostrzegał w naturze coś magnetycznego, obcowanie z nią dawało mu poczucie wolności, jedności. Stapiał się z żywiołami... „Natura to osobowość tak bogata i uniwersalna, że nie potrafimy dostrzec nawet części jej cech" - twierdził. I zachęcał: „Jeśli potrzebujesz ruchu, idź na poszukiwanie źródeł życia. Pomyśl, że ludzie uganiają się za lekarstwami, a źródła życia bulgoczą na dalekich łąkach, których nikt nie poszukuje".
Spacery to też znakomity sposób na ćwiczenie uważności. P olecają je nauczyciele mindfulness.
Nie wszyscy mamy dostęp do łąk i lasów. Ale i miasto ma spacerowiczom wiele do zaoferowania. Możemy dotrzeć w nieznane wcześniej zakamarki, odkryć nowe ulice. Szymon Augustyniak twierdzi, że dużo więcej o historii Warszawy nauczył się, chodząc po mieście niż siedząc w szkolnej ławie. Przy okazji metropolia bardzo zmalała w jego oczach - na przejście z jednego jej krańca na drugi wystarczą zwykle cztery godziny... Autor „Mimochodem o chodzeniu" przywołuje też innych miejskich wędrowców. Choćby Sorena Kierkegaarda, który uwielbiał przemierzać ulice rodzimej Kopenhagi. Bodźce - odgłosy, rozmowy - dostarczały mu cennych inspiracji. Ale spacery były też dla filozofa formą terapii. „Nie znam tak uciążliwej myśli, od której nie dałoby się uciec, idąc" - pisał. Z powodu swych przechadzek był w Kopenhadze rozpoznawalną postacią - podobnie jak Immanuel Kant w Królewcu, którego nazywano nawet „zegarem Królewca", bo codziennie o 15.30 wychodził na spacer. Zrezygnował z niego tylko raz - gdy pochłonęła go lektura Rousseau...
Aktywności, podczas których poruszamy się w określonym, monotonnym rytmie, takie jak jazda na rowerze czy właśnie chodzenie, sprzyjają kreatywności.
Ćwiczenie oddechu
Można po prostu iść przed siebie, a jednocześnie ustalić intencję, z jaką to robimy. Spacer intencyjny jest małą pielgrzymką, rytuałem. Bardzo prostym.
Ustal liczbą kroków długość oddechu - wdechu i wydechu. Licz długość oddechu przez kilka minut. Zacznij wydłużać wydech o jeden krok, ale nie zmuszaj się do dłuższego wdechu. Niech będzie naturalny. Obserwuj uważnie wdech, aby zobaczyć, czy ma tendencję do wydłużania się. Postępuj w ten sposób przez czas 10 oddechów.

Spacerując dalej, wydłuż wydech o jeszcze jeden krok. Sprawdź, czy wdech również wydłuża się o jeden krok czy nie. Wydłużaj wdech tylko wtedy, gdy sprawi ci to przyjemność. Zrób 20 takich oddechów, po czym zacznij oddychać normalnie. Po pięciominutowej przerwie możesz rozpocząć od nowa praktykę wydłużania oddechów. Gdy tylko poczujesz się choć trochę zmęczony, przerywaj ćwiczenie. Po kilku sesjach wydłużonego oddychania wdech i wydech zaczną wydłużać się jednakowo. Praktykuj nie dłużej niż przez 10 do 20 oddechów.

Forma medytacji

„Medytacja w marszu służy odczuwaniu przyjemności chodzenia. Nie dojścia, lecz właśnie chodzenia. Celem jej jest bycie w chwili, świadomość oddechu i marszu, satysfakcja płynąca z każdego postawionego kroku" - tłumaczy Thich Nhat Hanh w książce „Każdy krok niesie pokój". Mnich zaleca, by podczas spacerów medytacyjnych odstawić na bok przeszłość i przyszłość. Poruszać się nieco wolniej niż zwykle i koordynować oddech ze stawianymi krokami (jak w ćwiczeniu obok). „Jeśli idąc, czujesz się szczęśliwy, spokojny i wesoły, to znaczy, że praktykujesz właściwie" - zapewnia. Thich Nhat Hanh uważa, że kiedy pędzimy bez tchu przed siebie, nasze stopy odciskają ślad smutku i niepokoju. A przecież możemy zostawić całkiem inne ślady - pogody, spokoju. Możemy stąpać po ziemi z czułością - jakbyśmy ją masowali, okazywali jej wdzięczność i troskę. „Bądź świadom kontaktu stóp z ziemią. Chodź tak, jakbyś stopami składał na niej pocałunki" - prosi nauczyciel. Twierdzi, że w ten sposób zasiewamy ziarna radości i pokoju.

Rytuał geniuszy

Wiedzieli o tym wybitni pisarze, dla których przemierzanie przestrzeni wiązało się z wytchnieniem i inspiracją. Weźmy Charlesa Dickensa - chodził nie tylko dużo, ale też bardzo szybko. Wiele wskazuje na to, że dziennie pokonywał około 20 kilometrów w dwie i pół godziny! Podczas przechadzek gromadził pomysły do swoich powieści. Virginia Woolf uwielbiała spacerować po Londynie, układając w głowie zdania i historie, a w trudnych chwilach potrafiła stwierdzić: „Muszę pozbyć się tego nastroju za pomocą spaceru po wzgórzach". Bardzo wytrzymałym chodziarzem był Lew Tołstoj. Nie tylko regularnie spacerował w Jasnej Polanie, ale trzykrotnie wracał tam z Moskwy pieszo (pokonując każdorazowo odległość ponad 200 km). Nietzsche nie chciał wierzyć żadnej myśli, „która się nie urodziła na wolnym powietrzu i przy swobodnym ruchu". Inspirację do swojego największego dzieła „Tako rzecze Zaratustra" znalazł w Rapallo, spacerując po tamtejszych wzgórzach. A dla Williama Wordswortha chodzenie było (obok poezji) treścią istnienia. Prawdopodobnie przeszedł w życiu 280 tysięcy km!

Spacer piegrzyma

Wychodzisz z domu i ruszasz w drogę. Najlepiej do miejsca, które lubisz, blisko natury. Ustal intencję i utrzymuj ją w świadomości (pamiętaj, że energia podąża za uwagą). Otwórz się na zmysły, bądź uważny - może świat będzie miał dla ciebie jakiś komunikat, podpowiedź. Może w trakcie wędrówki zechcesz zmienić trasę. Zobaczysz coś, co cię zaintryguje; pojawi się świeża myśl, nowa perspektywa. Lekkość. Cokolwiek to będzie, nie zapomnij podziękować. Z wiarą, że to, o co prosisz, już się realizuje.

Arnold Mindell w książce „Praca nad samym sobą" proponuje pewien eksperyment, który możesz zainicjować podczas spaceru. Prawdopodobnie poza częściami siebie, które kochasz, masz te mniej lubiane. Takie, z którymi wolałbyś nie mieć nic wspólnego. Pewnie już wiesz, że to, co w środku, to na zewnątrz, zatem... Spacerując, poszukaj dwóch przedmiotów - tak, by jeden ci się podobał, a drugi budził niechęć. Przez kolejne dni medytuj z nimi na przemian: co czujesz, kiedy trzymasz je w dłoni? Nielubiany obiekt reprezentuje część ciebie, którą odrzucasz i której bardzo potrzebujesz. Daj jej uwagę. Poczuj się, jakbyś był tym przedmiotem... Emocje mogą być trudne, potem pojawi się skrywany pod nimi dar. Jednocześnie - jak sugeruje Mindell - w ten sposób odciążysz ziemię - weźmiesz odpowiedzialność za swoje śmieci, zrobisz z nich użytek.

# data[].attributes.attachment_link.title
Spacerologia - jakie korzyści daje chodzenie? - Zwierciadlo.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Niby nic. Stawiasz krok za krokiem, a korzyści są nieocenione. Nie tylko dla zdrowia. Podczas spaceru możesz medytować, praktykować uważność, otworzyć się na inspirację. Możesz też odbyć go w określonej intencji... Jest jedną z najbardziej naturalnych czynności. Przez wieki ludzie pokonywali na nogach ogromne dystanse. Potem coś „siadło".

# data[].attributes.attachment_link.title
Enya - Caribbean Blue (1 hour Instrumental version)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Człowiek dąży do szczęścia - to jedna z tzw. prawd oczywistych. Podobnie jak stwierdzenie, że szczęście każdy rozumie na swój sposób i każdy ma do niego prawo. Jeśli jednak szczęście jawi się jako stan pożądany, dla którego wiele zrobimy, to dlaczego tylu ludzi mówi (myśli) o sobie jako o człowieku nieszczęśliwym albo dążącym do szczęścia jako stanu przyszłego? Czy tego spokoju ducha i radości można się nauczyć? Można. Pytanie tylko, jak to zrobić?

Nauczyć się być szczęśliwym

Wdzięczność kojarzona jest najczęściej z wielkimi i ważnymi wydarzeniami w życiu człowieka: ktoś komuś uratował życie (bo oddał swoją nerkę, zgodził się, aby organy jego bliskiego posłużyły do transplantacji...), wpłynął istotnie na jakość czyjegoś życia (bo pomógł w znalezieniu pracy, zorganizował pomoc materialną...), czy też jego działalność zaważyła na zmianach dotyczących społeczeństw (bo jego aktywność społeczna, polityczna, charytatywna czy naukowa doprowadziła do zmian np. ustroju). Takie widzenie wdzięczności powoduje, że przeżywamy ją w określonych przedziałach czasu: podczas rocznic, wszystkich świąt, spotkań w określonych grupach, które łączą wspólne przeżycia. Podobnie jest z wdzięcznością obecną w rodzinach. Najmocniej odczuwamy ją podczas wspólnie przeżywanych uroczystości, celebrowania urodzin czy imienin, rocznic ślubu, itd.

A codziennie? Kiedy - szczególnie teraz - zmęczeni stałym przebywaniem w kręgu tych samych osób, znużeni powtarzalnością codziennych czynności, przytłoczeni obowiązkami, marzymy, aby pobyć chwilę bez dzieci, bez presji związanej z pracą, bez poczucia, że nie ogarniamy całości... T ak, właśnie teraz może to być dobry czas, aby nauczyć się szczęścia, przeżywając wdzięczność do bliskich (i nie tylko).

Ziarnka piasku

Kiedy myślę o codzienności, nasuwają mi się przeczytane kiedyś (już dziś nie pamiętam, gdzie) słowa: Góry, które się w życiu najtrudniej przebywa, składają się zawsze z ziarenek piasku. To drobne, codzienne sytuacje budują te góry, które tak trudno potem pokonać. Jeśli zaczniemy przeżywać je w duchu wdzięczności, zbudują w nas poczucie szczęścia, jeśli zaś skupimy się na problemach, znużeniu, nudzie i naszych frustracjach, powstaną góry, które mogą stać się nie do przebycia... Zatem: bądźmy wdzięczni!

Za obecność moich bliskich. Nawet jeśli dzisiaj jestem zła na swoje dzieci, to przecież są mi nadal najdroższe na świecie, ich pojawienie się znacząco zmieniło moje życie. Powiedz im to. Za poranną kawę podaną przez ukochaną osobę. Razem z filiżanką dostajemy o wiele więcej: miłość, troskę, czułość, przywiązanie... I odwrotnie: podanie kawy bliskiej osobie także może być powodem do wdzięczności: za obecność, wspólne bycie i życie. Powiedz to jej/jemu. Za wspólne posiłki, podczas których cieszymy się przebywaniem razem. Powiedz o tym swoim bliskim.

Za bezwarunkową miłość, czuwanie, uważność, wyrzeczenia przeżywane przez lata, abym mogła/mógł wzrastać - to powody wdzięczności dla rodziców. A co, jeśli dzisiaj oceniam ich bardziej krytycznie, chciał/a/bym zmienić swoje dzieciństwo? To nadal pozostaje ten powód do wdzięczności, który się nie zmienia: jestem ich dzieckiem. Popełniali błędy, bo to prawo człowieka. Ja też je popełniam. Nawet jeśli dziś nic nie czuję, to wdzięczność za ziarnka piasku (te, które zapisały się złotymi literami w mojej pamięci), może dać o wiele więcej, niż mi się wydaje. Pielęgnując urazy, ograniczamy swoje szczęście.

Komu jeszcze mogę być wdzięczna? Przyjaciołom za wspólnie przeżywane chwile, spotkania, wyjazdy, za słowa wsparcia, gdy bywa trudno, za telefony o dziwnych porach, kiedy dzielili się ze mną swoimi radościami. Znajomym, współpracownikom, sąsiadom za to, że są, że czynią mój świat różnorodnym i wielobarwnym. Ludziom spotykanym w drodze do pracy, sklepu, uczelni, za to, że mogę przeglądać się w ich oczach jak w lustrze, że mogę się do nich uśmiechać. Autorom książek, artykułów, publikacji, które mnie rozwijają, cieszą, rozczulają. Aktorom i innym twórcom za to, że dostarczają mi chwil radości i wzruszeń. Panu Frankowi spod czwórki za to, że codziennie macha do mnie ze swego okna, aby mnie pozdrowić i życzyć miłego dnia, chociaż wiem, że cierpi z powodu choroby i niepełnosprawności... I jeszcze... O! I jeszcze temu... Tej...

Sposoby okazywania wdzięczności

Może ich być bardzo wiele. Ważne, aby jasno dawały komunikat o naszych odczuciach. Karteczka wsunięta do pudełka ze śniadaniem: Dziękuję, że jesteś... Notatka na ekranie komputera, z którego rano korzysta Twoje dziecko: Dobrze, że jesteś! Kocham Cię! A może kanapka w kształcie serduszka na śniadanie? Albo rozmowa z pociechą przed snem: Za co Ci dzisiaj dziękuję? Za to, że się do mnie tuliłaś, za to, że się uśmiechałaś, kiedy pracowałam, że mi pomogłaś w... Powitania, pożegnania, celebrowanie wspólnych posiłków, wyjść, czas na wspomnienia, oglądanie zdjęć.

To nie tylko inwestycja w moje szczęście, ale także w szczęście moich bliskich. Dzieci uczą się od nas sposobu przeżywania świata. Jeśli widzą, słyszą, jak rodzice dziękują, okazują wdzięczność w różnych sytuacjach, same też będą umiały to zrobić. Dostają od nas nie tylko wzmocnienie w świadomości o naszej bezwarunkowej miłości, ale także bezcenne doświadczenie, które pokazuje świat jako pasmo wydarzeń wartych wdzięczności. Przeżywając własne życie, być może unikną pułapki warunkowania szczęścia. To wtedy, gdy planujesz: Będę szczęśliwa, kiedy: znajdę pracę... wyjdę za mąż... obronię doktorat... Niebezpieczeństwo takiego myślenia tkwi w tym, że albo szczęście trwa bardzo krótko, a potem emocje słabną, wspomnienia bledną przykryte piaskiem codzienności, albo czekamy wiele lat, czasem całe życie na coś, co nigdy nie następuje, a my przeżywamy dni i lata tęskniąc za szczęściem...

Bilans zysków

Postrzegając codzienność jako pasmo wydarzeń wartych okazywania wdzięczności, przeżywam kolejne dni w poczuciu sensu życia (cokolwiek w nim się dzieje), zauważam o wiele więcej dobra w ludziach i wydarzeniach, postrzegam różne doświadczenia jako możliwość rozwoju. Bycie wdzięcznym nie zabezpieczy mnie przed przeżywaniem porażek, ale pomoże w dostrzeganiu możliwości zmian, jakie niosą one za sobą. Nie uwolni mnie od cierpienia w czasie choroby czy żałoby, ale pozwoli zobaczyć światełko nadziei. Nie spowoduje także, że wszyscy ludzie wokół mnie będą życzliwi, ale może sprawić, że przyjmę to jako doświadczenie, z którym mogę podjąć interakcję: mogę się sprzeciwić, powiedzieć o swoich uczuciach, wypowiedzieć swoje zdanie na temat konkretnej sytuacji, w której doświadczam braku życzliwości i zrozumienia innych ludzi. I dać im prawo do tego samego. Może okazać się, że to nieporozumienie, inne odczytanie intencji spowodowało, że nasze relacje były takie, a nie inne... Powiecie: naiwność? Może. Wolę jednak postrzegać siebie jako optymistkę, niż pielęgnować cynizm, który wpędza w samotność i stałą tęsknotę, aby kiedyś być szczęśliwym. Ja jestem zachłanna i niecierpliwa. Chcę być szczęśliwa już. Tu i teraz. I wierzę, że każdy może. Wystarczy być wdzięcznym...

Maria Tuchowska
Nauczyciel dyplomowany, polonista i teolog. Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą w placówkach integracyjnych różnego poziomu, edukator, coach, przeprowadziła ok. 600 szkoleń z zakresu kompetencji psychospołecznych nauczycieli, prawa oświatowego, pracy z dziećmi i młodzieżą z różnego typu zaburzeniami. Specjalizuje się również w tematyce dotyczącej zagadnień związanych z obecnością rodziców w szkole.

# data[].attributes.attachment_link.title
Za co jesteś dziś wdzięczny? O sposobie na szczęście

# data[].attributes.attachment_link.description
Człowiek dąży do szczęścia - to jedna z tzw. prawd oczywistych. Podobnie jak stwierdzenie, że szczęście każdy rozumie na swój sposób i każdy ma do niego prawo. Jeśli jednak szczęście jawi się jako stan pożądany, dla którego wiele zrobimy, to dlaczego tylu ludzi mówi (myśli) o sobie jako o człowieku nieszczęśliwym albo dążącym do szczęścia jako stanu przyszłego?

# data[].attributes.attachment_link.title
OFFICIAL Somewhere over the Rainbow - Israel "IZ" Kamakawiwoʻole

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kiedy Justin Blazejewski po zajęciach jogi leżał zlany potem na macie, po raz pierwszy od lat poczuł spokój oraz ciszę. Zarówno w sercu, jak i w głowie. O tym, jak joga pomaga radzić sobie z traumą, pisze Jowita Kiwnik Pargana

# data[].attributes.attachment_link.description
Kiedy Justin Blazejewski po zajęciach jogi leżał zlany potem na macie, po raz pierwszy od lat poczuł spokój oraz ciszę. Zarówno w sercu, jak i w głowie. O tym, jak joga pomaga radzić sobie z traumą, pisze Jowita Kiwnik Pargana

# data[].attributes.attachment_link.description
Boxing is a combat sport in which two people, usually wearing protective gloves and other protective equipment such as hand wraps and mouthguards, throw pu...