# data[].attributes.body
Տեսադաս

# data[].attributes.attachment_link.title
Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.headline
Նապոլեոն Բոնապարտը ծ

# data[].attributes.body
Նապոլեոն Բոնապարտը ծնվել է կորսիկացի ազնվական փաստաբանի ընտանիքում: 1784 թ-ին ավարտել է Բրիենի ռազմական դպրոցը, 1784–85 թթ-ին սովորել է Փարիզի ռազմական դպրոցում: Ծառայությունն սկսել է 1785 թ-ին, Վալանսում` որպես հրետանային գնդի կրտսեր լեյտենանտ: Ռազմական բացառիկ ընդունակությունների շնորհիվ 8 տարում դարձել է գեներալ: Աչքի է ընկել Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժամանակ. 1793 թ-ին խռովարար միապետականների տևականորեն պաշարած Տուլոնն ազատագրվել է նրա մշակած պլանով, որի համար 24-ամյա կապիտանն ստացել է բրիգադի գեներալի կոչում:

# data[].attributes.headline
1795 թ-ի հոկտեմբերի 5-ին Փարիզում միապետական խռովության ջախջախումից հետո նշանակվել է Փարիզի կայազորի պետ, ապա՝ ֆրանսիական բանակի գլխավոր հրամանատար՝ իտալական արշավանքի ժամանակ: 1798– 1801 թթ-ի Բոնապարտի գլխավորած եգիպտական արշավանքն ավարտվել է անհաջողությամբ: Օգտվելով Դիրեկտորիայի (Առաջին հանրապետության կառավարությունը 1795–99 թթ-ին) թուլությունից և հենվելով ֆրանսիական բուրժուազիայի ազդեցիկ շրջանների վրա՝ Նապոլեոնը 1799 թ-ի նոյեմբերի 9-ին (հանրապետության օրացույցով՝ Բրյումերի 18-ին) պետական հեղաշրջում է արել. հաստատել է կոնսուլության վարչակարգ և իր ձեռքում կենտրոնացրել երկրի ողջ իշխանությունը: 1802 թ-ին Նապոլեոնը նշանակվել է ցկյանս կոնսուլ, իսկ 1804 թ-ին թագադրվել կայսր՝ Նապոլեոն I անունով: 

# data[].attributes.subject
1795 թ-ի հոկտեմբերի 5-ին Փարիզում միապետական խռովության ջախջախումից հետո նշանակվել է Փարիզի կայազորի պետ, ապա՝ ֆրանսիական բանակի գլխավոր հրամանատար՝ իտալական արշավանքի ժամանակ: 1798– 1801 թթ-ի Բոնապարտի գլխավորած եգիպտական արշավանքն ավարտվել է անհաջողությամբ: Օգտվելով Դիրեկտորիայի (Առաջին հանրապետության կառավարությունը 1795–99 թթ-ին) թուլությունից և հենվելով ֆրանսիական բուրժուազիայի ազդեցիկ շրջանների վրա՝ Նապոլեոնը 1799 թ-ի նոյեմբերի 9-ին (հանրապետության օրացույցով՝ Բրյումերի 18-ին) պետական հեղաշրջում է արել. հաստատել է կոնսուլության վարչակարգ և իր ձեռքում կենտրոնացրել երկրի ողջ իշխանությունը: 1802 թ-ին Նապոլեոնը նշանակվել է ցկյանս կոնսուլ, իսկ 1804 թ-ին թագադրվել կայսր՝ Նապոլեոն I անունով: 

# data[].attributes.headline
Նապոլեոն I-ը միմյանց

# data[].attributes.body
Նապոլեոն I-ը միմյանց հետևից պարտության է մատնել եվրոպական երկրների ռազմաքաղաքական դաշինքներին:

Մարենգոյի (1800 թ.), Աուստեռլիցի (1805 թ., ռուս-ավստրիական բանակների դեմ), Ենայի (1806 թ.), Վագրամի (1809 թ.) և այլ ճակատամարտերում հաղթելուց հետո դարձել է գրեթե ողջ Եվրոպայի տիրակալ (բացառությամբ՝ Մեծ Բրիտանիայի և Ռուսաստանի): Կայսրը որոշել էր ներխուժել նաև Անգլիա: Սակայն 1805 թ-ի հոկտեմբերի 21-ին անգլիացի նշանավոր ծովակալ Նելսոնը Տրաֆալգար հրվանդանի մոտ դաժան պարտության է մատնել ֆրանս-իսպանական նավատորմին:

Նվաճելով Լեհաստանը՝ Նապոլեոն I-ը հասել է Ռուսաստանի սահմանները: Ռուսաց Ալեքսանդր I կայսեր հետ Տիլզիտ փոքրիկ քաղաքի մոտ 1807 թ-ի հուլիսի 7-ին պայմանագիր է կնքել Մեծ Բրիտանիայի դեմ. Ռուսաստանը պարտավորվել է միանալ Անգլիայի ցամաքային շրջափակմանը: Ֆրանսիան ազատ գործելու հնարավորություն է ստացել Եվրոպայի մեծ մասում, Ռուսաստանը՝ Եվրոպայի հյուսիսում և հարավ-արևելքում:

1800–11 թթ-ին Նապոլեոնի կայսրությունը հասել է հզորության գագաթնակետին:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Հանրագիտարան

Նա պատմության մեջ ուրույն տեղ է գրավել՝ իր անունով կնքելով մի ողջ դարաշրջան: Նապոլեոն Բոնապարտը ծնվել է 1769թ. օգոստոսի 15-ին կորսիկացի ազնվական փաստաբանի ընտանիքում: 1784թ. ավարտել է Բրիենի ռազմական դպրոցը, 1784-1785թթ. սովորել է Փարիզի ռազմական դպրոցում:

Ծառայությունն սկսել է 1785թ. Վալանսում: Ռազմական բացառիկ ընդունակությունների շնորհիվ 8 տարում դարձել է գեներալ: Աչքի է ընկել Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխության ժամանակ: 1793թ. խռովարար միապետականների տևականորեն պաշարած Տուլոնն ազատագրվել է նրա մշակած պլանով, որի համար 24-ամյա կապիտանն ստացել է բրիգադի գեներալի կոչում:

1802թ. Նապոլեոնը նշանակվել է կոնսուլ, իսկ 1804թ. թագադրվել կայսր՝ Նապոլեոն I անունով: Նապոլեոն I-ն ուժեղացրել է իր անձնական իշխանությունը, զուգահեռաբար բարեփոխումներ արել: 1800թ. հիմնադրել է Ֆրանսիական բանկն ու ստեղծել դրամական նոր միավոր՝ ֆրանկը, ընդունել օրենսգրքեր (կոդեքսներ):

Նապոլեոն I-ը միմյանց հետևից պարտության է մատնել եվրոպական երկրների ռազմաքաղաքական դաշինքներին: Նապոլեոնի նվաճումների շնորհիվ Ֆրանսիայի տիրապետության տակ են անցել Կենտրոնական և Արևմտյան Եվրոպայի շատ պետություններ: Նապոլեոնի կայսրության կործանումն սկսվել է 1812թ. Ռուսաստանի հետ պատերազմում:

1814թ. նա աքսորվել է Էլբա կղզի, սակայն 1815թ. նորից զբաղեցրել է ֆրանսիական գահը: Վաթերլոոյի պարտությունից հետո (1815թ.-ի հունիսի 22-ին) Նապոլեոն I-ը վերջնականապես գահընկեց է արվել և աքսորվել Ատլանտյան օվկիանոսի Սբ. Հեղինե կղզի (որպես անգլիացիների գերի), որտեղ և 1821թ.-ի մայիսի 5-ին վախճանվել է: 1840թ. նրա աճյունը տեղափոխվել է Փարիզ և ամփոփվել Հաշմանդամների տանը:

# data[].attributes.attachment_link.title
Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.attachment_link.description
Հանրագիտարան Նա պատմության մեջ ուրույն տեղ է գրավել՝ իր անունով կնքելով մի ողջ դարաշրջան: Նապոլեոն Բոնապարտը ծնվել է 1769թ. օգոստոսի 15-ին կորսիկացի ազնվական փաստաբանի ընտանիքում: 1784թ. ավարտել է Բրիենի ռազմական դպրոցը, 1784-1785թթ. սովորել է Փարիզի ռազմական դպրոցում: Ծառայությունն սկսել է 1785թ. Վալանսում: Ռազմական բացառիկ ընդունակությունների շնորհիվ 8 տարում դարձել է գեներալ: Աչքի է ընկել Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխության ժամանակ: 1793թ.

# data[].attributes.headline
Գործնական աշխատանք

# data[].attributes.subject
Գործնական աշխատանք

# data[].attributes.body
կազմել գրքեր

# data[].attributes.attachment_link.title
"ՄԻ ՍԻՐՈ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ"

# data[].attributes.headline
թեստային աշխատանք

# data[].attributes.subject
թեստային աշխատանք

# data[].attributes.body
https://coreapp.ai/app/player/lesson/5ee20422096ec3f42ba41fff

# data[].attributes.attachment_link.title
Իմաստունաց Խոսք-Napoleon Bonaparte-Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.attachment_link.title
ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄ - Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.attachment_link.title
Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.attachment_link.description
Համաշխարհային պատմություն Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Автограф Издательства

# data[].attributes.attachment_link.title
Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.attachment_link.description
Համաշխարհային պատմություն դասարան-8-րդ

# data[].attributes.headline
Նապոլեոն Բոնապարտը և հայերը

# data[].attributes.subject
Նապոլեոն Բոնապարտը և հայերը

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Պատմությունն ու անցյալն աշխարհին տվել է մեծ թվով թագավորներ, զորավարներ ու կայսրեր, ովքեր իրենց կատարած բացառիկ աշխատանքով ու նվաճումներով՝ մինչ օրս շարունակում են մնալ մեծ, երբեմն՝ նաև անգերազանցելի։ Այդ փառավոր մատյանում իր անունը ոսկե տառերով գրեց Նապոլեոն 1-ին Բոնապարտը։ Նա կարողացավ ստեղծել հզոր կայսրություն, դնել ներկայիս Ֆրանսիայի հիմքերը։ Թերթելով Նապոլեոն Բոնապարտի կյանքի ու կենսագրության էջերը՝ հանդիպում ենք շատ տխուր, դրամատիկ ու ողբերգական էջերի։ Նա ապրել է ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Օրվա մեջ սնվում էր միայն մեկ անգամ։ Սիրում էր մաթեմատիկա ու մեծ հաջողությունների հասավ այդ առարկայից, սակայն դրան զուգահեռ՝ դժվարանում ու չէր սիրում հումանիտար առարկաները։ Նապոլեոնի մասին կարելի է խոսել անվերջ, ու այդ անվերջ ձգվող պատմությունները հետաքրքիր են ու ուսուցողական։ Սակայն նրա կյանքի ամենադրամատիկ ու ողբերգական դրվագը 1814 թվականի հրաժարականն էր, թույնի միջոցով ինքնասպանության փորձն ու աքսորը։

Այս պատմությունների կողքին քիչ չեն նաև հայերի ու Նապոլեոնի կապի մասին տեղեկությունները։ Մասնավորապես, 1810 թվականին Նապոլեոնի անձնական հրամանով է, որ Իտալիայի ափերին հաստատված Մխիթարյան միաբանության հայրերը ստանում են արտոնություն։ Այդ շրջանում Իտալիայում փակվում են գործող կրոնական միաբանությունները, սակայն Սուրբ Ղազար կղզում հաստատված Մխիթարյան հայրերը մնում են իրենց նույն կարգավիճակով, քանի որ Նապոլեոնը ծանոթանալով Մխիթարյանների գործունեությանը՝ հասկանում է, որ այն առավել գիտական կազմակերպություն է, քան՝ կրոնական։ Եվ, դրանից զատ, Մխիթարյան հայրերն իրենց գործունեությամբ չունեին ինչ-որ շահ։ Մեծն կայսրի ու հայերի միջև կա ևս մեկ կապ, որ քչերին է հայտնի։

Նապոլեոնի հրաժարականի փաստաթուղթը պահվում է Երևանում։ Որքան էլ առասպելական ու միֆային է թվում, թե ինչպես կարող էր այդ փաստաթուղթը հասնել Երևան, սակայն փաստը մնում է փաստ։ Այդ փաստաթուղթը պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության ու արվեստի թանգարանում։ Հրաժարականի փաստաթղթի մասին շատ տեղեկություններ չկան, սակայն դա մանրամասն ուսումնասիրել ու դրան անդրադարձել է բանասեր, հայագետ Արծվի Բախչինյանն իր "Նապոլեոն Բոնապարտը և հայերը" գրքում, որտեղից էլ իմանում ենք, թե ինչ է գրված հրաժարականի նամակում, ու ինչպես է այն հասել Երևան։ Հրաժարականի նամակում գրված է․

"Նկատի ունենալով, որ դաշնակից տերությունները հայտարարել են, որ կայսրը հանդիսանում է Եվրոպայում խաղաղություն հաստատելու միակ խոչընդոտ, ապա կայսրը, հավատարիմ իր երդմանը, հայտարարում է, որ իր և իր զավակների անունից հրաժարվում է Ֆրանսիայի և Իտալիայի գահերից, և չկա մի զոհաբերություն, անգամ՝ կյանքը, որ ինքը պատրաստ չլինի կատարելու հանուն Ֆրանսիայի"։ (Արծվի Բախչինյան, "Նապոլեոն Բոնապարտը և հայերը", Երևան 2003, էջ 100)։

Նամակը Երևանի գրականության ու արվեստի թանգարանին է հանձնել հայազգի երաժշտագետ Վասիլի Կորգանովը՝ 1930 թվականին։ Այս նամակից զատ, նա հավաքել ու գնել է հայտնի մարդկանց նամակներն ու փաստաթղթերը։

Նույն թանգարանում է պահվում նաև Մոցարտի հայտնի նամակը, որին առաջիկայում նույնպես կանդրադառնանք։ Սակայն հետաքրքիր է, թե ինչպե՞ս է այն հասել Հայաստան։ Այդ մասին նույնպես իմանում ենք Ա․Բախչինյանի գրքից։

"Վասիլի Դավիդովիչ Կորգանովի վկայությամբ՝ Նապոլեոն Ա-ի գահից հրաժարվելու մասին վավերագիր սևագրությունը Նիկոլայ Ա-ի անձնական արխիվից անցել է վերջինիս համհարզ, գեներալ-համհարզ Աստաֆևին, որի մահից հետո փաստաթուղթն անցել է նրա որդուն՝ գեներալական շտաբի գեներալ Աստաֆևին, իսկ վերջինիցս էլ իր որդուն՝ սնանկացած ազնվական Աստաֆևին։ Ազնվական Աստաֆևը Թիֆլիսում փաստաթուղթն առաջարկել է գնել գրասեր իշխան Արգուտինսկուն։ Վերջինս այն ուղարկել է ՎԴ․ Կորգանովին, որն այն ժամանակ Փարիզում, Բեռլինում, Լայպցիգում, Մոսկվայում և Պետերբուրգում հայտնի էր՝ որպես ձեռագրեր հավաքող"։ (Արծվի Բախչինյան, "Նապոլեոն Բոնապարտը և հայերը", Երևան 2003, էջ 104)։

Պետք է ընդգծել նաև, որ վերոնշյալ նամակը Նապոլեոնի իրական նամակի կրկնօրինակն է, և քանի որ առաջին՝ օրիգինալ տարբերակը չկա, ստացվում է, որ այն աշխարհում միակն է ու պահվում է Հայաստանում։ Երբեմն ֆրանսիացի զբոսաշրջիկներն իրենք էլ են զարմանում, որ Հայաստանում կարելի է տեսնել պատմական տեսանկյունից իրենց հետ կապված նմանատիպ թանկ փաստաթուղթ։ Մասնավորապես, սա նման է Գյումրիում գտնվող Սերգեյ Մերկուրովի թանգարանին, որտեղ պահված են ռուս մեծ գրողների, քաղաքական ու արվեստի գործիչների մահվան դիմակների օրիգինալ տարբերակները։ Սակայն հայ հասարակությանն այդ փաստաթուղթը, թանգարանն ու պատմությունն այդքան էլ հետաքրքիր չէ։

Քանի որ մեր օրերում գիտությունն ու կրթությունն ընկել են վերջին պլան։ Հայ երիտասարդն իր աչքի առաջ ունի հաջողության հասնելու պարզ օրինակներ։ Եվ այդ օրինակները կերտած մարդիկ բնավ էլ աչքի չեն ընկնում իրենց գիտելիքներով։ Իսկ մյուս կողմից՝ պետք է հիշել անցյալում մնացած մեծերին, ովքեր զորավար, դերասան, գրող կամ թագավոր լինելուց զատ՝ նաև աշակերտներ էին։ Նրանք ամբողջ կյանքում սովորում էին, գրում, ջնջում, արարում, ստեղծում ու ապրում։ Թերևս, պետք է շատ արժեքներ փնտրել ու գտնել անցյալում։ Չէ՞ որ կյանքն ու աշխարհը շրջապտույտ է, որն ունենում է հավիտենական վերադարձ։

Հոդվածը կազմելիս տեղեկություններ տրամադրել է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանը։
Զ․Շուշեցի

# data[].attributes.attachment_link.title
Նապոլեոն Բոնապարտի՝ Հայաստանում պահվող նամակի մասին

# data[].attributes.attachment_link.description
Պատմությունն ու անցյալն աշխարհին տվել է մեծ թվով թագավորներ, զորավարներ ու կայսրեր, ովքեր իրենց կատարած բացառիկ աշխատանքով ու նվաճումներով՝ մինչ օրս շարունակում են մնալ մեծ, երբեմն՝ նաև անգերազանցելի։ Այդ փառավոր մատյանում իր անունը ոսկե տառերով գրեց Նապոլեոն 1-ին Բոնապարտը։ Նա կարողացավ ստեղծել հզոր կայսրություն, դնել ներկայիս Ֆրանսիայի հիմքերը։ Թերթելով Նապոլեոն Բոնապարտի կյանքի ու կենսագրության էջերը՝ հանդիպում ենք շատ տխուր, դրամատիկ ու ողբերգական էջերի։

# data[].attributes.headline
Քարտային աշխաատանք

# data[].attributes.body
Քարտային աշխաատանք

# data[].attributes.attachment_link.title
Նապոլեոն Բոնապարտ

# data[].attributes.attachment_link.description
դասարան-8-րդ Learn with flashcards, games, and more - for free.

# data[].attributes.headline
Բոլոր դեպարտամենտներ

# data[].attributes.body
Բոլոր դեպարտամենտներում ստեղծվեցին պե տական վարժարաններ, որոնք տալիս էին միջ նակարգ կրթություն։ Այնուհետև բացվեցին բարձրագույն բժշկական, իրավաբանական և ռազմական դպրոցներ։ Այդ բոլորի պսակը դար ձավ Կայսերական համալսարանը։

Հետևելով խղճի ազատու թյան սկզբունքին՝ նա կաթո լիկությունը ճանաչեց «ֆրան սիացիների մեծ մասի կրոն»։

# data[].attributes.headline
Հեղափոխության տարինե

# data[].attributes.body
Հեղափոխության տարիներին Ֆրանսիայում ձևավորվել էր նոր վարչական կառույց։

Երկիրը բաժանվել էր դեպարտամենտների (նահանգ)՝ յուրաքանչյուրն իր ընտրովի վարչակազմով։ Նապոլեոնը պահպանեց այդ։ Նրա նշանակած պաշտոնյաները (պրեֆեկտ) տնօրինում էին նահանգների բոլոր կարևոր գործերը։

Այս կերպ պետության կառավարումը խիստ  կենտրոնացվեց։

# data[].attributes.headline
Հեղափոխությունից հետո Ֆրանսիայում հաստատվել էին հասարակական նոր հարաբերություններ։ Հարկ էր դրանց տալ իրավական ձևակերպում։ Կայսրը կազմեց « Քաղաքացիական օրենս գիրքը», որը տարածվեց նաև Եվրոպայում։ Այն ամրագրում էր մարդկանց բնական իրավունքները։ Առանձնակի ուշադրություն էր դարձվում ընտանիքի և սեփականության խնդիրներին։ Ընտանիքը ճանաչվում էր որպես հասա րակության կարևորագույն բջիջ։ Կարգավորվեցին նաև տնտեսական, քրեական, դատական բնագավառները

# data[].attributes.subject
Հեղափոխությունից հետո Ֆրանսիայում հաստատվել էին հասարակական նոր հարաբերություններ։ Հարկ էր դրանց տալ իրավական ձևակերպում։ Կայսրը կազմեց « Քաղաքացիական օրենս գիրքը», որը տարածվեց նաև Եվրոպայում։ Այն ամրագրում էր մարդկանց բնական իրավունքները։ Առանձնակի ուշադրություն էր դարձվում ընտանիքի և սեփականության խնդիրներին։ Ընտանիքը ճանաչվում էր որպես հասա րակության կարևորագույն բջիջ։ Կարգավորվեցին նաև տնտեսական, քրեական, դատական բնագավառները

# data[].attributes.headline
Կայսեր ջանքերով զարկ տրվեց ծանր արդյունաբերությանը։ .Տասը տարիների ընթացքում հիմնվեց հարյուր խոշոր ձեռնարկություն՝ հանքահարստացման, մետաղաձուլության, զինագործության, նավաշի նության, սարքաշինության։ .Բուռն ճանապարհաշինության արդյունքում կայուն կապ հաստատվեց ե րկրի տարբեր շրջանների միջև։ .Աշխուժացան տնտեսական կապերն ինչպես երկ ի ներսում, այնպես էլ երկրից դուրս։ .Տնտեսության զարգացման նպատակով հիմնվեց Ֆրանսիական բանկը։ .Շրջանառության մեջ դրվեց դրամական նոր միավոր՝ ֆրանկը։ 

# data[].attributes.subject
Կայսեր ջանքերով զարկ տրվեց ծանր արդյունաբերությանը։ .Տասը տարիների ընթացքում հիմնվեց հարյուր խոշոր ձեռնարկություն՝ հանքահարստացման, մետաղաձուլության, զինագործության, նավաշի նության, սարքաշինության։ .Բուռն ճանապարհաշինության արդյունքում կայուն կապ հաստատվեց ե րկրի տարբեր շրջանների միջև։ .Աշխուժացան տնտեսական կապերն ինչպես երկ ի ներսում, այնպես էլ երկրից դուրս։ .Տնտեսության զարգացման նպատակով հիմնվեց Ֆրանսիական բանկը։ .Շրջանառության մեջ դրվեց դրամական նոր միավոր՝ ֆրանկը։ 

# data[].attributes.attachment_link.title
Без названия

# data[].attributes.headline
1812 թ-ի հունիսի 12-ին, առանց պատերազմ հայտարարելու, ներխուժել է Ռուսական կայսրության տարածքը: Նապոլեոն I-ի դեմ պատերազմին մասնակցել են երկրի կադրային բանակը, եվրոպական Ռուսաստանի ողջ բնակչությունը. ռուսների համար այն դարձել է հայրենական պատերազմ: Օգոստոսի 8-ին ռուսական բանակի գլխավոր հրամանատար է նշանակվել Միխայիլ Կուտուզովը: 1812 թ-ի օգոստոսի 26-ին Բորոդինոյի (Մոսկվայից 124 կմ արևմուտք) վճռորոշ ճակատամարտում Նապոլեոն I-ին չի հաջողվել հաղթել ռուսական բանակին:

# data[].attributes.subject
1812 թ-ի հունիսի 12-ին, առանց պատերազմ հայտարարելու, ներխուժել է Ռուսական կայսրության տարածքը: Նապոլեոն I-ի դեմ պատերազմին մասնակցել են երկրի կադրային բանակը, եվրոպական Ռուսաստանի ողջ բնակչությունը. ռուսների համար այն դարձել է հայրենական պատերազմ: Օգոստոսի 8-ին ռուսական բանակի գլխավոր հրամանատար է նշանակվել Միխայիլ Կուտուզովը: 1812 թ-ի օգոստոսի 26-ին Բորոդինոյի (Մոսկվայից 124 կմ արևմուտք) վճռորոշ ճակատամարտում Նապոլեոն I-ին չի հաջողվել հաղթել ռուսական բանակին:

# data[].attributes.headline
Մոսկվան թշնամուն հանձնելուց հետո Կուտուզովը, համալրելով բանակը, անցել է հակահարձակման և ֆրանսիացիներին ստիպել է նահանջել իրենց իսկ ավերած ճանապարհով: Բերեզինա գետի մոտ շրջապատել է ֆրանսիացիներին, իսկ գետանցումից (նոյեմբերի 14–16) հետո նապոլեոնյան «Մեծ բանակը» դադարել է գոյություն ունենալուց: Նոյեմբերի 23-ին Նապոլեոն I-ը հրամանատարությունը հանձնել է մարշալ Հովակիմ Մյուրատին և մեկնել Փարիզ:

# data[].attributes.subject
Մոսկվան թշնամուն հանձնելուց հետո Կուտուզովը, համալրելով բանակը, անցել է հակահարձակման և ֆրանսիացիներին ստիպել է նահանջել իրենց իսկ ավերած ճանապարհով: Բերեզինա գետի մոտ շրջապատել է ֆրանսիացիներին, իսկ գետանցումից (նոյեմբերի 14–16) հետո նապոլեոնյան «Մեծ բանակը» դադարել է գոյություն ունենալուց: Նոյեմբերի 23-ին Նապոլեոն I-ը հրամանատարությունը հանձնել է մարշալ Հովակիմ Մյուրատին և մեկնել Փարիզ:

# data[].attributes.headline
Մոսկվայի հրդեհը

# data[].attributes.subject
Մոսկվայի հրդեհը

# data[].attributes.headline
Բորոդինոյի ճակատամարտը

# data[].attributes.subject
Բորոդինոյի ճակատամարտը

# data[].attributes.attachment_link.title
Без названия

# data[].attributes.headline
Ֆրանսիայում Նապոլեոնն արագ կազմավորել է նոր բանակ՝ պատերազմը շարունակելու և պատվավոր հաշտություն կնքելու նպատակով: Սակայն հակաֆրանսիական ռազմաքաղաքական դաշինքի (6-րդ) ուժերը 1813 թ-ի հոկտեմբերի 16–18-ը գերմանական Լայպցիգ քաղաքի մերձակայքում տեղի ունեցած «ժողովուրդների ճակատամարտում» վերջնականապես ջախջախել են Նապոլեոնի բանակը: 1914 թ-ի մարտի 31-ին դաշնակիցների զորքերը Ալեքսանդր I-ի և Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ-Վիլհելմ III-ի գլխավորությամբ մտել են Փարիզ: Նապոլեոն I-ը հրաժարվել է գահից, բայց պահպանել է իր տիտղոսներն ու կոչումները և որպես տիրույթ ստացել Էլբա կղզին (Միջերկրական ծովում): 

# data[].attributes.subject
Ֆրանսիայում Նապոլեոնն արագ կազմավորել է նոր բանակ՝ պատերազմը շարունակելու և պատվավոր հաշտություն կնքելու նպատակով: Սակայն հակաֆրանսիական ռազմաքաղաքական դաշինքի (6-րդ) ուժերը 1813 թ-ի հոկտեմբերի 16–18-ը գերմանական Լայպցիգ քաղաքի մերձակայքում տեղի ունեցած «ժողովուրդների ճակատամարտում» վերջնականապես ջախջախել են Նապոլեոնի բանակը: 1914 թ-ի մարտի 31-ին դաշնակիցների զորքերը Ալեքսանդր I-ի և Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ-Վիլհելմ III-ի գլխավորությամբ մտել են Փարիզ: Նապոլեոն I-ը հրաժարվել է գահից, բայց պահպանել է իր տիտղոսներն ու կոչումները և որպես տիրույթ ստացել Էլբա կղզին (Միջերկրական ծովում): 

# data[].attributes.headline
Ֆրանսիայում, ի դեմս Լուի XVIII-ի, վերականգնվել է 1792 թ-ին տապալված Բուրբոնների արքայատոհմը, որը համընդհանուր դժգոհություն է առաջացրել երկրում: 1815 թ-ի գարնանը Նապոլեոն I-ը փոքրաթիվ զորաջոկատով մտել է Ֆրանսիա, անհավանական արագությամբ աճող զորքով գրավել Փարիզը և վերականգնել կայսրությունը: Սակայն գահակալել է ընդամենը 100 օր: Դաշնակիցները Վաթեռլոոյի (բնակավայր Բրյուսելից 20 կմ հարավ) ճակատամարտում 1815 թ-ի հունիսի 10-ին ջախջախել են ֆրանսիացիներին: 1815 թ-ի հունիսի 22-ին Նապոլեոն I-ը վերջնականապես գահընկեց է արվել և աքսորվել Ատլանտյան օվկիանոսի Սբ Հեղինե կղզի (որպես անգլիացիների գերի), որտեղ և վախճանվել է: 1840 թ-ին նրա աճյունը տեղափոխվել է Փարիզ և ամփոփվել Հաշմանդամների տանը:

# data[].attributes.subject
Ֆրանսիայում, ի դեմս Լուի XVIII-ի, վերականգնվել է 1792 թ-ին տապալված Բուրբոնների արքայատոհմը, որը համընդհանուր դժգոհություն է առաջացրել երկրում: 1815 թ-ի գարնանը Նապոլեոն I-ը փոքրաթիվ զորաջոկատով մտել է Ֆրանսիա, անհավանական արագությամբ աճող զորքով գրավել Փարիզը և վերականգնել կայսրությունը: Սակայն գահակալել է ընդամենը 100 օր: Դաշնակիցները Վաթեռլոոյի (բնակավայր Բրյուսելից 20 կմ հարավ) ճակատամարտում 1815 թ-ի հունիսի 10-ին ջախջախել են ֆրանսիացիներին: 1815 թ-ի հունիսի 22-ին Նապոլեոն I-ը վերջնականապես գահընկեց է արվել և աքսորվել Ատլանտյան օվկիանոսի Սբ Հեղինե կղզի (որպես անգլիացիների գերի), որտեղ և վախճանվել է: 1840 թ-ին նրա աճյունը տեղափոխվել է Փարիզ և ամփոփվել Հաշմանդամների տանը:

# data[].attributes.attachment_link.title
Без названия (1)