# data[].attributes.body
Odebrane dzieciństwo. Psychologiczne problemy Dorosłych Dzieci Alkoholików.

Zofia Sobolewska-Mellibruda

Wydawnictwo: Instytut Psychologii Zdrowia

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przychodzę z daleka. Z miejsca, gdzie „Czy mogę coś dla ciebie zrobić?" oznacza: „Przepełnia mnie lęk. Czy mogę zostać z tobą? Nie zostawiaj mnie!" Złość znajdowała tam wyraz wyłącznie w uprzejmym uśmiechu. Powstrzymywane łzy spływały do mojego wnętrza: gorący prąd, który szukał sobie ujścia poprzez moje gardło lub wtapiał się w żołądek.

Naczynie, wypełnione po brzegi zmartwieniami, których nigdy nie ubywało. Tak bardzo tęskniłem za kimś, kto by mnie nie oceniał, że nie miałem już odwagi spojrzeć komukolwiek w oczy. Słowa, które mogłyby mnie zbliżyć do innych ludzi, przestałem wypowiadać nawet w moich myślach. Dłonie, które pragnęły dotykać, stały się sztywne i zimne jak obcęgi, a skóra, tak bardzo tęskniąca za dotykiem, wbrew sobie unikała wszelkiej czułości.

Zwątpienie odgrodziło mnie od świata niczym czarny mur. A jakby tego jeszcze było mało, zacząłem znęcać się nad sobą w jeszcze inny, dużo bardziej bolesny sposób. Winiłem samego siebie za własne przygnębienie. Trwało to latami. Dzień za dniem czyniłem sobie wyrzuty z powodu wszystkich moich nerwic. Poniżałem siebie, karałem, skazywałem na piekło doskonałości pod hasłem: to be the best or not to be... Odbyłem wielką podróż. Nie wiem jednak, czy posunąłem się w niej choćby o mały krok naprzód.

Czasem mam wrażenie, że ta niezwykle długa droga, którą podążałem, okazała się okręgiem. Ilekroć drogę tę obierałem, wracałem niezmiennie do punktu wyjścia, który za każdym razem wydawał się leżeć coraz niżej.

Z szacunków wynika, że w Polsce żyje około 1,5 miliona dzieci alkoholików. Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) stanowią około 40 proc. dorosłej populacji Polaków. Z najnowszych badań wynika, że cechy do tej pory przypisywane DDA są również charakterystyczne dla osób pochodzących z rodzin dysfunkcjonalnych.

Kiedy dorosną, ich życie ułoży się w różne scenariusze: część z nich zacznie pić, część zwiąże się z osobami uzależnionymi, a pozostałe będą starannie unikać myślenia o tym, co wydarzyło się w ich dzieciństwie.

Możemy wyróżnić kilka typów Dorosłych Dzieci Alkoholików/Dorosłych Dzieci pochodzących z rodzin Dysfunkcjonalnych: wyobcowani, smutni, skrzywdzeni, uzależnieni, współuzależnieni, odnoszący sukcesy, z poczuciem niższości.

Wyobcowani - przeważnie nie zdają sobie sprawy, że to, co przeżyli w domu rodzinnym, ma nadal wpływ na ich życie. Czują się inni, bardziej skomplikowani lub poplątani wewnętrznie. Zazdroszczą innym słabszych napięć wewnętrznych, mniejszych wewnętrznych obciążeń, o wiele rzadziej pojawiającego się poczucia smutku i osamotnienia. W kontakcie z innymi bardzo silnie kontrolują się. Mają poczucie, że ludzie z pewnością ich oceniają niekorzystnie.

Wielu DDA/DDD leczy się z powodu depresji - to smutni. Biorą kolejne leki, które nie przynoszą ulgi ani nie zmniejszają przygnębienia. Spotkania z psychologiem zwykle kończą na pierwszej wizycie. Boją się ruszyć to, co jakoś przyschło, przycichło.

Ich wspomnienia pełne są doświadczeń utraty. Mówią o braku uwagi i braku fizycznego bezpieczeństwa, o głodzie czy opuszczeniu. Dramaty z dzieciństwa są źródłem niewypowiedzianego bólu i smutku, których nie ukoi tabletka.

Są również DDA/DDD uświadamiający sobie, jak bardzo zostali skrzywdzeni, gdy byli dziećmi. Noszą w sobie żal, rozgoryczenie, złość, a nawet nienawiść: do tego z rodziców, który pił lub tego, który choć nie pił, także krzywdził. Czują się pokrzywdzeni i przez pryzmat swojej krzywdy postrzegają świat i ludzi.

Istnieje grupa takich DDA/DDD, którzy sami zaczęli pić nałogowo (uzależnieni). Sięgnęli po alkohol, bo na przykład próbowali poradzić sobie z trudnościami. Choć boleśnie pamiętają dzieciństwo podporządkowane rytmom picia i niepicia, dorosłe życie układają tak samo. Teraz to oni są najważniejsi, a życie rodzinne toczy się wokół ich picia i niepicia.

Niektóre Dorosłe Dzieci Alkoholików/Dorosłe Dzieci z rodzin Dysfunkcjonalnych, przyzwyczajone w dzieciństwie do zajmowania się innymi i pomagania najbliższym, wikłają się w związki z osobami, którymi trzeba się opiekować (np. z osobami uzależnionymi, z głębokimi problemami) - to współuzależnieni. Życie z partnerem, który nie wymaga opieki czy poświęcenia, uważają za nudne i poukładane.

Wielu DDA/DDD pracuje na odpowiedzialnych, dobrze wynagradzanych stanowiskach i odnosi sukcesy zawodowe. Potrafią pracować równie efektywnie za wynagrodzenie jak i za „dobre słowo". Zaskakująco dobrze rozwiązują trudne zadania w sytuacji stresu i pod presją. Nie mają problemów z wywiązywaniem się ze swoich obowiązków. Nie boją się trudnych zadań ani ryzyka. Są odpowiedzialni.

W efekcie są zwykle bardzo dobrymi i mało wymagającymi pracownikami. Świetnie potrafią radzić sobie z publicznymi prezentacjami - ludzie podziwiają ich opanowanie i spokój zewnętrzny, nie zdając sobie sprawy z tego, jak sprzeczne jest to, co widzą, z tym, co dzieje się „w środku" tych ludzi.

Poczucie niższości i niekompetencji towarzyszące Dorosłym Dzieciom Alkoholików/Dorosłym Dzieciom z rodzin Dysfunkcjonalnych zazwyczaj odzywa się w kontakcie z innymi osobami. Składa się na nie kilka czynników: kiepski obraz siebie wyniesiony z dzieciństwa, brak pozytywnych doświadczeń w bliskich kontaktach z ludźmi i brak podstawowych umiejętności interpersonalnych (rozmawianie, nawiązywanie bliskich relacji, rozwiązywanie konfliktów czy nieporozumień).

Rzadko za poczuciem niższości stoi brak wykształcenia czy niezaradność. Ponad połowa osób zgłaszających się na terapię ma wykształcenie średnie, a 40 proc. wyższe. Dramatem DDA/DDD jest to, że otoczenie najczęściej postrzega ich jako ludzi dobrze radzących sobie w życiu, bez większych problemów.

Ośrodek „Polana"

# data[].attributes.attachment_link.title
Kim są dorosłe dzieci alkoholików - jak pomóc dda / ddd - dorosłe dzieci pochodzące z rodzin dysfunkcjonalnych

# data[].attributes.attachment_link.description
Przychodzę z daleka. Z miejsca, gdzie „Czy mogę coś dla ciebie zrobić?" oznacza: „Przepełnia mnie lęk. Czy mogę zostać z tobą? Nie zostawiaj mnie!" Złość znajdowała tam wyraz wyłącznie w uprzejmym uśmiechu. Powstrzymywane łzy spływały do mojego wnętrza: gorący prąd, który szukał sobie ujścia poprzez moje gardło lub wtapiał się w żołądek.

# data[].attributes.body
Możemy wyróżnić kilka typów DDA ;

Wyobcowani – czują się inni, bardziej skomplikowani lub poplątani wewnętrznie. Zazdroszczą innym słabszych napięć wewnętrznych, mniejszych wewnętrznych obciążeń, o wiele rzadziej pojawiającego się poczucia smutku i osamotnienia. W kontakcie z innymi bardzo silnie kontrolują się. Mają poczucie, że ludzie z pewnością ich oceniają niekorzystnie.

Wielu DDA leczy się z powodu depresji – to smutni. Biorą kolejne leki, które nie przynoszą ulgi ani nie zmniejszają przygnębienia. Spotkania z psychologiem zwykle kończą na pierwszej wizycie.Ich wspomnienia pełne są doświadczeń utraty. Mówią o braku uwagi i braku fizycznego bezpieczeństwa, o głodzie czy opuszczeniu. Dramaty z dzieciństwa są źródłem niewypowiedzianego bólu i smutku, których nie ukoi tabletka.

Są również DDA uświadamiający sobie, jak bardzo zostali skrzywdzeni, gdy byli dziećmi. Noszą w sobie żal, rozgoryczenie, złość, a nawet nienawiść: do tego z rodziców, który pił lub tego, który choć nie pił, także krzywdził. Czują się pokrzywdzeni i przez pryzmat swojej krzywdy postrzegają świat i ludzi.

Istnieje grupa takich DDA, którzy sami zaczęli pić nałogowo (uzależnieni). Sięgnęli po alkohol, bo na przykład próbowali poradzić sobie z trudnościami. Choć boleśnie pamiętają dzieciństwo podporządkowane rytmom picia i niepicia, dorosłe życie układają tak samo.

Niektóre Dorosłe Dzieci Alkoholików, przyzwyczajone w dzieciństwie do zajmowania się innymi i pomagania najbliższym, wikłają się w związki z osobami, którymi trzeba się opiekować (np. z osobami uzależnionymi, z głębokimi problemami) – to współuzależnieni. Życie z partnerem, który nie wymaga opieki czy poświęcenia, uważają za nudne i poukładane.

Odnoszący sukcesy zawodowe potrafią efektywnie za wynagrodzenie jak i za „dobre słowo”. Zaskakująco dobrze rozwiązują trudne zadania w sytuacji stresu i pod presją. Nie mają problemów z wywiązywaniem się ze swoich obowiązków. Nie boją się trudnych zadań ani ryzyka. Są odpowiedzialni.
W efekcie są zwykle bardzo dobrymi i mało wymagającymi pracownikami.

Poczucie niższości i niekompetencji towarzyszące Dorosłym Dzieciom Alkoholików zazwyczaj odzywa się w kontakcie z innymi osobami. Składa się na nie kilka czynników: kiepski obraz siebie wyniesiony z dzieciństwa, brak pozytywnych doświadczeń w bliskich kontaktach z ludźmi i brak podstawowych umiejętności interpersonalnych (rozmawianie, nawiązywanie bliskich relacji, rozwiązywanie konfliktów czy nieporozumień).

# data[].attributes.attachment_link.title
Czy dzieci alkoholików w przyszłości piją częściej ?

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy dzieci alkoholików w przyszłości piją częściej ? Jest to fragment filmu stworzonego na potrzeby kampanii informacyjnej leczmy-alkoholizm.org. Głównym celem kampanii jest przeciwdziałanie powstawaniu zjawisk szkodliwych społecznie a w szczególności uświadamianie osobom uzależnionym i bliskim osób uzależnionych, czym jest choroba alkoholowa, jak się rozwija, jakie mogą być skutki picia oraz jakiej i gdzie pomocy należy szukać.

# data[].attributes.body
Bezpłatne formy pomocy dla dorosłych dzieci alkoholików oferują między innymi:

Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie

Poradnie leczenia uzależnień i współuzależnienia

Poradnie zdrowia psychicznego

niektóre organizacje pozarządowe (fundacje, stowarzyszenia).

# data[].attributes.body
W Polsce żyje około 800 tys. osób uzależnionych od alkoholu i około 1,5–2 mln dzieci, które wychowują się w rodzinach z problemem alkoholowym. Blisko 500 tys. z nich znajduje się w dramatycznej sytuacji zagrażającej ich zdrowiu i życiu.

# data[].attributes.body
Problemem jest niewystarczająca dostępność usług terapeutycznych dla dorosłych dzieci alkoholików, a w wyniku reformy służby zdrowia obserwuje się tendencję do dalszego zmniejszania liczby miejsc, w których świadczone są tego rodzaju usług

# data[].attributes.body
W latach 2000 i 2001 odbyły się konferencje DDA, których celem była integracja środowiska dorosłych dzieci alkoholików i wspierania procesu zdrowienia. Jednym z efektów jest powstanie stowarzyszenia DDA, które ma na celu edukację społeczną, działania na rzecz zwiększenia dostępności terapii DDA oraz lobbing na rzecz pomocy dla dzieci aktualnie żyjących w rodzinach alkoholowy

# data[].attributes.body
Ośrodek Psychoterapii Instytutu Psychologii Zdrowia prowadzi badania nad efektami terapii DDA. Badania wykazały, że w wyniku tej terapii: • wzrasta poczucie rozumienia zjawisk życiowych, • wzrasta zaradność, • poprawia się poczucie sensu życia, • poprawia się poziom pewności siebie i samoakceptacji, • wzrasta zdolność do wypełniania obowiązków, • do nawiązywania bliskich, szczerych relacji.

# data[].attributes.body
Syndrom DDA nie daje ŻADNEJ trafności w przewidywaniu. To czysta loteria. Ale w momencie gdy 70% populacji dopasowuje się do opisu DDA, zrobi to też 70% faktycznych dzieci alkoholików.

http://blog.krolartur.com/mit-syndromu-dda-doroslych-dzieci-alkoholikow/

# data[].attributes.body
- Statystycznie znacznie częściej ojciec jest alkoholikiem, a matka jest współuzależniona. Jednym z najważniejszych zadań terapeutycznych dla Dorosłych Dzieci Alkoholików jest odreagowanie bólu, żalu, lęku, złości i wybaczenie ojcu.

http://weekend.gazeta.pl/weekend/1,152121,17581948,Czy_Polska_jest_DDA____Dzieci_alkoholikow_wchodza.html

# data[].attributes.body
http://www.fundacjarazembezpieczne.kylos.pl/razembezpieczne/index.php?option=com_content&task=view&id=25&Itemid=10

http://www.otu.szczecin.pl/?id=12

http://www.uzaleznienia-bialystok.pl/pl/terapia

# data[].attributes.body
Rok 1979. W ,,Nesweek" ukazują się artykuły Claudii Black, Stefanii Brown i Sharon Wegscheider o dorosłych dzieciach alkoholików, ich życiu i problemach.

# data[].attributes.body
W Polsce żyje około 1.5 miliona (ok.4% populacji) dzieci wychowujących się w rodzinach alkoholików, z czego 500-600 tys. znajduje się w dramatycznej sytuacji

Amelia Krawczyk Bocian
"Doświadczenia zdarzeń krytycznych"

# data[].attributes.body
Historia ruchu dorosłych dzieci alkoholików (DDA) sięga przełomu 1976/1977 roku. Wówczas to grupa młodych ludzi z Kalifornii uczęszczająca na spotkania Alateen zorientowała się, że problematyka poruszana na spotkaniach nie zaspokaja ich potrzeb i oczekiwań. Zrodził się wówczas pomysł na utworzenie nowej grupy o nazwie ,,Nadzieja dla dorosłych dzieci alkoholików".

W Polsce grupy DDA zaczęły powstawać w drugiej połowie lat 80. W 2000 roku (według danych PARPA) było w Polsce 88 grup DDA.

# data[].attributes.headline
Dzieci z rodzin alkoholowych - nurt działań samopomocowych

# data[].attributes.subject
Dzieci z rodzin alkoholowych - nurt działań samopomocowych

# data[].attributes.body
Istotnym nurtem w pracy z dziećmi z rodzin alkoholowych jest tworzenie grup samopomocowych typu Al-Ateen. Są to grupy oparte na dobrowolnym i anonimowym uczestnictwie dzieci i młodzieży, pracujące z wykorzystaniem programu 12 kroków opracowanych przez światowy ruch Anonimowych Alkoholików i adoptowanego do potrzeb młodych ludzi. Ze względu na brak młodzieżowych liderów prowadzących grupy samopomocowe oraz zbyt niski poziom wsparcia dla nich ze strony dorosłych, na zlecenie Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Stowarzyszenie ASLAN realizowało program rozwijania sieci grup wsparcia typu Al-Ateen. Istotnymi elementami tego programu było gromadzenie informacji o grupach Al-Ateen, udzielanie konsultacji i wsparcia liderom tych grup oraz upowszechnianie materiałów wykorzystywanych w ich pracy. Integralnym elementem programu rozwijania sieci młodzieżowych grup samopomocowych było prowadzenieszkolenia dla liderów grup Al-Ateen. W turnusach zorganizowanych przez Stowarzyszenie Wspierania Rozwoju Dzieci i Młodzieży z Łodzi, przy współpracy z Agencją oraz Instytutem Psychiatrii i Neurologii uczestniczyło 43 młodych ludzi. Na obozie realizowano zmodyfikowany program terapeutyczny oparty o ideologię grup samopomocowych Al.-Ateen.

Dla uczestników powyższego programu od czterech lat organizowane jest Ogólnopolskie Forum Liderów Młodzieżowych. W 2001 roku w trzydniowej konferencji uczestniczyło ok. 85 młodzieżowych liderów grup Al-Ateen. W czasie zajęć warsztatowych poruszane są takie tematy problemowe, jak: sytuacja dziecka alkoholika w środowisku, praca nad krokami, metody zdobywania i zatrzymywania uczestników grup, podstawowe informacje teoretyczne na temat grup wsparcia, rola lidera w grupie samopomocowej, organizowanie współpracy z dorosłymi profesjonalistami. Oprócz edukacyjnego charakteru konferencji, uczestnicy podkreślają ogromne jej znaczenie w przezwyciężaniu poczucia izolacji i osamotnienia, jakie często towarzyszy dzieciom żyjącym w rodzinach z problemem alkoholowym. Wspólne spotkania sprzyjają otwartości, budowaniu zaufania do innych, uzyskaniu wsparcia dla siebie i poczucia bezpieczeństwa.

# data[].attributes.body
http://www.psychologiczny.com.pl/terapia-dda-dla-doroslych-dzieci-alkoholikow

# data[].attributes.body
Doświadczanie zdarzeń krytycznych : narracje biograficzne dorosłych dzieci alkoholików / Amelia Krawczyk-Bocian. Bydgoszcz : Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2013.

# data[].attributes.body
Psychoterapia dorosłych dzieci alkoholików : strategie, procedury i opisy przypadków pracy psychoterapeutycznej / Zofia Sobolewska-Mellibruda. Warszawa : Wydawnictwo Zielone Drzewo ; Instytut Psychologii Zdrowia PTP, 2011.

# data[].attributes.body
Zespół utrwalonych osobowościowych schematów funkcjonowania psychospołecznego powstałych w dzieciństwie w rodzinie alkoholowej, które utrudniają osobie adekwatny, bezpośredni kontakt z teraźniejszością i powodują psychologiczne zamknięcie się w traumatycznej przeszłości. Powoduje to przeżywanie i interpretowanie aktualnych wydarzeń i relacji przez pryzmat bolesnych doświadczeń z dzieciństwa. Zniekształcenia te nie są przez DDA uświadamiane. Schematy te są destrukcyjne i powodują wiele zaburzeń pacjenta w kontakcie z samym sobą oraz z innymi osobami, szczególnie z tymi, z którymi pacjent jest w bliskich związkach.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Adalta Gabinet Psychologiczny - psychoterapia i rozwój osobisty

# data[].attributes.attachment_link.description
O psychoterapii osób z syndromem DDA opowiada Paulina Szynkowska W każdy wtorek w godzinach 11.30 - 13 odbywa się dyżur psychoterapeuty na komunikatorze Skype (login adalta.gabinet). Zapraszamy

# data[].attributes.attachment_link.description
Zobacz więcej! http://WIRTUALNAPORADNIA.wp.tv Dzieci, które wychowały się w domu, w którym jedno bądź oboje rodziców byli uzależnieni od alkoholu nazywa się DDA. Jak tacy ludzie odnajdują się w dorosłym życiu?

# data[].attributes.headline
Na czym Polega Terapia dla Dorosłych Dzieci Alkoholików

# data[].attributes.subject
Na czym Polega Terapia dla Dorosłych Dzieci Alkoholików

# data[].attributes.body
Terapia osób z syndromem DDA prowadzona jest w sposób indywidualny lub grupowy przez terapeutę uzależnień, jest terapią krótkoterminową, trwa około 1-2 lata. Bywa tak, że po terapii u specjalisty od uzależnień pacjent będzie wymagał pogłębionej terapii z zakresu leczenia osobowości.

Terapia DDA jest to głównie pomoc dotycząca nazwania i uporządkowania określonych przeżyć związanych z trudną sytuacją z dzieciństwa, szerszego zrozumienia tej sytuacji, odbarczenia z poczucia winy i ponoszenia odpowiedzialności za emocje i decyzje innych osób, podniesienia satysfakcji z życia. Podobnie jak w przypadku terapii innych zaburzeń, terapia syndromu DDA to proces, czyli wymaga zaangażowania emocjonalnego i czasowego.

# data[].attributes.body
Uczuciu wyobcowania bardzo często towarzyszy też poczucie niższości. Dorosłe Dzieci Alkoholików dorastają w przekonaniu, że nie są „wystarczająco dobre”, nie doświadczyły ze strony swoich rodziców akceptacji na siebie takimi, jakie są, dlatego czują się gorsi, inni niż ich koledzy z pracy, znajomi itd. – W przeciwieństwie do alkoholików, dla ich dorosłych dzieci potrzeba terapii jest bardziej naturalna, pojawia się wraz z dojrzałością, te osoby bardzo chcą lepiej zrozumieć siebie i rozwiązać swoje problemy. Podczas terapii można wiele osiągnąć. Można uwolnić się od przeszłości i zacząć żyć po swojemu bez poczucia winy za przeżywane uczucia i realizowane własne potrzeby. Można nauczyć się unikać zachowania wynikającego z mechanizmów dysfunkcyjnych i nauczyć się zdrowych, satysfakcjonujących, rozwojowych relacji – podkreśla Anna Seweryńska ze Stowarzyszenia Od-Do.

# data[].attributes.body
Dramatyczne doświadczenia z dzieciństwa spowodowane życiem obok alkoholika odciskają piętno na dorosłym życiu. Napięcie, ciągły stres, niezaspokojone potrzeby, zaniedbania rozwojowe, brak wsparcia bliskich – to tylko niektóre z przyczyn syndromu DDA. Dorosłe dziecko alkoholika nie zawsze jest świadome istoty problemu. Stosuje zaprzeczenie, wyparcie. Żyje w iluzji, lekceważąc fakt, że tkwią w nim niepozamykane sprawy z przeszłości. Osoby dotknięte tym syndromem cechuje zazwyczaj niska samoocena, silne poczucie winy i wstydu, odruchowe ponoszenie odpowiedzialności za krzywdy innych oraz skłonność do współuzależnienia. Tacy ludzie wciąż szukają aprobaty, mają problemy z poczuciem bliskości i z okazywaniem uczuć.

# data[].attributes.headline
Typowe role, w które często wchodzą dzieci z rodzin alkoholowych to:

# data[].attributes.subject
Typowe role, w które często wchodzą dzieci z rodzin alkoholowych to:

# data[].attributes.body
"Bohater" - podpora rodziny. Pełni ją zwykle najstarsze dziecko. Jego zadaniem jest dostarczanie rodzinie poczucia wartości. Stąd nie sprawia żadnych kłopotów, dobrze się uczy, wykonuje część obowiązków pijącego ojca. Jest nad wiek dorosłe oraz nadmiernie obowiązkowe i odpowiedzialne. Często zaniedbuje własne potrzeby. Dzieci te mają zwykle trudności z wypoczynkiem i odprężeniem się, czego następstwem mogą być schorzenia psychosomatyczne. W przyszłości wybierają często zawody polegające na pomaganiu innym.

• "Kozioł ofiarny". Rolę tę pełni na ogół dziecko nieco młodsze od "bohatera". Nie jest ono w stanie z nim konkurować, czuje się odsunięte i szuka wsparcia poza domem. Stwarza kłopoty w szkole i wiele problemów wychowawczych, bardzo często popada wcześnie w konflikty z prawem, niejednokrotnie uzależnia się od alkoholu lub narkotyków. Nierzadko dzieci te są pierwszymi członkami rodziny alkoholika zgłaszającymi się po pomoc. Często zapadają na schorzenia wymagające pomocy psychiatrycznej.

• "Aniołek" lub "Zagubione Dziecko" jest samotne i zamknięte w sobie. Przed chaosem i awanturami w domu ucieka w świat marzeń. Niewiele wymaga od rodziny i minimalnie korzysta z jej wsparcia. Ma trudności w nawiązywaniu kontaktów z innymi ludźmi. W dorosłym życiu nie potrafi mieć satysfakcjonujących związków uczuciowych. Często popada w uzależnienie od substancji psychoaktywnych lub staje się nadmiernie otyłe.

• Najmłodsze dziecko, nazywane "Rodzinną Maskotką" jest w centrum uwagi i zainteresowania rodziny. Po to, aby przetrwać dostarcza jej tematów do zabawy oraz dba o to, aby jak najczęściej było w domu wesoło. Zawsze stara się, aby zwracano na nie uwagę. Ta cecha utrzymuje się na ogół w życiu dorosłym. Dzieci te charakteryzują się małą odpornością na stres, a stając przed trudnymi do rozwiązania problemami - nierzadko sięgają po alkohol lub narkotyki.

# data[].attributes.body
utrwalona forma funkcjonowania w długotrwałej, trudnej i niszczącej sytuacji związanej z patologicznymi zachowaniami uzależnionego partnera, ograniczająca w sposób istotny swobodę wyboru postępowania, prowadząca do pogorszenia własnego stanu i utrudniająca zmianę własnego położenia na lepsze. Współuzależnienie może wystąpić również w relacjach między członkami rodziny, przyjaciółmi czy współpracownikami.

# data[].attributes.body
są to osoby, które wyrastały w rodzinie, gdzie jeden lub obydwoje rodzice nadużywali alkoholu. W literaturze na temat alkoholizmu i DDA można znaleźć informację na temat tego, że wychowywanie się w rodzinie z problemem alkoholowym predysponuje do pewnych problemów w dorosłym życiu.

Pojecie DDA oznacza osobę posiadającą podwójną tożsamość: jest osobą dorosłą, jak również dzieckiem, ponieważ ciągle istnieją w jego życiu niezaspokojone potrzeby z okresu dzieciństwa. Osoby te nie przeszły przez wszystkie, właściwe i charakterystyczne dla danego wieku etapy rozwojowe, które warunkują dorosłość i dojrzałość emocjonalną