# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Je kunt zoeken in de afkortingen door op CTRL en F te drukken (Windows) of op CMD en F (Mac).
Heb je een afkorting die niet in deze lijst staat? Stuur een mail naar nieuwsfeit@ggznieuws.nl onder vermelding van nieuwe afkorting.

C
CAD - Consultatiebureau voor Alcohol en Drugs
CAN - Camberwell Assessment of Needs
CAT - Cognitief Analytische Therapie
CBG - College ter beoordeling van geneesmiddelen
CBP - College Bescherming Persoonsgegevens
CBS - Cultuurgebonden syndroom
CCAF - Stichting Centrum Certificering ACT en FACT
CCB - Centrum voor Complexe Behandelingen
CCE - Centrum voor Consultaties en Expertise (vastgelopen situaties in zorg)
CCGT - Centrum voor Cognitieve Gedrags Therapie
CCMO - Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
CCR - Centrale Cliëntenraad
CDO - Concern Directie Overleg
CEU - Centrum Eetstoornissen Ursula te Leidschendam
CFH - Commissie Farmaceutische Hulp (beoordeelt geneesmiddelendossiers
voor VWS)
CFM - Cliënten Familie Medezeggenschap
CG-raad - Chronisch Zieken- en Gehandicapten Raad
CIZ - Centrum Indicatiestelling Zorg (voorheen RIO)
CME - Commissie Medische Ethiek
CMR - Continue Morbiditeit Registratie = Peilstations
CONO - Coordinerend Orgaan Nascholing in de GGZ
COOV - Centraal orgaan opleidingen voor verpleegkundigen
COTAN - Commissie Test Aangelegenheden Nederland
CPJ - Centrum Persoonlijkheidsstoornissen Jelgersma (gesloten in 2014)
CR - Cliëntenraad
CRAZ - Cliëntenraad Academische Ziekenhuizen
CS - Concern Staf
CSP - Centrum voor Specialistische Psychotherapie => nu CPJ
CTI - Critical Time Intervention
CvP - Centrum voor psychiatrie
CVZ - College voor zorgverzekeringen
CWI - Centrum voor Werk en Inkomen

E
EBK - Extra Beveiligde Kamer
EBM - Evidence Based Medicine
EBP - Evidence Based Practises
ECP - Elektronisch Cliënten Dossier
ECT - Elektroconvulsietherapie (elektroshocktherapie)
Edit - Early Detection and Invervention Team
EEG - Elektro-encefalogram
EPA - Ernstige Psychiatrische Aandoeningen /Afwijking
EPD - Elektronisch Patiënten Dossier => ECP & GEPD
ESF - Europees subsidie fonds
EVD - Ervaringsdeskundigheid
EVS - Elektronisch Voorschrijf Systeem
EZD - Elektronisch zorgdossier

F
FACO - Facilitair coördinator
FACT - Functie Assertive Community Treatment (term mag wegens patent niet meer gebruikt worden => Flexibele ACT) of Focused Acceptance and Commitment Therapy
FOBA - Forensische observatie- en begeleidingsafdeling
FPA - Forensisch Psychiatrische Afdeling
FPD - Forensisch Psychiatrische Dienst
FPG - Fonds Psychische Gezondheid
FPK - Forensisch Psychiatrische Kliniek
FPP - Forensisch Psychiatrische Polikliniek
FPP - Formatie Plaatsen Plan
FR - Familieraad

FT - Farmacotherapie
FTE - Full time equivalent
FWG - Functiewaardering Gezondheidszorg

H
HACCP - Hazard Analysis Critical Control Points [gevaarsanalyse]
HBO-V - Hoger Beroepsonderwijs voor Verpleegkundigen
HEE - Herstel, Empowerment en Ervaringsdeskundigheid
HIC - High and Intensive Care afdeling
HIS - Huisartsen Informatie Systeem
HDL - Huishoudelijke Dagelijkse Levensverrichtingen
HKZ - Harmonisatie Kwaliteit Zorginstellingen
HKZ - Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling Zorgsector
HOED - Hoger Onderwijs voor Ervaringsdeskundigheid
Honos - Rom voor ouderen
HOS - Herstel Ondersteunende Groepen
HvB - Huis van Bewaring

J
JGT - Jeugd & Gezinsteam
JGZ - Jeugdgezondheidszorg

K
KCP - Kennis- en Innovatiecentrum Persoonlijkheidsstoornissen
KEP - Kritieke Episode Psychose -> nu: VIP team
KIZ - Kliniek Intensieve Zorg (voormalig High Care, Oegstgeest)
K&J GGZ - Kinder & Jeugd Geestelijke gezondheidszorg
KOPP - Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problemen
KPP - Kortdurende Klinische Psychotherapie
KW - Klinisch Wonen
KWZ - Kwaliteitswet zorginstellingen
KZN - Kenniscentrum Zorg Nederland

O
O & I - Onderzoek en indicatie(stelling)
OC - Onderdeel Commissie
OCD - Obsessive Compulsive Disorder
ODD - Oppositional Defiant Disorder
OGGZ - Openbare geestelijke gezondheidszorg
OPS - Organische Psychiatrische Stoornissen
OR - OndernemingsRaad
OVDB - Opnamevervangende dagbehandeling

U
UWV - Uitvoeringsorgaan Werknemers Verzekeringen
UZI - Unieke Zorgverlener Identificatie

V
V&V - Verpleging en Verzorging
VAAM - Vraag Aanbod Analyse Monitor Eerste Lijn
VBI - Vrijheidsbeperkende Interventie
VBO - Vervolg Behandeling Ouderen
VIM - Veiligheid Incidenten Melding
VIP-team - Vroege Interventie Psychose (voorheen KEP)
VIR - Verwijsindex Risicojongeren
VNG - Vereniging Nederlandse Gemeenten
VWS - (Ministerie van) Volksgezondheid, Welzijn en Sport
VZO - Verblijf Zonder Overnachting

# data[].attributes.attachment_link.description
Je kunt zoeken in de afkortingen door op CTRL en F te drukken (Windows) of op CMD en F (Mac). Heb je een afkorting die niet in deze lijst staat? Stuur een mail naar nieuwsfeit@ggznieuws.nl onder vermelding van nieuwe afkorting. A A&P - Afspraken en planning A&T - Aanmelding en Toewijzing AA - Anonieme alcoholisten...

# data[].attributes.body
Een zetje in de juiste richting voor Tilburgers die kampen met eenzaamheid en angst

# data[].attributes.attachment_link.title
Welcome! You are invited to join a webinar: Hoe zet je ervaringsdeskundigheid in bij huiselijk geweld en kindermishandeling?. After registering, you will receive a confirmation email about joining the webinar.

# data[].attributes.attachment_link.description
Sprekers: Nera Jerkovic, programmamanager Centrum huiselijk geweld en kindermishandeling . Anneke Kuijken, coördinator pool van ervaringsdeskundigen Centrum huiselijk geweld en kindermishandeling. Informatie over aanmelden en gebruik van het programma Zoom: Aanmelden kan door hieronder je naam en e-mailadres in te vullen. Heb je nog geen Zoom account?

# data[].attributes.body
Intresant stukje. Groeten Driesje

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Begrijp je beter hoe een ander zich voelt, als je zelf iets soortgelijks hebt ervaren? Uit recent onderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt juist van niet. Deze wetenschappers concluderen dat gedeelde ervaringen ertoe kunnen leiden dat je de negatieve emoties van de ander minder goed herkent.

De psychologen verzamelden video's waarin mensen een negatieve emotionele ervaring deelden, zoals een ruzie met een ouder, of angst dat hun partner de relatie zou verbreken. De vertellers uit de video gaven ook aan welke emoties ze voelden toen ze hun verhaal vertelden. Vervolgens lieten de onderzoekers bijna 800 proefpersonen die video's bekijken en vroegen hen hoe ze dachten dat de verhalenvertellers zich voelden. Ook vroegen ze aan de proefpersonen of ze zelf ooit iets soortgelijks meemaakten.

Wat bleek? Deelnemers die iets soortgelijks hadden meegemaakt, konden minder goed inschatten hoe de verhalenvertellers zich voelden op het moment dat die hun verhaal deden. Een soortgelijke ervaring maakt mogelijk blind voor de unieke emotionele ervaring van een ander, suggereren de drie Amsterdamse onderzoekers.

Iedereen is anders

'En daarom is het essentieel voor een ervaringsdeskundige in de ggz om te werken vanuit het idee dat iedereen anders is,' reageert Nicole van Erp, senior wetenschappelijk medewerker bij het Trimbosinstituut. Van Erp voert onder meer praktijkonderzoek uit naar de inzet van ervaringsdeskundigheid in de ggz. 'Als ervaringsdeskundige werk je niet alleen met je eigen ervaringen, maar ook met die van anderen,' zegt ze. 'Ervaringsdeskundigen moeten weten dat wat voor hen werkt(e), niet per se voor een ander werkt. Dat is belangrijk. Ervaringsdeskundigen moeten de cliënt ruimte geven om daarin zijn of haar eigen weg te vinden. Anderzijds moet een ervaringsdeskundige niet in het verhaal van de cliënt meegaan.'

Wie zelf ooit te maken kreeg met psychische problemen, kan die ervaringen op meerdere manieren inzetten als ervaringsdeskundige. Bijvoorbeeld als persoonlijk ondersteuner of groepsbegeleider in de gzz. Of als voorlichter op scholen en scholieren iets vertellen over psychische problemen. Een ervaringsdeskundige kan ook meewerken aan onderzoek of beleid, en in sociale wijkteams of bij de gemeente aan de slag om armoede te bestrijden.

Wetenschappelijk onderzoek naar de effecten en inzet van ervaringsdeskundigen staat nog in de kinderschoenen. 'Over het geheel bezien luidt de conclusie dat er wel enig bewijs lijkt te zijn voor de meerwaarde van de inzet van ervaringsdeskundigen bij de behandeling van mensen met ernstige psychische aandoeningen, maar dat het bewijs nog vrij mager is,' stelt Saskia Keuzenkamp, bijzonder hoogleraar Participatie en Effectiviteit aan de Vrije Universiteit Amsterdam, in haar oratie in 2017. Ze nam daartoe alle wetenschappelijke studies naar het onderwerp onder de loep.

Trimbos-instituut-onderzoeker Van Erp vindt het dan ook een goed idee te gaan onderzoeken wat de effecten zijn van de inzet van ervaringsdeskundigheid op bijvoorbeeld het herstel en de kwaliteit van leven van cliënten, op de beeldvorming van hulpverleners en cliënten en op de manier van werken binnen de teams. Ze wacht nog op subsidies om dit te realiseren.

Van kennis naar kunde

De definitie van een ervaringsdeskundige is niet precies duidelijk. Van Erp volgde in 2012 achttien Nederlandse ggz-instellingen om te zien hoe ervaringsdeskundigen daar werden ingezet en hoe dat ging. Ze stelt dat een ervaringsdeskundige iemand is die ervaring heeft met een ontwrichtende situatie, bijvoorbeeld een psychiatrische aandoening. Een ervaringsdeskundige heeft volgens haar ook een herstelproces doorlopen, op de eigen ervaringen gereflecteerd, die gedeeld met anderen én geleerd hoe deze kennis in te zetten om anderen te ondersteunen.

Ervaringsdeskundigen hebben hun ervaringen dus omgezet naar ervaringskennis door te reflecteren op hun eigen ervaringen, over andermans ervaringen te leren en door op andere manieren kennis op te doen over wat ze hebben meegemaakt. Al die informatie samen is dan ervaringskennis en wie die kennis kan inzetten om anderen te helpen of die kennis kan doorgeven aan anderen, kan als ervaringsdeskundige aan de slag .

' Het is echt anders om van binnenuit kennis te hebben over een bepaald probleem, dan van buitenaf'

'Een ervaringsdeskundige moet voldoende hersteld zijn van de ontwrichtende situatie,' legt Van Erp uit. 'Als werken met de eigen ervaringen bij de ervaringsdeskundige nog heel veel emoties oproept, is die waarschijnlijk nog niet klaar met de verwerking. Leren over andermans ervaring helpt ook om met meer afstand naar eigen ervaringen te kijken.' Een ervaringsdeskundige hoeft volgens haar overigens niet enkel cliënten met dezelfde soort problematiek te helpen.

Alie Weerman, psycholoog en lector GGZ en Samenleving aan de hogeschool Windesheim, vindt het belangrijk dat ervaringsdeskundigen meerdere verhalen hebben over hoe ze hersteld zijn van hun psychische problemen. 'Een ervaringsdeskundige kan zo per cliënt kijken wat hij of zij wel en niet vertelt,' licht ze toe.

Uit het praktijkonderzoek uit 2012 van Van Erp blijkt dat ervaringsdeskundigen op verschillende manieren hun ervaringskennis inzetten, meestal via individuele gesprekken met de cliënt. Ze concludeert verder dat ggz-instellingen niet altijd een heldere taak-, en functieomschrijving hebben voor ervaringsdeskundigen. Ervaringsdeskundigen die expliciet hun kennis inzetten, vertellen hun verhaal aan cliënten en schetsen hun eigen herstelproces. Wie ervaringskennis op een meer impliciete manier inzet doet dat niet, maar gebruikt eigen ervaringen - zonder die te benoemen - om het gesprek met de cliënt aan te gaan. 'Meer impliciet gebruikmaken van je ervaringen kan ook door op je visitekaartje of website te vermelden dat je ervaringsdeskundige bent. Dan gebeurt er al iets in het contact,' illustreert Weerman. 'Ervaringsdeskundigen hoeven niet altijd hun eigen verhaal te delen.' Ervaringsdeskundigen kunnen ook als ondersteuner in herstelwerkgroepen of lotgenotengroepen werken, of als voorlichter tijdens bijeenkomsten in het sociale domein en daar hun ervaringen delen.

Ervaringsdeskundigen spelen vaak voornamelijk een rol in het herstelproces van cliënten door goed te luisteren naar wat cliënten nog willen en waar ze goed in zijn. 'Herstel gaat minder over behandelen en meer over op een betekenisvolle manier leren leven met je aandoening,' zegt Van Erp. Ervaringsdeskundige Wilma Boevink promoveerde in 2017 aan de Universiteit van Maastricht op het onderwerp. In haar proefschrift verkent ze het herstelconcept aan de hand van persoonlijke ervaringen. Al eerder stond ze aan de wieg van de herstelbeweging in Nederland, een door cliënten ontwikkeld en uitgevoerd herstelprogramma.

Ervaringsdeskundigen in de ggz kunnen hun ervaringskennis ook inzetten naar andere hulpverleners. Ze geven bijvoorbeeld advies of signaleren bepaalde dingen beter dan hulpverleners, omdat ze beide werelden -die van de cliënt en die van de hulpverlener - kennen.

Van Erp en Weerman zijn het erover eens dat mits een ervaringsdeskundige goed opgeleid is, hij of zij van toegevoegde waarde is in de ggz. Het Trimbosinstituut heeft ook in samenwerking met onder meer GGZ Nederland een Beroepscompetentiemodel ontwikkeld dat onder meer richting geeft aan geschikte opleidingsroutes. Van Erp: 'Er zitten meerdere voordelen aan het inzetten van ervaringsdeskundigen in de ggz. Een ervaringsdeskundige is allereerst een voorbeeld voor de cliënt, die kan zo zien dat het mogelijk is van een ernstig psychische aandoening, bijvoorbeeld een verslaving, te herstellen en zelfs weer aan het werk te gaan. Dat geeft hoop. Daarnaast is het contact tussen de cliënt en een ervaringsdeskundige gelijkwaardiger dan tussen een cliënt en een psycholoog of andere hulpverlener.' Volgens Van Erp kijken reguliere hulpverleners vooral naar symptomen en naar het verminderd functioneren van cliënten. 'Dat is ook logisch, dat hebben ze geleerd en daar zijn zij goed in. Ervaringsdeskundigen richten zich vooral op wat de cliënt nog wel kan.'

Stigma

Ervaringsdeskundigen kunnen ook helpen het stigma op psychische problemen te verminderen. Van Erp: 'Hulpverleners kunnen soms toch een wat stigmatiserende houding tegenover mensen met psychische problemen hebben. Ervaringsdeskundigen signaleren eerder dat bepaald taalgebruik mogelijk een stigmatiserend effect heeft. Bovendien zijn hulpverleners zich niet altijd bewust van dat effect.'

'Ervaringsdeskundigen weten hoe psychiatrische aandoeningen doorwerken in het dagelijks leven,' voegt Weerman toe. 'Wat voor effecten psychische problemen hebben op relaties, het werk, sociale contacten... Voor een cliënt kan het fijn zijn te merken dat iemand die tegenover hem of haar zit weet hoe complex dat is. Soms ervaren cliënten ook gewoon solidariteit, of een soort bondgenootschap met de ervaringsdeskundige.'

Zelf kampte Weerman met depressies. Haar eigen ervaringen gebruikt ze af en toe in haar rol als onderzoeker. 'Ik noem die depressies altijd een "in opium gedrenkt wattenhoofd". Loodzwaar voelde het. Psychiaters en psychologen die zelf nooit depressief zijn geweest, kunnen dat natuurlijk ook wel weten, door de ervaringen die ze hebben met gesprekken met cliënten. Maar het meevoelen is dan toch anders. Van binnenuit kennis hebben over een bepaald probleem is niet hetzelfde als van buitenaf. Die kennis van binnenuit kan een gunstig effect hebben op cliënten. We weten trouwens nog niet of iedere cliënt baat heeft bij de inzet van ervaringsdeskundigen.'

Valkuilen

De inzet van ervaringsdeskundigen kent ook een aantal aandachtspunten. Weerman: 'Het gaat niet altijd goed. Cliënten vinden soms dat ervaringsdeskundigen te snel denken dat ze hen begrijpen of te snel overeenkomsten veronderstellen.' Ook met het geven van hoop moeten ervaringsdeskundigen voorzichtig zijn. 'De ervaringsdeskundige is het gelukt uit de ontwrichtende situatie te klimmen,' zegt Weerman. 'Als de cliënt dat al lang probeert maar het steeds niet lukt, kan dat juist ontmoedigend werken. En je moet natuurlijk geen ervaringsdeskundige worden omdat je je eigen verhaal steeds wilt vertellen.'

Een andere valkuil is dat cliënten het werk van de ervaringsdeskundige te veel als een prestatie gaan zien. Weerman: 'Bijvoorbeeld als er wordt gesproken over "het overwinnen van een psychische stoornis". Natuurlijk moet je zelf veel doen om te herstellen. En dus mag je trots zijn dat je eruit bent gekomen, maar dat heeft ook met geluk te maken: je vond een goede therapeut, de medicijnen sloegen aan, je omgeving steunde je...'

Uit het praktijkonderzoek uit 2012 van Van Erp blijkt verder dat ervaringsdeskundigen hun unieke rol kunnen kwijtraken. Bijvoorbeeld als teamleden hen vragen andere taken en werkzaamheden op te pakken. 'In de praktijk is dat een knelpunt. Ervaringsdeskundigen verliezen daarmee hun unieke rol.'

Psychologen met ervaring

Weerman maakt zich hard voor hulpverleners die hun eigen ervaringen inzetten, mits ze daarin getraind zijn. Psychiater Menno Oosterhof komt bijvoorbeeld uit voor zijn dwangneuroses. 'Ik ben erop tegen dat het inzetten van ervaringen alleen voorbehouden is aan ervaringsdeskundigen,' meent Weerman. 'Dat leidt mogelijk tot polarisatie en versterking van het wij-zij-denken. Reguliere professionals worden dan misschien gezien als mensen die nooit zoiets meegemaakt zouden kunnen hebben. Professionals die over eigen ervaringen vertellen hebben juist een enorm destigmatiserend effect.'

Maar hulpverleners moeten daarin wel getraind worden. In een praktijkonderzoek liet Weerman twintig hulpverleners, waaronder twee psychologen, zich in een leertraject profileren als ervaringsdeskundige. 'Dat bleek niet gemakkelijk. Sommigen raakten in de war, anderen vielen langdurig uit, er kwam van alles naar boven. Hulpverleners gingen soms zelfs over hun eigen kwaliteiten twijfelen. Als je altijd hebt geleerd je eigen ervaringen niet bekend te mogen maken in je werk - laat staan in te zetten - dan moet je eerst allerlei drempels over en heb je ook tijd nodig dat te leren.'

' Hulpverleners hebben zelf soms een wat stigmatiserende houding tegenover mensen met psychische problemen'

Ze pleit er daarom voor dat in alle opleidingen psychologie, zowel hbo als universiteit, standaard aandacht komt voor eigen ervaringen. De opleiding Social Work aan haar hogeschool (Windesheim) geeft, mede dankzij Weerman, studenten die verslaafd zijn geweest, psychiatrische problemen hebben gehad of andere ervaringen hebben met ontwrichting of beperkingen, de mogelijkheid deze ervaringen professioneel in te leren zetten in hun werk.

'Sommige psychotherapeuten vergelijken het delen van eigen ervaringen weleens met "overdracht en tegenoverdracht" in een therapeutische relatie,' legt Weerman uit. Overdracht is het onbewust projecteren van gedachten over, gevoelens voor en gedrag ten opzichte van een vroegere betekenisvolle persoon op een huidige relatie. Tegenoverdracht is de reactie van de hulpverlener op het gedrag van de cliënt vanuit eigen oude emoties en gedachten. 'De termen stammen uit de psychodynamische vormen van therapie,' vervolgt Weerman. 'Eigen ervaringen inzetten heeft hiermee raakvlakken, maar het is anders. Omdat je je eigen ervaringen normaal gezien niet expliciet als kennis inzet. Als ervaringsdeskundige doe je dat wel.'

Kritiek

Niet alle psychologen vinden het inzetten van ervaringsdeskundigen een goede zaak. Een tegenstander is Jan Derksen, emeritus hoogleraar Klinische Psychologie en Psychotherapie, en psychotherapeut. Hij stelt dat ervaringsdeskundigen niets toevoegen aan de ggz. Ook niet als cliënten al geholpen worden door een goede psycholoog of psychiater. 'Het is overbodig. Psychologie is een ingewikkeld vak. Met veertig jaar ervaring weet ik hoe moeilijk het soms is de juiste snaar te raken bij cliënten. Bovendien hebben veel cliënten tegenwoordig ook al een coach. Het kan voor een cliënt lastig zijn uit elkaar te houden wat zijn of haar psycholoog zegt, en wat de coach zegt. Misschien zeggen die ook nog eens tegenstrijdige dingen. Het lijkt me verwarrend als een ervaringsdeskundige zich daar ook nog eens mee gaat bemoeien.'

Derksen pleit voor meer kennis in de ggz. Ervaringsdeskundigen zouden volgens hem juist met minder kennis in de ggz komen werken. Ook is hij geen voorstander van psychologen die zelf 'uit de kast komen'. 'We weten niet precies wat het effect daarvan is op cliënten. Misschien zorgt het voor verwarring, of minder vertrouwen in de hulpverlener. Het is ook niet de kerntaak van een psycholoog iemand het gevoel te geven dat hij of zij niet alleen is, daar zijn ondersteuningsgroepen en dergelijke voor.'

Ervaringsdeskundigen kunnen volgens hem mogelijk in de verslavings-, en psychosezorg wel cliënten ondersteunen die alleen bij medicatie gebaat lijken. Als er geen andere behandelmethoden zijn. 'Mits de ervaringsdeskundige weet wat hij of zij doet en niet de rol van behandelaar op zich gaat nemen,' aldus Derksen.

Weerman en Van Erp werken sinds dit jaar mee aan het ontwikkelen van een nieuwe kwaliteitsstandaard voor ervaringsdeskundigen in de ggz. Van Erp: 'We hebben hiervoor een inventarisatie van de knelpunten gedaan. Daaruit kwam onder meer naar voren dat de rolverdeling tussen ervaringsdeskundigen en andere hulpverleners niet altijd duidelijk is. Voordat een ervaringsdeskundige wordt aangenomen is daar vaak nog niet goed over nagedacht. Dan is het voor het team en de ervaringsdeskundige lastig daar een draai in te vinden. Dat zou beter kunnen.'

'Ervaringskennis is een bijzondere vorm van kennis,' moet Weerman tot slot nog kwijt. 'Je zou kunnen zeggen dat ervaringskennis deels teruggrijpt op de fenomenologie - de filosofische stroming die fenomenen van binnenuit probeert te beschrijven. Naar mijn idee kan dat echt een aanvulling zijn op de natuurwetenschappelijke manier van kijken naar de psychologie.'

Beeld: vectorfusionart/shutterstock.com

# data[].attributes.attachment_link.title
Ik heb het ook meegemaakt | De Psycholoog

# data[].attributes.attachment_link.description
De ervaringsdeskundige is al enkele jaren bezig aan een opmars in de ggz. Wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van de inzet van ervaringsdeskundigen staat nog in de kinderschoenen en de meningen zijn verdeeld. Wat is de meerwaarde van ervaringsdeskundigen? En wat loopt er in de praktijk mis?

# data[].attributes.attachment_link.title
Moraya - Dossier 107 (NEW videoclip 2020)

# data[].attributes.attachment_link.title
Patrick Corrigan vertelt over stigma (volledig interview) - Samen Sterk zonder Stigma

# data[].attributes.attachment_link.title
Van (zelf)stigma naar empowerment - Reversible Spoken Word Roy Leunen

# data[].attributes.body
Online herstelverhaal van  Jeremiah Pelatja. Maandag 26 oktober 19.00 - 21.00 uur. Opgeven kan bij mij zodat ik je de inlog link kan geven. Tot vrijdag! Groeten, Driesje

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Intact Hertel en Zelfhulp organiseert een avond met Jeremiah Pelatja voor mensen in herstel en naasten van mensen met een verslavng. Jeremiah Pelatja is ervaringsdeskundige criminaliteit, Pelatja Personal Coaching, spreker/motivator, auteur van Monster vs Lam. Deze avond vertelt hij zijn verhaal.

"Mijn verlangen is om elk mens te laten zien dat hij of zij het waard is om voor zichzelf op te komen, om problemen en pijnen te erkennen, aan te pakken en te verwerken."

"Het leven gaat helaas niet altijd over rozen maar hoe we daarmee omgaan, dat is aan ons!"

"Zelf groeide ik op in een disfunctioneel gezin en ging het daardoor op jonge leeftijd al mis. Ik stopte mijn problemen, haat en pijn weg en bleef daarvan weglopen. Door al mijn verkeerde keuzes belandde ik uiteindelijk in de criminaliteit en heb ik daar, nog meer, de duistere kant van de samenleving leren kennen."

"Door een 180 graden ommekeer houd ik eindelijk van mezelf en nu ook van anderen. Door mij kwetsbaar op te stellen maak ik iets in anderen los. Wanneer je inziet dat je er niet alleen voor staat en dat je hulp kan krijgen weet je dat vluchten geen zin meer heeft. Je komt dan op het punt waar het proces van verandering kan beginnen. Daarbij kan ik jou ondersteunen. Ik heb geleerd van mijn fouten en verkeerde keuzes en weet nu dat het anders kan. De meeste dingen overkomen je niet zomaar, maar laat je gebeuren.

Jeremia schreef ook een boek wat als titel draagt "Monster vs lam"

​"Momenteel bevind ik mij in een moeilijke situatie...."

Met deze woorden begint het waargebeurde levensverhaal van Jeremiah Pelatja, een jongen uit een Christelijk gezin die zijn van huis uit meegekregen normen en waarden al vroeg inruilt voor het najagen van zijn eigen wensen en begeertes. Op een eerlijke en rauwe manier vertelt hij tot in de kleinste details hoe hij al op jonge leeftijd terechtkomt in de criminaliteit. Ondanks een poging om op het rechte pad te blijven, wordt hij alsnog verleid door het snelle geld. Ook verslavingen als blowen en seks krijgen snel een overheersende grip op zijn leven. Aandoenlijke taferelen met familie, relaties en beste vrienden worden afgewisseld door momenten van monsterlijk gedrag die regelrecht uit een film lijken te komen. Hij gaat de strijd aan met zijn zichtbare en onzichtbare vijanden, maar belandt ook in een geestelijk gevecht met zichzelf. Gedreven door honger naar geld, macht en geweld, voert dit hem uiteindelijk naar Zuid-Amerika waar hij denkt zijn grote slag te zullen slaan. Wanneer hij gelooft dat al zijn dromen eindelijk uit gaan komen, neemt zijn leven een onverwachte wending.

# data[].attributes.attachment_link.title
Intactiviteiten Almelo: levens- en herstelverhaal | Tactus Verslavingszorg

# data[].attributes.attachment_link.description
Intact Hertel en Zelfhulp organiseert een avond met Jeremiah Pelatja voor mensen in herstel en naasten van mensen met een verslavng. Jeremiah Pelatja is ervaringsdeskundige criminaliteit, Pelatja Personal Coaching, spreker/motivator, auteur van Monster vs Lam. Deze avond vertelt hij zijn verhaal.

# data[].attributes.attachment_link.description
Omdat ik herstelondersteunende zorg aan mensen met een (psychische) kwetsbaarheid belangrijk vind, biedt 'Herstel Animatie' een vrij toegankelijke leer- en i...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Maakt jouw psychische aandoening je soms onzeker? Vind je dat je je moet vermannen of dat je minder waard bent? Vind je de vooroordelen die anderen hebben over psychische aandoeningen terecht?
Bijna de helft van de mensen met een psychische aandoening lijdt onder zelfstigma. Je denkt dat de heersende opvattingen over psychische aandoeningen waar zijn en je voelt je onzeker over jezelf of over wat je wel of niet kan. Zelfstigma kan herstel in de weg zitten. Het is goed om te weten of jij hier misschien ook last van hebt. Maar hoe ontdek je dit bij jezelf? Bij veel mensen is dit een proces van jaren.

Samen Sterk zonder Stigma ontwikkelde in samenwerking met RIBW Brabant en de Toolbox Zelfstigma van Stichting ZON een test om te kijken in hoeverre zelfstigma je belemmert. Deze test bestaat uit 20 vragen. De uitslag zegt iets over jouw (negatieve) gedachten en gevoelens mbt tot je aandoening op dit moment. Niet alle vragen zullen voor jouw situatie van toepassing zijn.

tips

De uitslag van de test is bedoeld om je bewust te maken van zelfstigma, weet dat het geen oordeel over jou is. En of je er iets mee wilt doen, is aan jou. Mocht je aan de slag willen met het herkennen en verminderen van zelfstigma, dan kun je daarbij worden ondersteund. De onderstaande tips en tools kunnen je misschien helpen:

Lees deze tips die je kunnen helpen bij negatieve gedachten en gevoelens.

Bestel de gratis spiegelkaartjes, om jezelf een oppepper te geven!

Honest, Open & Proud (HOP) is een training die je enorm kan empoweren en daarmee zelfstigma kan helpen verminderen.

Er zijn in Nederland verschillende organisaties die aandacht vragen voor zelfstigma. Er zijn workshops, trainingen, gespreksgroepen, lezingen en spelvormen beschikbaar. Op deze pagina vind je de verschillende organisaties en hun contactpersonen.

open of niet?

Of je open wilt zijn over je psychische klachten is een keuze. Jóuw keuze wel te verstaan. En eentje die niet eenvoudig is. Deze tools kunnen je hierbij helpen:
Wil je graag met een hulpverlener praten? Je kunt bellen, mailen of chatten met MIND Korrelatie. Voor inhoudelijke vragen over de test kun je contact opnemen met Samen Sterk zonder Stigma.

# data[].attributes.attachment_link.title
Doe de zelfstigma test | Samen Sterk zonder Stigma

# data[].attributes.attachment_link.description
Maakt jouw psychische aandoening je soms onzeker? Vind je dat je je moet vermannen of dat je minder waard bent? Vind je de vooroordelen die anderen hebben over psychische aandoeningen terecht? Bijna de helft van de mensen met een psychische aandoening lijdt onder zelfstigma.

# data[].attributes.body
Ervaringsdeskundigen helpen vaker ggz-patiënten: 'In hetzelfde schuitje gezeten' https://www.nos.nl/l/w/2351853

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Römer zet zijn rekwisieten op tafel. Een goudkleurige klankschaal, een boeddhabeeldje, een belletje. Hij vraagt de deelnemers hun ogen te sluiten en zich op hun ademhaling te concentreren. "Probeer een gevoel van warmte en geborgenheid dat je hebt ervaren, op te roepen." Na Römers tik tegen de klankschaal deelt Paul een herinnering. Sjaak komt er niet op. "Ik word helemaal gek van dat geluid in mijn oor. Waar heb ik dit aan verdiend? Niks gebeurt voor niks. Ik moet leren relativeren, afstand nemen en loslaten."

Römer kijkt begripvol. "Ik heb respect voor hoe je met die teleurstelling en rouw bent omgegaan. Daar moeten we ook mee leren leven." Hij en Sjaak starten een wandelgroep op. "Dan kunnen we samen zien hoe mooi de heuvelachtige natuur hier is. We steunen elkaar over en weer."

Mijlpaal

Dat gebeurt dus op steeds meer plekken. In de ggz werken naast psychologen en psychiaters ruim 2000 ervaringsdeskundigen, volgens een 'voorzichtige schatting' van beroepsvereniging VvEd. Ook de opleidingen worden populairder. Want alleen de ervaring hebben, is niet genoeg. "Je kunt niet iets meegemaakt hebben en denken dat je meteen aan het werk kan", zegt Marjo Boer van de VvEd.

De vereniging kreeg dit voorjaar met onder meer het Trimbos Instituut een half miljoen euro overheidssubsidie. Daarmee worden eenregister en een beroepsstandaard ontwikkeld met aandacht voor zaken als integriteit en belangenafweging. Ook worden de verschillende opleidingen op elkaar afgestemd. "Nederland is het eerste land waar ervaringsdeskundigheid in de ggz wordt geprofessionaliseerd", zegt Boer.

Herstelheld

En dat is nodig, vindt Alie Weerman, die promoveerde op het onderwerp en lector is aan hogeschool Windesheim. Want het niveau van mensen die zich ervaringsdeskundige noemen, verschilt nogal. Sommigen kunnen zelfs schade aanrichten, zegt ze. "Mensen die slecht zijn opgeleid kunnen bijvoorbeeld heel trots zijn en zichzelf in de etalage zetten als een soort herstelheld. 'Ik kan het, dus jij kan het ook'. Patiënten kunnen daardoor ontmoedigd raken en zich schamen. En wie iets kleins heeft meegemaakt, is niet te vergelijken met een patiënt die chronisch ontwricht is."

In de opleidingen, van mbo-niveau 3 tot hbo-niveau, komen theorie en gespreksvaardigheden aan bod, net als het reflecteren op hun 'herstelverhaal'.

Vertrouwen

Weerman, van huis uit psycholoog, zegt dat psychologen en psychiaters 'afstandelijk' worden opgeleid, dat het niet professioneel zou zijn als ze hun eigen ervaring inbrengen. "De ggz kan een cultuur meebrengen die mensen kleiner, kwetsbaarder en afhankelijker maakt. Ervaringsdeskundigen zijn gelijkwaardig. Ze kunnen vaak de complexiteit van een probleem beter snappen en geven hoop."

Paul uit Doorn denkt er ook aan zijn ervaring in te zetten voor anderen, als zijn stoornis het toelaat. Hij is erg te spreken over zijn begeleidster, een sociaal-pedagogisch hulpverlener die ervaringskennis vanuit haar familie heeft opgedaan. "Ze blijft me vertrouwen geven en serieus nemen", zegt hij terwijl hij na de meditatie-en-praat-sessie een sigaret rookt. "Ik voel dat ze echt meent wat ze zegt. Ze had me snel door en kijkt naar me als mens."

# data[].attributes.attachment_link.title
Ervaringsdeskundigen helpen vaker ggz-patiënten: 'In hetzelfde schuitje gezeten'

# data[].attributes.attachment_link.description
Römer zet zijn rekwisieten op tafel. Een goudkleurige klankschaal, een boeddhabeeldje, een belletje. Hij vraagt de deelnemers hun ogen te sluiten en zich op hun ademhaling te concentreren. "Probeer een gevoel van warmte en geborgenheid dat je hebt ervaren, op te roepen." Na Römers tik tegen de klankschaal deelt Paul een herinnering.

# data[].attributes.headline
hoi studenten ervaringsdes-kundigen, ik heb een artikel uit het NRC over Jorge in onze bestanden geplaatst. (ervaringsdeskundige met TBS- verleden). Mooi verhaal!

# data[].attributes.subject
hoi studenten ervaringsdes-kundigen, ik heb een artikel uit het NRC over Jorge in onze bestanden geplaatst. (ervaringsdeskundige met TBS- verleden). Mooi verhaal!

# data[].attributes.body
groet, Brigit

# data[].attributes.headline
Onderzoek naar stigmatisering door hulpverleners

# data[].attributes.subject
Onderzoek naar stigmatisering door hulpverleners