# data[].attributes.body
Leiklýsing:

Börnin ganga í hring, með hendur á öxlum þess sem fyrir framan er. Þegar þau syngja: „Þau gáðu hér“ setja þau hægri hönd yfir augu og kíkja inn í hringinn. Þegar þau syngja: „Þau gáðu þar“ setja þau vinstri hönd yfir augu og kíkja út úr hringnum. Í hvert sinn sem þau detta í skurðinn beygja þau sig aðeins í hnjánum og rétta ekki úr sér á milli. Sem sagt:

í 1. sinn sem vísan er sungin; beygja hnén pínulítið og labba svo svoleiðis
í 2. sinn sem vísan er sungin; beygja þá dálítið meira og labba þannig
í 3. sinn sem vísan er sungin; fara þá niður á hækjur sér og labba þannig
í 4. sinn sem vísan er sungin; detta á rassinn, með fætur hvorn við sína hlið þess sem situr fyrir framan, slá með höndum í gólfið í takt við lagið
í 5. sinn sem vísan er sungin; enda á því að leggjast öll niður og þá eiga þau að lenda með höfuðið í kjöltu þess sem fyrir aftan er. Og sjáið þið bara hvað þetta er fínn hringur!

Pabbi mamma og börnin
gengu út á völlinn,
gátu ekki fundið veginn.
Þau gáðu hér,
þau gáðu þar,
bomm, svo duttu þau í skurðinn (Ólafía Margrét Ólafsdóttir, 2004).

# data[].attributes.body
Kennari getur unnið eftir aðferðinni umræðuhópar eins og Ingvar Sigurgeirsson (2013, bls. 118-119) lýsir. Kennari varpar upp spurningunni „hver eru hlutverk fjölskyldunnar?“ Nemendum er þá skipt niður í litla hópa (í sumum tilfellum gæti hentað að láta nemendur sem sitja við sama borð vinna saman). Ef um mjög unga nemendur er að ræða geta þeir teiknað niðurstöður sínar. Þegar hóparnir hafa rætt saman, ræðir kennari með bekknum í heild að hvaða leyti bekkurinn líkist fjölskyldu. Nemendur gætu nefnt hluti á borð við vináttu, hvatningu, stundum koma upp ágreiningar, fjölbreytni og svo framvegis. Meginmarkmið með þeirri umræðu er að fá börnin til að sjá hlutverk skólans með nýju ljósi og styrkja tengsl á milli heimilis og skóla.  Að umræðu lokinni finna nemendur í samráði við kennara eitthvað sem fjölskyldur gera oft sem bekkurinn getur gert saman. Þar koma spil (t.d. alías) sterklega til greina þar sem slík spil gagnast sem málörvun og þannig er hægt að vinna að frekari samþættingu í námi yngri barna.

# data[].attributes.body
Kennarinn gæti beðið krakkana um að finna heima sjá sér mynd af fjölskyldunni sinni til að koma með í skólann og kynna fyrir öllum hinum. Nemendur koma sér fyrir í heimakrók og sýna samnemendum sínum myndina og segja örstutt frá henni. Hin börnin mega spyrja þann sem kynnir út í myndina eða aðrar spurningar sem viðkemur því sem nemandinn fjallaði um. Kennari er þá að beita nokkurs konar samræðuaðferð með hæfniviðmiðið fyrir íslensku til hliðsjónar: Við lok fjórða bekkjar getur nemandi átt góð samskipti, hlustað og sýnt kurteisi (aðalnámskrá grunnskóla, 2013, bls. 101). Kennarinn væri þá búinn að tala um það hversu ólíkar fjölskyldur geta verið. Það er svo hægt að vinna verkefni út frá þemanu með myndirnar sem nemendur koma með á margs konar vegu, eins og að búa til fjölskyldutré og ýmis konar föndur eins og til dæmis hillurnar hér að neðan. Með þessu verður skólastofan hlýleg og nemendur geta skoðað myndir sem er þeim er kærkomið.

# data[].attributes.body
Í skóla án aðgreiningar eiga nemendur rétt á árangursríkri kennslu við hæfi og að komið sé til móts við námsþarfir þeirra (Jóhanna Karlsdóttir og Hafdís Guðjónsdottir, 2010). Í þessum þemaverkefni er leitast við að nota fjölbreyttar kennsluaðferðir, eins og leikræna tjáningu (söng- og dansleikir), samræðuaðferðir (umræðuaðferðir), innlifunaraðferðir eða útlistunarkennslu (eftir því hvaða markmið kennari setur lestrinum) og þulunám og þjálfunaræfingar (spilið og föndur). Hugmyndirnar að verkefnavinnu má sjá á víð og dreif um borðið. Verkefnin eru þess eðlis að  allir eru virkir og þegar þess gerist þörf er hægt að aðlaga þær að nemandanum hverju sinni. Námsgögn sem notuð eru í þemanu eru mörg en þar má nefna bókina sjálfa, ljósmyndir barnanna, spil, föndurvörur, leikir, ljóð, söngvar og söngleiki.

# data[].attributes.headline
Hrafnhildur Benediktsdóttir, Monika Jónsdóttir og Svanhildur Tekla Bryngeirsdóttir

# data[].attributes.subject
Hrafnhildur Benediktsdóttir, Monika Jónsdóttir og Svanhildur Tekla Bryngeirsdóttir

# data[].attributes.body
Eftir Jakob T.

Hver maður
Hver kona
Hvert barn

barn hvert
kona hver
maður hver

maður eignast konu
kona eignast mann
maður og kona
eignast barn
barn eignast
móður og föður

# data[].attributes.body
Hér má finna texta lagsins: http://hateigsskoli.is/hateigsskoli/songtextar?id=351

# data[].attributes.body
Við lok fjórða bekkjar skulu nemendur geta unnið með ýmsa texta og textagerðir og þar meðtalið ljóð (aðalnámskrá grunnskóla, 2013). Þess vegna getur verið gagnlegt fyrir kennara að nýta þemaverkefni til að vinna með ljóð og þannig er hægt að efla áhuga nemenda. Hér til hliðar má sjá dæmi um ljóð sem fjallar um fjölskyldu en nemendur geta fengið að semja eigin ljóð um fjölskylduna sína.

# data[].attributes.body
Kveikjan að þemanu „Fjölskyldan mín“ er bókin Hjartagull eftir Dan og Lottu Höjer. Hún er hugljúf saga sem fjallar um ferðalag pars til fjarlægðs lands þar sem þau ættleiða stúlku. Þau hafa dreymt lengi um að eignast barn og sagan segir frá því tilfinningalega ferðalagi sem þau ganga í gegnum eftir að þeim er tilkynnt að þau mega sækja barnið sitt. Bókin segir frá fjölskyldugerð sem er lítið talað um og er jafnan feimnismál og þá sérstaklega á meðal barna. Jórunn Elídóttir (2013) bendir á að mikilvægt sé fyrir ættleidd börn að halda nokkrum tengslum við upprunaland sitt þar sem það stuðlar að þroska jákvæðrar sjálfsmyndar. Hún leggur áherslu á að tvímenningarleg sjálfsmynd barnsins eigi að fá að myndast um leið og börnin flytja til landsins. Í bókinni er talað opinskátt um ættleiðingarferlið og fjölskyldutengslin sem myndast á einlægan hátt en mikil þörf er á því að slík umfjöllun eigi sér stað í skólastofum um fjölbreytileika fjölskyldugerða. Þá tekur stuttan tíma að lesa bókina og þess vegna hentar úr sérlega vel sem kveikja. Kennari getur blandað lestrinum við innlifunaraðferðir, þ.e. beðið nemendur um að  hafa augun lokuð á meðan lestrinum stendur og beðið nemendur um ímynda sér ýmis atriði í sögunni, t.d. hvernig umhverfið er í  landinu þar sem stelpan er ættleidd. Þá er einnig hægt að hafa lesturinn að kennaramiðaðari útlistunarkennslu, en þó með þátttöku nemenda þar sem hann getur notað lesturinn til þess að auka orðaforða og spurt börnin út í orðin. Einnig getur kennari beðið þá um að giska á hvað gerist næst til þess að efla ályktunarfærni þeirra og þar með lesskilning.

# data[].attributes.body
„Ég á mömmu, lítinn bróður og tvo hunda sem heita Sebbi og Snati“ væri dæmigerð lýsing á eigin fjölskyldu hjá barni á yngsta stigi. Fjölskyldugerðir eru margs konar og börn koma frá ýmsum heimilisaðstæðum. Hvernig börn skilgreina og afmarka fjölskyldu sína getur verið margbreytilegt en mikilvægt er að börnum finnist fjölskyldugerðir sínar samþykktar af samnemendum og öðrum í skólanum. Í þessu verkefni verður greint frá þemaverkefninu Fjölskyldan mín en markmið þess eru að fjalla um ólíkar fjölskyldugerðir og heimilisaðstæður og styrkja þannig tengsl milli heimila og skóla. Í byrjun þemaverkefnisins mun bókin verða lesin og ýmsir þættir hennar ræddir. Að því loknu tekur við stöðvavinna þannig að allir nemendur fá að vinna úr henni markvisst og nálgast söguna og þemað á ýmsa vegu.

Í aðalnámskrá grunnskóla (2011, bls. 45) segir að velferð barna og farsæl námsframvinda byggist meðal annars á góðum samskiptum á milli skóla og foreldra. Rannsóknir benda til þess að ávinningur samstarfs heimilis og skólans sé margþættur og leiði að sér betra sjálfstraust nemenda, bættum námsárangri og jákvæðara viðhorfi til skólans (Heimili og skóli, 2010). Mikilvægt er að börn fái í upphafi skólagöngu sinnar sterka tilfinningu fyrir tengslum heimilisins við skólann. Verkefni af þessu tagi koma sterklega til greina til að gefa börnunum þessa tilfinningu. Til að mynda koma nemendur með ljósmyndir af fjölskyldu sinni í skólann og fá tækifæri til að segja samnemendum sínum og kennara frá myndunum. Með þessu skapar kennari einnig góða fjölskyldustund þar sem nemandinn og foreldrar velja myndirnar saman.

# data[].attributes.body
Kennari les bókina fyrir nemendur sem kveikju að viðfangsefninu í heimakrók. Í kjölfar þess er fjallað um fjölskylduna í bókinni og hvernig hún er frábrugðin þeirra fjölskyldu. Þau gætu þá einnig komið með dæmi um mismunandi fjölskyldur. T.d. hvort þau eigi stjúpforeldra eða búi hjá ömmu sinni og afa eða hvort þau þekki einhvern sem hefur eignast sína fjölskyldu á sama hátt og stelpan í bókinni. Þá væri einnig hægt að bjóða foreldrum í lestrarstund þegar bókin er lesin og þeir fá að vera þátttakendur í umræðum.

# data[].attributes.body
Aðalnámskrá grunnskóla 2011: Almennur hluti /2011.

Aðalnámskrá grunnskóla: Almennur hluti 2011: Greinasvið 2013 /2013.

Heimili og skóli: Landssamtök foreldra. (2010). Handbók foreldrafélaga grunnskóla.
Reykjavík: Höfundur.

Ingvar Sigurgeirsson. (2013). Litróf kennsluaðferðanna. Handbók fyrir kennara. Reykjavík: IÐNÚ.

Jóhanna Karlsdóttir og Hafdís Guðjónsdóttir. (2010).
Hvernig látum við þúsund blóm blómstra? Skipulag og framkvæmd stefnu um skóla án aðgreiningar. Ráðstefnurit Netlu – Menntakvika 2010. Menntavísindasvið Háskóla Íslands.
Sótt af http://netla.hi.is/menntakvika2010/016.pdf

Jórunn Elídóttir. (2013).„... ég er fædd í Kína en á heima á Íslandi og ég er ættleidd og ég

er stolt af því ...“: Tvímenningarlegur heimur ættleiddra barna. Netla – Veftímarit

um uppeldi og menntun. Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Sótt af

http://netla.hi.is/greinar/2013/ryn/017.pdf

Ólafia Margrét Ólafsdóttir. (2004). Pabbi, mamma og börnin. Sótt af http://leikjavefurinn.is/pabbi-mamma-og-bornin/

# data[].attributes.body
Það er hægt að nýta bókina með því að kynna nemendum á yngsta stigi fyrir öðrum fjölskylduaðstæðum en þeim sem þeir þekkja. Sögusvið bókarinnar er ólíkt því sem nemendur þekkja og vekur umræðu um það hvernig fjölskyldulíf þeirra er. Það gefur nemendum tækifæri á að opna sig fyrir hvort öðru. Umræður um mismunandi fjölskylduaðstæður eru mikilvægar fyrir unga nemendur til þess að þeir átti sig á að það eru ekki allar fjölskyldur eins. Þær hafa mismunandi siði, tekjur, tungumál og fleira.

Margt bendir til þess að kennsluaðferðir sem miðast af tónlist séu vanræktar í skólum (Ingvar Sigurgeirsson, 2013, bls. 136). Því er mikilvægt að innleiða þær inn í nám barna. Hér að neðan kemur dæmi um lag sem hægt er að vinna með í umfjöllun um bókina.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fingurnir | Íslensk barnalög | Icelandic Finger Family Song

# data[].attributes.attachment_link.description
Þumalfingur, þumalfingur, hvar ert þú? Hér er ég, hér er ég, góðan daginn, daginn, daginn. Vísifingur, vísifingur, hvar ert þú? Hér er ég, hér er ég, góðan daginn, daginn, daginn. Langatöng, langatöng, hvar ert þú? Hér er ég, hér er ég, góðan daginn, daginn, daginn. Baugfingur, baugfingur, hvar ert þú?