# data[].attributes.body
Proszę zapoznać się z informacjami zamieszczonymi w prezentacji. Przypomnicie sobie wiadomości na temat odmiennych i nieodmiennych części mowy.

https://view.genial.ly/5e96de4c27cb3a0e10809955/presentation-czesci-mowy

# data[].attributes.body
Po przypomnieniu informacji o poszczególnych częściach mowy wykonujemy w zeszycie ćwiczeń zadania:
1/26
2,3/27
5/28
7/29

# data[].attributes.body
Proszę o przesłanie poniższej notatki do godziny 15.
Podręcznik str.150-152
Notatka
1. Gatunki dzieł filmowych- podział tematyczny: (wypisujemy z podręcznika ze strony 150)
-
-
-
-
-
-
2.Język filmu. Podstawowe pojęcia: (wypisujemy z podręcznika ze strony 151)
-
-
-
-
-
-
3. Moim ulubionym filmem jest film pt. ......
(dokończ wypowiedź, krótko przedstawiając film- tytuł, reżyser, główna rola, gatunek, fabuła)

# data[].attributes.body
Ewolucja duchowa bohatera:
W powieści Syzyfowe prace Żeromski przedstawił proces dojrzewania, dorastania i kształtowania się umysłu, charakteru i osobowości głównego bohatera, Marcina Borowicza. Jest to proces trwający dziesięć lat - tyle, ile akcja powieści. Są to jednocześnie najważniejsze lata w życiu Borowicza: akcja rozpoczyna się, kiedy chłopiec ma osiem lat, kończy, gdy jest osiemnastoletnim młodzieńcem. W ciągu tego czasu ma miejsce kilka ważnych wydarzeń w jego życiu: traci matkę, przeżywa pierwszą miłość, budzi się w nim Polak-patriota. Przeżywa wewnętrzne przemiany, przełom światopoglądowy, dlatego można o nim mówić jako o postaci dynamicznej.

W czasie trwania akcji powieści z dziecka wyrasta dojrzały chłopiec o ukształtowanym światopoglądzie, świadomy swojej przynależności narodowej.

Czytaj więcej na https://www.bryk.pl/lektury/stefan-zeromski/syzyfowe-prace.charakterystyka-bohaterow#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

# data[].attributes.headline
09.02.2022r. Temat lekcji: Znaczenie tytułu powieści "Syzyfowe prace".

# data[].attributes.subject
09.02.2022r. Temat lekcji: Znaczenie tytułu powieści "Syzyfowe prace".

# data[].attributes.headline
8.02.2022r. "Syzyfowe prace"- ćwiczenia w czytaniu ze zrozumieniem.

# data[].attributes.subject
8.02.2022r. "Syzyfowe prace"- ćwiczenia w czytaniu ze zrozumieniem.

# data[].attributes.body
Na dzisiejszych zajęciach rozwiązujecie test na podstawie lektury "Syzyfowe prace". Po rozwiązaniu zadań proszę o przesłanie odpowiedzi.

# data[].attributes.body
Notatka do dzisiejszej lekcji

1. Stefan Żeromski

Urodził się 14.10.1864 w Strawczynie pod Kielcami;

Pochodził z niezamożnej rodziny szlacheckiej;

Ukończył gimnazjum dopiero po 12 latach nauki (bez uzyskania świadectwa dojrzałości) z powodu trudnej sytuacji materialnej;

Musiał przerwał studia w Warszawie i zatrudnić się jako nauczyciel w domach ziemiańskich, np. w Nałęczowie;

Wiele lat pracował jako bibliotekarz w Szwajcarii i Warszawie;

W 1897 wydał „Syzyfowe prace”;

Wydanie „Popiołów” pozwoliło mu na utrzymywanie się wyłącznie z pracy pisarza;

Angażował się w działalność społeczna i patriotyczną;

Wspierał Legiony Polskie Józefa Piłsudskiego;

Zmarł 20.11.1925 w Warszawie.

# data[].attributes.headline
31.01.2022r. Temat zajęć: Poznajemy autora powieści "Syzyfowe prace".

# data[].attributes.subject
31.01.2022r. Temat zajęć: Poznajemy autora powieści "Syzyfowe prace".

# data[].attributes.body
Na dzisiejszych zajęciach zachęcam Was do obejrzenia krótkiego filmu przypominającego najważniejsze wiadomości na temat lektury "Syzyfowe prace". Z pewnością zawarte w nim informacje wykorzystacie  na lekcjach języka polskiego podczas omawiania lektury.

https://www.youtube.com/watch?v=dn1sL8yzDR8

# data[].attributes.attachment_link.title
07 "Syzyfowe prace" Stefan Żeromski - omówienie lektury z podstawówki.

# data[].attributes.body
Temat zajęć: Ćwiczenia w czytaniu ze zrozumieniem.

Na dzisiejszych zajęciach ćwiczymy czytanie ze zrozumieniem. W załączniku znajdziecie tekst i zestaw zadań do tekstu. Przeczytajcie uważnie tekst, a następnie wybierzcie prawidłowe odpowiedzi w zadaniach do tekstu. Proszę o przesłanie samych odpowiedzi. Może być zdjęcie Waszej pracy.

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5e8e1dc5dee0d90e26eeb313/presentation-obraz-szlachty-w-panu-tadeuszu

# data[].attributes.attachment_link.description
"Pan Tadeusz" to panoramiczny obraz szlachty polskiej z początków XIX wieku.

# data[].attributes.body
Temat zajęć: Utrwalamy wiadomości na temat lektury "Pan Tadeusz".

W załączniku znajdziecie zestaw zadań powtórzeniowych dotyczących lektury "Pan Tadeusz". Warto wykonać je starannie, wiadomości te przydadzą się z pewnością podczas sprawdzianu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Powtórzenie wiadomości o lekturze Pan Tadeusz

# data[].attributes.body
https://view.genial.ly/5ff34c1a0b20490d8d395623/horizontal-infographic-review-pan-tadeusz-galeria-postaci-kto-jest-kim-oszczyk

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"(...) grupa malownicza!

Głowy charakterowe!
z kontrastem oblicza!"

"Wpadam do Soplicowa (...)
tam się człowiek (...) nadysze Ojczyzny" "

- uważa Telimenę za siostrę,

- stary kawaler, bezdzietny,

- kiedyś zaręczony z córką Wojskiego - Martą Hreczeszanką (dziewczyna młodo zmarła),

- w młodości przez 10 lat był dworzaninem Wojewody, ojca Podkomorzego oraz retorem w jezuickiej szkole,

- pielęgnuje szlacheckie obyczaje i tradycje,

- za młodu niemało świata objechał (ks. III, w. 398-401),

- nosił okulary,

- w politykę się nie wdawał,

- w szable nie był zbyt tęgi,

- ma wąsy ("Sędzia wąs kręcąc" ks. VIII, w. 397)

- bratanek Sędziego,

- wrócił z Wilna ze szkoły,

- zakochał się w Zosi i z nią się zaręczył,

- podkochiwał się w Telimenie (pomylił ją z Zosią),

- imię otrzymał po Tadeuszu Kościuszce, ponieważ urodził się w czasie wojny,

- miał za dozorcę księdza, który go pilnował,

- był przystojny, czuł się rześki i młody,

- jako Soplica był krzepki, otyły i silny, do żołnierki jedyni, w naukach mniej pilni,

- dobrze jeździł konno, pieszo dzielnie chodził,

- tępy nie był, lecz w naukach mało postąpił,

- lubił strzelać z flinty, szablą "robić",

- pierwszą noc spędza razem z młodzieżą w stodole na sianie,

- zaspał na polowanie na zająca (obudził go ks. Robak),

- od Telimeny w Świątyni dumania dostał kluczyk i liścik,

- zaspał na polowanie na niedźwiedzia (obudziła do Zosia),

- prostaczek, poczciwy chłopczyna, prawie dziecko,

- nazwał Telimenę głupią,

- zakochał się w Zosi ( "taka piękna, taka miła"),

- chciał się utopić w błotnistym stawie (ks. VIII, w. 559 - 565),

- policzkuje majora Płuta,

- dobrze strzelał z dubeltówki,

- w trakcie walk z Moskalami zostaje trafiony w środek kapelusza przez Gonta na polecenie Płuta,

- dostał od Zosi obrazek świętej Genowefy i relikwijarzyk z suknią świętego Józefa,

- od dziecka Gerwazy bardzo go lubił, mimo że Tadeusz pochodził z Sopliców,

- urodził się pod szczęśliwą gwiazdą,

- prawą rękę miał na temblaku (ranny),

- ma zostać instruktorem na Litwie,

- podczas biesiady zaręczynowej zgodnie z obyczajem usługiwał ludowi razem z Zosią

- dawny krewny pański (daleki krewny) i przyjaciel domu,

- znawca polowań,

- odmawia udziału w polowaniu na zająca, ponieważ jako szlachcicowi nie przystoi mu polować na taką drobną zwierzynę ("Nazywam się Hreczecha, a od króla Lecha/ Żaden za zającami nie jeździł Hreczecha" - ks. I, w. 816-817),

- nosił skórzaną plackę, którą zabijał muchy,

- zbierał muchomory,

- był znawcą polowań,

- to on zarządzał polowaniem na niedźwiedzia,

- grał na rogu bawolim,

- po polowaniu przygotował bigos,

- staruszek szanowny, wesoły i bardzo rozmowny,

- gawędziarz, gaduła,

- życie spędził na biesiadach, polowaniach, zajazdach, sejmikach,

- nieprzyjaciel fajki,

- milczenie budziło go ze snu,

- był mistrzem w rzucaniu nożem,

- ma córkę Teklę, która nosiła okulary i zapraszała kobiety na kabałę (wróżby z kart), która zaręczyła się z Asesorem,

- w rękawie nosił nóż,

- był odpowiedzialny za wyprawienie biesiady zaręczynowej,

- korzysta z książki "Kucharz doskonały"

- wnuczka Stolnika Horeszki,

- wychowywana przez Telimenę,

- na jej opiekę i wychowanie pieniądze dawał Jacek Soplica,

- ma 14 lat w 1811 r., "wszak to dziś zaczynasz rok czternasty" (ks. V, w.104-105),

- zakochana w Tadeuszu,

- mieszka w dawnym pokoju Tadeusza,

- białe ubranie, aż do piersi kryje, odsłaniając ramiona i łabędzią szyję (w takim Litwinka tylko chodziła z rana i nigdy nie pokazywała się w nim mężczyzną),

- wysmukła postać,

- włos w pukle nierozwity, lecz w węzełki małe pokręcony, schowany w drobne strączki białe,

- zdawała się dziewczynką małą,

- opiekowała się drobiem,

- błękitne oczęta (ks. III, w. 143),

- twarz ładna,

- kibić wysmukła, ale nieskładna,

- pulchne lica (policzki) i rumieniec,

- widać, że serce jeszcze nieczynne,

- ma wiano w kapitałach z łaski Jacka,

- Jacek dawał pieniądze na jej wychowanie oraz wyznaczył dla niej małą roczną pensję,

- budzi Tadeusza na polowanie na niedźwiedzia,

- palce drobne,

- ząbki jak perły,

- niebogata: lecz za to urodzeniem równa, Z domu senatorskiego, jest dygnitarzówna,

- kochana przez Telimenę,

- opaliła się (czysta Cyganka),

- według Telimeny chodzi i rusza się jak parafijanka (prowincjuszka, osoba nieobyta towarzysko),

- od dwóch lat mieszka w Soplicowie,

- strój Zosi na "wyprowadzenie w świat" - pokropiona perfumami, włos namaszczony gumą, pończoszki białe, ażurowe, trzewiki warszawskie białe, atłasowe, sznurowany stanik - gorset, z włosów zdjęto papiloty i uwito w dwa sploty, zostawiając na czole i skroniach włos gładki, ze świeżych bławatków zrobiono plecionkę i przyczepiono,

- blade włosy (blondynka),

- biała sukienka,

- w ręku chusteczka batystową,

- według Telimeny nogi rozstawia jak chłopak i ma rozbiegany wzrok,

-tajny kwestarz - zakonnik zbierający datki,

- zna łacinę (zmówił krótki pacierz po łacinie - ks. I w. 305),

- nad prawym uchem, nieco wyżej skroni miał bliznę wyciętej skóry ma szerokość dłoni, w brodzie ślad niedawny lancy lub postrzału,

- ruch i głos miał żołnierskie,

- świadomy był spraw politycznych,

- człowiek stary, lecz krępy i bardzo pleczysty,

- właściciel tabakiery, (z niej gen. Dąbrowski zażył cztery razy), (opis tabakierki - ks. IV, w. 386- 397 - maleńka armia, w środku człowiek na rumaku, cesarz w kapocie),

- tabakę miał z Jasnej Góry od księży paulinów z Częstochowy,

- zastrzelił niedźwiedzia z broni Gerwazego, ratując życie Tadeusza i Hrabiego,

- zakrywa Hrabiego swym ciałem podczas walk z Moskalami, ratując mu życie i dostając za niego postrzał,

- podcina nogi Gerwazemu, ratując mu życie gdy dziewięć rur w niego mierzyło,

- nie wyznaje Tadeuszowi prawdy kim jest

- syn Wojewody, u którego Sędzia w młodości był dworzaninem,

- miał córki: Różę,

- właściciel złotej tabakiery, oprawionej w brylanty, w środku portret króla Stanisława ( ojciec Podkomorzego dostał tę tabakierę od króla Poniatowskiego),

- jego psy to: Sprawnik (pies), Strapczyna (suka),

- opis stroju - ks. XI, w. 219-225 - żupan złotem szyty, kontusz gredyturowy z frędzlą i pas lity, karabela z głównią jaszczurową, na szyi szpinka brylantowa, konfederatka biała z pękiem grubych piórek,

- został konfederackim marszałkiem,

- reprezentuje województwa władzę,

- najwyższe miejsce "zabierał" przy stole,

- tańczył poloneza z Zosią w pierwszej parze

- niewiasta w latach dojrzała (ks .I, w. 613)

- przystojna i młoda (ks. I, w. 534),

- wysoka, ramiona silne, pierś szeroka,

- wszyscy ją znali,

- kibić miała wysmukłą, kształtną, pierś powabną,

- w ręku kręciła wachlarz dla zabawy,

- włosy krucze, długie zwijały się w sploty,

- znała język francuski ( "pierwsza z nim po francusku zaczęła rozmowę" - ks. I, w. 654),

- żyła w stolicy długi czas,

- Sędzia zwał ją siostrą, jednak nie łączyło ich pokrewieństwo (tak ich kiedyś wspólni rodzice nazwali),

- Sędzia ją szanował i przed światem lubił,

- sprawowała opiekę na Zosią,

- to Jacek dał Zosię Telimenie na wychowanie,

- adorowała Tadeusza i Hrabiego,

- dawniej mieszkała w Petersburgu i tam miała psa bolończyka (dostała go od księcia Sukina), którego zagryzł chart,

- w biurku chowała różne pamiątki, np. plan domu znajdującego się na rzeką Newą,

- to ona zaproponowała, żeby udać się na grzybobranie,

- często chowała się w lesie w miejscu nazwanym Świątynią dumania,

- miejscowa piękność,

- skąpa w pochwały, lecz nie szczędziła zachętu,

- podarowała Hrabiemu kwiatek niezabudek (ks. III, w. 671),

- rozum i wielkie doświadczenie miała,

- obeszły ją mrówki w Świątyni dumania (ks. IV, w.261- 281),

- naróżowana, grubsza płeć = zniszczona cera, piegi, brakuje dwóch zębów, na czole i na skroni zmarszczki,

- według ks. Robaka - kokietka i trzpiotka, mąci, intryguje,

- uchodziła za osobę dobrą, świat znającą,

- według Tadeusza - miała dobre serce,

- Tadeusz nazwał ją głupią,

- mdlała (np. podczas zajazdu),

- rozpuszczone włosy (podczas zajazdu),

- płaczem próbowała przebłagać majora Płuta,

- podarowała Hrabiemu wstążkę ze swojej sukni, z której zrobiła kokardę,

- zaręcza się z Rejentem,

- właściciel charta Kusego,

- mniej krzykliwy, mniej ruchawy,

- szczuplejszy i mały z postawy,

- ma żądło w języku, tak dowcipne żarciki umiał komponować,

- dawniej żył w dostatku, ale spadek roztrwonił,

- teraz w służbie rządu, by znaczyć w powiecie,

- bardzo lubił myślistwo,

- mówca wielki,

- jego nóż to tasak sanguszkowski,

- strzelba - niewielka fuzyjka, ptaszyna od księcia Sanguszki, Sanguszkówka,

- zazdrosny o Telimenę,

- Hrabia uderzył go w twarz podczas zajazdu,

- zaręczył się z Teklą Hreczeszanką

- Rejent Bolesta, zwany kaznodzieją ("lubił gesta" - ks. I, w. 687),

- dawniej był adwokatem,

- właściciel charta Sokoła,

- mówca wielki,

- strzelba Sagalasówka,

- zaręcza się z Telimeną,

- dał się przebrać po francusku

- paliwoda i kłótnik,

- zwany Wojewodą i Wąsalem,

- wiele znaczył w województwie,

- dowodził rodziną Sopliców i ich trzystu kreskami (głosami w sejmie),

- nic nie posiadał prócz kawałka roli, szabli i wielkich wąsów od ucha do ucha,

- zakochał się z wzajemnością w córce Stolnika - Ewie,

- podano mu czarną polewkę (znak, że rodzic nie oddaje swoje córki za żonę konkurentowi),

- zastrzelił Stolnika Horeszkę,

- wiódł życie hajdamackie (zbójeckie, hultajskie),

- zawadyjaka słynny w całej Litwie,

- ożenił się z pierwszą ubogą dziewczyną, którą napotkał,

- nie kochał swojej żony, a matki Tadeusza, która zmarła z żalu,

- był zły, zemsty opętany biesem,

- wpadł w alkoholizm

- Żyd stary, powszechnie znany z poczciwości,

- zarządzał dwiema karczami po obu stronach drogi, w jednej rej wodził Gerwazy, w drugiej Protazy,

- miał dobre trunki do wyboru,

- rachował się ostrożnie i nie oszukiwał,

- nie cierpiał pijaństwa,

- wielki miłośnik zabaw,

- muzykę znał i słynął muzycznym talentem,

- pięknie grał na cymbałach,

- dość czystą miał polską wymowę,

- szczególnie lubił pieśni narodowe,

- w pobliskim mieście był podrabinkiem (rabinem),

- wszędzie go goszczono i słuchano jego rad,

- znał się na handlu zbożem,

- miał sławę dobrego Polaka,

- brodę ma aż do pasa,

- na głowie nosił kołpak lisi i jarmułkę,

- był powszechnie lubiany,

- bardzo lubił Zosię,

- na prośbę Zosi zagrał podczas biesiady zaręczynowej na cymbałach,

"Ja, niegdyś dumny z rodu, ja, com był junakiem,

Spuściłem głowę, kwestarz, zwałem się Robakiem,

Trzeba było odkupić dobrymi przykłady,

Krwią, poświęceniem się..."

(ks. X, w. 829-834)

Zasługi Jacka Soplicy: (ks. XI, w. 237 - 263)

Przeniósł od Kniaziewicza listy Ryszpansowi

Donoszące, że nasi biorą tył wrogowi.

Obok Kozietulskiego był ranny dwa razy!

Towarzystwa tajemne wiązać i zakładać;

Na koniec w Soplicowie, w swym ojczystym gnieźǳie,

Gdy gotował powstanie zginął na zajeźǳie.

Właśnie o jego śmierci nadeszła wiadomość

Do Warszawy w tę chwilę, gdy cesarz jegomość

Raczył mu dać za dawne czyny bohaterskie

Legĳi Honorowej znaki kawalerskie.

- Protazy Baltazar Brzechalski

- ostatni w Litwie Woźny Trybunału,

- zwany przez Gerwazego - Brzechaczu,

- po kryjomu przeniósł wieczerzę do zamku, co nie podobało się Wojskiemu,

- pomagał rozbierać się Sędziemu, to on umiał pas słucki odwiązywać i składać,

- nosił przy sobie "trybunalską wokandę" - książeczkę, w której spisane były wszystkie sprawy jakie przed laty wywoływał z wokandy,

- był kłótliwy,

- strój podróżny: szerokie rajtuzy i kurta, której poły podpięte były na guzy, można ją było zakasać lub opuścić do kolan, czapka z uszami, sznurkiem na wierzchu związana,

- nosił pałkę,

- przed procesem jak szpieg musiał się kryć pod różną postacią i strojem,

- miał dostarczyć pozew Hrabiemu,

- człek śmiały,

- w kapustę buchnął - uciekł z zajazdu

- nazywany Grafem,

- krewny Stolnika po matce Łowczynie, która urodziła się z drugiej córki Kasztelana, który był wujem Stolnika (krewny po kądzieli) - dziesiąta woda po kisielu,

- panicz bogaty, krewny Horeszków daleki, wielkiego domu dziedzic,

- nigdy nigdzie nie może stawić się w naznaczonej porze,

- strój ( surdut angielski, biały, długi),

- słudzy zwani dżokejami, ubrani w kapelusze jak grzybki, czarne, lśniące, w kurtkach, w butach stryflastych, w pantalonach - spodniach białych,

- lubił widoki niezwykłe i nowe, zwał je romansowemi,

- był wielkim dziwakiem,

- miał dziwne zwyczaje ( często bez pasa, bez strzelby błąkał się po gaju, często siedział nieruchomy przy ruczaju - strumyku),

- szanowano go,

- pan z prapradziadów,

- dobry dla chłopów, ludzki dla sąsiadów i Żydów,

- lubił rysować, nosił przy sobie papier i ołówek,

- lubił myślistwo,

- bardzo dobrze zna się na polowaniach,

- od dzieciństwa chował się w obcych krajach,

- piękny pan, słusznej urody, twarz miał pociągłą, blade policzki, oczy modre, łagodne, włos długi, białawy,

- nosił kapelusz,

- nie znał zwyczaju grzybobrania,

- wg Robaka - pyszałek, głupiec,

- wg Robaka - dziwak, fanatyk, ale młody, poczciwy, dobry Polak, (w rewolucjach bardzo potrzebne dziwaki),

- ma u szlachty wielkie zachowanie,

- nosił orzechowy płaszcz włoskiego kroju, szeroki bez rękawów,

- Gerwazy zakrywa go swym ciałem podczas walk z Moskalami, ratując mu życie i dostając za niego postrzał,

- Telimena podarowała ma wstążkę, którą oderwała od swojej sukienki, z której zrobiła kokardkę,

- wąsik poczerniony i bródka hiszpańska,

- Telimena "zdradziła" go z Rejentem,

- na złość Telimenie zaczął adorować Podkomorzankę

- Nikita Nikitycz Ryków,

- rotny kapitan, miał osim medalów i trzy krzyże,

- gość ("Pan Sędzia go przez grzeczność prosił na wieczerzę"),

- stary żołnierz, mieszkał na kwaterze w pobliskiej wiosce,

- "jadł smaczno, mało wdawał się w rozmowę"

- zuch na szpady,

- poddaje się (oddaje Podkomorzemu swoją nagą szpadę),

- lubi Polaków,

- obiecuje obronić Sopliców podczas ewentualnego śledztwa, a całą winę zrzuci na Płuta,

- nie przyjmuje od Sopliców pieniędzy

- pseudonimy: Półkozic, Mopanku, Szczerbiec, Klucznik,

- ostatni z Horeszki dworzanów,

- wysoki, siwy, twarz miał czerstwą, zdrową, pooraną zmarszczkami, posępną, surową,

- kiedyś słynął z wesołości, po śmierci Stolnika zmienił się (nie chodził na kiermasze, ani wesela, nie opowiadał dowcipów, nie uśmiechał się),

- zawsze nosił liberyję dawną Horeszków ( kurtę z żółtymi połami, dawniej zapewne złotą, wkoło szyte jedwabiem herbowe klejnoty),

- ulubione powiedzenie - Mopanku,

- łysinę miał w szczerbach,

- nosił wielki pęk kluczy za pasem, uwiązany na taśmie "srebrnym kutasem",

- jego rapier to Scyzoryk (rapier sążnistej długości, szeroki na całą piędź, sieczny na dwa boki, miecz teutoński - niemiecki, krzyżacki, z norymberskiej stali),

- mścił się na rodzie Sopliców za śmierć Stolnika (ks. II, w. 347-354),

- skory do bijatyk ("Gerwazy groźny ręką" - ks. IV, w. 272),

- wiedział o sposobie rwania węzów,

- był bardzo silny,

- uratował mu życie ks. Robak,

- zabija majora Płuta, (przyznaje się do tego w ks. X, w. 178-179, 186), czyniąc to "pro publico bono" czyli dla dobra powszechnego,

- ma wąsy ( wąsy najeżał - ks. X, w. 464),

- bardzo lubił Tadeusza,

- oddaje swój Scyzoryk generałowi Kniaziewiczowi

- pierwszy pan w powiecie,

- familijant (człowiek spokrewniony z wieloma wpływowymi osobami),

- miał jedną córkę Ewę,

- został zastrzelony przez Jacka Soplicę podczas napadu Moskali za czasów Kościuszki,

- miał łysą głowę,

- nosił brylantową spinkę,

- podkręcał wąs,

- wzrok dumny miotał,

- umierając wykonał znak krzyża, co symbolizowało, że przebaczył zabójcy - Jackowi Soplicy

Maciej (Matyjasz) Dobrzyński:

- nie działo się w Dobrzynie nic bez rady Maćka,

- wpływów nie szukał, rady udzielał rzadko i nie lada komu,

- wyrzekł zdanie i w niewielu słowach (małomówny),

- zwany był Kurkiem na kościele, Zabokiem, Królikiem, Maćkiem nad Maćkami,

- jego szabla to Rózeczka - pochodziła z Damaszku (damaskowana krzywa karabela),

- starzec dziarski,

- niskiego wzrostu,

- konfederat barski, potem stronnik królewski, trzymał z podskarbim litewskim, leczy gdy król przyjął uczestnictwo w Targowicy Maciej opuścił królewskie stronnictwo ( stąd przydomek Kurek na kościele, bo jak kurek za wiatrem chorągiewkę zwracał),

- lubił wojnę,

- bystry polityk,

- szedł tam, gdzie Ojczyzny dobro upatrywał,

- teraz siedzi w domu jak niedźwiedź, gdy ssie łapę w borze,

- prostak ubogi, był najwięcej czczony,

- wiedział sekreta strzelców i lekarstwa,

- za młodu lubił bijatykę,

- był nieprzyjacielem moskiewskiego rodu,

- nucił piosenkę "Kiedy ranne wstają zorze",

- siwy (biały jak królik),

- Zabok, bo na lewym boku nosił szablę i często ją tam dotykał,

- rozpoznał w ks. Robaku Jacka Soplicę ("bies księżyna")

- mści się na Dobrzyńskim (ks. IX, w. 140-150),

- chce od Sędziego po tysiąc rubli gotówką za głowę każdego, kto wziął udział w zajeździe,

- dał się spić Soplicom, stał się napastliwy względem Telimeny (zachęcał Telimenę do tańca),

- zostaje spoliczkowany przez Tadeusza,

- tchórz, każe Rykowowi walczyć zamiast siebie,

- mówi Gontowi, że jeżeli zastrzeli Tadeusza (wsadzi mu kulę pod piątym żebrem) dostanie od niego cztery ruble srebrem,

- znaleziono go nieżywego w krzakach pokrzywy

- ginie od miecza Gerwazego (ks. IX, w. 730-731),

- według ogólnej opinii zaginął bez śladu, jak gdyby wpadł w wodę

- córka Stolnika Horeszki,

- w niej z wzajemnością kochał się Jacek Soplica,

- wg Jacka Soplicy - piękny, łagodny gołąbek,

- wzrok miała uprzejmy i pogodny, anielski,

- tak ją rodzice pieścili (wychowywali), że była słaba, lękliwa jak robaczek motyli, jak wiosenna gąsieniczka,

- została żoną Wojewody,

- w dniu ślubu mdlała i miała gorączkę,

- miała suchoty (gruźlicę),

- wywieziona na Sybir, tam umarła młodo

""Tak, tak, mój Protazeńku" rzekł Klucznik Gerwazy.

"Tak, tak, mój Gerwazeńku" rzekł Woźny Protazy.

"Tak to, tak!" powtórzyli zgodnie kilka razy,

Kiwając w takt głowami"

A szlachta ciągle pĳe i wiwaty wznosi (...)

# data[].attributes.attachment_link.title
Pan Tadeusz, galeria postaci, kto jest kim, #Oszczyk

# data[].attributes.attachment_link.description
"(...) grupa malownicza! Głowy charakterowe!z kontrastem oblicza!" "Wpadam do Soplicowa (...)tam się człowiek (...) nadysze Ojczyzny" " - uważa Telimenę za siostrę, - stary kawaler, bezdzietny, - kiedyś zaręczony z córką Wojskiego - Martą Hreczeszanką (dziewczyna młodo zmarła), - w młodości przez 10 lat był dworzaninem Wojewody, ojca Podkomorzego oraz retorem w jezuickiej szkole, - pielęgnuje szlacheckie obyczaje i tradycje, - za młodu niemało świata objechał (ks.

# data[].attributes.body
Temat lekcji: "Pan Tadeusz" jako epopeja narodowa.

Dzisiejsza lekcja wyjątkowo musi zostać zrealizowana w innej formie. Proszę zapoznać się z prezentacją, a następnie wypisać wszystkie cechy epopei do zeszytu.
Proszę też o zaznaczenie obecności w komentarzu.

https://view.genial.ly/5f5ba5e451337070914db142/interactive-image-pan-tadeusz-jako-epopeja-narodowa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"PAN tADEUSZ"JAKO EPOPEJA NARODOWA

BY:uRSZULA kODRAS

EPOPEJA (EPOS)

JEST PISANY WIERSZEM

JEST TEKSTEM DYŻYCH ROZMIARÓW

WYSTĘPUJE TRZECOOSOBOWY NARRATOR

ROZPOCZYNA SIĘ INWoKACJĄ

POSŁUGUJE SIĘ PODNIOSŁYM STYLEM

ZAWIERA ROZBUDOWANE PORÓWNANIA i bogate opisy

JEST UTWOREM WIELOWĄTKOWYM

AKCJA JEST EPIZODYCZNA

UKAZUJE BOGATE TŁO OBYCZAJOWE

PRZEDSTAWIA LOSY BOHATERÓW NA TLE WAŻNYCH DLA CAŁEGO NARODU WYDARZEŃ

WPROWADZA BOHATERA ZBIORIWEGO

"Pan Tadeusz" jest pisany wierszem, trzynastozgłoskowcem (każdy wers zawiera trzynaście sylab). Dwa sąsiadujące wersy są związane rymami.

"Pan Tadeusz" składa się z 12 ksiąg.

"Pan Tadeusz" rozpoczyna się inwokacją skierowaną do Litwy oraz Matki Boskiej.

W "Panu Tadeuszu" narracja prowadzona jest przez dwóch narratorów trzecioosobowych. Jeden jest wszechwiedzący (zna wszystkie uczucia, przeżycia, myśli i zamiary bohaterów, występuje m.in. w opisach przyrody, dygresjach). Drugi ma ograniczoną wiedzę, pełni funkcję wyraziciela wiedzy, opinii i przekonań charakterystycznych dla ogółu.

Styl podniosły w "Panu Tadeuszu" miesza się z żartobliwymi opisami mniej poważnych sytuacji.

Losy bohaterów "Pana Tadeusza" przedstawione są na tle kampanii napoleońskiej - wkroczenia wojsk francuskich na Litwę, z którym Polacy wiązali nadzieję na odzyskanie niepodległości.

Bohaterem zbiorowym "Pana Tadeusza" jest polska szlachta (jest to główny bohater utworu).

"Pan Tadeusz" ukazuje bogate tło obyczajowe: uczty, grzybobranie, polowania, tańca, a nawet staropolskie potrawy.

W "Panu Tadeuszu" znajdują się bogate opisy (np. opis tabakiery księdza Robaka, opis serwisu Wojskiego), zawierające porównania homeryckie (np. porównanie chmury do żółwia).

Akcja "Pana Tadeusza" jest skomponowana z wielu wątków, takich jak:- dzieje Jacka Soplicy,- romans między Tadeuszem a Zosią i Telimeną,- spór o zamek.

W "Panu Tadeuszu" pojawia się wiele epizodów, które nie stanowią głównej osi wydarzeń, ale pełnią ważną rolę w utworze (np. spór Asesora i Rejenta, gra Jankiela).

# data[].attributes.attachment_link.title
"Pan Tadeusz" jako epopeja narodowa by Urszula Kołdras on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
"PAN tADEUSZ"JAKO EPOPEJA NARODOWA BY:uRSZULA kODRAS EPOPEJA (EPOS) JEST PISANY WIERSZEM JEST TEKSTEM DYŻYCH ROZMIARÓW WYSTĘPUJE TRZECOOSOBOWY NARRATOR ROZPOCZYNA SIĘ INWoKACJĄ POSŁUGUJE SIĘ PODNIOSŁYM STYLEM ZAWIERA ROZBUDOWANE PORÓWNANIA i bogate opisy JEST UTWOREM WIELOWĄTKOWYM AKCJA JEST EPIZODYCZNA UKAZUJE BOGATE TŁO OBYCZAJOWE PRZEDSTAWIA LOSY BOHATERÓW NA TLE WAŻNYCH DLA CAŁEGO NARODU WYDARZEŃ WPROWADZA BOHATERA ZBIORIWEGO "Pan Tadeusz" jest pisany wierszem, trzynastozgłoskowcem (każdy wers zawiera trzynaście sylab).

# data[].attributes.body
Notatka z dzisiejszej lekcji

Jaką rolę odgrywa historia w Panu Tadeuszu?

Wydarzenia w Panu Tadeuszu rozgrywają się w czasie historycznym, bo w latach 1811-1812, w dobie walk napoleońskich, które dla Mickiewicza piszącego w latach 1832-1834 były już historią. A zatem główne wydarzenie historyczne utworu to ekspansja Napoleona na Rosję, z udziałem wojsk polskich.

Występują w utworze autentyczne postacie historyczne:

generał Dąbrowski, Kniaziewicz,

wspominani są Napoleon, Kościuszko (po nim imię otrzymał tytułowy bohater), Rejtan, książę Józef Poniatowski.
Ta historia tworzy jednak teraźniejszość utworu.

Historia jeszcze wcześniejsza znajduje wyraz w słynnym koncercie Jankiela:

radosne wydarzenia Konstytucji 3 maja,

tragiczną Targowicę,

rzeź Pragi (w czasie powstania kościuszkowskiego),

utworzenie Legionów Polskich we Włoszech.

Każdy z epizodów wyrażony jest w muzyce, to gra Jankiela jest osią konstruującą opowieść o losach kraju. Fakty, które przywołuje i zarazem interpretuje, mają przypomnieć czytelnikowi zdarzenia świetne i bolesne w historii Polski.

# data[].attributes.body
Temat zajęć: Jak dobrze znam lekturę " Pan Tadeusz"?

Na dzisiejszych zajęciach powtarzamy najważniejsze wiadomości na temat lektury "Pan Tadeusz".
Zapoznajcie się z poniższymi pytaniami i odpowiedziami.

Kto jest głównym bohaterem w „Panu Tadeuszu”?
odpowiedź: Głównym  bohaterem w „Panu Tadeuszu” jest Jacek Soplica.

Kim był Gerwazy?
odpowiedź: Gerwazy był klucznikiem, najwierniejszym sługą Horeszków – najpierw Stolnika, a potem Hrabiego.

Jak nazywały się charty Asesora i Rejenta?
odpowiedź: Chart Asesora nazywał się Sokół, a chart Rejenta – Kusy.

Ile dni trwa akcja „Pana Tadeusza”?
odpowiedź: Akcja właściwa „Pana Tadeusza” trwa 6 dni – jest to 5 dni latem 1811 roku i 1 dzień wiosną 1812 roku.

Kto jest bohaterem dynamicznym w „Panu Tadeuszu”?
odpowiedź: Bohaterem dynamicznym w „Panu Tadeuszu” jest Jacek Soplica / ksiądz Robak.

Wymień nazwy trzech warstw szlachty.
odpowiedź: Trzy warstwy szlachty to: magnateria (najwyższa warstwa – Horeszkowie), szlachta średniozamożna (środkowa warstwa – Soplicowie), zaścianek (najniższa warstwa – Dobrzyńscy).

W kim był zakochany Jacek Soplica?
odpowiedź: Jacek Soplica był zakochany w Ewie Horeszkównie – córce Stolnika Horeszki.

Ile lat mieli Tadeusz i Zosia?
odpowiedź: Tadeusz Soplica miał 20 lat, Zosia Horeszkówna miała 14 lat.

Dlaczego „Pan Tadeusz” jest epopeją narodową?
odpowiedź: „Pan Tadeusz” jest epopeją narodową, bo opowiada o ważnym historycznym wydarzeniu (koniec Rzeczpospolitej Szlacheckiej, uwłaszczenie chłopów), ma bohatera zbiorowego (polska szlachta), ma bohatera jednostkowego stanowiącego wzór do naśladowania (ksiądz Robak).

Kim była Telimena?
odpowiedź: Telimena była opiekunką Zosi, kobietą w średnim wieku, która szukała męża.

Ile ksiąg ma „Pan Tadeusz”?
odpowiedź: „Pan Tadeusz” składa się z 12 ksiąg.

Jak brzmi pełny tytuł „Pana Tadeusza”?
odpowiedź: Pełny tytuł brzmi: „Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie. Historia szlachecka z roku 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem”.

Co to jest zajazd w „Panu Tadeuszu”?
odpowiedź: Zajazd opisany w „Panu Tadeuszu” to sposób egzekucji wyroku sądowego. Polscy szlachcice organizowali zajazdy, by dochodzić swoich praw, by nieruchomości (np. zamki) stawały się ich własnością nie tylko w świetle prawa, ale także w praktyce.

Co to jest epilog? Wyjaśnij na podstawie „Pana Tadeusza”.
odpowiedź: Epilog to końcowa część utworu literackiego, która nie jest związana z fabułą właściwą. Na końcu „Pana Tadeusza” pojawia się epilog napisany jedenastozgłoskowcem. Adam Mickiewicz wyjaśnia w nim, dlaczego zdecydował się napisać tak optymistyczny utwór w tak pesymistycznych czasach.

Co jest ważniejsze – dobro wspólne czy realizacja indywidualnych celów?
odpowiedź: Treść „Pana Tadeusza” wskazuje na to, że ważniejsze jest dobro wspólne niż realizacja indywidualnych celów. W Soplicowie pokój i szczęście zapanowały wtedy, gdy cała polska szlachta się zjednoczyła i wspólnie walczyła przeciwko Moskalom.

A teraz pora na sprawdzenie swojej wiedzy:

https://pisupisu.pl/klasa8/pan-tadeusz-test-1

https://pisupisu.pl/klasa8/pan-tadeusz-test-2

# data[].attributes.attachment_link.description
ORTOGRAFIA i język polski online, nauka pisania na klawiaturze, nauka czytania i poprawnego pisania, szkoła podstawowa.