# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Regelmatig bellen klanten mij met de vraag ' we willen graag creatief denken, kan je ons hierbij helpen?'. Als ik ze vervolgens vraag wat ze bedoelen met creatief denken dan krijg ik meestal een antwoord wat lijkt op ' als we in ieder geval maar buiten de kaders denken '. Buiten de kaders denken kan iedereen en tegelijkertijd kan niemand dat. Creatief denken omvat vele aspecten waarvan ik er hieronder een aantal uit de doeken doe.

Creatief denken is nieuwe denkkaders scheppen

Als men spreekt over creatief denken of 'buiten de kaders denken' dan bedoeld men eigenlijk het scheppen van nieuwe denkkaders. Want het denken buiten kaders kan niet. Met het denken buiten je eigen kaders kom je namelijk automatisch in de kaders van anderen en ben je bezig met nieuwe denkkaders te scheppen.

Wanneer we ons als mens ontwikkelen beginnen we zonder associaties. Langzaamaan verkennen we de wereld en bij het verkennen van de wereld om ons heen beginnen onze hersenen patronen vast te leggen van de dingen die we waarnemen met onze zintuigen. Op een bepaald moment in onze ontwikkeling beginnen we deze patronen in de hersenen aan elkaar te linken en dat is het moment dat er associaties (neuroassociaties) ontstaan.

Verbreden van je wereldbeeld

Als je creatief denken wilt leren dan is het belangrijk om zoveel mogelijk neuroassociaties aan te maken en te zorgen voor links tussen deze associaties. Hoe meer situaties je mee maakt, hoe meer variëteit in waarneming (zien, horen, proeven, ruiken en voelen) je ondergaat en hoe meer associaties je aanmaakt. Als je dus creatiever wilt worden dan is het van belang om je beeld van de wereld zoveel mogelijk te verbreden. Ontdek nieuwe plaatsen, proef nieuwe gerechten, luister nieuwe muziek, doe iets wat je nog nooit eerder hebt gedaan en ruik nieuwe geuren. Hoe meer je meemaakt hoe makkelijker je leert associëren en hoe creatiever je kunt denken.

Concrete stappen om creatief te denken

1. Verbreed je wereldbeeld

2. Stel je oordeel uit. Alle ideeën die in je opkomen schrijf je op, zonder oordeel. Geen enkel idee is slecht of wordt genegeerd. Door je oordeel uit te stellen, merk je dat je leniger gaat denken

3. Associeer flexibel. Dit kan inhouden dat je vanuit een ander perspectief denkt. De denkhoeden van de Bono kan je hiervoor inzetten. Je legt andere verbindingen dan je geneigd bent te doen

4. Leer breeddenken. Figuurlijk zet je je oogkleppen wat meer open, je kijkt breder dan anders. De eerste inzichten die je hebt, die waren al eerder bedacht. Degenen die volgen zij nieuw en creatiever. Neem de tijd om nieuwe ideeën te laten komen

5. Ontwikkel beelddenken, jezelf voorstellen hoe iets eruit ziet. In beelden kunnen denken geeft je het overzicht, je ziet letterlijk het complete plaatje. Dit zorgt voor meer creativiteit

Als je creatiever wilt denken, dan is het zaak om te oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Door het proces vaker te doorlopen leer je de kneepjes van deze vaardigheid.

Meer artikelen over (technieken voor) creatief denken

# data[].attributes.attachment_link.title
Creatief Denken? | Tips en technieken om creatief te denken

# data[].attributes.attachment_link.description
Regelmatig bellen klanten mij met de vraag ' we willen graag creatief denken, kan je ons hierbij helpen?'. Als ik ze vervolgens vraag wat ze bedoelen met creatief denken dan krijg ik meestal een antwoord wat lijkt op ' als we in ieder geval maar buiten de kaders denken '.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met het volle programma op de basisschool komt er helaas weinig van grote projecten omtrent creatief denken. Tijdens mijn pabo studie heb ik onderzocht of het toepassen van korte spelletjes het creatief denken bij kinderen vergroot. Denk hierbij aan energizers, raadsels, puzzels en associaties. Deze zijn makkelijk in te zetten in plaats van andere bezigheden als er wat tijd over is.
Het volgende spelletje heb ik al in veel groepen gedaan. Dat gaat dan ongeveer zo:

We hebben hard gewerkt vandaag en er is zowaar wat tijd over. De kinderen zijn heel braaf aan het werk met dingen die ze doen als ze klaar zijn met hun taken. Sommigen werken samen aan een project, anderen zitten achter de computer rekenspelletjes te doen, oefenen spelling, weer anderen maken nog wat werk af. Niemand let op mij. Mooi! Tijd voor actie. Stiekem maak ik het volgende tekeningetje op het whiteboard:

Ik loop mijn gewoonlijke rondje door de klas om te kijken of ik nog kinderen hulp kan bieden. Dan zie ik een opgestoken vinger. Ik knik de jongen toe. "Juf, wat is dat op het bord?" De halve klas kijkt op en naar het bord. Ik kijk ook en zeg: "Oh, nu je het zegt... geen idee. Wat denk jij?" "Ja, uh, dat weet ik niet, moet het wat zijn dan?" Ik vraag hem: "Wat denk jij dat het zou kunnen zijn?". Nu is de hele klas nieuwsgierig geworden. Een meisje zegt: "Het lijken wel twee oogjes, van een slak die over een muurtje kijkt." "Of nee, een alien!" roept een jongetje. Kinderen staan op en lopen naar het bord. Ze beginnen enthousiast door elkaar te roepen. Even wat structuur aanbrengen... Niet veel later zitten alle kinderen weer op hun plaats. Ik vraag ze eens goed naar de tekening te kijken en zoveel mogelijk dingen te bedenken wat het zou kunnen zijn.

Ik geef nooit suggesties, ze gaan lekker hun gang. Kinderen die eerst niet durven, moedig ik aan. Als ze eenmaal iets hebben bedacht, gaan ze meestal helemaal los. Foute antwoorden zijn er immers niet. Het grappige is, dat het altijd volgens een bepaald stramien verloopt. In eerste instantie bekijken ze de tekening zoals hij er staat, rechtop. Dan krijg ik een hele rits antwoorden als de slak en de alien. Dan volgen er dingen op stokjes en palen, zoals verkeersborden, lolly's, gesuikerde appels en bomen. Borsten worden ook genoemd, vooral in groep 6 ;-). En dan ineens is er eentje die zegt: "Het is een skateboard ondersteboven". Sommige kinderen gaan dan zelfs met hun hoofd ondersteboven de tekening bekijken. Er volgen wat antwoorden als een kar, een auto, skates et cetera. De tekening wordt daarna gekanteld en dan zijn het ineens knoopjes aan een jas of twee liftknopjes. Uiteindelijk wordt de tekening ook van bovenaf bekeken, met als mooiste antwoord dat ik hierbij heb gekregen (uit een groep 8): "Twee Mexicanen die tegen een muurtje piesen".

Een lesje creatief denken, zonder dat ze er erg in hebben. Even de dagelijkse routine doorbreken en de hersentjes nieuwe weggetjes laten inslaan. Leren creatief te denken, het kan zo simpel zijn, soms.

Mylène Mcilveen
Leerkracht bovenbouw IKC Vankampen Vlaardingen

# data[].attributes.attachment_link.description
Met het volle programma op de basisschool komt er helaas weinig van grote projecten omtrent creatief denken. Tijdens mijn pabo studie heb ik onderzocht of het toepassen van korte spelletjes het creatief denken bij kinderen vergroot. Denk hierbij aan energizers, raadsels, puzzels en associaties.

# data[].attributes.body
Het enige dat je tegen leerlingen zegt is: Trek je hand over en maak daar een dier van. Succes!

# data[].attributes.body
http://www.sardes.nl/uploads/publicaties_downloads/Sardes_special_16_art_creativiteit_stimuleren_hoe_doe_je_dat.pdf