# data[].attributes.body
Francisco Goya (1746-1828), Self portrait with Doctor Arrieta (Αυτοπροσωπογραφία με τον γιατρό Αριέτα), 1820

O πίνακας αποτελεί προσφορά  ευγνωμοσύνης του ζωγράφου προς τον γιατρό Αριέτα που τον έσωσε όταν πέρασε μια σοβαρή περιπέτεια με την υγεία του το 1819. Η επιγραφή κάτω από τις μορφές εξηγεί γιατί ο Γκόγια δημιούργησε αυτό το έργο: "Από τον Γκόγια, με ευγνωμοσύνη για το φίλο του Αριέτα: Για τη συμπαράσταση και τη φροντίδα του που του έσωσε τη ζωή κατά τη διάρκεια της οξείας και επικίνδυνης αρρώστιας που πέρασε στα τέλη του 1819 στο εβδομηκοστό τρίτο έτος της ζωής του."
Ο Γκόγια είναι καθισμένος στο κρεβάτι, καταβεβλημένος απ' την ασθένειά του (ίσως, πνευμονικό οίδημα). Κρατάει το σεντόνι σαν να προσπαθεί να κρατηθεί στη ζωή ενώ ο γιατρός τον στηρίζει με το χέρι για να μην πέσει προς τα πίσω και τον παρακινεί να πάρει ένα φάρμακο. Σκιώδεις μορφές στο φόντο - πιθανόν, το υπηρετικό προσωπικό και ένας ιερέας - είναι σαν να προϊδεάζουν για τον επερχόμενο θάνατο. Ο Γκόγια γλίτωσε τελικά και έζησε ακόμη οκτώ χρόνια.

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%85%CF%84%CE%BF%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%89%CF%80%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1_%CE%BC%CE%B5_%CF%84%CE%BF%CE%BD_%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%84%CF%81%CF%8C_%CE%91%CF%81%CE%B9%CE%AD%CF%84%CE%B1

# data[].attributes.body
Frida Kahlo (1907-1954), Self-Portrait with the Portrait of Doctor Farill  (Αυτοπροσωπογραφία με το πορτρέτο του γιατρού Φαρί λ), 1951

Αυτός ο πίνακας είναι η τελευταία υπογεγραμμένη αυτοπροσωπογραφία της Κάλο. Πρόκειται για έναν ύμνο στην ανθρώπινη καλοσύνη την οποία η καλλιτέχνις ανταποδίδει μέσω της τέχνης της. Μαζί της σε αυτό το πορτρέτο, εικονίζεται ο χειρουργός της Χουάν Φαρίλ, ο οποίος πραγματοποίησε 7 χειρουργικές επεμβάσεις στη σπονδυλική της στήλη, το έτος 1951. Η Κάλο έμεινε στο νοσοκομείο για 9 μήνες. Όταν αποθεραπεύτηκε και ήταν σε θέση να ζωγραφίσει ξανά, ζωγράφισε αυτό το έργο και το αφιέρωσε στον Φαρίλ. Έγραψε στο ημερολόγιό της: "Ήμουν άρρωστη για ένα χρόνο ... επτά επεμβάσεις στην σπονδυλική μου στήλη... Ο γιατρός Φαρίλ με έσωσε."
Στο πορτρέτο, κάθεται σε αναπηρική πολυθρόνα. Στο ένα χέρι κρατά την παλέτα που είναι η ίδια η καρδιά της ενώ στο άλλο τα πινέλα της - υπονοεί ότι ζωγράφισε το πορτρέτο του ευεργέτη της με το αίμα της καρδιάς της.
Είναι πιθανό, πηγή έμπνευσης να στάθηκε ο Francisco Goya και η δική του "Αυτοπροσωπογραφία με τον γιατρό Αριέτα" (βλ. παρακάτω).

https://www.fridakahlo.org/self-portrait-with-the-portrait-of-doctor-farill.jsp

# data[].attributes.body
Pamela Chatterton (1940-), Rosa Parks, 2007

Την 1η Δεκεμβρίου 1955, στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, η μαύρη ακτιβίστρια Ρόζα Πάρκς (1913-2005), δεν δέχτηκε να σηκωθεί από θέση της στο λεωφορείο για να καθήσει ένας λευκός - πράγμα που προέβλεπε σχετικός νόμος. Η Παρκς συνελήφθη. Τις επόμενες μέρες, η περιοχή έγινε το επίκεντρο εκδηλώσεων διαμαρτυρίας ενώ ξεκίνησε και μακροχρόνιο, επιτυχημένο μποϊκοτάζ των τοπικών λεωφορείων. Τελικά, ο νόμος έπαψε να ισχύει. Στα γεγονότα αυτά αναδείχτηκε ο μετέπειτα ηγέτης του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα των Αφροαμερικανών, Μάρτιν Λούθερ Κιγκ (1929-1968) ενώ η Παρκς θεωρήθηκε σύμβολο των αγώνων για τα πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα.
Η καλλιτέχνης, απεικόνισε τριάντα μορφές ακτιβιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το 1950 έως σήμερα, με την παραδοσιακή μορφή της θρησκευτικής εικόνας, αποδίδοντάς τους έτσι μια ιδιαίτερη "αγιότητα".
Μέρος του έργου αυτού αποτελεί και το τρίπτυχο με ηρωίδα την Παρκς, στο οποίο αποδίδονται η γενναία πράξη και σύλληψή της τον Δεκέμβριο του 1955.
.  https://www.masslive.com/living/index.ssf/2013/11/installation_at_elms_college_in_chicopee_of_30_icons_created_by_artist_pamela_chatterton-purdy_focus.html

# data[].attributes.body
Laurence Stephen Lowry (1887-1976), Fevervan, 1935

Ο τίτλος "fever van" αναφέρεται στην λαϊκή ονομασία για το  ασθενοφόρο που μετέφερε παιδιά-ασθενείς με μεταδοτικές και συχνά θανάσιμες ασθένειες (συνήθως οστρακιά ή διφθερίτιδα) στο νοσοκομείο - ο όρος που παρέμεινε σε χρήση μέχρι τη δεκαετία του '50. Η εμφάνισή του fever van προκαλούσε τρόμο στη γειτονιά γιατί, πέρα από την ύπαρξη μιας απειλητικής ασθένειας σήμαινε ότι ένα παιδί θα έφευγε - ακόμα και με τη βία, αν οι γονείς δεν συναινούσαν - και ίσως να μην ξαναγύριζε ποτέ.
Η λαϊκή, εργατική γειτονιά της Βόρειας Αγγλίας που ζωγραφίζει ο καλλιτέχνης (παιδί μιας τέτοιας, άλλωστε, και ο ίδιος) είναι πυκνοκατοικημένη και οι συνθήκες ζωής ευνοούν την εξάπλωση των ασθενειών. Οι γείτονες, μικρές, ασήμαντες σχεδόν φιγούρες (τυπικές μορφές στο έργο του καλλιτέχνη) γεμάτοι ανησυχία και θλίψη συμπαρίστανται βουβά στην οικογένεια που έχει χτυπήσει η αρρώστια..

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC539454/

# data[].attributes.body
James Ensor (1860-1949), Christ’s Entry into Brussels in 1889 (Η είσοδος του Χριστού στις Βρυξέλλες το έτος 1889), 1888

Ένα πλήθος από ανθρώπους-καρικατούρες και ανθρώπους-κλόουν στους οποίους συμπεριλαμβάνονται προσωπικότητες της πολιτικής και της κοινωνίας, υποδέχονται τον Χριστό, ο οποίος μπαίνει στις Βρυξέλλες όπως κάποτε (λίγο πριν τη σταύρωση) έμπαινε στην Ιερουσαλήμ. Το γεγονός τοποθετείται από τον καλλιτέχνη στο προσεχές μέλλον. Μέσα στην σχεδόν καρναβαλική ατμόσφαιρα, ο Χριστός φαίνεται μικρός και ασήμαντος. Η υποκρισία του πλήθους και των τελετών, του πολιτισμού στο σύνολό του, σατιρίζεται δηκτικά από έναν ιδεαλιστή καλλιτέχνη.

https://artforus.wordpress.com/2013/01/22/267/

# data[].attributes.body
James Ensor (1860-1949), The Intrigue (Η ίντριγκα) , 1890

Ο Ένσορ χαρακτηρίστηκε ζωγράφος του παράδοξου, του γκροτέσκου, της δηκτικής κοινωνικής κριτικής και πρόδρομος του μοντερνισμού. Οι μασκαφόροι, καρναβαλικοί ήρωές του κρύβουν τον εαυτό τους κάτω από δυσάρεστες μεταμφιέσεις, αλλά ουσιαστικά αποκαλύπτουν, ακριβώς με αυτές, τον πραγματικό τους κόσμο: έναν κόσμο απειλητικό, επιθετικό, γεμάτο υποκρισία

https://www.kmska.be/en/collectie/highlights/De_Intrige.html

# data[].attributes.body
Abdalla Al Omari, The Vulnerability Series  - Yarmouk (Η σειρά των ευάλωτων - Γιαρμούκ), 2016

Στη "σειρά των ευάλωτων" ο καλλιτέχνης (αραβικής καταγωγής που ζει στις Βρυξέλλες) τοποθετεί γνωστούς ηγέτες του κόσμου στη θέση των προσφύγων που αγωνίζονται να ξεφύγουν από τα εμπόλεμα μέτωπα της Μέσης Ανατολής - ιδιαίτερα της Συρίας. Στο συγκεκριμένο έργο, παγκόσμιοι ηγέτες και αξιωματούχοι όπως η Άγκελα Μέρκελ, ο Βάντιμιρ Πούτιν, ο Μπόρις Τζόνσον, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Μπαράκ Ομπάμα κ.α. δεν έχουν πια τη γνωστή θέση τους, γεμάτη εξουσία και κύρος αλλά ηγούνται μιας στρατιάς εξαθλιωμένων που αναζητούν ασφάλεια και τροφή. Η αναφορά στο σύγχρονο δράμα των απλών ανθρώπων και την παγερή στάση των χωρών της Δύσης δίνεται μέσα από έναν ειρωνικό, διάφανο, καταγγελτικό συμβολισμό.

https://www.artsy.net/show/ayyam-gallery-the-vulnerability-series

# data[].attributes.headline
Ομοσπονδιακοί αστυνο

# data[].attributes.body
Ομοσπονδιακοί αστυνομικοί των Η.Π.Α. με την Ρούμπι Μπρίτζες, στα σκαλιά του σχολείου (1960)

# data[].attributes.headline
Norman Rockwell (1894-1978), A problem we all live with (Ένα πρόβλημα μαζί με το οποίο ζούμε όλοι), 1964

# data[].attributes.subject
Norman Rockwell (1894-1978), A problem we all live with (Ένα πρόβλημα μαζί με το οποίο ζούμε όλοι), 1964

# data[].attributes.body
Η Ρούμπι Μπρίτζες, μια εξάχρονη μαύρη μαθήτρια πηγαίνει στο δημοτικό σχολείο της στη Νέα Ορλεάνη, μετά την νομοθετική άρση των διακρίσεων μεταξύ λευκών και μαύρων. Το σχολείο της έχει μόνο λευκούς μαθητές. Την συνοδεύουν ομοσπονδιακοί αστυνομικοί για να την προστατέψουν από ένα, αθέατο στο θεατή, πλήθος λευκών διαδηλωτών που διαμαρτύρονται κατά του νόμου και εκτοξεύουν ντομάτες εναντίον της. Στον τοίχο υπάρχουν ρατσιστικά γκράφιτι. Το μόνο πρόσωπο που βλέπουμε είναι το δικό της - ένα πρόσωπο γεμάτο αξιοπρέπεια και στωικότητα. Η Ρούμπι βαδίζει σταθερά, σχεδόν θριαμβευτικά, προς τον προορισμό της. Θα χρειαστούν περίπου δέκα χρόνια για να επιβληθεί η νομοθεσία της φυλετικής εξίσωσης στα δημόσια σχολεία της πόλης.
Τον Οκτώβριο του 2011, μετά από πρόταση της ίδιας της Ρούμπι, ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα τοποθέτησε τον πίνακα στον Λευκό Οίκο, έξω από το Οβάλ Γραφείο.

http://thewallbreakers.com/norman-rockwell-civil-rights-activist/
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Problem_We_All_Live_With

# data[].attributes.body
Tompkins Harrison Matteson (1813-1884), The Last of the Race (Οι τελευταίοι της φυλής), 1847

Τον 19ο  αιώνα το κράτος των Η.Π.Α. απωθεί τις εναπομείνασες φυλές των Ινδιάνων σε άγονες και απομακρυσμένες  περιοχές ενώ ολοένα και περισσότεροι λευκοί έποικοι εγκαθίσταται στις περιοχές τους. Η αρπαγή της γης των Ινδιάνων εκλογικευόταν στον κόσμο των λευκών με την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι ήταν άγριοι, στερούνταν πολιτισμού και, άρα,  ήταν "καταδικασμένοι σε εξαφάνιση".
Στον πίνακα αυτό, η οικογένεια των Ινδιάνων αντιμετωπίζει με αξιοπρέπεια και υπερηφάνεια τη μοίρα της. Παρά την συμπάθεια με την οποία τους απεικονίζει ο καλλιτέχνης, είναι πολύ πιθανή η ιδεολογική του συμπόρευση με την επικρατούσα αντίληψη που προαναφέρθηκε: οι Ινδιάνοι είναι τα συμπαθή θύματα μιας, κατά τα άλλα, νομοτελειακής διαδικασίας.

http://artandhumanrights.tumblr.com/post/155378177614/the-last-of-the-race-1946-tompkins-harrison

# data[].attributes.attachment_link.title
ματτεσον.jpg

# data[].attributes.body
Vasily Vereshchagin (1842-1904), The Road of the War Prisoners (Ο δρόμος των αιχμαλώτων πολέμου), 1878-1879

Το χειμώνα του 1877 κατά τη διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου που σήμανε τον δραματικό περιορισμό της Οθωμανικής κυριαρχίας σε ευρωπαϊκό έδαφος (1877-1878), ο καλλιτέχνης εργάστηκε ως πολεμικός ανταποκριτής. Είδε χιλιάδες Τούρκους κρατούμενους να παγώνουν μέχρι θανάτου καθώς οδηγούνταν σε ρωσικά στρατόπεδα αιχμαλώτων. Αυτός ο σκληρά ρεαλιστικός και ανοιχτά αντιπολεμικός πίνακάς του απορρίφθηκε για τη συλλογή του Τσάρου και πουλήθηκε τελικά στις Η.Π.Α., μια χώρα που ακόμα την στοίχειωνε η φρίκη του δικού της εμφυλίου πολέμου.

https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/objects/4631

# data[].attributes.body
Joel J. Levitt (1875-1937), Kishinev pogrom (Το πογκρόμ του Κίσινεβ), 1904

Στην τσαρική Ρωσία του 19ου αιώνα πολλές φορές οι Εβραϊκοί πληθυσμοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με ταραχές και διώξεις εις βάρος τους (πογκρόμ) όπως στη Βαρσοβία, το Κίεβο και την Οδησσό. Τα θύματα ήταν πολλά και οι καταστροφές τεράστιες, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος των Εβραίων να μετοικήσει στις Η.Π.Α. ή αλλού. Τα γεγονότα του Κίσινεβ, πρωτεύουσας της Βεσσαραβίας (σημ: πρωτεύουσα της Μολδαβίας), επαρχίας της Ρωσικής αυτοκρατορίας, έλαβαν χώρα το 1903 και 1905. Οι New York Times περιγράφουν το πρώτο πογκρόμ του Kishinev: "Τον όχλο καθοδηγούσαν ιερείς και η γενική κραυγή, "Θάνατος στους Εβραίους", απλώθηκε σε όλη την πόλη. Οι Ιουδαίοι βρέθηκαν εντελώς απροετοίμαστοι και σφαγιάστηκαν σαν πρόβατα. Ο αριθμός των νεκρών έφτασε τους 120 και των τραυματιών περίπου τους 500"

https://en.wikipedia.org/wiki/Kishinev_pogrom

# data[].attributes.body
Isaac Levitan (1860-1900), Vladimirka road (Ο δρόμος στη Βλαντιμίρκα), 1892

Ρωσοεβραίος τοπιογράφος, στενός φίλος του Άντον Τσέχοφ (από τον οποίο ο μεγάλος θεατρικός συγγραφέας λέγεται ότι εμπνεύσθηκε τον "Γλάρο"), ο Λεβιτάν ζωγραφίζει την "Βλαντιμίρκα", τον δρόμο της εξορίας και της καταδίκης στη Ρωσία, που οδηγεί τους πολιτικούς και άλλους καταδίκους στη Σιβηρία. Ο ευθύς, ατελείωτος, άδειος δρόμος διασχίζει ένα επίπεδο, αδιάφορο τοπίο  κάτω από έναν μουντό ουρανό. Αποτελεί έναν συμβολισμό της απόγνωσης των πολιτικών κρατουμένων, των Εβραίων και των άλλων θυμάτων του αυταρχικού τσαρικού καθεστώτος.

https://myweb.rollins.edu/aboguslawski/Ruspaint/levitvla.html

# data[].attributes.headline
Οι γυναίκες μπορούσαν επίσης να είναι "μπούριακ". Εδώ, σε φωτογραφία των αρχών του 20ου αιώνα 

# data[].attributes.subject
Οι γυναίκες μπορούσαν επίσης να είναι "μπούριακ". Εδώ, σε φωτογραφία των αρχών του 20ου αιώνα 

# data[].attributes.body
Ilya Repin (1844-1930), Barge Haulers on the Volga, 1870 - λεπτομέρεια

# data[].attributes.body
Ilya Repin (1844-1930), Burlaki na Volge, Бурлаки на Волге (Βαρκάρηδες του Βόλγα), 1870

Μια ομάδα σκλάβων στις όχθες του Βόλγα ("μπούριακ"), σέρνει ένα ιστιοφόρο αντίθετα στο ρεύμα. Το 1870 οι κοινωνικές δομές στη Ρωσία είναι ακόμα σχεδόν μεσαιωνικές. Τα πρόσωπα και η στάση του σώματος δείχνουν ανθρώπους που είναι υποταγμένοι, καταδικασμένοι όχι μόνο από τη σκληρή εργασία τους, αλλά και από την άγνοια, την έλλειψη συνειδητοποίησης της αθλιότητάς τους. Είναι ζωντανοί-νεκροί, θύματα της ανθρώπινης εκμετάλλευσης.  Εξαίρεση αποτελεί  ο νεαρός στη μέση της ομάδας που σε μια "ηρωική πόζα" δεν έχει σκυμμένο το κεφάλι και κοιτάζει μακριά, προς κάποιο καλύτερο μέλλον. Ωστόσο το μέλλον έχει ήδη μπει ορμητικά στη Ρωσία: στο βάθος δεξιά, ένα ατμόπλοιο δείχνει όχι μόνο πόσο άδικος και αχρείαστος είναι ο κόπος που καταβάλλεται αλλά και ότι μια νέα εποχή μεγάλων αλλαγών έρχεται για την απέραντη χώρα.

https://en.wikipedia.org/wiki/Barge_Haulers_on_the_Volga

# data[].attributes.headline
Joaquin Sorolla y Bastida (1863-1923), And they still say fish are expensive!, (1894)

# data[].attributes.subject
Joaquin Sorolla y Bastida (1863-1923), And they still say fish are expensive!, (1894)

# data[].attributes.body
Δύο ψαράδες περιποιούνται έναν νεαρό συναδελφό τους στο αμπάρι ενός πλεούμενου. Ο ένας  (φορά καταλανική κάπα) πιέζει ένα κομμάτι ύφασμα πάνω στην πληγή - ποτισμένο ήδη με αίμα . Η χλωμάδα του νεαρού και το μαυρισμένο του μπράτσο δείχνουν ότι έχει χάσει πολύ αίμα. Στο αμπάρι επικρατεί αταξία (στοιβαγμένα ψάρια σε μια άκρη, μια κατσαρόλα με άλλα, σε μια άκρη). Πάνω στο τραπέζι ένας κουβάς με νερό και μερικοί επίδεσμοι είναι τα μόνα υλικά για πρώτες βοήθειες. Η λάμπα που κινείται δείχνει φουσκοθαλασσιά.

Ο πληγωμένος φοράει ένα μενταγιόν για να προστατευτεί από κακοτυχίες

Το φως μπαίνει από το άνοιγμα της καταπακτής και δημιουργεί δραματικές φωτοσκιάσεις

Ο τίτλος αντλήθηκε από το τέλος του μυθιστορήματος “Flor de Mayo” του συγγραφέα Βιθέντε Μπλάσκο, φίλου του ζωγράφου

Alejandro Aris, Η ιατρική στη ζωγραφική, πρόλογος OscarTusquetsBlanca, μτφ. Έφη Κατσανίκα, εκδ. Ποταμός, Αθήνα 2003

# data[].attributes.headline
Άγνωστου καλ

# data[].attributes.body
Άγνωστου καλλιτέχνη, Οι τάφοι μιας καθολικής γυναίκας και του προτεστάντη συζύγου της, Het Oude Kerkhof, Roermond, Ολλανδία, 1888

Παρά τον τερματισμό των θρησκευτικών πολέμων αιώνες πριν, ο θρησκευτικός προσδιορισμός και οι συνακόλουθες διακρίσεις δεν εξέλιπαν. Στην Ολλανδία, οι κοινότητες καθολικών και προτεσταντών ζούσαν σε μεγάλο βαθμό χωριστές ζωές (εκκλησίες, σχολεία, νεκροταφεία). Αυτό άλλαξε μόλις τη δεκαετία του 1960.
Ο προτεστάντης J.W.C van Gorcum, 33 ετών και η καθολική J.C.P.H van Aefferden, 22 ετών, παντρεύτηκαν το 1842 προκαλώντας αναταραχή στην πόλη τους για τον "αταίριαστο" γάμο. Έζησαν μαζί για 38 χρόνια, έως το 1880, οπότε ο σύζυγος πέθανε και τάφηκε στον Προτεσταντικό τομέα του νεκροταφείου. Η σύζυγος πέθανε το 1888 και, αν και αποφάσισε να μην ταφεί στον οικογενειακό τάφο αλλά στον Καθολικό τομέα, ζήτησε να να ταφεί όσο γινόταν πλησιέστερα στον σύζυγό της. Έτσι, τάφηκε στην άλλη πλευρά του διαχωριστικού τοίχου των δύο τομέων. Δύο ενωμένα χέρια συνδέουν τους δύο τάφους, πάνω από το όριο του τοίχου.

δείτε: 30 σπάνιες φωτογραφίες και
http://nowiknow.com/until-death-do-us-reunite/

# data[].attributes.headline
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

# data[].attributes.subject
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

# data[].attributes.body
Οι λογής διαχωρισμοί και οι αναρίθμητες συγκρούσεις των ανθρώπων του 18ου, 19ου και 20 ου αιώνα, έδειξαν ότι η εποχή της αισιοδοξίας και της πίστης στον ορθό λόγο και την επιστήμη είχε και μια πολύ τρομακτική πλευρά. Κι αυτό γιατί συχνά, ο ορθολογισμός χρησιμοποιήθηκε ως προσωπείο του πιο ακραίου ανορθολογισμού: προκαταλήψεις φυλετικές, θρησκευτικές, εθνικές, ιδεολογικές,  δικαιολογούνταν συχνά με την επίκληση επιστημονικών δεδομένων ή απλώς με την αποδοχή του "κοινωνικού δαρβινισμού" (= η μεταφορά στον χώρο της κοινωνίας της δαρβινικής θεωρίας περί φυσικής επιλογής και επιβίωσης του ισχυρότερου). Ο ατομικισμός και η υποκρισία ως πρότυπα ζωής, οδήγησαν σε "νεωτερικές" εκδοχές καταπίεσης, εκμετάλλευσης και αφανισμών με εκατομμύρια θύματα.
Ωστόσο, μαζί με όλα αυτά, δεν έπαψαν να συνυπάρχουν και να συνέχουν τις κοινωνίες πανάρχαιες κοινωνικές και ηθικές στάσεις όπως  η συλλογική δράση, η αλληλεγγύη, η συμπαράσταση και η έμπρακτη ευγνωμοσύνη

# data[].attributes.body
John Langley Howard (1902-1999), The Unemployed (Οι άνεργοι), 1937

Αρχικά τοπιογράφος και πορτρετίστας, ο καλλιτέχνης άρχισε να πολιτικοποιείται μετά την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης του 1929. Εντάσσει στη θεματολογία του περισσότερο "μαρξιστικά' θέματα και τεχνοτροπικά κινείται προς τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Ιδιαίτερα τον απασχολεί η διαλυτική επίδραση της ανεργίας στη ζωή των ανθρώπων.

https://www.stephenongpin.com/artist/236756/john-langley-howard
http://www.sullivangoss.com/johnlangley_Howard/

# data[].attributes.body
Grant Wood (1891-1942), American Gothic, 1930

Το φθινόπωρο του 1929 το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης οδηγήθηκε σε κατάρρευση οδηγώντας τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο σε βαθιά οικονομική κρίση. Στις ΗΠΑ η κρίση  έπληξε όχι μόνο τις πόλεις όπου ήταν συγκεντρωμένες οι βιομηχανικές και εμπορικές δραστηριότητες, αλλά και την ύπαιθρο, με τη ραγδαία πτώση των τιμών των αγροτικών προϊόντων.
Ο καλλιτέχνης μάλλον επιθυμούσε ο πίνακάς του αυτός να είναι μια θετική δήλωση για τις αγροτικές αμερικανικές αξίες, μια εικόνα σταθερότητας σε μια εποχή μεγάλης απογοήτευσης. Ο άνδρας και η γυναίκα (ή κόρη) του, μορφές που έχουν αποδοθεί με σκληρό ρεαλισμό, υπερασπίζονται τον κόσμο τους με αποφασιστικότητα. Αντιπροσωπεύουν άτομα που, στηριγμένα στις παραδοσιακές αξίες, επιβιώνουν σε δύσκολους καιρούς. Πίσω και ανάμεσά τους, ένα κάπως παράδοξο γοτθικό παράθυρο δίνει στο έργο τον τίτλο του.
Ο πίνακας σύντομα έγινε από τους πλέον αναγνωρίσιμους στην λαϊκή αμερικανική κουλτούρα.

http://www.artic.edu/aic/collections/artwork/6565
https://en.wikipedia.org/wiki/American_Gothic

# data[].attributes.headline
Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1929

# data[].attributes.subject
Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ 1929

# data[].attributes.body
Pierre-Auguste Renoir (1841-1919), Le déjeuner des canotiers
(Το πρόγευμα των βαρκάρηδων), 1881-82

Ο πίνακας απεικονίζει μια σκηνή γεμάτη από τη χαρά της ζωής: ο ζωγράφος και οι φίλοι του (κυρίως καλλιτέχνες του ιμπρεσιονισμού) κουβεντιάζουν και φλερτάρουν, μοιράζονται φαγητό, φρούτα και κρασί. Βρίσκονται στο εστιατόριο Maison Fournaise στο προάστιο του Chatou, πάνω σε ένα μπαλκόνι, κάτω από μια ριγέ τέντα, με θέα τον Σηκουάνα. Η εικόνα τους είναι ένας θρίαμβος της νεότητας και της ομορφιάς
Οι Παριζιάνοι συνέρρεαν στο Maison Fournaise για να νοικιάσουν κωπηλατικά, να φάνε ένα καλό γεύμα ή να περάσουν εκεί τη νύχτα. Το συγκεκριμένο εστιατόριο (λειτουργεί έως σήμερα), υποδέχτηκε πελάτες διαφορετικών κοινωνικών κατηγοριών, μεταξύ των οποίων επιχειρηματίες, αντισυμβατικές γυναίκες, καλλιτέχνες, ηθοποιούς, συγγραφείς, κριτικούς, αλλά και μοδίστρες ή πωλήτριες. Η γαλλική κοινωνία των πόλεων στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα άλλαζε ραγδαία δομή και ήθη.

# data[].attributes.body
Gustav Courbet (1819-1877),  La rencontre /Bonjour Monsieur Courbet, (Η συνάντηση / Καλημέρα σας κύριε Κουρμπέ), 1854

Ένας από τους πρωτοπόρους του ρεαλισμού, αλλά και πολιτικοποιημένος στο πνεύμα του 1848, ο Κουρμπέ δημιούργησε με τον πίνακα αυτό μια από τις πιο ηχηρές δηλώσεις καλλιτεχνικής αυτοπεποίθησης. Δεξιά, έχουμε την αυτοπροσωπογραφία του ως οδοιπόρου με ταπεινά ρούχα. Τα πρόσωπα που συναντά στα αριστερά του είναι ο πλούσιος πάτρωνάς του (με το πράσινο πανωφόρι) και ο υπηρέτης του (σκύβει το κεφάλι με υποταγή). Ο καλλιτέχνης αντιμετωπίζει τον πάτρωνά του με μια αίσθηση υπεροχής την οποία εκείνος φαίνεται να αναγνωρίζει. Ο Κουρμπέ αντλεί την περηφάνια του ακριβώς από την ιδιότητά του ως ζωγράφου: τον 19ο αιώνα οι καλλιτέχνες δεν είναι πια οι άνθρωποι που εκτελούν παραγγελίες των πλουσίων, αλλά επιφανή μέλη της κοινωνίας που με το έργο τους μπορούν να αναλύουν, να διαμορφώνουν τον κόσμο, να οραματίζονται έναν καλύτερο.
Ο Κουρμπέ θα πάρει μέρος στην Παρισινή Κομμούνα (1871) και λίγο αργότερα  θα φυλακιστεί ενώ οι πίνακές του θα δημευτούν. Τελικά, θα πεθάνει εξόριστος, στο Βέλγιο

https://smarthistory.org/courbet-bonjour-monsieur-courbet/

# data[].attributes.headline
ΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

# data[].attributes.subject
ΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

# data[].attributes.body
Lily Furedi (1896-1969), Subway (Ο υπόγειος σιδηρόδρομος), 1934

Η σύνθεση φαίνεται ζωντανή, φωτεινή και αισιόδοξη, αν και βρισκόμαστε στις Η.Π.Α. λίγα χρόνια μετά το "κράχ" του 1929 και την βαθιά οικονομική κρίση. Στις πόλεις και την ύπαιθρο πολλοί άνθρωποι υποφέρουν ακόμα. Την περίοδο αυτή, η κυβέρνηση του Φραγκλίνου Ρούζβελτ, που έχει υποσχεθεί να  βοηθήσει τον "ξεχασμένο άνθρωπο", εφαρμόζει την πολιτική του New Deal και χρηματοδοτεί κυβερνητικά προγράμματα δημοσίων έργων για την ανακούφιση των ανέργων. Χρηματοδοτεί επίσης και καλλιτεχνικά προγράμματα απεικόνισης της αμερικανικής πραγματικότητας. Σε αυτά συμμετέχουν καλλιτέχνες που απεικονίζουν με τα έργα τους κυρίως τις θετικές όψεις της χώρας.
Εδώ, σε έναν από τους πιο διακεκριμένους πίνακες του προγράμματος, απεικονίζονται άνθρωποι της πόλης που ταξιδεύουν με το μετρό. Είναι αξιοπρεπείς και απασχολημένοι με τον εαυτό τους ή με το έντυπο που κρατούν - μόνο δυο γυναίκες μιλούν μεταξύ τους, στην άκρη δεξιά. Φαίνεται ότι οι διακρίσεις φύλου και φυλής έχουν πια υποχωρήσει αρκετά - και αυτό ισχύει σε σημαντικό βαθμό σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.

https://en.wikipedia.org/wiki/Lily_Furedi
https://americanart.si.edu/artwork/subway-8731

# data[].attributes.body
Frida Kahlo (1907-1954), El Autobus (Το λεωφορείο), 1929

Ζωγραφισμένο από την Μεξικάνα καλλιτέχνιδα Frida Kahlo το έργο είναι μια μικρή τοιχογραφία της μεξικανικής κοινωνίας. Στον πάγκο ενός λεωφορείου κάθονται μια νοικοκυρά, ένας εργάτης, μια ιθαγενής, ξυπόλητη μητέρα που θηλάζει το μωρό της (χαρακτηριστική η θέση της στο κέντρο της σύνθεσης), ένας πλούσιος Αμερικανός επιχειρηματίας, μια κοπέλα με κόκκινο φουλάρι που πιθανόν είναι η ίδια η καλλιτέχνης. Αν όντως είναι αυτή, τότε ο πίνακας έχει μια πολύ πιο σκοτεινή πλευρά: συνδέεται με το τροχαίο ατύχημα που βίωσε η Kahlo το 1925, όταν το λεωφορείο στο οποίο επέβαινε συγκρούστηκε με ένα τρόλεϊ. Η Kahlo υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς που σημάδεψαν τη ζωή και το έργο της.

https://www.fridakahlo.org/the-bus.jsp
http://www.freethinking.gr/gnwstoi-pinakes-zwgrafikis-me-krifa-noimata-part-1/

# data[].attributes.body
William Powell Frith (1819-1909), The Railway Station (Ο σιδηροδρομικός σταθμός), 1862

Η σύνθεση αυτή εκτείνεται σε τρεις ζώνες: στο προσκήνιο βρίσκονται τα πρόσωπα, μετά το τρένο, τέλος η αρχιτεκτονική κατασκευή.
Η σκηνή διαδραματίζεται στο τέρμα του Μεγάλου Δυτικού Σιδηροδρόμου, στον σταθμό Πάντιγκτον, τα αρχιτεκτονικά τόξα του οποίου απεικονίζονται με λεπτομέρεια και μεγαλοπρέπεια. Ομάδες ανθρώπων από διαφορετικές τάξεις ετοιμάζονται να πάρουν το τρένο για την εξοχή. Ο καλλιτέχνης απεικονίζει με αφηγηματική διάθεση πολλούς διαφορετικούς χαρακτήρες της βικτοριανής κοινωνίας: στο κέντρο και αριστερά μια μητέρα αποχαιρετά τον μικρό γιο της ο οποίος κρατάει ένα μπαστούνι του κρίκετ - μάλλον έχει τελειώσει το σχολείο και φεύγει για καλοκαιρινές διακοπές. Ο σύζυγος και ο μεγαλύτερος γιος στέκονται πίσω. Δίπλα τους είναι ένας αλλοδαπός που αμφισβητεί τον ναύλο του ταξί και πιο κει ένας αχθοφόρος που μαζεύει αποσκευές. Δεξιότερα υπάρχει μια νύφη, ο γαμπρός και δύο παράνυμφοι. Στην άκρη δεξιά, δύο διάσημοι ντετέκτιβ της Σκωτίας συλλαμβάνουν έναν εγκληματία που επρόκειτο να επιβιβαστεί στο τρένο - ένα γνωστό αστυνομικό περιστατικό της εποχής.
Για την δημιουργία του πίνακα χρησιμοποιήθηκαν φωτογραφίες. Ο πίνακας έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στην εποχή του.

chttp://www.netnicholls.com/neh2001/pages/aspects7/75frame.htm

# data[].attributes.headline
Ένα λεωφορεί

# data[].attributes.body
Ένα λεωφορείο "omnibus" στο Λονδίνο - 1902

# data[].attributes.body
William Maw Egley (1826-1916), Omnibus Life in London (Η ζωή στην άμαξα Omnibus, στο Λονδίνο), 1859

Το "omnibus" ήταν μια κλειστή, τετράτροχη άμαξα που εκτελούσε μια καθορισμένη αστική διαδρομή στο Λονδίνο και στην οποία μπορούσε να ανεβεί ή να κατεβεί ανά πάσα στιγμή, οποιοσδήποτε. Οι επιβάτες μπορούσαν να καθίσουν σε πάγκους στο εσωτερικό ή να ανεβαίνουν σε εκτεθειμένα καθίσματα στην οροφή. Άρχισε να λειτουργεί το 1829 και σύντομα έγινε ένα δημοφιλές μέσο μεταφοράς για τη μεσαία τάξη - η εργατική τάξη δεν ήταν σε θέση να ανταπεξέλθει οικονομικά στο εισιτήριο και η ανώτερη ήταν σε θέση να ενοικιάσει ή να αγοράσει ένα ατομικό μεταφορικό μέσον.
Η σκηνή έχει σατιρικό χαρακτήρα και διαδραματίζεται στην περιοχή του Πάντιγκτον. Παρουσιάζεται μια ποικιλία επιβατών που είναι στριμωγμένοι μέσα στην άμαξα. Υποχρεώνονται να συμβιβαστούν στον στενό χώρο παραμερίζοντας τις κοινωνικές διαφορές τους. Αποφεύγουν να κοιτάζουν ο ένας τον άλλο. Μια ώριμη κυρία με αποσκευές φαίνεται να ανησυχεί για την ταλαιπωρία μιας νεαρής μητέρας με δυο παιδιά (μορφής βασισμένης στη σύζυγο του ζωγράφου), ενώ πιο πίσω ένας δημοτικός υπάλληλος κάθεται σοβαρός κρατώντας το μπαστούνι του. Τέλος, μια νεαρή γυναίκα με ομπρέλα και κρινολίνο προσπαθεί να μπει και αυτή μέσα στην άμαξα, με τον αμαξά να ελέγχει αν υπάρχει χώρος.

https://en.wikipedia.org/wiki/Omnibus_Life_in_London

# data[].attributes.headline
ΟΙ ΤΑΞΕΙΣ ΜΠΑΙΝΟΥΝ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

# data[].attributes.subject
ΟΙ ΤΑΞΕΙΣ ΜΠΑΙΝΟΥΝ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ

# data[].attributes.body
Auguste Renoir (1841-1919), Bal au moulin da la Galette (Ο χορός στον Μύλο του Γκαλέτ), 1876 - λεπτομέρεια

# data[].attributes.body
Auguste Renoir (1841-1919), Bal au moulin da la Galette (Ο χορός στο Moulin de la Galette), 1876

Το Moulin de la Galette ήταν ένα υπαίθριο παρισινό καφέ στην καλλιτεχνική συνοικία της Μοντμάρτης. Χορός, μουσική, ποτό, συζητήσεις, φλερτ, ήταν αυτά που συνέβαιναν εκεί μια τυπική Κυριακή απόγευμα . Οι φτωχοί και οι καλλιτέχνες (πολλά πρόσωπα που απεικονίζονται είναι φίλοι του Ρενουάρ) φορούν τα καλά τους και διασκεδάζουν μέσα σε μια ατμόσφαιρα (ή ψευδαίσθηση) ευτυχίας που την προσωρινότητά της τονίζουν οι εναλλαγές σκιάς και φωτός. Στο ιμπρεσιονιστικό αυτό αριστούργημα ένα στιγμιότυπο της παρισινής ζωής της "μπελ επόκ" αποκτά υπαρξιακές και φιλοσοφικές διαστάσεις.

https://www.artble.com/artists/pierre-auguste_renoir/paintings/dance_at_le_moulin_de_la_galette

# data[].attributes.body
Georges Seurat (1863-1895), Une Baignade, Asnières (Οι λουόμενοι στην Ανιέρ), 1884

Νέοι εργάτες ξεκουράζονται στην όχθη του Σηκουάνα, σε ένα βιομηχανικό προάστιο του Παρισιού. Καθένας τους φαίνεται απομονωμένος στις σκέψεις ή στις ονειροπολήσεις του. Την εποχή εκείνη η αστική ανάπτυξη της γαλλικής πρωτεύουσας ήταν ραγδαία: στην εικοσαετία 1850-1870 ο πληθυσμός είχε διπλασιαστεί και είχε φτάσει τα 2 εκατομμύρια. Οι εργάτες ζουν μια σκληρή ζωή, αλλά ο ελεύθερος χρόνος, άγνωστος λίγες δεκαετίες πριν, τους κάνει να δείχνουν ανέμελοι. Οι καπνοδόχοι στο βάθος όμως, θυμίζουν τον κανόνα – τη σκληρή καθημερινότητα της δουλειάς. Στο νερό, σε απόσταση (στον χώρο όσο και στην κοινωνία), μέσα σε μια βάρκα, εκπρόσωποι της αστικής τάξης τονίζουν τον διαχωρισμό των τάξεων

https://en.wikipedia.org/wiki/Bathers_at_Asni%C3%A8res

# data[].attributes.body
Georges Seurat (1859-1891), Un dimanche après-midi à l'Île de la Grande Jatte (Ένα κυριακάτικο απόγευμα στο νησί της Γκραντ Ζατ),1884

Για τους Παριζιάνους της μεσοαστικής τάξης της Μπελ Επόκ, η Κυριακή ήταν μέρα περιπάτου και χαλάρωσης. Στη συγκέντρωση αυτή, στην Γκραντ Ζατ ( ένα νησί του Σηκουάνα), άνδρες, γυναίκες και παιδιά  περπατούν, κάθονται στο χορτάρι ή ψαρεύουν. Οι κομψές τους μορφές καλύπτονται σχεδόν όλες από κάποια μικρή ή μεγάλη σκιά, ενώ οι σχηματικοί τους όγκοι δίνουν την εντύπωση της έλλειψης επικοινωνίας, της απομόνωσης στους δικούς τους, ιδιωτικούς κόσμους.

http://www.pi-schools.gr/lessons/aesthetics/eikastika/afises/index.php?id=31&v=2
https://en.wikipedia.org/wiki/A_Sunday_Afternoon_on_the_Island_of_La_Grande_Jatte

# data[].attributes.body
Gustave Caillebotte (1848-1894, Intérieur, Femme à la Fenêtre (Εσωτερικό σπιτιού, γυναίκα στο παράθυρο), 1880

Οπαδός της φωτογραφίας και του ρεαλισμού (παρότι πάτρωνας των ιμπρεσιονιστών) ο Καγιεμπότ εστιάζει συχνά στην ψυχολογική κατάσταση των προσώπων που απεικονίζει. Εδώ, ένας άνδρας και μια γυναίκα βρίσκονται μέσα στον συμπιεσμένο χώρο ενός αστικού διαμερίσματος. Υπάρχει φυσική εγγύτητα, αλλά κυρίως υπάρχει συναισθηματική απόσταση. Ο άνδρας, καθισμένος σε μια πολυθρόνα, είναι απορροφημένος στην ανάγνωση της εφημερίδας του (μια συνήθεια που έχει αποκτήσει διαστάσεις τον 19ο αιώνα). Η γυναίκα στέκεται μπροστά στο παράθυρο και βλέπει προς τη λεωφόρο. Μια ανδρική φιγούρα στο απέναντι διαμέρισμα ίσως την παρατηρεί. Είναι μια εικόνα που υποδηλώνει τη μοναξιά, την απομόνωση και την επιθυμία: συναισθήματα και υπαρξιακά άγχη που χαρακτηρίζουν ολοένα και περισσότερο τον άνθρωπο της πόλης του 19ου αιώνα και θα προκαλέσουν, δικαιολογημένα, το ενδιαφέρον των καλλιτεχνών .

http://www.dailyartdaily.com/gustave-caillebottes-urban-intimacy/

# data[].attributes.body
Gustave Caillebotte (1848-1894), Rue de Paris, temps de pluie (Δρόμος στο Παρίσι, βροχερή μέρα), 1877

Ένα ζευγάρι ντυμένο κομψά και σύμφωνα με τη μόδα της εποχής, περπατά σε κεντρικό σημείο του Παρισιού, ένα βροχερό απόγευμα. Ανήκει στη μεσοαστική τάξη όπως και άλλοι περαστικοί γύρω τους (αν και υπάρχουν επίσης φιγούρες που εκπροσωπούν κατώτερες κοινωνικές ομάδες). Όλοι δείχνουν βιαστικοί, κρατούν ομπρέλες και περπατούν απομονωμένοι και σοβαροί, καθένας απασχολημένος με τα δικά του προβλήματα. Ο καιρός φαίνεται να εξωτερικεύει τον ψυχισμό τους: είναι ο κόσμος της μεγάλης πόλης που ζει στην ασφάλεια ενός ικανοποιητικού ή υψηλού εισοδήματος, διαθέτει ισχυρή αίσθηση ατομικότητας αλλά και μια "αστική" αίσθηση υπαρξιακού κενού και μοναξιάς.

https://en.wikipedia.org/wiki/Paris_Street;_Rainy_Day

# data[].attributes.headline
Gustave Caillebotte(1848-1894), Les raboteurs de parquet (Οι αποξέστες των πατωμάτων),  1875

# data[].attributes.subject
Gustave Caillebotte(1848-1894), Les raboteurs de parquet (Οι αποξέστες των πατωμάτων),  1875

# data[].attributes.body
Αυτός είναι ένας από τους πρώτους πίνακες που παρουσιάζουν την εργατική τάξη των πόλεων. Ο καλλιτέχνης ανήκει στη σχολή του ρεαλισμού. Οι ημίγυμνες μορφές παραπέμπουν σε πρότυπα της αρχαιότητας, όμως εδώ είναι απλώς οι ήρωες της σύγχρονης ζωής - ήρωες σχεδόν απρόσωποι,  απορροφημένοι στη σκληρή, χειρωνακτική εργασία που τους επιτρέπει να επιβιώνουν. Για τον καλλιτέχνη δεν υπάρχει τίποτα υποτιμητικό σε αυτό - αντίθετα, οι τρεις εργάτες χαρακτηρίζονται από μια αίσθηση ανδρικής δύναμης και αφοσίωσης. Η εργασία τους στο εσωτερικό μιας πολυτελούς κατοικίας, υποδηλώνει την κοινωνική αντίθεση με τον, απόντα από τη σύνθεση, εργοδότη τους.

https://en.wikipedia.org/wiki/Les_raboteurs_de_parquet

# data[].attributes.body
Honore Daumier (1808-1879), La Blanchisseuse (Η πλύστρα), 1863

Η απεικόνιση της γυναίκας αυτής που ασκεί το ταπεινό επάγγελμα της πλύστρας αποκτά στα χέρια του καλλιτέχνη μνημειακές αλλά και αλληγορικές διαστάσεις. Δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος του καθημερινού μόχθου αλλά και μια μητέρα που φροντίζει μόνη το παιδί της (στο σπίτι δεν υπάρχει κανείς να το κρατήσει και το σχολείο είναι μια πολυτέλεια που δεν αφορά το σύνολο). Ο Ντομιέ είχε δει πολλές φορές γυναίκες σαν αυτήν να ανεβαίνουν τα σκαλιά από τον Σηκουάνα μεταφέροντας μπουγάδες. Και σίγουρα είχε αναγνωρίσει πάνω τους αυτό το μείγμα κούρασης, δύναμης, αξιοπρέπειας  και τρυφερότητας που μεταφέρει εδώ. Το μικρό κορίτσι κρατάει στο δεξί χέρι έναν κόπανο (εργαλείο της δουλειάς της μητέρας)  -  ένας σαφής υπαινιγμός για το αναπόδραστο μέλλον του σε μια κοινωνία που παράγει αδιέξοδα και αναπαράγει την κοινωνική ανισότητα

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Laundress_(Daumier)
https://artsandculture.google.com/asset/the-laundress/-QFwfXA_P4vspA

# data[].attributes.headline
"ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ" (1871-1914): ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

# data[].attributes.subject
"ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ" (1871-1914): ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

# data[].attributes.body
Gustav Klimt (1862-1918), Portrait of Adele Bloch-Bauer (Πορτραίτο της Αντέλ Μπλοχ-Μπάουε ρ), 1907

Αυτό το πορτρέτο είναι ένα από τα δύο επίσημα πορτρέτα που φιλοτέχνησε ο καλλιτέχνης με μοντέλο την Adele Bloch-Bauer (1881-1925), σύζυγο του Ferdinand Bloch-Bauer (1864-1945), πλούσιου τραπεζίτη και βιομηχάνου ζάχαρης, εβραϊκής καταγωγής. Το πορτρέτο τονίζει την κοινωνική θέση των Bloch-Bauer στην ελίτ της Βιέννης, λίγο καιρό πριν την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου. Πολέμου.  Η ψηλή, αριστοκρατική φιγούρα της Adele, μέσα σε ακριβό φόρεμα, είναι τοποθετημένη σε ένα εντυπωσιακό χρυσό φόντο με αφηρημένα διακοσμητικά μοτίβα.
Η τύχη του πίνακα και της οικογένειας ήταν μυθιστορηματική: σύντομα, ο Μεγάλος Πόλεμος θα φέρει την κατάρρευση και διάλυση της Αυστροουγγαρίας (1918). Μετά τον θάνατο της  Adele από μηνιγγίτιδα (1925) και την ενσωμάτωση της Αυστρίας στη Ναζιστική Γερμανία (1938) ο πίνακας και πολλά περιουσιακά στοιχεία των Bloch-Bauer θα γίνουν αντικείμενο αρπαγής από τους Ναζί ενώ μέλη της οικογένειας θα οδηγηθούν σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Μετά τον πόλεμο, η διεκδίκηση του πίνακα από τους απογόνους της οικογένειας θα οδηγήσει σε μακροχρόνια νομική διαμάχη τους με το Αυστριακό κράτος. Οι απόγονοι θα κερδίσουν, μόλις το 2006. Λίγο αργότερα ο πίνακας θα πωληθεί σε δημοπρασία, στην τιμή-ρεκόρ των 135 εκατομμυρίων δολαρίων. Σήμερα ανήκει στη συλλογή της Neue Art Gallery στη Νέα Υόρκη.

http://www.dailyartdaily.com/lady-in-gold-klimt/
https://www.wikiart.org/en/gustav-klimt/portrait-of-adele-bloch-bauer-i-1907-1

# data[].attributes.body
Winslow Homer (1836-1910), Long Branch, New Jersey, 1869

Μετά τον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο (1861-1865) το Λογκ Μπραντς στην Ανατολική ακτή,  έγινε ένα διάσημο θέρετρο για την υψηλή κοινωνία των Η.Π.Α. . Εδώ, δυο πλούσιες κυρίες, ντυμένες μοντέρνα και με ομπρέλες στο χέρι, βλέπουν από ψηλά τα αποδυτήρια και την αμμώδη παραλία όπου κάθονται ή κάνουν μπάνιο παραθεριστές. Στο βάθος, ο Ατλαντικός και ο ουρανός μιας ωραίας μέρας. Πίσω τους, στα δεξιά,  περιπατητές απολαμβάνουν την βόλτα τους σε έναν πεζόδρομο. Όλα είναι ήσυχα, χαλαρά, ανέμελα, ευγενικά.

https://www.nytimes.com/1996/09/08/nyregion/down-through-a-sea-of-memory-long-branch-as-it-was.html

# data[].attributes.headline
ΑΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ 

# data[].attributes.subject
ΑΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ 

# data[].attributes.headline
Honore Daumier (1808-1879), Le Wagon de Première Classe (Βαγόνι πρώτης θέσης), 1864

# data[].attributes.subject
Honore Daumier (1808-1879), Le Wagon de Première Classe (Βαγόνι πρώτης θέσης), 1864

# data[].attributes.body
Στο τρίτο μέρος της τριλογίας του (που όμως άφησε ημιτελές - όπως και το "Βαγόνι της τρίτης θέσης" ) ο Ντομιέ απεικονίζει τους ευκατάστατους επιβάτες του τρένου που ταξιδεύουν στην πρώτη θέση. Οι διαφορές του βαγονιού αυτού με τα δυο προηγούμενα είναι εμφανείς τόσο στον χώρο όσο και στα πρόσωπα ή τα ρούχα των καλοζωισμένων επιβατών.

# data[].attributes.body
Honore Daumier (1808-1871), Intérieur d'un wagon de deuxiéme classe, (Εσωτερικό ενός βαγονιού της δεύτερης θέσης), 1864

Στο βαγόνι της Β΄ θέσης, υπάρχει περισσότερη άνεση και φως και οι επιβάτες βρίσκονται πιο κοντά στο παράθυρο.Παρόλο που δεν προσφέρονται ιδιαίτερες ανέσεις η απόσταση από τις συνθήκες που επικρατούν στην προηγούμενη σύνθεση είναι εμφανής.

https://www.artble.com/artists/honore_daumier/paintings/the_third-class_carriage

# data[].attributes.body
Honore Daumier (1808-1879), Le Wagon de troisième classe  (Το βαγόνι της τρίτης θέσης), 1862-1864

Σε αυτόν τον (πιθανότατα) ημιτελή πίνακα, παρουσιάζεται, στην πρώτη σειρά, μια οικογένεια: η μητέρα που κρατά το μωρό της, η γιαγιά που είναι βυθισμένη στις σκέψεις της και το δεύτερο παιδί, ένα αγόρι που κοιμάται. Είναι οι φτωχοί επιβάτες της τρίτης θέσης που συνθέτουν μια σύντομη απεικόνιση του κύκλου της ζωής. Κάθονται απομονωμένοι από όλους τους υπόλοιπους - οι οποίοι, άλλωστε, αδιαφορούν για την παρουσία τους. Απουσιάζουν οι ενήλικοι άντρες: μπορεί να δουλεύουν κάπου μακριά, μπορεί να έχουν εγκαταλείψει τις γυναίκες, μπορεί όμως και να έχουν πεθάνει - οι συνθήκες ζωής της εργατικής τάξης τον 19ο αιώνα ήταν συνήθως άθλιες και ο μέσος όρος ζωής πολύ χαμηλός.
Τον 19ο αιώνα η Βιομηχανική Επανάσταση είχε προσφέρει αγαθά όπως η γρήγορη και εύκολη μετακίνηση αλλά είχε οργανωθεί πάνω στην εκμετάλλευση της φθηνής εργασίας και είχε αυξήσει δραματικά τις κοινωνικές ανισότητες.

https://www.metmuseum.org/art/collection/search/436095
Εκτεταμένη ανάλυση στα: https://www.artble.com/artists/honore_daumier/paintings/the_third-class_carriage/more_information/analysis   /  http://modernistarthistory.blogspot.gr/2015/01/3.html

# data[].attributes.headline
DAUMIER: ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑ ΤΡΕΝΟ

# data[].attributes.subject
DAUMIER: ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑ ΤΡΕΝΟ

# data[].attributes.body
Ilya Repin (1844-1930), Religiose prozession in Kusrk anagoria (Λιτανεία στην επαρχία του Κουρσκ), 1880 - λεπτομέρεια 4

# data[].attributes.body
Ilya Repin (1844-1930), Religiose prozession in Kusrk anagoria (Λιτανεία στην επαρχία του Κουρσκ), 1880 - λεπτομέρεια 1

# data[].attributes.body
Ilya Repin (1844-1930), Religiose prozession in Kusrk anagoria (Λιτανεία στην επαρχία του Κουρσκ), 1880 - λεπτομέρεια 2

# data[].attributes.body
Ilya Repin (1844-1930), Religiose prozession in Kusrk anagoria (Λιτανεία στην επαρχία του Κουρσκ), 1880 - λεπτομέρεια 1

# data[].attributes.body
Ilya Repin (1844-1930), Religiose prozession in Kusrk anagoria (Λιτανεία στην επαρχία του Κουρσκ), 1880

Σε αυτό τον πίνακα του μεγάλου Ρώσου ρεαλιστή ζωγράφου, απεικονίζεται μια σκηνή από την διάσημη λιτανεία της Παναγίας του Κουρσκ. Στη λιτανεία, μέσα στο σκονισμένο τοπίο, ιερείς, αγρότες, βογιάροι, αστυνομικοί και ζητιάνοι ακολουθούν την θαυματουργή εικόνα. Η κριτική του καλλιτέχνη προς την ρωσική κοινωνική πραγματικότητα είναι σκληρή. Αξιωματικοί χτυπούν το πλήθος για να επιβάλουν την τάξη, ένας βαριεστημένος, κομψευόμενος ιερέας φτιάχνει τα μαλλιά του (κέντρο), ένα ανάπηρο ξανθό αγόρι αντιμετωπίζεται με αγριότητα από την περιφρούρηση της πομπής. Αγραμματοσύνη και δεισιδαιμονία, αυταρχισμός και σκληρότητα, χαρακτηρίζουν την  εικόνα μιας σχεδόν μεσαιωνικής Ρωσίας. Ο πίνακας προκάλεσε πολλά επαινετικά αλλά και επικριτικά σχόλια στην εποχή του.

https://en.wikipedia.org/wiki/Religious_Procession_in_Kursk_Province

# data[].attributes.headline
ILIA REPIN: ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

# data[].attributes.subject
ILIA REPIN: ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

# data[].attributes.body
Diego Rivera (1886-1957), Uprising - mural (Η εξέγερση - τοιχογραφία), 1931

Στο κέντρο της σύνθεσης, μια γυναίκα που κρατά ένα μωρό προσπαθεί δυναμικά να το προστατέψει από έναν επιτιθέμενο στρατιώτη. Δεξιά της βρίσκεται ένας εργάτης που προσπαθεί να αποφύγει το ξίφος και πίσω τους, ένα πλήθος άλλων εργατών που διαδηλώνει κρατώντας λάβαρα. Το πλήθος αυτό συγκρούεται με στρατιώτες - μερικοί διαδηλωτές ήδη βρίσκονται χτυπημένοι στο έδαφος. Η τοποθεσία είναι ασαφής, αν και υποδηλώνεται το Μεξικό ή μια άλλη χώρα της Λατινικής Αμερικής.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, μια εποχή εκτεταμένων εργασιακών αναταραχών στη Λατινική Αμερική, ήταν συνηθισμένη η βίαιη καταστολή των απεργιών με τη βοήθεια του στρατού. Ο καλλιτέχνης, με την απεικόνιση της σύγκρουσης αυτής δημιουργεί ένα ισχυρό σύμβολο της παγκόσμιας ταξικής πάλης.

https://www.moma.org/interactives/exhibitions/2011/rivera/mobile/mural_details/the_uprising.html

# data[].attributes.body
Honore Daumier (1808-1879), L'  emeute (Η εξέγερση),  1848 κ.ε.

Πιθανότατα εμπνευσμένος από τα γεγονότα του 1848, ο πίνακας αυτός έγινε σύμβολο της κοινωνικής οργής αλλά και της εξέγερσης ενάντια στην κοινωνική αδικία. Η εργατική τάξη, διαδηλώνει στους δρόμους ενάντια στις άθλιες συνθήκες διαβίωσης και εργασίας της. Χρονικά, βρισκόμαστε στο απόγειο της Βιομηχανικής Επανάστασης. Παρόλο που τη σκηνή φωτίζει το φυσικό φως, οι εργάτες παρουσιάζονται σαν ένα ασαφές, σκοτεινό σύνολο.  Κεντρική μορφή (και μόνη που φωτίζεται), ο ανώνυμος επαναστάτης με το λευκό πουκάμισο. Σηκώνει το χέρι με αποφασιστικότητα και σχηματίζει με το σώμα του μια έντονη διαγώνιο. Ως νατουραλιστής, ο Ντομιέ τοποθετεί αληθινά γεγονότα σε αληθινούς, φυσικούς χώρους: εδώ, είναι η πόλη που γίνεται το θέατρο των μεγάλων συγκρούσεων - το αστικό περιβάλλον υποδηλώνεται στους αρχιτεκτονικούς όγκους, στο φόντο.

http://blog.phillipscollection.org/2013/07/17/spotlight-uprising-revolution
http://industrializationandpovertyart.blogspot.gr/2011/05/honore-daumiers-uprising-1860.html

# data[].attributes.headline
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ /ΤΑΞΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ

# data[].attributes.subject
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ /ΤΑΞΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ

# data[].attributes.headline
Erskine Nikol (1825-1904), Irish Emigrants Waiting for the Train (Ιρλανδοί  μετανάστες  περιμένοντας το τραίνο), 1864

# data[].attributes.subject
Erskine Nikol (1825-1904), Irish Emigrants Waiting for the Train (Ιρλανδοί  μετανάστες  περιμένοντας το τραίνο), 1864

# data[].attributes.body
Ο Σκοτσέζος ζωγράφος Νίκολ απεικονίζει ένα ζευγάρι φτωχών Ιρλανδών που περιμένουν το τραίνο που θα τους μεταφέρει στο λιμάνι του Γκαλγουέι. Από εκεί, θα επιβιβαστούν σε πλοίο με προορισμό τις Η.Π.Α. Οι Ιρλανδοί, έχοντας υποφέρει από την Αγγλική καταπίεση αλλά και με τεράστιες απώλειες από τον φονικό "Μεγάλο Λιμό" (Gorta Mór, 1845-1852), μετανάστευσαν μαζικά, ιδιαίτερα στις Η.Π.Α (τουλάχιστον 1,5 εκατομμύριο άτομα). Γύρω στα 1850 οι Ιρλανδοί μετανάστες αποτελούσαν το 25% του πληθυσμού αμερικανικών πόλεων όπως η Βοστώνη, η Νέα Υόρκη, η Βαλτιμόρη και η Φιλαδέλφεια. Στην ίδια την Ιρλανδία, οι ίδιες αιτίες (καταπίεση και πείνα), πυροδότησαν τις απαρχές του εθνικού, αντι-αγγλικού αγώνα, που θα κορυφωθεί τον 20ο αιώνα.

http://www.tate.org.uk/art/artworks/nicol-the-emigrants-n01538
https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Famine_(Ireland)

# data[].attributes.headline
ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ

# data[].attributes.subject
ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΟΥΝ

# data[].attributes.body
Harry Roseland (1868-1950), Watching the Blue Jay (Παρατηρώντας την κίσσα), c.1900

Μέσα σε ένα φτωχικό δωμάτιο, δυο μικρά μαύρα παιδιά παρατηρούν μια αιχμάλωτη κίσσα . Είναι πιθανό ότι η σκηνή αποτελεί μια αλληγορία της δικής τους κοινωνικής θέσης, της θέσης των Αφροαμερικανών στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο καλλιτέχνης, Αμερικανός από το Μπρούκλιν με έργο που κάνει συχνές αναφορές σε φτωχούς Αφροαμερικανούς, διαπιστώνει ότι το τέλος της δουλείας δεν έφερε και το τέλος των φυλετικών διακρίσεων.

https://www.encore-editions.com/artists/american-artists/african-american/harry-roseland/

# data[].attributes.body
Thomas Eakins (1844-1916), Portrait of Henry Ossawa Tanner (Πορτραίτο του Χένρι Οσσάουα Τάννερ), 1900

Ο δάσκαλος ζωγραφίζει τον μαθητή. Απεικονίζεται ο Χ. Ο. Τάννερ (1859-1937), ο πρώτος μαύρος Αμερικανός ζωγράφος με διεθνή αναγνώριση. Αυτοδίδακτος σε σημαντικό βαθμό, μετά από αποτυχημένες προσπάθειες μαθητείας πλάι σε λευκούς ζωγράφους, εγγράφηκε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Πενσιλβάνια το 1879 και ήταν ο μόνος μαύρος σπουδαστής της. Συνδέθηκε στενά με τον ζωγράφο και καινοτόμο δάσκαλο Τόμας Ήκινς ο οποίος, αρκετά χρόνια αργότερα, ζωγράφισε αυτό το πορτραίτο του μαθητή του. Το στερεότυπο του "ελεύθερου αλλά περιορισμένων διανοητικών δυνατοτήτων" μαύρου, αίρεται μέσα από την απεικόνιση της βαθιάς, σύνθετης προσωπικότητας του Τάννερ.

https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Ossawa_Tanner

# data[].attributes.body
Henry Ossawa Tanner (1859-1937), The Banjo Lesson (Το μάθημα μπάντζο), 1893

Ένας παππούς μαθαίνει στο εγγόνι του μπάντζο, ένα παραδοσιακό όργανο των μαύρων που οι απαρχές του ανάγονται στην Αφρική και τις Δυτικές Ινδίες (Καραϊβική). Σε αυτή τη σκηνή εσωτερικού χώρου, ο μικρός (αποδίδεται με θερμότερους τόνους) δείχνει αφοσιωμένος στις οδηγίες του παππού (αποδίδεται με ψυχρότερους τόνους) που, με τη σειρά του, τον καθοδηγεί με τρυφερότητα στα μυστικά της μαύρης μουσικής παράδοσης. Λίγο μετά τον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο (1861-1865) που τερμάτισε τη μακρά περίοδο δουλείας των Αφροαμερικανών  (αλλά όχι και τις στερεότυπες απόψεις σχετικά με αυτούς) η γενιά των μεγαλύτερων που γνώρισε μόνο δουλεία, δυστυχία και φτώχεια, δείχνει να παραδίδει τη σκυτάλη στη νεότερη γενιά, που θα ζήσει σε ένα δυνητικά καλύτερο κόσμο με ελευθερία και δυνατότητες μόρφωσης. Ο ζωγράφος, άλλωστε, αποτελεί ένα παράδειγμα αυτής της δεύτερης γενιάς: γιος σκλάβου ο ίδιος, υπήρξε ο πρώτος μαύρος προβεβλημένος ζωγράφος των Η.Π.Α.

https://smarthistory.org/tanner-banjo/

# data[].attributes.body
J.M.W. Turner (1775-1851), Slaveship - originally titled: Slavers Throwing overboard the Dead and Dying—Typhoon coming on (Το δουλεμπορικό - πλήρης τίτλος: Δουλέμποροι ρίχνουν στη θάλασσα τους νεκρούς και ημιθανείς - πλησιάζει τυφώνας) , 1840

Εμπνευσμένος από ένα πραγματικό γεγονός (τον προηγούμενο αιώνα ένας πλοίαρχος στην Αμερική είχε διατάξει να ρίξουν στο νερό 133 σκλάβους για να εισπράξει τα ασφάλιστρα) ο καλλιτέχνης  συμμετέχει σε ένα ογκούμενο κύμα διαμαρτυρίας για την ύπαρξη της δουλείας. Η δουλεία είχε απαγορευτεί σε αρκετές χώρες - στην Βρετανική αυτοκρατορία από το 1833 - παρέμενε όμως νόμιμη σε πολλές άλλες (π.χ. στις πολιτείες του αμερικανικού νότου).
Τη δραματικότητα του κεντρικού θέματος (απελπισμένοι αλυσοδεμένοι σκλάβοι που προσπαθούν να κρατηθούν στην επιφάνεια) εντείνουν τα έντονα χρώματα στο βάθος (έρχεται τυφώνας), η ταραγμένη θάλασσα (στην οποία υπάρχουν και θαλάσσια κήτη), η κεκλιμένη απόδοση της σκηνής.
Όπως και σε πολλά άλλα έργα του Τέρνερ, η φύση κυριαρχεί και περιορίζει τους ανθρώπους σε δευτερεύοντα ρόλο - αυτή είναι ο αληθινός κυρίαρχος

https://www.mfa.org/collections/object/slave-ship-slavers-throwing-overboard-the-dead-and-dying-typhoon-coming-on-31102

# data[].attributes.headline
ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ

# data[].attributes.subject
ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ

# data[].attributes.body
William Powell Frith (1819-1909), The Crossing Sweeper, 1858

«Crossing sweeper» ονομαζόταν στη Βρετανία ένα άτομο κατώτερης τάξης (συχνά ανήλικο) το οποίο αναλάμβανε να ανοίγει πέρασμα στους βρώμικους δρόμους με αντάλλαγμα ένα φιλοδώρημα. Οι "ευεργετούμενοι" συνήθως ανήκαν σε ανώτερη κοινωνική τάξη. Όχι σπάνια, οι Crossing sweepers θεωρούνταν ενοχλητικοί - εδώ, η πλούσια κυρία ίσως προσπαθεί να αγνοήσει το μικρό, ξυπόλητο αγόρι. Αν και η εικόνα του μικρού βιοπαλαιστή είναι φτιαγμένη με συμπάθεια, η συνάντηση αυτή του μεγάλου πλούτου με τη μεγάλη  φτώχεια σε έναν λονδρέζικο δρόμο, αποδίδεται με μια ήπια, κάπως διακοσμητική, βικτωριανή οπτική.

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Crossing_Sweeper

# data[].attributes.body
Philippe-Auguste Jeanron (1808-1877), Une Scène de Paris (Μια σκηνή στο Παρίσι), 1833

Μια οικογένεια εξαθλιωμένων επαιτεί στο πεζοδρόμιο, ενώ ένα ζευγάρι αστών απομακρύνεται αδιάφορο για το δράμα τους. Η μητέρα λείπει - πιθανόν να είναι θύμα της επιδημίας χολέρας που σάρωσε το Παρίσι την προηγούμενη χρονιά (1832). Λίγο μετά την επιτυχημένη αντιμοναρχική επανάσταση του 1830 στο Παρίσι και την οριστική εκθρόνιση των Βουρβώνων, ο νέος βασιλιάς Λουδοβίκος - Φίλιππος αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης (άνοδος τιμής ψωμιού, άνοδος ανεργίας) και να συνδράμει τα θύματά της: τις φτωχές μάζες των κατοίκων του Παρισιού. Πίνακες κοινωνικής καταγγελίας όπως ο συγκεκριμένος,  επαναφέρουν στο προσκήνιο το διαρκές αίτημα της Γαλλικής Επανάστασης για μια πιο δίκαιη κοινωνία.

https://www.revolvy.com/main/index.php?s=Philippe-Auguste%20Jeanron
https://www.histoire-image.org/fr/etudes/espoirs-decus-monarchie-juille

# data[].attributes.headline
ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΤΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΝ

# data[].attributes.subject
ΟΙ ΦΤΩΧΟΙ ΤΩΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΝ

# data[].attributes.body
Jean-François Millet (1814-1875), Des glaneuses (Οι σταχομαζώχτρες), 1857

Φτωχές γυναίκες του καθημερινού μόχθου σκύβουν πάνω από τη γη αναζητώντας σπόρους. Τα χέρια τους αγγίζουν το χώμα, τα μάτια τους είναι προσηλωμένα στο έδαφος, περισυλλέγοντας τον πολύτιμο καρπό. Οι αγρότισσες φωτίζονται από έναν δύοντα, θερμό ήλιο σε μια σκηνή γεμάτη ταπεινότητα αλλά και μεγαλοπρέπεια - μια σκηνή διαχρονική. Η ρεαλιστική τέχνη απεικονίζει όχι πια αγίους και ευγενείς, αλλά τις μνημειακές φιγούρες των ανώνυμων, απρόσωπων γυναικών των χωραφιών που αγωνίζονται να επιβιώσουν. Οι φτωχοί βιοπαλαιστές αποκτούν κύρος και υπόσταση στην Τέχνη και την κοινωνία του 19ου αιώνα, αλλά όχι χωρίς αντίδραση: ο Μιγιέ, παρουσίασε το έργο του στο "σαλόν" του 1857 μπροστά σε ένα σχεδόν εχθρικό κοινό.

http://www.tofonikokouneli.com/2015/09/100_27.html
Musée d'Orsay, Paris -Wiki - The Gleaners

# data[].attributes.body
Jean-François Millet (1814-1875) The Potato Harvest (Η συγκομιδή πατάτας), 1855

Μεγαλωμένος στην αγροτική Νορμανδία, ο Μιγέ ζωγραφίζει συχνά σκηνές από τη σκληρή ζωή των αγροτών , που αποτελούσε άλλωστε μέρος των παιδικών του αναμνήσεων. Εδώ, φτωχοί αγρότες δίνουν τη μάχη της επιβίωσης συλλέγοντας πατάτες, ενώ στο βάθος πλησιάζει η καταιγίδα

https://en.wikipedia.org/wiki/The_Potato_Harvest
http://art.thewalters.org/detail/22652/the-potato-harvest/

# data[].attributes.body
John Singleton Copley (1738-1815), Portrait of Paul Revere (Πορτραίτο του Πολ Ρέβερ), 1768

O Paul Revere (1735-1838) υπήρξε ήρωας του πολέμου της Ανεξαρτησίας. Επιφανής αργυροχόος και, αργότερα, πετυχημένος επιχειρηματίας στον τομέα του χαλκού και του σιδήρου, απέκτησε φήμη και περιουσία στο νεαρό κράτος των Η.Π.Α.
Ο καλλιτέχνης τον απεικονίζει να φορά τα καθημερινά του ρούχα, μπροστά στα εργαλεία του, τη στιγμή της εργασίας: η τσαγιέρα που κρατά έχει σχεδόν ολοκληρωθεί και απομένει μόνο η διακόσμησή της. Τα πορτραίτα στη νεόκοπη δημοκρατία δεν φαίνεται να αφορούν βασιλείς και ευγενείς, αλλά ανθρώπους που είναι επιτυχημένοι και υπερήφανοι λόγω της εργασίας, όχι της καταγωγής τους. Παρόλα αυτά, το πορτραίτο παρέμεινε για πολλά χρόνια στην αφάνεια (οι απόγονοι του Ρεβέρ δεν είχαν μείνει ευχαριστημένοι από αυτή την, αρκετά αντισυμβατική, απεικόνιση του προγόνου τους)

https://www.mfa.org/collections/object/paul-revere-32401

# data[].attributes.body
John Singleton Copley, Portrait of Paul Revere, 1768 - Details

# data[].attributes.headline
Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ

# data[].attributes.subject
Η ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ

# data[].attributes.body
Henry Benbridge (1743-1812), The Atchibald Bulloch Family (Η οικογένεια του Άρτισμπαλντ Μπάλοχ) - περί το 1775

Το θέμα του πίνακα είναι η οικογένεια του πλούσιου ιδιοκτήτη γης και πολιτικού ηγέτη Άρτσιμπαλντ Μπάλοχ (1730-1777) από τη βρετανική αποικία της Γεωργίας (αργότερα, πολιτεία των Η.Π.Α.). Ο Μπάλοχ συμμετείχε στον αγώνα της Ανεξαρτησίας, υπήρξε κυβερνήτης της Γεωργίας κατά τη διάρκειά του και πέθανε ξαφνικά, προετοιμάζοντας την υπεράσπισή της απέναντι στους Άγγλους.
Στον πίνακα προβάλλεται και απαθανατίζεται η ευημερία της επιφανούς οικογένειας την εποχή της γέννησης του αμερικάνικου έθνους.

Παρόμοιους πίνακες με οικογένειες της αποικιοκρατικής Αμερικής θα δούμε εδώ.

# data[].attributes.body
Joshua Reynolds (1723-1792), George Clive and his family with an Indian maid (Ο Τζορτζ Κλάιβ και η οικογένειά του με μια Ινδή υπηρέτρια), 1765

Ο George Clive, προερχόμενος από τη μεσαία τάξη υπηρετεί στις Ινδίες ως αξιωματούχος της βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών. Έχει πάει εκεί για να πλουτίσει - η Ινδία, μια πλούσια αποικία, αποτελεί χώρα ευκαιριών και εύκολης κερδοσκοπίας για τους Βρετανούς. Απόδειξη της κοινωνικής του ανόδου, αυτό το οικογενειακό πορτραίτο, παραγγελία σε έναν διάσημο προσωπογράφο της εποχής (Τζ. Ρέινολντς).
Ο αξιωματούχος απεικονίζεται κάπως αποστασιοποιημένος, με  ανωτερότητα και ήρεμη κυριαρχικότητα που τονίζεται από τη στολή του. Στέκεται μακριά από τις γυναίκες (μια υποδήλωση της ηγετικής ανδρικής θέσης στην οικογένεια) – θα είχε κοντά του το παιδί μόνο αν αυτό ήταν γιος (και άρα, διάδοχος του τίτλου και της περιουσίας του)
Συμμετρικά τοποθετημένη, φορώντας το ακριβό της φόρεμα, απεικονίζεται η σύζυγος. Έχει μάλλον συνεσταλμένο ύφος και σφιγμένα χείλη. Εμφανίζεται σε κάποια απόσταση από το παιδί της, άρα στον επισημότερο ρόλο της "κυρίας του σπιτιού" και της συζύγου - όχι μόνο της μητέρας.

Η Ινδή υπηρέτρια (όχι δούλη) είναι η μόνη γονατιστή μορφή, παρά τη θέση της στο κέντρο της σύνθεσης. Όλοι οι άλλοι (και το μικρό κορίτσι) βρίσκονται ψηλότερα από αυτήν - μια σαφής ταξική υποδήλωση. Η υπηρέτρια αποτελεί μέρος της  οικογενειακής περιουσίας,  όπως  ακριβώς τα ακριβά υφάσματα και τα έπιπλα που εκτίθενται στον πίνακα,

Rose Marie and Rainer Hagen, What great paintings say, vol 2, Taschen, 2002

# data[].attributes.headline
ΟΙ ΑΠΟΙΚΙΕΣ, ΧΩΡΟΣ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ

# data[].attributes.subject
ΟΙ ΑΠΟΙΚΙΕΣ, ΧΩΡΟΣ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ

# data[].attributes.headline
James Pollard (1792-1867), The Derby Pets - The Winner, 1840-42

# data[].attributes.subject
James Pollard (1792-1867), The Derby Pets - The Winner, 1840-42

# data[].attributes.body
Οργανωμένες ήδη από τον 18ο αιώνα, οι ιπποδρομίες του Ντέρμπι διεξάγονται μέχρι σήμερα στη Βρετανία και αποτελούν τους πλουσιότερους και διασημότερους ιππικούς αγώνες της. Ο ζωγράφος ασχολήθηκε πολλές φορές τόσο με τα άλογα όσο και με τις ιπποδρομίες. Εδώ, απεικονίζει τον νικητή μιας κούρσας που γίνεται αντικείμενο θαυμασμού και επευφημιών από το κοινό των ευκατάστατων αριστοκρατών και αστών.

https://en.wikipedia.org/wiki/Epsom_Derby

# data[].attributes.body
Charpentier the elder (1728-1806), La famille du Duc de Penthièvre / la tasse de chocolat (Η οικογένεια του δούκα της Penthièvre),  1768

Απεικονίζεται το εσωτερικό της κατοικίας του ναύαρχου Louis Jean Bourbon, δούκα του Penthievre. Η οικογένεια του δούκα με διάταξη μετωπική προς τον θεατή απολαμβάνει τη στιγμή της σοκολάτας με χάρη και φυσικότητα. Το εσωτερικό είναι πολυτελές, το ίδιο και οι ενδυμασίες των πρωταγωνιστών του ομαδικού αυτού πορτραίτου. Ο δούκας, αριστερά, δείχνει το μενταγιόν του, ενώ στα δεξιά του είναι ο πρίγκιπας του Λαμπάλ και τρεις αριστοκράτισσες κυρίες (η  μια προσφέρει κάτι στο σκυλάκι της, η άλλη παίζει με ένα τριαντάφυλλο, η τελευταία απολαμβάνει τη σοκολάτα της)

http://www.chateauversailles.fr/resources/pdf/fr/presse/cp_100.pdf

# data[].attributes.body
William Hogarth(1697-1764), Breakfast Scene (Σκηνή πρωινού), 1743-45

Σε αυτή τη σκηνή, ο κύριος και η κυρία του σπιτιού - νέοι, πλούσιοι αριστοκράτες - είναι κουρασμένοι μετά από μια βραδιά χωριστών διασκεδάσεων. Συναισθηματικά αποξενωμένο και αδιάφορο, το νεαρό ζευγάρι σπαταλά την περιουσία του σε κραιπάλες.  Στα αριστερά, ο οικονόμος του σπιτιού (προτεστάντης στο θρήσκευμα), με μια απαξιωτική χειρονομία, συλλέγει απλήρωτους λογαριασμούς. Στο σπίτι επικρατεί γενική αταξία και στη διακόσμησή του μια σχετική κακογουστιά.
Ο καλλιτέχνης τόσο σε αυτόν όσο και σε μια σειρά άλλων πινάκων όπου πρωταγωνιστεί το ίδιο ζευγάρι, ασκεί κριτική στην τάξη των ευγενών που δείχνει να έχει οδηγηθεί στη ρηχότητα, την πνευματική αδιαφορία και την σπατάλη.

https://www.youtube.com/watch?v=rUOzhY6OYd0
http://www.darvillsrareprints.com/Hogarth%20Marriage%20a%20la%20Mode.htm

# data[].attributes.headline
ΕΥΓΕΝΕΙΣ ΣΕ 

# data[].attributes.body
ΕΥΓΕΝΕΙΣ ΣΕ ΒΡΕΤΑΝΙΑ- ΓΑΛΛΙΑ