# data[].attributes.body
Złączeni przez perłowe gody, tak jak pierwszego dnia.

Początki…

17 czerwca 1991 r., równocześnie z podpisaniem traktatu dobrosąsiedzkiego, podpisano Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży. Od tamtej chwili PNWM działając z Warszawy i Poczdamu wspiera merytorycznie i finansowo stowarzyszenia, organizacje i szkoły, aby mogły one efektywnie realizować polsko-niemieckie spotkania młodzieży.

Przez te 30 lat koledzy i koleżanki z Alzackiej i Friedhofsgasse przeżyli wiele wspólnego i rozwijali się wraz z rozwojem stosunków polsko-niemieckich. Przepisy wizowe, różne języki i przekonania, zawirowania polityczne, powodzie, pandemia, problemy z Internetem czy konieczność zachowania dystansu społecznego – jak dotąd nic nie powstrzymało naszej pasji do działań na rzecz polsko-niemieckiej współpracy oraz chęci łączenia ludzi…

Niezapomniany…

… jest każdy z blisko 80 000 projektów, które mogliśmy wesprzeć! Dzięki nim ponad 3 miliony młodych ludzi z obu naszych krajów mogło się spotkać, pracować nad wspólnymi projektami i pomysłami oraz zawrzeć przyjaźnie, których część trwa prawdopodobnie po dziś dzień w pełni zasłużenie świętując swoje srebrne gody.

# data[].attributes.body
mit der Perlenhochzeit noch verbandelt wie am ersten Tag

Anfänge...
Das Deutsch-Polnische Jugendwerk wurde am 17. Juni 1991 von den Regierungen Polens und Deutschlands zeitgleich mit der Unterzeichnung des Vertrags über gute Nachbarschaft und freundschaftliche Zusammenarbeit gegründet. Seither unterstützt das DPJW von Warschau und Potsdam aus Vereine, Organisationen und Schulen finanziell und inhaltlich dabei, deutsch-polnische Jugendbegegnungen zu realisieren.
In 30 Jahren haben die Kolleg:innen aus der Alzacka und der Friedhofsgasse sehr viel gemeinsam erlebt und haben sich mit und an den deutsch-polnischen Beziehungen weiterentwickelt. Ob Visabestimmungen, unterschiedliche Sprachen und Prägungen, vermeintliche politische Eiszeiten, Überschwemmungen, Viruspandemien, fehlendes WLAN oder Social Distancing - bisher hat uns nichts davon abgehalten, für die deutsch-polnische Zusammenarbeit zu brennen und Menschen zusammenzubringen...

Erinnerungswürdig..
...ist jedes einzelne der fast 80.000 Projekte, die wir fördern durften! Dadurch sind über 3 Mio. junge Menschen aus unseren beiden Ländern zusammengekommen, haben an gemeinsamen Projekten und Ideen kooperiert und darüber Freundschaften geschlossen, von denen die eine oder andere auch schon Silberhochzeit feiern konnte.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zarząd Public Relations Referat wspierania wymiany szkolnej Referat wspierania pozaszkolnej wymiany młodzieży Koordynacja projektów własnych PNWM Administracja Koordynatorzy projektów Wolontariusze i praktykanci

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...

Ursprung der Städtepartnerschaft sind die Jugendbegegnungen, zwischen den SChülerinnen und Schülern des Goldberg-Gymnasiums Sindelfingen und des Lyzeum Nr. 1 in Chełm. Mit der Zeit weitete sich die Zusammenarbeit aus. Eine wichtige Rolle spielt die Initiative Städtepartnerschaften Sindelfingen e.V. (ISPAS), die sich um die städtepartnerschaftliche Zusammenarbeit kümmert und die jährlichen Treffen der Partner während des Internationalen Straßenfestes organisiert.

Erinnerungswürdig
Unvergessen bleiben vor allem die Jugendbegegnungen und Praktika für Berufsschüler. Ebenso die verschiedenen Bürgerinitiativen wie Fahrradtouren, Fußballturniere, Ausflüge in die Partnerstadt und das gemeinsame Feiern der Stadtfeste.

http://www.chelm.pl/www/um/index.php/miasta-partnerskie/sindelfingen-niemcy

https://www.sindelfingen.de/start/Politik+Verwaltung/Chelm.html

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...
Partnerstwo miast wzięło swój początek w wymianie młodzieży, do jakiej dochodziło pomiędzy uczniami Gymnasium - Goldberg w Sindelfingen a I Liceum Ogólnokształcącym w Chełmie. Z czasem współpraca zataczała coraz szersze kręgi. Ogromne znaczenie w rozwoju tego partnerstwa ma Organizacja ISPAS z Sindelfingen. Jest to stowarzyszenie, które zajmuje się współpracą z miastami partnerskimi oraz organizacją spotkań partnerów podczas corocznych obchodów Międzynarodowego Święta Ulicznego.

Niezapomniane
… są przede wszystkim wymiany młodzieży. Organizowane są również praktyki dla uczniów szkół zawodowych z obu miast partnerskich. Wspomnieć należy także inicjatywy mieszkańców, takie jak przejażdżki rowerowe, turnieje piłki nożnej czy wycieczki do miast partnerskich. Niezapomniane są również wspólne obchody różnych świąt okolicznościowych.

https://www.sindelfingen.de/start/Politik+Verwaltung/Chelm.html

http://www.chelm.pl/www/um/index.php/miasta-partnerskie/sindelfingen-niemcy

# data[].attributes.body
W otwartym związku

Początki...

W przypadku partnerstwa Lublin-Münster, na kilka lat przed podpisaniem oficjalnej umowy, pierwsze kontakty miały miejsce w obszarze edukacji, w ramach współpracy Katolickiej Akademii Franz-Hitze-Haus w Münster i Instytutu Chrześcijańskich Nauk Społecznych KUL. Dobre relacje pracowników tych uczelni zaowocowały nawiązaniem formalnej współpracy pod koniec 1991r. Umowa partnerska Lublin - Delmenhorst została podpisana pół roku później, w maju 1992 r. Zanim do tego doszło, współpracę między naszymi miastami nawiązały szkoły. Oficjalne kroki w zakresie podpisania umowy partnerstwa podjął zaś ówczesny Burmistrz Delmenhorst, który miał przyjaciół z Lublina.

Niezapomniane

W ciągu 30 lat partnerstwa naszych miast, można wymienić wiele wzruszających momentów.
Rower, szachy, oraz muzyka to jedne z pierwszych skojarzeń w naszych relacjach.
Rozgrywki szachowe połączyły Lublin i Delmenhorst na wiele lat. Muzyka i harmonia symbolizują niewiarygodnie długą, blisko 30-letnią, współpracę między szkołą w Delmenhorst i szkołą w Lublinie. Rower zaś to jeden ze wspólnych mianowników relacji Lublin - Münster. Znane na świecie doświadczenia Münster w zakresie rozwiązań turystyki rowerowej w mieście zaowocowały działaniami „rowerowego” Lublina. Nasza współpraca to także mnóstwo cudownych chwil podczas realizacji wspólnych projektów szkolnych i kulturalnych. To doświadczenia i wzruszenia z realizacji licznych konkursów, zawodów sportowych czy występów chórów i grup tanecznych.

https://www.delmenhorst.de/leben/stadt/partnerstaedte/lublin.php

https://www.stadt-muenster.de/international/staedtepartnerschaften/lublin

https://lublin.eu/lublin/wspolpraca-miedzynarodowa/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/mnster,9120,w.html

https://lublin.eu/lublin/wspolpraca-miedzynarodowa/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/delmenhorst,9106,w.html

# data[].attributes.body
W otwartym związku

Początki...
W przypadku partnerstwa Lublin-Münster, na kilka lat przed podpisaniem oficjalnej umowy, pierwsze kontakty miały miejsce w obszarze edukacji, w ramach współpracy Katolickiej Akademii Franz-Hitze-Haus w Münster i Instytutu Chrześcijańskich Nauk Społecznych KUL. Dobre relacje pracowników tych uczelni zaowocowały nawiązaniem formalnej współpracy pod koniec 1991r. Umowa partnerska Lublin - Delmenhorst została podpisana pół roku później, w maju 1992 r. Zanim do tego doszło, współpracę między naszymi miastami nawiązały szkoły. Oficjalne kroki w zakresie podpisania umowy partnerstwa podjął zaś ówczesny Burmistrz Delmenhorst, który miał przyjaciół z Lublina.

Niezapomniane
W ciągu 30 lat partnerstwa naszych miast, można wymienić wiele wzruszających momentów.
Rower, szachy, oraz muzyka to jedne z pierwszych skojarzeń w naszych relacjach.
Rozgrywki szachowe połączyły Lublin i Delmenhorst na wiele lat. Muzyka i harmonia symbolizują niewiarygodnie długą, blisko 30-letnią, współpracę między szkołą w Delmenhorst i szkołą w Lublinie. Rower zaś to jeden ze wspólnych mianowników relacji Lublin - Münster. Znane na świecie doświadczenia Münster w zakresie rozwiązań turystyki rowerowej w mieście zaowocowały działaniami „rowerowego” Lublina. Nasza współpraca to także mnóstwo cudownych chwil podczas realizacji wspólnych projektów szkolnych i kulturalnych. To doświadczenia i wzruszenia z realizacji licznych konkursów, zawodów sportowych czy występów chórów i grup tanecznych.

https://www.stadt-muenster.de/international/staedtepartnerschaften/lublin

https://www.delmenhorst.de/leben/stadt/partnerstaedte/lublin.php

https://lublin.eu/lublin/wspolpraca-miedzynarodowa/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/mnster,9120,w.html

https://lublin.eu/lublin/wspolpraca-miedzynarodowa/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/delmenhorst,9106,w.html

# data[].attributes.headline
Lublin - Münster - Delmenhorst(1991 i 1992)

# data[].attributes.subject
Lublin - Münster - Delmenhorst(1991 i 1992)

# data[].attributes.body
In einer offenen Beziehung

Anfänge...

Im Falle der Partnerschaft Lublin-Münster kam es einige Jahre vor Unterzeichnung des offiziellen Partnerschaftsvertrags zu Kontakten im Bildungsbereich. Die guten Kontakte zwischen den Mitarbeitern der katholischen Akademie Franz Hitze Haus Münster und des Instituts für Christliche Sozialwissenschaften der Katholischen Universität Lublin führten Ende 1991 zur Formalisierung der Zusammenarbeit.

Der Partnerschaftsvertrag zwischen Delmenhorst und Lublin wurde ein halbes Jahr später im Mai 1992 unterzeichnet. Zunächst hatten Schulen aus beiden Städten begonnen, miteinander zu kooperieren. Zum Abschluss der Städtepartnerschaft kam es auf Betreiben des ehemaligen Delmenhorster Bürgermeisters, der Freunde in Lublin besaß.

Erinnerungswürdig

Aus 30 Jahren, die nun unsere Städte miteinander verschwistert sind, lassen sich viele bewegende Momente anführen.

Fahrrad, Schach und Musik – das sind die ersten Assoziationen, die wir mit der Partnerschaft verbinden. Schachturniere verbanden Lublin und Delmenhorst über viele Jahre. Musik und Harmonie symbolisieren wiederum die unglaublich lange, da fast 30-jährige Zusammenarbeit zwischen der Delmenhorster und der Lubliner Schule. Das Fahrrad wiederum ist ein gemeinsamer Nenner zwischen Lublin und Münster. Die weltbekannten Lösungen Münsters für eine Fahrrad(tourismus)freundliche Stadt haben auch Lublin "aufs Rad” gebracht. Unsere Zusammenarbeit, das sind auch viele wunderbare Momente des gemeinsamen Umsetzens von schulischen und kulturellen Projekten: gemeinsame Erfahrungen und Emotionen bei der Umsetzung von Wettbewerben, Sportwettkämpfen, Auftritten von Chören und Tanzgruppen.

https://lublin.eu/lublin/wspolpraca-miedzynarodowa/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/mnster,9120,w.html

https://lublin.eu/lublin/wspolpraca-miedzynarodowa/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/delmenhorst,9106,w.html

https://www.stadt-muenster.de/international/staedtepartnerschaften/lublin

https://www.delmenhorst.de/leben/stadt/partnerstaedte/lublin.php

# data[].attributes.body
W dobrym związku

Początki...
Miasto Darmstadt było inicjatorem współpracy z Płockiem. Darmstadt poszukiwało kontaktów partnerskich z miastami w Polsce poprzez Ambasadę RP. Jednocześnie, niezależnie od działań ambasady, poszukiwania były prowadzone przez prof. Georga Strobel z Wyższej Szkoły Technicznej w Darmstadt. Był on inicjatorem idei współpracy polsko - niemieckiej pomiędzy Płockiem i Darmstadt. Utrzymywał on kontakty z Politechniką Warszawską, posiadającą swoją filię w Płocku. Dzięki jego zaangażowaniu oraz przychylności władz Płocka zostały nawiązane pierwsze stosunki pomiędzy tymi miastami. Z kolei na wybór Płocka jako miasta siostrzanego dla Darmstadt, dokonany przez Ambasadę Rzeczypospolitej Polskiej w Niemczech, duży wpływ miał fakt, iż zarówno Płock, jak i Darmstadt szczycą się bogatymi zbiorami secesji w swoich krajach.

Niezapomniane
Przedstawiciele Darmstadt (oficjele, zespoły muzyczne, artyści) uczestniczą w corocznym święcie miast partnerskich, odbywającym się w Płocku – Pikniku Europejskim. Podczas Pikniku mieszkańcy miasta mogą poznać kulturę i tradycje miast partnerskich Płocka z całego świata.
Natomiast przedstawiciele Płocka uczestniczą Weekendzie Europejskim w Darmstadt. Zwykle odbywają się warsztaty polityczne dotyczące aktualnych tematów. Odbywa się również „Grenzgang”, czyli długi spacer dla gości i mieszkańców z przystankami, podczas których goście z różnych miast partnerskich oferują specjały kulinarne. Ponadto odbywa się Międzynarodowy Festiwal Mieszkańców, na którym zarówno stowarzyszenia migracyjne, jak i przedstawiciele miast partnerskich mogą zaprezentować się w centrum Darmstadt z ofertami kulinarnymi i kulturalnymi.

Efektem jednego z warsztatów politycznych był projekt w ramach Erasmus Plus „Motywowanie młodych Europejczyków” (2017-2019). Strategiczne partnerstwo pomiędzy Darmstadt a miastami partnerskimi Płockiem, Bresicą i Lipawą miało na celu ułatwienie młodym stażystom wejście w życie zawodowe i otwarcie możliwości na europejskim rynku pracy.

Od wielu lat młodzi muzycy z Płocka wspólnie z muzykami z innych miast partnerskich Darmstadt uczestniczą w Międzynarodowej Orkiestrze Młodzieżowej Darmstadt. Łączy ona młodych ludzi z różnych krajów poprzez uniwersalny język muzyki. Szczególnie wzruszająca była edycja w 2020r. W związku z pandemią Orkiestra odbyła się on-line. Jej wynikiem jest przepiękny koncert, który można wysłuchać tutaj https://www.youtube.com/watch?v=Qx6KexkVKGE.

Równie ważnym projektem jest obóz dziecięcy, który odbywa się koło Darmstadt. Jest on doskonałą formą nawiązaniu nowych kontaktów i przyjaźni w duchu zabawy i poszanowania praw dziecka.

Płock, od 1994 roku bierze udział w Międzynarodowych Igrzyskach Szkolnych (International Children Games), ogromnej międzynarodowej imprezie sportowej, która została zainicjowana 50 lat temu w Słowenii, w celu zintegrowania dzieci różnych narodowości i kultur. Płock bierze udział w Igrzyskach, właśnie dzięki zaproszeniu od Darmstadt.

https://www.darmstadt.de/standort/interkulturelles-und-internationales/internationales/staedtepartnerschaften/plock-polen

http://old.plock.eu/pl/darmstadt__niemcy.html

# data[].attributes.attachment_link.title
postcard from Płock and Darmstadt ©Urząd Miasta Płocka & ©Darmstadt Marketing

# data[].attributes.body
In einer guten Beziehung

Anfänge...

Initiator der Zusammenarbeit war die Stadt Darmstadt. Über die Botschaft der Republik Polen versuchte man eine Partnerstadt in Polen zu finden. Parallel zu den Bemühungen der Botschaft, schaltete sich auch Prof. Georg Strobel von der TU Darmstadt in die Suche ein. Er stand in Kontakt mit der Technischen Universität Warschau, die eine Filiale in Płock hatte und so schlug er eine deutsch-polnische Kooperation zwischen Płock und Darmstadt vor. Dank seines Engagements und der Offenheit der Płocker Obrigkeiten wurden erste Kontakte geknüpft. Die Botschaft wiederum wählte Płock als Partnerstadt für Darmstadt, da beide Städte für ihre umfangreichen Jugendstil-Sammlungen bekannt sind.

Erinnerungswürdig
Jedes Jahr nehmen Vertreter aus Darmstadt (Würdenträger, Musikgruppen, Künstler) am Płocker Stadtfest - dem Europa-Picknick - teil, während dem man die Kultur und Traditionen der Płocker Partnerstädte aus aller Welt kennenlernen kann.

Gäste aus Płock nehmen wiederum an der Europawoche in Darmstadt teil. In ihrem Rahmen finden Workshops zu aktuellen politischen Themen statt und der „Grenzgang” - also ein langer Spaziergang für Bewohner und Gäste, bei dem diese die Spezialitäten aus den verschiedenen Partnerstädten kosten können. Darüber hinaus findet das Internationale Bürgerfest statt, das Migrantenverbänden wie den Partnerstädten die Möglichkeit gibt, sich mit ihren kulinarischen und kulturellen Angeboten im Zentrum Darmstadts zu präsentieren.

Das Ergebnis eines dieser Workhops ist das im Rahmen von ERASMUS+ realisierte Projekt „Junge Europäer motivieren” (2017-2019). Die strategische Kooperation zwischen den Partnerstädten Darmstadt, Płock, Bresica und Lipawa hatte zum Ziel, jungen Praktikanten den Berufseinstieg zu erleichtern und Arbeitsmöglichkeiten in Europa zu eröffnen.

Seit vielen Jahren nehmen junge Musiker aus Płock und anderen Partnerstädten am Internationalen Jugendorchester Darmstadt teil. Das Orchester bringt junge Menschen aus verschiedenen Ländern durch die universelle Sprache der Musik zusammen. 2020 war besonders bewegend – aufgrund der Corona-Pandemie fanden die Proben und das Konzert online statt. Nachzuhören unter folgendem Link https://www.youtube.com/watch?v=Qx6KexkVKGE

Płock nimmt seit 1994 an den International Childrens Games teil. Diese sportliche Großveranstaltung wurde vor 50 Jahren in der Slowakei begründet, um Kinder aus der ganzen Welt zusammenzubringen. Płock nimmt Dank einer Einladung Darmstadts an der Veranstaltung teil.

http://old.plock.eu/pl/darmstadt__niemcy.html

https://www.darmstadt.de/standort/interkulturelles-und-internationales/internationales/staedtepartnerschaften/plock-polen

# data[].attributes.attachment_link.title
postcard from Płock and Darmstadt ©Urząd Miasta Płocka & ©Darmstadt Marketing

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki…

Partnerstwo Essen i Zabrza ma za sobą długą historię. Wraz z przepracowaniem gorzkiej oraz skomplikowanej przeszłości po II Wojnie Światowej, w 1953 r., po objęciu przez Essen patronatu nad Zabrzem, czyli wówczas Hindenburgiem, pomiędzy miastami narodziła się wyjątkowa relacja. Po czasach przymusowych wysiedleń ogromnej liczby ludności, pojednanie rozumiane było i jest, jako praca niezbędna dla osiągnięcia porozumienia między niegdyś wrogimi narodami. Porozumienie to szczególnie istotne jest dla młodego pokolenia, które nie musiało doświadczać wojny i cierpienia. Zarówno w tamtym czasie, ale również i teraz, na współpracę obu miast pozytywny wpływ miała działalność Ziomkostwa Zabrzan.

Obecnie współpraca obejmuje wiele różnych obszarów, co obrazuje Memorandum of Understanding z 2008 r.: rozwój miast, kultura przemysłowa, geoinformacja, marketing miejski, praca z osobami niepełnosprawnymi, a także samopomoc i pomoc osobom uzależnionym, które również stanowią bardzo istotne elementy “codziennej” współpracy między Essen, a Zabrzem, doprowadzając do jej rozszerzania w ramach gospodarki, kultury czy współpracy instytucjonalnej. Właśnie te pozytywne elementy współpracy zostały umocnione podpisaniem umowy o partnerstwie miast w 2015 r. Zgodnie z nią realizacja projektów z zakresu wymiany administracyjnej, nauki, medycyny, kultury, edukacji, turystyki, a także spotkań międzyludzkich i wymiany młodzieży oraz sportu stanowi kolejne kroki we współpracy. Obopólne relacje można także umiejscowić w szerszym kontekście politycznym, a mianowicie w perspektywie współpracy na płaszczyźnie z Unią Europejską jako instytucją stanowiącą symbol pokojowej Europy. Dlatego dzisiejsza współpraca charakteryzuje się również realizacją projektów unijnych.

Niezapomniane

Jednym z najbardziej poruszających wspólnych projektów była wymiana szkolna pod hasłem „Razem w Europie. Jeden cel”, zorganizowana dzięki Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży pomiędzy Pestalozzi-Schule w Essen i jej partnerską Szkołą Podstawową Specjalną nr 41 w Zabrzu. Temat wymiany brzmiał: „Nie mówię, ale się porozumiewam”. Ze względu na to, że dzieci biorące udział w projekcie nie były w stanie porozumiewać się fonicznie, wykorzystywały systemy głosowej komunikacji dla osób z niepełnosprawnościami, piktogramy oraz gesty. W ramach realizacji projektu, w kwietniu 2018 r., uczniowie z Essen wraz z opiekunami odwiedzili miasto partnerskie Zabrze, gdzie czekał na nich bardzo różnorodny program. Główny nacisk położono na wspólne muzykowanie, eksperymentowanie, majsterkowanie i dogtrekking pod hasłem „Spróbujmy uczyć się inaczej”. W październiku tego samego roku uczniowie z Zabrza odwiedzili Essen. Tutaj również miał miejsce ekscytujący program, w którym to podczas warsztatów teatralnych i plastycznych uczniowie mogli wyrazić swoją kreatywność oraz wymieniać się pomysłami. Oprócz wymian szkolnych, w ramach wymiany doświadczeń w zakresie samopomocy osób niepełnosprawnych w latach 2003-2019, organizowano regularne konferencje oraz wzajemne wizyty przedstawicieli różnych organizacji oraz miejskich Koordynatorów ds. Osób Niepełnosprawnych.

https://www.essen.de/dasistessen/international/partnerstaedte/zabrze.de.html

https://miastozabrze.pl/miasto/samorzad/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/essen/

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...

Hinter der Partnerschaft zwischen Essen und Zabrze steckt eine lange Geschichte. Mit der Aufarbeitung der bitteren und komplizierten Vergangenheit nach dem Zweiten Weltkrieg begann 1953 mit der Übernahme einer Patenschaft eine besondere Beziehung zum früheren Hindenburg und heutigen Zabrze. Nach der Vertreibung zahlloser Menschen zwischen ehemals befeindeten Ländern wird Aussöhnung als unabdingbare Arbeit zur Verständigung der Völker, insbesondere für die junge Generation, die Krieg und Leiden nicht miterleben mussten, verstanden. Bei der zukünftigen Zusammenarbeit der beiden Städte wurde die Mitwirkung der Landsmannschaft der Hindenburger positiv einbezogen, damals wie heute.

Heute umfasst die Kooperation verschiedenste Arbeitsfelder, wie das Memorandum of Understanding von 2008 veranschaulicht: Stadtentwicklung, Industriekultur, Geoinformation, Stadtmarketing, die Arbeit mit Menschen mit Behinderung sowie Selbst- und Suchthilfe stehen inzwischen auch auf der Agenda und haben zu einem immer dichter werden Netz von Wirtschaft, Kultur und Institutionen zwischen Essen und Zabrze geführt. Gefestigt wurde jene positive Entwicklung durch die Unterzeichnung der Städtepartnerschaft im Jahre 2015. Wie die Städtepartnerschaftsvereinbarung festhält, markieren weitere Projekte im Bereich des Verwaltungsaustausches, der Wissenschaft, der Medizin, der Kultur, des Bildungswesens, des Tourismus, der Begegnungen der Bürgerinnen und Bürger sowie des Jugendaustausches und des Sports die nächsten Schritte der Kooperation. Auch konnte die Beziehung auf größerer politischer Ebene, nämlich der Europäischen Union als sinnbildliche Institution für ein friedliches Europa, ausgeweitet werden. So kennzeichnet die heutige Zusammenarbeit auch die Umsetzung von EU-Projekten.

Erinnerungswürdig

Eines der bewegendsten gemeinsamen Projekte war der vom Deutsch-Polnischen Jugendwerk organisierte Schulaustausch der Pestalozzi-Schule Essen und ihrer Partnerschule Nummer 41 in Zabrze unter dem Titel „Gemeinsam. In Europa. Ein Ziel“. Thema des Austausches war dabei „Ich kann nicht sprechen, aber ich kommuniziere“. Die teilnehmenden Kinder konnten sich aufgrund von Einschränkungen nicht oder kaum mittels Lautsprache verständigen, weshalb sie sich mit Hilfe von Sprachcomputern, Piktogrammen und Gebärden austauschten. Dazu besuchten die Essener Schüler*innen und ihre Begleiter*innen im April 2018 die Partnerstadt Zabrze, wo sie ein vielseitiges Programm erwartete. Unter dem Motto „Lernen einmal anders“ standen vor allem gemeinsames Musizieren, experimentieren, basteln und Dogtrekking im Fokus. Im Oktober desselben Jahres besuchten dann Schüler*innen aus Zabrze Essen. Auch hier gab es ein spannendes Programm, in dem die Schüler*innen ihre Kreativität in Theater- und Kunstworkshops ausleben und sich austauschen konnten. Neben Schulaustäuschen wurden im Rahmen des Erfahrungsaustausches im Bereich Selbsthilfe der Menschen mit Behinderung von 2003 bis 2019 regelmäßig gegenseitige Besuche der Vertreter*innen verschiedener Organisationen und städtischer Behindertenkoordinatoren zu Arbeitsbesuchen oder Konferenzen organisiert.

https://miastozabrze.pl/miasto/samorzad/miasta-partnerskie-i-zaprzyjaznione/essen/

https://www.essen.de/dasistessen/international/partnerstaedte/zabrze.de.html

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...
Stuttgart bemühte sich bereits Ende der 70er-Jahre die städtepartnerschaftlichen Beziehungen nach Osteuropa auszudehnen. In einem Brief an den polnischen Botschafter formulierte die Stadt 1979 ihren Wunsch nach einem passenden Partner. Beim Antrittsbesuch des polnischen Botschafters 1980 in Stuttgart wurde das Interesse der Stadt Łódź an einer Städtepartnerschaft offiziell signalisiert. Während des Kalten Kriegs waren kommunalpolitische Aktivitäten zwischen West und Ost stark eingeschränkt. Daher kam der erste offizielle Kontakt beider Städte erst 1986 zustande und war eine höchstpolitische Angelegenheit. Insbesondere die Beziehung des Stadtjugendrings Stuttgart und dem Łódzer Jugendverband ZSP, die bereits 1976 unter anderem von Bernhard Löffler (damals Naturfreundejugend Stuttgart), Krzysztof Augustyniak (ZSP) und Mike Corsa (Stadtjugendring Stuttgart) begonnen wurde, ebnete Łódź den Weg zur Partnerschaft.

Am 26. September 1988 unterzeichneten Oberbürgermeister Manfred Rommel, der Łódzer Stadtpräsident Jaroslaw Pietrzyk und der Vorsitzende des Stadtparlaments Andrzej Grabski in Stuttgart die Partnerschaftsurkunden und die Rahmenvereinbarung über die Zusammenarbeit. Damit besiegelten sie Stuttgarts achte Städtepartnerschaft und für Łódź das erste frei gewählte Freundschaftsbündnis auf Städteebene.

Erinnerungswürdig
...war die gemeinsame Realisierung und Einweihung des Generationenhauses „Bednarska“ in Łódź. Der Stuttgarter Oberbürgermeister Dr. Wolfgang Schuster beschrieb die Bedeutung dieses Projekts folgendermaßen: „Ich bin froh, dass dieses Haus die Vergangenheit und die Zukunft verbindet. Es ist eine Art Symbol für Erinnerung, Vergebung, Freundschaft, Zukunft und Zusammenarbeit...”

Hintergrund: In Stuttgart beschloss der Gemeinderat 2001 das Projekt „Verständigung und Versöhnung mit osteuropäischen Partnerstädten“. Die Partnerstädte Łódź, Brünn und Samara erhielten jeweils rund 256.000 Euro für soziale Zwecke. Łódź investierte das Geld in das Generationenhaus „Bednarska“, eine Begegnungs- und Förderungsstätte für Senioren, Waisenkinder und den Verein für ehemalige Zwangsarbeiter. Gegenseitige Unterstützung und Hilfe sowie die Weitergabe von Wissen und Fähigkeiten stehen bei der Bednarska im Vordergrund. Außerdem organisiert die Institution regelmäßige Treffen mit Jugendlichen und Auslandsdelegationen.

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_miasta_stud_090130.pdf

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_mp_Chemnitz_090213.pdf

https://www.stuttgart.de/leben/internationale-beziehungen/stuttgarts-partnerstaedte/lodz.php

https://www.chemnitz.de/chemnitz/de/unsere-stadt/chemnitz-international/partnerstaedte/lodz/index.html

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...
Już pod koniec lat siedemdziesiątych Stuttgart starał się rozszerzyć kontakty partnerskie na Europę Wschodnią. W 1979 r., w liście do polskiego ambasadora, miasto wyraziło chęć znalezienia odpowiedniego partnera. Podczas pierwszej wizyty polskiego ambasadora w Stuttgarcie, w 1980 roku, oficjalnie zasygnalizowano zainteresowanie Łodzi takim partnerstwem. Podczas zimnej wojny gminne kontakty polityczne między Zachodem a Wschodem były jednak bardzo mocno ograniczone, dlatego pierwszy oficjalny kontakt między dwoma miastami został nawiązany dopiero w 1986 roku. W szczególności relacje między Stadtjugendring Stuttgart a łódzkim ZSP, które w 1976 roku zapoczątkowali Bernhard Löffler (wówczas Naturfreundejugend Stuttgart), Krzysztof Augustyniak (ZSP) i Mike Corsa (Stadtjugendring Stuttgart), utorowały Łodzi drogę do partnerstwa. To sprawiło, że Stuttgart / Łódź, obok Bremy / Gdańska i Hanoweru / Poznania, byli jednymi z pionierów, którzy zdecydowali się na partnerstwo międzyblokowe przed rokiem 1989.

26 września 1988 r. Nadburmistrz Stuttgartu Manfred Rommel, Prezydent Miasta Łodzi Jarosław Pietrzyk oraz Przewodniczący Rady Miejskiej Andrzej Grabski podpisali w Stuttgarcie umowę o partnerstwie oraz umowę ramową o współpracy. W ten sposób przypieczętowano ósme partnerstwo Stuttgartu oraz pierwsze partnerstwo Łodzi, które miasto to mogło wybrać dobrowolnie.

Niezapomniane

...pozostają wspólna realizacja i uroczyste otwarcie łódzkiego Domu Międzypokoleniowego „Bednarska”. Nadburmistrz Stuttgartu Dr. Wolfgang Schuster opisał wagę tego projektu następująco: „Cieszę się, że ten dom łączy przeszłość z przyszłością. To swego rodzaju symbol pamięci, przebaczenia, przyjaźni, przyszłości i współpracy…”

Kontekst: W 2001 r. Rada Miasta Stuttgart zdecydowała się na projekt „Verständigung und Versöhnung mit osteuropäischen Partnerstädten“  (pl. "Porozumienie i pojednanie z miastami partnerskimi w środkowej i wschodniej Europie"). Miasta partnerskie Łódź, Brno i Samara otrzymały po około 256 000 euro na cele społeczne. Łódź zainwestowała pieniądze w Dom Międzypokoleniowy „Bednarska” - ośrodek spotkań i wsparcia seniorów, dzieci osieroconych oraz Związku Byłych Robotników Przymusowych. Wzajemne wsparcie, pomoc oraz przekazywanie wiedzy i umiejętności stoją w „Bednarskiej” na pierwszym miejscu.  Instytucja organizuje również cykliczne spotkania z młodzieżą i delegacjami zagranicznymi.

https://www.stuttgart.de/leben/internationale-beziehungen/stuttgarts-partnerstaedte/lodz.php

https://www.chemnitz.de/chemnitz/de/unsere-stadt/chemnitz-international/partnerstaedte/lodz/index.html

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_miasta_stud_090130.pdf

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_mp_Chemnitz_090213.pdf

# data[].attributes.body
W dobrym związku

Początki...
Pierwsze kontakty między Hanowerem i Poznaniem zostały nawiązane w latach siedemdziesiątych XX wieku. Nadburmistrz Hanoweru Herbert Schmalstieg zaproponował partnerstwo miast w 1972 roku. Do jego zawarcia doszło dopiero po kolejnych 7 latach. W 1979 roku w Poznaniu została podpisana ramowa umowa o współpracy między miastem Poznań w PRL a Hanowerem w Republice Federalnej Niemiec.

Partnerstwo między obydwoma miastami od samego początku było napędzane przez osobiste przyjaźnie, które przekraczały granice narodowe i systemowe, między innymi przez ogromne zaangażowanie i przyjacielskie stosunki ówczesnego Prezydenta Poznania Andrzeja Wituskiego i Nadburmistrza Hanoweru Herberta Schmalstiega. To partnerstwo miejskie było jednym z czterech pierwszych polsko-niemieckich partnerstw miejskich w ogóle. Wraz z umową o współpracy w Hanowerze założono również Towarzystwo Niemiecko-Polskie. W czerwcu 2019 roku obchodzono 40. rocznicę partnerstwa miast i założenia Towarzystwa Niemiecko-Polskiego, co zaowocowało ożywieniem współpracy na płaszczyźnie wymiany kulturalnej.

Niezapomniane
W 1997 r. młodzież zrealizowała artystyczny projekt interdyscyplinarny między dwiema instytucjami kultury - z Poznania i Hanoweru - pod tytułem „Die Wege” (pl. „Drogi”). Dzięki temu projektowi grupy młodzieżowe z obu miast odwiedzały się, realizując w ramach warsztatów artystycznych duże projekty z zakresu sztuk performatywnych i wizualnych, w tym występy w obu miastach partnerskich. Na rozpoczęcie projektu odbyła się uroczysta defilada uczestników przez centra miast, a po jego zakończeniu, w 1998 roku, opublikowano obszerną dokumentację w postaci broszury „Die Wege / Drogi”.

https://www.hannover.de/Leben-in-der-Region-Hannover/Politik/St%C3%A4dte-Regionspartnerschaften/St%C3%A4dtepartnerschaften-der-Landeshauptstadt-Hannover/Pozna%C5%84

https://www.poznan.pl/mim/main/hanower-niemcy,p,19,64.html

# data[].attributes.body
In einer guten Beziehung

Anfänge...
In den 70er Jahren wurden erste Kontakte zwischen Hannover und Poznań geknüpft. Der Oberbürgermeister von Hannover Herbert Schmalstieg schlug 1972 eine Städtepartnerschaft vor. Es dauerte weitere 7 Jahre bis zum formalen Abschluss: 1979 wurde in Poznań die Rahmenvereinbarung über die Zusammenarbeit zwischen der Stadt Poznań in der Volksrepublik Polen und der Landeshauptstadt Hannover in der Bundesrepublik Deutschland unterzeichnet.

Die Partnerschaft wurde von Beginn an durch die persönlichen Freundschaften über die Landes- und Systemgrenzen hinweg befeuert, nicht zuletzt durch das große Engagement und die freundschaftliche Verbindung zwischen dem damaligen Stadtpräsidenten Andrzej Wituski und dem Oberbürgermeister Herbert Schmalstieg. Diese Städtepartnerschaft war eine der vier ersten polnisch-deutschen Städtepartnerschaften überhaupt. Gemeinsam mit der Kooperationsvereinbarung wurde auch die Deutsch-Polnische Gesellschaft in Hannover gegründet. Das 40. Jubiläum der Städtepartnerschaft und der Gründung der Deutsch-Polnischen Gesellschaft ist im Juni 2019 feierlich begangen worden, was zur Wiederbelebung der Zusammenarbeit auf der Ebene des kulturellen Austausches führte.

Erinnerungswürdig
1997 wurde ein interdisziplinäres künstlerisches Jugendprojekt zwischen zwei Kultureinrichtungen - in Poznań und Hannover - unter dem Titel "Die Wege" durchgeführt. Durch dieses Vorhaben reisten Jugendgruppen aus beiden Städten zueinander und haben im Rahmen von Kunstwerkstätten umfangreiche Vorhaben aus den Bereichen darstellende und bildende Künste umgesetzt, inklusive Aufführungen in den beiden Partnerstädten. Zum Auftakt fand zeitgleich ein festlicher Umzug der Teilnehmer*innen durch die Innenstädte. Zum Abschluss wurde 1998 eine umfangreiche Dokumentation in Form einer Broschüre "Die Wege / Drogi" herausgegeben.

https://www.poznan.pl/mim/main/hanower-niemcy,p,19,64.html

https://www.hannover.de/Leben-in-der-Region-Hannover/Politik/St%C3%A4dte-Regionspartnerschaften/St%C3%A4dtepartnerschaften-der-Landeshauptstadt-Hannover/Pozna%C5%84

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...
Początki partnerstwa nie są udokumentowane. Nie ma żadnego dokumentu z czasów socjalistycznych bezpośrednio dotyczącego partnerstwa miast. W czasach tych powszechne było inicjowanie partnerstwa miast za pośrednictwem odpowiednich partii komunistycznych. Dla Karl-Marx-Stadt były to głównie miasta o podobnym zapleczu tj. miasta przemysłowe, zwłaszcza jeśli chodzi o przemysł tekstylny. Organizowano tym samym wiele wymian pomiędzy Karl-Marx-Stadt a Łodzią - w tym delegacje władz miejskich.

Niezapomniane
Dokumentacja fotograficzna oraz tekst projektu Siostra – Schwester “Meine polnische - meine sächsische Schwester" o życiu kobiet z polskim pochodzeniem migracyjnym w Saksonii. Wspólny projekt kobiet z Widzewskiego Domu Kultury w Łodzi i Lila Villa w Chemnitz. Najpierw w Łodzi poszukiwano śladów Polek o niemieckich korzeniach, potem w Chemnitz kobiet o korzeniach polskich. Powstała imponująca wystawa i broszura, a także doszło do wielu osobistych spotkań.

https://www.chemnitz.de/chemnitz/de/unsere-stadt/chemnitz-international/partnerstaedte/lodz/index.html

https://www.stuttgart.de/leben/internationale-beziehungen/stuttgarts-partnerstaedte/lodz.php

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_mp_Chemnitz_090213.pdf

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_miasta_stud_090130.pdf

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...
Die Geschichte der partnerschaftlichen Zusammenarbeit können wir leider nicht ganz nachvollziehen. Es gibt aus sozialistischen Zeiten keine Urkunde zur direkten Städtepartnerschaft. Zu sozialistischen Zeiten war es üblich, dass Städtepartnerschaften über die jeweiligen kommunistischen Parteien angeregt wurden. Für Karl-Marx-Stadt waren dies hauptsächlich Städte mit einem ähnlichen Hintergrund als Industriestadt besonders bezüglich der Textilindustrie. Es gab allerdings sehr viele Austausche zwischen Karl-Marx-Stadt und Łódź - auch Delegationen zwischen den Stadtverwaltungen.

Erinnerungswürdig
Erinnerungswürdig

Foto- und Textdokumentation Siostra – Schwester – Projekt „Meine polnische – meine sächsische Schwester“ zum Leben von Frauen mit polnischem Migrationshintergrund in Sachsen. Ein Gemeinschaftsprojekt von Frauen des Widzewer Kulturhauses in Łódź und der Lila Villa Chemnitz. Zunächst ging man in Łódź auf die Suche nachpolnischen Frauen mit deutschen Wurzeln, danach in Chemnitz nach Frauen mit polnischen Wurzeln. Es entstanden eine eindrucksvolle Ausstellung und Broschüre sowie viele persönliche Begegnungen.

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_mp_Chemnitz_090213.pdf

https://bip.uml.lodz.pl/files/bip/public/miasto/miasta_partnerskie/BPTiWzZ_miasta_stud_090130.pdf

https://www.chemnitz.de/chemnitz/de/unsere-stadt/chemnitz-international/partnerstaedte/lodz/index.html

https://www.stuttgart.de/leben/internationale-beziehungen/stuttgarts-partnerstaedte/lodz.php

# data[].attributes.body
In einer guten Beziehung

Anfänge...

Kontakte gab es bereits seit 1977. 1984 war eine Vereinbarung zwischen der DDR und der VR Polen über den organisierten Ferien- und Erholungsaufenthalt von Kindern und Jugendlichen unterzeichnet. Vor diesem Hintergrund haben die Verwaltungsorgane der beiden – damals noch – städtischen Bezirke eine Vereinbarung über Zusammenarbeit abgeschlossen. 1984 folgte die Unterzeichnung des offiziellen Freundschaftsvertrags.

Erinnerungswürdig

Von besonderer Bedeutung ist für beide Städte der Austausch und der Kontakt zweier Jugendeinrichtungen, der sich in den letzten Jahren sehr gefestigt hat. Im jährlichen Wechsel besuchen junge Leute aus Suhl für ca. eine Woche die polnische Partnerstadt und junge Leute aus Leszno kommen für die gleiche Zeit nach Thüringen. Die entstandenen Freundschaften und geknüpften Kontakte halten auch über die Begegnung hinaus an. Besonders beeindruckend war der Abschlussabend der Begegnung 2019 in Suhl bei der alle Teilnehmer*innen ein Theaterstück ohne Worte aufführten und gezeigt haben, dass man nicht die gleiche Sprache sprechen muss, um sich zu verstehen. Am Ende lagen sich alle mit Tränen in den Augen in den Armen.

https://www.leszno.pl/Miasta-partnerskie.html

https://www.suhltrifft.de/content/view/2317/2023/

# data[].attributes.body
W dobrym związku

Początki...
Kontakty między dwoma miastami istnieją już od 1977 roku. W 1984 r. podpisano umowę między NRD a Polską Rzeczpospolitą Ludową o organizowaniu wczasów i pobytów wypoczynkowych dla dzieci i młodzieży. Na kanwie tego porozumienia władze obu – wtedy jeszcze dzielnic miast podpisały umowę o współpracy. W 1984 nastąpiło podpisanie oficjalnej umowy o przyjaźni.

Niezapomniane
Wymiana i kontakty między dwiema organizacjami młodzieżowymi, które w ostatnich latach stały się znacznie intensywniejsze, mają szczególne znaczenie dla obu miast. Co roku młodzi ludzie z Suhl odwiedzają na około tydzień polskie miasto partnerskie, a młodzi ludzie z Leszna przyjeżdżają na ten sam czas do Turyngii. Zawarte przyjaźnie i kontakty nie zanikają nawet po spotkaniu. Szczególnie wzruszający był ostatni wieczór spotkania w Suhl w 2019 roku, podczas którego wszyscy uczestnicy wystawili przedstawienie bez słów i pokazali, że nie trzeba mówić tym samym językiem, aby się rozumieć. Na zakończenie wszyscy ściskali się w ramionach ze łzami w oczach.

https://www.suhltrifft.de/content/view/2317/2023/

https://www.leszno.pl/Miasta-partnerskie.html

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...
Partnerstwo powstało z inicjatywy ówczesnych władz miasta Norymbergi i było rozumiane jako komponent procesu pojednania europejskiego. Temu długiemu i trudnemu procesowi towarzyszyły już spotkania młodzieży i projekty artystyczne. Dziś partnerstwo jest postrzegane jako przykład udanej współpracy dwóch miast, która powstała jako wkład w normalizację stosunków i od dziesięcioleci jest realizowana jako przyjaźń na równym poziomie.

Niezapomniane
Domy partnerstwa otwarte w Norymberdze i Krakowie w 1996 roku są wyjątkowym symbolem partnerskiego przywiązania obu miast. Setki osób podróżowało specjalnymi pociągami i autobusami do Krakowa i Norymbergi na ich otwarcie. Od tego czasu, dzięki niezliczonym wydarzeniom i spotkaniom, oba domy stały się ważnymi częściami składowymi krajobrazów kulturowych obu miast.

https://www.nuernberg.de/internet/international/krakau_home.html

https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/krakau/

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,11,0,otwarty_na_swiat.html

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,23,0,otwarty_na_swiat.html

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...

Die Partnerschaft ist auf Betreiben der damaligen Stadtregierung von Nürnberg entstanden und wurde als ein Baustein im Prozess der europäischen Aussöhnung verstanden. Der lange und schwierige Prozess wurde bereits von Jugendbegegnungen und Kunstprojekten begleitet. Heute gilt die Partnerschaft als erfolgreiches Beispiel der Zusammenarbeit von zwei Städten, die als Beitrag zur Normalisierung der Beziehungen begründet wurde und seit Jahrzehnten als eine Freundschaft auf Augenhöhe realisiert wird.

Erinnerungswürdig

Die 1996 eröffneten Partnerschaftshäuser in Nürnberg und Krakau sind ein einmaliges Symbol der partnerschaftlichen Verbundenheit beider Städte. Zu den Eröffnungen in Nürnberg und Krakau reisten Hunderten von Menschen mit Sonderzügen und Bussen nach Krakau und Nürnberg. Seither haben sich die beiden Häuser mit unzähligen Veranstaltungen und Begegnungen als wichtige Bestandteile der Kulturlandschaften beider Städte etabliert.

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,11,0,otwarty_na_swiat.html

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,23,0,otwarty_na_swiat.html

https://www.nuernberg.de/internet/international/krakau_home.html

https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/krakau/

# data[].attributes.body
In einer guten Beziehung, die "frischen Wind" braucht

Anfänge...
Schon seit Mitte der 1960er Jahre bestanden dank motivierter Einzelner gute Kontakte zwischen den Bürger*innen beider Städte. 1973 wurde die Städtepartnerschaft dann offiziell in einem Vertrag besiegelt. Auf dieser Grundlage bildete sich im Juni 2004 der Opole-Club in Potsdam. In der Partnerstadt Opole gibt es wiederum den Potsdam-Club Opole. Die Mitglieder dieser Freundeskreise treffen sich regelmäßig in beiden Städten. Auch Schulpartnerschaften gibt es.

Erinnerungswürdig
Am 9. Mai 2019 lud die BBAG e.V. zum Potsdamer Europafest auch junge Leute aus den Partnerstädten ein, die die "Ode an die Freude" in ihrer jeweiligen Landessprache sangen und die letzte Strophe dann zusammen auf Englisch. Sowohl bei den Jugendlichen als auch bei dem Publikum kam diese musikalische Variante der Europahymne gut an.

https://www.opole.pl/node/728

https://www.potsdam.de/content/opole

# data[].attributes.body
W dobrym związku, który potrzebuje "powiewu świeżości"

Początki...
Dzięki zmotywowanym pojedynczym ludziom, dobre kontakty między dwoma miastami istnieją już od lat 60. XX wieku. W 1973 roku Poczdam i Opole podpisały oficjalną umowę partnerską. Na tej podstawie w 2004 roku utworzono Klub Opolski (w Poczdamie) i Klub Poczdamski (w Opolu). Członkowie spotykają się regularnie, są także zawiązane partnerstwa między poszczególnymi szkołami.

Niezapomniane
9 maja 2019 roku BBAG (organizacja pozarządowa reprezentująca partnerstwo między miastami) zaprosiła młodych ludzi z miast partnerskich do wspólnego zaśpiewania hymnu Europy w ich ojczystym języku oraz ostatniego wersetu w całości po angielsku. Wydarzenie to spodobało się zarówno wykonawcom, jak i publiczności.

https://www.potsdam.de/content/opole

https://www.opole.pl/node/728

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...
Schon 1969 initiierte der Landesjugendring Baden-Württemberg erste Begegnungen zwischen baden-württembergischen und polnischen Kommunen. Der Mannheimer Stadtjugendring baute in der Folge mehrere Kontakte in das Nachbarland auf.

1985 traf man sich schließlich erstmals mit dem Polnischen Studentenverband ZSP zu deutsch-polnischen Seminartagen in Bydgoszcz, während der sich die Teilnehmer mit der Geschichte der deutsch-polnischen Beziehung in den Jahren 1918-1939 und mit den ersten Tagen des Zweiten Weltkriegs auf dem Gebiet von Bydgoszcz befassten. Noch im selben Jahr kamen die Partner aus Bydgoszcz nach Mannheim. Diesmal tauschte man sich zu ökologischen Themen (Waldsterben) und gemeinsamen Ansatzpunkten in der Friedensarbeit aus.

1987 folgten dem Engagement der Jugendorganisationen das Kennenlernen auf offizieller Ebene und der einstimmige Beschluss in beiden Gemeinderäten, eine Städtepartnerschaft anzustreben.

Erinnerungswürdig
2013 brachten Mitglieder des Turnvereins 1877 Mannheim-Waldhof nach einer Sport- und Begegnungsreise nach Bydgoszcz das Hufeisenwerfen mit nach Mannheim. Die bis dahin in Mannheim unbekannte Sportart wurde im Turnverein etabliert, und seither treffen sich die beiden Partnervereine Bydgoszcz und Mannheim zu regelmäßigen Begegnungen und Turnieren.

Der bisherige Höhepunkt der gemeinsamen sportlichen Geschichte stellte die erstmalige Ausrichtung der Europameisterschaften im Hufeisenwerfen in Mannheim im Juli 2016 dar. Neben Teams aus Finnland, Schweden, Norwegen, Italien, der Schweiz und weiteren Teilen Deutschlands konnte auch die Mannschaft aus Bydgoszcz an der Meisterschaft teilnehmen.

Der gesamte Sommer und Herbst des Jahres 2016 stand im Zeichen der deutsch-polnischen Partnerschaft. Mit vielfältigen Veranstaltungen feierten die Städte zusammen mit den aktiven zivilgesellschaftlichen Akteuren, insbesondere der Deutsch-Polnischen Gesellschaft Mannheim-Ludwigshafen e.V., das 25-jährige Bestehen der Städtepartnerschaft. U.a. trat auch die Band PO!NTA  auf, in der fünf Musiker*innen aus Polen, Deutschland und Österreich spielen und die während eines Studierendenaustauschs zwischen der Kazimierz Wielki Universität Bydgoszcz und der Popakademie Mannheim entstanden ist.

https://www.bydgoszcz.pl/promocja/wspolpraca-z-zagranica/miasta-partnerskie/mannheim/

https://www.mannheim.de/de/stadt-gestalten/europa-und-internationales/partner-und-freundesstaedte/bydgoszcz

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...
Już w 1969 roku Rada Organizacji Młodzieżowych landu Badenia-Wirtenbergia (Landesjugendring Baden-Württemberg) zainicjowała pierwsze spotkania między gminami z Badenii-Wirtembergii i Polski. W rezultacie Rada Organizacji Młodzieżowych Miasta Mannheim (Der Mannheimer Stadtjugendring) nawiązała kilka kontaktów w sąsiednim kraju.

W 1985 r. doszło do pierwszego spotkania z Polskim Stowarzyszeniem Studentów ZSP w trakcie polsko-niemieckich seminariów w Bydgoszczy. „Oprócz poznania miasta i jego okolic, uczestnicy (…) zajęli się historią stosunków polsko-niemieckich w latach 1918-1939 oraz pierwszymi dniami II wojny światowej na terenie Bydgoszczy" (Salewski, A./Panker, P.: Geschichte des Stadtjugendrings Mannheim e.V. 1946-1988, Mannheim o.J. (1989)). Jeszcze w tym samym roku Mannheim odwiedzili bydgoscy partnerzy. Tym razem dyskutowano na tematy ekologiczne (obumieranie lasów) oraz o wspólnych założeniach nt. pracy na rzecz pokoju.

W 1987 r. dzięki zaangażowaniu organizacji młodzieżowych doszło do poznania się na szczeblu politycznym i jednogłośnej decyzji obu rad miejskich o dążeniu do partnerstwa miast.

Niezapomniane
W 2013 roku członkowie Klubu Sportowego 1877 Mannheim-Waldhof przywieźli ze sobą z Bydgoszczy pomysł rzucania podkowami, które do tego czasu nie było znane w Mannheim jako dyscyplina sportowa. Zagościło ono jednak na stałe w Klubie Sportowym i od tamtej pory oba kluby, z Bydgoszczy i Mannheim, spotykają się regularnie na turniejach.

Punktem kulminacyjnym dotychczasowej wspólnej historii sportowej była organizacja pierwszych Mistrzostw Europy w rzucie podkową w Mannheim w lipcu 2016 roku. Oprócz drużyn z Finlandii, Szwecji, Norwegii, Włoch, Szwajcarii i innych części Niemiec w mistrzostwach mogła wziąć udział również drużyna z Bydgoszczy.

Całe lato i jesień 2016 roku stały pod znakiem partnerstwa polsko-niemieckiego. Miasta obchodziły 25. rocznicę partnerstwa miast, organizując różne wydarzenia, w których uczestniczyli aktywni działacze społeczni, w szczególności z Niemiecko-Polskiego Towarzystwa Mannheim-Ludwigshafen e.V. Występował wtedy również zespół PO!NTA, który powstał w ramach wymiany studenckiej pomiędzy Uniwersytetem Kazimierza Wielkiego i Popakademie Mannheim i w którego skład wchodzi pięcioro muzyków: z Polski, Niemiec i Austrii.

https://www.mannheim.de/de/stadt-gestalten/europa-und-internationales/partner-und-freundesstaedte/bydgoszcz

https://www.bydgoszcz.pl/promocja/wspolpraca-z-zagranica/miasta-partnerskie/mannheim/

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...
sięgają czasów socjalizmu, kiedy to kwestia partnerstwa miast była częścią polityki zagranicznej państwa i to rządy takie partnerstwa zawierały. Oba miasta połączył jednak wkrótce pokojowy opór wobec reżimów komunistycznych w swoich państwach. Przewrót polityczny po 1990 roku sprawił, że doszło do zacieśnienia relacji i w roku 1995 podpisano nową umowę o partnerstwie. W 2005 r. prezydent miasta Lipsk, Pastor Freidrich Magirius, otrzymał obywatelstwo honorowe Krakowa i w tym samym roku założono stowarzyszenie dbające o partnerstwo Lipsk-Kraków.

Niezapomniane
są wspólne obchody rocznicy pokojowej rewolucji (Friedliche Revolution) w październiku 2009 r. Podczas Festiwalu Świateł w Lipsku poruszający występ dał renomowany krakowski teatr uliczny „KTO”

Jubileusz 800-lecia Kościoła św. Tomasza, chóru św. Tomasza i szkoły im. św. Tomasza, podczas których miała miejsce prapremiera dzieła »Missa brevis« Krzysztofa Pendereckiego w obecności samego kompozytora oraz głów obu miast.

Koncert lipskiej MDR Sinfonieorchester w Operze Krakowskiej z okazji 40-lecia partnerstwa Krakowa i Lipska (28 marca 2013)

Udział przedstawicieli sceny graffiti z Lipska w warsztatach na temat „Graffiti w przestrzeni publicznej” w Krakowie (2003).

Pobranie ziemi z okazji 200. rocznicy śmierci księcia Józefa Poniatowskiego. Podczas uroczystej ceremonii, 16 października 2013 r., pobrano ziemię ze Starego Cmentarza w Lipsku i przeniesiono ją do Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Ławka partnerstwa „1000 lat Lipska” na Augustusplatz, na której zlewają się ze sobą sylwetki Krakowa i Lipska.

Udział marki modowej „LUXAA” na „Krakow Fashion Week” w 2019 r.

Broszura „Lipsk-Kraków: Dwa miasta - jedna historia” - Dokumentacja dotycząca partnerstwa miast od 1973 do 2020”

https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/krakau/

https://www.nuernberg.de/internet/international/krakau_home.html

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,23,0,otwarty_na_swiat.html

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,11,0,otwarty_na_swiat.html

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...
liegen in der Zeit der Volksrepublik Polen und der DDR, so dass die Städtepartnerschaft 1973 als Teil der staatlichen Außenpolitik geschlossen wurde. Bald jedoch verband die beiden Städte der friedliche Widerstand gegen das jeweilige kommunistische Regime. Mit dem politischen Umbruch von 1990 intensivierte sich die Zusammenarbeit. 1995 wurde ein neuer Partnerschaftsvertrag unterzeichnet, 2005 erhielt der ehemalige Stadtpräsident von Leipzig, Pastor Friedrich Magirius, die Ehrenbürgerschaft der Stadt Krakau und in demselben Jahr wurde der  Städtepartnerschaftsverein Leipzig-Krakau gegründet.

Erinnerungswürdig

sind die gemeinsamen Feierlichkeiten zum Jubiläum der friedlichen Revolution 2009. Am Lichtfest in Leipzig nahm das renommierte Straßentheaterensemble „KTO” aus Krakau mit einer emotionalen Aufführung teil.

Das 800. Jubiläum von Thomaskirche, Thomanerchor und Thomasschule, während der Krzysztof Pendereckis »Missa brevis« 2013 unter Anwesenheit vdes Komponisten sowie beider Stadtoberhäupter uraufgeführt wird.

Das Konzert des Leipziger MDR-Sinfonieorchesters in der Krakauer Oper anlässlich des 40-jährigen Jubiläums der Städtepartnerschaft zwischen Krakau und Leipzig (am 28. März 2013)

Die Teilnahme von Vertretern der Leipziger Graffitiszene am Workshop „Graffiti im öffentlichen Raum" in Krakau (2013)

DieErdentnahme anlässlich des 200. Todestages von Fürst Józef Poniatowski. In einer feierlichen Zeremonie wurde am 16. Oktober 2013 auf dem Alten Johannisfriedhof in Leipzig Erde entnommen, die ihren Platz im Historischen Museum der Stadt Krakau gefunden hat

Die Partnerschaftsbank „1000 Jahre Leipzig” auf dem Augustusplatz, auf der die Skylines von Krakau und Leipzig verschmelzen.

Die Teilnahme des Modelabels „LUXAA” an der „Kraków Fashion Week” 2019

Die Broschüre „Leipzig-Krakau: Zwei Städte - eine Geschichte - Dokumentation der Städtepartnerschaft 1973 bis 2020”

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,23,0,otwarty_na_swiat.html

https://www.krakow.pl/otwarty_na_swiat/2531,miasto,11,0,otwarty_na_swiat.html

https://www.leipzig.de/buergerservice-und-verwaltung/partnerstaedte/krakau/

https://www.nuernberg.de/internet/international/krakau_home.html

# data[].attributes.body
eine süße Partnerschaft

Anfänge...
Am Anfang unserer Partnerschaft stand ein Besuch einer Delegation der Stadtverwaltung Szczecin unter Leitung des Stadtpräsidenten Zielinski auf Einladung der Stadt Rostock in Rostock zwischen dem 28. und 31. Dezember 1957.

Damals bereitete die DDR für das Jahr 1958 die Ostseewoche vor, ein Treffen von Menschen aus den Ostseeanliegerstaaten, aus Norwegen und Island. Auf Grund des durch die Bundesrepublik Deutschland postulierten Alleinvertretungsanspruchs (Hallstein-Doktrin) war man sich allerdings nicht sicher, ob die erwarteten Gäste auch die Einladung zu einem Besuch der DDR (und damit des Bezirkes und der Stadt Rostock) annehmen würden. Blieben die internationalen Gäste aus, würde die Ostseewoche für die DDR zu einem außenpolitischen Desaster werden. Deshalb wurden auf allen Ebenen internationale Kontakte aktiviert und Vorgespräche geführt, auch auf kommunalem Gebiet. Sie hatten das Ziel, so steht es auch immer wieder in Unterlagen und Pressenberichten, die angesprochene ausländische Stadt zu einem Besuch der Ostseewoche zu animieren und sie zu bitten, für diese Veranstaltung in dem jeweiligen Land zu werben.

Da Polen im Frühjahr 1957 die kommunale Zusammenarbeit angeregt und eine Delegation der Rostocker Stadtverwaltung nach Szczecin eingeladen hatte (die Rostocker konnten seinerzeit die Einladung aus terminlichen Gründen nicht annehmen), nutzte man diesen bestehenden Kontakt nun und lud die polnische Seite nach Rostock ein. Natürlich wurde über den Besuch der polnischen Delegation in den letzten Dezembertagen 1957 umfassend in der Presse berichtet. Am 3.1.1958 wurde zudem ein Resümee des Besuches in der Ostsee-Zeitung veröffentlicht. Darin wird festgestellt: die Einladung erfolgte in Vorbereitung der Ostseewoche, beide Seiten sähen den Besuch als Auftakt für den Aufbau eines engen partnerschaftlichen Verhältnisses, und bereits im Januar 1958 solle eine Rostocker Delegation nach Szczecin reisen, um die begonnenen Gespräche fortzusetzen. So kam der erste Städtepartnerschaftsvertrag Rostocks zustande!

Erinnerungswürdig
Die gemeinsame Deutsch-Polnische Städtepartnerschaftskonferenz anlässlich des 60. Jahrestages der Zusammenarbeit (August 2017). Ziele der Konferenz waren der Erfahrungsaustausch zwischen den Fachpersonen in Deutschland und Polen, die für die Städtepartnerschaft zuständig sind und die Förderung der wirtschaftlichen Zusammenarbeit zwischen deutschen und polnischen Unternehmen. Mehrere Kommunen haben teilgenommen, dabei waren die großen Gemeinden, wie Berlin und Warschau und auch die kleineren wie Goleniów und Bergen auf Rügen anwesend. Ehrengäste der Veranstaltung waren Prof. ord. Dr. habil. Andrzej Przyłębski, Botschafter der Republik Polen in Deutschland und Stefan Löwl, Vorsitzender des Deutsch-Polnischen Ausschusses in der Deutschen Sektion des RGRE. Dr. Daniel Wacinkiewicz, Stellvertretender Präsident der Stadt Szczecin und Beauftragter der Stadt für die internationale Zusammenarbeit, hat in seinem Vortrag „Deutsch-Polnische Zusammenarbeit aus Sicht Szczecins, Zusammenarbeit mit der Stadt Rostock“ über unsere gemeinsame Städtepartnerschaftserfahrung gesprochen.
Im Rahmen der Konferenz wurde außerdem die Ausstellung „Ich liebe Szczecin – Kocham Szczecin" des polnischen Malers Leszek Żebrowski eröffnet.
Diese Konferenz hatte eine weitreichende Wirkung, da sie zahlreichen deutschen und polnischen Kommunen neue Erfahrungen und Kontakte gebracht hat.

Zum Jubiläum hat die Stadt Szczecin Pralinen mit den Wappen beider Städte entworfen – wie auf dem Bild zu sehen ist.

http://bip.um.szczecin.pl/chapter_11296.asp?soid=71E2B1515289447CAC9986BFD75091AA

https://rathaus.rostock.de/de/stettin_polen/278691

# data[].attributes.body
słodkie partnerstwo

Początki...
Początkiem naszego partnerstwa była wizyta w Rostocku delegacji władz miasta Szczecin pod przewodnictwem prezydenta Zielińskiego. Odbyła się ona na zaproszenie niemieckiego miasta w dniach 28-31 grudnia 1957 r.

W tym czasie NRD przygotowywało na rok 1958 r. Tydzień Bałtycki – spotkanie ludzi z państw leżących nad Morzem Bałtyckim, z Norwegii i Islandii. Ze względu na postulowane przez Republikę Federalną Niemiec roszczenia do wyłącznej reprezentacji obu państw niemieckich za granicą (Doktryna Hallsteina), nie było pewności, czy oczekiwani goście przyjmą również zaproszenie do zwiedzania NRD (a tym samym powiatu i miasta Rostock). Gdyby goście z zagranicy nie odwiedzili NRD, Tydzień Morza Bałtyckiego stałby się katastrofą polityki zagranicznej tego kraju. Dlatego też uruchomiono kontakty międzynarodowe na wszystkich szczeblach i przeprowadzono wstępne rozmowy, w tym na terenie gminnym. Ich celem, jak często stwierdza się w dokumentach i doniesieniach prasowych, było zachęcenie konkretnego zagranicznego miasta do wzięcia udziału w Tygodniu Morza Bałtyckiego i poproszenie go o zareklamowanie tego wydarzenia w swoim kraju.

Niezapomniane
Z okazji 60-lecia współpracy Szczecin i Rostock zorganizowały wspólną konferencję dot. partnerstwa. Celem konferencji była wymiana doświadczeń pomiędzy fachowcami z Niemiec i Polski, którzy są odpowiedzialni za partnerstwo miast, a także promowanie współpracy gospodarczej między niemieckimi i polskimi firmami. Udział wzięło wiele gmin z Niemiec i Polski. Obecne były duże gminy, takie jak Berlin i Warszawa, a także mniejsze, takie jak Goleniów i Bergen auf Rügen. Gośćmi honorowymi uroczystości byli prof. zw. dr hab. Andrzej Przyłębski, Ambasador RP w Niemczech (2017) i Stefan Löwl, Przewodniczący Polsko-Niemieckiej Grupy Roboczej w Niemieckiej Sekcji CEMR. Dr Daniel Wacinkiewicz, wiceprezydent miasta Szczecina i inspektor ds. współpracy z zagranicą, w swoim wykładzie „Współpraca niemiecko-polska z punktu widzenia Szczecina, współpraca z miastem Rostock” („Deutsch-Polnische Zusammenarbeit aus Sicht Szczecins, Zusammenarbeit mit der Stadt Rostock“), przedstawił uczestnikom nasze wspólne doświadczenia związane z partnerstwem miast.

W ramach programu konferencji otwarto wystawę „Ich liebe Szczecin – Kocham Szczecin” polskiego malarza Leszka Żebrowskiego. Bezpośrednio po wydarzeniu przedstawiciele obu miast zaprezentowali wyniki konferencji rostockiej prasie. Dzięki konferencji wiele się o sobie dowiedzieliśmy i zawiązaliśmy nowe kontakty. Konferencja ta miała zasięg ogólnoświatowy, gdyż nie odbyła się wyłącznie dla przedstawicieli Szczecina i Rostocku, ale była także korzystna dla wielu gmin niemiecko-polskich.

Z okazji jubileuszu miasto Szczecin zaprojektowało czekoladki z herbami obu miast. Zdjęcia czekoladek chcielibyśmy wykorzystać jako pocztówkę naszego „Süße Partnerschaft / słodkiego partnerstwa”.

https://rathaus.rostock.de/de/stettin_polen/278691

http://bip.um.szczecin.pl/chapter_11296.asp?soid=71E2B1515289447CAC9986BFD75091AA

# data[].attributes.body
In einer sowohl sehr guten als auch offenen Beziehung, die noch viel Potential hat!

Anfänge...
Die Legende erzählt, dass bereits 1981 erste freundschaftliche Beziehungen und Kontakte zwischen einzelnen Menschen und Familien aus beiden Städten entstanden seien. Dazu gibt es nur hier und da mündlich übertragene Erinnerungen und eine vage schriftliche Notiz.
In Verden wird 1985 eine Deutsch-Polnische-Gesellschaft gegründet und sie gibt mit ihren engagierten Mitgliedern und ihre Aktivitäten (Kunstausstellungen, Konzerte, Fahrten, persönliche Kontakte) einen wesentlichen Anschub für die Entstehung der Partnerschaft. Dabei sind besonders Rolf Urbanski († 2014), ein sehr engagiertes Stadtratsmitglied und Lehrer, und seine Frau Roswitha die treibenden „Motoren“ in Verden für die Partnerschaft. 1989 findet der erste von vielen Schüleraustausche zwischen beiden Städten statt. Ab dann ist der Weg zur offiziellen Bestätigung der Freundschaft und Partnerschaft nicht mehr weit.

Erinnerungswürdig
Ein wiederkehrendes Highlight ist der jährliche Besuch beim Winobranie in Zielona Góra und der rege Austausch im Forum der Partnerstädte. Hier gibt es immer mal wieder auch Auftritte von Bands, Gruppen und Vereinen aus Verden und die Freude ist jedes Mal sehr groß.

Die schönen Erinnerungen aus mehr als 25 Jahren Partnerschaft sind schon fast unzählig, aber die besten Projekte der letzten Jahre sind sicherlich:

1) Das Reitcamp im Reitclub Zielona Góra in Przylep für Kinder und Jugendliche. Diese Jugendbegegnung findet in den Sommerferien statt und verbindet unsere gemeinsame Leidenschaft und Tradition für Pferde und Reitsport mit einem intensiven und nachhaltigen Jugendaustausch. Im Vordergrund stehen das gegenseitige Voneinander- und Miteinanderlernen in der Gruppe im Rahmen der geteilten Begeisterung für den Reitsport.

2) Die gelungene Kooperation zwischen dem Reitclub Zielona Góra in Przylep und der Lebenshilfe Rotenburg-Verden. In diesem Projekt findet ein reger Austausch sowohl zwischen den beiden Institutionen und den Gruppenleitungen als auch zwischen Menschen mit Beeinträchtigung statt. Das gemeinsame Ziel ist das gegenseitige Kennenlernen und die Entwicklung und Erprobung von Methoden und Aktivitäten für die berufliche Integration in den Arbeitsmarkt.

https://bip.zielonagora.pl/484/10990/Miasta_partnerskie/

https://www.verden.de/portal/seiten/zielona-g-ra-in-polen-907000224-20680.html?rubrik=907000021

# data[].attributes.attachment_link.title
(C) Zielona Góra und Stadt Verden (Aller)

# data[].attributes.body
W bardzo dobrym i zarazem otwartym związku, który ma jeszcze wielki potencjał!

Początki
Legenda głosi, że już w roku 1981 zawiązywały się pierwsze przyjazne stosunki i kontakty pomiędzy pojedynczymi ludźmi i rodzinami z obojga miast. Na ten temat istnieją jednak jedynie przekazywane ustnie wspomnienia i niejasne, spisane notatki.

W 1985 r. w Verden założono Polsko-Niemieckie Towarzystwo i to ono, dzięki swoim zaangażowanym członkom i ich działaniom (wystawy sztuki, koncerty, wycieczki, kontakty osobiste) sprawiło, że do partnerstwa doszło. Ważnym „motorem” napędowym partnerstwa był Rolf Urbanski († 2014), bardzo zaangażowany obywatel miasta i nauczyciel, i jego żona Roswitha. W roku 1989 doszło do pierwszej z wielu wymian uczniów pomiędzy obydwoma miastami. Od tego momentu droga do oficjalnego potwierdzenia przyjaźni nie była już długa.

Niezapomniane
Powtarzającym się corocznie wydarzeniem jest wizyta na Winobraniu w Zielonej Górze oraz ożywiona wymiana na forum miast partnerskich. Co jakiś czas występują różne, zespoły, stowarzyszenia i kluby z Verden, a radość, która z tego płynie jest zawsze wielka.

Piękne wspomnienia z ponad 25-letniej współpracy są niemal niezliczone, ale najlepsze projekty ostatnich kilku lat to z pewnością:

1) Obóz jeździecki w zielonogórskim klubie jeździeckim Przylep dla dzieci i młodzieży. To spotkanie młodzieży odbywa się w wakacje i łączy naszą wspólną pasję i do koni i tradycję sportów jeździeckich wraz z intensywną i długotrwałą wymianą młodzieży. Nacisk kładziony jest na wzajemne uczenie się od siebie i o sobie w grupie, w ramach wspólnego entuzjazmu do sportów jeździeckich.

2) Udana współpraca zielonogórskiego klubu jeździeckiego w Przylepie i Lebenshilfe Rotenburg-Verden. W ramach tego projektu dochodzi do żywej wymiany zarówno pomiędzy obiema instytucjami oraz wychowawcami jak i pomiędzy osobami z niepełnosprawnością. Wspólnym celem jest wzajemne poznanie się oraz wypracowanie i wypróbowanie metod oraz aktywności zawodowych niezbędnych podczas wchodzenia na rynek pracy.

https://www.verden.de/portal/seiten/zielona-g-ra-in-polen-907000224-20680.html?rubrik=907000021

https://bip.zielonagora.pl/484/10990/Miasta_partnerskie/

# data[].attributes.attachment_link.title
(C) Zielona Góra und Stadt Verden (Aller)

# data[].attributes.body
In einer guten Beziehung

Anfänge...
Den Anstoß zur Städtepartnerschaft gab der Politologe Wilhelm Mosel, der 1937 als Sohn eines jüdischen Vaters und einer katholischen Mutter geboren wurde. Die Familie flüchtete nach Veröffentlichung der Nürnberger Rassengesetze nach Belgien. Die Eltern wurden dort 1940 von den Deutschen verhaftet, deportiert und kamen beide in Lagern um. Wilhelm Mosel wuchs in einem katholischen Waisenhaus auf. Später studierte er Politik und beschäftigte sich seit den 70er Jahren intensiv mit den Spuren jüdischen Lebens in Hamburg. Das Thema wurde zu seinem Lebensthema: Er gründete die deutsch-jüdische Gesellschaft in Hamburg, folgte auf zahlreichen Reisen den Spuren aus Hamburg deportierter Juden in das Ghetto nach Łódź und in das Vernichtungslager Kulmhof und setzte sich intensiv für das Gedenken der ermordeten Juden ein. Das ehemalige Vernichtungslager Kulmhof liegt in der Nähe von Koło. Auf seinen Besuchen war Wilhelm Mosel stets Gast bei Familie Gross. Manfred Gross, ein Deutscher, war bekannt für seine Wohltätigkeitsarbeit und unterstützte Herrn Mosel sehr. Bei einem Gedankenaustausch im Hause Gross entstand die Idee, einen Schüleraustausch ins Leben zu rufen. Herr Mosel suchte nach einer interessierten Schule in Hamburg und wurde schließlich im Hamburger Umland, in Reinbek, fündig. So entstand zunächst ein Schüleraustausch zwischen dem Lyceum in Koło und der damaligen Reinbeker Realschule. Schon kurz darauf folgte ein Austausch auch auf kultureller Ebene zwischen Chören und Musikgruppen. Nach mehreren gegenseitigen Besuchen wurde 1999 schließlich die offizielle Städtepartnerschaft unterzeichnet.

Erinnerungswürdig

...ist das Jugendprojekt „Wir mischen mit“, das 2013 mit Jugendlichen aus Koło, der Ukraine, Schweden, der Türkei und aus Reinbek stattgefunden hat. Die Teilnehmer beschäftigten sich mit den Mitbestimmungsmöglichkeiten der Jugendlichen in ihren jeweiligen Lebensräumen sowie den Möglichkeiten, sich kulturell zu entfalten. Die Jugendlichen arbeiteten 10 Tage lang miteinander an den Themen und erlebten ein gemeinsames Freizeitprogramm, so dass ein intensiver Austausch möglich war.

Ein emotional sehr berührendes Projekt war das öffentliche Gespräch im Reinbeker Schloss zwischen Herrn Schencke, einem Zeitzeugen des 2. Weltkrieges, der als Kind mit seinen Eltern, die Balten-Deutsche waren, nach Koło umgesiedelt worden war und Bartłomiej Grzanka, dem Leiter der Gedenkstätte des ehemaligen Vernichtungslagers Kulmhof (Chełmno).

https://kolo.naszemiasto.pl/tag/miasta-partnerskie-kola

https://www.reinbek.de/reinbek-unsere-stadt/kennenlernen/staedtepartnerschaft

# data[].attributes.body
W dobrym związku.

Początki
Osobą, od której wyszedł impuls do zawarcia partnerstwa, był politolog Wilhelm Mosel. Jego ojcem był Żyd, natomiast matka była katoliczką. Po opublikowaniu Ustaw Norymberskich rodzina uciekła do Belgii. W 1940 r. rodzice zostali tam aresztowani przez Niemców, a następnie deportowani i przetransportowani do obozów. Wilhelm Mosel dorastał w katolickim domu dla osieroconych dzieci. Później studiował politologię i od lat 70. intensywnie zajmował się śladami życia żydowskiego w Hamburgu. Ten temat stał się jego całym życiem: w Hamburgu założył Towarzystwo Niemiecko-Żydowskie. W wielu swych podróżach podążał śladami Żydów deportowanych z Hamburga do Getta w Łodzi i do Obozu Zagłady w Chełmnie (Kulmhof) oraz angażował się w upamiętnianie tych spośród nich, którzy zostali zamordowani. Dawny obóz zagłady w Chełmnie znajduje się w pobliżu Koła. Podczas swych podróży Wilhelm Mosel gościł zawsze u rodziny Gross. Manfred Gross, Niemiec, był znany ze swojej działalności dobroczynnej i bardzo wspierał Pana Mosela. Podczas jednej z rozmów w domu państwa Gross narodził się pomysł, aby powołać do życia wymianę młodzieży. Pan Mosel poszukiwał zainteresowanej szkoły w Hamburgu, lecz w końcu odnalazł taką nieopodal, w mieście Reinbek. Początkowo powstała wymiana pomiędzy liceum w Kole i ówczesną szkołą realną w Reinbek. Niedługo potem doszło do wymiany na płaszczyźnie kulturalnej pomiędzy chórami i zespołami muzycznymi. Po wielu odwiedzinach w Reinbek i w Kole w 1999 r. doszło do podpisania oficjalnej umowy o partnerstwie miast.

Niezapomniane
Wyjątkowo interesującym projektem był projekt młodzieży „Angażujemy się” („Wir mischen mit”), który zrealizowano w 2013 r. we współpracy młodzieży z Koła, Ukrainy, Szwecji, Turcji i Reinbek. Uczestnicy podjęli tematykę możliwości współdecydowania młodych ludzi o życiu swojego otoczenia, a także rozmawiali o kierunkach ich rozwoju kulturalnego. Młodzi ludzie pracowali ze sobą przez 10 dni i mieli okazję spędzać wspólnie czas w ramach programu rekreacyjnego, dzięki czemu możliwa była intensywna wymiana.

Emocjonalnie bardzo poruszającym projektem była rozmowa na zamku w Reinbek z Panem Schencke, naocznym świadkiem II Wojny Światowej, który jako dziecko wraz ze swoimi rodzicami, którzy byli Niemcami bałtyckimi, został przesiedlony do Koła oraz z Bartłomiejem Grzanką, kierownikiem Muzeum byłego Obozu Zagłady w Chełmnie
(Kulmhof).

https://www.reinbek.de/reinbek-unsere-stadt/kennenlernen/staedtepartnerschaft

https://kolo.naszemiasto.pl/tag/miasta-partnerskie-kola

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...

Już w roku 1971 Rada Miasta Getyngi zdecydowała się postarać o nawiązanie partnerstwa z jakimś polskim miastem. W czerwcu 1972 r.  Dyrektor Naczelny Administracji Miejskiej Kurt Busch, jako pierwsza oficjalna delegacja władz miasta z Republiki Federalnej Niemiec, przybył prowadzić rozmowy do Warszawy na zaproszenie polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W kolejnych latach chęć nawiązania partnerstwa była nadal przedstawiana podczas kolejnych wizyt, aż w sierpniu 1976 roku doszło do podpisania protokołu o współpracy z miastem Toruń. Oficjalne partnerstwo zostało przypieczętowane dwa lata później na podstawie porozumienia ramowego.

Niezapomniane
Od początku istnienia partnerstwa było widoczne, jak ciepłe i serdeczne stosunki mogą powstać pomiędzy ludźmi z dwóch zupełnie innych bloków politycznych, lecz z tą samą, częściowo złą, przeszłością. Partnerstwo to przetrwało także czasy polskiego stanu wojennego na początku lat 80. W tamtym czasie, przy udziale różnych instytucji z Getyngi, organizowano liczne transporty z materiałami pomocowymi. Ważnym filarem partnerstwa są także spotkania "Jugend für den Frieden" (Młodzież dla pokoju), które zostały zapoczątkowane przez Getyngę 50 lat po zakończeniu II wojny światowej. Mają one na celu przybliżanie młodzieży z obu miast partnerskich idei pokoju, promowanie wzajemnego zrozumienia, zajmowanie się kwestiami międzykulturowymi oraz wspólną pracę nad projektami podczas trwania tych spotkań (np. na temat środowiska). Innym ważnym elementem jest coroczne wręczanie Nagrody Literackiej im. Samuela Bogumiła Lindego, które odbywa się na przemian w Toruniu i Getyndze. Nagroda ta - jako jedyna niemiecko-polska nagroda literacka - została przyznana takim literatom jak Günter Grass, Herta Müller czy Navid Kermani.

https://www.goettingen.de/aktuelles/staedtepartnerschaft-thorn-und-goettingen-2019-01-24.html

https://www.torun.pl/pl/node/1698

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...
Der Rat der Stadt Göttingen beschloss bereits im Februar 1971, sich um die Partnerschaft mit einer polnischen Stadt zu bemühen.
Als erste offizielle Delegation einer Stadtverwaltung aus der Bundesrepublik Deutschland reiste im Juni 1972 der Göttinger Oberstadtdirektor Kurt Busch auf Einladung des polnischen Außenministeriums zu Gesprächen nach Warschau. Der Partnerschaftswunsch wurde auch in den folgenden Jahren bei etlichen Besuchen immer wieder vorgetragen, bis es im August 1976 zu einer Protokollunterzeichnung über die Zusammenarbeit mit der Stadt Toruń kam und die Partnerschaft formell zwei Jahre später durch die Rahmenvereinbarung besiegelt wurde.

Erinnerungswürdig
Von Beginn der Partnerschaft an wurde deutlich, welche Wärme und herzliche Zuneigung zwischen den Menschen aus zwei völlig unterschiedlichen politischen Blöcken, aber einer gemeinsamen, teils schlimmen Vergangenheit, entstehen kann.
Die Partnerschaft hat sich auch in Zeiten des polnischen Kriegsrechts zu Beginn der 80er Jahre bewährt. Damals wurden zahlreiche Hilfstransporte unter Beteiligung unterschiedlicher Institutionen aus Göttingen mit großem Aufwand initiiert.
Ein wichtiges Standbein der Partnerschaft ist auch hier die Begegnung „Jugend für den Frieden“, die 50 Jahre nach Ende des 2. Weltkrieges von der Stadt Göttingen ins Leben gerufen wurde. Die Bewegung hat den Auftrag, Jugendlichen aus den Partnerstädten den Friedensgedanken näher zu bringen, gegenseitiges Verständnis zu fördern, sich mit interkulturellen Fragen auseinanderzusetzen und gemeinsam für die Dauer der Begegnung an einem Projekt zu arbeiten (u. a. aus dem Bereich Umwelt).
Ein weiterer wichtiger Baustein ist die jährliche Verleihung des Samuel-Bogumił-Linde-Literaturpreises abwechselnd in Toruń und Göttingen. Diese Auszeichnung – als einziger deutsch-polnischer Literaturpreis – wurde seit 1996 unter anderem an Literaten wie Günter Grass, Herta Müller oder Navid Kermani verliehen.

https://www.torun.pl/pl/node/1698

https://www.goettingen.de/aktuelles/staedtepartnerschaft-thorn-und-goettingen-2019-01-24.html

# data[].attributes.body
W dobrym i otwartym związku.

Początki...
Już w 2001 r. istniały kontakty pomiędzy starostą powiatu Bergrstraße, a powiatem świdnickim – partnerstwo istnieje również na szczeblu powiatów. Ówczesny burmistrz miasta Lampertheim, Erich Maier, poparł rozszerzenie istniejącego już partnerstwa w kierunku wschodnim.

Od 2004 r. dochodziło do wielu obustronnych zaproszeń i wizyt pomiędzy Lampertheim, a gminą Świdnica. W roku 2006 została podpisana obustronna umowa o partnerstwie.

Mając na uwadze tło historyczne, gmina Świdnica okazała się dla Lampertheim prawdziwym strzałem w dziesiątkę. Na terenie gminy, w miejscowości Krzyżowa, leży dawny majątek hrabiego von Moltke (który obecnie znajduje się pod opieką Fundacji dla Porozumienia Europejskiego Krzyżowa). Niegdyś było tam także miejsce spotkań działaczy ruchu oporu z tzw. Kręgu z Krzyżowej, do którego należał również honorowy obywatel miasta Lamertheim – Pater Alfred Delp.

Te związki historyczne odegrały bardzo ważną rolę, zarówno jeżeli chodzi o dawne pojednanie jak i dzisiejszą przyjaźń.

Niezapomniane
Nie możemy wyróżnić żadnego z projektów, ponieważ każdy z nich charakteryzował się czymś wyjątkowym, niezależnie od tego, czy było to spotkanie młodzieży w Krzyżowej, w Lampertheim, czy na Zamku Hambach w ramach Festiwalu Demokracji. Również spotkania o charakterze politycznym, takie jak 20. rocznica Mszy Pojednania w Krzyżowej, podczas której można było poznać Tadeusza Mazowieckiego, czy wydarzenie upamiętniające 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej i odpowiedzialność potomków za utrzymanie pokoju („Erinnern und Gedenken – 80 Jahre Friedensverantwortung“) w Lampertheim, podczas którego przekazano Świdnicy gołąbka pokoju. Były to zawsze bardzo poruszające momenty w przyjaźni między naszymi dwoma miastami.

https://www.lampertheim.de/de/lampertheim/stadtportrait/partnerstaedte.php#anchor_3ff07f8c_Accordion-Swidnica

http://www.gmina.swidnica.pl/content/view/1261/143/

# data[].attributes.body
In einer guten und offenen Beziehung

Anfänge...

Bereits im Jahr 2001 gab es Kontakte über den Landrat des Kreises Bergstraße mit dem Kreis Świdnica, auch hier besteht eine Kreispartnerschaft. Der damalige Bürgermeister der Stadt Lampertheim Erich Maier befürwortete eine Erweiterung der bereits bestehenden Partnerschaften in Richtung Osten.

Seit 2004 gab es verschiedene Einladungen, und Gegenbesuche zwischen den Gemeinden und 2006 wurde die Partnerschaftsvereinbarung unterzeichnet.

Für Lampertheim ist die Gemeinde Świdnica ein Glücksfall, gerade auch mit Blick auf den geschichtlichen Hintergrund. Auf der Gemarkung der Gemeinde liegt das ehemalige Hofgut Kreisau (der Familie von Moltke (heutige Stiftung Kreisau), auf dem sich die damaligen Widerstandskämpfer des Kreisauer Kreises trafen. Diesen gehörte auch der Lampertheimer Ehrenbürger Pater Alfred Delp an.

Diese historische Verbindung spielte damals für die Aussöhnung wie auch für die heutige Freundschaft eine sehr wichtige Rolle.

Erinnerungswürdig

Hier gibt es keine Projekte die man herausheben sollte, jedes Projekt war von einer Besonderheit geprägt, ob das Jugendtreffen in Kreisau oder auch in Lampertheim waren oder auf dem Hambacher Schloss im Rahmen des Demokratiefestivals. Auch die Treffen auf politischer Ebene wie zum 20. Jahrestag der Versöhnungsmesse in Kreisau, bei der man Tadeusz Mazowiecki kennenlernen durfte, oder die Gedenkveranstaltung zu 80 Jahren Friedensverantwortung (“Erinnerung und Gedenken”) in Lampertheim, bei der eine Friedenstaube an Świdnica weitergereicht wurde, waren immer sehr bewegende Momente in der Freundschaft unserer beiden Städte.

http://www.gmina.swidnica.pl/content/view/1261/143/

https://www.lampertheim.de/de/lampertheim/stadtportrait/partnerstaedte.php#anchor_3ff07f8c_Accordion-Swidnica

# data[].attributes.location_name
Ratusz Głównego Miasta. Oddział Muzeum Gdańska, Długa, Gdańsk, Polen

# data[].attributes.body
In einer glücklichen Beziehung

Anfänge...

Der inzwischen pensionierte Handchirurg Dr. Hans-Dietrich Paschmeyer (Honorarkonsul der Republik Polen in Bremen von 2007-2012 und heute Ehrenbürger und Botschafter der Stadt Danzig) steht für eine unvergessliche Geschichte in unseren beiden Städten und das Band der Solidarität, das sich immer wieder und an unterschiedlichsten Ereignissen und Katastrophen zutiefst beeindruckend bewiesen hat:
Nach einem furchtbaren Brand in einer Konzerthalle Anfang der 90-er Jahre reiste der Arzt nach Danzig und operierte verletzte Kinder. Einige der jugendlichen Brandopfer wurden dann in Bremen weiter behandelt und das Schöne ist, dass der Kontakt bis heute besteht. In einer unbeschreiblichen Hilfsaktion hatten die Bremerinnen und Bremer, darunter viele Schüler*innen, sehr viel Geld gesammelt, um den großen logistischen Aufwand rund um den ehrenamtlichen Einsatz von Ärzten und Klinik zu finanzieren. Solidarität zeigten die Bürger*innen auch (und allen voran die deutsch-polnische Gesellschaft mit Christine Koschnick, der damaligen „First Lady“, an der Spitze), als mit Verhängung des Kriegsrechtes in Polen im Jahr 1981 eine Gewerkschafterdelegation der Lenin-Werft in Bremen „strandete“ und unfreiwillig zum ersten Exil-Büro der Solidarnosc wurde. Und heute ist das Europäische Solidarnosc-Zentrum mit seinem Forum ein wichtiger Ort, an dem alle Bremer Danzig-Reisende spüren können, was es heißt, sich mit aller Macht für Bürgerrechte und Freiheit einzusetzen. Dort finden viele wichtige Begegnungen unserer Partnerschaft statt. Wir sind stolz darauf, dass die damals (2005) neue Solidarnosc-Wanderausstellung ihre Premiere im Bremer Rathaus hatte.

Erinnerungswürdig
Der inzwischen pensionierte Handchirurg Dr. Hans-Dietrich Paschmeyer (Honorarkonsul der Republik Polen in Bremen von 2007-2012 und heute Ehrenbürger und Botschafter der Stadt Danzig) steht für eine unvergessliche Geschichte in unseren beiden Städten und das Band der Solidarität, das sich immer wieder und an unterschiedlichsten Ereignissen und Katastrophen zutiefst beeindruckend bewiesen hat:
Nach einem furchtbaren Brand in einer Konzerthalle Anfang der 90-er Jahre reiste der Arzt nach Danzig und operierte verletzte Kinder. Einige der jugendlichen Brandopfer wurden dann in Bremen weiter behandelt und das Schöne ist, dass der Kontakt bis heute besteht. In einer unbeschreiblichen Hilfsaktion hatten die Bremerinnen und Bremer, darunter viele Schüler*innen, sehr viel Geld gesammelt, um den großen logistischen Aufwand rund um den ehrenamtlichen Einsatz von Ärzten und Klinik zu finanzieren. Solidarität zeigten die Bürger*innen auch (und allen voran die deutsch-polnische Gesellschaft mit Christine Koschnick, der damaligen „First Lady“, an der Spitze), als mit Verhängung des Kriegsrechtes in Polen im Jahr 1981 eine Gewerkschafterdelegation der Lenin-Werft in Bremen „strandete“ und unfreiwillig zum ersten Exil-Büro der Solidarnosc wurde. Und heute ist das Europäische Solidarnosc-Zentrum mit seinem Forum ein wichtiger Ort, an dem alle Bremer Danzig-Reisende spüren können, was es heißt, sich mit aller Macht für Bürgerrechte und Freiheit einzusetzen. Dort finden viele wichtige Begegnungen unserer Partnerschaft statt. Wir sind stolz darauf, dass die damals (2005) neue Solidarnosc-Wanderausstellung ihre Premiere im Bremer Rathaus hatte.

https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/biuro-prezydenta/brema-niemcy,a,1629

http://chronik.dpg-bremen.de/Projekte/staedtepartnerschaft/

# data[].attributes.body
W szczęśliwym związku

Początki...
Nasze partnerstwo zawarte w 1976 r. było pierwszym partnerstwem łączącym miasto zachodnioniemieckie i polskie, do którego doszło ponad żelazną kurtyną. Ówczesny burmistrz Bremy, Hans Koschnick, traktował je jako praktyczną realizację polityki wschodniej Willy’ego Brandta po podpisaniu Układu PRL-RFN i wspierał je i rozwijał przez całe życie. Na ostatnie 45 lat od podpisania umowy składają się cztery dekady o bardzo różnym charakterze. Podczas gdy w pierwszej dekadzie starano się zbudować partnerstwo, które wykracza ponad systemy polityczne, idea Solidarności ukształtowała lata 80., czyli czas ciężkich przemian politycznych. W latach 90-tych patrzyliśmy w kierunku integracji europejskiej, a w końcu poprzednia dekada przyniosła partnerskie działania w takich dziedzinach jak kultura, biznes, nauka czy polityka.

Nie jest wykluczone, że temu partnerstwu byłych miast hanzeatyckich pomogła podobna mentalność mieszkańców Gdańska i Bremy, zwłaszcza że wartość wolności była zawsze centralnym punktem orientacji politycznej obu miast. Odwaga i wolność to dawne dewizy herbowe Gdańska i Bremy: „Nec timere, nec timide” - „ani zuchwale, ani z bojaźnią” – taka jest sentencja gdańszczan. W Bremie odnajdziemy natomiast następującą maksymę kupców: „Buten un binnen, wagen un winnen” – czyli „w środku i na zewnątrz, odważ się i zwyciężaj”. Zarówno Brema jak i Gdańsk zostały założone jako wolne miasta i musiały wielokrotnie bronić swojej suwerenności.

Obustronne relacje na wszystkich płaszczyznach są trwałe i zróżnicowane we wszystkich obszarach. Po zamachu na prezydenta Pawła Adamowicza partnerstwo na poziomie politycznym kształtowane jest poprzez dążenie do umocnienia demokracji i zapewnienia praworządności w Europie. I wreszcie, razem z naszymi wszystkimi partnerami w jeszcze większym stopniu skupiamy się na wymianie młodzieży.

Niezapomniane
Obecnie emerytowany specjalista w dziedzinie chirurgii ręki - dr Hans-Dietrich Paschmeyer (Konsul Honorowy RP w Bremie w latach 2007-2012, a dziś Honorowy Obywatel i Ambasador Miasta Gdańsk) to ważna postać we wspólnej historii naszych miast. Jest to również osoba, będąca dowodem solidarnych relacji, jakie wiążą nasze miasta. Nie raz wykazał się ogromną chęcią niesienia pomocy podczas przeróżnych wydarzeniach i nieszczęść, które nas spotkały:

Po strasznym pożarze w hali Stoczni Gdańskiej na początku lat 90. lekarz przyjechał do Gdańska, aby operować ranne dzieci. Niektóre z młodych ofiar pożaru były następnie leczone w Bremie i wspaniałe jest to, że kontakt nie urwał się do dziś. W ramach nieopisanej pomocy mieszkańcy Bremy, w tym wielu uczniów i uczennic, zebrali mnóstwo pieniędzy, aby sfinansować wielki wysiłek logistyczny włożony w finansowanie zaplecza działań lekarzy i klinik, które nieodpłatnie niosły pomoc ofiarom tragicznego zdarzenia. Solidarność mieszkańcy Bremy (a przede wszystkim Towarzystwo Niemiecko-Polskie z Christine Koschnick, ówczesną „pierwszą damą” na czele) okazali także, kiedy w Polsce w 1981 roku wprowadzono stan wojenny, a delegacja związkowa ze stoczni im. Lenina w Gdańsku „osiadła” w Bremie i została tam, zakładając pierwsze zagraniczne biuro „Solidarności”. Również dziś Europejskie Centrum Solidarności wraz ze swoim forum jest ważnym miejscem, w którym wszyscy odwiedzający je mieszkańcy Bremy mogą poczuć, co znaczy zrobić wszystko dla walki o prawa obywatelskie i wolność. Odbywa się tam wiele ważnych spotkań w ramach naszego partnerstwa. Jesteśmy dumni, że nowa wystawa objazdowa Solidarności po raz pierwszy (w roku 2005) została ukazana w ratuszu w Bremie.

http://chronik.dpg-bremen.de/Projekte/staedtepartnerschaft/

https://www.gdansk.pl/urzad-miejski/biuro-prezydenta/brema-niemcy,a,1629