# data[].attributes.headline
Prezentację przygotowała: Agnieszka Spadło, psycholog 

# data[].attributes.subject
Prezentację przygotowała: Agnieszka Spadło, psycholog 

# data[].attributes.body
Kiedy dziecko się denerwuje – niezależnie od tego czy jest to krzyczący w sklepie dwulatek, czy nastolatek trzaskający drzwiami – najlepsze co możesz zrobić to przetrzymać to i nie brać tego do siebie. To pozwala uwolnić się od myśli (często niejawnej) typu:  „Nie potrafię poradzić sobie z własnym dziecka!”, „W ogóle mnie nie słucha!”. Jeśli nie odbierzesz zachowania dziecka osobiście, łatwiej będzie Ci skupić się na nim i jego emocjach, które krzyczą, że właśnie dzieje się coś co jest dla niego bardzo w tej chwili ważne.

# data[].attributes.body
Ciekawe:
Częściej złoszczą się dzieci, które przejawiają większą sztywność w myśleniu i zachowaniu, którym trudniej przyjąć perspektywę innej osoby. To dzieci, które złoszczą się, bo rzeczywistość nie wygląda tak, jakby tego chciały i jak to sobie zaplanowały. Warto wtedy uczyć większej elastyczności w myśleniu. To jest tak jak z przyjmowaniem jednej interpretacji, np. „zajechał mi drogę" , jeśli zinterpretuję , to, że zrobił to celowo” – wtedy złość będzie się  dużo łatwiej uaktywniać i będzie jej więcej. Jeśli jednak będę potrafiła nadać zdarzeniom różne interpretacje, wtedy złości będzie trochę mniej.  Więc jeśli dziecko łatwo się frustruje, to trzeba przyjrzeć się temu, jak ono interpretuje rzeczywistość.

# data[].attributes.attachment_link.title
Radzenie sobie z trudnymi emocjami. Ćwiczenie uważności dla dorosłych

# data[].attributes.attachment_link.title
Spokój i uważność żabki. Ćwiczenie uważności dla dzieci 5-10 lat

# data[].attributes.headline
Rolą dorosłych jest nauczenie dziecka, jak w sposób akceptowalny społecznie może poradzić sobie z własną złością. 

# data[].attributes.subject
Rolą dorosłych jest nauczenie dziecka, jak w sposób akceptowalny społecznie może poradzić sobie z własną złością. 

# data[].attributes.body
Często jest tak, że dzieci nie rozumieją emocji, których doświadczają i nie potrafią znaleźć ich źródła. Potrzebują dorosłego, który będzie towarzyszem w powrocie do równowagi i zrozumieniu tego, co się z nimi dzieje.
Rodzice w "plecaku narzędzi" mają najczęściej cały wachlarz zupełnie niewspierających zachowań, tj. : straszenie, nakazy i zakazy, zawstydzanie. Takie zachowania tylko pogłębiają frustrację.
Jak towarzyszyć dziecku doświadczającemu trudnych emocji?

zauważ uczucia dziecka, dzięki temu ich nie unieważnisz: „Widzę, że jesteś zły”,

nazwij uczucia dziecka, odnosząc je do konkretnej sytuacji (zrozumienie przyczyny ), jednocześnie dasz dziecku możliwość innego zinterpretowania sytuacji: „Myślę, że jesteś zły i krzyczysz bo nie pozwoliłam Ci oglądać bajki”,

dawaj przykład; jeśli ty krzyczysz, złoszcząc się, twoje dziecko też będzie to robić,

baw się z dzieckiem w „Kiedy się złoszczę” - niech każdy z was pokaże co robi, kiedy jest zły (akceptowane sposoby:),

zaproponuj dziecku namalowanie uczucia, kiedy jest rozzłoszczone/smutne. Zachęć je, aby w trakcie pracy opowiedziało o tym co przeżywa,

pomóż mu mówić o tym, co czuje. Modeluj takie wypowiedzi dziecka, odzwierciedlając jego emocje słowami: „Rozumiem, że  jesteś zły. Złościsz się, bo nie chcę Ci żebyś kolejną godzinę oglądał Tik-Toka. Nie krzycz, możesz mi o tym powiedzieć”,

mów dziecku o własnych uczuciach, np: „Jestem zły, bo…” .

wyjaśniaj, jak poprzez pewne słowa czy zachowania można skrzywdzić drugiego człowieka. Opisz czego nie wolno robić, jakie ma to skutki,

rozmawiaj na temat złości, sytuacji, które ją wzbudzają i alternatywnych sposobów na poradzenie sobie z nią, np: „Co możesz zrobić, kiedy następnym razem opanuje cię złość?”,

chwal i nagradzaj dziecko za każdym razem, gdy uda mu się w inny sposób niż poprzez agresywne zachowanie, rozwiązać problem,

czytaj dziecku bajki, których bohaterami są postacie doświadczające uczucia złości i znajdujące sposoby na radzenie sobie z nią ( np: "Tomcio rozwiązuje problemy - trudne emocje" - A. Kańciurzewska, „Smok Lubomił i tajemnice złości”, W. Kołyszko ,  „Po co się złościć?” E. Zubrzyckiej, "Jestem Zły Uczucia Gucia" - Aurelie Chien, Chow Chine). Możesz też opowiadać historyjki, w których brakuje zakończenia - dziecko samodzielnie wymyśla, jak bohater sobie poradził, nikomu nie sprawiając bólu,

no i oddech... Oddychanie ma działanie rozluźniające, odciążające i wzmacniające.

·

·

# data[].attributes.body
Złość pojawia się gdy w naszym otoczeniu dzieje się coś, co jest w sprzeczności z naszymi celami, potrzebami.

Złość niesie ze sobą duży ładunek energii. Ma zarówno obronny, jak i niszczący potencjał. Wyrażana w sposób asertywny i adekwatny do sytuacji pomaga bronić swoich granic; niekontrolowana i artykułowana w agresywnej formie odsłania swój niszczący potencjał. Jeśli nie pokażemy dziecku jak można bezpiecznie ją skanalizować, sama nie zniknie, tylko odłoży się w ciele czy zachowaniu. Jednym z przykładów niewyrażonej złości mogą być objawy psychosomatyczne tj.: bóle głowy, problemy żołądkowe, skórne. Zatem warto przyjrzeć się swoim własnym  zachowaniom i sposobom radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Od jakości naszego postępowania w dużym stopniu zależy jakość reakcji dziecka. Jeśli zatem chcemy, by dziecko umiało radzić sobie z trudnymi emocjami, warto samemu takie umiejętności posiadać. Oczekiwanie od dziecka, że się uspokoi, gdy my jesteśmy zdenerwowani, nie ma szans na powodzenie. Jeśli dziecko widzi jak w złości krzyczysz, trzaskasz drzwiami, itp. bądź pewien, że będzie cię naśladować, dając sobie prawo do podobnego postępowania.

Hipoteza o efekcie katharsis, który pozwala oczyścić się ze złości , to mit. Autorzy książki „50 wielkich mitów psychologii popularnej” pokazali, że wyładowywanie złości na kimś  lub na przedmiocie) prowokuje do dalszej agresji. Wybuch złości przynosi krótkotrwałą ulgę, ale nie rozwiązuje problemu. Bo złość ma drugie dno. Kiedy np. dziecko w sklepie wybucha płaczem i krzyczy, gdy odmawiasz mu kupna kolejnego misia , to może być tak, że, wybuchasz złością, pod którą może kryć się lęk, że nie radzisz sobie z wychowywaniem dziecka.
Ciekawe:
1. Cechą złości jest to, że można się nią “zarazić” (podobnie jak innymi uczuciami). Dziecko może odczuwać i przejmować złość rodzica i może być odwrotnie.
2. Warto mieć w pamięci, że przeciętnie emocja trwa 90 sekund - jest jak fala - przychodzi i przemija, jeśli jej nie wzmocnimy.