# data[].attributes.body
Film ‘Day’s End’ van Gordon Matta-Clark geprojecteerd, een verslag van zijn performance in een van de warehouses aan de pieren van New York City waarin hij in een grote industriële hal gaten in de muur hakt/zaagt/opent en zo het licht binnen laat.

# data[].attributes.body
Marc Bijl staat bekend als hedendaagse punkartiest en anarchist. Zijn werk stelt vaak politieke en sociale kwesties aan de kaak. De volgende twee vraag gaat over het anarchisme en het kunstwerk 'suicide machine'.

Het werk 'suicide machine' heeft onder andere een referentie naar terrorisme. Zo zijn er in dit werk nog meer maatschappelijke relaties te zien.

Noem twee aspecten in dit werk die het typerend punk maken.

Antwoord:
- verwijzingen naar anarchisme: terrorisme is volgens dit kunstwerk de schuld van de overheid, die er niks aan doet
- de graffiti op de muur. Graffiti is illegaal, en punkers vinden alles interessant waar de autoriteit het niet mee eens is
- de motor, is zwart. Dat is een verwijzing naar de punkcultuur en andere subculturen zoals gothic, kraak, waar Bijl zelf ook een achtergrond in heeft
- de motor zelf is een verwijzing naar onder andere de film easy rider, waar de hoofdpersonages ook zoeken naar het 'vrije' leven zonder overheidsbemoeienis, en een roekeloze levensstijl
- Diy, niemand nodig hebben. De motor is al een gebruiksvoorwerp, en zou dus iedereen zo kunnen maken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Nozems, kikkers, hippies, punkers en hipsters. Behoorde jij ook tot een jeugd(sub)cultuur? Al was het maar om even te proberen? Als jongere wil je zelf bepalen hoe je je leven inricht en met wie. Maar waarom zet je je als tiener eigenlijk af tegen anderen? En welke grote jeugdculturen hebben wij sinds de tweede helft van de twintigste eeuw in Nederland zien verschijnen?

Ben jij ooit onderdeel geweest van een subcultuur?

Je zet jezelf af van anderen om je zelf zijn te benadrukken. Kinderen ontlenen hun identiteit direct aan hun ouders, maar jongeren experimenteren tijdens hun tienerjaren juist steeds meer met vrijheid en zelfstandigheid: ze zoeken naar een eigen identiteit. Jongerenculturen bieden, door middel van een set normen en waarden, een blauwdruk voor verschillende identiteiten waarmee jongeren kunnen experimenteren.

Zo begin je je in je tienerjaren tegen van alles te verzetten. Alles wat je niet wilt en stom vindt, zegt namelijk ook iets over wie jij bent (en wilt zijn). Door niet te doen wat je ouders willen, sla je een eigen weg in en benadruk jij je eigen zelfstandigheid. Zo wijk je in jouw identiteit af van jouw ouders, omdat je de dingen anders doet.

Tieners zetten zich niet alleen tegen hun ouders af, maar soms ook tegen leraren en politie. En niet te vergeten: tegen elkaar! Iedere jeugdcultuur heeft een eigen specifieke stijl. Alles aan die stijl moet aan de normen van de jeugdcultuur voldoen, anders hoor je er écht niet bij. Maar ook hier geldt dat alles wat je niet bent, ook iets zegt over wie je wel bent. Door de tegenovergestelde kenmerken van een andere jeugdcultuur te benoemen en te benadrukken, laat je zien dat die anderen het echt totaal niet begrepen hebben.

Wat is het verschil tussen een jeugdcultuur en een subcultuur?

Sinds wanneer kennen wij jeugdculturen?

In Nederland verschijnen de eerste twee jeugdculturen in de jaren '50. De stijgende welvaart zorgt er dan namelijk voor dat jongeren genoeg vrij te besteden geld en tijd hebben.

Dit geld is noodzakelijk om de juiste kleding, schoenen, haarstijl en levensstijl te betalen die bij jouw jeugdcultuur horen. In je vrije tijd draag je deze stijl ook zichtbaar uit, zodat iedereen gelijk ziet tot welke jongerencultuur jij behoort.

In de jaren '50 besteedt de jeugd de vrije tijd nog voornamelijk thuis met het gezin. Maar jongeren krijgen het daar benauwd en willen hun vleugels uitslaan buiten het overbekende gezinsleven. Het verzuilde verenigingsleven is voor hen ook niet meer aantrekkelijk, omdat ook dáár de volwassenen de touwtjes in handen hebben. Ze besteden hun tijd veel liever met gelijkgezinde leeftijdsgenoten.

De volwassenen weten niet wat ze zien. Wat moeten we toch met al die nozems? Daarmee komt het nooit meer goed. De jeugd is losgeslagen: wild!

Ze vonden het schandalig! Maar dat kon je allemaal niet schelen. Dat droeg er allemaal aan bij je juist fanatieker te maken.

Jules Deelder, 12 juli 1999

Wat zijn de eerste twee subculturen van Nederland?

De volwassenen van de jaren '50 zien de losgeslagen jeugd als nozems. Maar wat voor hen één pot nat is, zijn eigenlijk twee aparte jeugdculturen: de kuiven en artistiekelingen. Hoewel er ook wel gemeenschappelijke kenmerken bestaan, staan beide groepen in veel opzichten lijnrecht tegenover elkaar. Als je alleen de gelijkenissen beschouwd zie je één jeugdcultuur, maar als je beter kijkt zie je verschillen en blijken het twee jeugd subculturen.

Artistiekelingen
Artistiekelingen zijn voornamelijk afkomstig uit de hoger opgeleide middenklasse. Hun stijl is deels gebaseerd op Amerikaanse en deels op Parijse voorbeelden. Hun levensstijl kenmerkt zich door een bijzondere voorliefde voor kunst, filosofie, literatuur en jazz. Ze vertonen voorkeur voor zwarte, nonchalante, tweedehands kleding. Hoewel hun imago niet gewelddadig is, zetten ze zich sterk af tegen de cultuur van hun ouders. Zo staan ze bijvoorbeeld kritisch tegenover de seksegebonden rolverdeling die kenmerkend is voor de cultuur van hun ouders. Hoewel ze in de kern niet agressief zijn, gaan ze regelmatig op de vuist met de kuiven.

Kuiven
De kuiven zijn afkomstig uit de midden- en lagere arbeidersklasse. Ze halen hun inspiratie uit Amerika en organiseren zich in gangs. Hun imago is ruig: ze sjezen op brommers en vechten wat af. Van jazz moeten ze niets hebben, ze wenden zich namelijk liever tot rock-'n-roll. Hun ruige imago dragen ze ook uit in hun kledingstijl. Ze dragen (nieuw gekochte), piloten-, bomber- of leren motorjacks en versieren zich met metalen studs. Ze zetten zich wél af tegen de dominante cultuur van de middenklasse, maar niet tegen die van hun ouders. Zo accepteren ze, in tegenstelling tot de artistiekelingen, bijvoorbeeld wel de seksegebonden rolverdeling.

Hoe laten jongerenculturen zich inspireren door hun voorgangers?

Hoewel al deze jeugd(sub)culturen het liefst de verschillen met hun tegenculturen benadrukken, bouwen ze allemaal voort op de eerste jeugdculturen uit de jaren '50. Aan bestaande kenmerken van de artistiekelingen en de kuiven voegen de nieuwe jeugd(sub)culturen hun eigen twist toe.

Kikkers
De kikkercultuur (ook wel bekend als 'beatniks') die in de jaren '60 in Den Haag verschijnt, combineert elementen van de kuiven en artistiekelingen en drukt daar een eigen stempel op. Als kikker drink je evenals de kuiven bier, je organiseert je in gangs en je rijdt op brommers. Wel een brommer van het juiste merk natuurlijk.

Naar het voorbeeld van de artistiekelingen kleed jij je als kikker nonchalant en koester je vrijere opvattingen over seks en de seksegbonden rolverdeling. Aan deze artistieke-kuivenmengelmoes voeg jij je eigen dansstijl en muziek toe: de beatmuziek, waarvan The Beatles het bekendste voorbeeld zijn. En, in contrast met de strakke broeken van je stamvaders, draag je als kikker een broek met uitlopende pijpen.

Hippies
Eind jaren '60 verschijnen de hippies. Zij kleden zich net als de kikkers en artistiekelingen. Als hippie heb je namelijk een voorkeur voor nonchalante, tweedehands kleding. Maar waar de kleding van de artistiekelingen zwart is, kleden hippies zich juist in alle kleuren van de regenboog. Ook het blowen, de opvattingen over vrije seks en de praatcultuur ontlenen zij aan het intellectuele voorbeeld van de artistiekelingen.

Punkers
De punkers verschijnen in de tweede helft van de jaren '70. Zowel punkers als kikkers combineren elementen van kuiven én artistiekelingen. Als punker deel je met de artistiekelingen een voorliefde voor zwarte, tweedehands kleding, maar de lerenjassen en studs heb je van de kuiven afgekeken. Met de artistiekelingen heb je ook een liefde voor kunst gemeen. Punkers ontwikkelen zelfs eigen kunstvarianten: graffiti en collage. Ook sta je als punker in de intellectualistische traditie van de artistiekelingen. Je bent anarchistisch en maatschappijkritisch en (naar het voorbeeld van de kuiven) ben je bereid hiervoor te vechten.

De hipsterparadox: is de subcultuur dood?

In de jaren negentig is de jeugd verdeeld over verschillende subculturen, maar dan verschijnt daar in 1999 plots de hipster. De hipster kenmerkt zich door het gebruik van moderne technologie zoals bijvoorbeeld een laptop, bombastische koptelefoon of camera. Ook heeft de hipster vaak een take-away koffie in de hand, een voorkeur voor duurzame producten en een ideologie van politieke correctheid. In hun kledingstijl grijpt de hipster terug op alle jeugdculturen van de vorige eeuw, maar zonder daarbij rekening te houden met de kleedregels van deze voorgaande jeugdculturen. Zo kun je als hipster prima grote kisten (ontleend aan de punk) onder een bloemetjesjurk (ontleend aan de hippies) dragen zonder de regels van de hipstercultuur te breken.

In de hipstercultuur bereikt het uiten van individualiteit een nieuw hoogtepunt. Waar voorgaande jeugd(sub)culturen als groep afwijken van de geldende normen van de massa, maar daarbij wel hun eenheid als groep benadrukken, is de nadruk op het individu hét kenmerk van de hipster. Als hipster ben je anders: anders dan de rest én anders dan andere hipsters.

Ook bij de hipstercultuur treedt er vermainstreaming op. Dit zorgt voor een lastige paradox: de hipsterparadox. Omdat je als hipster anders wilt zijn dan de massa en je eigen individualiteit benadrukt, zal je ten alle tijden ontkennen dat je een hipster bent. Hierdoor is ook de ontkenning onderdeel van de hipstercultuur. Als je ervoor uitkomt een hipster te zijn, ben je kennelijk een hipster omdat jij je zo identificeert. Maar ook als je beweert géén hipster te zijn, ben je een hipster omdat die ontkenning onderdeel is van de hipstercultuur. Zo is de hipstercultuur, die ooit begon als subcultuur, door vermainstreaming tot massacultuur geworden en zijn we samen één grote hippe massa geworden. Maar als iedereen een hipster is, kunnen er dan nog subculturen bestaan?

In het kort

Je gaat je in je tienerjaren afzetten van anderen om je eigen identiteit te benadrukken. Jeugdculturen kunnen daarbij te hulp schieten.

In de jaren '50 verschijnen de eerste jongerenculturen in Nederland doordat de welvaart jongeren genoeg vrij te besteden tijd en geld biedt.

In de jaren '50 verschijnen de kuiven en de artistiekelingen. Zij worden door ouders en autoriteiten aangeduid als nozems, terwijl het eigenlijk twee aparte jeugdculturen zijn met overeenkomsten én verschillen.

In de daarop volgende decennia verschijnen er allerlei jongerenculturen en jongerensubculturen. Sommige verdwijnen in hun geheel, terwijl anderen zo hip worden dat ze vermainstreamen waarna er een commerciële massa zonder ideologie overblijft.

In de hipstercultuur staat het individu centraal, maar omdat deze cultuur zich snel onder de massa verspreidt, ontstaat er een paradox. Als je zegt hipster te zijn ben je een hipster, maar als je ontkent hipster te zijn ben je ook een hipster waardoor iedereen ten allen tijden een hipster zal zijn.

En je weet het!

Anderen het laten weten?

Ook interessant

om te weten

# data[].attributes.attachment_link.title
Van nozems tot hipsters: is de jeugdcultuur 'dood'?

# data[].attributes.attachment_link.description
Nozems, kikkers, hippies, punkers en hipsters. Behoorde jij ook tot een jeugd(sub)cultuur? Al was het maar om even te proberen? Als jongere wil je zelf bepalen hoe je je leven inricht en met wie. Maar waarom zet je je als tiener eigenlijk af tegen anderen?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het fenomeen punkmuziek, kortweg ook wel aangeduid als punk, is een typisch verschijnsel van na de Tweede Wereldoorlog. Punkers, zoals de aanhangers van deze muziekstroming heten, werden voor het eerst in Groot-Brittannië gesignaleerd, in de zomer van 1976. Wat is punk voor soort muziek? En wat is de betekenis en herkomst van deze term? Een korte geschiedenis van de punk.
Vaak wordt de datum 26 november 1976 aangemerkt als de dag waarop de punkmuziek de definitieve bevestiging kreeg en doorbrak. Die dag verscheen de single Anarchy in de U.K. van de punkband The Sex Pistols. Deze plaat wordt gezien als de typerende plaat van de punkbeweging.

De term 'punk'

Het begrip punk werd in de jaren 1970 voor het eerst door Nick Tosches aan gitaarmuziek gekoppeld, in het muziektijdschrift Fusion. Hij gebruikte de term voor een bepaald soort harde gitaarmuziek die in dat decennium opkwam. Muziek die werd gespeeld door bands als The Sex Pistols, The Clash, The Stranglers en The Damned. Volgens taalkundige Marc de Koster, zo meldt Etymologiebank, had de term punk in het (Amerikaans-)Engels meerdere betekenissen. In zijn Woordenboek van Neologismen (1999) schreef hij hierover:

"Het woord punk heeft in de Amerikaanse taal meerdere betekenissen: een jonge, onervaren gangster ofwel bandiet; een inferieur iemand; rotzooi; een homoseksueel; tuig; snotneus; hoer - en een bepaalde zwam. In de zin van 'brood' wordt het al sinds 1880 gebruikt door Amerikaanse soldaten en mariniers. Vanaf 1955 gebruiken Amerikaanse tieners het werkwoord 'to punk out' voor 'ergens bang voor zijn; ergens voor op de vlucht slaan'."

Ontstaan van de punk en de punkers

De punkscene ontstond als muzikale subcultuur in Groot-Brittannië in de zomer van 1976. Punkers vormden als groep een agressieve reactie op de discocultuur van de jaren 1970. Waar fans van disco vrij netjes gekleed gingen en van elektronische muziek hielden, kozen punkers voor wilde kleding en rockmuziek. Hun kledingstijl kenmerkte zich door het gebruik van veiligheidsspelden, riemen met knoppen erop, (geverfde) hanenkammen, piercings, hangslotjes, kettingen gescheurde broeken en kapotte t-shirts.

Een belangrijke factor in het ontstaan van de punkstijl was het no future-idee van de werkloze Britse jeugd. In de jaren 1970 was er, zeker na de Oliecrisis van 1973, sprake van massale werkloosheid onder jongeren.

Muziek, maatschappijkritiek & levensfilosofie

Punkers waren een regelrechte reactie op de crisis in de Britse maatschappij en de economische crisis van de jaren 1970. Dit bleek niet alleen uit de agressieve en non-conformistische kledingstijl, maar ook uit de harde muziek. Kenmerkend voor punkmuziek waren de gitaren, simpele akkoordenschema's, harde drums en de maatschappijkritische inhoud van de songteksten. De bekendste Engelse punkbands uit de jaren 1970 zijn zonder twijfel The Sex Pistols, The Clash en Toy Dolls.

Omstreeks 1993 maakte punk in de muziekwereld maar ook als modieus statement een opleving door. Dit kwam mede door de opkomst van de Amerikaanse grunge met bands als Nirvana ( Kurt Cobain) en Soundgarden ( Chris Cornell), harde en maatschappijkritische gitaarbands die de belangstelling voor oude punk weer aanwakkerden. In dat decennium en daarna deden diverse punkbands van zich spreken, zoals Green Day, NOFX, Rancid, Blink 182 en - in Nederland - De Heideroosjes.

Qua levensfilosofie onderscheidden punkers zich sterk van de hippies uit de jaren 1970. Typerend was hoe Joe Strummer van The Clash 'hate & war' op zijn jack schreef en niet de slogan 'love & peace' van de hippies.

Ook interessant: Hippies: betekenis & ontstaan. Een korte geschiedenis
...of Gabbercultuur: ontstaan, opkomst en kenmerken
Of dit artikel: De nozems. Een jeugdcultuur uit de jaren 1950 en 1960
Boek: Music Trails USA - Mark Stakenburg

Boeken
-M. van Rossem, E. Jonker en L. Kooijmans, Een tevreden natie. Nederland van 1945 tot nu (Baarn: Tirion, 1993) p.203-207.
-M. De Coster, Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten ( Amsterdam 1999).

Internet
-https://www.encyclo.nl/begrip/punk
-https://indie.fandom.com/nl/wiki/Punk_(muziek)
-https://muziek-en-film.infonu.nl/muziekstromen/57900-punkmuziek-en-punkcultuur.html
-http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/punk

# data[].attributes.attachment_link.title
Punk, punkers & punkmuziek: betekenis en herkomst | Historiek

# data[].attributes.attachment_link.description
Het fenomeen punkmuziek, kortweg ook wel aangeduid als punk, is een typisch verschijnsel van na de Tweede Wereldoorlog. Punkers, zoals de aanhangers van deze muziekstroming heten, werden voor het eerst in Groot-Brittannië gesignaleerd, in de zomer van 1976. Wat is punk voor soort muziek? En wat is de betekenis en herkomst van deze term?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
For a band that once inspired the headline, " The Filth and the Fury," the Sex Pistols have a clean recording history. The sum total is, essentially, 1977's Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols. One studio album, containing all four singles released while the quartet was intact. Over and out.

In most cases, a one-LP legacy would damage a group's reputation. A dozen songs are hardly enough to assemble a legend. But these aren't just any 12 tunes. These are the songs that set U.K. punk alight, delivered by a band that launched an entire movement of back-to-basics rock 'n' roll. These are the distorted chords that continue to reverberate through music, the sneering lyrics that helped countless others spit in the face of the status quo.

If Never Mind the Bollocks isn't the most influential album in pop music history - and merely one of a few that have made that kind of impact - it's probably the only record to arrive 25 years into rock 'n' roll's run and create such a ripple effect in so many genres of music. The roots of rock's earliest stars run deep (for obvious reasons) and the British Invasion behemoths left a near-universal impression, but the Pistols are a singular influence on so much of what came in their wake - fellow British punks, post-punk outfits, thrash, hardcore, college rock, Britpop, grunge, glam metal, hip-hop, alt. country and even the rock dinosaurs that Johnny Rotten was seeking to destroy. Punk was bigger than just the Sex Pistols, and yet, Never Mind the Bollocks seems to loom larger than it all.

So let's begin with the members of the movement that the Pistols started, even though they weren't looking to set a trend at all. The quartet of John "Johnny Rotten" Lydon, guitarist Steve Jones, bassist Glen Matlock and drummer Paul Cook were merely hearkening back to raw rock 'n' roll via influences such as Alice Cooper, early Who, the New York Dolls, David Bowie guitarist Mick Ronson and Chuck Berry. The Damned (who would earn the mantle of the first British punk single with "New Rose") played their first gig supporting the Pistols. When the Sex Pistols opened for Joe Strummer's 101ers, the singer-guitarist ditched pub rock to form a punk act of his own: the Clash. Siouxsie Sioux and Billy Idol first gained a reputation as Pistols' fans. Punk bands both legendary and forgettable sprung up like crazy, even before the Sex Pistols had released one single.

"Nothing would have happened without the Pistols," said Pauline Murray, of punk group Penetration, in Punk Rock: An Oral History. "It was like, 'Wow, I believe in this.' What they were saying was: 'It's a load of s---. I'm going to do what I do and I don't care what people think.' That was the key to it. ... It was the attitude that got people moving, as well as the music."

And there's one Pistols gig in particular that appears to have had an enormous effect on future generations of music. The band's concert in June 1976 in Manchester drew a small crowd (30 to 40 people, it's been estimated), but made a legendary impact. The show was organized by Pete Shelley and Howard Devoto, who had just begun the Buzzcocks. The audience included Ian Curtis, Bernard Sumner and Peter Hook (who would form Joy Division), Mark E. Smith (leader of the Fall) and a young journalist named Steven Morrissey (future frontman for the Smiths). Just from that one show, the Pistols forced an impression on punk, post-punk and indie rock.

But seeing as how the Sex Pistols' first run only lasted a couple of years, not every musician could get a contact high from witnessing the band's fearsome live performances. Future waves of punks, including hardcore bands and pop-punk outfits, would derive their primary inspiration from listening to Never Mind the Bollocks. From Black Flag to Bad Religion, from the Circle Jerks to the Germs, carrying the Pistols' influence was just a given.

"If I had to choose one record to listen to, it would be Never Mind the Bollocks," wrote NOFX bassist/singer Fat Mike (via My So-Called Punk). "That record changed my life."

He's not alone. Social Distortion's Mike Ness once talked about how he wanted to be "Orange County's Sid Vicious," referencing the punk icon (and, by all accounts, awful musician) who replaced Matlock in the band. Green Day's Billie Joe Armstrong honors the Pistols' impact on his trio, while also recognizing their far-reaching influence.

"The Sex Pistols released just one album ... but it punched a huge hole in everything that was bulls--- about rock music, and everything that was going wrong with the world, too," he told Rolling Stone in 2010. "No one else has had that kind of impact with one album. Never Mind the Bollocks is the root of everything that goes on at modern-rock radio. It's just an amazing thing that no one's been able to live up to."

As Armstrong suggests, Bollocks didn't just pave the way for more punk bands, but also left an impression on groups outside of that tradition. Influence is claimed by considerably less abrasive bands like the Jesus and Mary Chain and the Stone Roses, whose singer Ian Brown once said, "If I could write one song as good as 'Anarchy [in the U.K.],' I'd be happy."

A variety of other musicians appeared to agree with Brown about the Pistols' first single, which has been released in a cover versions by thrash kings Megadeth, glam metal hit-makers Mötley Crüe, comedic rockers Green Jellÿ and via a collaboration between Tito Larriva and members of U2 (for the soundtrack to The Million Dollar Hotel).

Other covers of Bollocks tracks reveal similarly varied reverence, including "God Save the Queen" (covered by Anthrax and Motörhead), "Pretty Vacant" (rapper Lady Sovereign) and "E.M.I." (as "MCA" by Joan Jett). Madonna sampled part of "Anarchy" on tour. Alt. country fixtures the Waco Brothers and Paul Burch pilfered a Johnny Rotten quote for a lyric in "Great Chicago Fire" (" Did you ever get the feeling you've been cheated?").

But the Pistols' significance didn't only apply to younger bands that formed in the punk quartet's wake. The old guard couldn't help but acknowledge the rock upstarts, whether it was Neil Young using Rotten as a prop in "Hey Hey, My My" or Jimmy Page admitting that he liked the band's songs. Meanwhile, Pete Townshend of the Who - the one dinosaur act that the Pistols appeared to enjoy, given that they covered "Substitute" - found himself impressed with the group's sound.

"When you listen to the Sex Pistols, to 'Anarchy in the U.K.' and 'Bodies' and tracks like that, what immediately strikes you is that this is actually happening," the guitarist/songwriter told critic Greil Marcus. "This is a bloke, with a brain on his shoulders, who is actually saying something he sincerely believes is happening in the world, saying it with real venom, and real passion. It touches you and it scares you; it makes you feel uncomfortable. It's like somebody saying, 'The Germans are coming! And there's no way we're gonna stop 'em!"

If the established rockers of the '70s saw the Sex Pistols as a threat - even an exciting one - a couple of the biggest bands of the '90s would view them as rock's saviors, and ones completely worth emulating. Both Oasis and Nirvana worshipped at the altar of the Pistols. Oasis' guitarist and songwriter Noel Gallagher has continually praised the band and, especially, Never Mind the Bollocks for its guitar sound and Lydon's "anti-singing."

"I made 10 albums and in my mind they don't match up to that, and I'm an arrogant bastard," Gallagher said in 2013. "I'd give them all up to have written that, I truly would."

Late Nirvana frontman Kurt Cobain once placed Never Mind the Bollocks on a list of his top 50 favorite records of all time. And it doesn't seem to be a coincidence that Nirvana's breakthrough 1991 album was also called .

"The Pistols' album has the best production of any rock record I've ever heard," he wrote. "It's totally in-your-face and compressed. All the hype the Sex Pistols had was totally deserved - they deserved everything they got. Johnny Rotten was the one I identified with, he was the sensitive one. The only reason I might agree with people calling our band 'The Sex Pistols of the '90s' is that, for both bands, the music is a very natural thing, very sincere. But in terms of influence, f---, no! Rock is too exhausted for that. We haven't produced a totally original sound like that."

Of course, the Sex Pistols' impact goes far deeper than just music. Their album helped inspire a chatty game show ( Never Mind the Buzzcocks) and seemingly counter-intuitive credit cards. Their spiky hair and ripped clothes became a fashion style. Their band members, especially Lydon and the departed Vicious, became icons of defiance - shorthand for rebellion, whether meaningful or not. The Pistols became synonymous with punk. Decades later, their filth and their fury continues to resonate.

# data[].attributes.attachment_link.title
Influence and Infamy: How the Sex Pistols Impacted the Future

# data[].attributes.attachment_link.description
For a band that once inspired the headline, " The Filth and the Fury," the Sex Pistols have a clean recording history. The sum total is, essentially, 1977's Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols. One studio album, containing all four singles released while the quartet was intact.

# data[].attributes.body
https://hollandsemeesters.info/posts/show/7951

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
It's Happening Now!

6 mei 2007: It's Happening Now! was op 6 mei 2007 een onvoorspelbare, en totaal uitverkochte, avond met meer dan 20 kunstenaars die geloven dat een Happening nog kans van slagen heeft. Met...

# data[].attributes.attachment_link.description
It's Happening Now! 6 mei 2007: It's Happening Now! was op 6 mei 2007 een onvoorspelbare, en totaal uitverkochte, avond met meer dan 20 kunstenaars die geloven dat een Happening nog kans van slagen heeft. Met...

# data[].attributes.body
Hij heeft ook samen gewerkt met een heel serie interessante kunstenaars in allerlei projecten, die niet allemaal even duidelijk het punk gedachtegoed dragen, maar daar kun je keuzes in maken. John Cage en Cunningham bijvoorbeeld.  Later bijvoorbeeld in Prospero’s Books van Peter Greenaway).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Max Natkiel (1943) besloot vanaf 1980 om een camera mee te nemen naar concerten en avonden in Paradiso. Hij portretteerde er ter plekke vele subculture bezoekers, nog net op tijd om het einde van de eerste punkgolf en de overgang naar de jaren tachtig te vereeuwigen. Veel van de geregistreerden zijn naamloze vrienden van de fotograaf. 'Een serie van duizend portretten van bezoekers die door de jaren heen genomen, de sfeer van een generatie weergeven en zo zijn vastgelegd dat ze eerder eenzaamheid uitstralen' (Diana Ozon in het boek Paradiso Stills, Fragment 1986). In 2013 verscheen hiervan een nieuwe uitgave onder de titel Studio Paradiso. Max Natkiel maakte in een latere periode ook veel straatportretten op rondreizen door India. Daarna zegde hij zijn fotografenschap vaarwel en deed hij welzijnswerk.

# data[].attributes.attachment_link.description
Max Natkiel (1943) besloot vanaf 1980 om een camera mee te nemen naar concerten en avonden in Paradiso. Hij portretteerde er ter plekke vele subculture bezoekers, nog net op tijd om het einde van de eerste punkgolf en de overgang naar de jaren tachtig te vereeuwigen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Agenda

Tropenmuseum, Things That Matter
(lees verder)
Maison Amsterdam in de Nieuwe Kerk
(lees verder)
Amsterdam Street Art expo in art'otel
(lees verder)
Prestentaie biografie Louis LTh Lehmann
(lees verder)
Ozon & Schmal bij Salon op de Dijk
(lees verder)
Passionate Bulkboek-marathon
(lees verder)
UITGESTELD Ozon & Schmalbij Het Park Vertelt
(lees verder)
Ozon & Schmal in De Tanker in Noord
(lees verder)
Ozon & Schmal in de kerk
(lees verder)
Wilde Woorden in Westerpark
(lees verder)
Estafette-uitzending: 1 jaar Corona in de Stad
(lees verder)
Dichtersmarathon 2021 livestream vanuit Perdu
(lees verder)
Live on-line vanuit STRAAT, International Street Art Museum
(lees verder)
AFGELAST Masterclass in de Centrale Bibliotheek
(lees verder)
Presentatie Kringprent Ozon op de Kring
(lees verder)
UITGESTELD Dichtersmarathon in Perdu
(lees verder)
Live uitzending van de verjaardag van Kunst
(lees verder)
UITGESTELD Woordnacht in De Doelen
(lees verder)
UITGESTELD Masterclass in de Centrale Bibliotheek
(lees verder)
Ozon-solo LIVE vanuit café Belcampo, Amsterdam
(lees verder)
Fotoexpo met poëzie in bibliotheek De Mariënburg
(lees verder)
Muziek en poëzie in De Tanker in Noord
(lees verder)
Gratis workshop voor jongeren via zoom
(lees verder)
Gratis workshop voor jongeren via zoom
(lees verder)
Het Woord in de kerk.
(lees verder)
Gratis workshop voor jongeren via zoom
(lees verder)
AFGELAST Wigmania in het Patronaat
(lees verder)
AFGELAST `Dichten om te herdenken' op het OLV
(lees verder)
AFGELAST `Dichten om te herdenken' op het OLV
(lees verder)
Opening Granate Festival in de OBA
(lees verder)
Opslaan Als / Save As in Amsterdam Museum
(lees verder)
Workshops 75 jaar vrijheid
(lees verder)
Workshops 75 jaar vrijheid
(lees verder)
Workshops 75 jaar vrijheid
(lees verder)
Workshops 75 jaar vrijheid
(lees verder)
Workshops 75 jaar vrijheid
(lees verder)
Dichtdag op ICO Kunstencentrum
(lees verder)
Dichter bij 4 Mei op h et Bonaventuracollege
(lees verder) (lees verder)
Dichter bij 4 Mei op het Albeda College
(lees verder)
Leuke websites

De Muziek van Louis Lehmann (1920-2012)

(lees verder)

Wekelijks op Razo Radio

(lees verder)

Mijn moeder
Zilveren sierraden van
Cilia Groenveld

Geen kind in de cel
Teken de petitie voor vrijlating van onschuldige kinderen in gevangenissen

Oorlogsmateriaal
mag niet verloren gaan(lees verder)

Olie Buma
De punkheld op wielen rolt over het web oliebuma.nl (lees verder)

MATHILDE μP Personal web overdose van een digitale pionierster.

(lees verder)

De Vopo's
De oudste, snelste en luidste punkband van Nederland: vopos.nl (lees verder)

Muurgedichten
Leiden brengt bijna 100 gedichten op de openbare weg en op internet. Muurgedichten.nl

Graffitischrijvers
Ze doen vaak uren over het 'schrijven' van één woord. Startpagina naar deze regelmatig vernielde kunstvorm die sommigen zelf voor vernieling aanzien. graffiti.pagina.nl

simonvinkenoogpuntenel

Een website met meer dan herinnering simonvinkenoog.nl

VPRO's boekensite
hier is een leuke website over boeken

# data[].attributes.attachment_link.description
Tropenmuseum, Things That Matter (lees verder) Maison Amsterdam in de Nieuwe Kerk (lees verder) Amsterdam Street Art expo in art'otel (lees verder) Prestentaie biografie Louis LTh Lehmann (lees verder) Ozon & Schmal bij Salon op de Dijk (lees verder) Passionate Bulkboek-marathon (lees verder) UITGESTELD Ozon & Schmalbij Het Park Vertelt

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
HUGO KAAGMAN STENCIL KING

2014, Cité de la Musique, Paris, France 2011 Europunk, the visual punk culture in Europe 1976 - 1980, Villa Medicis, Rome, Italy 2011 Europunk, the visual punk culture in Europe, MAMCO, Genève, Switzerland 2011 Europunk, B.P.S. 22, Espace de création contemporaine, Charlerois, Belgium

Apocalyspe now, 60 - 50 cm, spray on paper 1979

Mural in Worm, Rotterdam, expo PUNK in HLLND 2012

Hugo Kaagman and Diana Ozon were instrumental in the foundation of several punk magazines in Amsterdam. The most influential of which was KoeCrandt (a.k.a. e.g. Koekrand, Koekrant, KoeCrand), established in 1977, where they operated under the monikers Amarillo and Gretchen Gestapo together with Ludwig Wisch, Kristian Kanstadt and Dr. Rat a.k.a. (Ivar Vičs; Dr. Rat (1960-1981) joined. Koekrand means amongst others the revolting crust in a toilet bowl that develops when it is not regularly cleaned. Aptly, one of the places where the KoeCrandt was produced and sold was called Gallery Anus, established by Hugo Kaagman and Diana Ozon in the squat Zebra house at the Sarphatistraat in 1979. They sold punk zines and T-shirts. It became a meeting place for punks from all over the country. The gallery was also the base for graffiti artists. In contrast to punks in other places in The Netherlands, but very much like the punks in London, the Amsterdam punks involved with KoeCrandt were reggae fans. Johan van Leeuwen (1959-2003) published two issues of punk magazine The Toilet in his home town Zwolle, before producing Koekrant 38, 40, 42, 47, 48, 49 and from number 52 onwards continuing the magazine under the Nieuwe Koekrand (New Koekrand). He turned the chaotic concept into a regularly appearing informative magazine and brought the edition to a thousand copies.

Punk Files, Hugo Kaagman The best of his KoeCrandt art 1977 - 1983 Publicatie: PRIJS € 175 Artwork/Concept/Graphic design Hugo Kaagmanv Edition of 50 copies, signed and numbered, plus canvas painting ISBN/EAN 978-90-812458-6-9 Financial Support Mondriaan Fund , 2012 Text Jeannette Dekeukeleire/Harry Ruhé/ Carli van de Kerkhof Publisher DeCultClub/Hugo Kaagman Photography Fotostudio Dennis Brandsma Litography/Printing Bernard Ruijgrok Piezografie

'Punk in Holland' geeft een chronologisch overzicht van de anarchistische DIY periode. Van de eerste punk evenementen in midden jaren zeventig tot de vroege jaren tachtig waarin alle aspecten van deze periode zoals muziek, gedichten, kunst en protestn zijn opgenomen. De map ontsluit niet alleen informatie over de punkperiode maar geeft de lezer een tastbaar gevoel van punk door toevoeging van origineel materiaal, zoals de Koekrant- een punkmagazine gemaakt door Diana Ozon en Hugo Kaagman.

Punk in Holland Author:Jeannette Dekeukeleire & Harry Ruhe Title Punk in Holland. Publisher: de cultclub, Amsterdam, 2011 Description: Ringbinder, 48 plastic sheets containing publications, original photographs, buttons and a CD, cover with stencil work by Hugo Kaagman, 100 numbered copies. Text in English. ISBN: 9789081245807 Price: € 350,00

VPRO Het was 1977 reeds, met J.C. Breens, Gretchen Gestapo en Amarillo met de Avonturen van God, Olie Buma, de Achterneef van Willem de Ridder, Wim Noordhoek en de reincarnatie van Wim Sonneveld..de KoeCrandt en Rufus Sound System !

# data[].attributes.attachment_link.description
HUGO KAAGMAN STENCIL KING 2014, Cité de la Musique, Paris, France 2011 Europunk, the visual punk culture in Europe 1976 - 1980, Villa Medicis, Rome, Italy 2011 Europunk, the visual punk culture in Europe, MAMCO, Genève, Switzerland 2011 Europunk, B.P.S.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zo begon punk 40 jaar geleden - de Volkskrant

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In Oost-Berlijn geboren zangeres die in 1978 met haar eerste soloalbum Nina Hagen Band in een klap zowel het Duitse establishment wakker schudt als de Duitse punk een kleurrijk gezicht geeft.

Nina Hagen (1955) is dan al in het spoor van haar pleegvader Wolf Bierman aan de andere kant van de Muur terechtgekomen. Het van haar eerste album afkomstige 'Unbeschreiblich Weiblich' breekt een energieke lans voor de vrouwenbeweging. Ook andere songs van dat album als 'Auf'm Bahnhof Zoo' en 'TV-Glotzer' (een cover van het Tubes-nummer 'White Punks On Dope') doen het goed in kringen van krakers en punkers.

Excentriek

De excentrieke Hagen trekt buitengewoon veel media-aandacht. Haar tweede album Unbehagen uit 1979 profiteert daar zeker van, maar levert geen successingle op. Ook de albums die zij in de decennia daarna uitbrengt leveren geen noemenswaardig opvallende nummers op. Haar uiterlijk, levenswandel en liaisons met onder meer Herman Brood blijven des te meer opvallen. Met Wild Romance-gitarist Ferdy Karmelk krijgt ze een dochter: Cosma Shiva. Ze acteert samen met Lene Lovich in de Brood-film Cha-Cha.

Tatort

In de jaren '90 is ze op veel vlakken actief: ze acteert (o.a. in een aflevering van Tatort), leent haar stem aan nasynchronisaties van animatiefilms, ondersteunt hulpprojecten in India en acties voor een betere wereld, en heeft eigen talkshows op televisie en internet. Met regelmaat brengt ze daarnaast albums uit en toert ze door Europa.

# data[].attributes.attachment_link.description
In Oost-Berlijn geboren zangeres die in 1978 met haar eerste soloalbum Nina Hagen Band in een klap zowel het Duitse establishment wakker schudt als de Duitse punk een kleurrijk gezicht geeft. Nina Hagen (1955) is dan al in het spoor van haar pleegvader Wolf Bierman aan de andere kant van de Muur terechtgekomen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Details

VINTAGE PRINTS
Black and white silver bromide prints, printed by Karen Knorr & Olivier Richon in 1977

Print sizes variable: 20.3 x 25.4 cm - 24.1 x 30.48 cm / 8 x 10 in - 9.5 x 12 in
Editions vary between 1 and 7 depending on the image

MODERN PRINTS
Silver gelatin prints on Ilford glossy fibre-based paper

50.8 x 61 cm / 20 x 24 in
Edition of 10 + 2AP

From 1976 to 1977, Karen Knorr and Olivier Richon documented the London punk scene
revolving around the Roxy in Covent Garden and the Global Village in Charing Cross. The
first prints from their Punks series were originally presented at The Photographers'
Gallery in 1978, and featured many years later, in 2012, at Tate Britain in the retrospective
titled Another London. Knorr and Richon sought a direct engagement with their subjects,
clearly affirming their own presence with a formal and unconcealed approach, through
static scenes and embalmed poses frozen in an infinite instant by the cold light of the
flash. It almost seems as if they wanted us to experience the tension looming over the
state of things by creating a timeless testimony of what they encountered. The signs
displayed during the enacted ritual were swastikas, the union Jack, safety pins, loosened
black leather jackets filled with painted writing, ripped jeans, heavy makeup, collars,
chains, zippers, studs. Amongst the most notable heroines of the music scene such as
Ari Up, Laura Logic, Palmolive, Poly Styrene and Siouxie Sioux, the partakers were young
and unenthusiastic concert and dance floor aficionados; bored, antagonistic individuals,
irreverent figures and Dickensian wrongdoers. Between hedonistic drifts and fleeting
rushes, the protagonists appear strong and vulnerable, repressed and shameless.

# data[].attributes.attachment_link.description
Details VINTAGE PRINTS Black and white silver bromide prints, printed by Karen Knorr & Olivier Richon in 1977 Print sizes variable: 20.3 x 25.4 cm - 24.1 x 30.48 cm / 8 x 10 in - 9.5 x 12 in Editions vary between 1 and 7 depending on the image

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Alan Vega, left, and Martin Rev of the group Suicide performing at Max's Kansas City in 1980. Credit... Ebet Roberts

There is art, there is anti-art - and there is Alan Vega. The front half of the proto-punk duo Suicide, an outfit so confrontational he once had to dodge a flying hatchet from the audience, Vega also spent nearly half a century stringing together "light sculptures" out of old neon tubing, junked electrical parts and bulbs he sometimes stole from the subway. Some he hung on the wall; others he scattered across the floor. On occasion he even made drawings and paintings - surreal at first, spidery and jittery later on. During this time he was treated to a single museum retrospective and fewer than a dozen gallery shows. Yet today, not quite a year after his death last July at 78, he looms over a scene he ignored almost as assiduously as it ignored him.

"He was never really part of the 'art world,'" said his wife, Liz Lamere, sitting in the memento-filled apartment they shared in the Financial District. "You had to be part of the scene to promote yourself. That wasn't what he was about. He was purely about creating." If not fame, then money? "He could live in a refrigerator box," she said.

Jeffrey Deitch, the New York art adviser and curator, concurred. "He was not playing the careerist game." And yet, Mr. Deitch asserted, "he's going to end up having much more influence than many artists" who did.

If so, Mr. Deitch will be at least partly responsible. Along with Julian Schnabel and the dealer Barbara Gladstone, he is part of a small coterie of art-world insiders who have championed Vega's work. Now he has helped orchestrate a series of events that should elevate it further. On Friday, June 30, the Lower East Side gallery Invisible-Exports is presenting a show that will spotlight Vega's final paintings - lush yet ghostly images that reprise the drawings that will be shown with them. On July 14, the New York independent-music label Fader plans to release his final album, "IT"; the album cover features a photograph he'd once taken of an exit sign. (The first single, "DTM," is available on streaming services.) And on July 18, Mr. Deitch plans to open a show in his own SoHo gallery that will feature drawings and assemblages from Vega's earliest days to his last, as well as a larger-than-life projection of Suicide in concert that, he promises, will make people "feel as if they're there."

As a performer, Vega was legendary. Suicide's albums were hardly major sellers, and their performances were long limited to art galleries and downtown clubs like CBGB and Max's Kansas City. But Vega was a menacing, volatile presence. He would chant, yelp and shriek while his bandmate, Martin Rev, stood impassively in the background, his face half-hidden by dark glasses, droning away on a cheap electronic keyboard. As often as not, the show would end in a riot.

"They were scary," said Arto Lindsay, an important figure in the "no wave" music scene that Suicide helped inspire in the late '70s. "So loud. Excruciatingly loud."

Vega took to music almost by accident. He'd majored in art at Brooklyn College, where he fell under the sway of Kurt Seligmann, the Swiss surrealist, and Ad Reinhardt, the unrelenting abstractionist who reduced his art to variations on a single color: black. In the late '60s, Vega helped open an art space on lower Broadway called the Project of Living Artists. It was open to anyone who identified as an artist - including Vega himself, who lived for a time in a sleeping bag on the floor.

During this period he made two critical connections - Mr. Rev, then a jazz musician, and Ivan Karp, whose OK Harris art gallery was one of the first in SoHo. Vega (then still known as Alan Bermowitz, his given name growing up in Bensonhurst, Brooklyn) had taken to arranging junk electrical parts to form assemblages that sprawled across the floor. Mr. Karp, who was exhibiting now-celebrated artists like Duane Hanson, Malcolm Morley and Richard Pettibone, offered him a show - the first of several. He also offered Suicide a stage.

For Vega, it was a critical moment. A year earlier, he had caught Iggy and the Stooges at their first show in New York. Iggy was a ferocious performer, cutting his bare chest, leaping headfirst into the audience. Vega was in awe. "It changed his perspective totally," Mr. Rev recalled in a phone interview. "He said to himself he could no longer be an artist unless he performed. That was the transition."

Suicide's first album came out in 1977, the year New York hit rock bottom. The city had only narrowly averted bankruptcy. A power blackout sparked a looting spree. The serial killer known as Son of Sam was terrorizing the city. In the East Village, tenements that hadn't been torched became squats. "There was kind of a 'Rosemary's Baby' vibe to New York," recalled Mr. Lindsay. "You'd walk by a building and wonder what was going on in there - what kind of devil worship or orgy."

Suicide fit right in. The highlight of their self-titled debut was "Frankie Teardrop," a harrowing number about a young factory worker who, unable to feed his family or pay the rent, turns a gun on his infant son, his wife and himself. Bruce Springsteen told Rolling Stone it was "one of the most amazing songs I ever heard." A video version by the artists Walter Robinson and Paul Dougherty and the critic Edit deAk is in the collection of the Museum of Modern Art.

Vega was invited to edit an issue of Art-Rite, the punked-out art 'zine Mr. Robinson and Ms. deAk were publishing. But he wouldn't show again in Manhattan until 1983, when Ms. Gladstone, who was exhibiting Robert Mapplethorpe and Anish Kapoor, put him in a group show. When she gave him a solo show the following year, Mr. Schnabel bought one of his light sculptures.

"I thought it was a cool thing to have," Mr. Schnabel said recently in a phone interview. It put him in mind of a phrase that's been applied to the avant-garde films of Jack Smith, but could just as well describe the work of the Fluxus artists of the '60s or the Swiss sculptor Jean Tinguely: "The sheer beauty of junk."

Ms. Gladstone wanted Vega to keep making art, but he objected to having to "crank out these pieces," Ms. Lamere recalled. Yet he kept making them, regardless, cannibalizing one assemblage to complete another. The disregard for his own work was typical: After his final show at OK Harris, he tore down his sculptures and dumped their parts on the street. "He would never cherish an object," declared Mathieu Copeland, the curator who organized Vega's only full-scale retrospective, at the Museum of Contemporary Art in Lyon. "For him, it was all about the energy."

Nearly 20 years would pass before his next gallery show, at Deitch Projects in 2002. It came because a group of much younger artists caught Vega in a 2000 New Year's Eve performance and came back raving about how cool he was. In 1975, as a young gallery assistant, Mr. Deitch had seen his work at OK Harris and come away equally stunned. He considered it "one of the greatest art exhibitions I saw in New York in the '70s" - on a par with Vito Acconci, the transgressive pioneer of performance art, who likewise stepped away from art.

In Vega's case, the line between art and not-art was always blurry. "The aesthetic of his sculpture, the aesthetic of his music - one fit right into the other," Mr. Deitch said. "It was the same aesthetic" - the beauty of junk. You can see it in Jean-Michel Basquiat, in paintings that present "a collage of all these found elements in an energetic assemblage that has its own inner logic," as Mr. Deitch put it. You can sense it in Tony Oursler, whose installations feature found objects and disturbing video projections. "He was very anti-form," Mr. Deitch said of Vega, "but he was also conceptually rigorous. That's one reason why he inspires so many artists and musicians today."

Mr. Oursler and his friend Mike Kelley played the first Suicide album nonstop in 1977-78, when they were students at the California Institute of the Arts and had a band called the Poetics. "We'd never heard anything like it," Mr. Oursler said. "He was slipping between art and music in a wonderful way." Mr. Oursler had heard that the light sculptures in the OK Harris shows smelled like "smoldering junk" when they were plugged in. "I had this image in my mind for years. It inspired me without ever having to see it."

In recent years, even as he was recording his final album with Ms. Lamere, Vega returned increasingly to sculpture. After the Lyon show, in 2009, there were solo exhibitions in Paris and at Invisible-Exports; group shows in Moscow, Milan, Copenhagen and Geneva; and a Semiotext(e) conference at MoMA PS1 in New York. There was also a stroke, in 2012, and congestive heart failure, which was discovered at the same time, and after that a series of mini-strokes. On May 20 last year, he fell in his kitchen and broke his hip. He got a partial replacement, but there were complications. He spent weeks in the hospital, then went to a rehab center in Brooklyn. "But his heart was starting to do weird things," Ms. Lamere said. And then "he just passed in his sleep."

Several months before his death, Vega unexpectedly took up painting again, for the first time in decades. He was up all night, doing the series of portraits that will be shown at Invisible-Exports. "They didn't have any faces," Ms. Lamere remarked. "I said - and he didn't correct me - that they were like spirits." Human shapes, but with a void. Though they never talked about it, the two had a tacit understanding: "We kind of knew he was preparing to go into the other world."

# data[].attributes.attachment_link.title
Alan Vega Ignored the Art World. It Won't Return the Favor. (Published 2017)

# data[].attributes.attachment_link.description
There is art, there is anti-art - and there is Alan Vega. The front half of the proto-punk duo Suicide, an outfit so confrontational he once had to dodge a flying hatchet from the audience, Vega also spent nearly half a century stringing together "light sculptures" out of old neon tubing, junked electrical parts and bulbs he sometimes stole from the subway.

# data[].attributes.attachment_link.description
Photographer-Artist Marcia Resnick’s work is exhibited internationally and is in major museum collections including MoMA and the National Portrait Gallery.

# data[].attributes.body
geen woning geen kroning

# data[].attributes.body
Zie vooral 3:10 voor het contrast tussen koninginnedag en rellen

# data[].attributes.attachment_link.title
NOS live - De Krakersrellen in Amsterdam (30.04.1980)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
AMSTERDAM Regionale omroep RTV NH zendt dit weekend en volgende week uniek beeldmateriaal uit van de beruchte rellen tijdens de kroning van Beatrix in 1980.
De beelden zijn gemaakt door documentairemaker Jurriën Rood en nog nooit uitgezonden op televisie. Rood maakte rondom Koninginnedag 1980 de film Het 30-april gevoel.

ME
De film is gemaakt als documentaire-speelfilm. In een documentaire die gemaakt is naar aanleiding van de film, is te zien hoe de opnames worden gedraaid terwijl de rellen losbarsten. De filmploeg gaat gewoon door terwijl ME'ers zich verweren tegen de relschoppers.

Het kroningsoproer van 30 april 1980 behoort tot de grootste ordeverstoringen in de Nederlandse geschiedenis. Tijdens de inhuldiging van koningin Beatrix op Koninginnedag 1980 waren de straten van Amsterdam het toneel van hevige rellen.

Geen woning, geen kroning
Onder de leus 'Geen woning, geen kroning!' gingen onder meer kraker de straat op als protest tegen de woningnood. Bekijk een gedeelte van de unieke beelden hier:

De documentaire en film zijn morgen te zien om 20.35 uur en op donderdag 30 april om 21.10 uur bij RTV NH.

# data[].attributes.attachment_link.title
Uniek beeldmateriaal van Kroningsoproer 1980

# data[].attributes.attachment_link.description
AMSTERDAM Regionale omroep RTV NH zendt dit weekend en volgende week uniek beeldmateriaal uit van de beruchte rellen tijdens de kroning van Beatrix in 1980. De beelden zijn gemaakt door documentairemaker Jurriën Rood en nog nooit uitgezonden op televisie. Rood maakte rondom Koninginnedag 1980 de film Het 30-april gevoel.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mijn naam is Daphne en ik ben sinds vier jaar filmwetenschapper in wording. Ik heb de regisseur geassisteerd bij de samenstelling van de jaren tachtig Special. Omdat ik zelf ben geboren in 1989 komt mijn kennis over de jaren tachtig uit een samenraapsel van films, televisieseries, muziekvideo's en geschiedenisboeken. Door de samenwerking met een regisseur en beeldregisseur die de jaren tachtig wel bewust meemaakten, moest ik mijn visie compleet bijstellen.

In de loop van het maakproces ben ik tot veel nieuwe kennis en inzichten over dit roerige decennium gekomen. Ik ontdekte bijvoorbeeld hoe men toentertijd tegen AIDS aankeek en hoe de introductie van de computer tot stand kwam. Ook had ik geen idee dat er al 06-nummers waren en dat onze huidige vrijheid eigenlijk best bijzonder is. De onderwerpen die mij het meest hebben verbaasd, zal ik extra aandacht geven op deze pagina.

In de jaren tachtig begint de televisie haar naam als massamedium waar te maken. Alles wat los en vast zit wordt gefilmd en uitgezonden. Daardoor worden er, naast hele mooie programma's, ook talloze onzinnige programma's gemaakt. De velen televisieopnames geven de sfeer van het decennium goed weer.

De Andere Tijden Special is gemaakt aan de hand van dit beeldmateriaal. Waar voor andere periodes weinig materiaal beschikbaar was, leverde dat voor de jaren tachtig Special geen problemen op. Wel moest het kaf nog van het koren gescheiden worden. Aan de hand van de keuzes van de regisseur, is de rode draad van de aflevering bepaald. Helaas betekent dat ook dat veel goede en mooie fragmenten de uitzending niet haalden. Verschillende factoren, zoals duidelijkheid en compatibiliteit, bepalen doorgaans de keuzes van de regisseur. Ik heb een aantal van deze weggelaten fragmenten geselecteerd voor deze pagina.

In 1981 verschijnen er steeds meer meldingen van een mysterieuze, dodelijke ziekte. De eerste nieuwsberichten waren voornamelijk afkomstig uit de Verenigde Staten en gingen over homoseksuele mannen die ernstig waren verzwakt door een groot aantal uiteenlopende infecties. Veel van hen waren zodanig verzwakt dat zij niet meer konden herstellen en uiteindelijk stierven. Omdat deze nieuwsberichten voornamelijk over homomannen ging, werd al snel de conclusie getrokken dat men te maken had met een homoziekte. In eerste instantie kreeg de mysterieuze ziekte dan ook de naam Gay Related Immune Disease, GRID. Niet lang daarna moest deze naam worden aangepast. De ziekte bleek namelijk ook slachtoffers te maken onder mensen die donorbloed hadden ontvangen, injecterende drugsgebruikers en heteroseksuelen. De nieuwe naam werd Acquired Immune Deficiency Syndrome, oftwel AIDS.

In Nederland werden in 1981 de eerste aidspatiënten in een ziekenhuis opgenomen. In de jaren daarop heersten vooral veel angst en onzekerheid omdat werd gevreesd voor een epidemie op grote schaal. Er was weinig bekend over de wijze waarop de ziekte wordt overgedragen en veel mensen waren dan ook bang de ziekte te krijgen. Dit zorgde ervoor dat aidspatiënten vaak werden gemeden en buitengesloten.

Aan de hand van een aantal verschillende programma's uit het begin van de jaren '80 die het onderwerp AIDS behandelen, is te merken hoe groot de onzekerheid was. Het is verbazend hoe snel de ziekte puur en alleen wordt toegekend aan homoseksuelen, ook door medici. Terwijl iedereen kan weten dat homoseksuelen biologisch gezien niet anders in elkaar zitten dan andere mensen. Dit betekent logischerwijs dat iedereen vatbaar voor de ziekte zou kunnen zijn. De benadering van AIDS als homoziekte doet bijna middeleeuws aan.

In de Special zijn een aantal fragmenten van zulke programma's opgenomen. Voor een betere indruk van de onwetendheid over AIDS zijn rechts op deze pagina een aantal fragmenten die de aflevering niet hebben gehaald of deels, maar zeker nog de moeite waard zijn om te bekijken.

"Dag dames en heren, van harte welkom bij deze eerste les personal computer. Voor degene die ons voorlichtingsprogrammaatje gemist hebben, zal ik zo eerst nog even in het kort vertellen waarover deze cursus gaat."

Deze introductie over de PC van de Teleac zorgt voor een vervreemdend beeld. Bijna dertig jaar na dato is het vrijwel ondenkbaar hoe nieuw en vreemd een computer is. Hoe werkt het apparaat? Waarvoor kan een personal computer gebruikt worden? Kan een PC op de tocht staan? Hoe neemt men plaats achter de computer? En is de computer interessant voor vrouwen?

Het waren allemaal vragen die een antwoord nodig hadden. De computer maakte steeds meer haar intrede in de maatschappij. De meeste mensen kwamen eerst in contact met de PC via hun werk. Later werd het ook gebruikelijk om thuis een computer te hebben. Voor beginnende PC-gebruikers werden speciale cursussen in het leven geroepen, die waren te volgen via de televisie of via de radio. Op deze manier kon men thuis begeleid worden met het leren werken met de PC. Tevens werd er in de cursus stilgestaan bij de maatschappelijke en sociale effecten die het computergebruik met zich mee kon brengen. Een vraag waarop vandaag de dag nog steeds het antwoord van onzeker is.

Op 28 mei 1987 kunnen de mensen op het Rode Plein in Moskou hun ogen niet geloven als er een Cessna 172P landt. Er klimt een jonge Duitse man uit, die de luchtbeveiliging van de Sovjet Unie heeft weten te omzeilen. Al snel wordt zijn vliegtuig ingesloten door nieuwsgierige mensen die willen weten hoe, wat en waarom. De jonge man is zelf ook nog nogal verbaasd over zijn eigen actie. De 19-jarige Mathias Rust wordt opgepakt en heeft meer dan een jaar vastgezeten voor zijn actie, maar hij is hierdoor een ware cultheld geworden. Voor veel mensen symboliseerde hij de verbinding tussen het Oosten en het Westen van de Muur. Iets wat in 1987 nog ondenkbaar was.

Klik hier voor de korte documentaire 'The Boy Who Flew To Red Square' over deze gebeurtenis.

Tegenwoordig zijn mobiele telefoons niet meer weg te denken. Overal zie je mensen eindeloos naar hun schermpje turen. De vraag rijst geregeld of het gebruik van een mobieltje verslavend is. Tijdens mijn research ontdekte ik dat men in de jaren tachtig ook verslaafd was aan 06-telefonie. Dit verbaasde mij omdat bijna niemand toen nog een mobieltje had.

Het bleek dat men ver voor de opkomst van de mobiele telefonie al gebruik maakte van 06-nummers. In de jaren tachtig worden ze gebruikt als betaalnummers. Het gaat hier veelal om zogenaamde sekslijnen of hijglijnen. Tegen betaling kan men naar deze nummers bellen om naar een bandje te luisteren met seksueel getinte gesprekken. Er wordt grof geld verdiend met de hijglijnen. Hoewel er grote interesse voor is, heerst er een taboe rond de 06-nummers. De vroegere 06-nummers zijn inmiddels vervangen door 0900-nummers en worden allang niet meer geassocieerd met sekslijnen.

Samenstelling en regie: Matthijs Cats
Research: Gerard Nijssen, Matthijs Cats, Daphne Le Roux
Uitzending: do 26 dec 2013,21.10 uur, Nederland 2.
Herhaling: vr 29 jan 2016, 21.05 uur, NPO 2.

A Forest - The Cure

Going Home - Mark Knopfler

Sirius - The Alan Parson Project

Vogeltjesdans - De Electronica's

Real Man - Joe Jackson

Crockett's Theme - Jan Hammer

Time After Time - Miles Davis

Material Girl - Madonna

Rondo Russo - Berdien Stenberg

Over de Muur - Kleine Orkest

Going Home: Theme of the Local Hero - Mark Knopfler

# data[].attributes.attachment_link.title
De ballen van de jaren '80 - Andere Tijden

# data[].attributes.attachment_link.description
Mijn naam is Daphne en ik ben sinds vier jaar filmwetenschapper in wording. Ik heb de regisseur geassisteerd bij de samenstelling van de jaren tachtig Special. Omdat ik zelf ben geboren in 1989 komt mijn kennis over de jaren tachtig uit een samenraapsel van films, televisieseries, muziekvideo's en geschiedenisboeken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
e are sitting beneath a huge window in the corner of Michael Clark's east London rehearsal space, amid exercise balls, yoga mats and discarded trainers, and as the late-summer light fades, our conversation turns to David Bowie, whose music has been a constant throughout the dancer's life.

"I was so shocked by his death, really shocked," says Clark, quietly. "I kept thinking of that moment when he put his arm around Mick Ronson [Bowie's guitarist] on Top of the Pops all those years ago in the 70s and how it triggered this huge sense of relief in me as a boy. It was the only physical contact I had seen men do apart from punching each other. It seems ridiculous now that a small gesture like that could be so meaningful, but, for me, it was. It planted in me the idea that there was another way."

With Michael, the fragility and the perfectionism go together; you can't separate one from the other

Sophie Fiennes

Clark has pursued that other way ever since, often using Bowie's songs in his performances: a forthcoming week-long residency at the Barbican in London, entitled to a simple, rock'n'roll... song, will culminate in a new piece choreographed to Bowie's valedictory song Blackstar from his final album of the same name. It will be preceded by two piano pieces by Erik Satie ( Ogives 1-4 and Prelude - Fête donnée par des chevaliers normands en l'honneur d'une jeune demoiselle) and an interpretation of Patti Smith's incantatory Land. The performance will also include a short cameo by Clark himself dancing to Pug-Nosed Face, the mocking song - "little fat man who sold his soul" - that Bowie sings to Ricky Gervais's Andy Millman during his guest appearance on Extras.

Michael Clark and company on the Whistle Test in 1984 with The Fall.

"Why not?" says Clark, who, at 54, and despite receiving the approval of the establishment in the form of a CBE, continues to dance to his own wilfully offbeat tune both on stage and off. He remains a mercurial and almost waif-like presence, whose performances attract audiences not normally drawn to contemporary dance even though his live appearances are now tantalisingly fleeting. Despite his reputation as a punkish provocateur and iconoclast as well as his own self-destructive behaviour, the Michael Clark Dance Company is now 32 years old, an achievement that, one senses, surprises its founder as much as the rest of us. "I never really had a plan," he says, "except to express myself as purely as possible."

In the intervening years, he has survived several financial crises, a dalliance with heroin, a protracted addiction to methadone, and an attendant disappearance from the public eye in the mid 1990s during which he lived back home in Aberdeen with his mother and drifted into alcoholism - "I'd start drinking every day at 11 in the morning to stop the shakes."

Today, he looks as frail as ever, but his eventful life is now etched on that once beatific face. In person, dressed in tracksuit and trainers, his head shaven, he looks tired and is soft-spoken, given to somewhat tangential trains of thought. He is remarkably open throughout, even when talking about his addiction, and seems free of the egotism that often attends the naturally gifted. One can see almost immediately why he has gathered such an extended support system - loyal dancers, artists, musicians, gallerists - around him: he exudes an effortless charisma that seems to be enhanced rather than undercut by his apparent fragility.

Supporters include the artist Sarah Lucas, the gallerist Sadie Coles, who hosted an art auction in 2006 to keep his company afloat, Jarvis Cocker, and the film-maker Sophie Fiennes. "Michael is one of the most charismatic people I know and he has the charm of the devil," says Fiennes, who met Clark when they both worked on Peter Greenaway's 1991 film Prospero's Books ( he played Caliban) and subsequently directed the documentary The Late Michael Clark for the BBC in 2000, "but he is a fragile soul and also very particular to the point of obsessive in terms of what he creates. People recognise that and try to help him get to the place where he can creatively deliver his best, but also to help him survive. With Michael, the fragility and the perfectionism go together; you cannot separate one from the other."

With this in mind, I ask Clark if he has found getting older particularly difficult - the often uneasy transition from dancer to choreographer means that he now entrusts his ideas to a company comprising, as he mentions twice, performers half his age.

"I still make work on my own body first, as I always have," he says. "I can only understand it from the inside. For that, I have to dance and, of course, like everything else, it gets more difficult as you get older. I work every day, but I'm impatient. I still don't warm up properly so, right now, I have a twinge in my back from yesterday. But, yes, a lot of ballerinas, like footballers, become depressed when they stop and become alcoholics, but hopefully I got that all out of the way when I was younger."

Now that he no longer uses friends who are non-dancers - they have aged, too, or, as in the case of his most famous collaborator, Leigh Bowery, died young - has his choreography become more formal and rigorous as a result? He mulls this over for a few moments. "Yeah, it has. I say that with a bit of regret in my voice, but I don't mean to. Right now, the dancers need to have a particular kind of ability to do the work I am choreographing. That's just how it's developed."

Does that mean he has embraced a kind of late maturity as an artist? Another pause. "Probably, yes. I'm not in a position any more to employ people just because I want to. The world has changed and dancers have changed. It's very tough financially. It has been made very hard for people purely to be in it for love. But, even though I'm not working with my friends, and the people I have around me are much younger, I still have an old-fashioned belief that if I make something for somebody, I want them to own it too. As time passes, I want them to feel protective towards it."

In the early 1980s, when, in pop cultural terms, the fertile experimentalism of post-punk was giving way to the excesses of new romanticism, Michael Clark emerged as if fully formed to create an aesthetic that drew on the discordant energy of the former and the gender-bending flamboyance of the latter. His talent was undeniable, his spirit transgressive and his self-belief seemingly unshakable. The youngest of five siblings, he had begun dancing, aged four, by gatecrashing his older sister's Scottish dancing lessons in rural Aberdeenshire. "From the start, dancing was always an escape from normality for me," he says now, "and I took to it even though, at the very start, I found it very boring - holding on to a chair and doing the same thing over and over. I somehow stuck at it while the few other boys would come and go. I also saw it as a way of getting to the city, which, even as a child, is where I wanted to be."

In 1975 he was spotted by talent scouts from London, and given a place at the Royal Ballet School in Richmond, London. It was a dramatic and not altogether easy transition. "It was all very rigorous and serious. They x-ray your wrists to see how tall you are going to be and do various tests to make sure you are loose and relatively symmetrical. They'd get me out to do Scottish dances at the Royal Albert Hall, which was fine as I knew all that stuff, but I was two years behind everyone else in terms of the ballet. Culturally, I felt very different and not just because I was Scottish."

Was it the discipline he found hard to take? "No, I thrived on it, but the whole thing seemed so constricting somehow, so I was glad of punk. I'd bunk off school to see the bands, but - and I'm not being big-headed here - they couldn't throw me out because I was the best. I had to find a way of bringing together what I had learned with all this other stuff that was much more exciting to me - punk and post-punk. People think I arrived from nowhere but it actually took some time for things to come together."

To the dismay of his teachers, he stubbornly resisted the overtures of the Royal Ballet Company, opting to join the more experimental Ballet Rambert before forming his own company in 1982, aged just 21. When his hybrid vision finally coalesced to the abrasive music of post-punk groups like Wire and the Fall, the Michael Clark Company became one of the most provocative and exciting pop-cultural happenings of the 1980s, with works like No Fire Escape in Hell and I Am Curious, Orange - performed at Sadler's Wells with the Fall on stage and Leigh Bowery cavorting among the trained dancers - drawing a young, hip audience with little or no interest in contemporary dance. If Clark annoyed the purists with his antics - bum-displaying costumes by young designers such as BodyMap, giant dildos as props - his dancing was of a calibre that could not be easily dismissed.

"Michael was extremely rigorous," says Fiennes, who watched him rehearse and perform at close range. "The press tended to home in on his provocations, but he worked hard on his ideas and his choreography, though he knew from very early on that the dance world would limit him. His conceptual grasp of aesthetics outstripped the ambition of contemporary dance. He was drawing on Merce Cunningham, John Cage, David Bowie, Yvonne Rainer and the whole post-punk idea of the outsider, whether that was Mark E Smith of the Fall or Leigh Bowery. It all came together in his head and in his dancing."

For a time, Michael Clark was feted as the enfant terrible of dance, commissioned by, among others, Rudolf Nureyev, with whom he became friends. "He was very flirtatious and he was someone who was used to getting his way all the time. It was interesting because he was obviously gay but he wasn't out, but he was in a way because everybody knew. I remember I got chucked out of his apartment by one of his chefs for snogging someone. It was not the done thing at all." At another of Nureyev's dinner parties, he met Dame Margot Fonteyn and Jacqueline Onassis - "She was very dignified, but good fun. She spoke to one of my friends on the phone when I asked her to and she let me try on her coat." All three, he notes, were dead within a year of the dinner party.

I have to remember that what is happening is exactly what I wanted to happen... It's an amazing life I have, really

Sophie Fiennes believes that Clark's subsequent slide into addiction was precipitated not by his partying, but by the pressures of keeping the Michael Clark Company a viable concern. "He was under immense pressure after the huge success of his early performances, He had to keep the entire company afloat and, as we now know, he was not temperamentally suited to that kind of organisational responsibility. I think he just wanted more mental space. I remember he once said: 'I thought if I take heroin, all these other things will just fade away.' It was almost thought out."

Clark refers to his addiction as his "wilderness years", which is not altogether true given that he managed to dance while on heroin at least for a short while. He is remarkably open about the drug, its attraction and its lingering grip on the psyche - "I have to be constantly mindful that it is stronger than me" - and, blessedly, is not one of those reformed users whose eyes light up when they talk about the drug.

With hindsight, can he cast any light on why he did it? "Well, some people say that they felt they weren't whole until they took it, that it makes them function in a way they could never have done before. I wasn't like that. I was doing fine without it. I did it relatively late, which is probably not a bad thing. I had the memory of functioning well without it." He pauses for a moment as if deep in thought. "I have to be careful here, but people conveniently don't mention how great it makes you feel at the start. But, then, you are chasing that first hit and you have got to get the amount just right. It's a full-time job just getting it, and everything else comes second to that."

And so it was with his dancing. At some point in the late 1980s, having dabbled for a time, the impressionable young artist who naively believed that to dance to Heroin by the Velvet Underground you had to actually be on heroin, soon found himself as strung out and desperate as the protagonist of Lou Reed's song.

"His trajectory seems almost unbelievable until you look at his work and realise it is all about telling his own story," says his friend Sadie Coles. "Whether dancing to Heroin or the gender-bending stuff with Leigh Bowery or even Stravinsky's The Rite of Spring, it's all autobiographical in some way. Michael is serially honest as a person and, like most artists, he can be complicated and dysfunctional and test your patience to the limit, but, as a performer, all that makes for an authenticity and an edge in the work. Plus, I do think that dance, in its purity and its rigour, is quite self-punishing, almost sadomasochistic. In a way, you are bound to fail in the constant seeking of perfection through pushing the body. His work and, to a degree, his life, contains that anxiety."

I miss the old, wild days of squatting, dole money and freedom, but they're gone ... no regrets

Things reached a nadir of sorts for Clark in the mid-90s, when, suffering from a nagging knee injury and attendant loss of self-confidence, and depressed by the death of his friend Leigh Bowery on New Year's Eve 1994, he fled back home to Scotland to live with his mother. So began a four-year disappearance - the real wilderness years - in which the myth of Michael Clark grew.

How on earth did he pass the time for four years in the village of Cairnbulg, Aberdeenshire?

He laughs, then falls serious. "When I eventually came off methadone, which was a prolonged and hard process, I moved to alcohol. They start drinking there at nine in the morning which definitely didn't help."

Does he believe that he has an addictive personality? "I guess so. In my case, all the evidence would point to that."

What he doesn't mention as a possible precipitating factor in all of this is the suicide of his father, which occurred when Clark was 18 years old. Clark senior was a complex man by all accounts: a farmer who longed to be an accountant, a heavy drinker, a gambler who ran up huge debts and, on a good day, the life and soul of the party. "I found him exciting to be around as a child though I'm sure some expert would say that he was not a good role model. He was very entertaining, larger than life, funny and unpredictable. A bit like Leigh Bowery, funnily enough." He lapses into a prolonged silence. "I was the younger son and I was very angry when he killed himself," he says, finally, "but I think he saw enough to know I had potential." Is he still angry about it? "No, not really. It was, in many ways, a very aggressive act and it had a lot of repercussions, people still blaming themselves and each other 20 years later. But, no. I'm not angry about it now. Sad, yes, but not angry. "

Clark's creative resurrection began when he reconnected with his old Royal Ballet School teacher, Richard Glasstone, in the early 2000s, and began taking lessons again. His comeback work was mischievously titled Before and After: The Fall and it was followed, beginning in 2005, by a creative residency at the Barbican, during which he has created three interpretations of Stravinsky ballets and a piece for the 2009 Edinburgh festival called Thank You, Man, for which Bowie was the inspiration. Now comes to a simple, rock'n'roll... song. Michael Clark may have mellowed, but he remains predictably unpredictable.

He also remains close to his mother, Bessie, who is now is her 80s and appears to some degree to share her son's punkish attitude - she appeared in Mmm... in 1992 and was topless on stage in in 1994. "It does sometimes cross my mind that I could be one of those gay men who can't live without their mothers," he says. "It seems to be a classic thing - Alexander McQueen, Billy MacKenzie [singer with post-punk group the Associates], both committed suicide after their mother died. I was afraid for a moment that I was going to be one, too. I spoke to my mum about it and she said, 'I'd rather you didn't do that. It would mean I hadn't done a very good job as a mother.'"

Does he still dislike dance, the medium that has made him what he is? "Well, I don't go and see it, so that kind of answers the question. In the past, I would go to see Merce Cunningham, but I struggled even with that. I found it a bit dry. The codes of behaviour are so bizarre and ritualised. It's a strange medium, really, because ultimately you can't abstract the body, which is what they are trying to do. You put two people together and they have to interact and embrace. The body is not an abstract thing."

Does he have any regrets? "No. Not really. I miss the old, wild days of squatting, dole money and freedom, but they're gone. I don't regret not joining the Royal Ballet, as that would just be silly and sad." He thinks about the question some more, looking like his older, younger self in the fading light. "What I want to do," he says, finally, "is to appreciate the good things that are happening to me. I have to step back and remind myself that what is happening is exactly what I wanted to happen and not take that for granted. It's an amazing life I have, really, even if everything does get more difficult as you get older. It's tough, but I'm lucky: I'm still doing what I always wanted to do."
The Michael Clark Dance Company: to a simple rock'n'roll... song is at the Barbican, London EC1, from Thursday to 15 October at the Lowry, Salford, on 19 October 2016; it is coming to Australia in 2018, for a season at the Sydney Opera House from 30 January, and a season at Perth festival from 14 February

# data[].attributes.attachment_link.title
Michael Clark: 'I still make the dance work on my own body first'

# data[].attributes.attachment_link.description
e are sitting beneath a huge window in the corner of Michael Clark's east London rehearsal space, amid exercise balls, yoga mats and discarded trainers, and as the late-summer light fades, our conversation turns to David Bowie, whose music has been a constant throughout the dancer's life.

# data[].attributes.attachment_link.title
Michael Clark: The radical dancer who brought punk to ballet

# data[].attributes.attachment_link.title
All Eyes On Me -- Bo Burnham (from "Inside" - album out now)

# data[].attributes.attachment_link.title
Sex Pistols shockeren met 'God Save The Queen'

# data[].attributes.attachment_link.description
In 1977 weet de band heel wat los te maken bij mensen met het nummer 'God Save The Queen'. De Britse punkrockgroep brengt het nummer in 1977 uit op het album Never Mind The Bollocks, Here's The Sex Pistols.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het fenomeen punkmuziek, kortweg ook wel aangeduid als punk, is een typisch verschijnsel van na de Tweede Wereldoorlog. Punkers, zoals de aanhangers van deze muziekstroming heten, werden voor het eerst in Groot-Brittannië gesignaleerd, in de zomer van 1976. Wat is punk voor soort muziek? En wat is de betekenis en herkomst van deze term? Een korte geschiedenis van de punk.
Vaak wordt de datum 26 november 1976 aangemerkt als de dag waarop de punkmuziek de definitieve bevestiging kreeg en doorbrak. Die dag verscheen de single Anarchy in de U.K. van de punkband The Sex Pistols. Deze plaat wordt gezien als de typerende plaat van de punkbeweging.

De term 'punk'

Het begrip punk werd in de jaren 1970 voor het eerst door Nick Tosches aan gitaarmuziek gekoppeld, in het muziektijdschrift Fusion. Hij gebruikte de term voor een bepaald soort harde gitaarmuziek die in dat decennium opkwam. Muziek die werd gespeeld door bands als The Sex Pistols, The Clash, The Stranglers en The Damned. Volgens taalkundige Marc de Koster, zo meldt Etymologiebank, had de term punk in het (Amerikaans-)Engels meerdere betekenissen. In zijn Woordenboek van Neologismen (1999) schreef hij hierover:

"Het woord punk heeft in de Amerikaanse taal meerdere betekenissen: een jonge, onervaren gangster ofwel bandiet; een inferieur iemand; rotzooi; een homoseksueel; tuig; snotneus; hoer - en een bepaalde zwam. In de zin van 'brood' wordt het al sinds 1880 gebruikt door Amerikaanse soldaten en mariniers. Vanaf 1955 gebruiken Amerikaanse tieners het werkwoord 'to punk out' voor 'ergens bang voor zijn; ergens voor op de vlucht slaan'."

Ontstaan van de punk en de punkers

De punkscene ontstond als muzikale subcultuur in Groot-Brittannië in de zomer van 1976. Punkers vormden als groep een agressieve reactie op de discocultuur van de jaren 1970. Waar fans van disco vrij netjes gekleed gingen en van elektronische muziek hielden, kozen punkers voor wilde kleding en rockmuziek. Hun kledingstijl kenmerkte zich door het gebruik van veiligheidsspelden, riemen met knoppen erop, (geverfde) hanenkammen, piercings, hangslotjes, kettingen gescheurde broeken en kapotte t-shirts.

Een belangrijke factor in het ontstaan van de punkstijl was het no future-idee van de werkloze Britse jeugd. In de jaren 1970 was er, zeker na de Oliecrisis van 1973, sprake van massale werkloosheid onder jongeren.

Muziek, maatschappijkritiek & levensfilosofie

Punkers waren een regelrechte reactie op de crisis in de Britse maatschappij en de economische crisis van de jaren 1970. Dit bleek niet alleen uit de agressieve en non-conformistische kledingstijl, maar ook uit de harde muziek. Kenmerkend voor punkmuziek waren de gitaren, simpele akkoordenschema's, harde drums en de maatschappijkritische inhoud van de songteksten. De bekendste Engelse punkbands uit de jaren 1970 zijn zonder twijfel The Sex Pistols, The Clash en Toy Dolls.

Omstreeks 1993 maakte punk in de muziekwereld maar ook als modieus statement een opleving door. Dit kwam mede door de opkomst van de Amerikaanse grunge met bands als Nirvana ( Kurt Cobain) en Soundgarden ( Chris Cornell), harde en maatschappijkritische gitaarbands die de belangstelling voor oude punk weer aanwakkerden. In dat decennium en daarna deden diverse punkbands van zich spreken, zoals Green Day, NOFX, Rancid, Blink 182 en - in Nederland - De Heideroosjes.

Qua levensfilosofie onderscheidden punkers zich sterk van de hippies uit de jaren 1970. Typerend was hoe Joe Strummer van The Clash 'hate & war' op zijn jack schreef en niet de slogan 'love & peace' van de hippies.

Ook interessant: Hippies: betekenis & ontstaan. Een korte geschiedenis
...of Gabbercultuur: ontstaan, opkomst en kenmerken
Of dit artikel: De nozems. Een jeugdcultuur uit de jaren 1950 en 1960
Boek: Music Trails USA - Mark Stakenburg

Boeken
-M. van Rossem, E. Jonker en L. Kooijmans, Een tevreden natie. Nederland van 1945 tot nu (Baarn: Tirion, 1993) p.203-207.
-M. De Coster, Woordenboek van Neologismen: 25 jaar taalaanwinsten ( Amsterdam 1999).

Internet
-https://www.encyclo.nl/begrip/punk
-https://indie.fandom.com/nl/wiki/Punk_(muziek)
-https://muziek-en-film.infonu.nl/muziekstromen/57900-punkmuziek-en-punkcultuur.html
-http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/punk

# data[].attributes.attachment_link.title
Punk, punkers & punkmuziek: betekenis en herkomst | Historiek

# data[].attributes.attachment_link.description
Het fenomeen punkmuziek, kortweg ook wel aangeduid als punk, is een typisch verschijnsel van na de Tweede Wereldoorlog. Punkers, zoals de aanhangers van deze muziekstroming heten, werden voor het eerst in Groot-Brittannië gesignaleerd, in de zomer van 1976. Wat is punk voor soort muziek? En wat is de betekenis en herkomst van deze term?

# data[].attributes.attachment_link.title
HANG YOUTH - JE HAAT GEEN MAANDAG, JE HAAT KAPITALISME

# data[].attributes.body
Aan het einde terugkoppeling maken: punk zie je ook terug in onze tijd, zo wordt het onderwerp herkenbaarder voor leerlingen.

Planning in punten werkt heel goed; als docent weet ik wanneer ik wat kan vertellen.

green room film

hang youth- moderne Nederlandse Punk

anarchisme logo

beschouwing door discussie

beginnen met ‘wat zien we?’ -> daarna analytische vragen stellen door door te vragen. Voorbeelden geven van de vragen die gesteld gaan worden.

als huiswerk meegeven-> een hedendaagse bron meenemen (alle disciplines worden ingedeeld in groepjes) zelf onderzoeken

Wicked art assignments

# data[].attributes.headline
Vraag 3: Get the London Look (rimmel London)

# data[].attributes.subject
Vraag 3: Get the London Look (rimmel London)

# data[].attributes.body
In deze reclame worden we aangespoord om 'The London Look' te shoppen (kijken of er een London look uit die tijd is, bv Vivian Westwood).

Punkers geven om eigen identiteit en zich afzetten tegen alles en iedereen.

Geef een argument waarom dit het tegenovergestelde van de punkhouding is. En geef een argument waarom punkers hetzelfde deden als in de commercial.

Antwoord:
Tegenovergestelde: de mensen uit de videoclip maken reclame voor een make-up merk, die het gros van de mensen draagt. Ze proberen er door middel van dit merk 'bij te horen' en sporen je daarom aan het product te kopen.

Hetzelfde: de mensen uit de videoclip zijn ondanks het gebruik van hetzelfde product allemaal anders. Zo ook de punkers. Zij zagen er, ondanks dat ze zich afzette tegen de huidige mode, ook allemaal hetzelfde uit. In die zin doen ze dus hetzelfde, alleen op een andere manier.

# data[].attributes.body
- mag ook een formatieve toets zijn als je oefent voor de examens
- leerdoelen mogen specifieker: alleen jeugdculturen omschrijven is te weinig
- welke kenmerkende aspecten van punk noemen? DIY (tweedehands kleding, zelf opgezette platenlabels, soort punk buurthuizen waar mensen activiteiten konden doen), de kleur zwart, anarchisme, het vrije leven, het uitzichtloze, aso
- leerdoelen koppelen aan kunstwerken, vooral aspecten herkennen
- filosofisch kijken naar punk: waar komt dat vandaan
- de punkhouding bij de leerlingen
- het werk van de leerlingen (met de maakopdracht) op een padlet zetten, zodat ze het zelf kunnen bekijken en jij ook (net als de one minute sculptures)
- bij beoordelingscriteria verwijzen naar de toets
- zure regen, bezuinigingen, studietijd verkorten, woningnood, HET IS KRAAK NIET ANTI-KRAAK
- waarom was er veel muziek?
- meer kunstbeschouwing toevoegen (vooral bij het dansfragment) één compleet uitwerken
- god save the queen is het volkslied van engeland (NATUURLIJK), veiligheidsspeld door haar lip, Malcolm was manager, 25 jarig jubileum queen uitgebracht (met een reden!)
- leerlingen in tweetallen laten werken voor de kunstenaars huiswerkopdracht

# data[].attributes.headline
Vraag 4: God save the Queen- Sex Pistols (T1)

# data[].attributes.subject
Vraag 4: God save the Queen- Sex Pistols (T1)

# data[].attributes.body
In geluidsfragment 1 hoor  je de engelse punk band the sex pistols, een van de bands mest bekende protestnummers. I n tekst 1 lees je de song tekst.

De titel God saves the Queen verwijst naar het engelse volslied met dezelfde titel.

Leg aan de hand van de songtekst van de het nummer uit waarom punkjongeren zich gesteund en vertegenwoordigd voelen door de Sex Pistols. Noem minimaal 2 manieren waardoor jongeren zich vertegenwoordigd worden
noem 1 manier uit de songtekst
noem 1 manier uit de muziek

Antwoord:
Met het nummer God save The Queen laten the sex pistols zien dat ze niet met de monarchie in engeland eens zijn. Het is een bespotting van het Engelse volkslied: God save the Queen.  De band zingt over het toekomstloze engeland waar ze toen in leefden.

# data[].attributes.body
God saves the Queen was een van de nummers op het album van de sex pistols. Op afbeelding 2 en 3 zie je twee variaties van het album cover. De voorstelling en de vormgeving past goed bij de punk gedachte.

- Beschrijf twee kenmerken die je op de afbeelding ziet die bij de punk gedachte passen.

-Waarom is queen elisabeth gebruikt voor deze afbeelding? Waarom kiezen ze juist het koningshuis om zich tegen af te zetten, en hoe zie je dit terug in de afbeelding?
-vergelijking NL geen woning geen kroning

Antwoord:
-De veiligheidsspeld door de lip van de koningin heen. Veiligheidsspelden zijn onlosmakelijk verbonden met punk.
-Het werk lijkt alsof iemand met een stift de afbeelding van de koningin heeft gevandaliseerd.
- Je ziet collage elementen, de tekst die over haar ogen heen is geplakt en de vlag op de achtergrond. De teksten op afbeeldig 1 lijken er met de hand, met dikke stift bijgeschreven.
- afbeelding twee: horen/zien/zwijgen
- de vlag van Engeland

# data[].attributes.body
kun je verklaren hoe het kan dat punk in deze band herleeft. Hoe kan het dat punk in het heden jongeren nog steeds aanspreekt? noem twee argumenten waarom dit het geval is.
De Nederlandse groep Hang Youth protesteert met hun muziek tegen van alles, maar bovenal tegen de gevestigde orde. Zie en luister videoclip 'Je haat geen maandag, je haat kapitalisme'.
Je zou hun houding een 'punkhouding' kunnen noemen in een nieuw jasje.

Geef een voorbeeld van de punkhouding in twee van onderstaande:
- de tekst van de muziek
- hoe de bandleden zich in de videoclip gedragen (even zoeken welk woord het is)
- Kostumering van de bandleden
- de vormgeving van de videoclip

Antwoord (meer puntsgewijs):
- tekst van de muziek: de band geeft kritiek op de huidige werksfeer in ons land. Werk kan misschien wel leuk zijn, 'maar je kan niet kiezen om niet te gaan'. Of: 'op niet komen staat gevangenisstraf, je vrijheid berust op die dwang'. Je wordt verwacht te komen. In vergelijking met de situaties waar punkers in zaten: punkers konden weliswaar niet aan het werk, omdat er geen banen waren. Nu zijn er banen, maar wil eigenlijk niemand aan het werk. Het tegenovergestelde.
- gedrag bandleden: de bandleden dansen doelloos om elkaar heen. Kijken alsof ze het niet meer zien zitten, vooral de zanger kijkt met wanhoop in de ogen. Ze doen hun naam eer aan, ze 'hangen' letterlijk in hun schoenen en schokken in de hangerige houding mee op de muziekmaat. Punkers deden dit ook, heftig meebewegen op de maat van de muziek, met holle ogen van wanhoop.
- kostumering: alle bandleden hebben een soort 'eigen' kledingstijl: een gekleed als boer, een gekleed in een jurk, etc. die refereert naar de punkbeweging. Eigenheid was belangrijk in de punkcultuur, net zoals er niet uitzien als het gros van de mensen. Houthakkersblousejes, bandshirts en bandana's, mode-items die ook terugkwamen bij de punkmode, wordt ook gedragen door de bandleden. Vooral de drummer in de jurk is een uitspatter, drummers zien er in het gros van de bands juist het stoerst uit, en juist hij draagt een jurk. Om ook tegen vooroordelen aan te schoppen.
- vormgeving van de videoclip: de bandleden hebben het in hun teksten over vastzitten in een systeem, waar de videoclip juist vrij voelt. Ze dansen de rust van het strand en het bos, waar mensen zich over het algemeen 'vrij' voelen. Weer een mooie tegenstelling, vrijheid en gevangen naast elkaar. In een deel van de videoclip heeft de zanger ook een bal in zijn mond, wat ook refereert naar gevangenschap. De dubbele ladingen in de videoclips is in de punkbeweging ook niet vreemd, aangezien zij écht iets wilden zeggen met hun muziek.

# data[].attributes.attachment_link.title
HANG YOUTH - JE HAAT GEEN MAANDAG, JE HAAT KAPITALISME

# data[].attributes.body
(bij het dikgedrukte begint de vraag) Bijls Suicide Machine heeft een hoog sturm-und-drang gehalte; het roept verschillende symbolen op van dood en gevaar. De meest onschuldige is nog die van de jeugdige roekeloosheid uit een film als Easy Rider. Het zwart van de motor en de graffiti doen denken aan radicalere subculturen als de gothic, punk- en kraakbewegingen, waar Bijl ook zelf zijn roots heeft liggen. Maar het werk heeft ook meer actuele politieke implicaties met referenties aan de nationalistisch en religieus geïnspireerde zelfmoordmachines van het hedendaagse terrorisme. Marc Bijl verhoudt zich op een kritische manier tot de mythes van globalisering, fundamentalisme en nationalisme. Dit komt vooral tot uiting in de acties die hij op verschillende plekken uitvoert. Zo spoot hij in 2002 tijdens Documenta 11 het woord TERROR op de zuilen van Fridericianum in Kassel en verving hij op een sportveld op Alexanderplatz in Berlijn de Adidas logo’s door Nike logo’s en vice versa – vormen van corporate graffiti zoals de kunstenaar het zelf noemt. Bijl combineert in zijn werk verschillende beeldtalen die typisch zijn voor onze tijd; die van de massamedia, het politiek activisme en de jeugdcultuur; de Suicide Machine is daar een intrigerend voorbeeld van.

# data[].attributes.body
Tekst 1:

God save the Queen
A fascist regime
They made you a moron
Potential H-bomb

God save the Queen
She ain't no human being
There is no future
In England's dreaming

Don't be told about what you want
Don't be told about what you need
No future, no future, no future for you

God save the Queen
We mean it, man
We love our Queen
God saves

God save the Queen
Tourists are money
But our figurehead
Is not what she seems

Video 1:
https://youtu.be/yqrAPOZxgzU

# data[].attributes.body
In de volgende fragment zie je een video van  het nummer 'london calling' van The Clash, een bekende punkband.

De uitdrukking 'London Calling; is een verwijzing naar BBc-reportages die werden uitgezonden tijdens de donkerste periodes van de Tweede Wereldoorlog. "dit is london Calling" zou een stem zeggen voordat hij het nieuws bracht aan mensen die zich zorgen maakten over hun voortbestaan te midden van de meest destructieve oorlog in de menselijke geschiedenis.

Bestudeer het fragment en beantwoord de volgende vraag:

-Als je leest wat de term 'London Calling' betekend en dan naar te tekst luister van het nummer, wat probeert de band te zeggen over hun huidige leefwereld?

Antwoord:

In het nummer heeft de zanger het meerder keren over dat londen in elkaar stort en neer gaat door hun huidige samenleving. Als je kijkt naar de originele term van london calling zie je dat de zanger vind dat london weer neer gaat en zich in slechte staat bevind. Hij vergelijkt zijn huidige samenleving met de situatie van de tweede wereldoorlog.

_https://youtu.be/EfK-WX2pa8c

# data[].attributes.attachment_link.title
The Clash - London Calling (Official Video)

# data[].attributes.body
In 1977 begon Hugo Kaagman aan zijn carrière als kunstenaar. hij maakte stencils die hij op muren spoot met graffiti verf. (zie afbeelding) Dit werd door sommige mensen gezien als vandalisme. (vergelijking met banksy, typische Nederlandse symbolen)

Leg, aan de hand van het begrip vandalisme, uit waarom vandalisme bij de punk gedachte hoort.

Antwoord: de betekenis van vandalisme is letterlijk vernielzucht. Zucht om vernielingen aan te richten op publieke of andermans eigendommen, zoals kunstwerken, straatmeubilair of auto's. Graffiti in de publieke ruimte kan dus gezien worden als vandalisme, omdat het onherstelbaar beschadigd wordt. Punkers werden verwaarloosd door de maatschappij en de regering. Daarom werden punkers zo asociaal als maar kon. Hoe asocialer, hoe beter. Daarom ook de vernielzucht en hún kunst in de openbare ruimte. Om te laten zien dat zij ook een stem hadden in de maatschappij.

# data[].attributes.body
London calling to the faraway towns
Now war is declared and battle come down
London calling to the underworld
Come out of the cupboard, you boys and girls
London calling, now don't look to us
Phony Beatlemania has bitten the dust
London calling, see we ain't got no swing
Except for the ring of the truncheon thing

The ice age is coming, the sun's zooming in
Meltdown expected, the wheat is growing thin
Engines stop running, but I have no fear
'Cause London is drowning
I live by the river

London calling to the imitation zone
Forget it, brother, you can go it alone
London calling to the zombies of death
Quit holding out and draw another breath
London calling and I don't want to shout
But while we were talking, I saw you nodding out
London calling, see we ain't got no high
Except for that one with the yellowy eye

The ice age is coming, the sun's zooming in
Engines stop running, the wheat is growing thin
A nuclear era, but I have no fear
'Cause London is drowning
I, I live by the river

The ice age is coming, the sun's zooming in
Engines stop running, the wheat is growing thin
A nuclear era, but I have no fear
'Cause London is drowning
I, I live by the river

Now get this

London calling, yes, I was there, too
And you know what they said? Well, some of it was true
London calling at the top of the dial
And after all this, won't you give me a smile?

I never felt so much alike, alike, alike, alike