# data[].attributes.attachment_caption
(Vereniging van Leraren in Levende Talen, z.d.)

# data[].attributes.body
Vanaf het jaar 1800 komt de onderwijswetgeving op gang.

In de wet van 1806 vond de belangrijkste regeling van het onderwijs plaats, namelijk het regelen van het lager onderwijs in detail.

# data[].attributes.headline
De eerste beginselen van kennis en beschaving onderwezen (lezen, schrijven)

# data[].attributes.subject
De eerste beginselen van kennis en beschaving onderwezen (lezen, schrijven)

# data[].attributes.headline
Taal als collectieve afspiegeling van het volk

# data[].attributes.subject
Taal als collectieve afspiegeling van het volk

# data[].attributes.body
Onderwijs in de moedertaal is één van de belangrijkste taken op school. Ze leerden:

Lezen en schrijven;

Voeren van beschaafde conversatie;

Kennis van cultuur en leren;

Omgaan met toenemende administratieve complexiteit van de maatschappij.

# data[].attributes.body
In het dagelijks leven werd vooral dialect gesproken, daarvoor was moedertaalonderwijs meer vreemdetalenonderwijs.

# data[].attributes.body
Literaire schrijftaal  (de elite is de norm)

Literatuur wordt met grammaticaonderwijs gecombineerd.

Spellen en grammatica wordt namelijk onderwezen aan de hand van literaire teksten uit de zestiende en zeventiende eeuw van onder andere Huygens, Vondel en Hooft.

Belangrijk voor de nationale identiteit.

# data[].attributes.body
Het moedertaal onderwijs gaat tot in het midden van de 19 e eeuw voornamelijk over schriftelijk taalgebruik.

Bij spreekvaardigheid wordt vooral voorgelezen en gedeclameerd.

Er is geen aandacht voor luistervaardigheid.

# data[].attributes.attachment_caption
(Vereniging van Leraren in Levende Talen, z.d.). 

# data[].attributes.body
De grammatica betrof eerst alleen woordsoorten, maar vanaf 1814 werd deze ‘’spraakkunst’’ uitgebreid met het redekundig ontleden van zinsdelen.

# data[].attributes.body
Kinderen kregen spellen en lezen in de 17 e en 18 e eeuw onderwezen met het ABC-boek.

Vanaf 1814 ABC-boek wordt vervangen door de ‘klankmethode’ (de klank van een letter is leidend).

# data[].attributes.body
Het leermateriaal  bestond rond 1800 uit drie categorieën:

Woordenboeken

Spraakkunsten

Gespreksboekjes

# data[].attributes.body
In 1857 wordt een nieuwe wet aangenomen voor het lager onderwijs.

Hierin staan de vakken schrijven, lezen en Nederlandse taal verder uitgewerkt.

Vanaf dit moment hebben alle kinderen recht op onderwijs.

# data[].attributes.attachment_caption
(Educatieve Dienst Historisch De Bevelanden, 2021)

# data[].attributes.body
Kinderen van 6-12 jaar moesten naar school.

# data[].attributes.headline
Algemeen kiesrecht voor mannen werd ingevoerd (1917)

# data[].attributes.subject
Algemeen kiesrecht voor mannen werd ingevoerd (1917)

# data[].attributes.body
Er was een schoolstrijd gaande, om de emancipatie van de grote minderheidsgroepen.

katholieken

orthodox-protestantse

land en industrie arbeiders

# data[].attributes.headline
Tweede deel van de schoolstrijd. (1917) 

# data[].attributes.subject
Tweede deel van de schoolstrijd. (1917) 

# data[].attributes.body
Dit hield in dat voor die tijd, scholen die door de overheid opgericht waren, meer geld kregen uit de schatkist. Na het tweede deel van de schoolstrijd werd aan elke school evenveel betaald.

# data[].attributes.body
Literair grammaticale paradigma wordt
individueel-expressieve paradigma

# data[].attributes.headline
De positie van de standaardtaal veranderd

# data[].attributes.subject
De positie van de standaardtaal veranderd

# data[].attributes.body
De spreektaal rukt op en er worden boeken geschreven in dialect.

# data[].attributes.body
Naast de vaardigheidsonderdelen lezen en schijven, krijgt ook de vaardigheid spreken zijn plek in het onderwijs.

# data[].attributes.body
De overheid heeft tot de invoering van de Mammoet wet niet veel kunnen werken aan het onderwijs. Veel vernieuwingspogingen strandden op “vrijheid van onderwijs”

# data[].attributes.headline
Verzakelijking van het schoolvak Nederlands 1932

# data[].attributes.subject
Verzakelijking van het schoolvak Nederlands 1932

# data[].attributes.body
Het vak Nederlands moet dienstbaar worden, leerlingen moeten leren hoe ze een zakelijke brief schrijven en hoe ze een krant moeten lezen.
Literaire taal is iets voor de hogere klasse.

# data[].attributes.headline
Middelbare Meisjesschool kreeg een wettelijk geregeld eindexamen (1935)

# data[].attributes.subject
Middelbare Meisjesschool kreeg een wettelijk geregeld eindexamen (1935)

# data[].attributes.headline
Middelbare Meisjesschool werd financieel  gelijkgesteld met andere middelbare scholen (1948)

# data[].attributes.subject
Middelbare Meisjesschool werd financieel  gelijkgesteld met andere middelbare scholen (1948)

# data[].attributes.body
Spellingsgids

# data[].attributes.body
Wet die er voor heeft gezorgd dat iedere leerling goed en aansluitend beroepsopleiding kon volgen.

# data[].attributes.body
domein A: taalvaardigheid
domein B: taalbeschouwing
domein C: literatuur.

# data[].attributes.body
Leraren hebben geen interesse meer voor de schoolgrammatica, die in de school rondgaat. Dit heeft gevolgen voor het vak Nederlands.

# data[].attributes.body
Een handleiding voor het voortgezet onderwijs, gemaakt door de Leidse werkgroep moedertaaldidactiek.

# data[].attributes.body
Na 2000 ontstaat er een taal voor het e-mailen en sms, maar ook voor het internet.

# data[].attributes.body
Leesvaardigheid

Mondelinge taalvaardigheid

Schrijfvaardigheid

Argumentatieve vaardigheden

Literatuur

Oriëntatie op studie en beroep.

# data[].attributes.body
Nieuw Nederlands (Noordhoff)
Taaldomein (Noordhoff)
Op Nieuw Niveau (ThiemeMeulenhoff)
Talent (Malmberg)
Taallijnen (Malmberg)