# data[].attributes.body
Mijn onderzoek gaat over de invloed van droevige emoties in de verschillende kunstvormen. Hoe beïnvloedt het wereldbeeld van de kunstenaar, de kunst zelf? Is er een verschil in de kunst tussen iemand die depressief is of iemand die juist heel blij is? Zijn er dingen veranderd in de kunst door deze gevoelens en hoe is dat in stand gekomen. Hoe is dit te zien in de kunst die zij maken en waar komt dit gevoel voort in de kunst.

Ik heb dit onderwerp juist gekozen, omdat ik zelf ook soms last heb van sombere gedachtes en ik was nu wel eens benieuwd hoe dit mij beïnvloed in mijn makerschap en mij als kunstenaar zelf. Ook wil ik graag in mijn onderzoek kijken hoe het andere kunstenaars heeft beïnvloed in hun makerschap. Ik hoop in mijn onderzoek helderheid te vinden over deze vragen.

Ik wil volgend jaar dan ook een onderzoek doen naar de negativiteit van in het theater en hoe dit zich uit in de tegenwoordige tijd. Kan het anders dan alleen maar negativiteit zijn. Zit er een keerpunt of blijven we als kunstenaars altijd negatief kijken naar de buitenwereld of kan de wereld ook een keer in een positief licht worden gezet in de kunst.

# data[].attributes.attachment_caption
De invloed van sombere gevoelens in de beeldendekunst

# data[].attributes.attachment_link.title
Colorful Modern Business Chronology Timeline Infographic (2)

# data[].attributes.attachment_caption
Invloed van sombere gevoelens in theatervormen

# data[].attributes.attachment_caption
de invloed van sombere gevoelens in de muziek

# data[].attributes.attachment_link.title
Colorful Modern Business Chronology Timeline Infographic (3)

# data[].attributes.body
In mijn tweede jaar van RAT gaat mijn onderzoek over mythologie in de kunst en hoe dit invloed heeft gehad in de wereld van kunst. We kennen allemaal het verhaal van Thor of het schilderij van Francisco de Goya Saturn devouring his son.

Ik ga dit jaar op zoek naar voor mij onbekende mythologie en hou dit in de verschillende kunstvormen terug te vinden is. Ik wil graag meer leren over hoe deze verhalen invloed hebben gehad op de samenleving en op de kunstwereld zelf. Wat waren de eerste verhalen die verteld zijn en hoe werden deze verhalen in deze tijd verteld?

Mythologieën zijn verhalen die door generaties heen wordt, vertelt. Het is een traditie die door de jaren heen steeds veranderd en met de nieuwe generatie mee groeit. Vaak gaan mythologieën over de oorsprong van de mens of over wereld/natuurverschijnselen. Deze verhalen definiëren een cultuur met als doel de normen en waarden met elkaar te bespreken. Deze verhalen worden vaak verteld met muziek, beeldende kunst, religie en literatuur.

# data[].attributes.body
In de 17e eeuw was de historieschilderkunst het belangrijkste genre binnen de schilderkunst. Dit genre vereiste niet alleen virtuoos geschilderde figuren, maar ook diepgaande kennis van geschiedenis en mythologie. Karel van Mander benadrukte dit in zijn Schilderboek uit 1604, waarin hij de schilderkunst wilde verheffen van ambacht naar kunst. Zijn boek bevatte uitleg over mythologische verhalen, voornamelijk uit de Metamorfosen van Ovidius, die in die tijd erg populair waren.

Historische en Erotische Naakten

Binnen de mythologische schilderkunst waren er twee soorten naakten: het historische en het erotische naakt. Historische naakten werden vaak gecombineerd met een moralistische boodschap, zoals de vergankelijkheid van schoonheid. Een populair thema was dat van Vertumnus en Pomona, waarin een oude vrouw een jonge vrouw waarschuwde voor de tijdelijkheid van aardse schoonheid. De schilder kon met dit contrast zijn vaardigheid in het weergeven van verschillende huidtexturen tonen.

Het erotische naakt had een ander doel. Deze schilderijen, vaak in privésferen te vinden, dienden ter verfraaiing van slaapkamers en werden soms cadeau gedaan aan jonge echtparen. Hierin werden vrouwen afgebeeld als mythologische figuren zoals Venus. Dit soort kunst werd geaccepteerd onder het mom van mythologie, maar had vaak een sensuele ondertoon.

Mythologische Schilderijen en Stadsbesturen

Naast privéverzamelaars speelden stadsbesturen een rol in de populariteit van mythologische schilderijen. Overwinningsthema’s uit de Trojaanse oorlog werden ingezet om stedelijke identiteit en veerkracht uit te beelden. Vooral in Nederland, waar de Tachtigjarige Oorlog nog vers in het geheugen lag, werden dergelijke schilderijen opgehangen in stadhuizen. De moraal van overwinning op de vijand sloot goed aan bij de politieke context.

Rembrandt en Mythologische Kunst

Rembrandt van Rijn, een van de bekendste schilders uit de 17e eeuw, schilderde vooral Bijbelse historiestukken. Toch maakte hij ook enkele mythologische schilderijen, zoals De Ontvoering van Europa uit 1632. Hierin toont hij zijn talent voor dramatiek en emotionele expressie, wat zijn werken uniek maakte in vergelijking met tijdgenoten.

# data[].attributes.body
Het verhaal van Danaë: opgesloten voor het noodlot

In de Griekse mythologie is Danaë de dochter van koning Acrisius van Argos. Een orakel voorspelde hem dat hij zou sterven door de hand van zijn kleinzoon. Uit angst sloot hij zijn dochter op in een bronzen kamer, ver weg van mannen en dus van de mogelijkheid om moeder te worden. Maar dan grijpt de oppergod Zeus in. hij verandert zichzelf in een stroom van gouden regen en dringt haar kamer binnen. Uit die goddelijke ontmoeting wordt Perseus geboren, die - jawel - later per ongeluk zijn grootvader doodt. Het lot laat zich niet tegenhouden.

Rembrandts interpretatie: een menselijke godin

Rembrandt schilderde Danaë in 1636 en herwerkte het jaren later. Het schilderij is bijna levensgroot, wat het effect heeft alsof je zelf deel wordt van het schilderij. Wat meteem op valt, is hoe Rembrandt haar niet afbeeldt als een klassieke godin met perfecte verhoudingen, maar als een vrouw van vlees en bloed. kwetsbaar.

De gouden regen zelf is niet letterlijk afgebeeld, zoals bij andere kunstenaars vaak wel het geval is. Bij Rembrandt zie je licht een gouden gloed die vanuit links het doek binnenvalt, haar lichaam beroert, haar gezicht doet oplichten. Zeus is hier een aanwezigheid, geen figuur. Dat maakt het werk mysterieuzer, subtieler. Het goddelijke wordt toonbaar door licht en sfeer, niet in actie.

Licht als verteller van verlangen

Voor mij is het licht in dit schilderij de ware hoofdrol. Het kruipt langzaam over haar lichaam, het belicht de rondingen van haar buik, haar arm, haar dij. Het is sensueel, bijna intiem. Rembrandt gebruikt het licht-donkercontrasten om het dramatische moment te vangen: het moment van overgave. Danaë lijkt niet bang, maar open, dromerig. Alsof ze weet dat er iets groters nadert dan zijzelf. dit is voor iedereen net wat anders. Sommigen ziem het als verkrachting door Zeus. Anderen zien het als een vrijwillige overgave aan het onvermijdelijke. Dat dubbelzinnige maakt het werk juist voor mij zo krachtig.

De 17e-eeuwse blik op mythe en vrouwelijkheid

Rembrandt leefde in een tijd waarin mythologie vaak diende als excuus om vrouwelijk naakt te schilderen, maar hij deed iets anders. Waar veel van zijn tijdgenoten (denk aan Rubens of Titiaan) de nadruk leggen op theatrale poses en dramatische actie, kiest Rembrandt voor verstilling en psychologie. Zijn Danaë kijkt niet weg, ze kijkt. Niet naar ons, maar naar iets dat wij niet kunnen zien. En dat maakt haar krachtig.

In de 17e eeuw was het ook een manier om maatschappelijke thema's te verpakken. Danaë werd gezien als symbool van ontvankelijkheid, van het vrouwelijke principe dat ruimte maakt voor iets hogers. Maar in Rembrandts versie voel je ook haar individualiteit. Ze is geen symbool, ze is iemand.

# data[].attributes.body
Het Verhaal van Arianna

Het verhaal van Lamento d’Arianna is geworteld in de klassieke Griekse mythologie. Ariadne (of Arianna in het Italiaans), dochter van koning Minos van Kreta, speelt een sleutelrol in de mythe van de held Theseus en het labyrint. Minos had het monster de Minotaurus opgesloten in een ingewikkeld labyrint en eiste jaarlijks Atheense jongelingen als offer. Theseus, prins van Athene, besluit het beest te doden en een eind te maken aan deze gruwelpraktijk. Arianna wordt verliefd op hem en helpt hem door hem een zwaard en een kluwen draad te geven, zodat hij het monster kan doden en veilig het labyrint weer uit kan komen.

Na hun succesvolle ontsnapping vlucht het stel samen weg van Kreta. Ze meren aan op het eiland Naxos om uit te rusten. In de oorspronkelijke mythe wordt verteld dat de god Dionysos Arianna ziet slapen en haar opeist als zijn bruid. Theseus, aangemoedigd door de goden of simpelweg laf, verlaat haar daar. Wanneer Arianna wakker wordt en beseft dat ze is achtergelaten, barst ze uit in wanhoop, verdriet en woede. Dít moment, het verlaten worden door haar geliefde, vormt het dramatische hart van Monteverdi’s Lamento d’Arianna.

Culturele en Maatschappelijke Invloed

Toen Monteverdi L’Arianna componeerde in 1608, bevond Europa zich in de overgang van renaissance naar barok. Muziek begon een nieuwe richting in te slaan waarin menselijke emotie, theatrale kracht en tekstexpressie centraal stonden.

Het Lamento d’Arianna, het enige overgeleverde deel van de opera, werd razend populair en los van de opera uitgevoerd in kerken, hoven en salons. Het stuk zette de toon voor hoe opera zich verder zou ontwikkelen, en had enorme invloed op hoe componisten het concept van emotie en expressie in muziek benaderden.

Daarnaast werd Arianna’s wanhoop over verraad en verlating gezien als een universele menselijke ervaring. In een tijd waarin eer, trouw, huwelijk en religieuze deugdzaamheid erg belangrijk was, bood Arianna’s klaagzang een spiegel van kwetsbaarheid.

het werk inspireerde latere componisten zoals Henry Purcell en Francesco Cavalli, en beïnvloedde de opera als genre: de nadruk kwam te liggen op de psychologische binnenwereld van karakters, niet alleen op de plot.

# data[].attributes.body
Het verhaal van Baldur

Het verhaal van Baldurs draumar is afkomstig uit de Noorse mythologie. Baldur, de god van het licht, de schoonheid en zuiverheid, wordt geplaagd door angstaanjagende dromen die zijn dood voorspellen. Zijn vader, Odin (de oppergod) daalt af naar de onderwereld om een dode zieneres te ondervragen over de betekenis van deze dromen.

De zieneres voorspelt dat Baldur inderdaad zal sterven, en dat dit het begin is van Ragnarök, de ondergang van de goden. Ondanks de pogingen van de goden om Baldur te beschermen, blijkt het lot onvermijdelijk. Zijn dood betekent het begin van chaos en het einde van de godenwereld zoals men die kent.

Tveitt kiest dit verhaal als basis voor een ballet en vertaalt de mythische en profetische sfeer in een bijzonder muzikaal sfeer.

Tveitts invloed en visie

Geirr Tveitt was meer dan een componist: hij was een cultuurfilosoof en zag wel wat in een "Noorse renaissance". Hij was lid van de neopaganistische beweging "Norrøna Forlag", die zich afzette tegen het christendom en een herwaardering van de Oudnoorse goden en waarden nastreefde. In die context is het geen toeval dat hij Baldurs draumar koos als onderwerp. Hij wilde de mythologische verhalen van zijn voorouders opnieuw voelbaar maken voor het moderne publiek.

In plaats van een traditionele orkestratie, koos Tveitt voor een opvallende klankkleur: hij gebruikte een groot orkest, met maar liefst twaalf percussionisten en zelfgebouwde "Steentijd-drums". Deze drums waren zo gestemd dat ze een oude en spirituele sfeer opriepen. Alsof we zelf deelnemen aan een prehistorische ceremonie.

Verlies en herontdekking

Tragisch genoeg ging de originele bladmuziek van Baldurs draumar verloren tijdens een brand in Tveitts huis in de jaren ’70. Gelukkig werd het werk in de vroege jaren 2000 gereconstrueerd op basis van schetsen en opnames. Daardoor kunnen we het stuk vandaag opnieuw beluisteren.