# data[].attributes.body
Bank centralny – instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa oraz bank centralny zależny od państwa.

# data[].attributes.attachment_link.title
15. Bank centralny | Wolna przedsiębiorczość - dr Mateusz Machaj

# data[].attributes.headline
Animacja obrazująca działanie banku centralnego:

# data[].attributes.subject
Animacja obrazująca działanie banku centralnego:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje banku centralnego

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie.

Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi.

Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie.

Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.

Funkcje stabilizująco-kontrolne

Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów.

Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej.

Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego.

Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Pośrednie instrumenty polityki pieniężnej

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym.

Polityka rezerw obowiązkowych

Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków.

Operacje otwartego rynku

Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego.

Transakcje depozytowo-kredytowe

W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Instrumenty bezpośrednie oddziaływania na rynek pieniężny

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych

Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę:

kontyngentów lub pułapów kredytowych,

kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych,

dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego,

badania wypłacalności banków komercyjnych,

innych łagodniejszych form kontroli.

Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

Moralna perswazja

Polega ona na przekazywaniu w różnej formie informacji na temat krótko i średniookresowych założeń polityki pieniężnej, jej instrumentów i zamierzonych efektów. Skala posługiwania się nimi zależy od szeregu uwarunkowań, mających swoje źródła w sytuacji wewnętrznej danego kraju oraz w jego powiązaniach z zagranicą. Można zaryzykować stwierdzenie, iż wielkość zapotrzebowania na wspieranie polityki pieniężnej instrumentami perswazji powinna być odwrotnie proporcjonalna do poziomu niepewności i niemożności osiągnięcia jej celów za pomocą instrumentów ogólnego oddziaływania na system bankowy.

Przesłanki do perswazji:

Stany nadpłynności w sektorze bankowym, które poprzez finansowe uzależnienie banków komercyjnych od banku centralnego zawieszają regulacyjne właściwości stopy oprocentowania kredytu lombardowego.

Konieczność jednoczesnego realizowania wykluczających się nawzajem celów polityki pieniężnej, czego przykładem może być potrzeba schłodzenia koniunktury gospodarczej oraz zmniejszenia dopływu kapitału z zagranicy.

Wpływ wywierany na kurs walutowy oraz zmiany w rezerwach dewizowych państwa.

Niejednoznaczność w interpretowaniu zamierzeń banku centralnego na podstawie wykorzystywanych przez niego instrumentów pośrednich.

W ostatnich latach w Polsce, instrumenty perswazji wykorzystuje również Rada Polityki Pieniężnej, która w sprawozdaniach ze swoich posiedzeń informuje o kształtowaniu nie tyle bieżącej, co przyszłej inflacji, wskazując przy tym prawdopodobny kierunek zmian stóp procentowych w przyszłości.

Bibliografia

Finanse. praca zbiorowa pod redakcją Janusza Ostaszewskiego. Warszawa: Difin, 2007.

John Kenneth Galbraith: Pieniądz. Pochodzenie i losy. Stanisław Rączkowski (tł.). Warszawa: PWE, 1982. ISBN 83-208-0269-5 .

Colin Barclay-Smith: Dlaczego wciąż brak nam pieniędzy. Prywatny monopol społecznego kredytu. Szczęsny Górski (tł.). Warszawa: Fundacja w Służbie Życia, 1993.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bank centralny - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wizyta w EBC

Centrum dla zwiedzających EBC zaprasza na wizyty i specjalistyczne wykłady na miejscu i online, dzięki którym dowiesz się więcej o Europejskim Banku Centralnym. Na stronie Wizyta w EBC znajdują się dalsze informacje o tym, jakie zajęcia organizujemy i jak można umówić wizytę lub wykład.

Wizyta w EBC

Włącz się w inicjatywy dla młodych

Decyzje EBC wpływają na Wasze codzienne życie. Organizujemy spotkania w różnych krajach Unii, żeby prowadzić bezpośredni dialog z młodymi ludźmi i poznawać ich opinie i pomysły.

Najnowsze inicjatywy

# data[].attributes.attachment_link.description
Centrum dla zwiedzających EBC zaprasza na wizyty i specjalistyczne wykłady na miejscu i online, dzięki którym dowiesz się więcej o Europejskim Banku Centralnym. Na stronie Wizyta w EBC znajdują się dalsze informacje o tym, jakie zajęcia organizujemy i jak można umówić wizytę lub wykład. Wizyta w EBC Decyzje EBC wpływają na Wasze codzienne życie.

# data[].attributes.attachment_link.description
A central bank, reserve bank, or monetary authority is an institution that manages a state's currency, money supply, and interest rates. Central banks also usually oversee the commercial banking system of their respective countries.

# data[].attributes.attachment_link.description
We use cookies to help you navigate efficiently and perform certain functions. You will find detailed information about all cookies under each consent category below.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje banku centralnego

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie.

Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi.

Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie.

Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.

Funkcje stabilizująco-kontrolne

Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów.

Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej.

Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego.

Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Pośrednie instrumenty polityki pieniężnej

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym.

Polityka rezerw obowiązkowych

Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków.

Operacje otwartego rynku

Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego.

Transakcje depozytowo-kredytowe

W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Instrumenty bezpośrednie oddziaływania na rynek pieniężny

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych

Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę:

kontyngentów lub pułapów kredytowych,

kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych,

dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego,

badania wypłacalności banków komercyjnych,

innych łagodniejszych form kontroli.

Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

Moralna perswazja

Polega ona na przekazywaniu w różnej formie informacji na temat krótko i średniookresowych założeń polityki pieniężnej, jej instrumentów i zamierzonych efektów. Skala posługiwania się nimi zależy od szeregu uwarunkowań, mających swoje źródła w sytuacji wewnętrznej danego kraju oraz w jego powiązaniach z zagranicą. Można zaryzykować stwierdzenie, iż wielkość zapotrzebowania na wspieranie polityki pieniężnej instrumentami perswazji powinna być odwrotnie proporcjonalna do poziomu niepewności i niemożności osiągnięcia jej celów za pomocą instrumentów ogólnego oddziaływania na system bankowy.

Przesłanki do perswazji:

Stany nadpłynności w sektorze bankowym, które poprzez finansowe uzależnienie banków komercyjnych od banku centralnego zawieszają regulacyjne właściwości stopy oprocentowania kredytu lombardowego.

Konieczność jednoczesnego realizowania wykluczających się nawzajem celów polityki pieniężnej, czego przykładem może być potrzeba schłodzenia koniunktury gospodarczej oraz zmniejszenia dopływu kapitału z zagranicy.

Wpływ wywierany na kurs walutowy oraz zmiany w rezerwach dewizowych państwa.

Niejednoznaczność w interpretowaniu zamierzeń banku centralnego na podstawie wykorzystywanych przez niego instrumentów pośrednich.

W ostatnich latach w Polsce, instrumenty perswazji wykorzystuje również Rada Polityki Pieniężnej, która w sprawozdaniach ze swoich posiedzeń informuje o kształtowaniu nie tyle bieżącej, co przyszłej inflacji, wskazując przy tym prawdopodobny kierunek zmian stóp procentowych w przyszłości.

Bibliografia

Finanse. praca zbiorowa pod redakcją Janusza Ostaszewskiego. Warszawa: Difin, 2007.

John Kenneth Galbraith: Pieniądz. Pochodzenie i losy. Stanisław Rączkowski (tł.). Warszawa: PWE, 1982. ISBN 83-208-0269-5 .

Colin Barclay-Smith: Dlaczego wciąż brak nam pieniędzy. Prywatny monopol społecznego kredytu. Szczęsny Górski (tł.). Warszawa: Fundacja w Służbie Życia, 1993.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bank centralny - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

# data[].attributes.attachment_link.title
Edukacja NBP: Bank centralny i stabilność finansowa

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Określenie bank centralny pojawia się w języku finansów i polityki właściwie na każdym kroku. Wiedza na temat tego, czym właściwie zajmują się banki centralne, nie jest jednak bardzo powszechna, mimo że ich istnienie jest podstawą prawidłowego działania państwa.

Bank centralny pełni rolę zwierzchnika nad finansami kraju i skupia wokół siebie jego cały system bankowy. Skuteczne działanie tej instytucji zapewnia realizację głównych celów gospodarczych dobrze działającego państwa.

Bank centralny ma monopol na kreację pieniądza centralnego, czyli głównej waluty obowiązującej w danym państwie, i odpowiedzialny jest za jego emisję. Jest również jedynym upoważnionym do tego organem.

Główne funkcje banku centralnego

Oprócz wspomnianej powyżej emisji głównej waluty państwa, Bank centralny pełni rolę tzw. "banku banków" i oznacza to, że wszystkie pozostałe banki komercyjne są od niego zależne. W praktyce wygląda to tak, że bank centralny kontroluje funkcjonowanie banków komercyjnych; może określać rezerwy, jakie muszą utrzymywać, organizować system rozliczeń pieniężnych i prowadzić rozrachunki międzybankowe. Nadzorować może również systemy płatności. Jeśli sytuacja jakiegoś banku komercyjnego na rynku staje się zagrożona, Bank centralny, jako nadrzędny pożyczkodawca, może udzielić mniejszej instytucji kredytu - może to być kredyt redyskontowy lub kredyt lombardowy.

Bank centralny odpowiedzialny jest za prawidłowe funkcjonowanie i stabilność właściwie całego systemu bankowego w kraju, nadzorując jednocześnie przestrzeganie w nim prawa bankowego.

Jakie są funkcje banku państwa?

Najważniejszą funkcją Banku centralnego jest bycie bankiem państwa. Rola banku centralnego jako banku państwa oznacza przede wszystkim, że jest on najważniejszą instytucją bankową w danym kraju i zarządza on jego finansami. Prowadzi rachunki poszczególnych instytucji państwowych i jest odpowiedzialny za ich płynność finansową.

Bank centralny jako bank państwa odpowiada również za obsługę długu publicznego. W sytuacjach kryzysowych może udzielić również państwu kredytu - może on przybrać formę kredytu bezpośredniego lub skupu skarbowych papierów wartościowych. Warto jednak zaznaczyć, że do takiej sytuacji dochodzi bardzo rzadko, głównie ze względu na bardzo duże ryzyko inflacji, która nastąpiłaby po zaciągnięciu takiego długu.

Banki centralne w Polsce

Rolę banku centralnego w Polsce pełni Narodowy Bank Polski. Ma on swoją siedzibę w Warszawie. Zadania Banku centralnego w Polsce zapisane są w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawie o Narodowym Banku Polskim oraz ustawie o prawie bankowym.

Narodowy bank centralny jest całkowicie niezależny od innych organów państwa, w tym od rządu. Składa się z trzech głównych organów: Prezesa NBP, Rady Polityki Pieniężnej oraz Zarządu NBP.

Prezes Narodowego Banku Polskiego powoływany jest na 6-letnią kadencję na wniosek prezydenta i jest on przewodniczącym Rady Polityki Pieniężnej i Zarządu NBP. Osoba ta nie może należeć do żadnej partii przez okres piastowania stanowiska prezesa i z założenia musi być apolityczna.

NBP za pomocą instrumentów polityki pieniężnej realizuje strategie i cele polityki monetarnej kraju. Rada Polityki Pieniężnej, czyli organ podlegający Bankowi centralnemu, odpowiada za wysokość stóp procentowych, stosuje instrumenty operacji otwartego rynku i określa stopy rezerw obowiązkowych.

Europejski Bank Centralny

Analogicznie do Banków centralnych w poszczególnych krajach, Europejski Bank Centralny odpowiada za politykę finansów w państwach, w których główną walutą jest euro. EBC ma swoją siedzibę we Frankfurcie nad Menem.

Europejski Bank Centralny ma wyłączne prawo do wydawania zgody na emisję banknotów euro. Następnie mogą być one emitowane właśnie przez EBC lub Banki centralne w krajach strefy euro.
Głównym zadaniem Europejskiego Banku Centralnego jest utrzymywanie stabilności cen, kształtowanie polityki kursowej euro i regulacja wysokości stóp procentowych.
Europejski Bank Centralny kurs euro ustala w stosunku do innych walut europejskich o godzinie 16:00 czasu środkowoeuropejskiego każdego dnia roboczego.

Jak bank centralny wpływa na podaż pieniądza?

Jednym z głównych zadań Banku centralnego jest regulowanie podaży pieniądza poprzez operacje otwartego rynku (handel papierami wartościowymi) prowadzony pomiędzy bankiem centralnym a bankami komercyjnymi oraz innymi przedsiębiorcami), o kreślanie poziomu podstawowych stóp procentowych i stopy rezerwy obowiązkowej. Oddziałuje to bezpośrednio na politykę kredytową banków komercyjnych. Bank centralny, kontrolując podaż pieniądza, określa również charakter swojej polityki pieniężnej. Zwiększanie ilości pieniędzy w obiegu określane jest w gospodarce jako ekspansywna polityka pieniężna, zmniejszanie natomiast - jako ta restrykcyjna.

Po co istnieją banki centralne?

Banki centralne mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie każdego szczebla polityki finansowej w danym kraju. To, jakie decyzje podejmuje bank centralny i jaką politykę obiera, ma bezpośredni wpływ na działanie banków komercyjnych, kształtowanie stóp procentowych, a co za tym idzie - wpływ na finanse każdego obywatela.

Warto wiedzieć również, że niektóre z banków centralnych prowadzą specjalne programy edukacyjne. Ich celem jest dokształcanie obywateli w materii finansów i ekonomii.

Prawidłowe funkcjonowanie banków centralnych zapewnia utrzymanie niezbędnej dla gospodarki państwa równowagi.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank centralny ma kluczowe znaczenie w funkcjonowaniu każdego państwa. Odgrywa zasadniczą rolę w działaniu gospodarki i obrotu finansów. Instytucja ta odpowiada za prowadzenie polityki pieniężnej i kursowej w danym państwie. Bank centralny jest niezbędny dla funkcjonowania komercyjnych banków, które wedle prawa bezpośrednio mu podlegają. Co to jest bank centralny i za co jest odpowiedzialny?

# data[].attributes.body
Organizuje system rozliczeń pieniężnych, prowadzi bieżące rozrachunki międzybankowe i aktywnie uczestniczy w międzybankowym rynku pieniężnym. Narodowy Bank Polski jest odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo całego systemu bankowego, pełni funkcję banku banków, ponadto, nadzoruje systemy płatności w Polsce.

# data[].attributes.attachment_link.title
16. Banki centralne a stopy procentowe | Wolna przedsiębiorczość - dr Mateusz Machaj

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki[1]. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje banku centralnego Edytuj

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie.

Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi.

Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie[2].

Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.

Funkcje stabilizująco-kontrolne Edytuj

Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów.

Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej.

Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego.

Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Pośrednie instrumenty polityki pieniężnej Edytuj

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym.

Polityka rezerw obowiązkowych Edytuj

Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków.

Operacje otwartego rynku Edytuj

Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego.

Transakcje depozytowo-kredytowe Edytuj

W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Instrumenty bezpośrednie oddziaływania na rynek pieniężny Edytuj

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych Edytuj

Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę:

kontyngentów lub pułapów kredytowych,

kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych,

dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego,

badania wypłacalności banków komercyjnych,

innych łagodniejszych form kontroli.

Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

Moralna perswazja Edytuj

Polega ona na przekazywaniu w różnej formie informacji na temat krótko i średniookresowych założeń polityki pieniężnej, jej instrumentów i zamierzonych efektów. Skala posługiwania się nimi zależy od szeregu uwarunkowań, mających swoje źródła w sytuacji wewnętrznej danego kraju oraz w jego powiązaniach z zagranicą. Można zaryzykować stwierdzenie, iż wielkość zapotrzebowania na wspieranie polityki pieniężnej instrumentami perswazji powinna być odwrotnie proporcjonalna do poziomu niepewności i niemożności osiągnięcia jej celów za pomocą instrumentów ogólnego oddziaływania na system bankowy.

Przesłanki do perswazji:

Stany nadpłynności w sektorze bankowym, które poprzez finansowe uzależnienie banków komercyjnych od banku centralnego zawieszają regulacyjne właściwości stopy oprocentowania kredytu lombardowego.

Konieczność jednoczesnego realizowania wykluczających się nawzajem celów polityki pieniężnej, czego przykładem może być potrzeba schłodzenia koniunktury gospodarczej oraz zmniejszenia dopływu kapitału z zagranicy.

Wpływ wywierany na kurs walutowy oraz zmiany w rezerwach dewizowych państwa.

Niejednoznaczność w interpretowaniu zamierzeń banku centralnego na podstawie wykorzystywanych przez niego instrumentów pośrednich.

W ostatnich latach w Polsce, instrumenty perswazji wykorzystuje również Rada Polityki Pieniężnej, która w sprawozdaniach ze swoich posiedzeń informuje o kształtowaniu nie tyle bieżącej, co przyszłej inflacji, wskazując przy tym prawdopodobny kierunek zmian stóp procentowych w przyszłości.

1. ↑ Simon Cox (ed.): Economics. Making sense of the Modern Economy. London: Profile Books, 2006, s. 178. ISBN 978-1-86197-606-2 .

2. ↑ Andrzej Kaźmierczak: Polityka pieniężna w gospodarce otwartej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 115. ISBN 978-83-01-15496-7 .

Finanse. praca zbiorowa pod redakcją Janusza Ostaszewskiego. Warszawa: Difin, 2007.

John Kenneth Galbraith: Pieniądz. Pochodzenie i losy. Stanisław Rączkowski (tł.). Warszawa: PWE, 1982. ISBN 83-208-0269-5 .

Colin Barclay-Smith: Dlaczego wciąż brak nam pieniędzy. Prywatny monopol społecznego kredytu. Szczęsny Górski (tł.). Warszawa: Fundacja w Służbie Życia, 1993.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bank centralny - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

# data[].attributes.attachment_link.description
Europejski Bank Centralny (EBC) pełni funkcję banku centralnego dla 19 państw członkowskich Unii Europejskiej, które wprowadziły euro. Naszym głównym zadaniem jest utrzymywanie stabilności cen w strefie euro i chronienie w ten sposób siły nabywczej wspólnej waluty.

# data[].attributes.attachment_link.description
Trendy gospodarcze Kategoria: Trendy gospodarcze W świecie naukowym rodzi się konsensus, że centrum światowej gospodarki i handlu przenosi się z Atlantyku na Pacyfik. W ramach tego procesu, zwanego power shift, a więc przesunięcia ośrodka siły, coraz częściej wymienia się też jeszcze jedną dziedzinę - wysokie technologie, a w ich ramach półprzewodniki.

# data[].attributes.attachment_link.title
Europejski Bank Centralny najważniejszym bankiem w Unii Europejskiej

# data[].attributes.attachment_link.description
Jednym z najważniejszych elementów będących spoiwem Unii Europejskiej jest wspólna waluta. Euro oficjalnie obowiązuje w 19 z 27 państw członkowskich, a w dalszej perspektywie powinno stać się walut…

# data[].attributes.attachment_link.title
AD, N, PJM – Edukacja NBP: Czym jest bank centralny i w jaki sposób realizuje swoją funkcję?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje banku centralnego

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie.

Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi.

Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie.

Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.

Funkcje stabilizująco-kontrolne

Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów.

Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej.

Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego.

Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Pośrednie instrumenty polityki pieniężnej

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym.

Polityka rezerw obowiązkowych

Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków.

Operacje otwartego rynku

Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego.

Transakcje depozytowo-kredytowe

W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Instrumenty bezpośrednie oddziaływania na rynek pieniężny

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych

Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę:

kontyngentów lub pułapów kredytowych,

kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych,

dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego,

badania wypłacalności banków komercyjnych,

innych łagodniejszych form kontroli.

Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

Moralna perswazja

Polega ona na przekazywaniu w różnej formie informacji na temat krótko i średniookresowych założeń polityki pieniężnej, jej instrumentów i zamierzonych efektów. Skala posługiwania się nimi zależy od szeregu uwarunkowań, mających swoje źródła w sytuacji wewnętrznej danego kraju oraz w jego powiązaniach z zagranicą. Można zaryzykować stwierdzenie, iż wielkość zapotrzebowania na wspieranie polityki pieniężnej instrumentami perswazji powinna być odwrotnie proporcjonalna do poziomu niepewności i niemożności osiągnięcia jej celów za pomocą instrumentów ogólnego oddziaływania na system bankowy.

Przesłanki do perswazji:

Stany nadpłynności w sektorze bankowym, które poprzez finansowe uzależnienie banków komercyjnych od banku centralnego zawieszają regulacyjne właściwości stopy oprocentowania kredytu lombardowego.

Konieczność jednoczesnego realizowania wykluczających się nawzajem celów polityki pieniężnej, czego przykładem może być potrzeba schłodzenia koniunktury gospodarczej oraz zmniejszenia dopływu kapitału z zagranicy.

Wpływ wywierany na kurs walutowy oraz zmiany w rezerwach dewizowych państwa.

Niejednoznaczność w interpretowaniu zamierzeń banku centralnego na podstawie wykorzystywanych przez niego instrumentów pośrednich.

W ostatnich latach w Polsce, instrumenty perswazji wykorzystuje również Rada Polityki Pieniężnej, która w sprawozdaniach ze swoich posiedzeń informuje o kształtowaniu nie tyle bieżącej, co przyszłej inflacji, wskazując przy tym prawdopodobny kierunek zmian stóp procentowych w przyszłości.

Bibliografia

Finanse. praca zbiorowa pod redakcją Janusza Ostaszewskiego. Warszawa: Difin, 2007.

John Kenneth Galbraith: Pieniądz. Pochodzenie i losy. Stanisław Rączkowski (tł.). Warszawa: PWE, 1982. ISBN 83-208-0269-5 .

Colin Barclay-Smith: Dlaczego wciąż brak nam pieniędzy. Prywatny monopol społecznego kredytu. Szczęsny Górski (tł.). Warszawa: Fundacja w Służbie Życia, 1993.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bank centralny - Wikipedia, wolna encyklopedia

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Łączny wolumen ekologicznych papierów dłużnych w strefie euro

Łączny wolumen ekologicznych dłużnych papierów wartościowych w strefie euro na koniec września 2022 wynosił 1,034 bln EUR, czyli 5% wszystkich papierów dłużnych wyemitowanych w strefie euro i ponad dwukrotnie więcej niż na koniec roku 2020.

Nowe wskaźniki dotyczące zrównoważonego finansowania

# data[].attributes.attachment_link.description
Łączny wolumen ekologicznych dłużnych papierów wartościowych w strefie euro na koniec września 2022 wynosił 1,034 bln EUR, czyli 5% wszystkich papierów dłużnych wyemitowanych w strefie euro i ponad dwukrotnie więcej niż na koniec roku 2020. Nowe wskaźniki dotyczące zrównoważonego finansowania

# data[].attributes.attachment_link.title
European Central Bank announces 'E-Euro': Should Bitcoin worry? | DW News

# data[].attributes.attachment_link.description
Every country has a central bank, in the U.S. it is the Federal Reserve, in the UK it is the Bank of England and for Europe it is The European Central Bank.

# data[].attributes.attachment_link.title
15. Bank centralny | Wolna przedsiębiorczość - dr Mateusz Machaj

# data[].attributes.attachment_link.title
Better than Bitcoin? Why central banks are racing to launch digital currencies | Business Beyond

# data[].attributes.body
What is a Central Bank???

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A central bank is an independent national authority that conducts monetary policy, regulates banks, and provides financial services, including economic research. Its goals are to stabilize the nation's currency, keep unemployment low, and prevent inflation.

Learn more about how central banks carry out these goals, their origins, and what critics have to say.

Key Takeaways

Definition and Example of a Central Bank

Though they may be established by a governing body, central banks are independent authorities. They have a number of duties related to monetary policy, providing financial services, regulating lower banks, and conducting research. Central banks aim to keep a nation's currency and economy stable.

Most central banks are governed by a board consisting of its member banks. The country's chief elected official appoints the directors. The national legislative body approves them. That keeps the central bank aligned with the nation's long-term policy goals. At the same time, it's free of political influence in its day-to-day operations. The Bank of England first established that model. The U.S. Federal Reserve is another example.

How Central Banks Work

Monetary Policy

Central banks affect economic growth by controlling the liquidity in the financial system. They have three monetary policy tools to achieve this goal.

First, they set a reserve requirement. It's the amount of cash that member banks must have on hand each night. The central bank uses it to control how much banks can lend.

Second, they use open market operations to buy and sell securities from member banks. It changes the amount of cash on hand without changing the reserve requirement. They used this tool during the 2008 financial crisis. Banks bought government bonds and mortgage-backed securities to stabilize the banking system. The Federal Reserve added $4 trillion to its balance sheet with quantitative easing. It began reducing this stockpile in October 2017.

Third, they set targets on interest rates they charge their member banks. That guides rates for loans, mortgages, and bonds. Raising interest rates slows growth, preventing inflation. That's known as contractionary monetary policy. Lowering rates stimulates growth, preventing or shortening a recession. That's called expansionary monetary policy. The European Central Bank lowered rates so far that they became negative.

Monetary policy is tricky. It can take over a year for it to have its full effects on the economy.

Note

Bank Regulation

Central banks regulate their members. They require enough reserves to cover potential loan losses. They are responsible for ensuring financial stability and protecting depositors' funds.

In 2010, the Dodd-Frank Wall Street Reform Act gave more regulatory authority to the Fed. It created the Consumer Financial Protection Agency. That gave regulators the power to split up large banks, so they don't become "too big to fail." It eliminates loopholes for hedge funds and mortgage brokers. The Volcker Rule prohibits banks from owning hedge funds. It bans them from using investors' money to buy risky derivatives for their own profit.

Dodd-Frank also established the Financial Stability Oversight Council. It warns of risks that affect the entire financial industry. It can also recommend that the Federal Reserve regulate any non-bank financial firms.

Note

Providing Financial Services

Central banks serve as the bank for private banks and the nation's government. They process checks and lend money to their members.

Central banks store currency in their foreign exchange reserves. They use these reserves to change exchange rates. They add foreign currency, usually the dollar or euro, to keep their own currency in alignment. That's called a peg, and it helps exporters keep their prices competitive.

Central banks also regulate exchange rates as a way to control inflation. They buy and sell large quantities of foreign currency to affect supply and demand.

Most central banks produce regular economic statistics to guide fiscal policy decisions. Here are examples of reports provided by the Federal Reserve:

Beige Book: A monthly economic status report from regional Federal Reserve banks

Monetary Policy Report: A semiannual report to Congress on the national economy

Consumer Credit: A monthly report on consumer credit

Criticism of Central Banks

If central banks stimulate the economy too much, they can trigger inflation. Central banks avoid inflation like the plague. Ongoing inflation destroys any benefits of growth. It raises prices for consumers, increases costs for businesses, and eats up any profits. Central banks must work hard to keep interest rates high enough to prevent it.

Politicians and sometimes the general public are suspicious of central banks. That's because they usually operate independently of elected officials. They often are unpopular in their attempt to heal the economy. For example, Federal Reserve Chairman Paul Volcker (served from 1979 to 1987) sent interest rates skyrocketing. It was the only cure for runaway inflation. Critics lambasted him. Central bank actions are often poorly understood, raising the level of suspicion.

Notable Happenings

Here are a few of the more notable events in central bank history:

Sweden created the world's first central bank, the Riksbank, in 1668.

The Bank of England came next in 1694.

Napoleon created the Banquet de France in 1800.

Congress established the Federal Reserve in 1913.

The Bank of Canada began in 1935.

The German Bundesbank was re-established after World War II.

In 1998, the European Central Bank replaced all the eurozone's central banks.

Frequently Asked Questions (FAQs)

Where is the central bank of the United States located?

How do central banks increase the money supply?

# data[].attributes.attachment_link.title
Meet the People Who Control the World's Money

# data[].attributes.attachment_link.description
A central bank is an independent national authority that conducts monetary policy, regulates banks, and provides financial services, including economic research. Its goals are to stabilize the nation's currency, keep unemployment low, and prevent inflation. Learn more about how central banks carry out these goals, their origins, and what critics have to say.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
4 stycznia 2019 r. Najwyższa Izba Kontroli rozpoczęła kontrolę w NBP. Badanie odbywa się w ramach corocznie przeprowadzanej kontroli wykonania budżetu państwa za miniony rok w instytucjach wydających środki publiczne. W NBP kontrola obejmuje wykonanie planu finansowego banku centralnego, w tym kontrolę wynagrodzeń wszystkich pracowników i kontrolę bankowej obsługi budżetu państwa. NIK przeprowadzi także odrębną kontrolę wykonania założeń polityki pieniężnej. Wyniki kontroli znane będą w połowie czerwca.

Procedura rozpoczynająca się właśnie w Narodowym Banku Polskim to część kontroli wykonania budżetu państwa. NBP jak każda instytucja publiczna, musi w sposób racjonalny i oszczędny wydawać swoje środki.

Bank centralny jest bankiem niezależnym, jednak jako instytucja publiczna, wydatkująca publiczne pieniądze podlega oczywiście kontroli ze strony NIK - wyjaśnia Prezes NIK, Krzysztof Kwiatkowski.

W naszej kontroli skupimy się w sposób szczególny na dwóch aspektach. Sprawdzimy bankową obsługę budżetu państwa oraz wykonanie planu finansowego Narodowego Banku Polskiego za 2018 r., w tym wybranych kosztów banku centralnego. - dodaje Prezes NIK.

Kontrola będzie dotyczyła także spraw związanych z systemem wynagradzania w NBP.

Druga kontrola, jaka rozpocznie się w NBP, to kontrola wykonania założeń polityki pieniężnej. To także coroczna kontrola planowa. Jej wyniki włączane są do Analizy wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej, jednego z najważniejszych dokumentów powstających w NIK. Ta kontrola rozpocznie się na początku lutego. Jej wyniki będą prezentowane razem z wynikami kontroli budżetowej w połowie czerwca.

Kontrola budżetowa jest coroczną kontrolą planową, przeprowadzaną w jednostkach wydatkujących środki budżetowe (300 instytucji, w tym wszystkie ministerstwa) i bankach prowadzących obsługę budżetu państwa. W ramach kontroli badana jest w szczególności realizacja wydatków budżetu państwa, w tym rzeczowe efekty uzyskane w wyniku realizacji zadań finansowych ze środków publicznych. Prezes NIK, wypełniając konstytucyjny obowiązek, co roku przedkłada Sejmowi na posiedzeniu plenarnym dokument Analiza wykonania budżetu państwa i założeń polityki pieniężnej, zawierający podsumowanie efektów wszystkich jednostkowych kontroli budżetowych.

Materiały audiowizualne dla radia, TV i portali internetowych >>

# data[].attributes.attachment_link.description
4 stycznia 2019 r. Najwyższa Izba Kontroli rozpoczęła kontrolę w NBP. Badanie odbywa się w ramach corocznie przeprowadzanej kontroli wykonania budżetu państwa za miniony rok w instytucjach wydających środki publiczne. W NBP kontrola obejmuje wykonanie planu finansowego banku centralnego, w tym kontrolę wynagrodzeń wszystkich pracowników i kontrolę bankowej obsługi budżetu państwa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Bank Centralny − Czym jest i czym się zajmuje?

# data[].attributes.attachment_link.title
Quizizz - The world's most engaging learning platform

# data[].attributes.attachment_link.description
Find and create gamified quizzes, lessons, presentations, and flashcards for students, employees, and everyone else. Get started for free!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

Czym jest bank centralny

Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa oraz bank centralny zależny od państwa.

Czym sie zajmuje bank centralny

Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego. Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych

Co należy do zadań banku centralnego

Organizuje system rozliczeń pieniężnych, prowadzi bieżące rozrachunki międzybankowe i aktywnie uczestniczy w międzybankowym rynku pieniężnym. Narodowy Bank Polski jest odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo całego systemu bankowego, pełni funkcję banku banków, ponadto, nadzoruje systemy płatności w Polsce

Kto wchodzi w skład Europejskiego banku centralnego

W jego skład wchodzą prezes, wiceprezes oraz czterej inni członkowie mianowani na ośmioletnią kadencję przez szefów państw strefy euro. Rada Ogólna - pełni rolę koordynacyjną i doradczą.

Kto jest właścicielem banków centralnych

W odróżnieniu od swojego poprzednika, Banku Polskiego S.A., oraz niektórych innych banków centralnych jak Fed, NBP nie znajduje się w żadnym stopniu w prywatnych rękach ani nie ma prywatnych udziałowców.

# data[].attributes.attachment_link.description
1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush. 1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush. 1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

its ok to save your money

Funkcje banku centralnego

~ Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie.

~ Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi.

~ Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie.

~Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.

Funkcje stabilizująco-kontrolne

~ Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów.

~ Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej.

~ Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego.

~ Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.
igor Dubiel

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

Czym jest bank centralny

Bank centralny - instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa oraz bank centralny zależny od państwa.

Czym sie zajmuje bank centralny

Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego. Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych

Co należy do zadań banku centralnego

Organizuje system rozliczeń pieniężnych, prowadzi bieżące rozrachunki międzybankowe i aktywnie uczestniczy w międzybankowym rynku pieniężnym. Narodowy Bank Polski jest odpowiedzialny za stabilność i bezpieczeństwo całego systemu bankowego, pełni funkcję banku banków, ponadto, nadzoruje systemy płatności w Polsce

Kto wchodzi w skład Europejskiego banku centralnego

W jego skład wchodzą prezes, wiceprezes oraz czterej inni członkowie mianowani na ośmioletnią kadencję przez szefów państw strefy euro. Rada Ogólna - pełni rolę koordynacyjną i doradczą.

Kto jest właścicielem banków centralnych

W odróżnieniu od swojego poprzednika, Banku Polskiego S.A., oraz niektórych innych banków centralnych jak Fed, NBP nie znajduje się w żadnym stopniu w prywatnych rękach ani nie ma prywatnych udziałowców.

# data[].attributes.attachment_link.description
1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush. 1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush. 1. Gold Fever is the term used to describe the greed and contagious excitement that caused the gold rush.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Central bank - an  institution responsible for the functioning of the banking system and conducting the current monetary policy of the state. In economic practice, there are two models of the relationship between the central bank and the state: a commercial bank independent of the state and a central bank dependent on the state.

Adam Glapiński szef NBP

Functions of the central bank

The central bank as the bank of banks, i.e. it supplies commercial banks with money, regulates the reserves of commercial banks.

The central bank also carries out transactions with foreign central banks and international institutions.

The central bank is the bank of the state. It keeps accounts of state institutions. It maintains the state's deposit accounts, runs the cash register of the budget, and handles the public debt. In exceptional cases, the central bank may grant you credit (in the form of a direct credit or purchase of Treasury securities). However, due to the risk of inflation that such transactions can lead to, this solution is currently very rarely used.

The central bank acts as a lender of last resort (of last resort) - it supports banks and financial institutions with loans in a crisis situation.

knowledge test

# data[].attributes.attachment_link.description
Central bank - an institution responsible for the functioning of the banking system and conducting the current monetary policy of the state. In economic practice, there are two models of the relationship between the central bank and the state: a commercial bank independent of the state and a central bank dependent on the state.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Central bank - an  institution responsible for the functioning of the banking system and conducting the current monetary policy of the state. In economic practice, there are two models of the relationship between the central bank and the state: a commercial bank independent of the state and a central bank dependent on the state.

Adam Glapiński szef NBP

Functions of the central bank

The central bank as the bank of banks, i.e. it supplies commercial banks with money, regulates the reserves of commercial banks.

The central bank also carries out transactions with foreign central banks and international institutions.

The central bank is the bank of the state. It keeps accounts of state institutions. It maintains the state's deposit accounts, runs the cash register of the budget, and handles the public debt. In exceptional cases, the central bank may grant you credit (in the form of a direct credit or purchase of Treasury securities). However, due to the risk of inflation that such transactions can lead to, this solution is currently very rarely used.

The central bank acts as a lender of last resort (of last resort) - it supports banks and financial institutions with loans in a crisis situation.

knowledge test

# data[].attributes.attachment_link.description
Central bank - an institution responsible for the functioning of the banking system and conducting the current monetary policy of the state. In economic practice, there are two models of the relationship between the central bank and the state: a commercial bank independent of the state and a central bank dependent on the state.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie. Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi. Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie[2]. Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej. Funkcje stabilizująco-kontrolne Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów. Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej. Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego. Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym. Polityka rezerw obowiązkowych Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków. Operacje otwartego rynku Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego. Transakcje depozytowo-kredytowe W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę: kontyngentów lub pułapów kredytowych, kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych, dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego, badania wypłacalności banków komercyjnych, innych łagodniejszych form kontroli. Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

# data[].attributes.attachment_link.description
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie. Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi. Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie[2]. Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej. Funkcje stabilizująco-kontrolne Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów. Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej. Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego. Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym. Polityka rezerw obowiązkowych Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków. Operacje otwartego rynku Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego. Transakcje depozytowo-kredytowe W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę: kontyngentów lub pułapów kredytowych, kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych, dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego, badania wypłacalności banków komercyjnych, innych łagodniejszych form kontroli. Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

# data[].attributes.attachment_link.description
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

Lorem ipsum dolor sit amet

Consectetur adipiscing elit. Proin suscipit turpis erat, quis vestibulum turpis lacinia eget. Sed sagittis orci a facilisis placerat. Nulla laoreet blandit justo, at scelerisque dolor pulvinar ac. Suspendisse vel libero nec dui lacinia lacinia. Nunc facilisis erat augue, sit amet sodales justo tristique vitae.

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie.

Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi.

Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie.

Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.

Funkcje banku centralnego

Lorem ipsum dolor sit amet

Consectetur adipiscing elit. Proin suscipit turpis erat, quis vestibulum turpis lacinia eget. Sed sagittis orci a facilisis placerat. Nulla laoreet blandit justo, at scelerisque dolor pulvinar ac. Suspendisse vel libero nec dui lacinia lacinia. Nunc facilisis erat augue, sit amet sodales justo tristique vitae.

Sed ut perspiciatis unde omnis

iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem.

Pośrednie instrumenty polityki pieniężnej

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym.

Lorem ipsum dolor sit amet

Consectetur adipiscing elit. Proin suscipit turpis erat, quis vestibulum turpis lacinia eget. Sed sagittis orci a facilisis placerat. Nulla laoreet blandit justo, at scelerisque dolor pulvinar ac. Suspendisse vel libero nec dui lacinia lacinia. Nunc facilisis erat augue, sit amet sodales justo tristique vitae.

Instrumenty bezpośrednie oddziaływania na rynek pieniężny

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Stany nadpłynności w sektorze bankowym, które poprzez finansowe uzależnienie banków komercyjnych od banku centralnego zawieszają regulacyjne właściwości stopy oprocentowania kredytu lombardowego.

Konieczność jednoczesnego realizowania wykluczających się nawzajem celów polityki pieniężnej, czego przykładem może być potrzeba schłodzenia koniunktury gospodarczej oraz zmniejszenia dopływu kapitału z zagranicy.

Wpływ wywierany na kurs walutowy oraz zmiany w rezerwach dewizowych państwa.

Niejednoznaczność w interpretowaniu zamierzeń banku centralnego na podstawie wykorzystywanych przez niego instrumentów pośrednich.

Polega ona na przekazywaniu w różnej formie informacji na temat krótko i średniookresowych założeń polityki pieniężnej, jej instrumentów i zamierzonych efektów. Skala posługiwania się nimi zależy od szeregu uwarunkowań, mających swoje źródła w sytuacji wewnętrznej danego kraju oraz w jego powiązaniach z zagranicą. Można zaryzykować stwierdzenie, iż wielkość zapotrzebowania na wspieranie polityki pieniężnej instrumentami perswazji powinna być odwrotnie proporcjonalna do poziomu niepewności i niemożności osiągnięcia jej celów za pomocą instrumentów ogólnego oddziaływania na system bankowy.

# data[].attributes.attachment_link.description
Instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Lorem ipsum dolor sit amet Consectetur adipiscing elit.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie. Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi. Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie[2]. Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej. Funkcje stabilizująco-kontrolne Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów. Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej. Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego. Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym. Polityka rezerw obowiązkowych Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków. Operacje otwartego rynku Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego. Transakcje depozytowo-kredytowe W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę: kontyngentów lub pułapów kredytowych, kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych, dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego, badania wypłacalności banków komercyjnych, innych łagodniejszych form kontroli. Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

# data[].attributes.attachment_link.description
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Funkcje

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie. Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych. Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi. Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny. W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie[2]. Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej. Funkcje stabilizująco-kontrolne Bank centralny formułuje cele polityki pieniężnej państwa i steruje nią za pomocą dostępnych instrumentów. Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej. Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego. Bank centralny reguluje podaż pieniądza w obiegu (poprzez np. operacje otwartego rynku i ustalanie stóp procentowych) i oddziałuje na politykę kredytową banków komercyjnych.

Stosowane przez bank centralny instrumenty bezpośredniego oddziaływania można podzielić na dwie grupy. Pierwsza obejmuje instrumenty wykorzystywane do kontroli rozmiarów udzielanych kredytów i wysokości stóp procentowych, druga zaś do swoistego rodzaju oddziaływanie poprzez moralną perswazję (narzędzia informacyjne).

Kierowane są one do ogółu podmiotów sektora bankowego, na które oddziałują poprzez odpowiednie zmiany w podaży pieniądza lub wysokości rynkowych stóp procentowych. Oddziałują one poprzez odpowiednie modelowanie układu zależności pomiędzy stopami procentowymi a popytem na pieniądz i jego podażą. Skuteczność ich zależy od stanu płynności w sektorze bankowym. Polityka rezerw obowiązkowych Polityka rezerw obowiązkowych zalicza się do instrumentów ilościowych. Stopa rezerw obowiązkowych określa, ile procent od każdego depozytu zdeponowanego na rachunkach a vista lub rachunku terminowym banki komercyjne muszą przekazać na swój rachunek w banku centralnym lub utrzymywać je w swojej kasie w formie zapasów gotówki. Rezerwie obowiązkowej przypisuje się rolę rynkowego instrumentu ogólnego oddziaływania, gdyż stopy ich ustalane są zazwyczaj w jednakowej wysokości dla wszystkich banków, a obowiązek ich tworzenia nie łączy się z ingerencją w układ stosunków między bankami komercyjnymi i klientami. Istnieją różne zasady odprowadzania tych rezerw na rachunek w banku centralnym. Zależą one głównie od metody naliczania rezerw, wysokości stopy, oprocentowania środków utrzymywanych w formie rezerw, jak również i gromadzenia środków. Operacje otwartego rynku Operacje otwartego rynku prowadzone są z bankami komercyjnymi z inicjatywy banku centralnego. Polegają na zakupie lub sprzedaży papierów wartościowych, dewiz oraz bonów pieniężnych emitowanych na własny rachunek przez bank centralny. W ramach tych operacji, transakcje mogą być dokonywane w sposób warunkowy lub bezwarunkowy. Poprzez nie bank centralny ma wpływ na płynność i zdolności emisyjne banków komercyjnych, wysokość stóp procentowych oraz efektywność funkcjonowania rynku pieniężnego. W operacjach otwartego rynku mogą brać udział wybrane banki, zwane dealerami rynku pieniężnego. Transakcje depozytowo-kredytowe W ramach transakcji depozytowo-kredytowych banki komercyjne mogą pożyczać z własnej inicjatywy pieniądze od banku centralnego. Istnieją jednak pewne limity i warunki specjalne tych pożyczek ustalane bezpośrednio przez bank centralny, który występuje tu jako kredytodawca ostatniej instancji. Do operacji depozytowych natomiast, należą wszelkie lokaty na rachunku terminowym w banku centralnym, zwane depozytami na koniec dnia. Operacje depozytowo-kredytowe są istotne kiedy regulowanie płynności płatniczej sektora bankowego za pomocą operacji otwartego rynku nie zapewnia utrzymania ustabilizowanego i zgodnego z oczekiwaniami poziomu stóp procentowych.

Kontrola udzielanych kredytów i stóp procentowych Zadaniem kontroli wysokości udzielanych przez banki komercyjne kredytów jest utrzymanie podaży pieniądza na określonym poziomie w celu przywrócenia lub po prostu zapewnienia równowagi w gospodarce i/lub obrotach bieżących z zagranicą. Kontrola kredytów może przybierać różne formy. Różny też może być zakres jej stosowania. Może przybrać bowiem formę: kontyngentów lub pułapów kredytowych, kwotowych lub procentowych ograniczeń dotyczących depozytów lub papierów wartościowych, dyrektywnych wskaźników określających procentowy stosunek danego typu kredytów do kapitału własnego, badania wypłacalności banków komercyjnych, innych łagodniejszych form kontroli. Kontrola poziomu stóp procentowych natomiast, należy do bezpośrednich instrumentów selektywnego oddziaływania na gospodarkę za pomocą zjawisk pieniężnych. Prowadzi się ją poprzez podmiotowe lub przedmiotowe różnicowanie stawek oprocentowania bądź za pomocą wyznaczania górnej lub dolnej wysokości stóp procentowych bądź też narzucania bankom komercyjnym ściśle określonej wysokości stawek.

# data[].attributes.attachment_link.description
instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu). Najstarszym bankiem centralnym na świecie jest utworzony w 1668 roku Bank Szwedzki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bank centralny

Bank centralny jest to instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

Określenie bank centralny pojawia się w języku finansów i polityki właściwie na każdym kroku. Wiedza na temat tego, czym właściwie zajmują się banki centralne, nie jest jednak bardzo powszechna, mimo że ich istnienie jest podstawą prawidłowego działania państwa.

Bank centralny pełni rolę zwierzchnika nad finansami kraju i skupia wokół siebie jego cały system bankowy. Skuteczne działanie tej instytucji zapewnia realizację głównych celów gospodarczych dobrze działającego państwa.

Bank centralny ma monopol na kreację pieniądza centralnego, czyli głównej waluty obowiązującej w danym państwie, i odpowiedzialny jest za jego emisję. Jest również jedynym upoważnionym do tego organem.

Bank centralny utrzymuje i zarządza rezerwami dewizowymi kraju, a także prowadzi politykę kształtowania kursu waluty krajowej.

Bank centralny nadzoruje działalność banków komercyjnych, dbając o bezpieczeństwo systemu bankowego.

Dlaczego bank centralny jest aż tak ważny?

Funkcje banku centralnego

Bank centralny emituje pieniądz gotówkowy. Jest jedyną instytucją uprawnioną do emitowania znaków pieniężnych w danym państwie.

Bank centralny jako bank banków, tzn. zaopatruje banki komercyjne w pieniądz, reguluje rezerwy banków komercyjnych.

Bank centralny realizuje również transakcje z zagranicznymi bankami centralnymi i instytucjami międzynarodowymi.

Bank centralny jest bankiem państwa. Prowadzi rachunki instytucji państwowych. Utrzymuje rachunki depozytowe państwa, prowadzi kasową obsługę budżetu, obsługuje dług publiczny.

W wyjątkowych przypadkach bank centralny może udzielić państwu kredytu (w formie kredytu bezpośredniego lub zakupu skarbowych papierów wartościowych). Jednak z racji na zagrożenie inflacją, do której mogą doprowadzić tego typu transakcje, jest to obecnie bardzo rzadko stosowane rozwiązanie.

Bank centralny pełni funkcje pożyczkodawcy ostatniej szansy (ostatniej instancji) - wspomaga pożyczkami banki i instytucje finansowe w sytuacji kryzysowej.

Zgodnie z ustawą o Narodowym Banku Polskim z dnia 29 sierpnia 1997 r., Narodowemu Bankowi Polskiemu przysługuje wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Monety i Banknoty banku centralnego

Narodowy Bank Polski emituje dwa rodzaje monet. Pierwsze to monety powszechnego obiegu emitowane w wysokich nakładach, funkcjonujące w obrocie gotówkowym, których wartość określa nominał. Do tej grupy należą również obiegowe monety okolicznościowe. Drugie to monety kolekcjonerskie, emitowane w niskich nakładach, przeznaczone głównie dla krajowych i zagranicznych numizmatyków.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bank centralny Bank centralny jest to instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego oraz prowadzenie bieżącej polityki pieniężnej państwa. W praktyce gospodarczej wyróżnia się dwa modele relacji banku centralnego i państwa: bank komercyjny niezależny od państwa (samodzielnie ustalający cele i dobierający narzędzia) oraz bank centralny zależny od państwa (rządu).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Waluty cyfrowe banku centralnego to tokeny cyfrowe, podobne do kryptowaluty, emitowane przez bank centralny. Są one powiązane z wartością waluty fiat danego kraju. Wiele krajów opracowuje CBDC, a niektóre już je wdrożyły. Ponieważ tak wiele państw poszukuje sposobów przejścia na waluty cyfrowe, ważne jest, aby zrozumieć, czym one są i co oznaczają dla społeczeństwa.

Co to jest pieniądz cyfrowy?
Znalezione obrazy dla zapytania Pieniądz cyfrowy banku centralnego
To narzędzie polityki pieniężnej, jakim już dziś posługują się banki centralne na całym świecie. Wykorzystywany jest on do przeprowadzania transakcji między bankami komercyjnymi. Rachunki takich podmiotów, jakie prowadzą banki centralne, od lat używają wspomnianej cyfrowej waluty.

CBDC - co to takiego? Rezygnacja z fizycznej formy pieniądza w obiegu i wprowadzenie jedynie pieniądza cyfrowego to postulat, który wysuwają ekonomiści na całym świecie.

To skrót od anglojęzycznego wyrażenia "Central bank digital currency", inaczej cyfrowa waluta banku centralnego lub pieniądz cyfrowy banku centralnego.

Idea CBDC - na czym to ma polegać?

Wprowadzenie CBDC do obiegu w praktyce miałoby zasadniczo polegać na tym, że początkowo waluta cyfrowa miałaby stać na równi z tradycyjnym pieniądzem w formie gotówki - banknotów i monet, ale z zaznaczeniem, że z czasem zostałyby one wyparte przez CBDC.

Takie działanie polegać ma na tym, że bank centralny miałby uprawnienia do emisji pieniądza w formie elektronicznej.

CBDC może być wprowadzone dla płatności detalicznych oraz wysokokwotowych albo w ramach jednej jurysdykcji po to, by realizować transgraniczny przepływ środków.

Pieniądz cyfrowy banku centralnego (Central Bank Digital Currency, CBDC) - jest definiowany jako zobowiązanie banku centralnego, wyrażone w obowiązującej jednostce rozrachunkowej, w formie cyfrowej, które służy jako środek wymiany oraz środek przechowywania wartośc

Międzynarodowy Fundusz Walutowy definiuje CBDC jako nową formę pieniądza, wydawaną w formie cyfrowej przez bank centralny, która ma służyć jako prawny środek płatniczy

Wytyczne polityki MFW Wytyczne polityki prowadzonej przez MFW to przede wszystkim:

- popieranie międzynarodowej współpracy walutowej dzięki powołaniu stałej instytucji konsultacji i współpracy w dziedzinie międzynarodowych problemów walutowych;

- ułatwienie ekspansji i wzrostu handlu międzynarodowego, wzrostu zatrudnienia, utrzymywania realnych dochodów i zasobów produkcyjnych krajów członkowskich;

- popieranie stabilizacji kursów, utrzymywanie uporządkowanej wymiany między krajami członkowskimi, unikanie deprecjacji walut inspirowanej przez rywalizację;

- dążenie do stworzenia wielostronnego systemu płatności i rozliczeń transakcji bieżących oraz do eliminowania ograniczeń wymiany walutowej, hamujących rozwój handlu;

- dostarczanie członkom środków finansowych na określony okres i na odpowiednich warunkach, w celu wyrównania przejściowej nierównowagi bilansów płatniczych bez środków wywołujących zaburzenia w rozwoju tych krajów i gospodarki światowej;

- działanie w celu zmniejszenia czasu i wielkości nierównowagi bilansów płatniczych.

W celu realizacji wymienionych zadań MFW pełni cztery istotne funkcje: regulacyjną - polegającą na ustanawianiu norm i wzorców działania w sferze międzynarodowych stosunków finansowych;

kredytową - przez dostarczenie krajom członkowskim dodatkowych źródeł finansowania w postaci różnych kredyt

ów; konsultacyjną - przez usługi konsultacyjne i współpracę krajów członkowskich oraz jako forum wymiany doświadczeń między krajami w radzeniu sobie z problemami natury gospodarczej, m.in. plan Balcerowicza był konsultowany z ekspertem MFW prof. Jeffreyem Sachsem;

kontrolną - polegającą na nadzorowaniu przez MFW uzgodnionych programów dostosowawczych i weryfikacji celów, na jakie przeznaczane są środki kredytowe.

Dziękuję za obejrzenie prezentacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Waluty cyfrowe banku centralnego to tokeny cyfrowe, podobne do kryptowaluty, emitowane przez bank centralny. Są one powiązane z wartością waluty fiat danego kraju. Wiele krajów opracowuje CBDC, a niektóre już je wdrożyły. Ponieważ tak wiele państw poszukuje sposobów przejścia na waluty cyfrowe, ważne jest, aby zrozumieć, czym one są i co oznaczają dla społeczeństwa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Green Minimalist 3D Personal Finance Talk Your Story-1

# data[].attributes.attachment_link.title
Green Yellow Bold Type-centric Information Instagram Story

# data[].attributes.attachment_link.title
Yellow Blue Playful Illustration Finance Webinar Poster

# data[].attributes.attachment_link.title
Kuning dan Biru Simpel ilustrasi Selamat Hari Bank Dunia Instagram Story